"2026 Dünya Kupası'nda ağır engellerle karşılaştık"

Tarihinde ilk kez Dünya Kupası'na katılan Ürdün'ün yaşadığı mağduriyetleri sıralayan Prens Ali bin El Hüseyin, federasyon bütçelerinin kısıtlı olmasına rağmen büyük zorluklarla mücadele ettiklerini belirtti. Taraftarların fahiş fiyatlarla bilet almalarına rağmen ABD'ye giriş vizelerinin onaylanmadığı kaydedildi. Kanada ve Meksika’da kamp kuran veya maç yapan takımların karşılaşmadığı vergilendirme sistemine değinen Prens Ali, "ABD'de bulunduğumuz için FIFA aracılığıyla ABD hükümeti tarafından ağır şekilde vergilendiriliyoruz. Oysa bu para oyuncularımıza ve teknik ekibimize gitmeliydi" dedi. Katar'da düzenlenen Arap Kupası'nda finale yükselen Ürdün Milli Takımı'nın hak ettiği ödül parasının Aralık ayından bu yana ödenmediğini belirten Prens Ali, FIFA'nın devasa finansal rezervleriyle övünürken kulüplere ve federasyonlara hak ettikleri ödemeleri yapmadığını vurguladı.

"Infantino'yu desteklememiz karşılığında ödeme sözü verildi"

Açıklamasının en dikkat çekici kısmında FIFA Başkanı Gianni Infantino'ya doğrudan yüklenen Prens Ali, federasyonlarına yönelik tutumun etik dışı olduğunu ifade etti:

"Sorunun temelinde liderlik anlayışının yattığı açık. FIFA aylardır bu ve diğer konularda bize yardım etmeyi reddediyordu; ta ki Dünya Kupası sırasında bana, Infantino'ya destek vermem halinde federasyonumuza yardım konusunda büyük bir adım atılacağı sözlü olarak iletilene dek. Ürdün olarak etik değerleri savunmakla gurur duyuyoruz. Kendisine daha önce destek vermedik, şimdi de kesinlikle vermeyeceğiz. Ancak tüm bu durum bir şantaj niteliği taşıyor ve biz buna boyun eğmeyi reddediyoruz."

"Formamız altında başarılarla dolu bir sezon diliyoruz"

Transfer sürecine ilişkin Mardin 1969 Spor Kulübü’nden yapılan resmi açıklamada, 26 yaşındaki oyuncunun takıma önemli katkılar sunmasının beklendiği ifade edilerek şu ifadelere yer verildi:

"Teklic'e, kırmızı-lacivertli formamız altında başarılarla dolu bir sezon diliyor, anlaşmanın futbolcumuza, kulübümüze ve camiamıza hayırlı olmasını temenni ediyoruz."

Türkiye ligleri deneyimi bulunuyor

Kariyerinde daha önce Türkiye'de Trabzonspor, Fatih Karagümrük ve Erzurumspor FK formalarını da giyen Hırvat futbolcu, hücum hattında on numara ve kanat mevkilerinde görev yapabiliyor. Anlaşmanın ardından sağlık kontrollerinden geçen tecrübeli oyuncunun, takımın hazırlık kampına katılarak çalışmalara başladığı bildirildi.

Göktaş, yaptığı yazılı açıklamada, yaşlı ve engelli vatandaşların yaşamın her alanına katılımını desteklemek ve bağımsız şekilde hayatlarını sürdürebilmelerine katkı sağlamak amacıyla çalışmalar yürüttüklerini belirtti.

Yaşlı ve engelli aylıklarının ödemeleri başladı

Bakan Göktaş, eğitimden sağlığa, ekonomiden sosyal hayata kadar farklı alanlarda yaşlı ve engelli vatandaşların yanında olduklarını ifade etti.

Hizmetlerin insan odaklı ve hak temelli politikalar doğrultusunda sürdürüldüğünü belirten Göktaş, vatandaşların ihtiyaçlarına yönelik destek mekanizmalarının devam ettiğini kaydetti.

Toplam ödeme 10,3 milyar liraya ulaştı

Ağustos ayına yönelik ödemelerin detaylarını paylaşan Göktaş, yaşlı aylıkları için 5,99 milyar lira, engelli aylıkları için ise 4,36 milyar lira kaynak ayrıldığını bildirdi.

Bakan Göktaş, iki destek kaleminin toplamının 10,3 milyar liraya ulaştığını belirterek, ödemelerin hak sahiplerinin hesaplarına aktarılmaya başlandığını kaydetti.

Aylık farkları da ödemelere dahil edildi

Göktaş, memur aylık katsayısındaki artış nedeniyle Temmuz 2026 dönemine ait aylık farklarının, ağustos dönemi ödemeleriyle birlikte yatırılacağını açıkladı.

Yeni düzenlemeyle birlikte yaşlı ve engelli aylıklarının artışlı şekilde hesaplara aktarıldığını belirten Göktaş, engelli ve yaşlı vatandaşların toplumsal hayata daha etkin katılım sağlamaları için desteklerin sürdürüleceğini ifade etti.

Bakan Göktaş, yaşlı ve engelli bireylere yönelik hizmetlerin eğitim, sağlık, ekonomik destek ve sosyal yaşam alanlarında insan merkezli yaklaşımla devam edeceğini aktardı.

Türkiye'nin orman yangınlarıyla mücadele alanındaki küresel tecrübesine dikkat çeken Bakan Yumaklı, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Fransa’daki orman yangınlarıyla mücadele için görevlendirdiğimiz 2 uçağımız, görevlerini başarıyla tamamlayarak ülkemize döndü. Türkiye; güçlü hava filosu, yetişmiş insan kaynağı, gelişmiş operasyon kabiliyeti ve asırlık teşkilat tecrübesiyle orman yangınlarıyla mücadelede dünyanın sayılı ülkeleri arasında. Bu tecrübe ve kabiliyetlerimizle sadece kendi Yeşil Vatan’ımızı değil, ihtiyaç duyan ülkelerin ormanlarını korumak için de havalanıyoruz. Sınır tanımayan orman yangınlarına karşı, sınır tanımayan bir mücadele yürütüyoruz. Yeşil Vatan’ımızı korumaya, ormanlarımızın ve dünyamızın ortak geleceği için mücadele etmeye devam edeceğiz. Bu anlamlı görevde ülkemizi başarıyla temsil eden pilotlarımıza ve teknik ekiplerimize yürekten teşekkür ediyorum."

Yerleştirme sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte öğrencilerin yerleştirildiği liseler belli olurken, aynı gün boş kalan kontenjanlar da ilan edildi. İlk yerleştirmede istediği okula yerleşemeyen ya da farklı bir okula geçmek isteyen öğrenciler ise MEB tarafından açıklanan takvim doğrultusunda nakil başvurusu yapabilecek.

Özellikle "LGS yerleştirme sonuçlarına nereden bakılır?", "LGS tercih sonuçları nasıl sorgulanır?", "2026 LGS sonuçları açıklandı mı?" ve "e-Okul VBS giriş ekranı" aramaları günün en çok araştırılan konuları arasında yer alıyor.

LGS Yerleştirme Sonuçlarına Nereden Bakılır?

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından açıklanan 2026 LGS tercih sonuçları, yalnızca resmi platformlar üzerinden sorgulanabiliyor.

Öğrenciler sonuçlarını şu sistemlerden öğrenebiliyor:

• MEB LGS Sonuç Sorgulama Sistemi

• e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi (VBS)

Bu ekranlar üzerinden öğrenciler;

• Yerleştirildikleri okul,

• Okul türü,

• Yerleştirme durumu,

• Tercih sonucu,

bilgilerine ulaşabiliyor.

MEB, sonuçların yalnızca resmi internet siteleri üzerinden açıklanacağını belirtiyor.

2026 LGS Tercih Sonuçları Nasıl Sorgulanır?

LGS sonuçlarını öğrenmek isteyen öğrenciler birkaç adımda sorgulama işlemini tamamlayabiliyor.

İzlenecek işlem sırası şöyle:

• MEB'in resmi sonuç sayfasına veya e-Okul VBS sistemine giriş yapılır.

• Kimlik doğrulama bilgileri girilir.

• Sonuç sorgulama ekranı açılır.

• Yerleştirilen okul bilgisi görüntülenir.

Sonuç ekranında öğrencilerin yerleştiği okulun adı, okul türü ve yerleştirme bilgileri yer alıyor.

LGS Sonuçları Açıklandı mı?

Evet.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın yayımladığı 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Takvimi doğrultusunda LGS yerleştirme sonuçları 5 Ağustos 2026 tarihinde açıklandı.

Sonuçların ilan edilmesiyle birlikte öğrenciler hangi liseye yerleştiklerini öğrenmeye başladı.

Aynı tarihte boş kontenjan listeleri de yayımlandı.

LGS Boş Kontenjanlar Nereden Görüntüleniyor?

Yerleştirme sonuçlarının ardından MEB, boş kalan kontenjanları da erişime açtı.

Boş kontenjan listeleri sayesinde öğrenciler;

• Fen Liseleri,

• Anadolu Liseleri,

• Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri,

• Anadolu İmam Hatip Liseleri,

gibi okul türlerinde boş kalan kontenjanları inceleyebiliyor.

Bu bilgiler, nakil tercih dönemlerinde öğrenciler için önemli bir referans oluşturuyor.

2026 LGS Nakil Başvuruları Ne Zaman Yapılacak?

Yerleştirme sonuçlarının açıklanmasının ardından nakil süreci başlayacak.

MEB tarafından açıklanan takvime göre nakiller iki aşamada gerçekleştirilecek.

1. Nakil Dönemi

• Başvuru tarihleri: 5 Ağustos - 7 Ağustos 2026

• Sonuçların açıklanması: 10 Ağustos 2026

İlk nakil döneminde öğrenciler boş kontenjanlara göre yeniden tercih yapabilecek.

2. Nakil Dönemi

• Başvuru tarihleri: 10 Ağustos - 12 Ağustos 2026

• Sonuçların açıklanması: 14 Ağustos 2026

İkinci nakil döneminin ardından da yerleşemeyen öğrenciler için komisyon süreci başlayacak.

Hiçbir Okula Yerleşemeyen Öğrenciler Ne Yapacak?

İki nakil döneminin ardından herhangi bir okula yerleşemeyen öğrenciler için İl ve İlçe Öğrenci Yerleştirme ve Nakil Komisyonları devreye girecek.

Komisyon başvuru takvimi şu şekilde açıklandı:

• Başvurular: 17-26 Ağustos 2026

• Yerleştirmelerin tamamlanması: 28 Ağustos 2026

Bu süreçte öğrenciler, boş kalan kontenjanlar doğrultusunda komisyon kararıyla uygun okullara yerleştirilecek.

Pansiyonlu Okullar İçin Başvurular Ne Zaman Yapılacak?

Yatılı eğitim almak isteyen öğrenciler için pansiyon başvuruları da ayrı takvim kapsamında gerçekleştirilecek.

MEB'in yayımladığı takvime göre;

• Başvurular: 31 Ağustos - 3 Eylül 2026

• Sonuçların açıklanması: 4 Eylül 2026

olarak planlandı.

2026 LGS Yerleştirme Takvimi

2026 LGS yerleştirme sürecinde uygulanacak resmi takvim şöyle:

• LGS yerleştirme sonuçları: 5 Ağustos 2026

• Boş kontenjanların ilanı: 5 Ağustos 2026

• 1. nakil başvuruları: 5-7 Ağustos 2026

• 1. nakil sonuçları: 10 Ağustos 2026

• 2. nakil başvuruları: 10-12 Ağustos 2026

• 2. nakil sonuçları: 14 Ağustos 2026

• İl ve ilçe öğrenci yerleştirme komisyonu başvuruları: 17-26 Ağustos 2026

• Komisyon yerleştirmeleri: 28 Ağustos 2026

• Pansiyon başvuruları: 31 Ağustos-3 Eylül 2026

• Pansiyon sonuçları: 4 Eylül 2026

2026 LGS Tercih Sonuçları Hakkında Bilinmesi Gerekenler

2026 LGS yerleştirme sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte öğrenciler yerleştirildikleri liseleri öğrenebiliyor. Sonuçların ardından boş kontenjanlar da MEB tarafından yayımlanırken, istediği okula yerleşemeyen veya okul değişikliği yapmak isteyen adaylar için iki aşamalı nakil süreci başlayacak. Milli Eğitim Bakanlığı, tüm işlemlerin yalnızca resmi sistemler üzerinden yürütüleceğini belirtirken, öğrencilerin başvuru ve sonuç takvimini dikkatle takip etmeleri gerektiğini vurguluyor.

Bu süreçte LGS yerleştirme sonuçları, LGS sonuçları ne zaman açıklanacak 2026, 2026 LGS tercih sonuçları, e-Okul VBS, MEB LGS sonuç sorgulama, LGS boş kontenjanlar, LGS nakil başvuruları ve LGS tercih sonuçları sorgulama ekranı gibi aramalar, Google'da en çok araştırılan eğitim başlıkları arasında yer almaya devam ediyor. Bu nedenle öğrencilerin yalnızca MEB'in duyurduğu resmi takvime göre işlem yapmaları önem taşıyor.

İnternet kullanımında rekor seviye

16-74 yaş grubundaki bireylerde internet kullanım oranı, 2025 yılındaki %90,9 seviyesinden 2026 yılında %92,3'e yükseldi.

• Erkeklerde İnternet Kullanımı: %94,8

• Kadınlarda İnternet Kullanımı: %89,9

Vatandaşların %76'sı e-Devlet hizmetlerinden yararlanıyor

Son 12 ay içinde kamu kurumlarının web sitelerini veya mobil uygulamalarını kullanan bireylerin oranı %76,0 olarak kayıtlara geçti. Bu oran erkeklerde %82,7, kadınlarda %69,4 oldu.

• En Çok Kullanan Yaş Grubu: %93,0 ile 25-34 yaş aralığı.

• En Az Kullanan Yaş Grubu: %31,3 ile 65-74 yaş aralığı.

• En Yaygın Kullanım Amacı: %65,6 ile kişisel bilgilere erişim, %52,6 ile randevu/rezervasyon alma, %45,7 ile bilgi edinme.

E-ticaret ve çevrimiçi eğitim hızla büyüyor

İnternet üzerinden mal veya hizmet satın alma ya da sipariş verme (e-ticaret) oranı 2025'teki %55,7 seviyesinden %60,0'a ulaştı. Erkeklerin %63,4'ü, kadınların ise %56,6'sı e-ticaret kullandı. Bireylerin %48,3'ü ise 2026'nın ilk 3 ayında çevrim içi alışveriş yaptığını belirtti.

İnternet üzerinden eğitim veya mesleki amaçlı öğrenme faaliyeti gerçekleştirenlerin oranı bir önceki yıla göre 5,2 puan artarak %22,9 oldu (Kadınlarda %23,5, Erkeklerde %22,4).

Türkiye'de en çok tercih edilen sosyal medya ve mesajlaşma platformlarında liderlik değişmedi:

• WhatsApp: %90,0 (Erkekler %92,5 / Kadınlar %87,6)

• YouTube: %77,6 (Erkekler %80,1 / Kadınlar %75,0)

• Instagram: %71,1 (Erkekler %71,9 / Kadınlar %70,2)

Ev içi teknolojilerde ise internet bağlantılı TV'ler %62,0 ile ilk sırada yer alırken; robot süpürge, buzdolabı ve fırın gibi akıllı ev aletleri %18,6, akıllı saat ve giyilebilir aksesuarlar ise %16,7 kullanım oranına ulaştı.

Teknoloji alışverişinde ilk kriter fiyat

Son 3 ay içinde cep telefonu, bilgisayar veya tablet satın alan bireylerin tercih nedenleri incelendiğinde, ekonomik faktörlerin ön planda olduğu görüldü. Bireylerin %89,3'ü fiyatı en önemli kriter olarak tanımlarken; bunu %74,7 ile donanım özellikleri, %69,9 ile enerji verimliliği ve %69,5 ile marka/tasarım takip etti.

Döviz sepetindeki diğer majör para birimlerinde de yukarı yönlü ivme hakim:

• Euro/TL: Önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 54,9140 TL

• Sterlin/TL: Yüzde 0,1 artışla 64,0590 TL

• Dolar Endeksi (DXY): Yatay seyirle 99,8 seviyesinde

Brent petrol 1 ayın en düşüğünde: Enflasyon endişeleri hafifliyor

Küresel piyasalardaki pozitif havanın arkasında jeopolitik risklerin azalması ve enerji fiyatlarındaki düşüş yatıyor. ABD ile İran arasında diplomatik bir uzlaşma sağlanabileceğine yönelik beklentiler, petrol fiyatlarında sert satışları beraberinde getirdi.

Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı, dün yüzde 5,5 değer kaybederek 79,4 dolara geriledi ve son bir ayın en düşük seviyesini kaydetti. Petroldeki bu düşüş, küresel enflasyon baskılarını hafifletirken ABD Merkez Bankası’nın (Fed) agresif faiz artırımı yapabileceğine ilişkin endişeleri de yumuşattı.

Gelişmelerin ardından ABD 10 yıllık tahvil faizleri yüzde 4,60 seviyesine geri çekildi. Piyasalarda Fed'in eylül ayında faiz artırma ihtimali ise yüzde 60 seviyelerine kadar geriledi.

Piyasaların Gözü ABD İstihdam Verisinde

ABD'de geçen hafta açıklanan enflasyon göstergelerinin yavaşlama işaretleri vermesinin ardından, bugün açıklanacak ADP Özel Sektör İstihdamı verisi iş gücü piyasasının gidişatı açısından kritik rol oynayacak.

Finansal analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğuna işaret ederken; küresel tarafta dünya genelinde açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri ile ABD ADP istihdam verisinin takip edileceğini vurguluyor.

5 Ağustos 2026 GDZ Elektrik Kesintisi Yaşanacak İlçeler

GDZ Elektrik'in açıklamasına göre çalışmaların planlanan sürede tamamlanması halinde elektrik enerjisi, her bölge için ilan edilen bitiş saatlerinde yeniden verilecek. Çalışmaların erken tamamlanması durumunda bazı bölgelerde enerji planlanan saatten önce de sağlanabilecek.

Bugün planlı elektrik kesintisi uygulanacak ilçeler şunlar:

• Bayraklı

• Bergama

• Bornova

• Çeşme

• Çiğli

• Dikili

• Foça

• Gaziemir

• Karabağlar

• Kemalpaşa

• Ödemiş

• Seferihisar

• Torbalı

GDZ Elektrik, planlı bakım ve şebeke yenileme çalışmalarının tamamlanmasının ardından elektrik enerjisinin kademeli olarak yeniden verileceğini belirtti. Vatandaşların güncel kesinti bilgilerini GDZ Elektrik'in resmi arıza ve planlı kesinti sorgulama sistemi üzerinden takip edebileceği bildirildi.

Bayraklı Elektrik Kesintisi

• Mahalle: Turan

• Saat: 09.00 - 17.00

Bergama Elektrik Kesintisi

Yukarıkırıklar Mahallesi

• 10.00 - 17.00

Ayazkent Mahallesi

• 10.30 - 18.00

Bornova Elektrik Kesintisi

Çilekli Mahallesi

• 08.30 - 13.00

Yakaköy Mahallesi

• 13.00 - 17.00

Çeşme Elektrik Kesintisi

• Celal Bayar Mahallesi

• Saat: 08.30 - 16.30

Çiğli Elektrik Kesintisi

• Sasalı Merkez Mahallesi

• Saat: 10.00 - 12.00

Dikili Elektrik Kesintisi

• İsmetpaşa Mahallesi

• Saat: 09.00 - 15.00

Foça Elektrik Kesintisi

• Hacıveli Mahallesi

• Saat: 13.30 - 17.00

Gaziemir Elektrik Kesintisi

• Fatih Mahallesi

• Saat: 10.00 - 16.00

Karabağlar Elektrik Kesintisi

Kesintiden etkilenecek mahalleler:

• Günaltay

• Kibar

• Ali Fuat Cebesoy

Saat: 09.00 - 17.00

Kemalpaşa Elektrik Kesintisi

• Ulucak Cumhuriyet Mahallesi

• Saat: 09.00 - 16.00

Ödemiş Elektrik Kesintisi

09.00 - 17.00 saatleri arasında:

• Günlüce

• Mescitli

• Hacıhasan

• Kemer

09.00 - 15.30 saatleri arasında:

• Bayırlı Mahallesi

Seferihisar Elektrik Kesintisi

Atatürk Mahallesi

• 06.00 - 13.00

Akarca Mahallesi

• 09.00 - 17.00

Torbalı Elektrik Kesintisi

Kesintiden etkilenecek mahalleler:

• Tepeköy

• Ertuğrul

Saat: 09.00 - 17.00

Bakanlık merkez teşkilatı denetim ekipleri ile İl Müdürlükleri koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda Adana, Antalya, Hatay, Mersin ve Muğla’da plastik ve atık geri dönüşüm tesisleri ile atık su arıtma tesisleri incelemeye alındı.

Yapılan denetimler sonucunda çevre mevzuatına aykırı hareket ettiği belirlenen 23 tesise toplam 47 milyon 599 bin TL idari para cezası uygulandı.

Bakanlık, kirletici vasfı yüksek 142 tesisi daha denetim planlamasına dahil ederken, 27 Temmuz’dan bu yana bu kapsamda 39 ayrı saha kontrolünün tamamlandığı belirtildi.

Adana ASKİ Tesisine tekrarlanan ihlalden 5.8 milyon lira ceza

Denetimler sırasında Adana Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi’ne (ASKİ) bağlı Seyhan Atıksu Arıtma Tesisi’nde ciddi bir ihlal saptandı. Atık suların bir kısmının arıtma ünitesine alınmadan doğrudan deşarj edildiği tespit edildi.

Aynı ihlali geçen yıl da tekrarladığı belirlenen ASKİ’ye bu kez 5 milyon 874 bin lira idari para cezası kesildi.

Seyhan Atıksu Arıtma Tesisi de dahil olmak üzere mevzuata aykırı çalıştığı saptanan 7 işletmeye ise toplamda 20 milyon 732 bin TL tutarında ilave idari ceza uygulandığı aktarıldı. Akdeniz hattındaki denetimlerin aralıksız sürdüğü vurgulandı.

13-27 Temmuz 2026 tarihleri arasında 1 milyon 29 bin 595 öğrenci merkezi sınav ve yerel yerleştirme kapsamında tercih yaptı. İlk yerleştirme sonuçlarına göre öğrencilerin yüzde 93,56'sı tercihlerinden birine yerleşti.

Merkezi yerleştirmede ilk beş tercih oranı yüzde 89,84

Merkezi yerleştirme tercihinde bulunan öğrencilerin yüzde 89,84'ü, ilk beş tercihinden birine yerleşti.

Sınavla öğrenci alan liselerde ise açılan 198 bin 905 kontenjanın 190 bin 473'ü doldu. Böylece doluluk oranı yüzde 95,76 olarak gerçekleşti.

Yerel yerleştirmede ilk üç tercihe yerleşme oranı yüzde 94,53

Yerel yerleştirme sonuçlarına göre öğrencilerin yarısından fazlası ilk tercihine yerleşti.

Öğrencilerin yüzde 94,53'ü ise ilk üç tercihinden birine yerleşme hakkı kazandı.

Öğrencilerin büyük bölümü kendi ilinde kaldı

MEB verilerine göre, öğrencilerin yüzde 92,93'ü kendi illerindeki okullara yerleşti.

Merkezi sınavda yüzde 5'lik başarı diliminde bulunan öğrencilerin kendi illerinde bir okula yerleşme oranı ise yüzde 89,06 oldu.

Ayrıca yüzde 5'lik dilimde yer alan öğrenciler Türkiye genelinde 81 ildeki 760 okula, yüzde 10'luk dilimde bulunan öğrenciler ise 1.193 okula yerleşti.

Nakil başvuruları iki aşamada yapılacak

Yerleştirmeye esas nakil işlemleri iki dönem halinde gerçekleştirilecek.

Birinci nakil dönemi:

• Tercihler: 5-7 Ağustos 2026
• Sonuçlar: 10 Ağustos 2026

İkinci nakil dönemi:

• Tercihler: 10-12 Ağustos 2026
• Sonuçlar: 14 Ağustos 2026

Her nakil döneminde öğrenciler; merkezi sınavla öğrenci alan okullar için en fazla 3, yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için en fazla 3, pansiyonlu okullar için en fazla 3 tercih yapabilecek.

Yerleşemeyen öğrenciler için komisyon başvuruları

Hiçbir okula yerleşemeyen öğrenciler için il ve ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonları tarafından 17-26 Ağustostarihleri arasında başvurular alınacak.

Yatılılık başvuruları ise 31 Ağustos-3 Eylül tarihleri arasında yapılacak. Yatılı yerleştirme sonuçları 4 Eylül 2026 tarihinde ilan edilecek.

LGS yerleştirme sonuçları, sonuc.meb.gov.tr ve www.meb.gov.tr üzerinden sorgulanabiliyor.

Yaz sıcaklarında en fazla lastikler zorlanıyor

Yaz aylarında asfalt sıcaklığı hava sıcaklığının çok üzerine çıkarak lastiklerin çalışma koşullarını önemli ölçüde ağırlaştırıyor. Isınan lastiklerde basınç değerleri değişebiliyor, yanlış hava basıncı ise yol tutuşunu olumsuz etkilerken fren mesafesinin uzamasına neden olabiliyor. Aşınmış veya kullanım ömrünü tamamlamış lastikler yüksek sıcaklık altında deformasyona daha açık hale gelirken, uzun yolculuklarda beklenmedik riskler oluşturabiliyor.

Bu nedenle sürücülerin uzun yola çıkmadan önce lastik hava basınçlarını üretici tavsiyelerine göre kontrol etmeleri, diş derinliğini incelemeleri, yanaklarda çatlak veya deformasyon olup olmadığını gözden geçirmeleri ve stepnenin kullanım durumunu kontrol etmeleri büyük önem taşıyor.

SUV araçların ve elektrikli otomobillerin yaygınlaşmasıyla birlikte lastiklerden beklenen performans da değişiyor. Daha yüksek araç ağırlığı ve anlık tork üreten bu araçlarda doğru lastik seçimi ile düzenli basınç kontrolü hem güvenli sürüş hem de lastik ömrü açısından daha da kritik hale geliyor.

“Yaz aylarında güvenli sürüş, doğru lastik ve sağlıklı aküyle başlar”

Yaz sıcaklarının araçlar üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan AKO Grup Yönetim Kurulu Üyesi S.Safa Özcan, “İklim koşulları artık çok daha değişken ve daha sert yaşanıyor. Yaz aylarında yalnızca sürücüler değil, araçların lastikleri ve aküleri de ciddi şekilde zorlanıyor. Özellikle uzun yolculuklar öncesinde yapılacak basit kontroller hem sürüş güvenliğini artırıyor hem de beklenmedik arızaların önüne geçiyor. Lastiklerin doğru basınçta kullanılması, mevsime uygun ürün tercih edilmesi ve akü performansının düzenli olarak kontrol edilmesi artık bir bakım önerisinden öte, güvenli mobilitenin vazgeçilmez unsurları arasında yer alıyor. AKO Grup olarak geliştirdiğimiz lastik ve akü çözümleriyle sürücülerimizin her mevsimde güvenli, verimli ve kesintisiz bir sürüş deneyimi yaşamalarına katkı sağlamayı sürdürüyoruz.” dedi.

Artan sıcaklıklar akü performansını da etkiliyor

Kamuoyunda akü arızalarının daha çok kış aylarında yaşandığı düşünülse de aşırı sıcaklar da akülerin ömrünü olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Yüksek sıcaklıklar, akü içerisindeki kimyasal reaksiyonları hızlandırarak sıvı kaybına ve kapasite düşüşüne neden olabiliyor.

Özellikle yoğun elektronik donanıma sahip yeni nesil araçlarda klima, multimedya sistemleri, sürüş destek teknolojileri ve diğer elektronik bileşenler akü üzerinde ilave yük oluşturuyor. Düzenli kontrol edilmeyen aküler ise uzun yolculuklarda beklenmedik marş problemleri ve elektrik sistemi arızalarıyla karşılaşılmasına neden olabiliyor.

Bu nedenle yaz aylarında akü voltajının ve bağlantı noktalarının periyodik olarak kontrol edilmesi, kutup başlarında oksitlenme bulunup bulunmadığının gözden geçirilmesi ve kullanım ömrünü tamamlamaya yaklaşan akülerin zamanında değiştirilmesi, güvenli ve kesintisiz bir sürüş için önem taşıyor.

İzmir su kesintisi 5 Ağustos 2026:

Aliağa Su Kesintisi 5 Ağustos 2026

• İlçe: Aliağa

• Mahalle: B. Hayrettin Paşa

• Başlangıç saati: 09.14

• Bitiş saati: 11.14

• Kesinti süresi: Yaklaşık 2 saat

Bayraklı Su Kesintisi 5 Ağustos 2026

• İlçe: Bayraklı

• Mahalle: Osmangazi

• Başlangıç saati: 09.30

• Bitiş saati: 11.30

• Kesinti süresi: Yaklaşık 2 saat

Dikili Su Kesintisi 5 Ağustos 2026

• İlçe: Dikili

• Mahalleler:

  • İsmetpaşa

  • Salimbey

• Başlangıç saati: 09.30

• Bitiş saati: 11.30

• Kesinti süresi: Yaklaşık 2 saat

Karabağlar Su Kesintisi 5 Ağustos 2026

İki ayrı bölgede su kesintisi uygulanacak.

1. Bölge

• Bahar

• Gülyaka

Saat: 09.36 - 11.36

Kesinti süresi: Yaklaşık 2 saat

2. Bölge

• İhsan Alyanak

• Peker

Saat: 09.19 - 11.19

Kesinti süresi: Yaklaşık 2 saat

Kiraz Su Kesintisi 5 Ağustos 2026

Günün en uzun süreli kesintisi Kiraz ilçesinde uygulanacak.

• İlçe: Kiraz

• Mahalleler:

  • Cumhuriyet

  • İstiklal

• Başlangıç saati: 08.00

• Bitiş saati: 13.30

• Kesinti süresi: Yaklaşık 6 saat

Menemen Su Kesintisi 5 Ağustos 2026

• İlçe: Menemen

• Mahalleler:

  • Cumhuriyet

  • Gazi

  • Kemal Atatürk

  • Ulus

• Başlangıç saati: 08.45

• Bitiş saati: 10.45

• Kesinti süresi: Yaklaşık 2 saat

5 Ağustos 2026 İZSU Su Kesintisi Listesi

Bugün su kesintisi uygulanacak ilçe ve mahalleler şöyle:

• Aliağa: B. Hayrettin Paşa

• Bayraklı: Osmangazi

• Dikili: İsmetpaşa, Salimbey

• Karabağlar: Bahar, Gülyaka, İhsan Alyanak, Peker

• Kiraz: Cumhuriyet, İstiklal

• Menemen: Cumhuriyet, Gazi, Kemal Atatürk, Ulus

İzmir'de Sular Ne Zaman Gelecek?

İZSU'nun açıklamasına göre su kesintilerinin, her bölge için duyurulan saatlerde tamamlanması ve çalışmaların planlandığı şekilde ilerlemesi halinde belirtilen bitiş saatlerinden sonra kademeli olarak sona ermesi bekleniyor.

Kurum, bakım ve arıza çalışmalarına bağlı olarak sürelerde değişiklik yaşanabileceğini belirterek vatandaşların güncel kesinti bilgilerini İZSU'nun resmi arıza ve kesinti sorgulama sistemi üzerinden takip edebileceğini bildirdi.

THY'nin net karı geçen yılın aynı dönemine göre düşüş gösterirken, şirket gelirlerinde artış kaydedildi. Türk Hava Yolları, 2025 yılının ilk yarısında 25 milyar 13 milyon lira kar açıklamıştı.

THY’nin satış gelirleri yükseldi

Şirketin finansal sonuçlarına göre, ocak-haziran dönemindeki satış gelirleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 43 artarak 585 milyar 69 milyon liraya ulaştı.

THY'nin toplam varlıklarında da yükseliş görüldü. Şirketin yılın ilk çeyreğine göre toplam varlıkları yüzde 9 artışla 2 trilyon 360 milyar 37 milyon liraya çıktı.

Açıklanan verilerde, şirketin operasyonel büyüklüğünün yanı sıra finansal yapısındaki değişimler de yer aldı. THY'nin gelir artışında yolcu taşımacılığı, küresel uçuş ağı ve havacılık faaliyetlerinin etkili olduğu bildirildi.

THY’nin net borcu arttı

THY'nin net borç miktarında ise yılın ilk çeyreğine göre artış yaşandı. Şirketin net borcu, yüzde 17 yükselerek 620 milyar 378 milyon liraya ulaştı.

Finansal sonuçlarda yer alan verilere göre THY, yılın ilk yarısında yüksek satış gelirleri ve güçlü varlık yapısını korurken, borç seviyesinde de artış kaydetti.

Trump'tan 'Hürmüz Boğazı' mesajı

Fox News'e konuşan Trump, ABD ve İran heyetlerinin dün gün boyu süren müzakereler gerçekleştirdiğini belirterek, "Çok iyi görüşmeler gerçekleştiriyorlar. Bütün gün süren bir müzakere yaptılar" dedi.

Trump ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın çok yakında yeniden açılacağını öne sürdü.

"Eğer yeniden geri adım atarlarsa çok sert bir şekilde vurulacaklar"

Trump, İran'ın olası bir anlaşmadan geri çekilmesi ihtimaline ilişkin de sert ifadeler kullandı.

İran'ı uyaran Trump, "Eğer yeniden geri adım atarlarsa çok sert bir şekilde vurulacaklar" dedi.

ABD medyası: Geçici anlaşmaya yaklaşıldı

ABD basınında yer alan haberlerde, Washington ile Tahran yönetiminin, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlayacak geçici bir anlaşmaya yaklaştığı öne sürüldü.

Haberlere göre, su yolunun bir bölümünü kontrol eden Umman'ın da onay verdiği anlaşmanın bugün kamuoyuna duyurulması hedefleniyor.

İran: Umman ile görüşmeler olumlu ilerliyor

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Umman ile yürütülen temasların olumlu ilerlediğini açıkladı.

Bekayi, görüşmelerin güvenli deniz ulaşım koridorlarının oluşturulmasına odaklandığını belirterek, müzakere edilen güzergâhın İran ve Umman'ın egemenlik hakları ile ulusal güvenliğini koruyacak şekilde şekillendirildiğini ifade etti.

Öte yandan İran devlet medyası, ABD'nin tehditlerini sürdürmesi halinde Umman ile yürütülen anlaşma sürecinin ertelenebileceğini bildirdi.

Kızıldeniz'de gerilim sürüyor

Bölgede deniz trafiğine ilişkin gerilim yalnızca Hürmüz Boğazı ile sınırlı kalmadı.

Yemen merkezli Husilerin Kızıldeniz'de Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukasını sürdürdüğü belirtilirken, Yemen açıklarında Hint bayraklı bir gemiye isabet eden mermi nedeniyle geminin battığı bildirildi.

Hintli yetkililer, gemide bulunan 14 mürettebatın tamamının kurtarıldığını açıklarken, Yemen yönetimi saldırıdan Husileri sorumlu tuttu.

Başkent EDAŞ Elektrik Kesintisi Neden Yapılıyor?

Başkent EDAŞ tarafından yapılan açıklamaya göre planlı elektrik kesintileri, şebeke iyileştirme ve bakım çalışmaları kapsamında uygulanıyor.

Kurum, çalışmaların tamamlanmasının ardından etkilenen bölgelere elektrik enerjisinin yeniden verileceğini bildirdi.

09.30 - 16.30 Saatleri Arasında Elektrik Kesintisi Yaşanacak Yerler

Yaklaşık 7 saat sürecek planlı kesintiden etkilenecek cadde ve sokaklar şöyle:

• Çakmak

• Saray

• Meryemler

• Atakdibi

• Merkez

• Kayalı

• Kirazdere

• Yeniköy

• Dip

• Döngelce

• Kirlimüslimhoca

• Karşıgeçe

• Kapısuyu

• Kaleköy

• Şimşirdere

12.00 - 15.00 Saatleri Arasında Elektrik Kesintisi Yaşanacak Yerler

Yaklaşık 3 saat sürecek kesintiden etkilenecek bölgeler:

• 347 Sokak

• 366 Sokak

• Sakızağacı

• Bilgili

• Gündüz

• Gazeller

• Yılmaz

• Kartaltepe

• 365 Sokak

• Türkay

• 346 Sokak

09.00 - 11.00 Saatleri Arasında Elektrik Kesintisi Yaşanacak Yerler

Yaklaşık 2 saat sürecek planlı kesintiden etkilenecek cadde ve sokaklar şunlar:

• Sultan Alparslan

• Yılmaz

• Gençlik

• Damla

• Okul 1

• Şahin Öz

• Batur

• Yabangülü

• Beyazıt

• Balıkçılar

• Yalçınkaya

• Abdulhakim Arvasi

• Sema

• Sabit

• Kartalcık

• Şirin

• Mareşal Fevzi Çakmak

• Hasan Polatkan

• Tomruk

• Abdul Hakim Arvasi

• Akman

• Güniz

• Kıl

• Sakarya

5 Ağustos 2026 Ankara Elektrik Kesintisi Özeti

Başkent EDAŞ tarafından açıklanan planlı kesinti programı kapsamında:

• 09.00 - 11.00: Bazı cadde ve sokaklarda 2 saatlik kesinti

• 09.30 - 16.30: Şebeke iyileştirme çalışmaları nedeniyle 7 saatlik kesinti

• 12.00 - 15.00: Belirlenen bölgelerde 3 saatlik kesinti

Elektrik kesintilerinin tamamı planlı bakım ve şebeke yenileme çalışmaları kapsamında uygulanacak.

Elektrikler Ne Zaman Gelecek?

Başkent EDAŞ'ın planlamasına göre elektrik, bakım ve onarım çalışmalarının tamamlanmasının ardından her bölge için ilan edilen bitiş saatlerinde kademeli olarak yeniden verilecek.

Çalışmaların süresinde tamamlanamaması veya teknik nedenlerle programda değişiklik olması durumunda güncel bilgiler Başkent EDAŞ'ın resmi kesinti sorgulama sistemi üzerinden paylaşılacak. Yetkililer, kesintiden etkilenen vatandaşların planlı çalışma saatlerini dikkate alarak gerekli tedbirleri almalarını tavsiye ediyor.

Müebbet hapis cezası onandı

Yargıtay kararında, öldürücü ve toksik etkiye sahip ispirtonun Melike Tahnal'a içirildiğinin sabit olduğu belirtildi. Bu nedenle Tuncer Ustael hakkında verilen "olası kastla çocuğu öldürme" suçundan müebbet hapis cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ifade edildi.

Beraat kararları yerinde bulundu

Yüksek Mahkeme, Tuncer Ustael hakkında nitelikli cinsel istismar suçundan verilen beraat kararını da onadı.

Ayrıca Ayşe Palu, Havva Palu, İsa Palu, Fatih Palu ve Emine Ustael hakkında "çocuğu kasten öldürme" suçundan verilen beraat kararlarının da usul ve yasaya uygun olduğu değerlendirilerek onanmasına karar verildi.

Dosya 2008'de başladı

Davanın geçmişi, 2008 yılında Kocaeli'nin Körfez ilçesinde Meryem Tahnal ile kızı Melike Tahnal'ın kaybolmasına dayanıyor. İlk soruşturma delil yetersizliği gerekçesiyle kapatılmıştı.

Dosya, 2018 yılında televizyon programlarında yeniden gündeme gelmesinin ardından Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yeniden soruşturuldu. Yargılama sonunda Sakarya 6. Ağır Ceza Mahkemesi, Tuncer Ustael'i müebbet hapis cezasına çarptırmıştı.

Karar kesinleşti

İstinaf incelemesinin ardından Yargıtay'a taşınan dosyada, müşteki tarafın doğrudan kast ve cinsel istismar yönündeki itirazları ile sanık tarafının beraat talepleri reddedildi. Böylece Tuncer Ustael'e verilen müebbet hapis cezası ile diğer sanıklar hakkındaki beraat kararları kesinleşmiş oldu.

"Sağlıklı bireyler için de sağlık riski taşıyor"

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, 3. seviye kırmızı alarmın yalnızca yaşlılar, çocuklar veya kronik hastalığı olanları değil, toplumun tamamını ve sağlıklı kişileri de kapsayan ciddi bir sağlık riski oluşturduğu ifade edildi. Bazı bölgelerde termometrelerin 40 dereceyi aşacağı tahmin ediliyor. Sıcak hava dalgasının en az bir hafta daha etkisini sürdüreceği öngörülüyor.

Yılın 4. sıcak hava dalgası

İtalya bu yıl 4. kez şiddetli bir sıcak hava dalgasının etkisi altına girdi. Ülkede yaşanan önceki sıcak dalgaları sırasında aşırı sıcaklara bağlı can kayıpları kaydedilmişti. Uzmanlar, özellikle günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmaması ve sıvı tüketiminin artırılması gerektiği yönünde uyarılarda bulunuyor.

Gölbaşı Su Kesintisi 5 Ağustos 2026

ASKİ'nin açıklamasına göre Gölbaşı ilçesinde içme suyu hattında meydana gelen arıza nedeniyle su kesintisi uygulanıyor.

Kesinti detayları:

• İlçe: Gölbaşı

• Kesinti nedeni: Arıza kaynaklı

• Arıza tarihi: 5 Ağustos 2026 - 08.30

• Tahmini su verme saati: 5 Ağustos 2026 - 12.00

Arıza açıklaması:

Kızılcaşar Mahallesi 2702 Sokak üzerinde bulunan 110 milimetrelik içme suyu hattında meydana gelen arıza nedeniyle su kesintisi yapıldığı bildirildi. ASKİ ekiplerinin arızayı gidermek için sahada çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

Su kesintisinden etkilenen yer:

• Kızılcaşar Mahallesi Tek Yapı Kooperatifi

Beypazarı Su Kesintisi 5 Ağustos 2026

ASKİ tarafından yayımlanan ikinci duyuru ise Beypazarı ilçesini kapsıyor.

Kesinti detayları:

• İlçe: Beypazarı

• Kesinti nedeni: Arıza kaynaklı

• Arıza tarihi: 5 Ağustos 2026 - 08.45

• Tahmini su verme saati: 5 Ağustos 2026 - 12.00

Arıza açıklaması:

Hacıkara Mahallesi Cevat Köprücü Sokak'ta bulunan 110 milimetre PVC içme suyu boru hattında oluşan arıza nedeniyle plansız su kesintisi uygulanıyor. ASKİ ekiplerinin onarım çalışmalarına devam ettiği ifade edildi.

Su kesintisinden etkilenen yerler:

• Hacıkara Mahallesi

• Cevat Köprücü Sokak ve çevresi

ASKİ'den Vatandaşlara Bilgilendirme

ASKİ, her iki arızaya ilişkin yaptığı açıklamada ekiplerin arızaları en kısa sürede giderebilmek amacıyla sahada çalışmalarını aralıksız sürdürdüğünü belirtti.

Kurum, çalışmaların planlanan şekilde tamamlanması halinde suyun 5 Ağustos 2026 saat 12.00 itibarıyla yeniden verilmesinin hedeflendiğini, ancak onarım çalışmalarının seyrine göre sürede değişiklik yaşanabileceğini bildirdi.

5 Ağustos 2026 ASKİ Su Kesintisi Listesi

• Gölbaşı

  • Mahalle: Kızılcaşar

  • Etkilenen bölge: Tek Yapı Kooperatifi

  • Kesinti saati: 08.30 - 12.00

• Beypazarı

  • Mahalle: Hacıkara

  • Etkilenen bölge: Cevat Köprücü Sokak ve çevresi

  • Kesinti saati: 08.45 - 12.00

ASKİ, güncel arıza ve su kesintisi bilgilerinin resmi arıza sorgulama sistemi üzerinden takip edilebileceğini belirterek, çalışmaların tamamlanmasının ardından etkilenen bölgelere kademeli olarak yeniden su verileceğini açıkladı.

Düzenlemeye göre, emeklilerin ve hak sahiplerinin geçmiş dönemden kalan bazı prim borçları, herhangi bir icra takibi başlatılmasına veya kişinin onayının alınmasına gerek olmaksızın aylıklardan kesinti yapılarak tahsil edilebilecek. Karara karşı ise itiraz yolu açık olacak.

Hangi borçlar maaştan kesilecek?

SGK'nın genelgesine göre kesinti kapsamına giren borçlar arasında Genel sağlık sigortası (GSS) prim borçları, Bağ-Kur prim borçları, isteğe bağlı sigorta prim borçları, topluluk sigortası prim borçları, tarım sigortası prim borçları, kamu görevlilerine ait prim ve kesenek borçları yer alıyor.

Sigortalının emekli aylığı bağlanmadan önceki döneme ait bu borçları sonradan tespit edilirse, söz konusu tutarlar emekli aylığından kesinti yapılarak tahsil edilebilecek.

Dul ve yetim aylıkları da düzenleme kapsamında

Genelgeye göre, sigortalının çalışırken hayatını kaybetmesi halinde geriye kalan prim borçları, ölüm aylığı bağlanan eş, çocuk, anne veya babanın aldığı aylıklardan tahsil edilebilecek.

Ayrıca ölüm aylığı alan kişilerin kendi sigortalılıklarından kaynaklanan geçmiş dönem prim borçları da kesinti kapsamına alınacak.

Buna karşın, vefat eden sigortalı nedeniyle SGK'dan herhangi bir aylık almayan eş veya çocuklardan bu borçlar tahsil edilmeyecek.

Kesinti oranı ne kadar olacak?

Yasal düzenlemede aylıklardan yapılacak kesintinin maaşın yüzde 25'ini aşamayacağı belirtilirken, SGK'nın genelgesinde uygulamada kesinti oranının aylığın yüzde 10'unu geçmeyeceği ifade edildi.

Buna göre:

• Geçmiş dönem prim borcu bulunan sigortalının vefatı sonrası bağlanan ölüm aylığından en fazla yüzde 10 kesinti yapılabilecek.
• Hem kendi emekli aylığını hem de vefat eden eşinden ölüm aylığını alan kişilerde, her iki aylık için ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti uygulanabilecek.

İcra takibi ve onay şartı aranmayacak

Genelgeye göre, geçmiş dönem prim borçlarının tahsil edilebilmesi için icra takibi başlatılması gerekmeyecek. Ayrıca kesinti işlemi öncesinde emeklinin veya hak sahibinin rızası ya da onayı da aranmayacak.

Ancak kesinti işlemine karşı ilgili kişilerin SGK'ya başvurarak itiraz etme hakkı bulunuyor.

The Wall Street Journal'ın ismi açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı habere göre, inceleme Trump'ın helikopterinin Beyaz Saray'dan havalandığı sırada Ronald Reagan Havalimanı'ndaki ticari uçuşların durdurulmaması üzerine başlatıldı.

Güvenlik protokolünün uygulanıp uygulanmadığı inceleniyor

Haberde yer alan bilgilere göre, Trump'ı taşıyan Marine One helikopteri havalanırken hava trafik kontrolörlerinin yakınlardaki Ronald Reagan Havalimanı'nda ticari uçuşları durdurmadığı iddia edildi.

Kaynaklar, güvenlik protokolleri gereği bu uçuşların geçici olarak durdurulması gerektiğini savunurken, aksi durumda başkanlık helikopteri ile diğer hava araçları arasında güvenli mesafenin korunmasının risk oluşturabileceğini ifade etti.

FAA'nın, Marine One mürettebatı ile hava trafik kontrolörleri arasındaki telsiz görüşmelerini inceleyerek olayın güvenlik boyutunu değerlendirdiği belirtildi.

FAA ve Beyaz Saray'dan açıklama geldi

FAA adına konuşan ve ismi paylaşılmayan bir sözcü, olayın ciddi bir tehlikeye dönüşmediğini belirterek, Marine One'ın ticari bir uçakla tehlikeli seviyede yakınlaşmadığını söyledi.

Beyaz Saray Sözcüsü Kush Desai ise Marine One görevini yürüten pilotların alanında en deneyimli isimlerden olduğunu belirterek, Trump'ın uçuş sırasında herhangi bir tehlikeyle karşı karşıya kalmadığını ifade etti.

Benzer kazanın ardından önlemler artırılmıştı

FAA, 29 Ocak 2025'te Ronald Reagan Havalimanı yakınlarında American Airlines'a ait yolcu uçağı ile "Black Hawk" tipi askeri helikopterin havada çarpışmasının ardından bölgedeki uçuş düzenlemelerini sıkılaştırmıştı.

Söz konusu kazada 60 yolcu ve 4 mürettebatın bulunduğu yolcu uçağı ile 3 askeri personelin yer aldığı helikopter Potomac Nehri'ne düşmüş, kazada toplam 67 kişi yaşamını yitirmişti.

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!