Depolama sistemleri yüksek güçlü şarjı destekleyecek

EPDK'nin açıklamasına göre, yeni düzenleme özellikle yüksek güçlü şarj istasyonlarında şebeke bağlantı kapasitesinin artırılmasına duyulan ihtiyacı azaltabilecek. Bu istasyonlarda şarj hizmeti, doğrudan elektrik depolama sistemlerinden yararlanılarak sunulabilecek.

Önceki uygulamada şarj istasyonuyla bütünleşik kurulabilen depolama tesislerinin kurulu gücü, tüketim tesisinin anlaşma gücüyle sınırlı tutuluyordu. Bu sınır, özellikle yüksek güçlü şarj istasyonlarında depolama yatırımlarının gerekli gücü karşılamadaki kullanımını kısıtlayabiliyordu.

Yeni düzenlemeyle anlaşma gücünün üzerinde deşarj gücüne sahip depolama tesisi kurmak isteyen ve şarj ünitesini bu sistem üzerinden beslemeyi planlayan işletmelere imkan tanındı.

Şebeke güvenliği için otomatik kontrol şartı getirildi

Düzenleme kapsamında şebeke güvenliğinin korunmasına yönelik de yeni bir şart getirildi. Buna göre şebekeye enerji aktarımını engelleyen, şebekeden elektrik çekilirken ise mevcut anlaşma gücünün aşılmasının önüne geçen otomatik güç kontrol ve enerji kesme sistemlerinin kurulması gerekecek.

Depolama entegreli şarj istasyonlarının yaygınlaşması, her lokasyonda yüksek maliyetli şebeke yatırımı yapılmasına alternatif oluşturabilecek. Özellikle yeni trafo ve bağlantı yatırımlarının maliyetli olduğu, dönemsel veya anlık şarj ihtiyacının yükseldiği ve şarj kuyruklarının oluştuğu bölgelerde depolama sistemleri yatırımların uygulanmasını ve hizmet sunumunu kolaylaştırabilecek.

Bu modelin mevcut elektrik dağıtım altyapısının daha verimli kullanılmasına da katkı sağlaması öngörülüyor.

Depolama sistemi yoğun şarj dönemlerinde devreye girecek

Şarj talebinin kısa süreli olarak yükseldiği dönemlerde depolama sistemlerinin devreye alınması, bden çekilen gücün anlaşma gücü sınırları içinde kalmasına yardımcı olabilecek. Böylece şarj istasyonlarının daha yüksek kurulu güce sahip şarj ekipmanlarını kullanabilmesi mümkün hale gelebilecek.

Elektrikli araç kullanımının artmasıyla birlikte otoyollar, dinlenme tesisleri, akaryakıt istasyonları ve yoğun ticari alanlarda yüksek güçlü şarj altyapısına yönelik ihtiyaç da büyüyor. Bu istasyonların şebekeye bağlanması için gereken kapasitenin oluşturulması ise bazı bölgelerde yeni şebeke ve trafo yatırımlarını gündeme getirecek.

Depolama sistemlerinin şarj istasyonlarıyla birlikte kullanılması bu noktada alternatif bir çözüm sağlayabilecek. Şebekeden belirli bir seviyede elektrik alınırken depolama sistemi, şarj ihtiyacının arttığı anlarda devreye girerek istasyonun anlık güç gereksiniminin karşılanmasına destek olabilecek.

Örneğin, anlaşma gücü yüksek güçlü bir şarj istasyonunun toplam anlık talebini karşılamaya yetmeyen bir lokasyonda depolama sistemi, talebin düşük olduğu zamanlarda şebekeden elektrik depolayabilecek. Şarj talebinin yükseldiği dönemlerde ise biriken enerji şarj işleminin desteklenmesinde kullanılabilecek.

Bu sayede aynı anda birden fazla aracın yüksek güçle şarj edilmesi sırasında ortaya çıkan ilave güç ihtiyacı depolama sistemi üzerinden karşılanabilecek.

Şarj yatırımlarında yeni seçenek ortaya çıkacak

Düzenlemenin, özellikle yüksek güçlü şarj istasyonlarının yaygınlaşması açısından yatırımcılara daha fazla esneklik sağlaması bekleniyor.

Şarj ağı işletmecileri; lokasyonun şebeke bağlantı kapasitesi, yatırım maliyeti ve şarj talebini birlikte değerlendirerek şebeke kapasitesinin artırılmasıyla depolama yatırımı arasında daha uygun bir tercih yapabilecek.

Böylece elektrikli araç kullanıcılarının ihtiyaç duyduğu hızlı ve yüksek güçlü şarj altyapısının, mevcut şebeke kapasitesi ve yatırım koşulları dikkate alınarak daha fazla noktada kurulabilmesinin önü açılacak.

Yeni uygulamayla elektrikli araç şarj altyapısı ile elektrik depolama teknolojilerinin birlikte kullanımının teşvik edilmesi ve şarj istasyonlarının şebekeye entegrasyonunda daha esnek, verimli ve uygulanabilir bir yatırım modelinin oluşturulması hedefleniyor.

Kesintilerin süresi bölgedeki arıza ve çalışmanın niteliğine göre değişiyor. Bazı mahallelerde birkaç saatlik kesinti uygulanırken, bazı bölgelerde su kesintisinin öğleden sonraya kadar sürmesi bekleniyor.

İzmir’de sular ne zaman gelecek?

İZSU’nun duyurduğu programda her bölge için farklı başlangıç ve tahmini bitiş saatleri yer alıyor. Bu nedenle suyun yeniden verileceği saat ilçeye ve mahalleye göre değişiyor.

İZSU, arızaların giderilmesinin ardından depo seviyeleri ve su isale hatlarındaki basıncın yeniden istenen seviyeye ulaşmasının zaman alabileceğini belirtiyor. Bu nedenle duyurulan kesinti bitiş saatlerinde teknik çalışmalara bağlı olarak değişiklik yaşanabiliyor.

Bayraklı'da su kesintisi

Bayraklı’da Manavkuyu ve Mansuroğlu mahallelerinde 09.35-11.35 saatleri arasında su kesintisi yaşanacak.

Kesintinin yaklaşık 2 saat sürmesi bekleniyor.

Bergama'da su kesintisi

Bergama’da Maltepe Mahallesinde 09.00-11.00 saatleri arasında su kesintisi uygulanacak.

Bu bölgede kesintinin yaklaşık 2 saat sürmesi bekleniyor.

Bornova'da su kesintisi

Bornova’da Merkez ve Tuna mahallelerinde 08.41-12.42 saatleri arasında su kesintisi yaşanacak.

İZSU kayıtlarında kesintinin yaklaşık 4 saat sürmesi öngörülüyor. Buna göre bölgede suyun 12.42 civarında yeniden verilmesi bekleniyor.

Buca'da su kesintisi

Buca’da Mustafa Kemal Mahallesinde 09.40-11.40 saatleri arasında su kesintisi uygulanacak.

Kesintinin yaklaşık 2 saat sürmesi bekleniyor.

Güzelbahçe'de su kesintisi

Güzelbahçe’de Yelki Mahallesinde 07.20-10.20 saatleri arasında su kesintisi yaşanacak.

Bölgede kesintinin yaklaşık 3 saat sürmesi öngörülüyor.

Menderes'te su kesintisi

Menderes’te farklı mahallelerde iki ayrı kesinti programı bulunuyor.

Ata Mahallesi’nde 08.26-10.26 saatleri arasında yaklaşık 2 saat su kesintisi uygulanacak.

Oğlananası Atatürk ve Oğlananası Cumhuriyet mahallelerinde ise 09.00-12.00 saatleri arasında yaklaşık 3 saat su kesintisi yaşanacak.

Ayrıca Menderes’e ilişkin diğer kesinti kayıtlarında Gümüldür ve Atatürk mahalleleri için de 09.15-10.15 saatleri arasında kesinti bilgisi yer alıyor.

Menemen'de su kesintisi

Menemen’de Cumhuriyet, Gazi, Kemal Atatürk ve Ulus mahallelerinde 09.18-12.18 saatleri arasında su kesintisi uygulanacak.

Kesintinin yaklaşık 3 saat sürmesi bekleniyor.

Urla'da su kesintisi

Urla’da iki farklı bölgede su kesintisi yaşanacak.

Camiatik, Naipli, Sıra ve Yeni mahallelerinde 08.20-11.20 saatleri arasında yaklaşık 3 saat su kesintisi uygulanacak.

İçmeler Mahallesi’nde ise 08.51-10.51 saatleri arasında yaklaşık 2 saat su kesintisi yaşanacak.

Çeşme'de su kesintisi

Çeşme’de Şifne ve Yalı mahallelerinde 09.00-11.00 saatleri arasında su kesintisi uygulanacak.

Kesintinin yaklaşık 2 saat sürmesi bekleniyor.

Ödemiş'te su kesintisi

Ödemiş’te Kayaköy Mahallesinde su kesintisi uygulanacağı bildirildi.

Kaynaklarda bu bölgedeki kesintinin 17.00’ye kadar sürmesinin beklendiği belirtilirken, kesintinin başlangıç saatine ilişkin verilen bilgiler birbiriyle tam olarak örtüşmediği için kesin olmayan bir saat bilgisi eklenmedi.

Kesinti saatleri değişebilir

İZSU’nun resmi arıza ve bakım sisteminde yer alan kesinti süreleri tahmini olarak veriliyor. Kurum, teknik çalışmalar sırasında kesinti sürelerinin değişebileceğini belirtiyor. Ayrıca arıza giderildikten sonra şebekenin yeniden basınç kazanması nedeniyle suyun hanelere ulaşması, duyurulan bitiş saatinden daha sonra gerçekleşebiliyor.

Bu nedenle kesinti sona ermiş görünse bile suyun bazı bölgelerde kademeli olarak verilmesi mümkün olabiliyor.

25 Eylül İzmir su kesintisi olan ilçeler

25 Eylül Cuma günü verilen kesinti programında yer alan ilçeler şöyle:

• Bayraklı: Manavkuyu, Mansuroğlu

• Bergama: Maltepe

• Bornova: Merkez, Tuna

• Buca: Mustafa Kemal

• Güzelbahçe: Yelki

• Menderes: Ata, Gümüldür, Atatürk, Oğlananası Atatürk, Oğlananası Cumhuriyet

• Menemen: Cumhuriyet, Gazi, Kemal Atatürk, Ulus

• Urla: Camiatik, Naipli, Sıra, Yeni, İçmeler

• Çeşme: Şifne, Yalı

• Ödemiş: Kayaköy

İzmir’de yaşayanlar, kendi mahallelerindeki kesintinin güncel durumunu İZSU’nun resmi Arıza ve Bakım Bilgisi Sorgulama ekranından kontrol edebilir.

Dolar güne nasıl başladı?

İstanbul serbest piyasada doların alış fiyatı 48,9600 lira olarak belirlenirken satış fiyatı 48,9620 lira oldu. Böylece dolar, yeni işlem gününe 48,9620 lira seviyesinden başlamış oldu.

Doların satış fiyatı bir önceki işlem gününde 48,8570 lira olarak kaydedilmişti. Günün ilk işlemlerinde doların satış fiyatı önceki güne göre daha yüksek seviyede gerçekleşti.

Euro kaç TL'den işlem görüyor?

Euroda ise serbest piyasadaki alış fiyatı 55,7260 lira olarak açıklandı. Euronun satış fiyatı 55,7280 lira seviyesinde bulunuyor.

Euro, önceki işlem gününü 55,6860 liralık satış fiyatıyla tamamlamıştı. Yeni günün başlangıcında satış fiyatı 55,7280 liraya yükseldi.

Serbest piyasada dolar ve euro fiyatları

İstanbul serbest piyasada günün başlangıcında dolar ve euro için alış ve satış fiyatları belli oldu. Dolar 48,9600 liradan alınırken 48,9620 liradan satılıyor.

Euroda ise alış fiyatı 55,7260 lira, satış fiyatı 55,7280 lira olarak uygulanıyor. Bir önceki günün kapanış fiyatlarıyla karşılaştırıldığında her iki para biriminde de satış fiyatlarında değişim görüldü.

Kesintilerin süresi bölgedeki çalışmanın türüne göre değişiyor. Bazı noktalarda elektrik kesintisi birkaç saat sürerken, bazı bölgelerde çalışmalar gün boyunca devam edecek. Programda şebeke bakım ve yenileme çalışmalarının yanı sıra kapasite artışı ve ağaç kesimi nedeniyle yapılacak kesintiler de bulunuyor.

İzmir’de elektrikler ne zaman gelecek?

25 Eylül Cuma günü uygulanacak kesintiler ilçe ve mahallelere göre farklı saatlerde başlayıp sona erecek. Bazı bölgelerde sabah saatlerinde başlayan çalışmalar öğleden sonra tamamlanırken, bazı noktalarda kesintiler akşam saatlerine kadar sürecek.

Özellikle Bayındır, Çeşme, Kiraz, Ödemiş ve Torbalı ilçelerindeki bazı bölgelerde uzun süreli çalışmalar planlandı. Buna karşılık Bergama, Bornova, Bayraklı ve Konak’ın bazı noktalarında 20.00-20.30 saatleri arasında kısa süreli kesintiler uygulanacak.

Bayındır elektrik kesintisi

Bayındır’da 25 Eylül Cuma günü iki farklı bölgede elektrik kesintisi yapılacak.

• Alankıyı: 09.00-17.00, şebeke bakım çalışması

• Yeşilova: 09.00-17.00, şebeke yenileme ve kapasite artışı çalışması

Bergama elektrik kesintisi

Bergama’da Aşağıcuma, Çamavlu, Göbeller, Hacıhamzalar, Terzihaliller, Yukarıbey ve Yukarıcuma mahallelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında şebeke bakım çalışması nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Aynı bölgelerde ayrıca 20.00-20.30 saatleri arasında kısa süreli bir kesinti daha planlandı.

Bornova elektrik kesintisi

Bornova’da birden fazla bölgede farklı saatlerde çalışmalar gerçekleştirilecek.

• Kazımdirik: 10.00-16.00, şebeke yenileme ve kapasite artışı

• Atatürk: 09.00-17.00

• Kazımdirik: 20.00-20.30, şebeke bakım çalışması

• Kazımdirik: 25 Eylül 20.00-26 Eylül 04.00 arasında devam eden çalışma

Bu nedenle Kazımdirik Mahallesi’nde gün içinde birden fazla zaman aralığında kesinti yaşanabilecek.

Çeşme elektrik kesintisi

Çeşme’de Alaçatı, Germiyan ve Karaköy mahallelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında şebeke bakım çalışması yapılacak.

Ardıç ve Celal Bayar mahallelerinde ise 09.30-17.30 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artışı çalışması nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Foça elektrik kesintisi

Foça’da Fatih, Fevzi Çakmak ve İsmetpaşa mahallelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında elektrik kesintisi yapılacak.

Fatih Mahallesi’nde belirtilen bazı sokaklarda aynı saat aralığında şebeke bakım çalışması gerçekleştirilecek.

Karaburun elektrik kesintisi

Karaburun’da gece saatlerinde de elektrik kesintisi uygulanacak.

Mordoğan başta olmak üzere Anbarseki, Bozköy, Eğlenhoca, Hasseki, İnecik ve İskele mahallelerinin çeşitli bölümlerinde 02.00-03.00 saatleri arasında şebeke bakım çalışması nedeniyle elektrik kesintisi planlandı.

Karşıyaka elektrik kesintisi

Karşıyaka’da Aksoy ve Donanmacı mahallelerinde 09.00-12.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artışı çalışması yapılacak.

Kemalpaşa elektrik kesintisi

Kemalpaşa’da Armutlu 85. Yıl Cumhuriyet Mahallesinde 09.00-17.00 saatleri arasında şebeke bakım çalışması nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Kınık elektrik kesintisi

Kınık’ta Karadere Mahallesinde 09.00-10.00 saatleri arasında şebeke bakım çalışması yapılacak.

Kiraz elektrik kesintisi

Kiraz’da Aydoğdu ve Suludere mahallelerinde 09.30-17.30 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artışı çalışması nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Ödemiş elektrik kesintisi

Ödemiş’te farklı mahalle gruplarında iki ayrı zaman aralığında çalışma yapılacak.

09.00-17.00 saatleri arasında:

• Kayaköy

• Sekiköy

• Şirinköy

• İlkkurşun

• Yeniköy

Bu bölgelerde şebeke bakım çalışması gerçekleştirilecek.

09.30-17.30 saatleri arasında:

• Bülbüller

• Kerpiçlik

• Kızılca

• Köseler

• Süleymanlar

• Veliler

Bu mahallelerde ise şebeke yenileme ve kapasite artışı çalışması nedeniyle elektrik kesintisi yapılacak.

Tire elektrik kesintisi

Tire’de Cumhuriyet ve Ertuğrul mahallelerinde 10.00-16.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artışı çalışması nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Bahariye ve Ertuğrul mahallelerinde de aynı saat aralığında kesinti planlandı.

Torbalı elektrik kesintisi

Torbalı’da gün içinde farklı nedenlerle birden fazla kesinti programı bulunuyor.

10.00-16.00 saatleri arasında Ahmetli, Çaybaşı, Cumhuriyet, Kaplancık, Kuşçuburun, Muratbey, Mustafa Kemal Atatürk, Özbey, Torbalı, Yemişlik, Yeni ve Yeniköy mahallelerinde şebeke bakım çalışması yapılacak.

09.00-11.00 saatleri arasında Ertuğrul ve Tepeköy’de arıza manevrası nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

09.30-17.30 saatleri arasında ise 19 Mayıs, Naime, Subaşı ve Tulum mahallelerinde ağaç kesimi çalışması nedeniyle elektrik kesintisi planlandı.

Urla elektrik kesintisi

Urla’da iki mahallede farklı çalışmalar gerçekleştirilecek.

• Kuşçular: 10.00-17.00, şebeke yenileme ve kapasite artışı

• Torasan: 09.00-17.00, şebeke bakım çalışması

Beydağ elektrik kesintisi

Beydağ’da Beyköy Mahallesinde 09.00-17.00 saatleri arasında şebeke bakım çalışması nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Buca elektrik kesintisi

Buca’da Barış, Dicle ve Yiğitler mahallelerinde ağaç kesimi çalışmaları nedeniyle farklı saatlerde elektrik kesintileri yapılacak.

Bazı bölgelerde çalışma 09.00-13.00, bazı bölgelerde ise 13.00-17.00 saatleri arasında gerçekleştirilecek.

29 Ekim ve Kaynaklar Merkez mahallelerinde ise 09.00-17.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artışı çalışması nedeniyle elektrik kesintisi planlandı.

Konak elektrik kesintisi

Konak’ta gün içinde farklı mahallelerde ve farklı saatlerde çalışmalar yapılacak.

• Çınarlı: 20.00-20.30

• Çınarlı: 25 Eylül 20.00-26 Eylül 04.00

• Güney ve Zeytinlik: 09.00-17.00

• Konak: 21.00-01.00

• Cengiz Topel, Halkapınar ve Mersinli: 09.00-12.00

• Atamer, Mehmet Akif ve Saygı: 09.00-16.00

• Mehmet Akif, Saygı ve Ulubatlı: 09.00-16.00

Kesintilerin nedenleri arasında şebeke bakım ve ağaç kesimi çalışmaları bulunuyor.

Menderes elektrik kesintisi

Menderes’te Çakaltepe ve Karakuyu mahallelerinde 10.00-16.00 saatleri arasında şebeke bakım çalışması nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Çiğli elektrik kesintisi

Çiğli’de Balatçık Mahallesi'nin farklı bölümlerinde ağaç kesimi çalışması nedeniyle elektrik kesintileri yapılacak.

Çalışmaların bazı bölümlerde 09.00-12.00, bazı bölümlerde ise 09.00-14.00 saatleri arasında gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Bayraklı elektrik kesintisi

Bayraklı’da Mansuroğlu Mahallesinde 20.00-20.30 saatleri arasında şebeke bakım çalışması nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Karabağlar elektrik kesintisi

Karabağlar’da farklı mahallelerde ağaç kesimi ve şebeke bakım çalışmaları nedeniyle kesintiler yapılacak.

08.00-12.00 saatleri arasında:

• Adnan Süvari

• Maliyeciler

• Metin Oktay

• Kazım Karabekir

13.00-17.00 saatleri arasında:

• Kazım Karabekir

• Bozyaka

• Gülyaka

10.00-12.00 saatleri arasında:

• Aşık Veysel

Kazım Karabekir Mahallesi’nde hem sabah hem de öğleden sonra farklı bölgelerde çalışma gerçekleştirilecek.

Elektrik kesintisinde nelere dikkat edilmeli?

Planlı kesinti uygulanacak bölgelerde yaşayanların çalışma saatlerini dikkate alarak günlük ihtiyaçlarını önceden planlaması gerekiyor. Özellikle elektrikle çalışan cihazların kesinti öncesinde kontrol edilmesi, elektronik cihazların mümkün olduğunca prizden çıkarılması ve gerekli cihazların şarj edilmesi faydalı olabilir.

Elektrikle çalışan tıbbi cihaz kullanan kişilerin ise kesinti süresini dikkate alarak önceden gerekli hazırlıkları yapması önem taşıyor. Uzun süreli kesintiler için el feneri ve yedek pil gibi temel ihtiyaçların hazır bulundurulması da günlük yaşamın aksamaması açısından yardımcı olabilir.

GDZ Elektrik’in kesinti programlarında çalışma saatleri bölgeye göre değişebildiğinden, elektrik kesintisi yaşanacak mahalle ve sokakların güncel durumunun kurumun resmi kesinti sorgulama kanallarından ayrıca kontrol edilmesi gerekiyor.

ASKİ tarafından paylaşılan kesinti programında her bölge için çalışmanın başlangıç ve tahmini tamamlanma saati belirtilirken, kesintiden etkilenecek mahalle ve sokaklar da açıklandı.

Bugün Ankara’da su kesintisi yaşanan bölgeler ve suların yeniden verilmesinin planlandığı saatler şöyle:

Çubuk’ta su kesintisi

Çubuk ilçesinde Yıldırım Beyazıt Mahallesi Payidar Sokak’ta gerçekleştirilecek içme suyu hattı çalışması nedeniyle su kesintisi uygulanacak.

Kesinti saati: 09.30-17.00

Çalışmadan etkilenecek bölgeler:

• Yıldırım Beyazıt Mahallesi

• Payidar Sokak ve bağlı sokaklar

• Farisi Sokak ve bağlı sokaklar

• Muhsin Yazıcıoğlu Mahallesi’nin bir kısmı

Çalışmanın tamamlanmasının ardından suyun yeniden verilmesi planlanıyor.

Polatlı’da sular ne zaman gelecek?

Polatlı’da Esentepe Mahallesi Dumlupınar Caddesi üzerinde bulunan içme suyu dağıtım şebeke hattında meydana gelen arıza nedeniyle su kesintisi uygulanıyor.

Şebeke hattındaki arızanın giderilmesi amacıyla gerçekleştirilen çalışma kapsamında 09.45-14.00 saatleri arasında bölgeye su verilemeyecek.

Kesintiden Esentepe Mahallesi’nin bir kısmı etkilenecek.

Çalışmanın tamamlanmasıyla birlikte suyun yeniden verilmesi bekleniyor.

Gölbaşı’nda su kesintisi

Gölbaşı’nda Kızılcaşar Mahallesi 13 Ekim Caddesi üzerindeki içme suyu hattında yapılacak çalışma nedeniyle su kesintisi gerçekleştirilecek.

Kesinti saati: 10.00-14.00

ASKİ’nin açıklamasına göre kesintiden Tek Yapı Kooperatifi etkilenecek.

Çalışmanın 14.00 civarında tamamlanması ve ardından suyun yeniden verilmesi planlanıyor.

25 Eylül Ankara su kesintisi listesi

ASKİ’nin paylaştığı bilgilere göre 25 Eylül’de öne çıkan kesintiler ve tahmini bitiş saatleri şöyle:

• Çubuk: 09.30-17.00 — Yıldırım Beyazıt Mahallesi ve Muhsin Yazıcıoğlu Mahallesi’nin bir kısmı

• Polatlı: 09.45-14.00 — Esentepe Mahallesi’nin bir kısmı

• Gölbaşı: 10.00-14.00 — Tek Yapı Kooperatifi

Ankara’da sular ne zaman gelecek?

25 Eylül’de Ankara’nın farklı ilçelerinde uygulanan su kesintilerinin bitiş saatleri çalışmanın bulunduğu bölgeye göre değişiyor.

Çubuk’taki kesintinin 17.00’ye kadar, Polatlı’daki kesintinin 14.00’e kadar, Gölbaşı’ndaki kesintinin ise 14.00’e kadar sürmesi planlanıyor.

Belirtilen saatler çalışmaların tamamlanmasına bağlı olarak değişebileceğinden, suyun yeniden verilmesi planlanan saatlerde farklılık yaşanabilir. Çalışmalar tamamlandıktan sonra şebekenin normale dönmesiyle birlikte bölgelere yeniden su verilmesi bekleniyor.

Gram altın, dün ons altındaki düşüşün etkisiyle değer kaybetti. Önceki kapanışa göre yüzde 0,2 gerileyen gram altın, günü 6 bin 718 liradan tamamladı.

Yeni güne yatay başlayan gram altın, saat 09.15 itibarıyla 6 bin 721 lira seviyesine çıktı. Böylece gram altın, önceki kapanışının hemen üzerinde işlem görmeye başladı.

Aynı dakikalarda çeyrek altının satış fiyatı 11 bin 33 lira olarak kaydedilirken, Cumhuriyet altını 43 bin 931 liradan alıcı buluyor.

Altının ons fiyatında yüzde 0,2 düşüş

Altının ons fiyatı da yeni güne düşüşle başladı. Ons altın, yüzde 0,2 değer kaybederek 4 bin 269 dolar seviyesine geriledi.

Altın fiyatlarındaki hareketlilikte küresel piyasalardaki gelişmeler öne çıkarken, Orta Doğu'da yeni bir anlaşmaya varılabileceğine ilişkin beklentiler petrol fiyatlarında gevşemeye neden oldu. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin, tahvil piyasalarındaki satış baskısının azalmasına katkı sağladığı belirtildi.

ABD tahvil faizleri ve dolar altın fiyatlarını etkiliyor

ABD'nin 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5'in üzerindeki seviyesini korurken, ülkeden gelen güçlü ekonomik veriler ABD Merkez Bankasının (Fed) ilave sıkılaşma beklentilerinin gündemde kalmasına neden oluyor.

Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri, altın yatırımının alternatif maliyetini artıran unsurlar arasında yer alıyor.

ABD'de açıklanan son verilere göre, ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 19 Eylül ile sona eren haftada 197 bine düştü. Söz konusu rakam piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

ABD'de istihdam verileri takip ediliyor

İşsizlik maaşı başvurularındaki gerilemenin, ABD ekonomisinin istihdam oluşturma kapasitesini koruduğuna işaret ettiği belirtildi. Güçlü istihdam görünümünün ise enflasyon üzerindeki yukarı yönlü riskleri artıran unsurlardan biri olduğu kaydedildi.

ABD'deki istihdam görünümü, dolar ve tahvil faizlerindeki hareketlerle birlikte altın fiyatlarının seyrinde takip edilen gelişmeler arasında bulunuyor.

Piyasalarda Almanya ve ABD verileri izlenecek

Yurt içinde bugün önemli bir veri gündemi bulunmazken, yurt dışı piyasalarda çeşitli ekonomik göstergeler takip edilecek.

Almanya'da GfK tüketici güven endeksi açıklanacak. ABD tarafında ise dayanıklı mal siparişleri, Michigan tüketici güven endeksi ve enflasyon beklentisi verileri izlenecek.

Söz konusu verilerle birlikte küresel piyasalarda dolar, tahvil faizleri ve altın fiyatlarındaki hareketlilik takip edilecek.

Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak, Sincan ve Yenimahalle’de yapılacak çalışmaların saatleri bölgelere göre farklılık gösterecek. Bazı noktalarda kesinti birkaç saat sürerken, bazı bölgelerde elektrik kesintisinin sabah başlayıp akşam saatlerine kadar devam etmesi planlanıyor.

Ankara’da bugün elektrik kesintisi yaşanacak bölgeleri merak edenler için ilçe ilçe program şöyle:

Altındağ elektrik kesintisi

Altındağ’da 25 Eylül Cuma günü iki farklı bölgede planlı çalışma yapılacak.

09.30-17.30 saatleri arasında:

• Sakızağacı

• Kavaklı Yolu

• 1749

• Sakız Ağacı

• Tatlar Mahallesi

• Kavak

Aynı saat aralığında aşağıdaki bölgelerde de çalışma gerçekleştirilecek:

• Alahacılı

• Kerpiç

• Hıdırlar

• Kirazoğlu

• İnler

• Büyükkonak

• Yukarı Toydemir

• Esen

• 555

• Yaprakbayırı

• Bahçecik

• Avdanlı

• 1021/1

• Aşağı Toydemir

• Hacımuslu

• 1651

• Karabenli

• Ördekgölü

• 252

• 1755

• Saraycık

• Evliyafakı

• Soğulca

• Sabanca

• Ilıca

• Kavak

Çankaya elektrik kesintisi

Çankaya’da kesintiler iki farklı zaman diliminde uygulanacak.

10.30-12.30 saatleri arasında:

• Turgut Reis

• Onur

• Bitiştiren

• Nigar

• Şehit Barış Kırıcı

14.00-16.00 saatleri arasında:

• Yeşılırmak

• Gazi Mustafa Kemal

• Necatibey

Etimesgut elektrik kesintisi

Etimesgut’ta gün içerisinde farklı bölgelerde birden fazla planlı çalışma yapılacak.

09.30-13.00 saatleri arasında:

• Bağlıca

• 1335

• 1314

• Mermereoğlu

• 1315

• 1333

• Aymer

• Kayacık

• 1334

• Tekdal

• Seçkin

• Kuzupınarı

• Gülkent

• 1343

• 1339

• 1336

10.00-12.00 saatleri arasında:

• Fatih Sultan Mehmet

• Kaplan

• 1. TBMM

• 196

• Kuvayımilliye

• 183

15.00-17.00 saatleri arasında:

• Şeker

• 1438

• 1421

• 1423

• Karabağ Şehitleri

• 1418

• 1424

• 1427

• 1417

• 1434

• 1422

• Yüzbaşı Mustafa Ertuğrul

• 1408

• 1426

15.00-16.45 saatleri arasında:

• 1. TBMM

• 194

• 196

• Kocatepe

• 198

Keçiören elektrik kesintisi

Keçiören’de planlı kesintiler üç farklı zaman aralığında gerçekleştirilecek.

11.00-12.30 saatleri arasında:

• Duru

• Boru

• Foça

• Cennet

• Çamlık

• Sanatoryum

• Bayrak

13.30-15.00 saatleri arasında:

• Sanatoryum

• Boru

• Foça

• Bayrak

• Barut

• Değirmen

15.30-17.00 saatleri arasında:

• Çekirge

• Fatih

• Cuma

Mamak elektrik kesintisi

Mamak’ta çalışmalar sabah saatlerinden akşama kadar farklı bölgelerde devam edecek.

09.15-17.15 saatleri arasında:

• Sultan Fatih

• Natoyolu

• 817

• 818

11.00-12.30 saatleri arasında:

• Asım Gündüz

• 314/1

• 314/7

• 139

• 149

• Tıp Fakültesi

• 313

• Şehit Bülent Bahadır

• 151

• 154

• 311

• Cami

14.00-15.30 saatleri arasında:

• Asım Gündüz

• Çalıkavak

• Yaldız

• 311

• 328

• Tıp Fakültesi

• Görgülü

• Cami

• Gömü

• Ortatepe

16.00-17.30 saatleri arasında:

• Esenler

• Erdik

• Ortatepe

• Çalıkavak

• Görgülü

Sincan elektrik kesintisi

Sincan’da bazı bölgelerde elektrik kesintisi akşam saatlerine kadar devam edecek.

15.00-20.00 saatleri arasında:

• Osmaniye

• Yeni Yerleşim

09.30-17.30 saatleri arasında:

• Alahacılı

• Kerpiç

• Hıdırlar

• Kirazoğlu

• İnler

• Büyükkonak

• Yukarı Toydemir

• Esen

• 555

• Yaprakbayırı

• Bahçecik

• Avdanlı

• 1021/1

• Aşağı Toydemir

• Hacımuslu

• 1651

• Karabenli

• Ördekgölü

• 252

• 1755

• Saraycık

• Evliyafakı

• Soğulca

• Sabanca

• Ilıca

• Kavak

Yenimahalle elektrik kesintisi

Yenimahalle’de planlı çalışma 09.15-17.15 saatleri arasında gerçekleştirilecek.

Kesintiden etkilenecek bölgeler:

• 3701

• 3702

• 3700

• Yuva Köyü

• 3700/1

• Genç Kardeşler Toplu İşyeri

• 3044

• 3704/1

• 3000

• 3703/2

• 3046

Ankara’da elektrikler ne zaman gelecek?

25 Eylül’de Ankara’nın 7 ilçesinde uygulanacak kesintilerin bitiş saati bölgeye göre değişiyor. En uzun süreli planlı çalışmalar bazı bölgelerde 09.15-17.15, 09.30-17.30 ve 15.00-20.00 saatleri arasında gerçekleştirilecek.

Çalışmaların tamamlanmasının ardından elektrik enerjisinin planlanan saatlerde yeniden verilmesi bekleniyor. Çalışmaların teknik nedenlerle planlanan süreden önce veya sonra tamamlanması halinde enerji verme saatlerinde değişiklik yaşanabileceği unutulmamalı.

Bu nedenle kesintiden etkilenen bölgelerde yaşayanların özellikle belirtilen başlangıç ve bitiş saatlerini dikkate alması gerekiyor.

Risk analizi sonucu operasyonlar düzenlendi

Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre, risk analizi ve istihbarat çalışmaları doğrultusunda yürütülen operasyonlarla, toplum sağlığı açısından tehdit oluşturan ve özellikle gençleri bağımlılık riskiyle karşı karşıya bırakabilecek uyuşturucu maddelerin ülkeye girişinin engellenmesine yönelik çalışmalar devam ediyor.

Bu çalışmalar kapsamında Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza ekipleri tarafından Mersin'de üç ayrı operasyon gerçekleştirildi. Operasyonlarda toplam 1 ton 716,5 kilogram pregabalin ele geçirildi.

Soruşturma Mersin'de devam ediyor

Ele geçirilen maddelerle ilgili soruşturma süreçleri Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde sürdürülüyor.

Ticaret Bakanlığı, ülke ekonomisini olumsuz etkileyen, haksız rekabete zemin hazırlayan, ticari faaliyetlerin işleyişine zarar veren ve toplum sağlığını tehdit eden kaçakçılığın tüm türlerine karşı çalışmaların sürdüğünü bildirdi.

Kaçakçılıkla mücadele sürdürülecek

Açıklamada, bu mücadelenin Gümrükler Muhafaza ekiplerinin etkin ve kararlı çalışmalarıyla devam edeceği belirtildi.

Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza ekipleri, zehir tacirlerine geçit vermiyor.

Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza ekipleri, Mersin’de gerçekleştirdikleri 3 ayrı operasyonla, 1 ton 716 kilogram pregabalin ele geçirdi.

(25.09.2026) pic.twitter.com/YoeVXdtrl9

— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) September 25, 2026

Tutuklananlar arasında, geçmişte Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkan Yardımcılığı görevinde bulunan ve son olarak finans sektöründeki üst düzey yönetim kurulu üyelikleriyle tanınan Erkan Kilimci’nin de yer aldığı öğrenildi.

Ayrıntılar geliyor...

Yönetmeliğin 9'uncu maddesinde yapılan düzenlemeyle, haftalık veya aylık mesainin bir bölümünün ofiste, bir bölümünün ise uzaktan çalışma yöntemiyle yürütülmesi yasal güvence altına alındı. Düzenleme kapsamında, personelin hangi günlerde fiziki olarak işyerinde, hangi günlerde uzaktan çalışacağı ile günlük mesai saatleri taraflar arasında akdedilecek iş sözleşmesinde bağlayıcı şekilde yer alacak.

Esnek ve uzaktan çalışma reformu, ekonomi yönetiminin de öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyordu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, geçtiğimiz hafta katıldığı bir canlı yayında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunmuş ve reform ihtiyacına dikkat çekmişti:

"Önümüzdeki dönemde ne eğitimde ne istihdamda olan 15-29 yaş grubundaki genç nüfusu hedefleyen güçlü programlar öngörüyoruz. İşin reform boyutu var. Bu kategoriler için daha esnek çalışma modeli Türkiye'nin menfaatinedir. Gündemimiz yoğun, bu başlıklarda ilerlemeyi sürdüreceğiz."

Bakan Şimşek, Kamu Tasarruf Paketi sunumunda da kamuda esnek ve uzaktan çalışma uygulamalarının geliştirileceğini dile getirerek mesai saatlerinde kısalma olmasa dahi dijital ve evden çalışma pratiklerinin yaygınlaşacağı mesajını vermişti.

2027-2029 Orta Vadeli Programı Hedefleri Arasındaydı

Yönetmelik değişikliği, 6 Eylül tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) vizyonuyla da birebir örtüşüyor. OVP'de iş-yaşam dengesinin sağlanması, iş gücü verimliliğinin artırılması ve atıl iş gücünün üretime kazandırılması amacıyla esnek süreli istihdam modelleri ile çalışma günlerinin yeniden düzenlenmesine yönelik yasal adımların atılacağı taahhüt edilmişti.

Başkent Sofya’da bulunan Asics Arena’da düzenlenen şampiyonanın akşam seansında ringe çıkan Havvanur Kethüda, final müsabakasında Rus boksör Kseniia Olifirenko ile karşılaştı. Karşılaşmanın ilk saniyesinden itibaren kontrolü elinde tutan milli sporcu, taktiksel disiplini ve etkili yumruk kombinasyonlarıyla rakibine ringi dar etti.

Mücadelenin üç raundunda da hakemlerin tam puanını alarak net bir üstünlük kuran Kethüda, gong sesinin ardından salondan galibiyetle ayrılarak Avrupa'nın zirvesine adını yazdırdı.

Büyükler kategorisinde ilk büyük zafer

Gençler kategorisinde elde ettiği derecelerle Türk boksunun parlayan yetenekleri arasında gösterilen Havvanur Kethüda, Sofya'daki tarihi zaferiyle kariyerinde yeni bir sayfa açtı. Bu başarı, milli boksörün büyükler kategorisinde kazandığı ilk büyük uluslararası şampiyonluk ve altın madalya olarak kayıtlara geçti.

Bakanlığın sosyal medya platformu X üzerinden kamuoyuyla paylaştığı bildiride, hükümetin söz konusu nihai kararı 19 Eylül itibarıyla aldığı, adımın ulusal ve bölgesel güvenliğin korunması ile uluslararası organize suç şebekelerine karşı yürütülen kararlı mücadelenin bir gereği olduğu ifade edildi.

"Tahran yönetimine olan güven zedelendi"

Kolombiya Dışişleri Bakanlığı, diplomatik ilişkilerin feshinin yalnızca organize suç ve terör bağlantılarıyla sınırlı olmadığını, Tahran hükümetine duyulan kurumsal ve diplomatik güveni temelinden sarsan bir dizi kritik gelişmenin de bu kararda belirleyici olduğunu aktardı.

Açıklamada, Kolombiya'nın güvenini zedeleyen ve kararın alınmasında rol oynayan unsurlar İran yönetiminin ülke içindeki sistematik insan hakları ihlalleri, Orta Doğu’daki aktif çatışma sahalarının ötesine taşınan istikrarsızlaştırıcı askeri faaliyetler, küresel enerji ticaretinin kilit arteri konumundaki Hürmüz Boğazı'nın kapatılması veya deniz seyrüseferinin engellenmesi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) tesislerdeki nükleer teftiş ve denetim faaliyetlerine getirilen kısıtlamalar olarak sıralandıç

Bogota yönetiminin aldığı bu radikal diplomatik hamle, son dönemde Orta Doğu'da tırmanan bölgesel gerilimlerin ve Hürmüz Boğazı krizinin Latin Amerika jeopolitiğine yansıyan en somut kırılmalarından biri olarak kayıtlara geçti.

Rostov'da 50 İHA düşürüldü, Novoşahtinsk şalter indirdi

Rostov Bölge Valisi Yuriy Slyusar, gece boyunca bölgeye yönelik geniş çaplı bir hava saldırısı gerçekleştirildiğini duyurdu. Hava savunma sistemlerinin püskürtme harekâtı sırasında 6 farklı ilçede yaklaşık 50 İHA’nın imha edildiğini bildiren Slyusar, Novoşahtinsk Petrol Rafinerisi'nin isabet aldığını kaydetti.

Saldırı nedeniyle tesiste hasar meydana geldiğini ve üretimin güvenlik gerekçesiyle geçici olarak tamamen askıya alındığını açıklayan Vali Slyusar, olayda herhangi bir can kaybı ya da yaralanma tespit edilmediğini, hasar tespit ve inceleme çalışmalarının devam ettiğini belirtti.

Perm’de yıllık 13 milyon ton kapasiteli sanayi devine saldırı

Rostov’daki saldırının yankıları sürerken bir diğer operasyon haberi Rusya’nın iç kesimlerindeki Perm bölgesinden geldi. Perm Valisi Dmitriy Mahonin, sabahın erken saatlerinden itibaren sanayi tesislerinin yoğun İHA saldırısına maruz kaldığını açıkladı.

Hava savunma unsurlarının devreye girdiğini aktaran Mahonin, Rusya’nın petrol işleme kapasitesi bakımından yedinci en büyük rafinerisi konumunda bulunan ve yıllık 13 milyon tona kadar ham petrol işleme hacmine sahip Permnefteorgsintez tesisinin bulunduğu bölgenin hedef alındığını aktardı. İlk belirlemelere göre tesiste can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığı, acil durum ekiplerinin sahada güvenlik önlemlerini sürdürdüğü bildirildi.

Rusya iç pazarında akaryakıt krizi derinleşiyor

Ukrayna'nın son dönemde Rus petrol rafinerileri ve depolama terminallerine yönelik sistematik İHA saldırıları, dünyanın en büyük petrol üreticilerinden Rusya'nın iç pazarındaki dengeleri sarstı. Saldırılarda darbe alan çok sayıda rafinerinin zorunlu bakıma ve onarıma alınması, geçen ay geçici olarak hafifleyen akaryakıt krizini yeniden alevlendirdi.

Birçok federal bölgede benzin ve motorine erişim zorlaşırken, yerel yönetimler akaryakıt satışlarına kota ve kısıtlamalar getirdi. Moskova hükümeti, iç piyasadaki arz açığını kapatabilmek ve fiyat artışlarını dizginleyebilmek amacıyla daha önce dizel ve benzin ihracatına yönelik geçici yasak kararı almıştı. Tesislerin ardı ardına devre dışı kalmasının lojistik ve tedarik zincirindeki baskıyı daha da artırması bekleniyor.

Sosyal medya hesabı üzerinden kapsamlı bir açıklama yapan İletişim Başkanı Duran, hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında yakalama kararı bulunan bir ismin BM kürsüsünü karalama kampanyası için kullanmasının kabul edilemez olduğunu belirtti.

"BM kürsüsünü mesnetsiz suçlamalar için kullanması BM idealleriyle bağdaşmıyor"

Netanyahu’nun konuşmasında sergilediği tutumun Birleşmiş Milletler’in kuruluş felsefesini zedelediğini ifade eden Duran, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından yakalama kararı çıkarılmış soykırımcı Netanyahu’nun BM kürsüsünü Türkiye’ye ve Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik mesnetsiz suçlamalar için kullanması, Birleşmiş Milletlerin temsil ettiği barış, hukuk ve diyalog idealleriyle bağdaşmamaktadır."

"Netanyahu hiç olmadığı kadar izole hale gelmiştir"

İsrail yönetiminin yürüttüğü saldırganlığın üzerinin kapatılamayacağını ve uluslararası toplumun hakikatin farkında olduğunu vurgulayan İletişim Başkanı Duran, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Netanyahu’nun Cumhurbaşkanımızı hedef alan hadsiz ve alçak sözleri, onun katliamlarını, Gazze’de yaşanan insani felaketi ve uluslararası hukuk önündeki süreçleri görünmez hale getiremez. Bu durum, uluslararası toplum tarafından da görülmektedir ve Netanyahu hiç olmadığı kadar izole hale gelmiştir. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Türkiye, başta Filistinli kardeşlerimiz olmak üzere mazlumların haklarını, daha adil bir dünyayı ve barışı savunmaya; haksızlık ve zulüm karşısında durmaya devam edecektir."

Gaziantep FK ile yollarını ayırdıktan sonra boşa çıkan Yılmaz'ın Çorum temsilcisiyle prensipte anlaştığı ve tarafların 3 yıllık resmi sözleşme imzalayacağı bildirildi.

Futbolculuk kariyerini noktaladıktan sonra antrenörlük kariyerine Beşiktaş'ta adım atan Burak Yılmaz, siyah-beyazlıların ardından Süper Lig'de sırasıyla Kayserispor, Kasımpaşa ve Gaziantep FK kulüplerinde teknik direktör olarak görev yaptı. Taktiksel tercihleri ve enerjik saha kenarı yönetimiyle dikkat çeken 41 yaşındaki çalıştırıcı, Çorum FK ile birlikte Süper Lig'deki beşinci takımını yönetmeye hazırlanıyor.

Süper Lig'de geride kalan ilk 6 haftalık periyotta 7 puan toplayarak ligin orta sıralarında yer alan Çorum FK, Burak Yılmaz hamlesiyle ligdeki yerini sağlamlaştırmayı ve çıkış yakalamayı hedefliyor. Genç teknik adamın kısa süre içerisinde resmi imzayı atarak takımın başında antrenmanlara çıkması bekleniyor.

Görüşmede ekonomi ve ticaret heyetlerinin vardığı uzlaşmayı değerlendiren Şi Cinping, varılan mutabakatın iki ülke halkları, sanayi sektörleri ve küresel piyasalar açısından memnuniyet verici bir gelişme olduğunu ifade etti. İş birliğinin karşılıklı kazanım ilkesine dayanması gerektiğini vurgulayan Şi, ekonomik ilişkilerin istikrarının ortak çalışma alanlarının genişletilmesine ve anlaşmazlık başlıklarının daraltılmasına bağlı olduğunu belirtti.

Geçici ticaret Uzlaşması Ocak 2027’ye uzatıldı

Trump’ın ikinci başkanlık döneminde Washington’ın gümrük tarifesi artışları ile teknoloji ihracatı kısıtlamalarına karşılık Çin’in kritik nadir toprak elementleri tedarikindeki denetimleri sıkılaştırmasıyla iki ülke arasındaki ekonomik gerilim tırmanışa geçmişti.

Liderlerin Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan kentinde vardığı ve 10 Kasım tarihinde süresi dolacak olan geçici uzlaşma protokolünün, heyetler arası müzakerelerin ardından Ocak 2027’ye kadar uzatılması kararlaştırıldı. Bu adım, küresel tedarik zincirleri ve finans piyasaları üzerindeki belirsizliği hafifleten en somut çıktı olarak kayda geçti.

Yapay zekâda "Savunmacı değil iş birlikçi" yaklaşım çağrısı

Görüşmenin en stratejik gündem maddelerinden birini yapay zekâ teknolojileri oluşturdu. Şi Cinping, iki ülkenin bu alandaki küresel liderliğine işaret ederek savunmacı refleksler yerine güçlü yönlerin birleştirilmesi gerektiğini söyledi:

"Yapay zekâ konusunda diyaloğu sürdürebilir, riskleri ve faydalarına dair görüş alışverişinde bulunabilir ve kötüye kullanımını birlikte önleyebiliriz. Bu teknolojide insan kontrolünün korunması, insan merkezli ve iyiliksever bir yaklaşıma sadık kalınması ve yapay zekânın insanlığın ilerlemesine hizmet etmesi esastır."

Zirvede iki ülkenin bilgi paylaşımı ve tehditlere karşı erken uyarı mekanizmasını kapsayan bir "yapay zekâ diyaloğu" zemini oluşturması ele alınırken, Washington'ın risk kontrolü odaklı tavrı ile Pekin'in küresel yönetim modeli talebi arasındaki yaklaşım farkları da masada yer aldı. Ayrıca ABD'li teknoloji şirketlerinin Çinli rakiplerine yönelttiği "damıtma" (distillation) yoluyla veri aktarımı iddiaları sürecin hassas başlıkları arasında bulunuyor.

Pekin'den Tayvan uyarısı: "Egemenlik temelimiz korunmalı"

Tayvan başlığında Pekin yönetiminin değişmez ilkelerini yineleyen Şi, Ada ile birleşme konusunun Çin'in ulusal birliğini ve toprak bütünlüğünü doğrudan ilgilendirdiğini dile getirdi. Washington yönetimine "Tayvan’ın bağımsızlığı" konusunda ilkesel duruşunu muhafaza etme çağrısı yapan Şi, ikili ilişkilerin ve stratejik iş birliğinin zedelenmemesi için bu çizginin korunması gerektiğini kaydetti.

1949'dan bu yana süren fiili ayrılığa ve Tayvan'ın ABD menşeili silah alımlarıyla savunmasını artırmasına karşın Pekin, "tek Çin" anlayışını vurgulayarak güç kullanımını tamamen dışlamayan pozisyonunu koruyor.

Hürmüz ve Babulmendeb krizine Karşı diyalog vurgusu

İki lider; Ukrayna savaşı, Kore Yarımadası ve Orta Doğu'daki askeri tırmanışa dair görüş alışverişinde bulundu. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonları ve Tahran'ın misillemeleriyle sarsılan enerji koridorlarına dikkat çeken Şi, tüm tarafların nükleer dosya dahil sorunları diyalog masasında çözmesi gerektiğini belirtti:

"Çin, tüm ülkelerin egemenliğine ve güvenliğine saygı gösterilmesini savunmaktadır. Gerilimi düşürmek üzere yapıcı rol oynamaya devam ediyoruz; tarafları barışçıl yola dönerek müzakerelerin ivmesini korumaya teşvik ediyoruz."

Bölgedeki çatışmaların Hürmüz Boğazı'nda yol açtığı sevkiyat kesintileri ve Yemen'deki Husilerin Kızıldeniz hattında yarattığı risklerin küresel enerji piyasalarını tehdit ettiği bir dönemde yapılan görüşmede, Washington'ın Rusya ve İran'a yönelik genişleyen yaptırımlarının ikili ticarete yansımaları da değerlendirildi.

New York Halk Kütüphanesi önündeki 42. Cadde üzerinde toplanan binlerce kişi, ellerinde Filistin bayrakları ve dövizlerle BM Genel Merkezi’ne doğru yürüyüşe geçti. Eylemciler güzergâh boyunca "Özgür Filistin", "Netanyahu savaş suçlusu", "New York’ta savaş suçlusu istemiyoruz", "İsrail açlıkla insanları katlediyor" ve "Dünya devletleri İsrail’e yaptırım uygulasın" sloganları attı.

New York Polis Departmanı (NYPD), göstericilerin yürüyüş güzergâhında yoğun güvenlik önlemleri alarak BM Genel Merkezi çevresine demir bariyerler yerleştirdi. Yürüyüş esnasında İsrail bayrağı taşıyan küçük gruplarla Filistin yanlısı göstericiler arasında zaman zaman gerginlik yaşandı; polis ekipleri araya girerek temas noktalarını ayırdı. Güvenlik güçleri tarafından yönlendirilen göstericiler, protestolarını BM binası yakınlarında belirlenen alanda sürdürdü.

Ortodoks Yahudi Cemaatinden tutuklama çağrısı: "Netanyahu Yahudileri temsil etmiyor"

Eyleme destek veren Siyonizm karşıtı ultra Ortodoks Yahudi hareketi Neturei Karta mensupları da alanda dikkat çekti. Cemaat üyesi Yitzchok Deutsch, Netanyahu’nun Museviler adına konuşma yetkisi bulunmadığını vurgulayarak şu değerlendirmelerde bulundu:

"Netanyahu derhal tutuklanmalıdır. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’ye bu savaş suçlusunu adalete teslim edebilmek için sergilediği cesur tavırdan dolayı teşekkür ediyoruz. Bu savaş suçlusunun BM Genel Kurulu’na getirilmesine tanıklık ettik; oysa onun götürülmesi gereken yegâne yer hapishanedir."

"İsrail’e destek verenler bu suça ortak oluyor"

Gösteriye katılan akademisyen Denis Kalob ise Gazze’deki soykırımın ve Batı Şeria’daki etnik temizlik pratiklerinin uluslararası bağımsız insan hakları kuruluşları tarafından tescillendiğini kaydetti. ABD yönetiminin ve diğer müttefik ülkelerin koşulsuz desteğinin bu suçlara doğrudan ortaklık anlamına geldiğini belirten Kalob; çatışmaların genişletilmesinin ve insan hayatına kastedilmesinin yanı sıra küresel ekonomiye verilen zararla da dünya genelinde ağır bir yıkıma yol açıldığını ifade etti.

Yemekte konuşan ABD Başkanı Trump, iki ülkenin farklı siyasal ve yönetim sistemlerini temsil ettiğini ancak halklar arasındaki köklü bağların sürdüğünü belirterek, ilişkilerin mevcut durumundan duyduğu memnuniyeti "İlişkilerimiz hiç bu kadar iyi olmamıştı" sözleriyle ifade etti.

Washington ile Pekin hattında uzun süredir devam eden ticari, teknolojik ve jeopolitik farklılıklara karşın görüşmenin dostane bir atmosferde geçtiğini vurgulayan Trump, iki ülke arasındaki diyaloğun güçlendiğine işaret etti.

Konuşmasının ardından Çin Devlet Başkanı Şi’ye özel bir sanat eseri takdim eden Trump, hediyenin manevi değerine değinerek şu ifadeleri kullandı:

"Bu dostluk ruhu içinde, Devlet Başkanı Şi'ye, dünyanın en büyük sanatçılarından biri olan olağanüstü bir Amerikalı sanatçı tarafından yapılan ve Melania ile benim kişisel iş birliğimizle tasarlanan bu hediyeyi takdim etmek benim için büyük bir onurdur."

Şi Cinping: "Yeni bir stratejik yol haritası çizdik"

Trump’ın ardından söz alan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ise Beyaz Saray’daki görüşmelerin "samimi ve derinlemesine" gerçekleştiğini kaydetti. Tarafların kritik dosyalarda ortak bir anlayışa vardığını belirten Şi, şunları aktardı:

"Bu görüşme, stratejik istikrar temelli Çin-ABD ilişkilerine yeni bir boyut kazandırmış ve ikili ilişkiler için yeni bir stratejik yol haritası sunmuştur. Altı aydan kısa bir süre içinde karşılıklı olarak gerçekleştirdiğimiz resmi ziyaretler ikili ilişkilerimiz açısından tarihi bir adımdır. Bugün, Çin-ABD ilişkileri bağlamında bir başka tarihi dönüm noktasına ulaştık."

İki liderin vizyonlarının örtüşen yönlerine dikkat çeken Şi; Başkan Trump'ın "Amerika’yı yeniden büyük yapma" sözü doğrultusunda Amerikan halkının önemli adımlar attığını, Çin’in de kendi "büyük ulusal yenilenmesini" ve modernleşme hamlesini kararlılıkla sürdürdüğünü dile getirdi.

"Büyük ülkelerin birbiriyle geçinmesi için yeni bir yaklaşım şart"

Küresel sistemdeki sorumluluklara odaklanan Çin lideri, Washington ve Pekin'in "sorumlu iki büyük güç" gibi hareket etmesi gerektiğinin altını çizdi. Şi konuşmasını, "Halklarımızın barış ve refah beklentilerini karşılamalı, çağımızın akışına ayak uydurmalı ve büyük ülkelerin birbiriyle iyi geçinmesi için çatışmadan uzak, yeni bir yaklaşım geliştirmeliyiz" sözleriyle tamamladı.

İsrail heyetinin Genel Kurul salonundaki konuşması esnasında çok sayıda ülke temsilcisinin salonu topluca terk etmesine değinilen açıklamada, bu protestonun tesadüfi değil, uluslararası toplumun ortak vicdanını yansıtan güçlü bir diplomatik kınama olduğu vurgulandı.

"Yalnızlığı derinleşiyor, ahlaki meşruiyetini yitirmiş bir lider dinlenmiyor"

Açıklamada, salonu boşaltan delegasyonların tüm dünyaya somut bir mesaj verdiğine işaret edilerek şu ifadelere yer verildi:

"Bu, güçlü bir diplomatik kınamadır. Verilen mesaj gayet açıktır: Söylediklerinin hiçbir itibarı kalmamıştır, politikaları bütünüyle reddedilmektedir ve kendisinin uluslararası alandaki yalnızlığı her geçen gün daha da derinleşmektedir. Uluslararası toplum; savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle hakkında tutuklama kararı bulunan, ahlaki meşruiyetini yitirmiş bir lideri dinlemeyi kesinlikle kabul etmemektedir."

"Hiçbir propaganda Gazze'deki soykırımı ve işlenen suçları örtemez"

Netanyahu’nun Türkiye’yi hedef alan ithamlarının hedef saptırma amacı taşıdığına dikkat çekilen açıklamada; söz konusu söylemlerin Gazze'deki soykırımı ve işgal altındaki Batı Şeria, Lübnan, Suriye ve bölgenin ötesine taşınan saldırganlığı perdelemek için başvurulan içi boş girişimler olduğu belirtildi:

"Hiçbir propaganda gerçeğin üzerini örtemez. On binlerce masum sivil katledilmiş, hastaneler ve evler enkaza çevrilmiş, okullar kasten hedef alınmış ve hayati insani yardımların ulaştırılması sistematik olarak engellenmiştir. Bunlar tarihin unutmayacağı ve insanlığın affetmeyeceği ağır suçlardır."

"1967 sınırlarında Filistin Devleti kurulana dek desteğimiz sürecek"

Kişisel polemiklerin ve üretilen dezenformasyonun sahadaki çıplak gerçekler karşısında hükümsüz kaldığı kaydedilen yanıtta, iki ülkenin bölgesel vizyonu arasındaki tezat net bir dille ortaya kondu:

"İsrail bölgeye savaş, yıkım ve istikrarsızlık ihraç ederken, Türkiye barış ve adalet inşa etmektedir. Türkiye, kalıcı huzura giden tek uygulanabilir ve meşru zemin olan iki devletli çözüme sarsılmaz desteğini kararlılıkla sürdürecektir. 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan; bağımsız, egemen ve toprak bütünlüğü haiz bir Filistin Devleti kuruluncaya dek Filistin halkının yanında dimdik durmaya devam edeceğiz."

Güne serin bir başlangıç yapan Ankara genelinde en yüksek hava sıcaklığının 22°C, gece en düşük sıcaklığın ise 11°C dolaylarında seyretmesi öngörülüyor. Özellikle kuzey ve batı ilçelerde öğleden sonra etkisini artıracak yağışların anlık su baskını ve trafikte aksamalara yol açabileceği belirtilerek Ankaralılara tedbirli olma çağrısı yapıldı.

Başkentte günün hava özeti: Yağmur saat kaçta başlayacak?

• Sabah Saatleri (06.00 - 10.00): Parçalı bulutlu ve serin. Sıcaklık 12-16°C bandında seyredecek.

• Öğle ve İkindi (12.00 - 17.00): Bulutlanma artıyor. Başta Çankaya, Yenimahalle, Keçiören ve Etimesgut olmak üzere kent merkezinde kısa süreli, yer yer kuvvetli gök gürültülü sağanak geçişleri görülecek. Sıcaklık en yüksek 22°C.

• Akşam ve Gece (18.00 - 24.00): Yağışlar yerini parçalı bulutlu ve açık bir gökyüzüne bırakırken termometreler hızla 14-11°C seviyelerine gerileyecek.

25 Eylül 2026 Ankara İlçe İlçe Hava Durumu ve Sıcaklık Listesi

Başkentin 25 ilçesinde gün boyunca beklenen hava olayları ve en yüksek/en düşük hava sıcaklıkları şöyle şekilleniyor:

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının başlamasıyla birlikte bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!