Hava durumu tahminlerine göre sıcaklıkların da hissedilir şekilde düşerek mevsim normallerinin altında seyretmesi bekleniyor. Kuvvetli yağışla birlikte sel, su baskını, yıldırım ve fırtına nedeniyle ulaşımda aksamalar yaşanabileceği belirtiliyor.

13 il için sarı kodlu fırtına ve sağanak uyarısı

Meteoroloji verilerine göre Adana, Balıkesir, Çanakkale, Hatay, İstanbul, İzmir, Kastamonu, Kırklareli, Kocaeli, Manisa, Osmaniye, Sinop ve Tekirdağ için sarı kodlu meteorolojik uyarı yapıldı.

Yağışların özellikle İstanbul, Adana, Osmaniye, Sinop, Erzincan, Tunceli ve Elazığ çevreleri ile Kırklareli, Tekirdağ, Çanakkale'nin doğusu, Kocaeli'nin batısı, Balıkesir ve Malatya'nın kuzeyinde yerel olarak kuvvetli olması bekleniyor.

Rize'nin doğu ilçeleri, Artvin'in kuzeyi, Hatay'ın batısı ve Kastamonu'nun kuzey kesimleri de kuvvetli yağış beklenen bölgeler arasında bulunuyor.

Rüzgar 70 kilometreyi bulabilir

Meteoroloji, Batı Karadeniz'in batısı, Marmara ve Kuzey Ege kıyılarında kuzeyli yönlerden kuvvetli rüzgar ve kısa süreli fırtına beklendiğini bildirdi.

Bu bölgelerde rüzgarın hızının 50-70 kilometre/saat seviyesine ulaşabileceği tahmin ediliyor. Doğu Anadolu'nun güneydoğusunda ise güneyli yönlerden 40-60 kilometre/saat hızında kuvvetli rüzgar bekleniyor.

Kuvvetli rüzgar nedeniyle ağaç ve direk devrilmesi, çatı uçması ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli olunması gerekiyor.

Yarın için 6 ile sarı kod

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 3 Ekim Cumartesi günü için de 6 ile sarı kodlu uyarı yaptı.

Cumartesi günü için uyarı verilen iller Adana, Balıkesir, Çanakkale, Hatay, İzmir ve Manisa oldu.

Doğu Akdeniz'de ise Adana ve Osmaniye çevreleri ile Mersin'in doğusu, Hatay'ın kıyı kesimleri ve Kahramanmaraş'ın güneybatısında yerel kuvvetli sağanak bekleniyor. Adana, Hatay'ın batısı ve Osmaniye'de yağışların cuma günü kuvvetli olması, Hatay ve Adana kıyılarında ise cumartesi sabahına kadar yer yer devam etmesi öngörülüyor.

İstanbul'da fırtına ve sağanak etkili oluyor

İstanbul'da cuma günü aralıklarla görülen yağışların cumartesi sabahına kadar devam etmesi bekleniyor. AKOM'un değerlendirmesine göre yağışların cuma sabahından itibaren kuvvetlenmesi ve gün boyunca fırtına şiddetindeki rüzgarla birlikte yer yer kuvvetli gök gürültülü sağanak şeklinde görülmesi bekleniyor.

Kentte etkili olan fırtına nedeniyle Şişli'de park halindeki bir otomobilin üzerine ağaç devrildi. Harbiye Mahallesi Mim Kemal Öke Caddesi'nde meydana gelen olayın ardından cadde trafiğe kapatıldı ve belediye ekipleri ağacın kaldırılması için çalışma başlattı.

Otomobilde hasar meydana gelirken olayla ilgili ekiplerin çalışması sürdü.

Diyarbakır'da cami minaresi yıkıldı, çatılar uçtu

Diyarbakır'ın Bismil ilçesinde sağanak ve fırtına etkili oldu. Tepe Mahallesi Pınar Sokak'taki İhlas Camisi'nin minaresi, kuvvetli rüzgarın etkisiyle yıkıldı.

Minarenin yıkılması nedeniyle cami ile yanındaki iki katlı evde hasar oluştu. Bölgede bazı ağaçlar devrilirken bazı evlerin çatıları zarar gördü ve elektrik telleri koptu.

Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde ise sağanak ve dolu nedeniyle bazı bölgelerde taşkın meydana geldi. Belediye ekipleri taşkından etkilenen bölgelerde çalışma başlattı.

Hatay'da yolları su bastı

Hatay'ın Antakya ilçesine bağlı Karlısu Mahallesi'nde etkili olan sağanak nedeniyle bazı yollar su altında kaldı. Trafikte sürücüler zor anlar yaşarken su basan yolda arızalanan bir otomobildeki öğrenciler mahsur kaldı.

İhbar üzerine bölgeye itfaiye ekipleri sevk edildi. Ekipler öğrencileri araçtan çıkararak okullarına ulaştırdı.

Kıyıköy'de dalgalar 1 metreye ulaştı

Kırklareli'nin Vize ilçesine bağlı Kıyıköy beldesinde kuvvetli rüzgar etkisini artırdı. Bölgede dört gündür devam eden rüzgar nedeniyle Karadeniz'de dalga yüksekliği yer yer 1 metreye ulaştı.

Kuvvetli rüzgar nedeniyle balıkçı teknelerinin denize açılamadığı bildirildi. Meteoroloji, Kırklareli'nin merkezinin yanı sıra Demirköy, Pınarhisar ve Vize'de kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak bekliyor.

Bölge bölge hava durumu

Marmara: Bölge genelinde parçalı ve çok bulutlu hava bekleniyor. Edirne dışında sağanak ve gök gürültülü sağanak görülecek. İstanbul çevreleri, Kırklareli, Tekirdağ, Çanakkale'nin doğusu ve Kocaeli'nin batısında yağışların yerel olarak kuvvetli olması bekleniyor. Rüzgarın 40-70 kilometre/saat hızla esmesi öngörülüyor.

Ege: Muğla çevreleri ile İzmir'in kuzey ilçelerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor. Kuzey ve kuzeydoğu yönlerden 40-70 kilometre/saat hızında kuvvetli rüzgar tahmin ediliyor.

Akdeniz: Doğu Akdeniz ile Antalya'nın doğu ve batı ilçelerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor. Doğu Akdeniz'de yağışların yerel olarak kuvvetli olması öngörülüyor.

İç Anadolu: Bölgenin doğusu ile Karaman çevrelerinde aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor. Ankara'da havanın parçalı ve çok bulutlu olması, sıcaklığın 17 derece civarında seyretmesi bekleniyor.

Batı Karadeniz: Bölge genelinde aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak görülecek. Sinop çevreleri ile Kastamonu'nun kuzey ilçelerinde yağışların yerel olarak kuvvetli olması bekleniyor.

Orta ve Doğu Karadeniz: Orta Karadeniz kıyıları, Doğu Karadeniz ve Tokat'ın doğu ilçelerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor. Rize'nin doğusu ile Artvin'in kuzeyinde yağışların gece saatlerinden sonra kuvvetlenebileceği tahmin ediliyor.

Doğu Anadolu: Bölge genelinde aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor. Erzincan, Tunceli ve Elazığ çevreleri ile Malatya'nın kuzeyinde yağışların yerel olarak kuvvetli olması öngörülüyor.

Güneydoğu Anadolu: Bölge genelinde parçalı ve çok bulutlu hava ile birlikte aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor.

Meteoroloji, kuvvetli yağış ve fırtınanın etkili olacağı bölgelerde sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu, kuvvetli rüzgar, çatı uçması ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunmasını istiyor.

Özellikle EBA öğretmen girişi, MEBBİS öğretmen girişi ve EBA'ya erişim adımları arama motorlarında araştırılan başlıklar arasında yer alıyor. Peki EBA'ya öğretmen olarak nasıl giriş yapılır?

EBA öğretmen girişi nasıl yapılır?

EBA'nın öğretmen giriş ekranında kullanıcıların sisteme ulaşabilmesi için birden fazla seçenek bulunuyor. Güncel giriş ekranında öğretmenler e-Devlet veya MEBBİS üzerinden giriş yapabiliyor. Bunun yanında yurt dışı, akademik ve PİKTES için de ayrı giriş seçenekleri yer alıyor.

EBA öğretmen girişi için izlenebilecek temel yol şöyle:

• EBA'nın giriş ekranı açılır.

• Öğretmen seçeneği tercih edilir.

• Kullanılacak giriş yöntemi belirlenir.

• MEBBİS ile giriş yapılacaksa ilgili seçenek seçilir.

• Kimlik ve giriş bilgileriyle sisteme erişim sağlanır.

EBA'nın resmi giriş ekranında öğretmenler için MEBBİS ve e-Devlet seçeneklerinin doğrudan sunulduğu görülüyor.

MEBBİS öğretmen girişi ile EBA'ya nasıl girilir?

MEBBİS, Millî Eğitim Bakanlığı'nın öğretmen ve personel işlemlerinde kullanılan bilişim sistemlerinden biri. EBA ile MEBBİS arasındaki entegrasyon nedeniyle öğretmenler EBA giriş ekranından MEBBİS seçeneğini kullanabiliyor.

MEB'in yayımladığı bilgilendirmelerde de özel okul ve ücretli öğretmenlerin EBA'ya giriş için Öğretmen-MEBBİS yolunu kullanabileceği ve MEBBİS giriş ekranında kullanıcı adı olarak T.C. kimlik numarasının kullanılabildiği belirtiliyor.

Bu nedenle EBA öğretmen girişi sırasında MEBBİS seçeneğinin kullanılması, sistemde sunulan resmi giriş yöntemlerinden biri olarak öne çıkıyor.

EBA öğretmen girişinde hangi seçenekler bulunuyor?

EBA'nın güncel öğretmen giriş ekranında birden fazla erişim yöntemi bulunuyor. Bunlar arasında MEBBİS ve e-Devlet seçenekleri yer alırken, belirli kullanıcı grupları için farklı giriş yöntemleri de sunuluyor.

EBA öğretmen giriş ekranındaki seçenekler şu şekilde:

• MEBBİS ile giriş

• e-Devlet girişi

• Yurt dışı girişi

• Akademik giriş

• PİKTES girişi

Hangi yöntemin kullanılacağı, öğretmenin sistemdeki görev ve kullanıcı durumuna göre değişebiliyor.

Öğretmenler EBA'ya evden girebilir mi?

EBA'ya erişim yalnızca okul bilgisayarlarıyla sınırlı değil. Öğretmenler internet bağlantısı bulunan uygun bir cihaz üzerinden EBA giriş ekranına ulaşarak hesaplarına erişebiliyor.

Bu nedenle öğretmen evde EBA'ya girebilir mi sorusunun yanıtı da sistemin internet üzerinden kullanılabilmesiyle bağlantılı. Öğretmenin geçerli giriş bilgilerine ve uygun erişim yöntemine sahip olması gerekiyor.

EBA'nın resmi giriş ekranında öğretmen hesabına ulaşmak için MEBBİS ve e-Devlet gibi seçeneklerin bulunması, uzaktan erişim açısından da kullanılabilecek yöntemleri gösteriyor.

Öğretmen evi ile EBA arasındaki fark nedir?

Arama sonuçlarında öğretmen evi ifadesi de EBA ve öğretmen sorgularıyla birlikte görülebiliyor. Ancak öğretmenevi, EBA'dan tamamen farklı bir hizmet alanını ifade ediyor.

Millî Eğitim Bakanlığına bağlı öğretmenevleri ve akşam sanat okullarında konaklama hizmetlerine ilişkin kapsam 1 Ocak 2026 itibarıyla genişletildi. Düzenlemeyle MEB personeli, belirli aile bireyleri ve emekli personelin indirimli konaklama imkanından yararlanmasının önü açıldı.

MEB'in duyurusuna göre öğretmenler ve kapsam dahilindeki MEB personeli, öğretmenevlerinde sivil misafirlere uygulanan konaklama tarifesi üzerinden yüzde 50 indirimden yararlanabiliyor. İndirimden yararlanabilmek için gerekli kimlik veya görev belgesinin ibraz edilmesi gerekiyor.

2026 öğretmen maaşı ne kadar?

Öğretmen maaşı ise EBA girişinden ayrı bir konu. Maaş tutarı öğretmenin derece-kademesi, görev durumu, ek ödemeler ve ilgili dönemde geçerli memur maaş katsayıları gibi unsurlara göre değişebiliyor.

Bu nedenle tek bir rakamı tüm öğretmenler için geçerli maaş olarak vermek doğru değil. Güncel öğretmen maaşının hesaplanmasında kişinin özlük bilgileri ve ilgili dönemde yürürlükte bulunan maaş katsayıları dikkate alınıyor.

EBA öğretmen girişi neden açılmıyor?

EBA öğretmen girişinde sorun yaşanması halinde öncelikle kullanılan giriş yönteminin kontrol edilmesi gerekiyor. MEB'in ilgili bilgilendirmesinde, MEBBİS üzerinden giriş yapan öğretmenlerin MEBBİS kullanıcı bilgilerini kullanması gerektiği belirtiliyor.

Sorun devam ediyorsa EBA'nın giriş ekranındaki farklı erişim yöntemlerinden uygun olanı denenebilir. Hesap veya teknik erişim sorunlarında ise Millî Eğitim Bakanlığı'nın ilgili destek kanallarından yardım alınabilir.

EBA öğretmen girişi için kullanılabilecek resmi ekran üzerinden MEBBİS veya e-Devlet seçeneklerinden biri tercih edilerek sisteme erişim sağlanabiliyor.

Von der Leyen, Kuzey Makedonya'nın AB açısından değerli bir müttefik olduğunu belirterek ülkenin Birliğe katılım sürecine ilişkin mesajlar verdi.

Von der Leyen'den Kuzey Makedonya'ya AB mesajı

Kuzey Makedonya'nın üyelik sürecinde önemli bir aşamaya geldiğini dile getiren von der Leyen, ülkenin ilerleme sağlaması ve “temel esaslar” fasıl grubunun açılması yönünde kritik bir adımla karşı karşıya olduğunu ifade etti. Avrupa Komisyonu da Kuzey Makedonya'nın AB aday ülkesi olduğunu ve üyelik müzakereleri kapsamında “temel esaslar” kümesine ilişkin tarama sürecinin tamamlandığını belirtiyor.

Von der Leyen, Kuzey Makedonya'nın AB'ye ait olduğunu vurgulayarak ülkenin kimliği ve dilinin Birlik tarafından kabul gördüğünü söyledi. Makedon kültürü ve dilinin AB'yi zenginleştireceğine inandıklarını belirten von der Leyen, çeşitlilik ve birliktelik anlayışına dikkat çekti.

Mickoski: AB yolunda kararlılığımız değişmedi

Başbakan Mickoski ise görüşmede reformların yanı sıra üyelik sürecinin ilerleyişini ve Kuzey Makedonya'nın AB yolunda karşılaştığı uzun süreli sorunları ele aldıklarını aktardı.

AB'ye katılım sürecinin adil ve açık kurallara dayanmasını istediklerini belirten Mickoski, ülkesinin AB'nin bir parçası olma hedefinden vazgeçmediğini ifade etti. Mickoski ayrıca bu hedef doğrultusunda çalışmayı sürdürdüklerini ve Avrupa kurumlarından daha güçlü siyasi destek beklediklerini söyledi.

Bulgaristan ile yaşanan sorunlara değindi

Mickoski, komşu Bulgaristan ile yaşanan sorunların da görüşmede gündeme geldiğini belirtti. Kuzey Makedonya'nın bu meselelerin diyalog yoluyla, iyi niyet ve karşılıklı saygı çerçevesinde çözüme kavuşturulmasını istediğini vurguladı.

Von der Leyen, Üsküp'teki temasları kapsamında Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska Davkova ile de bir araya geldi.

Batı Balkanlar turunda 4 ülkeyi ziyaret etti

Von der Leyen'in Batı Balkanlar turunda Kuzey Makedonya'nın yanı sıra Arnavutluk, Kosova ve Karadağ da yer aldı. Avrupa Komisyonu, ziyaretlerin Batı Balkan ülkelerinin AB yolundaki ilerlemeleri ve kademeli entegrasyon sürecine ilişkin sonraki adımlara odaklandığını açıkladı.

TFF Statüsü'nde olağan seçimli genel kurul ile olağanüstü genel kurul için farklı süreçler bulunuyor. Bu nedenle TFF seçiminin ne zaman yapılacağı sorusunun yanıtı, normal seçim takviminin mi yoksa olağanüstü seçim sürecinin mi işletileceğine göre değişebiliyor.

TFF seçimi ne zaman?

İbrahim Ethem Hacıosmanoğlu, 18 Temmuz 2024'te gerçekleştirilen TFF Olağan Mali ve Seçimli Genel Kurulu'nda başkan seçildi. Böylece mevcut TFF yönetiminin görev dönemi başladı.

TFF Statüsü'ne göre seçimli genel kurul dört yılda bir gerçekleştiriliyor. Statüde seçimli genel kurulun, liglerin tescil edilmesinden itibaren en geç 45 gün içinde Yönetim Kurulu tarafından belirlenecek tarih ve yerde toplanması öngörülüyor.

Bu takvim esas alındığında Hacıosmanoğlu'nun başkanlığındaki olağan seçimli genel kurulun 2028 yılında yapılması gerekiyor. Ancak görev süresi tamamlanmadan olağanüstü genel kurul kararı alınması halinde seçim takvimi değişebilir.

TFF seçimleri kaç yılda bir yapılır?

TFF'de seçimli genel kurul normal şartlarda dört yılda bir yapılıyor.

TFF Statüsü'nün 26. maddesinde Genel Kurul tarafından seçilen kurulların dört yıl görev yapacağı belirtiliyor. Başkanlık seçiminin ardından Yönetim Kurulu ve Denetleme Kurulu seçimleri de gerçekleştiriliyor.

Dolayısıyla olağan seçim düzeninde TFF Başkanı ve ilgili kurullar dört yıllık görev dönemi için seçiliyor.

İbrahim Hacıosmanoğlu ne zaman TFF Başkanı oldu?

İbrahim Ethem Hacıosmanoğlu, 18 Temmuz 2024 tarihinde Ankara'da düzenlenen TFF Olağan Mali ve Seçimli Genel Kurulu'nda başkan seçildi.

Genel kurulda Hacıosmanoğlu ile dönemin TFF Başkanı Mehmet Büyükekşi başkanlık için yarıştı. TFF'nin faaliyet raporunda yer alan sonuçlara göre 281 delegenin oy kullandığı seçimde 18 oy geçersiz sayıldı. Hacıosmanoğlu 134 oy alırken Büyükekşi 129 oyda kaldı.

TFF'nin resmi başkanlar listesinde de Hacıosmanoğlu'nun başkanlık döneminin başlangıç tarihi 18 Temmuz 2024 olarak yer alıyor.

Hacıosmanoğlu'nun görevi ne zaman bitiyor?

TFF'deki olağan dört yıllık görev süresi dikkate alındığında Hacıosmanoğlu'nun mevcut başkanlık dönemi 2028 yılında sona erecek.

Ancak görev süresinin tamamlanmasını beklemeden olağanüstü genel kurul yapılması ve seçim kararı alınması durumunda mevcut takvim değişebilir. Bu nedenle 2028 tarihi, olağan seçim düzenine göre öngörülen dönem sonunu ifade ediyor.

TFF'de olağanüstü seçim iddiası

TFF yönetimine ilişkin son günlerde ortaya atılan iddialar, olağan seçim takvimi dışında bir genel kurul ihtimalini de gündeme getirdi.

Spor yorumcusu Haluk Yürekli'nin aktardığı iddiaya göre, devam eden hakem soruşturmasının ardından TFF'de olağanüstü seçim süreci değerlendirilebilir ve İtalya karşılaşmasının ardından bu konuda bir karar alınabileceği öne sürüldü.

Söz konusu açıklama bir iddia niteliğinde. Olağanüstü seçim yapılabilmesi için TFF Statüsü'nde belirtilen çağrı ve karar süreçlerinin işletilmesi gerekiyor.

TFF'de olağanüstü seçim nasıl yapılır?

TFF Statüsü, Genel Kurulun olağanüstü toplantıya çağrılmasına imkan tanıyor. Yönetim Kurulu kendi kararıyla Genel Kurulu olağanüstü toplantıya çağırabiliyor.

Bunun yanında toplam delege sayısının yüzde 40'ının noter onaylı yazılı başvurusu üzerine de olağanüstü genel kurul süreci başlatılabiliyor.

Olağanüstü genel kurulun gündeminde seçim maddesinin bulunması halinde, seçim kararı alınabilmesi için Genel Kurul delege tam sayısının yarıdan bir fazlasının oyuna ihtiyaç duyuluyor.

Seçim kararı alınması halinde olağanüstü seçim genel kurulunun en geç 30 gün içinde yapılması öngörülüyor.

Bu nedenle TFF'de normal seçim takvimi 2028'i işaret ederken, Statü'deki şartların yerine getirilmesi halinde olağanüstü genel kurul yoluyla daha erken bir seçim süreci de mümkün olabiliyor.

Açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

“İdaremiz ekiplerince karakola gidilmiş ve vidanjörden atık su numunesi alınarak analiz edilmek üzere Atık Su Laboratuvar Şube Müdürlüğümüze gönderilmiştir. Hukuk Müşavirliğimiz vasıtasıyla şahıslar hakkında suç duyurusunda bulunulacak olup, idari ve cezai yaptırımlar uygulanacaktır."

"İlgili şahıslar savcılığa sevk edildi"

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Son günlerde bazı basın ve yayın organları ile sosyal medya mecralarında yer alan Tuzla ilçesi Şifa ve Mimar Sinan Mahallelerinde yaşanan kötü koku şikayetleri ile ilgili olarak 01.10.2026 tarihinde İdaremizin kurumsal web sitesi ile sosyal medya hesaplarından gerekli basın duyurusu yapılmıştır.

Yapılan basın duyurusunda, 04.09.2024 tarih ve 240 sayılı İstanbul İl Mahalli Çevre Kurulu Kararı içeriğinde yer alan; ‘30.05.2024 tarih ve 2024/4-7 sayılı İBB Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kararı gereğince, İSKİ Atık Su Transfer İzleme Sistemi’ne dâhil olmadığı için ‘Güzergâh Kullanım İzin Belgesi’ verilmeyecek olan vidanjörlerin ve atık su taşımacılığı yapan benzeri araçların takibinin İl genelinde trafikten sorumlu Emniyet/Jandarma ve Zabıta birimleri tarafından yapılarak trafiğe çıkmasının önlenmesi ve yasal mevzuatlar çerçevesinde gerekli işlemlerin yapılması gerektiği’ hususu önemle belirtilmiştir.

Söz konusu hüküm gereği; 30.09.2026 tarihinde İdaremiz tarafından Tuzla İlçe Emniyet Müdürlüğü’ne gönderilen yazı ile ‘Emniyet Müdürlüğünüz uhdesinde bulunan ve olayın tespitine katkı sağlayabilecek kamera kayıtlarının, ilgili mevzuat çerçevesinde İdaremize gönderilmesi’ talep edilmiştir.

Yine aynı hüküm gereği; 01.10.2026 tarihinde İdaremiz tarafından İstanbul İl Emniyet Müdürlüğüne, Tuzla İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Pendik İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Sancaktepe İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Sultanbeyli İlçe Emniyet Müdürlüğüne, İstanbul İl Jandarma Komutanlığına, Tuzla Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğüne, Pendik Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğüne, Sancaktepe Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğüne, Sultanbeyli Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğüne ve İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne gönderilen yazı ile; ‘Özellikle koku şikayetlerinin meydana geldiği bölgelerde, kokunun kaynağının yalnızca tek bir noktadan kaynaklanan bir deşarjdan meydana gelmeyebileceği; noktasal deşarjların yanı sıra yayılı kaynaklardan, kontrolsüz atık su transferlerinden, kanalizasyon sistemine uygunsuz bağlantılardan veya mevzuata aykırı gerçekleştirilen atık su deşarjlarından da kaynaklanabileceğinin değerlendirildiği, bu nedenle şikayet konusu bölgede yapılacak incelemelerin çok yönlü olarak gerçekleştirilmesi ve olası tüm kaynakların değerlendirilmesi gerektiği’ bildirilmiştir.

Tuzla Orta Mahallesi Bülent Ecevit Caddesi No: 20 adresinde İdaremiz kanalizasyon şebeke hattına vidanjör vasıtasıyla yapılan kaçak döküm ile ilgili olarak İdaremiz ve Tuzla Orhanlı Polis Amirliği Merkezince yapılan çalışmalar neticesinde, atık su hattımıza kaçak döküm yapan C.K. adına ruhsatlı vidanjör aracı kullanan R.K. isimli araç şoförü, 01.10.2026 tarihinde saat 17.30 civarında Tuzla Orhanlı Polis Amirliği ekiplerince yakalanarak ifadesi alınmak üzere karakola götürülmüştür.

İdaremiz ekiplerince karakola gidilmiş ve vidanjörden atık su numunesi alınarak analiz edilmek üzere Atık Su Laboratuvar Şube Müdürlüğümüze gönderilmiştir.

İlgili şahıslar Tuzla İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından savcılığa sevk edilmiştir. İdaremizce sürece ait tüm belgeler hazırlanarak, Atık Suların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği ve ilgili mevzuatlar kapsamında Hukuk Müşavirliğimiz vasıtasıyla şahıslar hakkında suç duyurusunda bulunulacak olup, idari ve cezai yaptırımlar uygulanacaktır.

İdaremiz ile ortak çalışma sonucunda sürecin kısa süre içerisinde çözülmesini sağlayan Tuzla İlçe Emniyet Müdürlüğü ve Tuzla Orhanlı Polis Amirliği’ne İdaremiz adına teşekkür ederiz.”

Ancak 2027 Ocak döneminde uygulanacak kesin zam oranı henüz belli değil. Bu nedenle mevcut rakamlar üzerinden yapılan hesaplamalar yalnızca olası artış senaryolarını gösteriyor.

2027 Ocak 65 yaş aylığı ne kadar olacak?

65 yaş aylığı, memur aylık katsayısındaki değişime bağlı olarak artırılıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Temmuz 2026 dönemine ilişkin verilerine göre 65 yaş aylığı 7.257,36 TL olarak uygulanıyor.

2027 Ocak ayında ödenecek yeni tutar ise yılın ikinci yarısındaki veriler ve uygulanacak katsayı değişikliğinin kesinleşmesinin ardından belli olacak.

Örneğin mevcut 7.257,36 TL'lik ödeme üzerinden yüzde 7 artış yapılması halinde tutar yaklaşık 7.765 TL seviyesine çıkıyor. Ancak bu rakam kesinleşmiş bir ödeme tutarı değil, yalnızca örnek hesaplama niteliğinde.

2027 dul ve yetim maaşı ne kadar olacak?

Dul ve yetim aylığında tüm hak sahipleri için geçerli tek bir tutar bulunmuyor. Ödenecek aylık; vefat eden sigortalının sosyal güvenlik statüsü, hesaplanan ölüm aylığı ve hak sahibinin hisse oranı gibi unsurlara göre değişiyor.

SGK mevzuatındaki şartlara göre dul eşe bazı durumlarda yüzde 50, aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan ve diğer koşulları sağlayan dul eşe ise yüzde 75 oranında aylık bağlanabiliyor.

Bu nedenle 2027 Ocak zammı belli olduğunda dul ve yetim aylığı alan herkes için aynı rakam ortaya çıkmayacak. Her hak sahibinin yeni ödemesi kendi aylık hesabı ve hisse oranı üzerinden belirlenecek.

2027 sosyal yardım ödemeleri ne kadar olacak?

Memur aylık katsayısındaki değişimle birlikte bazı sosyal yardım ödemeleri de yeniden hesaplanacak. Temmuz 2026 döneminde uygulanan mevcut tutarlar şöyle:

• 65 yaş aylığı: 7.257,36 TL

• Yüzde 40-69 engelli aylığı: 5.793 TL

• Yüzde 70 ve üzeri engelli aylığı: 8.689 TL

• Evde Bakım Yardımı: yaklaşık 15.755 TL

Bu tutarlar 2026 Temmuz döneminde geçerli olan rakamlar. 2027 Ocak ayında uygulanacak yeni ödemeler, gerekli katsayı ve zam hesaplarının kesinleşmesinin ardından belli olacak.

Ocak 2027 zammı ne zaman belli olacak?

2027 Ocak dönemindeki artışın hesaplanmasında 2026'nın ikinci yarısındaki enflasyon verileri önem taşıyor.

Ağustos 2026 itibarıyla TÜFE aylık yüzde 2,04, yılbaşından bu yana ise yüzde 21,66 artmıştı. Ancak Ocak ayında uygulanacak nihai artış için yılın ikinci yarısındaki tüm verilerin tamamlanması gerekiyor.

Aralık ayı enflasyon verisinin açıklanmasıyla birlikte 2026'nın ikinci yarısındaki tablo netleşecek ve buna bağlı olarak memur aylık katsayısındaki değişim de ortaya çıkacak.

Dul ve yetim aylığında hesaplama nasıl yapılacak?

Dul ve yetim aylığındaki artış, 65 yaş aylığı gibi tek bir sabit ödeme üzerinden değerlendirilemiyor. Hak sahibinin aldığı mevcut aylık, ölüm aylığındaki payı ve sosyal güvenlik mevzuatındaki koşullar hesaplamada etkili oluyor.

Bu nedenle 2027 Ocak zammı açıklandığında hak sahiplerinin kendi mevcut aylıkları üzerinden yeni tutarı hesaplaması gerekecek.

Öte yandan 65 yaş aylığı, engelli aylıkları ve evde bakım yardımı gibi memur aylık katsayısına bağlı sosyal destek ödemelerinde ise yeni tutarlar katsayı değişiminin kesinleşmesiyle birlikte yeniden belirlenecek.

Şu aşamada açıklanan rakamlar 2026 Temmuz dönemine ait mevcut ödemeler olurken, 2027 Ocak ayı için verilen tutarlar kesinleşmiş maaş değil, zam beklentilerine dayalı hesaplamalar niteliğinde.

Bitcoin fiyatında yükseliş serisi üçüncü haftaya ulaştı

Bitcoin'in haftalık kazancı yaklaşık yüzde 2 seviyesine ulaştı. Böylece kripto paranın yükseliş eğilimi art arda üçüncü haftada da devam etti.

Son yükselişte borsa yatırım fonlarına (ETF) gerçekleşen kurumsal girişler öne çıktı. Kurumsal talepteki hareketlilik, Bitcoin fiyatındaki yükselişi destekleyen unsurlardan biri oldu.

Bitcoin'in üç aylık performansı da dikkat çekti. Eylül ayı sonunda tamamlanan üç aylık dönemde yaklaşık yüzde 40 yükselen kripto para, 2024'ün sonundan bu yana en güçlü çeyreklik değer artışını kaydetti.

Bitcoin rekor seviyesinden yüzde 50'den fazla gerilemişti

Bitcoin'in ekim ayındaki yükselişi, geçen yıl ulaştığı rekor seviyenin ardından yaşanan sert düşüş döneminin sonrasında gerçekleşti.

Kripto para, Ekim 2025'te 126 bin doların üzerine çıkarak rekor seviyeye ulaşmıştı. Bu seviyenin ardından düşüşe geçen Bitcoin, 2026'nın büyük bölümünde değer kaybetti ve yıl içerisinde rekor seviyesinin yüzde 50'den fazla altında işlem gördü.

Bitcoin'de alımlar son gelişmelere rağmen devam etti

Bitcoin'deki son yükseliş hareketi, ABD Senatosu'nun beklenen kripto düzenlemesini ilerletemediği ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) eylül ortasında faiz artırdığı dönemin ardından gerçekleşti.

Söz konusu gelişmelere karşın Bitcoin'deki alımlar sürdü. Kripto paranın ekim ayına 86 bin doların üzerinde başlamasında ETF'lere yönelik kurumsal girişler de etkili oldu.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık Suçlarıyla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin gerçekleştirdiği operasyonda yakalanan şüphelilerin emniyetteki işlemleri sona erdi. Sağlık kontrolleri tamamlanan 20 kişi, Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne götürüldü.

Şüphelilerin bağlantıları ve kayıtları tespit edildi

İstanbul'da yürütülen çalışmalarda, gizli tanıktan elde edilen dijital materyallerde kayıtları bulunan bazı kişilerin kimlikleri belirlendi. Örgüt mensuplarıyla irtibatları tespit edilen şüphelilerin yanı sıra Bank Asya hesap hareketleri ile ankesörlü ve ardışık arama kayıtları bulunan kişilere yönelik de inceleme yapıldı.

Örgüt içerisinde sorumlu düzeyde faaliyet gösterdiği belirlenen şüphelilerin kimlik ve adresleri de gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda tespit edildi.

6 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi

Ekiplerin belirlediği adreslere İstanbul, İzmir, Kocaeli, Gaziantep, Kayseri ve Kırıkkale'de eş zamanlı operasyon gerçekleştirildi. Operasyonlarda 20 şüpheli gözaltına alındı.

Adreslerde yapılan aramalarda ise örgütsel dokümanların yanı sıra çok sayıda dijital materyal bulundu.

Cumhurbaşkanlığı'nın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Çekmeköy Belediye Başkanı Orhan Çerkez'i Vahdettin Köşkü'nde kabul etti" ifadeleri yer aldı.

Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan, Şile Belediye Başkan Vekili Sacit Terzi’yi Vahdettin Köşkü’nde kabul etti. pic.twitter.com/QnU9FWuBhf

— T.C. Cumhurbaşkanlığı (@tcbestepe) October 2, 2026

Yeni fiyatlar paketlere göre farklı oranlarda arttı. Böylece Spotify'ın Türkiye'deki kullanıcılarının aylık abonelik maliyetleri yeniden belirlenmiş oldu.

Spotify Öğrenci paketi ne kadar oldu?

Spotify'ın Öğrenci planının aylık ücreti yeni tarifeyle birlikte 60 TL oldu.

Önceki fiyatı 55 TL olan Öğrenci paketindeki artış yaklaşık yüzde 9 olarak gerçekleşti. Paket, öğrenciler için Spotify'ın ücretli abonelik seçenekleri arasında yer alıyor.

Spotify Bireysel abonelik fiyatı ne kadar?

Tek kişinin kullanımına sunulan Bireysel paket, yeni tarifeyle birlikte aylık 115 TL oldu.

Daha önce 99 TL olan Bireysel aboneliğin fiyatı yaklaşık yüzde 16 arttı.

Spotify Duo fiyatı ne kadar?

İki kişinin kullanımına sunulan Duo paketi de yeni zamdan etkilendi. Paket fiyatı 135 TL'den 159 TL'ye yükseldi.

Böylece Duo paketindeki fiyat artışı yaklaşık yüzde 17 oldu.

Spotify Aile paketi ne kadar oldu?

Aynı adreste toplam altı kişinin kullanabildiği Aile paketi ise 165 TL'den 199 TL'ye çıktı.

Aile planındaki artış yaklaşık yüzde 20 olarak gerçekleşti. Böylece kaynakta yer alan dört abonelik seçeneği arasında en yüksek oranlı artış Aile paketinde görüldü.

Spotify'ın yeni abonelik fiyatları

2 Ekim 2026 itibarıyla Spotify Türkiye'deki paketlerin aylık fiyatları şöyle:

• Öğrenci: 60 TL

• Bireysel: 115 TL

• Duo: 159 TL

• Aile: 199 TL

Paketlerdeki yeni ücretler farklı kullanım seçeneklerine göre uygulanıyor.

Spotify abonelik ücretleri ne zaman değişti?

Spotify, Türkiye'deki abonelik ücretlerini son olarak 2025 yılının başında artırmıştı. 2 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni tarifeyle birlikte platformun Türkiye'deki tüm ana abonelik seçeneklerinde fiyatlar yeniden güncellendi.

Yeni düzenlemede fiyat artış oranları paketlere göre farklılık gösterirken, kullanıcıların ödeyeceği aylık tutarlar seçilen abonelik türüne göre değişiyor.

Karkaş, BAE merkezli X şirketindeki hesabından yaptığı paylaşımda, olayın ciddi bir terör eylemi ve olası bir felaket karşısında yaşandığını ifade ederek Hindistanlı kaptan pilotu “kahraman” olarak tanımladı.

Karkaş'tan komplo teorileri uyarısı

BAE'li yetkili, olayın basite indirgenmemesi gerektiğini belirterek komplo teorilerinin benimsenip yayılmasına karşı uyarıda bulundu. Karkaş ayrıca terör tehdidine karşı dikkatli ve ihtiyatlı hareket edilmesinin önemine dikkati çekti.

İsrail basınında yer alan haberlerde, Dubai'den Tel Aviv'e giden uçağın Ürdün hava sahasındayken önce genel acil durum kodu olan “7700”, daha sonra ise uçağın kaçırıldığı anlamına gelen “7500” kodunu gönderdiği aktarılmıştı.

Pilotların kavgasına ilişkin iddialar gündeme geldi

Kanal 12 televizyonu, yaşananların yolcu uçağını kullanan iki pilot arasındaki kavgadan kaynaklandığını öne sürmüştü. Haberde, yardımcı pilotun Ummanlı olduğu ve kaptan pilotu bıçaklayarak uçağı düşürmeye çalıştığı iddiasına yer verilmişti.

Daha sonraki haberlerde ise Umman vatandaşı olduğu öne sürülen yardımcı pilotun kaptan pilotu defalarca bıçakladığı ileri sürülmüş, kabin ekibi ile bazı yolcuların kokpite girerek müdahalede bulunduğu aktarılmıştı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da pilotlardan birinin uçağı düşürmeye çalıştığına dair işaretler bulunduğunu iddia etti. Flydubai ise Dubai-Tel Aviv seferindeki uçağın kokpitinde yaşanan kavganın nedeninin henüz bilinmediğini açıkladı.

İlk soruşturmada yardımcı pilotun saldırdığı belirlendi

Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığının açıklamasında, BAE'den bir güvenlik ekibinin de katıldığı ilk soruşturmanın sonuçlarına yer verildi. Buna göre yardımcı pilotun kaptan pilota saldırdığı ve olay sırasında her iki pilotun da yaralandığı belirtildi.

Tedavileri tamamlanan kaptan pilot ile yardımcı pilot, sağlık durumlarının seyahate uygun hale gelmesinin ardından BAE güvenlik ekibinin eşliğinde Abu Dabi'ye gitmek üzere Suudi Arabistan'dan ayrıldı.

Erzurum Bilirkişilik Bölge Kurulu, değerlendirme sonuçlarının 2 Ekim'de internet sitesinde yayımlanacağını duyururken, İstanbul Bilirkişilik Bölge Kurulu'nun internet sitesinde de “2025 Yılı Bilirkişilik Başvuru Sonuçlarına İlişkin Duyuru” başlığı yer aldı.

Bilirkişilik başvuru sonuçları nereden öğrenilir?

Adayların sonuçlarını bağlı oldukları Bilirkişilik Bölge Kurulu'nun resmi internet sitesindeki duyurular üzerinden kontrol etmeleri gerekiyor.

Bilirkişilik bölge kurulları, kendi bölgelerindeki başvuruların değerlendirilmesinin ardından oluşturulan listeleri yayımlıyor. Bu nedenle adayların başvuru yaptıkları bölge kurulunun resmi internet sitesini takip etmesi önem taşıyor.

Sonuçların yayımlanmasıyla birlikte adaylar yeni bilirkişi listelerinde yer alıp almadıklarını kontrol edebilecek.

Sonuç tarihi neden ertelenmişti?

2025 Yılı Bilirkişilik Başvuru İlanı, 23 Aralık 2025 tarihinde yayımlanmıştı. Başvuruların ardından yeni bilirkişi listelerinin ilk olarak 30 Haziran 2026 tarihinde ilan edilmesi planlanmıştı.

Ancak başvurulardaki yoğunluk nedeniyle ilan tarihi değiştirildi. Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından yapılan ek duyuruda, yeni listelerin 2 Ekim 2026 tarihinde ilan edileceği bildirildi.

Başvuru sürecinde de adaylardan gelen yoğun talepler nedeniyle başvuru süresi 16 Şubat 2026 saat 23.59'a kadar uzatılmıştı.

Yeni bilirkişi listeleri ne zaman açıklanacak?

Yeni bilirkişi listeleri için belirlenen tarih 2 Ekim 2026 oldu. Bölge kurulları sonuç duyurularını internet sitelerinde yayımlamaya başladı.

Erzurum Bilirkişilik Bölge Kurulu da 2 Ekim'de değerlendirme sonuçlarının internet sitesinde yayımlanacağını duyurmuş ve yeni listede yer alan bilirkişiler için 5 Ekim 2026'da toplu yemin yapılacağını açıklamıştı.

Dolayısıyla adayların yalnızca sonuç duyurusunu değil, kendi bölgelerine ilişkin sonraki yemin ve liste işlemlerini de takip etmeleri gerekiyor.

Bilirkişilik başvurusu nasıl değerlendirilmişti?

Bilirkişilik başvuruları, ilgili bilirkişilik bölge kurulları tarafından değerlendirilerek yeni bilirkişi listeleri oluşturuluyor. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu kapsamında bölge kurullarının görevleri arasında bilirkişiliğe kabule karar vermek ve temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilik listelerini oluşturmak bulunuyor.

2025 yılı başvuru ilanında, değerlendirmelerin tamamlanmasının ardından yeni listelerin üç yıllığına oluşturulması planlanmıştı.

Adayların şimdi ne yapması gerekiyor?

Başvuru yapan adayların öncelikle bağlı oldukları bilirkişilik bölge kurulunun resmi internet sitesindeki sonuç duyurusunu kontrol etmesi gerekiyor.

Sonuçlarda adının yer aldığını gören adayların ise ilgili bölge kurulunun daha sonraki duyurularında yer alacak yemin tarihi ve diğer işlemleri takip etmesi gerekiyor. Erzurum Bölge Kurulu, listede yer alanlar için 5 Ekim 2026 tarihinde toplu yemin yapılacağını duyurdu.

Bilirkişilik bölge kurullarının sonuçları farklı internet sitelerinde yayımlaması nedeniyle adayların yalnızca genel arama sonuçlarına değil, Adalet Bakanlığı ve ilgili bölge kurulunun resmi duyurularına bakması gerekiyor.

Türkçe oynanabilen oyunlar arasında yüksek indirim oranına sahip yapımların yanı sıra daha yeni oyunlar da bulunuyor. Kampanyadaki bazı oyunlarda indirim oranı yüzde 90'a kadar çıkıyor.

Steam Sonbahar İndirimi'nde hangi Türkçe oyunlar var?

Steam'in sonbahar kampanyasında Türkçe dil desteğine sahip çok sayıda oyun indirime girdi. Liste içerisinde farklı türlerden ve farklı fiyat aralıklarından yapımlar bulunuyor.

The Outlast Trials yüzde 90 indirimle 18,99 dolardan 1,89 dolara düşerken, Cyberpunk 2077 yüzde 70 indirimle 44,99 dolardan 13,49 dolara geriledi.

Warhammer 40,000: Space Marine 2 yüzde 75 indirimle 9,99 dolara, Euro Truck Simulator 2 ise yüzde 75 indirimle 2,52 dolara satılıyor.

İndirim kapsamında öne çıkan diğer oyunlar ve fiyatları şöyle:

• How to Fish: 3,99 dolardan 2,47 dolara (-%38)

• Mount & Blade II: Bannerlord: 19,99 dolardan 9,99 dolara (-%50)

• Forza Horizon 6: 48,99 dolardan 39,19 dolara (-%20)

• Rust: 18,99 dolardan 9,49 dolara (-%50)

• Total War: WARHAMMER III: 49,99 dolardan 7,49 dolara (-%85)

• Dead by Daylight: 14,99 dolardan 5,99 dolara (-%60)

• Kingdom Come: Deliverance II: 44,99 dolardan 17,99 dolara (-%60)

• Baldur's Gate III: 34,99 dolardan 24,49 dolara (-%30)

• 007 First Light: 39,99 dolardan 27,99 dolara (-%30)

• American Truck Simulator: 10,09 dolardan 2,52 dolara (-%75)

• Black Desert: 4,99 dolardan 0,49 dolara (-%90)

• The Last of Us Part II Remastered: 49,99 dolardan 33,49 dolara (-%33)

• ARC Raiders: 39,99 dolardan 19,99 dolara (-%50)

• Sons Of The Forest: 14,99 dolardan 4,34 dolara (-%71)

• Ready or Not: 28,99 dolardan 14,49 dolara (-%50)

• Project Zomboid: 12,49 dolardan 8,36 dolara (-%33)

En yüksek indirim oranı yüzde 90

Paylaşılan listedeki oyunlar arasında en yüksek indirim oranı yüzde 90 olarak öne çıkıyor. The Outlast Trials ve Black Desert bu oranda indirime giren yapımlar arasında bulunuyor.

Total War: WARHAMMER III yüzde 85, Warhammer 40,000: Space Marine 2 ve Euro Truck Simulator 2 ise yüzde 75 indirimle satışa sunuluyor.

Steam Sonbahar İndirimi'nde Türkçe oyun seçenekleri

Kampanyadaki liste yalnızca tek bir oyun türüne odaklanmıyor. Aksiyon, rol yapma, simülasyon, strateji, hayatta kalma ve yarış gibi farklı türlerden yapımlar indirim kapsamında yer alıyor.

Özellikle Cyberpunk 2077, Mount & Blade II: Bannerlord, Euro Truck Simulator 2, Baldur's Gate III, Kingdom Come: Deliverance II ve The Last of Us Part II Remastered gibi Türkçe dil desteğine sahip yapımlar farklı indirim oranlarıyla listeleniyor.

İndirimli fiyatlar kampanya koşullarına göre değişebileceğinden satın alma işlemi öncesinde Steam'deki güncel satış fiyatının kontrol edilmesi gerekiyor.

Bomba ihbarı ses kaydıyla yapıldı

Öğle tatili sırasında okulu telefonla arayan bir kişinin, aynı mesajın tekrarlandığı bir ses kaydı üzerinden bomba ihbarında bulunduğu bildirildi. İhbarın ardından polis ekipleri kısa sürede okul çevresine sevk edildi.

Polis, güvenlik amacıyla Sint-Jacobsstraat Sokağı'nı kapattı. Ardından eğitimli arama köpeğinin desteğiyle okul binalarında inceleme gerçekleştirildi.

1700 öğrenci kiliseye götürüldü

Okulda eğitim gören 1700 öğrenci, yetkililer tarafından güvenli şekilde tahliye edildi. Öğrenciler daha sonra okulun yakınında bulunan Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijle kilisesine götürüldü.

Öğrencilerin geçici olarak kilisede bekletildiği sırada polis ekiplerinin okul ve çevresindeki incelemeleri sürdü. Yapılan ihbarın gerçek bir tehdide işaret edip etmediği ise henüz netlik kazanmadı.

S&P Global Ratings'in Türkiye için 2026'daki ikinci kredi notu ve görünüm değerlendirmesinin 16 Ekim'de açıklanması bekleniyor. Kuruluş, nisan ayında gerçekleştirdiği son değerlendirmesinde Türkiye'nin kredi notunu “BB-/B” seviyesinde teyit ederken, not görünümünü “durağan” olarak korumuştu.

S&P'den fon soruşturmasına ilişkin değerlendirme

Karen Vartapetov, fon soruşturması kapsamında yetkili kurumlar tarafından atılan adımlar ile politika tepkisinin “hızlı ve ikna edici” olduğunu belirtti.

Süreçle ilgili gelişmelerin kontrol altına alındığını ifade eden Vartapetov, finansal sistemin daha geniş bölümünde olumsuz bir etki ortaya çıkmadığını söyledi.

Türkiye ekonomisine ilişkin güven ve algının soruşturma nedeniyle olumsuz yönde değiştiğine dair güçlü bir kanıt bulunmadığını belirten Vartapetov, makroekonomik açıdan da şu ana kadar önemli bir gelişme yaşanmadığını kaydetti.

Döviz kuru ve bankacılık likiditesinde sınırlı tepki

S&P'nin değerlendirmesinde takip edilen göstergeler arasında döviz kuru, dolarizasyon ve finans ile bankacılık sektörünün finansal likiditesi de yer aldı.

Vartapetov, söz konusu alanlarda önemli bir tepki görülmediğini belirterek fon krizinin şu aşamada oldukça izole bir görünüm sergilediğini ifade etti.

Bununla birlikte Vartapetov, yönetişim kalitesi, hukukun üstünlüğü ve politika oluşturma süreçlerinin etkinliğine ilişkin bazı soru işaretlerinin bulunabileceğini dile getirdi.

Fon soruşturması Türkiye'nin kredi notunu etkiler mi?

S&P analisti Vartapetov, fonlarla ilgili gelişmelerin izole kalması halinde Türkiye'nin kredi notunda aşağı yönlü bir baskı oluşmasını beklemediklerini söyledi.

Fon krizinin izole kalması ve hane halklarının reel para birimi cinsinden varlıklara yönelik güvenini sürdürmesi halinde olumsuz etkilerin sınırlı kalacağını belirten Vartapetov, gelişmelerin S&P'nin kredi notu komitesinde de değerlendirileceğini aktardı.

Vartapetov, sürecin komite tarafından muhtemel bir risk unsuru olarak ele alınacağını ancak mevcut aşamada önemli makroekonomik sonuçların ortaya çıktığını gösteren belirgin bir kanıt bulunmadığını ifade etti.

Fon soruşturmasının “dar bir varlık sınıfıyla sınırlı kalması halinde” yatırımcı duyarlılığı üzerinde “oyun değiştirici” bir etki oluşturmasının beklenmediğini de kaydetti.

S&P'nin Türkiye için büyüme ve enflasyon beklentisi

S&P Global Ratings'in Türkiye ekonomisine ilişkin 2026 beklentileri de değerlendirmede yer aldı.

Kuruluş, Türkiye'de 2026 yılı ortalama enflasyonunun yüzde 30 düzeyinde gerçekleşmesini beklerken, ekonomik büyümenin yüzde 3'e yakın olacağını öngörüyor.

Rezervlerdeki toparlanma Türkiye'nin kredi notunu destekliyor

Vartapetov, rezerv yeterliliğinin Türkiye'nin kredi notu açısından en önemli göstergelerden biri olduğunu belirtti.

Türkiye'nin 2026 yılına rekor seviyedeki rezervlerle başladığını aktaran Vartapetov, Merkez Bankası'nın enerji fiyatlarındaki yükselişin olumsuz etkilerini kontrol altında tutmak amacıyla rezervlerin bir bölümünü kullandığını ve sonrasında bu kaynağın bir kısmını yeniden yerine koyduğunu söyledi.

Brüt rezervlerin ocak ve şubat aylarındaki seviyelerin bir miktar altında bulunduğunu ifade eden Vartapetov, rezervlerdeki toparlanmanın Türkiye'nin kredi notu açısından destekleyici olduğunu belirtti.

Toplantıda konuşan Uraloğlu, Türkiye'nin çevresindeki çatışmalara değinerek ülkenin bölgedeki konumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Uraloğlu'ndan birlik ve beraberlik vurgusu

Türkiye'nin kuzeyinde savaşın, güneyinde ise sıcak çatışmaların devam ettiğini hatırlatan Uraloğlu, bu gelişmelerin ortasında Türkiye'nin güvenli bir ülke konumunda bulunduğunu söyledi.

Bunun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliği sayesinde gerçekleştiğini ifade eden Uraloğlu, Erdoğan'ın açıklamalarının yalnızca bölge ülkelerinde değil, dünya genelinde de takip edildiğini dile getirdi.

Kuzeydeki savaşın kısa sürede sona ermesinin beklendiğini ancak beş yılı geride bıraktığını belirten Uraloğlu, Orta Doğu'daki çatışmaların ve ciddi risklerin de sürdüğüne işaret etti. Tüm bu gelişmelere rağmen Türkiye'nin yoluna devam edeceğini kaydeden Uraloğlu, birlik ve beraberliğin önemini şu sözlerle anlattı:

“Allah'ın izniyle biz bütün kötü niyetlere rağmen yolumuza devam edeceğiz. Allah yolumuzu bahtımızı açık etsin. Bunun için de Cumhurbaşkanımızın dediği gibi iç safları birleştireceğiz, birlik beraberlik içinde olacağız. Elbette farklı düşüncelerimiz olacaktır. Hepimizin ismi ayrı ayrı, hepimizi Allah farklı yarattı ama milli ve manevi konularda hepimiz yek vücut olmalıyız.”

Nevşehir'e yapılan yatırımları anlattı

Nevşehir'in Anadolu'nun köklü kentlerinden biri ve Türkiye'nin önemli kültür merkezleri arasında yer aldığını belirten Uraloğlu, AK Parti iktidarı döneminde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının kentte hayata geçirdiği yatırımlara ilişkin bilgi verdi.

Nevşehir'in çevresindeki tüm şehirlere bölünmüş yollarla bağlandığını aktaran Uraloğlu, kentte uzun süredir gündemde olan çevre yolunun yapım sürecinin de başladığını bildirdi.

Çevre yolu ve havalimanı çalışmaları sürüyor

Çevre yolu projesinde kamulaştırma işlemleri için belediyelerle işbirliği yaptıklarını belirten Uraloğlu, çalışmanın fazla uzamadan tamamlanarak Nevşehir'e kazandırılmasının hedeflendiğini söyledi.

Havalimanındaki çalışmaların da önümüzdeki günlerde tamamlanacağını ifade eden Uraloğlu, hem havalimanının açılışının yapılacağını hem de çevre yolunun temelinin atılacağını belirtti. Uraloğlu, söz konusu yatırımların Nevşehir'e hayırlı olmasını diledi.

Toplantı, açıklamaların ardından basına kapalı olarak devam etti. Uraloğlu, toplantı öncesinde Nevşehir Belediyesini de ziyaret etti. Belediye Başkanı Rasim Arı, eşi Melek Arı ve belediye yöneticileri tarafından karşılanan Uraloğlu'nun ziyareti, STK temsilcileriyle yapılan buluşmadan önce gerçekleşti.

Konuşmasında "Biz bu yola çıkarken pusulamızı millete çevirdik" diyen Özel, şu ifadeleri kullandı:

"Tehlike sırf belediyeyi kaybetmek değil; Artvin'in doğasını, derelerini, yaylalarını ve dokusunu korumaktır. Çok çile çektik, çok zorluklar gördük ama tüm sıkıntıları sizlerin desteğiyle aştık."

"Bir saat içinde tedbiri kaldırmışlar"

İşte Özel'in açıklamalarından satır başları:

*Göğe komşu toprakların, başı dik insanlarına; yiğit Artvin'e, güzel Artvin'e, canım Artvin'e selam olsun! Biz bu yola, yeni yola çıkarken pusulamızı millete çevirdik. Yolu millete sorduk. Pusula millettir, rota iktidardır. Çok çile çektik, çok zorluklar gördük. Çok engellere takıldık ama tüm sıkıntıları sizlerin desteğiyle aştık. Hepinize yürekten teşekkür ediyorum.

*YENİ Parti Atatürkçülerin, milliyetçilerin, cumhuriyetçilerin, vatanını, milletini, bayrağını, atasını seven herkesin yeni partisidir. Onun için, onun için tüm Artvinlileri, geçmişte hangi siyasi görüşte olurlarsa olsun, bu ülkenin birliğinden, bütünlüğünden, iyiliğinden, esenliğinden yana olanları; eşitlikten, kardeşlikten yana olanları; alın terine değer verenleri; emeklisine saygı duyanları; gençlerinin geleceğinden kaygı duyanları yeni partinin yeni yürüyüşüne, iktidar yürüyüşüne davet ediyorum Artvin'i. İktidar yürüyüşüne... Biraz önce söyledim; son yerel seçimlerde burada Bilgehan Başkan'a.

*Biz söyleyene kadar kimse konuşmuyordu. Yenisi çıktı, Ertan Aydın. Türkiye Yüzyılı kampanyasını yapan Ertan Aydın, borsada vatandaşı dolandırmış. Türkiye Yüzyılı geliyor diyenler, yüzyılın vurgununu yapmış. Hayati Yazıcı'nın oğlu bu işlere girmiş. Savcılık malvarlığına tedbir koymuş. Bir bakmışlar Hayati Yazıcı oğlu. 1 saat içinde tedbiri kaldırmışlar. Sonra da bu partinin adına AK Parti diyeceksiniz öyle mi? Yıkacağız AK Parti'nin kara düzenini.

"Kimse millete kibir yapmasın"

*Bir tarafta 'Ailem Güvende' diye kendince operasyonlar yapacaksın, güya aileyi koruyacaksın. Öbür tarafta suçsuz günahsız insanların ev halini polis kamerasına çekip servis edeceksin. Allah sizden aileyi korusun, kadınları korusun, bu memleketi korusun, yazıklar olsun. Erdoğan'a buradan sesleniyorum. Adalet Bakanlığında gayriresmi olarak her haberi 'böyle yazın' diye, yalan yanlış yollayan, yalan yanlış fotoğraflar videolar yollayan, suçsuz günahsız insanların eşinin iffetiyle oynayan o şarlatanı ya sen durdur ya gelip biz durduracağız. Kimse bu memleketi sahipsiz sanmasın. Kimse millete kibir yapmasın, milleti karınca gibi görüp ezmeye kalkmasın. Karıncanın kardeşi bu meydandaki YENİ Partililerdir. Bundan sonra bir özel hayat görüntüsünü basına yollarsa o şarlatan, o bakanlığı biz basacağız milletvekilleri olarak. O şarlatan biliyor kendini. Uyuşturucu operasyonunda ilk ifadelerde yer alan, sonra adı çıkarılan, Bakan İstanbul'dan Ankara'ya gelirken yanına gelen oraya yerleşen, izzetle nefisle uğraşan o ahlaksız şahsın ağzını elimle yırtacağım.

Sezon boyunca her cuma akşamı klasik müzik tutkunlarını AKM çatısı altında buluşturacak olan orkestra, açılış gecesinde İngiliz orkestra şefi Duncan Ward ile uluslararası sahnelerin aranan Kanadalı virtüöz piyanisti Jan Lisiecki’yi ağırlayacak.

Grieg ve Prokofiev ile görkemli açılış

Leonard Bernstein Müzik Ödülü sahibi Kanadalı genç piyanist Jan Lisiecki, açılış konserinin solisti olarak sahnede yer alacak. Lisiecki, Edvard Grieg’in müzik külliyatındaki tek ve en önemli piyano eseri olan La Minör Piyano Konçertosu, Op. 16’yı seslendirecek.

Konserin ikinci yarısında ise İngiliz şef Duncan Ward yönetimindeki İDSO, II. Dünya Savaşı’nın gölgesinde bestelenen ve tarihi prömiyeriyle klasik müzik literatürünün köşe taşlarından biri haline gelen Sergey Prokofiev’in 5. Senfoni (Op. 100) adlı eserini dinleyicilerle buluşturacak.

• Program:

  • E. Grieg – La Minör Piyano Konçertosu, Op. 16

  • Ara

  • S. Prokofiev – Senfoni No. 5, Op. 100

Mehmet Güreli’yi Türkiye’nin geniş bir kesimi “Kimse Bilmez” şarkısıyla tanıdı. Aslında Güreli’nin hikâyesi bir şarkının çok ötesinde. Müziğin yanında resim yapan, yazan, film çeken, senaryo yazan, oyunculuk yapan, gazetecilik yapan Güreli’nin hayatında sanatın farklı alanları birbirinden hiç ayrılmadı. Birinde başlayan hikâye, başka bir alana uzanarak devam etti.

Sıcak Bir Göz: Mehmet Güreli de tam olarak bu hikâyenin peşine düşüyor. Çocukluğundan bugüne uzanan sanat serüvenine bakarken, Güreli’nin farklı disiplinlerde üretme biçimini ve bütün bu alanların birbirine nasıl değdiğini anlatıyor. Ancak filmin de Güreli’nin kendisinin de altını çizdiği bir nokta var: Bu hikâyenin tamamını tek bir filme sığdırmak mümkün değil. Nitekim yönetmen Terra da, belgeselin Güreli'nin hayatının bütününü kapsamasının mümkün olmadığını belirtip, anlatısının farklı dönemlerde yeniden kurulabileceğine dikkat çekerek “Bu filmi bir daha çeksek kendisi gene aynı işleri anlatır ama bambaşka bir anlatıyla. Yani onun anlatısı bitmez. Anlatısından bir kesip sunduğumuzu düşünüyorum” dedi.

“Belgeselde hayatımın onda biri yok”

Belgeselin hayatının yalnızca bir bölümüne baktığını söyleyen Güreli, kendi hikâyesinin farklı zamanlarda yeniden anlatılabileceğini belirtti:

“Bir daha yapsak başka bir film çıkar. Ben 20 yıl önce çekseydim bazı şeyler eksik kalacaktı. 20 yıl sonra da yaparsam, ki sanmıyorum, yapabilirsem başka şeyler olacak. Belki bunları tekrarlamayacağım. Aynı işleri anlatsak bile bambaşka bir anlatı kurabiliriz. O yüzden bu film benim hayatımın tamamı değil, bir kesiti. Biliyorum ki başka bir zamanda, başka bir gözle bakıldığında başka şeyler çıkacak ortaya.”

Güreli’nin sözünü ettiği bu büyük hikâyenin içinde belgeselin yapım süreci de önemli bir yerde duruyor. Çünkü film, birbirini uzun yıllardır tanıyan ve birlikte üreten bir ekibin çalışmasıyla ortaya çıkıyor.

“Biz 30-40 yıldır beraberiz zaten. Beraber üretiyoruz, beraber çalışıyoruz.”

“Hayatımı bir çatışma olarak görüyorum”

Güreli’ye yöneltilen sorulardan biri de sanat hayatındaki çatışmaların belgeselde neden daha fazla yer bulmadığı üzerineydi. Güreli, çatışmayı yalnızca sanat üretiminin parçası olarak değil, kendi hayatının tamamına yayılan bir durum olarak gördüğünü anlattı:

“Hayatımı bir çatışma olarak görüyorum. Birdenbire bir çalışma yaparak, bir senaryo ile çekmedik filmi. Arkadaşlar arasında, bizim evde çektik iki gün sürekli. Ben aklıma geleni söylüyordum aslında. Bazı cümleleri bir daha kayda girsek bir daha söylerim. Bazı cümlelerin ise güzel olmadığını düşünüyorum seyrederken. Ama hiç düzeltme yapmadık.”

Belgeselin ortaya çıkışındaki bu doğallığın yanında Güreli, böyle bir ekibin bir araya gelmesinin ve üretimi sürdürmesinin de başlı başına bir mücadele olduğunu söyledi:

“Çatışma şu, zaten bunları bir araya getirirken canımız çıkıyor. Türkiye’de bu işi yapan herkes bilir. Belgesel çekmek, film çekmek başlıbaşına bir dert zaten. E bunu göze alan insanlar bir araya geliyor. Biz ne mutlu ki 5-6 kişiyiz. Bir ekipte gizli bir 10 kişimiz daha var.”

“Bunlar anekdot değil, hayatın parçaları”

Güreli’nin anlattığı hikâyeler arasında sinema tarihinin önemli isimlerinden Akira Kurosawa da var. Kurosawa üzerinden yalnızca bir yönetmeni değil, kendi yetiştiği sinema dünyasını ve o dünyadan kendisine kalanları anlatan Güreli, bu hikâyelerin “anekdot” olarak görülmesine de karşı çıkıyor:

“Ben belgeselde Kurosawa'yı fıkra diye anlatmadım. Kurosawa’nın filmleriyle büyüdük. Ama Kurosawa ölürken orada bütün Japonya uyuyordu. Amerika uyandı, üç tane yönetmen... O yüzden bazı şeyleri de anlatmak lazım. Bunlar anekdot değil. Bunlar hayatın parçaları ve çok önemli parçalar. Okullarda bunları öğretmek lazım aslında. Ama hocalar da bilmiyor ki öğretsinler.”

Güreli’nin anlattığı hikâyelerden biri de Kagemusha filminin çekimleri sırasında Francis Ford Coppola ve George Lucas’ın Kurosawa’nın setine gitmesi. Sinema tarihinin bu buluşmasını da kendi hafızasının bir parçası olarak anlatan Güreli için geçmişten kalan bu hikâyeler, bugünün sanatçılarına aktarılması gereken bir miras.

“Hepsi”

Güreli’nin sanat hayatında müzik, sinema, resim ve edebiyat arasında bir tercih yapmak mümkün değil. Kendisine hangi alanı daha çok sevdiği sorulduğunda verdiği cevap da bunu tek kelimeyle anlatıyor:

“Hepsi.”

Bu cevabın ardında çocukluk yıllarından başlayan bir hikâye var. Babası ve ağabeyi ressam olan Güreli, film yapma isteğinin daha on yaşındayken başladığını anlatıyor:

“Benim babam ressam. Abim ressam. Ve ben film yapacağım diye on yaşında tutturdum. Sonra hikâye de yazmaya başladım. Sonra resme daldım. Sonra filme daldım. Hepsini beraber götürdüğüm bir dönem var. Hâlâ böyleyim.”

Güreli’nin söylediği gibi, aradan yıllar geçmesine rağmen bu durum değişmiş değil. Bugün de bir yandan film hazırlıyor, bir yandan resim çalışmalarını sürdürüyor:

“Şu anda da film hazırlıyorum. Sergim var şu anda açık. Adana’da olanlara bile gelemeyebilir ama İstanbul’da bir sergim açık. Yani devam ediyoruz.”

“20 yılım bazılarına göre boşa harcandı”

Güreli’nin sanat yolculuğunda kendi imkânlarıyla üretmeye çalıştığı yılların da ayrı bir yeri var. Paris’te yaptıkları film çalışmalarını anlatırken, ellerindeki bütün imkânları ortaya koydukları günleri hatırlıyor:

“Bir yerlerde bir para vardı. O parayı çektik, hepimiz ortak olarak harcadık. Bir ev tuttuk. O da gece gündüz filmde çalışırken... 4-5 film çekilir mi 10 günde? Biz çektik. Biz kendi kendimize varımızı yokumuzu koyduk. Gelip peynir ekmek yediğimiz oldu.”

O günlerde maddi olarak zorlanırken bile kitaplardan vazgeçmediğini anlatan Güreli, kendi dünyasında kitapların nasıl bir yere sahip olduğunu da şöyle ifade ediyor:

“Amazon’dan kitap getirirdim. Aylarca peynir ekmek yediğimi bilirler. Evde otururdum. Ama Amazon’dan istediğim kitap gelirdi bana. Bana yeterdi o.”

Yıllar sonra geriye dönüp baktığında ise o dönemi kayıp olarak görmediğini özellikle vurguluyor:

“Ve böylece bir 20 yılım bazılarına göre boşa harcandı. Bana göre çok iyi oldu.”

Salah Birsel’le başlayan hikâye:

Güreli’nin sanatla kurduğu ilişkinin temellerinde ailesinin yanı sıra dayısı Salah Birsel’in de önemli bir yeri var. Daha beş yaşındayken sinemayı öğrenmeye başladığını anlatan Güreli, Birsel’in kendisi için nasıl bir öğretmen olduğunu şöyle aktarıyor:

“Salah da sinema yazarıydı o zaman. Batan ve Yeni Sabah’ta yazıyordu. Henüz 5 yaşında her dakika Salah’a bir şey sorardım. Ama Salah hiç şikâyet etmeden cevap verdi. Muazzam bir öğretmendi. Ve o yüzden ben onun notlarını alırdım.”

Çocuk yaşta yazmaya başlayan Güreli, Salah Birsel’in kendisine verdiği defterin de bu hikâyenin bir parçası olduğunu söylüyor:

“O defter de Salah’ın hediyesi bana. Ben onun defterine başladım sonra 10 yaşında falan. ‘Hâlâ yazıyorum’ dedim belgeselde, hakikaten hâlâ yazıyorum.”

Yıllar içerisinde Birsel’le ilişkisi yalnızca aile bağının ötesine geçerek yayıncı-yazar ilişkisine de dönüşüyor. Güreli, Birsel’in kitaplarını yayımladığı dönemi şöyle anlatıyor:

“Salah bana Jean-Luc Godard üzerine Fransızca bir kitap getirmişti. Sonra Godard üzerine özel bir sayı hazırladım. Sonra Salah’ın editörü oldum. 8 kitabını bastım yayınevi olarak. Yani ilişkimiz bir yayıncı-yazar ilişkisiydi. Sonra yazar yazar olduk. Benim kitaplarımı, hikâyelerimi okurdu..”

“16 sene gazetecilik yaptım”

Mehmet Güreli’nin hayatında sanat kadar önemli bir başka alan da gazetecilik. 16 yıl boyunca gazetecilik yaptığını anlatan Güreli, bu yıllarda müzikten sinemaya uzanan farklı sayfalarda çalıştığını söyledi. Gazetecilik yıllarının 11 yılı Hürriyet’te geçen Güreli, dönemin Genel Yayın Yönetmeni Çetin Emeç’le yaşadığı bir anıyı da yıllar sonra hâlâ aynı sıcaklıkla anlatıyor:

“Çetin Emeç vardı. Hürriyet gazeteciliğinde çalıştığım 11 sene. Ben o sıralarda sinema günleri geldiği zaman sinema sayfası yaptırtıyorlardı bana. Anladılar ki ben delinin tekiyim. Her şeyi de anlıyorum. Önce müzik sayfası yaptırttılar. Sonra müzik sayfası çok tuttu. Sonra dediler ki bir dergi çıkardılar. Beni başına getirmek istediler. Ben kabul etmedim. Sonra bana sinema sayfası verdiler.”

Çetin Emeç’in kendisine söylediği bir cümleyi ise Güreli bugün hâlâ hatırlıyor:

“Çetin Bey dedi ki bana, ‘Sen sinemayla çok meşgulsün.’ Sinema festival günleri sayfamı hazırlıyordun. Bana ne dedi biliyor musunuz? ‘Git film seyret Mehmet’ dedi bana. Hayatta bunu yapabilecek bir genel yayın yönetmeniyle çalıştığım için çok mutluyum. Böyle insanlar da var. Onun saygısını bugün hala anlıyorum."

Yönetmen Terra: “Benim için de kendisini tekrar tanıdığım bir dönemdi”

Belgeselin yönetmeni Gamze Terra da Mehmet Güreli’yi yıllardır tanıyan isimlerden biri. Güreli ile uzun süredir birlikte çalışan Terra, bu kez onun hikâyesini bir belgesel aracılığıyla anlatmanın kendisi için de farklı bir deneyim olduğunu söyledi:

“Biz Mehmet abiyle uzun yıllardır zaten birlikte çalışıyoruz. Kendisinin kurgucusuyum. Şimdi de hayatının belgesel olmasına vesile olduğum için gerçekten çok mutluyum.”

Terra’nın Güreli’yi uzun yıllardır tanıyor olması, belgesel sürecinde yeni şeylerle karşılaşmasına engel olmamış. Aksine Terra, Güreli’nin üretim dünyasının içine girdikçe daha önce bilmediği kitapları, filmleri ve çalışmalarıyla karşılaşmış:

“Tabii ki de bir belgeseli yaparken aslında bir insanı deşiyorsunuz. Yeni yeni bilgiler çıkıyor. Benim de bilmediğim şeyler oluyor. Okumadığım kitap oluyor. İzlemediğim bir kısa filmi oluyor. Belgeseli oluyor. O yüzden benim için de kendisini tekrar tanıdığım bir dönemdi. Ve tekrar tekrar eserlerine baktığım bir dönemdi. Benim için de öğretici bir süreç oldu aynı zamanda.”

Emniyet Genel Müdürlüğü Güvenlik Daire Başkanlığı Fikri Mülkiyet Suçları Merkez Müdürlüğü ile Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, halk sağlığını tehlikeye atan ürünlerin piyasaya sunulmasının önüne geçilmesi hedeflendi.

3 bin 50 personel 1.908 adreste denetim yaptı

Operasyona, 81 il emniyet müdürlüğü bünyesindeki Güvenlik Şube Müdürlükleri ve Büro Amirliklerinde görev yapan 1.700 fikri mülkiyet suçları personeli ile Tarım ve Orman İl ve İlçe Müdürlüklerinden 1.350 personel katıldı. Toplam 3 bin 50 personelin görev aldığı çalışmalarda 1.908 adreste kontrol ve denetim gerçekleştirildi.

Denetimler sırasında gıda güvenliği açısından risk oluşturan ürünlerin yanı sıra bu ürünlerin hazırlanması ve piyasaya sunulmasında kullanılan materyaller de incelemeye alındı.

61 milyon liralık ürün ve üretim materyali ele geçirildi

Kontrollerde piyasa değeri yaklaşık 61 milyon lirayı bulan çok sayıda gıda, içecek ve takviye edici ürün bulundu. Üretim, dolum, etiketleme ve ambalajlama işlemlerinde kullanılan materyallere de el konuldu.

Sahte, taklit ve tağşiş edilmiş ürünlerin yanı sıra sahte marka, etiket ve ambalaj kullanılarak satışa sunulan ürünlere yönelik yürütülen operasyonda 73 şüpheli hakkında adli işlem yapıldı.

Gıda güvenliğine yönelik denetimler sürecek

Vatandaşların sağlığını tehdit eden, gıda güvenliğini riske atan ve tüketicileri yanıltan kişi ve işletmelere karşı mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği belirtildi. Halk sağlığının korunması ve güvenilir gıdaya erişimin sağlanması amacıyla denetim ve operasyonların kesintisiz devam edeceği vurgulandı.

Operasyonda görev alan polisler, Güvenlik Daire Başkanlığı ve Fikri Mülkiyet Suçları Merkez Müdürlüğü ile çalışmalara katkı sunan personel tebrik edilirken, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğüne de teşekkür edildi.

81 ilde düzenlenen “Gıda Güvenliği” operasyonunda;
-Piyasa değeri yaklaşık 61 milyon TL olan sahte, taklit ve tahşiş edilmiş ürün ele geçirildi.
-73 şüpheli hakkında adli işlem yapıldı.

Emniyet Genel Müdürlüğü Güvenlik Daire Başkanlığı Fikri Mülkiyet Suçları Merkez Müdürlüğü ile… pic.twitter.com/Mg9IsyjvZA

— T.C. İçişleri Bakanlığı (@TC_icisleri) October 2, 2026

2026'nın son aylarına girerken zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda yıl sonu maaşları tek tek hesaplandı. İşte en güncel zam tablosu ve meslek meslek maaş durumu...

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının son günlerinde bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!