Mücadele öncesinde Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım, kulübün Şampiyonlar Ligi’ne dönüşü ve gelecek hedefleri hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Yıldırım, 18 yıl aranın ardından yeniden Avrupa futbolunun en önemli organizasyonlarından birinde yer almanın önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"18 yıl aradan sonra yeniden Şampiyonlar Ligi'ndeyiz. Geçmişte iki kez sportif olarak hak ettiğimiz halde bu arenada yer almamıza izin verilmedi. Kulübümüze yaşatılanları unutmadık, unutmayacağız! Ancak geçmişle de yaşamayacağız.

Fenerbahçe, tarihinden güç alarak geleceğe yürür. Yıllarca “Fenerbahçe neden yok?” dediğimiz yere geri döndük. Sezonu planlarken Şampiyonlar Ligi’ne katılmak önemli bir amacımızdı. Bunu başardık. Şimdi yeni bir dönemi başlatma zamanıdır.

Avrupa’da her maçta formamızın hakkını vererek ilerleyeceğiz. Geçmişte çeyrek finale nasıl adım adım ulaştıysak, inanıyorum ki bugün çıktığımız bu yeni yolda da Kulübümüz her yıl üzerine koyarak daha büyük başarılara ulaşacaktır. Fenerbahçe’mizin Şampiyonlar Ligi'nde kalıcı olmasını istiyoruz.

Bunun yolu Türkiye Ligi’nden geçtiği için öncelikli hedefimiz şampiyon olmaktır. Fenerbahçe’yi hak ettiği görkemli günlere hep birlikte yeniden taşıyacağız. Tüm Fenerbahçelileri, ortak hedeflerimiz doğrultusunda kenetlenmeye ve Fenerbahçe’nin etrafında tek yürek olmaya davet ediyoruz."

Veriler, DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun, Kocaeli’nin Gölcük ilçesinde bir inşaatta hayatını kaybeden 14 yaşındaki Emirhan Sarısu’nun ölümünün ardından verdiği soru önergesine Bakan Tekin tarafından verilen yanıtla ortaya çıktı.

Önceki resmi veriler aşıldı

Bakanlığın yeni açıkladığı rakamlar, haziran ayında paylaşılan verilerle de dikkat çekici bir farklılık gösterdi.

Haziran ayında bir başka soru önergesine verilen yanıtta, 2016 yılından itibaren MESEM kapsamında toplam 3 bin 80 iş kazası meydana geldiği ve bunlardan 13’ünün ölümle sonuçlandığı bildirilmişti.

Söz konusu verilerin kamuoyuna yansımasının ardından İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, açıklanan rakamların gerçek tabloyu yansıtmadığını savunmuştu. İSİG Meclisi, MESEM kapsamında en az 21 öğrencinin hayatını kaybettiğini açıklamıştı.

Son açıklamayla birlikte Milli Eğitim Bakanlığı’nın paylaştığı resmi verilerde hem iş kazası hem de ölüm sayısının önceki açıklamaların oldukça üzerine çıktığı görüldü.

Emirhan Sarısu’nun ölümü MESEM kapsamında sayılmadı

Bakan Tekin’in yanıtında, Gölcük’te bir inşaatta yaşamını yitiren 14 yaşındaki Emirhan Sarısu’nun ölümünün ise MESEM kapsamında değerlendirilmediği belirtildi.

Bakanlığın açıklamasına göre Sarısu, 8’inci sınıfı tamamladıktan sonra ortaöğretim kurumlarına kayıtların henüz başlamadığı dönemde hayatını kaybetti. Bu nedenle Sarısu’nun ölümü, MESEM kapsamında meydana gelen öğrenci ölümleri arasında yer almadı.

253 bin 940 işletme denetlendi

Tekin, yanıtında MESEM öğrencilerinin eğitim ve çalışma süreçlerini yürüttüğü işletmelere yönelik denetimlere ilişkin bilgilere de yer verdi.

MEB verilerine göre, 2024 yılı sonuna kadar 253 bin 940 işletme denetlendi. Yapılan incelemeler sonucunda şartları uygun bulunmayan 23 bin 252 işletmeyle öğrenciler arasındaki sözleşmeler feshedildi.

Bakanlık, 2025 yılında ise uygun bulunmayan işletmelerle yeni sözleşme yapılmadığını bildirdi.

MEB ayrıca iş ortamı, sosyal güvenlik, iş sağlığı ve güvenliği ile sağlık koşullarına ilişkin denetimlerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütüldüğünü belirtti. Bakanlık, MESEM kapsamındaki öğrencilerin güvenliğine yönelik gerekli tedbirlerin alındığını savundu.

FENERBAHÇE ROMA MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Fenerbahçe, uzun bir aranın ardından UEFA Şampiyonlar Ligi lig aşamasında yeniden sahne alıyor. Sarı-lacivertliler eleme turlarında Gornik Zabrze, Sturm Graz ve Olimpik Lyon engellerini geçerek Devler Ligi'ne katılma hakkı kazandı.

İsmail Kartal yönetimindeki Fenerbahçe, ilk hafta maçında taraftar desteğini de kullanarak organizasyona galibiyetle başlamayı hedefliyor. Roma'nın teknik direktörlüğünü ise uzun yıllardır üçlü savunma ve hücum odaklı oyun anlayışıyla tanınan Gian Piero Gasperini yapıyor.

FENERBAHÇE'NİN ROMA MAÇI KADROSU

Fenerbahçe'nin UEFA kadrosunda kaleciler Ederson, Mert Günok ve Tarık Çetin yer alıyor.

Savunmada Nathan Aké, Milan Škriniar, Nélson Semedo, Mert Müldür, Archie Brown, Yiğit Efe Demir ve Ognjen Mimović öne çıkıyor. Orta sahada N'Golo Kanté, İsmail Yüksek, Matteo Guendouzi, İrfan Can Kahveci, Oğuz Aydın ve Bartuğ Elmaz kadroda bulunan oyuncular arasında.

Hücum hattında ise Kerem Aktürkoğlu, Mason Greenwood, Romelu Lukaku, Vedat Muriqi, Marco Asensio ve Dorgeles Nene gibi isimler bulunuyor.

FENERBAHÇE'DE KANTÉ VE GREENWOOD ÖNE ÇIKIYOR

Fenerbahçe'nin orta sahasındaki en önemli isimlerden biri N'Golo Kanté olacak. Tecrübeli Fransız futbolcu, top kazanma becerisi ve orta saha savunmasına yaptığı katkıyla Roma'nın merkezden geliştireceği atakların durdurulmasında önemli rol üstlenebilir.

Mason Greenwood ise sarı-lacivertlilerin hücumdaki önemli seçeneklerinden biri. İngiliz futbolcunun bire birlerdeki etkinliği ve ceza sahası çevresindeki şut tehdidi Fenerbahçe'nin hücum gücünü artırıyor. Kerem Aktürkoğlu'nun kanatlardaki hareketliliği ve Oğuz Aydın'ın hücum desteği de Fenerbahçe'nin geçiş oyunundaki seçeneklerini çeşitlendiriyor.

FENERBAHÇE'NİN SAVUNMASINDA AKÉ VE ŠKRINIAR DETAYI

Fenerbahçe savunmasında Nathan Aké ve Milan Škriniar gibi Avrupa futbolunda önemli deneyime sahip iki stoper bulunuyor. Nélson Semedo'nun sağ bekteki tecrübesi de savunma hattının dikkat çeken noktalarından biri.

Kalede ise Ederson, oyun kurulumundaki pas kalitesiyle Fenerbahçe'nin geriden çıkışlarında önemli rol üstlenebilecek isimlerin başında geliyor.

LUKAKU ESKİ TAKIMI ROMA'YA KARŞI

Karşılaşmanın dikkat çeken hikâyelerinden biri Romelu Lukaku olacak. Belçikalı santrfor, 2023-2024 sezonunda Roma forması giymişti. Lukaku'nun görev alması halinde eski takımına karşı mücadele edecek olması maçın öne çıkan ayrıntıları arasında bulunuyor.

Fenerbahçe'nin santrfor bölgesinde Lukaku'nun yanı sıra Vedat Muriqi de alternatif oluşturuyor. Bu nedenle İsmail Kartal'ın Roma karşısında hangi forveti tercih edeceği maç öncesinde merak edilen konular arasında.

FENERBAHÇE'DE GUENDOUZI VE ASENSIO EKSİK

Fenerbahçe'nin Roma karşılaşması öncesinde iki önemli eksiği bulunuyor. Matteo Guendouzi'nin cezası nedeniyle forma giyemeyeceği, Marco Asensio'nun ise sakatlığı sebebiyle maçta görev yapamayacağı bildirildi.

Bu eksikler nedeniyle sarı-lacivertlilerin orta saha merkezinde Kanté ve İsmail Yüksek ikilisine yönelmesi bekleniyor. Hücum hattında ise Greenwood, Oğuz Aydın ve Kerem Aktürkoğlu'nun görev alabileceği belirtiliyor.

ROMA'NIN FENERBAHÇE MAÇI KADROSU

Roma'nın UEFA Şampiyonlar Ligi kadrosunda kaleciler Mile Svilar ve Pierluigi Gollini yer alıyor. Savunma hattında Gianluca Mancini, Evan N'Dicka, Mario Hermoso, Leonardo Balerdi, Konstantinos Koulierakis, Nahuel Molina, Wesley França ve Devyne Rensch gibi isimler bulunuyor.

Orta sahada Bryan Cristante, Manu Koné, Lorenzo Pellegrini, Marten de Roon ve Niccolò Pisilli görev yapıyor. Hücum hattında Paulo Dybala, Matías Soulé, Donyell Malen, Santiago Castro ve Rodrigo Mora gibi dikkat çeken oyuncular yer alıyor.

ROMA'DA DYBALA EN ÖNEMLİ HÜCUM SİLAHLARINDAN

Paulo Dybala, Roma'nın Fenerbahçe karşısındaki en dikkat çekici oyuncularından biri olacak. Arjantinli futbolcu hem ceza sahası çevresindeki yaratıcılığı hem de duran toplardaki etkisi nedeniyle Fenerbahçe savunmasının yakından takip etmesi gereken isimler arasında.

Matías Soulé de bire bir oyunlardaki etkinliği ve sol ayağıyla hücumdaki önemli seçeneklerden biri. Genç Rodrigo Mora ise Roma'nın hücum hattına yaratıcılık katabilecek futbolcular arasında gösteriliyor.

DONYELL MALEN FENERBAHÇE SAVUNMASINI ZORLAYABİLİR

Roma'nın öne çıkan isimlerinden Donyell Malen, hücumdaki hızı ve savunma arkasına yaptığı koşularla dikkat çekiyor. Hollandalı oyuncu Roma'nın özellikle hızlı hücumlarda kullanabileceği önemli seçenekler arasında bulunuyor.

Fenerbahçe açısından Malen'in savunma arkasına yapacağı koşuları kontrol etmek önemli olacak. Škriniar ve Aké'nin Roma'nın Dybala, Soulé ve Malen üçlüsü karşısındaki performansı maçın önemli eşleşmelerinden birini oluşturabilir.

ROMA ORTA SAHASINDA KONÉ VE CRISTANTE

Gasperini'nin orta saha seçenekleri arasında Manu Koné ile Bryan Cristante öne çıkıyor. Koné atletizmi ve top taşıma yeteneğiyle dikkat çekerken Cristante oyun düzeninin kurulmasında önemli görev üstleniyor.

Bu bölgede Fenerbahçe'nin Kanté ve İsmail Yüksek ikilisiyle vereceği mücadele, karşılaşmanın kontrolünü belirleyebilecek temel faktörlerden biri olacak.

FENERBAHÇE ROMA MAÇI MUHTEMEL 11'LERİ

Karşılaşma öncesinde basına yansıyan kadro tahminlerine göre takımların sahaya çıkması beklenen muhtemel 11'leri şöyle:

Fenerbahçe: Ederson, Mert Müldür, Milan Škriniar, Nathan Aké, Archie Brown, Mason Greenwood, İsmail Yüksek, N'Golo Kanté, Oğuz Aydın, Kerem Aktürkoğlu, Vedat Muriqi.

Roma: Mile Svilar, Gianluca Mancini, Evan N'Dicka, Mario Hermoso, Nahuel Molina, Manu Koné, Bryan Cristante, Wesley, Paulo Dybala, Matías Soulé, Donyell Malen.

Muhtemel kadroların maç saatine kadar teknik direktörlerin tercihleri doğrultusunda değişebileceği unutulmamalı. Kesin ilk 11'ler karşılaşmadan kısa süre önce açıklanacak.

FENERBAHÇE ROMA MAÇI HANGİ KANALDA, SAAT KAÇTA?

Fenerbahçe Roma maçı 10 Eylül 2026 Perşembe günü saat 19.45'te başlayacak. UEFA Şampiyonlar Ligi lig aşamasının ilk haftasında oynanacak karşılaşmaya Chobani Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi ev sahipliği yapacak.

Mücadele Türkiye'de TRT 1, ayrıca CBC Sport kanalından canlı olarak ekranlara gelecek.

Arda Güler'in sözleşmesi uzatılıyor

2023 yılının Temmuz ayında Fenerbahçe'den 28 milyon Euro bonservis bedeliyle Real Madrid'e transfer olan Arda Güler, İspanyol kulübüyle 2029 yılına kadar sözleşme imzalamıştı.

Milli futbolcunun kısa sürede takım içerisindeki konumunu güçlendirmesi ve ortaya koyduğu performans, Real Madrid yönetimini yeni bir sözleşme için harekete geçirdi.

İspanyol basınından AS'ın haberine göre Madrid yönetimi, Arda Güler'in kulübe kattığı değeri yeni bir sözleşmeyle ödüllendirmek ve oyuncunun uzun vadede takımda kalmasını güvence altına almak istiyor.

Hedef 2031'e kadar yeni sözleşme

Real Madrid'in Arda Güler'e sunacağı yeni kontratın mevcut sözleşmeye kıyasla daha iyi maddi şartlar içermesi bekleniyor. Yönetimin hedefi, maaşında da iyileştirme yapılacak milli yıldızla 2031 yılına kadar geçerli olacak yeni bir anlaşmaya imza atmak.

Tarafların yeni sözleşme konusunda tam bir mutabakata vardığı ve anlaşmanın bu sezonun başlangıcından itibaren geçerli olacağı belirtildi.

Mourinho, Arda'nın rolünü belirledi

Arda Güler'in takım içerisindeki rolünde de önemli bir değişim yaşanıyor. Mourinho'nun planlarında vazgeçilmez isimlerden biri haline gelen milli futbolcunun, merkez orta sahadan ziyade rakip kaleye daha yakın bir pozisyonda değerlendirilmesi planlanıyor.

Portekizli teknik adamın Arda'yı; Bernardo Silva, Federico Valverde, Eduardo Camavinga ve Aurélien Tchouaméni gibi isimlerin görev yaptığı merkez orta saha bölgesinden farklı olarak, hücuma daha yakın bir rolde düşündüğü aktarıldı.

Real Madrid cephesinde Arda Güler'in çalışma disiplini, performansı ve kulübe olan bağlılığından duyulan memnuniyetin üst seviyede olduğu ifade ediliyor.

Milli futbolcu, şu ana kadar Real Madrid formasıyla çıktığı 116 karşılaşmada 19 gol ve 26 asistlik performans sergiledi.

İnegöl iş kazası Hamzabey Mobilya İhtisas OSB’de meydana geldi

İnegöl iş kazası, ilçedeki Hamzabey Mobilya İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren bir mobilya fabrikasında meydana geldi.

Fabrikada çalışan Vedat Sarıkaya, çalışma sırasında henüz belirlenemeyen bir nedenle CNC makinesine sıkıştı. Olayın bildirilmesinin ardından fabrikaya sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

İtfaiye ekiplerinin çalışmasıyla makinede sıkıştığı yerden çıkarılan Sarıkaya’ya sağlık görevlileri müdahale etti. Yapılan kontrolde işçinin yaşamını yitirdiği tespit edildi.

Bursa iş kazasında hayatını kaybeden işçinin cenazesi morga kaldırıldı

Bursa iş kazasında yaşamını yitiren Vedat Sarıkaya’nın cenazesi, olay yerindeki işlemlerin ardından İnegöl Devlet Hastanesi morguna gönderildi.

CNC makineleri gibi hareketli ve yüksek güçle çalışan endüstriyel ekipmanların kullanıldığı iş yerlerinde makine güvenliği, koruyucu sistemler ve çalışma prosedürleri iş sağlığı ve güvenliği açısından önem taşıyor. Ancak Sarıkaya’nın makineye hangi koşullarda sıkıştığına ilişkin ajans bilgisinde ayrıntı yer almadı.

İnegöl’deki iş kazasının kesin nedeninin, olayın meydana geliş şekline ilişkin yapılacak teknik incelemeler sonucunda netleşmesi bekleniyor.

Ayvacık ve Gelibolu'da operasyon

Çanakkale Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince Ayvacık ve Gelibolu ilçelerinde göçmen kaçakçılığı operasyonları gerçekleştirildi.

Operasyonlarda çeşitli ülke vatandaşlarından oluşan 115 düzensiz göçmen yakalandı. Göçmen kaçakçılığı yaptıkları iddiasıyla 7 şüpheli ise gözaltına alındı.

5 şüpheli tutuklandı

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 7 şüpheliden 5'i çıkarıldıkları mahkemece tutuklandı.

Diğer 2 şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Düzensiz göçmenler GÖKSEM'e teslim edildi

Operasyon kapsamında yakalanan düzensiz göçmenlerin işlemleri de başlatıldı.

İdari işlemleri tamamlanan düzensiz göçmenler, Düzensiz Göçmen Ön Kabul ve Sevk Merkezine (GÖKSEM) teslim edildi.

Polonya'nın Kielce kentinde düzenlenen 34. Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı MSPO kapsamında gerçekleştirilen imza töreniyle iki şirket arasındaki işbirliğinin çerçevesi belirlendi.

Hava savunma sistemlerinde ortak çalışma

Mutabakat kapsamında MKE ve PGZ, yakın menzilli hava savunma sistemlerinin entegrasyonuna yönelik çalışmalar gerçekleştirecek.

Taraflar ayrıca mühimmata ihtiyaç duymayan müdahale sistemleri olarak tanımlanan kinetik olmayan sistemler üzerinde de ortak çalışmalar yürütecek.

İşbirliğiyle mevcut hava savunma sistemlerinde bulunan kabiliyet boşluklarının giderilmesi ve farklı sistemlerin birbiriyle uyumlu şekilde çalışabilmesinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

İşbirliği ihracat pazarlarını da kapsıyor

MKE ile PGZ arasındaki mutabakat yalnızca Türkiye ve Polonya pazarlarıyla sınırlı kalmayacak. Potansiyel ihracat pazarları da işbirliğinin kapsamı içerisinde yer alacak.

Taraflar, hava savunma alanındaki mevcut kabiliyetlerini farklı kullanıcıların ihtiyaçlarına yönelik ortak çözümler geliştirmek amacıyla bir araya getirecek.

PGZ ile imzalanan mutabakat zaptı, MKE'nin TOLGA Yakın Hava Savunma Sistemi kapsamında Avrupa'da gerçekleştirdiği ikinci ülke işbirliği oldu.

TOLGA'nın Avrupa'daki işbirliği ağı genişliyor

MKE, 2026 yılında Macaristan merkezli HT Division ile TOLGA sisteminin insansız kara araçlarına entegrasyonuna yönelik mutabakat zaptı imzalamıştı.

Bu kapsamda TOLGA'nın 20 milimetrelik silah sistemi, HT Division tarafından geliştirilen 6x6 KATICA insansız kara aracına entegre edildi. Söz konusu entegrasyon, 15-19 Haziran tarihlerinde Paris'te düzenlenen EUROSATORY 2026 kapsamında duyuruldu.

MKE'nin PGZ ile imzaladığı yeni mutabakatla birlikte TOLGA Yakın Hava Savunma Sistemi kapsamında Avrupa'daki işbirliği ağı Polonya'yı da kapsayacak şekilde genişledi.

MKE, MSPO'da ürünlerini sergiliyor

MKE, bu yıl 34'üncü kez Polonya'nın Kielce kentinde düzenlenen MSPO'da farklı ürün ve kabiliyetlerini uluslararası heyetler ile sektör profesyonellerinin ziyaretine sunuyor.

Doğu Avrupa'nın önde gelen savunma sanayii organizasyonları arasında yer alan fuarda MKE'nin hava savunma sistemlerinin yanı sıra kara sistemleri ve mühimmat çözümleri de sergileniyor.

KKTC Cumhuriyet Meclisi, Girne açıklarında batan gemi ve kayıp yolcuların durumunu görüşmek üzere olağanüstü toplandı.

Meclis'te araştırma komitesi kurulacak

Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu'nda gündeme ilişkin açıklamalarda bulunan Başbakan Üstel, Filo Jet kazasına ilişkin polis soruşturmasının devam ettiğini hatırlattı.

Üstel, kazanın tüm yönleriyle ele alınması amacıyla Meclis bünyesinde araştırma komitesi kurulacağını belirterek, "Meclis'te araştırma komitesi kurulacak. Araştırma komitesine tam destek veriyoruz. Komitede Ulusal Birlik Partisinden 3, Cumhuriyetçi Türk Partisinden ise 2 milletvekili yer alacak" diye konuştu.

Kayıp yolcular için arama çalışmaları sürüyor

Girne açıklarında batan ve 14 yolcusuna henüz ulaşılamayan gemiye ilişkin arama çalışmalarının sürdüğünü belirten Üstel, ekiplerin çalışmalarına devam ettiğini ifade etti.

Üstel, kayıp yolculara ulaşılması amacıyla yürütülen arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.

Üçüncü gemi pazar günü KKTC'de olacak

Başbakan Üstel, arama kurtarma çalışmalarına destek vermek üzere İstanbul'dan hareket eden üçüncü geminin pazar akşamı KKTC'ye ulaşmasının beklendiğini açıkladı.

Geminin KKTC'ye ulaştıktan sonra pazartesi günü arama çalışmalarına başlayacağını belirten Üstel, bölgede devam eden çalışmalara ilişkin bilgi verdi.

Mamak’ta silahlı kavga hırdavat dükkanında çıktı

Olay, Mamak ilçesindeki 1658. Cadde üzerinde bulunan bir hırdavat dükkanında meydana geldi. Edinilen bilgiye göre E.T. ile yeğeni Yusuf T. arasında henüz belirlenemeyen bir nedenle tartışma başladı.

Tartışmanın kısa süre sonra kavgaya dönüşmesi üzerine E.T’nin silahla yeğeni Yusuf T’ye ateş ettiği iddia edildi. Silah seslerinin ardından yapılan ihbar üzerine bölgeye polis ekipleri sevk edildi.

Ankara’da cinayet soruşturması başlatıldı

Olay yerine ulaşan ekiplerin yaptığı kontrolde Yusuf T’nin hayatını kaybettiği belirlendi. Yeğenini silahla öldürdüğü iddia edilen E.T. ise polis ekiplerince gözaltına alındı.

Mamak’taki silahlı kavganın hangi nedenle çıktığına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ankara’daki cinayet olayının arka planı ve taraflar arasındaki tartışmanın nedeni yürütülecek soruşturmayla netlik kazanacak.

Mamak cinayetinde şüpheli gözaltında

Polis, olayın gerçekleştiği iş yerinde inceleme yaparken şüpheli E.T. işlemleri için emniyete götürüldü. Ankara’da meydana gelen silahlı kavga ve ölümle ilgili delillerin toplanması ve olayın ayrıntılarının belirlenmesine yönelik çalışmalar sürüyor.

Mamak’taki cinayet soruşturması kapsamında şüphelinin ifadesinin alınması ve elde edilen bulguların incelenmesinin ardından adli sürecin devam etmesi bekleniyor.

OPEC'in aylık petrol piyasası raporunda yer alan verilere göre, ağustos ayında üretimini en fazla artıran ülke Irak oldu. Irak'ta günlük petrol üretimi 664 bin varillik artışla 3 milyon 378 bin varil seviyesine çıktı.

Irak'ın ardından üretim artışında Birleşik Arap Emirlikleri 54 bin varille, Kuveyt ise 49 bin varille sıralandı.

Ağustos ayında günlük üretimde en büyük gerileme İran'da yaşandı. Ülkenin üretimi 399 bin varil düşerek günlük 2 milyon 86 bin varile indi. Suudi Arabistan'ın günlük üretimi 75 bin varil azalırken, Libya'da bu düşüş 9 bin varil olarak gerçekleşti.

Bu gelişmelerin ardından OPEC'in ağustos ayındaki günlük ham petrol üretimi, önceki aya göre 346 bin varil artış göstererek 24 milyon 81 bin varil oldu.

OPEC ile OPEC dışındaki bazı petrol üreticilerinin oluşturduğu OPEC+ grubunda da üretim yükseldi. Grubun günlük toplam ham petrol üretimi ağustosta 297 bin varil artarak 38 milyon 55 bin varile çıktı.

2026 petrol talebi tahmini aşağı çekildi

OPEC, küresel petrol talebine yönelik beklentilerinde 2026 ve 2027 yılları için farklı yönde revizyon yaptı. Örgüt, 2026 yılına ilişkin artış öngörüsünü azaltırken, 2027 tahminini yükseltti.

Yeni tahmine göre dünya genelindeki petrol talebinin 2026'da bir önceki yıla göre günlük yaklaşık 380 bin varil artması ve 105 milyon 840 bin varile ulaşması bekleniyor. OPEC, önceki raporunda 2026 yılı için günlük 580 bin varillik talep artışı öngörmüştü.

2026'da OECD dışındaki ülkelerin petrol talebinin günlük 490 bin varil yükselerek 59 milyon 700 bin varile çıkacağı tahmin ediliyor. OECD ülkelerinde ise talebin günlük 110 bin varil gerilemesi ve 46 milyon 140 bin varile düşmesi bekleniyor.

OPEC'in 2027 yılına ilişkin öngörüsünde ise küresel petrol talebinin 2026'ya göre günlük 2 milyon 360 bin varil yükselerek 108 milyon 190 bin varile ulaşacağı belirtildi. Bir önceki raporda gelecek yıl için günlük talep artışı 2 milyon 160 bin varil olarak tahmin edilmişti.

Gelecek yıl OECD dışı ülkelerde petrol talebinin günlük 1 milyon 920 bin varil artışla 61 milyon 620 bin varile ulaşması öngörülüyor. OECD ülkelerinde ise günlük 430 bin varillik yükselişle talebin 46 milyon 570 bin varile çıkması bekleniyor.

Zelenskiy'nin uçağına yönelik iddiayı değerlendirdi

Peskov, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store'ın, ülkesini ziyaret eden Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'i taşıyan uçağın Moldova'dan kalkışı sırasında İHA tarafından vurulma tehlikesi atlattığı yönündeki açıklamasını değerlendirdi.

Söz konusu iddianın gerçeği yansıtmadığını belirten Peskov, böyle bir tehdidin yaşanmadığını söyledi.

İngiliz diplomatlara ilişkin soruşturma

Rusya'da İngiliz diplomatlar hakkında bilgi topladığı ve Ukrayna ajanı olduğu iddiasıyla bir Rus vatandaşının gözaltına alınmasına ilişkin de açıklamalarda bulunan Peskov, Ukrayna'nın Batılı ülkeleri savaşa doğrudan dahil etmeye yönelik provokasyonlar yaptığını savundu.

Peskov, "Ukraynalılar, Batılı ülkeleri savaşa doğrudan dahil etmek için provokasyonlar yaptı ve yapmaya devam edecek" dedi.

İngiltere ve Almanya'nın Kiev yönetimi üzerindeki kontrolünü kaybettiğini ileri süren Peskov, Ukrayna'nın cephede başarısız olduğunu ve bu nedenle terör eylemlerine yöneldiğini savundu.

"Yok edildi ve yok edilmeye devam edecek"

Peskov, gazetecilerin Karadeniz'deki gemilere yönelik saldırıların Rusya ile Türkiye arasındaki ilişkilere etkisi olup olmayacağına ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Hayır, etkileyemez. Karadeniz'de gemilere saldırıları başlatan Rusya değil. Ukraynalılar, sivil altyapımıza ve ekonomik unsurlara saldırmaya başlayınca Pandora'nın kutusunu açtılar. Çok sayıda ticari gemi, Ukrayna ordusu için silah, mühimmat ve yakıt taşımak için kullanılıyor. Bunlar yok edildi ve yok edilmeye devam edecek."

Peskov böylece, Rusya'nın Ukrayna'ya askeri yük taşıdığı belirtilen ticari gemilere yönelik saldırıları sürdüreceği mesajını verdi.

Melikgazi’de bıçaklı kavga parkta çıktı

Kayseri bıçaklı kavga olayı, Melikgazi ilçesindeki Aşıklar Parkı’nda yaşandı. Parkta birlikte alkol alan M.A. ile C.H. arasında henüz belirlenemeyen bir nedenle tartışma çıktı.

Tartışmanın kısa süre sonra kavgaya dönüşmesi üzerine C.H, yanında bulunan bıçakla M.A’yı karnından yaraladı. Çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri yönlendirildi.

Sağlık görevlileri olay yerindeki ilk müdahalenin ardından yaralı M.A’yı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine kaldırdı. M.A’nın sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Kayseri bıçaklı kavga sonrası şüpheli yakalandı

Melikgazi bıçaklı kavga olayının ardından C.H. olay yerinden kaçtı. Polis ekipleri, şüphelinin yakalanması için çalışma başlattı.

Yapılan çalışmalar sonucunda C.H. kısa süre içinde yakalanarak gözaltına alındı. Şüphelinin emniyetteki işlemleri sürerken, iki arkadaş arasındaki tartışmanın hangi nedenle başladığı henüz netlik kazanmadı.

Kayseri’nin Melikgazi ilçesinde yaşanan bıçaklı kavganın çıkış nedeninin, olayla ilgili yürütülecek inceleme ve tarafların ifadelerinin ardından netleşmesi bekleniyor.

Altının kilogram fiyatı 6 milyon 765 bin liraya indi

KMKTP'de standart altının kilogram fiyatı, gün içerisinde en düşük 6 milyon 757 bin 500 lirayı gördü. Altının kilogram fiyatı gün içinde en yüksek 6 milyon 897 bin 800 lira seviyesine çıktı.

Gün sonunda 6 milyon 765 bin lirada kalan standart altının kilogram fiyatı, bir önceki işlem gününü 6 milyon 840 bin liradan tamamlamıştı.

KMKTP'de altın işlem hacmi 3,2 milyar lirayı aştı

KMKTP'de altın işlemlerinin toplam hacmi 3 milyar 212 milyon 269 bin 811,11 lira olarak gerçekleşti. Piyasada gün boyunca işlem gören altının miktarı ise 469,64 kilogram oldu.

Tüm metaller dikkate alındığında piyasadaki toplam işlem hacmi 3 milyar 540 milyon 432 bin 664,47 lira seviyesinde kaydedildi.

Altın piyasasında en fazla işlem yapan kurumlar

Altın piyasasında günün en yüksek işlem hacmine ulaşan kurumlar arasında Vakıf Katılım Bankası ve Kuveyt Türk Katılım Bankası yer aldı.

Bu kurumları Turan Kıymetli Madenler, Çakmakçı Kıymetli Madenler ve NMGlobal Kıymetli Madenler takip etti.

Çağatay hakkında “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” ve “devletin kurum ve organlarını aşağılama” suçlamalarıyla açılan davanın duruşması İstanbul 5. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görüldü.

Ali Çağatay hakim karşısına çıktı

Gazeteci Ali Çağatay, Erhan Karaal’ın kaçırılarak işkence gördüğü iddiasıyla ilgili sosyal medya paylaşımı nedeniyle açılan davada hakim karşısına çıktı.

Duruşmayı Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) Yönetim Kurulu adına Genel Sekreter Yardımcısı Uğur Güç de takip etti.

Duruşmada savcı, Çağatay’ın tutukluluk halinin devamını talep etti.

Mahkeme ise gazetecinin tutuklu bulunduğu süreyi dikkate alarak tahliye edilmesine karar verdi.

TGC: "Gazetecilik suç değildir"

Duruşmanın ardından açıklama yapan TGC Genel Sekreter Yardımcısı Uğur Güç, Ali Çağatay’ın tahliye edilmesini memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.

Güç, “Türkiye Gazeteciler Cemiyeti olarak, üyemiz gazeteci Ali Çağatay’ın özgür kalmasını sevinçle karşılıyoruz. Gazetecilik suç değildir” dedi.

TGC’den basın ve ifade özgürlüğü vurgusu

TGC, gazetecilerin mesleklerini özgürce yapabilmesi gerektiğini belirterek basın ve ifade özgürlüğünü zedeleyen uygulamalardan vazgeçilmesi çağrısında bulundu.

Çağatay’ın tahliye edilmesiyle birlikte davaya ilişkin yargı süreci ise devam edecek.

Bilecik orman yangını Hamidiye köyü yakınlarında başladı

Yangın, Bozüyük’e bağlı Hamidiye köyü yakınlarındaki çöplükte çıktı. Alevlerin kısa sürede çevredeki ormanlık alana ulaşması üzerine ekipler harekete geçti.

İhbarın ardından Bilecik Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı ekipler bölgeye yönlendirildi. Ormana sıçrayan alevlerin ilerlemesini durdurmak ve yangını kontrol altına almak amacıyla çalışma başlatıldı.

Bozüyük yangınına havadan ve karadan müdahale

Bozüyük yangınına müdahale hem havadan hem de karadan devam ediyor. Ekipler, ormanlık alana yayılan alevleri kontrol altına almak için çalışmalarını sürdürüyor.

Yangının çöplükte hangi nedenle başladığı ise henüz bilinmiyor. Çıkış nedeninin, yangının kontrol altına alınmasının ardından yapılacak incelemelerle belirlenmesi bekleniyor.

Bilecik orman yangınının tamamen kontrol altına alındığına ilişkin henüz bir açıklama yapılmazken, bölgedeki müdahale sürüyor.

Yangında bazı evlerin yanı sıra sera ve tarım arazileri de zarar gördü. İlk belirlemelere göre yaklaşık 350 hektarlık alanın yangından etkilendiği bildirildi.

Kumluca'da soğutma çalışmaları sürüyor

Toptaş Mahallesi'nde başlayan yangın, rüzgarın etkisiyle büyüyerek Güzören Mahallesi'ne sıçradı. Ekiplerin müdahalesiyle kontrol altına alınan yangın bölgesinde soğutma çalışmaları devam ediyor.

Çalışmalar sırasında zaman zaman küçük çaplı yangınlar meydana gelirken, ekipler bu noktalara anında müdahale ediyor.

Soğutma çalışmalarına Kumluca Orman İşletme Müdürlüğü ekiplerinin yanı sıra Antalya Büyükşehir Belediyesi itfaiyesi ile ASAT'a bağlı su tankerleri de destek veriyor. Denizli, Bursa, Kütahya, Bucak ve diğer illerden gelen itfaiye ve yangın söndürme ekipleri de bölgede çalışmalarını sürdürüyor.

Yangında ilk belirlemelere göre yaklaşık 350 hektar alanın zarar gördüğü kaydedildi.

Aksu'dan Kepez'e yayılan yangın kontrol altına alındı

Antalya'nın Aksu ilçesinde Karaöz Mahallesi yakınlarındaki ormanlık alanda başlayan yangın da rüzgarın etkisiyle Kepez ilçesine yayıldı.

Karaöz, Hatipler, Yeşilkaraman, Kızıllı ve Çamlıca mahalleleri çevresinde etkili olan yangına ekipler yoğun şekilde müdahale etti. Üç gündür devam eden çalışmaların ardından yangın kontrol altına alındı.

Orman Genel Müdürlüğü tarafından ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesap üzerinden yapılan açıklamada, yangının havadan ve karadan yürütülen yoğun çalışmalar sonucunda kontrol altına alındığı belirtildi.

Bölgede soğutma çalışmalarının sürdüğü belirtilen açıklamada, "Mücadelemize destek veren gönüllülerimize, kamu kurum ve kuruluşlarımıza, yerel yönetimlerimize ve vatandaşlarımıza teşekkür ediyoruz. Yeşil vatana hep birlikte sahip çıkıyoruz" denildi.

Çok sayıda kişi ve hane tahliye edildi

Antalya Valiliğinin dün yaptığı açıklamada, Aksu'nun Karaöz mevkisinde yangın nedeniyle 10 hane ve 25 kişinin tahliye edildiği bildirildi.

Yeşilkaraman Mahallesi'nde ise 69 hane, 18 ahır ve 256 kişinin, Kepez ilçesi Çamlıca Mahallesi'nde de 175 hane ve 439 kişinin tahliye edildiği kaydedildi.

Valilik açıklamasında, yangından etkilenen 47 vatandaştan 11'inin hastaneye sevk edildiği bilgisi de paylaşıldı.

189 kişiye psikososyal destek sağlandı

Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından Aksu'da yangından etkilenen vatandaşlara yönelik psikososyal destek çalışması yürütüldü. Bu kapsamda 48 hanede bulunan 189 kişiye psikososyal destek sağlandığı belirtildi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ekiplerinin yaptığı incelemelerde ise 3 binanın acil yıkılacak durumda olduğu tespit edildi. İncelemelerde ayrıca 13 binanın az hasarlı olduğu belirlendi.

Bakanlık tarafından açıklanan 6 aylık bilançoda adalet teşkilatının fiziki altyapısı, insan kaynağı, dijital dönüşüm, çocuk adaleti, infaz sistemi ve uluslararası adli iş birliği alanlarında yürütülen çalışmalar da yer aldı.

638 faili meçhul dosya yeniden incelendi

Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı tarafından geçmiş yıllarda sonuçlandırılamayan cinayet ve kayıp kişi dosyalarının yeniden incelenmesi için çalışma başlatıldı.

Bu kapsamda ülke genelinde 638 dosya yeniden değerlendirmeye alındı. 183 maktulün bulunduğu 171 dosya yeniden incelenirken, 44 dosya için özel çalışma ekipleri oluşturuldu.

Çalışmalar sonucunda 46 maktul ve 7 yaralının bulunduğu 40 faili meçhul dosya aydınlatıldı. Bu dosyalar kapsamında 90 şüpheli tutuklanırken, 26 şüpheli hakkında adli kontrol kararı uygulandı.

5 bin 35 operasyonda 25 bin 376 tutuklama

Örgütlü, narkotik ve ekonomik suçlarla mücadele kapsamında 81 ilde 5 bin 35 operasyon gerçekleştirildi.

Operasyonlarda toplam 56 bin 178 şüpheli hakkında işlem yapılırken, bunlardan 25 bin 376'sı tutuklandı. 10 bin 85 şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulandı.

Terör örgütlerine yönelik 2 bin 386 operasyonun adli verilerinin de merkezi olarak takip edildiği bildirildi.

7 yeni ihtisas dairesi kuruldu

Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde farklı suç alanlarına yönelik 7 ayrı ihtisas dairesi oluşturuldu.

Kurulan birimler arasında Adli Emanet Daire Başkanlığı, Doğal Afet ve Kazalar Daire Başkanlığı, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı, Kamu Düzeni, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele Daire Başkanlığı ile Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Daire Başkanlığı yer aldı.

Ayrıca Terör Suçları Daire Başkanlığı ile Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Daire Başkanlığı da kuruldu.

12. Yargı Paketi yasalaştı

Yargı süreçlerinin hızlandırılması amacıyla hazırlanan 12. Yargı Paketi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.

Düzenlemeyle hukuk davalarında duruşmalar arasındaki sürenin 3 ayı geçmemesi, belirsiz alacak ve kısmi davalarda hak kayıplarının azaltılması hedeflendi.

Vesayet altındaki kişilerin mal varlıklarının satışında UYAP'a entegre elektronik satış portalı devreye alınırken, noterlik evraklarının güvenli elektronik imzayla mahkemelere gönderilmesinin önü açıldı.

Ses ve görüntü aktarımıyla duruşmalara katılımın kapsamı genişletilirken, bilirkişiye başvurulması sınırlandırıldı.

Çocuk adaletinde yeni düzenleme

Yasal düzenlemeyle “suça sürüklenen çocuk” (SSÇ) ifadesi “adli süreçteki çocuk” (ASÇ) olarak değiştirildi.

Ağır suçlarda ceza ve infaz rejiminin yeniden ele alınması, ailelerin bakım ve gözetim sorumluluklarının güçlendirilmesi ve sosyal inceleme raporlarının daha etkin kullanılması amacıyla yeni mekanizmalar oluşturuldu.

Çocukların dijital risklerden, bağımlılıktan ve ihmale bağlı risklerden korunmasına yönelik düzenlemeler de hayata geçirildi.

“Alo Adalet 135” pilot illerde başladı

Uzun süren dava ve soruşturmalara ilişkin vatandaşların başvurularını iletebilmesi amacıyla hazırlanan “Alo Adalet 135” hattı, 1 Eylül itibarıyla pilot illerde kullanılmaya başlandı.

Yapay zeka destekli ses tanıma ve seslendirme altyapısına sahip hattın aynı anda 1000 ila 1500 çağrıyı karşılayabilecek kapasitede olduğu belirtildi.

Uygulamanın ekim ayında Türkiye genelindeki adliyelerde hizmete alınması planlanıyor.

5,7 milyon e-Duruşma gerçekleştirildi

Adalet hizmetlerinde dijital dönüşüm kapsamında UYAP 3 projesiyle adalet portallarının altyapısı ve arayüzleri yenilendi.

Son 6 ayda 7 kurumla 11 yeni entegrasyon tamamlandı. Böylece 65 kurum ve kuruluşla gerçekleştirilen toplam entegrasyon sayısı 211'e ulaştı.

e-Duruşma sistemi 81 ilde ve tüm hukuk mahkemelerinde kullanılmaya başlandı. 5 bin 831 hukuk mahkemesinde toplam 5 milyon 764 bin 548 e-Duruşma gerçekleştirildi.

Ayrıca 841 bini aşkın mahkeme kararı ücretsiz erişime açıldı.

201 yeni adli yargı mahkemesi faaliyete geçti

Adalet teşkilatının fiziki altyapısının güçlendirilmesi kapsamında 6 aylık dönemde 30 farklı mahalde yaklaşık 370 bin metrekare arsa tahsisi gerçekleştirildi.

Adli yargıda 150, idari yargıda 4 yeni mahkemenin kurulmasına karar verilirken, 201 adli yargı ve 3 idari yargı mahkemesi faaliyete geçti.

Malatya Bölge Adliye Mahkemesi'nin kurulmasıyla bölge adliye mahkemesi sayısı 18'e yükseldi.

15 bin yeni personel için alım süreci başladı

Adalet teşkilatının insan kaynağının güçlendirilmesi amacıyla 15 bin yeni personel için alım süreci başlatıldı.

Ayrıca 1038 hakim ve savcı yardımcısı atanmaya hak kazandı. Görevde yükselme ve unvan değişikliği süreçlerinin tamamlanmasıyla 1448 personel kariyerinde yeni bir aşamaya geçti.

e-Avukat ile 19 bin 807 görüntülü görüşme

5 Nisan'da başlayan e-Avukat uygulaması ile avukatların ceza infaz kurumlarında bulunan müvekkilleriyle görüntülü görüşmesine imkan sağlandı.

Uygulamaya 6 bin 301 avukat kayıt olurken, bu kapsamda 19 bin 807 görüntülü görüşme gerçekleştirildi.

Arabuluculukta 460 binden fazla dosyada anlaşma

Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri kapsamında son 6 ayda arabuluculuğa 1 milyon 135 bin 647 dosya geldi.

Bu dosyaların 460 bin 595'i anlaşmayla sonuçlandı.

Sicile 779 yeni arabulucu kaydedilirken toplam arabulucu sayısı 50 bin 785'e ulaştı.

Güvenli Ödeme Sistemi'nde işlem hacmi 3 trilyon lirayı aştı

İkinci el araç satışlarında kullanılan Güvenli Ödeme Sistemi kapsamında 9 milyon 979 bin 881 işlem gerçekleştirildi.

Sistemdeki toplam işlem hacmi 3 trilyon 37 milyar lira olarak açıklandı.

Noterlik ücretlerinin kredi kartıyla ödenmesi uygulamasında ise 72 milyon işlem gerçekleştirilirken işlem hacmi 103 milyar liraya ulaştı.

44 ülkeye 563 iade talebi gönderildi

Uluslararası adli iş birliği kapsamında 44 ülkeye toplam 563 iade talebi iletildi.

Bunların 377'si adi suçlar, 186'sı ise terör suçları kapsamında yapıldı. 30 ülkeden 211 kişinin Türkiye'ye iadesi gerçekleştirildi.

Havalimanlarında 415 kişi hakkında işlem yapıldı

Antalya, İzmir Adnan Menderes, Sabiha Gökçen ve Esenboğa havalimanlarında 24 saat esasına göre nöbetçi savcı, hakim ve katip görevlendirildi.

Son 6 ayda havalimanlarında meydana gelen 385 adli olay kapsamında 415 kişi hakkında işlem yapıldı.

136 bin kişiye adli destek sağlandı

Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri müdürlüklerinin hizmet ağı 81 ilde 183 adliyeye ulaştı.

Son 6 ayda 136 bin 437 kişiye bilgilendirme, yönlendirme ve psikososyal destek sağlandı.

Adli Görüşme Odalarında 13 bin 162 ifade ve beyan alınırken, Çocuk Görüşme Merkezlerinde 9 bin 291 dosyada 191 bin 401 işlem gerçekleştirildi.

İcra dosyalarında 5,5 milyonluk tasfiye

İcra hizmetlerinde yürütülen dijitalleşme ve tasfiye çalışmaları kapsamında küçük miktarlı borçlarda 5,5 milyon dosya tasfiye edildi.

e-Satış sistemi üzerinden 16 bin 110 dosya kapsamında 19 bin 394 taşınır ve taşınmaz mal elektronik ortamda satıldı.

Merkezi Takip Sistemi üzerinden 803 bin 255 dosya açılırken, iş yükünün yüzde 25 azaltıldığı bildirildi.

Adli Tıp Kurumu’nda 506 bin dosya incelendi

Adli Tıp Kurumu'nda son 6 ayda 506 bin 522 adli dosya incelenerek mütalaa ve adli rapor düzenlendi.

Bu dönemde 14 bin 221 otopsi, 10 bin 239 ölü muayenesi, 240 bin 322 adli muayene ve 75 bin 790 DNA incelemesi gerçekleştirildi.

Cezaevlerinde 135 bin 575 kişi kurslara katıldı

Ceza infaz kurumlarında son 6 ayda 8 bin 587 kurs düzenlendi. Bu kurslara 135 bin 575 hükümlü ve tutuklu katıldı.

İşyurtları bünyesinde 56 bin 963 hükümlü ve tutuklunun üretime katıldığı, 4 bin 234 hükümlü ve tutuklunun ise kamu ve özel sektör iş birlikleriyle gerçek çalışma ortamında mesleki deneyim kazandığı belirtildi.

AİHM'de 428 başvuru için savunma hazırlandı

Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde 2026 yılında 428 başvuruda savunma hazırlandı.

Savunma süreci devam eden derdest başvuru sayısı 5 bin 151 olarak açıklandı.

Afet ve acil durumlar için ADAS geliştirildi

Mart ayında kurulan Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığı tarafından Adalet Bakanlığı Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Sistemi (ADAS) geliştirildi.

Sistemle 81 ilde afet riskleri, sığınak ve bina kapasiteleri, lojistik imkanlar ile arama-kurtarma ekipleri gibi kritik verilerin tek ekrandan yönetilmesine yönelik dijital altyapı oluşturulması hedefleniyor.

Uluslararası Adalet Zirvesi İstanbul'da yapılacak

Türkiye'nin uluslararası adalet alanındaki çalışmalarının ele alınacağı Uluslararası Adalet Zirvesi'nin 8-9 Ekim 2026'da İstanbul'da düzenlenmesi planlanıyor.

Zirvede 4 kıtadan 70 ülkenin adalet bakanları, başsavcıları, baro temsilcileri ve uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcilerinin bir araya gelmesi bekleniyor.

"Söz konusu iddia gerçeği yansıtmıyor"

Fenerbahçe'den yapılan açıklamada şunlar kaydedildi:

"Bugün bir medya mecrasında, Başkanımız Sayın Aziz Yıldırım’ın sağlık heyetimiz ve Medicana Hastanesi yetkilileriyle, futbolcularımızın sağlık raporları ve sahaya dönüş süreçlerine ilişkin bir toplantı gerçekleştirdiği yönünde ifadeler kullanılmıştır.

Söz konusu iddia gerçeği yansıtmamaktadır. Başkanımız Sayın Aziz Yıldırım, haberde iddia edildiği şekilde herhangi bir toplantı gerçekleştirmemiştir.

Kulübümüzün sağlık heyeti ile sağlık sponsorumuz Medicana, futbolcularımızın sağlık süreçlerinin yönetiminde koordinasyon ve iş birliği içerisinde çalışmalarını sürdürmektedir. Haberde ima edildiği şekilde taraflar arasında tıbbi değerlendirme ve süreçlerin yönetimine ilişkin herhangi bir sorun bulunmamaktadır."

RİTAS 81 ilde devrede

Memişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, RİTAS'ın gebelerin ve lohusaların takip süreçlerinin daha etkin ve güvenli şekilde yürütülmesi amacıyla uygulamaya alındığını belirtti.

Bakan Memişoğlu, paylaşımında anne ve anne adaylarına ulaşılacak telefon numarasını açıkladı.

Memişoğlu, sözlerine şöyle devam etti:

"Kıymetli anne ve anne adayları, bu numarayı bir yere not edin: 0312 577 78 78. Gebelerimizin ve lohusalarımızın takip süreçlerini daha etkin ve güvenli yürütmek amacıyla Riskli Takip Sistemi'ni 81 ilimizde devreye aldık.

Artık koordinatör ebelerimiz, anne ve bebeklerimizin sağlık süreçlerini yakından takip etmek için sizleri 0312 577 78 78 numaralı hattımız üzerinden arayacak. Sağlıklı nesiller için gebelikten lohusalığa uzanan bu özel yolculukta annelerimizin daima yanındayız."

Koordinatör ebeler takip yapacak

RİTAS kapsamında koordinatör ebelerin anne ve bebeklerin sağlık süreçlerini yakından takip etmek için gebeler ve lohusalarla iletişime geçeceği belirtildi.

Kıymetli anne ve anne adayları, bu numarayı bir yere not edin: 0312 577 78 78.

Gebelerimizin ve lohusalarımızın takip süreçlerini daha etkin ve güvenli yürütmek amacıyla Riskli Takip Sistemi’ni (RİTAS) 81 ilimizde devreye aldık.

Artık koordinatör ebelerimiz, anne ve…

— Prof. Dr. Kemal Memişoğlu (@drmemisoglu) September 10, 2026

Yabancı yatırımcı hisselerde 647,6 milyon dolarlık satış yaptı

Yurt dışında yerleşik yabancı yatırımcıların hisse senedi satışları, 4 Eylül ile sona eren haftada 647,6 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu tutarla birlikte haziran ayından bu yana haftalık bazda en yüksek yabancı çıkışı görüldü.

Bir önceki haftada ise yabancı yatırımcıların hisse senedi işlemlerinde 329 milyon dolarlık alım yaptığı kaydedilmişti. Böylece iki hafta arasında hisse senedi işlemlerinin yönü değişti.

Yabancı yatırımcı tahvil piyasasında alım yaptı

Hisse senetlerinde satış gerçekleştiren yabancı yatırımcılar, aynı hafta tahvil piyasasında ise net alıcı oldu. 4 Eylül haftasında tahvil piyasasına yönelik net alım 150 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.

Yabancı yatırımcılar bir önceki haftada tahvil piyasasında 80 milyon dolarlık satış yapmıştı. Böylece tahvil işlemlerinde de önceki haftaya kıyasla farklı yönde bir hareket görüldü.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!