Putin, Rusya'daki lojistik ve depolama kapasitesinin saldırılardan etkilendiğini ancak ticaret altyapısının buna rağmen istikrarlı şekilde faaliyet göstermeyi sürdürdüğünü ifade etti.

Putin’den hükümete özel program talimatı

Rus lider, zarar gören lojistik altyapının yeniden inşasında devletin de rol alması gerektiğini söyledi. Bu kapsamda hükümete özel bir program hazırlanması talimatını verdi.

Putin, yeniden inşa çalışmalarının yalnızca mevcut tesislerin eski haline getirilmesiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, yeni tesislerin teknolojik açıdan daha gelişmiş bir seviyede kurulmasını istedi.

Putin, “Bu kapsamda hükümetten ilgili özel bir program hazırlamasını istiyorum. Zarar gören tesislerin yeniden inşasının teknolojik açıdan gelişmiş, yeni bir düzeyde gerçekleştirilmesi gerekiyor” diye konuştu.

Ekonomik büyüme saldırılardan etkilendi

Toplantıda Rus ekonomisinin genel görünümüne ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Putin, ekonomik büyüme hızının çeşitli faktörlerden etkilendiğini belirtti.

Putin, uygulanan yaptırımların yanı sıra sanayi ve altyapı tesislerine yönelik saldırıların da ekonomik büyüme üzerinde etkili olduğunu ifade etti. Saldırıların Rus ekonomisine zarar verdiğini belirten Putin, buna rağmen kritik sonuçlara yol açmadığını kaydetti.

Rus ekonomisine ilişkin mevcut verilerin sınırlı ancak olumlu bir seyir gösterdiğini belirten Putin, ekonomik büyümenin yaklaşık yüzde 1 seviyesinde bulunduğunu dile getirdi.

Lojistik ve depolama kapasitesinin yeniden kurulması planlanıyor

Putin'in açıklaması, saldırılar nedeniyle zarar gören lojistik ve depolama tesislerinin yeniden yapılandırılmasına yönelik hükümet düzeyinde özel bir program hazırlanmasını gündeme getirdi.

Yeniden inşa sürecinde teknolojik kapasitenin artırılması hedeflenirken, lojistik altyapının ülke ekonomisi ve ticaret faaliyetleri açısından işlevini sürdürmesi amaçlanıyor.

Ukrayna'nın son dönemde Rus e-ticaret platformu Wildberries'e ait depo ve lojistik tesislerine yönelik yoğun insansız hava aracı saldırıları düzenlediği belirtiliyor.

Merhumenin naaşı, ikindi namazını takiben Karşıyaka Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Söz konusu uyarının, bölgede gerçekleştirilebilecek hava sahası faaliyetinin uçuş güvenliği açısından potansiyel tehlike oluşturabileceğine ilişkin olduğu belirtildi.

Rusya’dan füze fırlatma uyarısı geldi

Yeni Zelanda Sivil Havacılık İdaresinin (CAA) açıklamasına göre, Rusya Devlet Hava Trafik Yönetimi Birliği tarafından planlanan bir füze fırlatma işlemi konusunda bilgi verildi.

Rus hava trafik idaresinin ayrıca, Yeni Zelanda’nın Okyanus Uçuş Bilgi Bölgesi (FIR) sınırları içerisinde bulunan uluslararası hava sahasına yönelik olası bir tehlikeye ilişkin uyarıda bulunduğu aktarıldı.

Bunun üzerine Yeni Zelanda makamlarının, bölgede uçuş gerçekleştiren veya gerçekleştirmesi planlanan uçaklara yönelik NOTAM yayımladığı belirtildi.

ABD uçağı Christchurch Havalimanı’na döndü

Antarktika’ya ulaşmak amacıyla Christchurch Havalimanı’ndan havalanan ABD Hava Kuvvetleri uçağı da yayımlanan uyarının ardından rotasını değiştirdi.

Uçağın, Antarktika seferini sürdürmek yerine kalkış yaptığı Christchurch Havalimanı’na geri döndüğü bildirildi. Uçağın geri dönüş kararının, hava sahasındaki olası risklere ilişkin yayımlanan uyarının ardından alındığı belirtildi.

Yeni Zelanda makamları tarafından yayımlanan NOTAM'ın, bölgede gerçekleşmesi beklenen faaliyet nedeniyle uçuş güvenliğine ilişkin bilgilendirme amacı taşıdığı kaydedildi.

Uyarının kapsamındaki hava sahası 30 milyon kilometrekare

Söz konusu bölgenin, Yeni Zelanda’nın Okyanus Uçuş Bilgi Bölgesi sınırları içerisinde yer aldığı belirtildi. Bu bölge yaklaşık 30 milyon kilometrekarelik bir alanı kapsıyor.

Okyanus FIR'ı, uçuşların güvenli şekilde yürütülmesi amacıyla hava trafik hizmetlerinin koordinasyonunun sağlandığı geniş bir alan olarak öne çıkıyor.

Rusya tarafından yapılan uyarının ardından Yeni Zelanda makamlarının hava sahasındaki faaliyetlere ilişkin gerekli bilgilendirmeyi yaptığı ve ilgili uçuşlar için NOTAM yayımladığı aktarıldı.

Seçimin ardından YENİ Parti ve CHP arasında bazı meclis üyelerinin oy tercihlerine ilişkin tartışma yaşanırken, iki belediye meclis üyesinin istifa ettiği açıklandı. YENİ Parti Menderes İlçe Başkanı Mehmet Emin Işık, konuya ilişkin yazılı açıklamasında Şirzat Peker’in YENİ Parti üyesi olmadığını, CHP üyesi olarak görev yaptığını ve CHP'den istifa ettiğini belirtti.

"Barış Gürsoy, uzlaşı adayı olarak ortaya çıktı"

Konuya ilişkin açıklama yapan Işık, şunları kaydetti:

“Kamuoyunda, CHP Meclis Üyesi Sayın Şirzat Peker’in YENİ Parti üyeliğinden istifa ettiği yönünde bazı yanlış ve eksik bilgilerin dolaşıma sokulduğunu görmekteyiz. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi adına, sürecin içerisinde bulunan biri olarak bazı hususları açıkça ifade etmek istiyorum. Menderes Belediye Meclisi’nde seçim süreci öncesinde YENİ Parti çatısı altında bulunan 9 meclis üyemiz, CHP grubunda ise 6 meclis üyesi bulunmaktaydı.

YENİ Parti’nin Menderes Belediye Başkan Vekilliği adayı Sayın Barış Gürsoy, partimizin adayı olmakla birlikte, aynı zamanda bir uzlaşı adayı olarak ortaya çıkmıştır.

Bu süreçte CHP Meclis Üyesi Sayın Şirzat Peker, tarihi bir sorumluluk üstlenerek, kendi siyasi grubunun kararından farklı bir tutum sergilemiş ve YENİ Parti Belediye Başkan Vekili adayı Sayın Barış Gürsoy’a oy vermiştir. Daha da önemlisi, yapılan tüm turlarda YENİ Parti Meclis Üyelerimiz, kendi adayımız Sayın Barış Gürsoy’un arkasında durmuş ve oylarını kendisine vermiştir. Dolayısıyla Sayın Şirzat Peker’in YENİ Parti adayına oy vermiş olması ile YENİ Parti üyeliği arasında bir bağ kurulması doğru değildir. Sayın Peker, seçim sürecinde CHP Meclis Üyesi olarak görev yapmış ve siyasi iradesi doğrultusunda oy kullanmıştır.

Seçimin ardından ise YENİ Parti Meclis Üyesi Sayın Fisun Demir ile CHP Meclis Üyesi Sayın Şirzat Peker istifa etmiştir. Burada özellikle altını çizmek istediğim husus şudur: Sayın Şirzat Peker’in YENİ Parti üyeliğinden istifa ettiği yönündeki ifade gerçeği yansıtmamaktadır. Kendisi seçim sürecinde CHP Meclis Üyesi olarak görev yapmıştır ve seçim sonrasında CHP Meclis Üyeliğinden istifa etmiştir. Kamuoyunun yanlış bilgilendirilmemesi, kişi ve kurumların siyasi tutumlarının doğru aktarılması hepimizin sorumluluğudur. Menderes’te yaşanan bu sürecin tüm yönleriyle, polemiklerden uzak ve gerçek bilgiler üzerinden değerlendirilmesini önemle rica ediyorum.”

Operasyonun, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde Göçmen Kaçakçılığıyla Mücadele ve Hudut Kapıları Şube Müdürlüğü ekiplerince yürütülen çalışmalar kapsamında gerçekleştirildiği bildirildi.

5 eğlence mekanına operasyon düzenlendi

Ankara Emniyet Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre ekipler, Çankaya ilçesinde bulunan eğlence mekanlarına yönelik çalışma gerçekleştirdi.

İnsan ticareti, göçmen kaçakçılığı, fuhşa teşvik, fuhşa aracılık veya yer temin etme suçlarına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında 5 eğlence mekanına operasyon düzenlendi.

Operasyonlarda yakalanan şüphelilerin sayısının 26 olduğu bildirildi. Şüphelilerin emniyetteki işlemlerinin sürdüğü belirtildi.

19 yabancı uyruklu kişi hakkında işlem başlatıldı

Operasyon kapsamında yakalananlar arasında bulunan 19 yabancı uyruklu kişi hakkında ise sınır dışı işlemlerinin başlatıldığı açıklandı.

Söz konusu kişilerin durumlarının ilgili mevzuat kapsamında değerlendirildiği ve gerekli idari işlemlerin yürütüldüğü bildirildi.

Ankara Emniyet Müdürlüğü, kent genelinde halkın huzur ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik çalışmaların devam edeceğini belirtti.

İsrail'in The Jerusalem Post gazetesine açıklamalarda bulunan Barrack, İsrail'in dün Suriye'deki Ebu Zuhur Askeri Havaalanı'na düzenlediği saldırıya ilişkin konuştu.

Saldırının Türkiye-Suriye ile İsrail arasında askeri çatışma riski barındırdığını vurgulayan Barrack, "dün yaşanan olayların ciddi ve endişe verici olduğunu" belirti.

Bununla birlikte, Barrack, İsrail-Suriye çatışma önleme biriminin yeniden faaliyete geçirilmesi konusunda "gizli görüşmelerin" sürdüğünü söyledi.

ABD'nin Ankara Büyükelçisi, Türkiye'nin doğrudan veya dolaylı olarak bu sürece davet edilebileceğini ekledi.

İletişimin önemli olduğuna işaret eden Barrack, Türkçe, Arapça, İngilizce ve İbranice dillerini akıcı şekilde konuşan personelin 24 saat görev yaptığı bir iş birliği birimi kurulmasının faydalı olacağını söyledi.

Milas ilçesine bağlı Sakarkaya Mahallesi'ndeki ormanlık alanda henüz belirlenemeyen nedenle yangın çıktı. Yangının fark edilmesinin ardından bölgeye Muğla Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri sevk edildi.

Yangına havadan ve karadan müdahale edilirken, ekiplerin çalışması sonucu alevler kontrol altına alındı. Yangının tamamen söndürülmesinin ardından bölgede soğutma çalışmaları gerçekleştirildi.

Yangına çok sayıda ekip sevk edildi

İhbar üzerine bölgeye 3 uçak ve 5 helikopter gönderildi. Karadan yürütülen çalışmalara ise 5 arazöz, 3 su ikmal aracı ve 52 personel katıldı.

Ekipler, yangının çevredeki ormanlık alanlara yayılmasını önlemek ve alevleri kontrol altına almak için havadan ve karadan çalışma yürüttü.

Müdahalenin ardından yangın kontrol altına alınarak söndürüldü. Ekiplerin bölgede gerçekleştirdiği soğutma çalışmalarıyla yangının yeniden başlamasına karşı önlem alındı.

Vali Akbıyık’tan orman yangını uyarısı

Muğla Valisi İdris Akbıyık, yangının söndürülmesinin ardından açıklamada bulundu. Akbıyık, yangınla mücadele çalışmalarına katılan ekipler başta olmak üzere destek verenlere teşekkür etti.

Vali Akbıyık, hava sıcaklıklarının yükseldiği günlerde orman yangınlarına karşı daha dikkatli olunması gerektiğini belirtti.

Ormanlık alanlarda ateş yakılmaması istendi

Akbıyık, girişin yasak olduğu ormanlık alanlara girilmemesi konusunda vatandaşları uyardı. Anız yakılmaması ve açık alanlarda ateş yakılmaması gerektiğini belirten Akbıyık, sigara izmaritlerinin de çevreye atılmaması çağrısında bulundu.

Vali Akbıyık ayrıca, ormanlık alanlarda en küçük dumanın görülmesi halinde 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bilgi verilmesini istedi.

Amazon, drone teslimatlarıyla özellikle hafif ürünlerin müşterilere daha kısa sürede ulaştırılmasını hedefliyor. Şirket, uygulamanın genişletilmesiyle milyonlarca kişinin bu teslimat yönteminden yararlanabileceğini bildirdi.

Drone teslimatları 500’den fazla şehre yayılacak

Amazon'un açıklamasında, drone ile teslimat yönteminin mevcut kullanım alanının genişletileceği belirtildi. Şirket, yıl sonuna kadar hizmeti 500’den fazla şehre ulaştırmayı planlıyor.

Drone teslimatlarının yaygınlaştırılmasıyla birlikte siparişlerin müşterilere ulaştırılma süresinin de kısaltılması hedefleniyor. Amazon, bazı siparişlerin 30 dakika kadar kısa bir sürede teslim edilebileceğini açıkladı.

Bu yöntem özellikle hızlı teslimat ihtiyacı bulunan hafif ürünlerin taşınmasında kullanılacak.

Drone ile en fazla 2 kilogramlık yük taşınacak

Amazon, drone teslimatlarında kullanılacak ürünlerin ağırlığına ilişkin de bilgi verdi. Açıklamaya göre, bu yöntemle taşınacak hafif yüklerin ağırlığı en fazla 2 kilogram olacak.

Şirket, drone teslimatlarının milyonlarca kişiye ulaşabilecek şekilde genişletilmesini planlıyor. Böylece mevcut teslimat yöntemlerine ek olarak hava yoluyla gerçekleştirilen gönderilerin kullanım alanının artırılması amaçlanıyor.

Amazon bazı büyük şehirlerde hizmet veriyor

Amazon, drone ile teslimat uygulamasını halihazırda ABD'nin bazı büyük şehirlerinde kullanıyor. Chicago, Atlanta, Cleveland ve Boise, şirketin bu hizmeti sunduğu şehirler arasında bulunuyor.

Mevcut uygulamanın farklı şehirlerde kullanılmasıyla elde edilen deneyimin, hizmetin daha geniş bir alana taşınmasında kullanılması planlanıyor.

Amazon'un yeni hedefiyle birlikte drone teslimatlarının mevcut birkaç şehirle sınırlı kalmayarak 500’den fazla şehre yayılması öngörülüyor.

Teslimat süresinin kısaltılması hedefleniyor

Drone ile teslimat sisteminin genişletilmesinde öne çıkan başlıklardan biri de siparişlerin müşterilere daha kısa sürede ulaştırılması. Amazon, uygun siparişlerin 30 dakika kadar kısa bir süre içerisinde teslim edilebileceğini belirtiyor.

Hizmet kapsamında ağırlığı 2 kilogramı geçmeyen ürünlerin drone ile taşınması planlanırken, uygulamanın yıl sonuna kadar 500’den fazla şehirde kullanılması hedefleniyor.

Tutuklu Kuşadası Belediye Başkanı, istifa kararına ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.

"Tarih 'doğru' yanında durma zamanıdır"

Günel'in açıklamasında şunlar kaydedildi:

“CHP'de siyasi faaliyetimi yürütmemin nedeni; partimin Cumhuriyet'in temel ilkeleri olan demokrasi, hukuk devletine olan inancı ve tüzük dahil geleneksel prensipleridir. Pek tabii ki, bu prensiplere sadık temsilcileridir. Geldiğimiz süreçte inandığım tüm bu değerlere aykırı tutum içinde partim dizayn edilmeye, iktidar iddiasından vazgeçmeye zorlanmış, mutlak butlan kararı ile gelen yönetimler de bu dizayn çabalarının işbirlikçisi, ortağı olmuşlardır. Bu işgal sona ermedikçe, baba ocağı diye ifade ettiğimiz CHP'de siyaset yapma olanağı kalmamıştır. Dahası, parti içinde mücadele ederek kaybedilecek zaman da yoktur. Cumhuriyet, demokrasi, hukuk devleti ideali ve mücadelesinin kaybedecek zamanı da yoktur. Tarih doğru yanında durma zamanıdır. Bu nedenle CHP'den istifa ediyorum.”

Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birliklerinin açıkladığı verilere göre sektör, bölgenin toplam ihracatının yüzde 30,8’ini oluşturdu. Bölgenin Türkiye’nin hububat ve mamulleri ihracatındaki payı ise yüzde 31,4 olarak kaydedildi.

7 ayda 2,5 milyon tonun üzerinde ürün ihraç edildi

Güneydoğu Anadolu’dan ocak-temmuz döneminde 2,5 milyon tonun üzerinde hububat, bakliyat, yağlı tohum ve mamulü ihraç edildi. İhraç edilen ürünler arasında makarna, buğday unu ve ayçiçeği yağı öne çıktı.

Bölgenin 7 aylık ihracatında yaklaşık 736 bin ton makarna, 467 bin ton buğday unu ve 280 bin ton ayçiçeği yağı dış pazarlara gönderildi.

Sektörün toplam ihracat gelirinde en yüksek paya sahip ürün ise ayçiçeği yağı oldu. Ayçiçeği yağı ihracatından elde edilen gelir, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26,4 artarak 461,5 milyon dolara yükseldi.

Makarna ihracatı 394,1 milyon dolara ulaştı

Güneydoğu Anadolu’nun önemli ihraç ürünlerinden makarnada da dış satım geliri arttı. Makarna ihracatından elde edilen gelir, yüzde 14,1 yükselişle 394,1 milyon dolara ulaştı.

Bölgeden ihraç edilen ürünlerin miktarı ve elde edilen gelir, sektörün dış pazarlardaki ağırlığını koruduğunu gösterdi. Hububat ve mamulleri sektörü, Güneydoğu Anadolu’nun toplam ihracatında da önemli bir paya sahip oldu.

Orta Doğu ve Afrika öne çıkan pazarlar oldu

Sektörün en fazla ihracat gerçekleştirdiği bölge Orta Doğu oldu. Güneydoğu Anadolu’dan Orta Doğu ülkelerine yapılan hububat ve mamulleri ihracatı 900 milyon doları aştı.

Afrika ülkelerine yönelik ihracatta da artış kaydedildi. Bu bölgeye gerçekleştirilen dış satım yüzde 22,4 yükselerek 775,5 milyon dolara ulaştı.

Böylece Orta Doğu ve Afrika, Güneydoğu Anadolu’nun hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektöründeki önemli ihracat pazarları arasında yer aldı.

İhracatın sürdürülebilirliği için lojistik vurgusu

TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve GAİB Hububat Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, sektörün ihracat verilerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Kadooğlu, sektörün uluslararası rekabet gücünün korunması ve yakın coğrafyanın gıda arz güvenliğinin sağlanması amacıyla üretimden lojistiğe kadar tüm süreçlerin yakından takip edildiğini belirtti.

Ürün tedarik zincirinin kesintiye uğramamasının ihracatın sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığını ifade eden Kadooğlu, bölgenin limanlara uzaklığından kaynaklanan navlun dezavantajına dikkat çekti.

Kadooğlu, navlun maliyetlerinden kaynaklanan dezavantajın azaltılmasına ve devlet desteklerinin daha etkin kullanılmasına yönelik politikaların hedef pazarlardaki rekabet gücüne katkı sağlayacağını kaydetti.

Toplantının Kılıçdaroğlu'nun açılış konuşmasıyla başlaması beklenirken, gündemde "Çerçeve Yasa" başta olmak üzere iç politika, bölgesel gelişmeler, dış politika ve ekonomi konuları yer alacak.

MYK'da ayrıca CHP'nin kuruluş yıl dönümü olan 9 Eylül kapsamında gerçekleştirilecek hazırlıklar, İl Başkanları Toplantısı ve kurultay sürecine ilişkin takvimin de değerlendirilmesi planlanıyor.

CHP Sözcüsü basın açıklaması yapacak

CHP Sözcüsü Müslim Sarı'nın ise toplantıda ele alınan gündem maddelerine ilişkin saat 16.30'da CHP Genel Merkezi'nde basın açıklaması yapacağı bildirildi.

Bu doğrultuda, daha önce sahte belge düzenleme incelemelerinde kullanılan Rapor Otomasyon Sistemi, sahte belge kullanma incelemelerinde düzenlenecek raporları da kapsayacak şekilde güncellendi.

VDK'den yapılan açıklamada, yeni uygulamayla vergi incelemelerinde raporlama süreçlerinin daha hızlı ve düzenli yürütülmesinin hedeflendiği belirtildi.

Rapor Otomasyon Sistemi'nin kapsamı genişletildi

Vergi incelemelerinde kullanılan Rapor Otomasyon Sistemi, ilk aşamada sahte belge düzenleme incelemelerinde devreye alınmıştı. Sistemin kapsamının genişletilmesiyle birlikte sahte belge kullanımıyla ilgili incelemelerde hazırlanacak raporlar da otomasyon desteğinden yararlanacak.

Sistem, raporlama süreçlerinde tekrarlayan işlemlerin otomatik olarak yürütülmesine, hata riskinin azaltılmasına ve raporlarda daha standart bir yapının oluşturulmasına katkı sağlıyor.

20 binden fazla raporun hazırlanmasına destek verdi

VDK'nin açıklamasına göre, Rapor Otomasyon Sistemi devreye alındığı tarihten bu yana 20 bini aşkın raporun hazırlanmasında kullanıldı.

Sistemin sağladığı otomasyon sayesinde sahte belge düzenleme incelemelerinde raporlama sürelerinin 21 güne kadar indirildiği belirtildi. Böylece inceleme süreçlerinde raporların hazırlanmasına ilişkin işlemlerin daha kısa sürede tamamlanması amaçlandı.

Sahte belge incelemelerinde otomasyon zinciri tamamlandı

Yeni modülün devreye alınmasıyla sahte belge düzenleyenler ve sahte belge kullananlara yönelik vergi incelemelerinin raporlama süreçlerinde otomasyon kapsamı genişletilmiş oldu.

VDK, dijital denetim kapasitesini güçlendirmeye yönelik çalışmalar kapsamında Rapor Otomasyon Sistemi'nin sahte belge kullanma incelemelerini de kapsamasıyla raporlama alanındaki otomasyon zincirinin tamamlandığını bildirdi.

Başsavcılık, tutuklu cemaat lideri Alihan Kuriş'in başka bir kişinin üzerine kayıtlı telefon hattını kullandığının belirlendiğini bildirdi.

Açıklamada, söz konusu hattın soruşturma kapsamında Göknur Gıda'daki yüzde 13,43'lük payına tedbir uygulanan A.K. adlı çalışan adına kayıtlı olduğu ifade edildi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan açıklama

Açıklamada şunlar kaydedildi:

"Alihan Kuriş suç örgütüne yönelik soruşturma kapsamında örgüt lideri Alihan Kuriş’in gizlilik tedbirleri kapsamında hareket ettiği, takip edilmemek adına başkası adına kayıtlı hatlar kullandığı, yüzde 13,43 hissesi için tedbir kararı alınan Göknur Gıda adlı şirkette sigortalı A.K. isimli bir şahıs adına kayıtlı GSM hattını kullandığı ve emniyet ve savcılık ifadesinde gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edildi."

Duran, Gazze'de çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan çok sayıda kişinin hayatını kaybettiğini, temel ihtiyaçlara erişimde ciddi sorunlar yaşandığını ve insani yardım çalışanlarının da hedef alındığını ifade etti.

Duran’dan Gazze’deki insani krize dikkat çekti

Burhanettin Duran, Gazze'de yaşananların ağır bir insanlık dramı olduğunu belirtti. Bölgede insanların temel ihtiyaçlarına erişemediğine ve insani yardım faaliyetlerinin zorlu koşullarda yürütüldüğüne dikkat çekti.

Duran, insani yardım çalışanlarının da hedef alınmasının yaşanan krizin boyutunu gösterdiğini ifade ederek, sivillerin korunmasının ve yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının önemini vurguladı.

Türkiye insani yardım çalışmalarını sürdürecek

Duran, Türkiye'nin insani yardım yaklaşımına ilişkin değerlendirmesinde, tarih ve medeniyetten gelen anlayış doğrultusunda çalışmaların devam ettiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yürütülen çalışmalarda merhamet, dayanışma ve insan onurunun merkeze alındığını ifade eden Duran, dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan insani krizlere karşı ihtiyaç sahiplerine destek ulaştırılmaya devam edileceğini kaydetti.

Duran, paylaşımında, "Dünyanın neresinde olursa olsun zulme uğrayanların yanında olmaya, ihtiyaç sahiplerine elimizi uzatmaya devam edeceğiz" ifadesini kullandı.

İnsani yardım çalışanlarına teşekkür etti

Dünya İnsani Yardım Günü dolayısıyla insani yardım faaliyetlerinde görev yapan çalışanlara da teşekkür eden Duran, insan hayatının öncelikli tutulması gerektiğini belirtti.

Duran, insani yardım çalışanlarının zor koşullarda görev yaptığını ifade ederek, yardım faaliyetlerinin güvenli şekilde sürdürülebilmesinin önemine işaret etti.

Paylaşımında insani yardımın engellenmediği, sivillerin korunduğu ve adaletin tesis edildiği bir dünya temennisinde bulunan Duran, Türkiye'nin insani yardım çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi.

Bugün, küresel vicdanın ağır sınavlardan geçtiği bir dönemdeyiz. Gazze’de çoğunluğu çocuk ve kadın olmak üzere on binlerce insanın hayatını kaybettiği, temel ihtiyaçlara erişimin olmadığı ve insani yardım çalışanlarının bile hedef alındığı ağır bir insanlık dramına şahitlik… pic.twitter.com/W5ZEGhhyOn

— Burhanettin Duran (@burhanduran) August 19, 2026

Sergiyi 24 Saat'e anlatan sanatçı-küratör Ali Gün Yıldırım, serginin arkasındaki itici gücün bizzat kendi yaşam mücadelesi olduğunu belirtiyor. Akciğer nakli sürecinde yüzde 14 yaşam skoruyla ve 3-5 aylık bir ömür öngörüsüyle "kıyıdan döndüğünü" ifade eden Yıldırım, yaşadığı mucizeyi bir kenara çekilip izlemek yerine kolektif bir farkındalık hareketine dönüştürmüş.

"Ben nakil oldum deyip sırtımı dönemezdim"

Geçirdiği ağır operasyonun ardından sağ elinde oluşan hareket kaybını yoğun ergoterapi ve pratiklerle aşan Yıldırım, hastane servisindeyken kafasında beliren sorumluluk hissini şu sözlerle anlatıyor:

"Nakil sonrası çıkan akciğerimin vahametinden anlaşıldı ki ciğerlerimin 3-5 aylık ömrü kalmış. Boy, kan grubu ve göğüs kafesi hacmi denklemi tutmasa bugün hayatta olamayabilirdim. Kıyıdan dönerek yaşadım nakli, mucizeyi… Bu beni nasıl motive etmez? Kendi yaşadığım kıyıdan dönmeyi başkaları da yaşasın fikri daha servisteyken başladı. 'Ben nakil oldum ya, kâfi' deyip sırtımı dönüp gitmek istemedim. Ne yapabilirdim? Sepetçinin işi sepet örmek; ben de kendisi ve çevresi sanatçı olan biriyim. Sergi tam da buradan doğdu."

15 kişiden 64 sanatçıya uzanan "gönülmatik" imece

Başlangıçta 15 kişilik yakın bir sanatçı çevresiyle yola çıkılan proje, sanatçıların birbirini refere ettiği organik bir dayanışma ağına dönüştü ve kısa sürede 64 ismin buluştuğu geniş bir seçki halini aldı. Projenin omurgasını didaktik veya katı bir tematik sınırlandırma yerine "gönülmatik bir yaklaşım" olarak tanımlayan Yıldırım, ekonomik zorluklara rağmen sanatçıların gösterdiği koşulsuz duyarlılığa dikkat çekiyor:

"Sanatçı kafası hakiki ve tabii duyarlı oluyor. Ekonomik koşullar malum; belki atölye kirasını ödemekte zorlanırken daha en başta 'Bunları nereye, nasıl bağışlayacağız?' diye soran sanatçı dostlarımız oldu. Satış ve bağış söz konusu olmamasına rağmen sergilenen bu tavır beni çok etkiledi. Sergiye katılan eserlerin sadece birkaçı doğrudan organ bağışı temasıyla akraba, kalanı serbest. Ancak açılış günü mekânda kendiliğinden muazzam bir enerji ve sanatsal denklem oluştu."

Serginin iki kata yayılan devasa mekânsal kurgusunda İBB Miras ve İBB Kültür ekiplerinin desteğinin belirleyici olduğunu vurgulayan küratör, sergi dizilimi ve mekân organizasyonundaki kurumsal sahiplenmenin projenin hayata geçmesindeki en önemli basamak olduğunu ifade ediyor.

Çift katmanlı bir çağrı: "vermek" ve "affetmek"

Serginin ismi olan "Bağışla Beni N’olur", izleyiciye iki yönlü bir vicdani kapı aralıyor. Yıldırım'ın anlatımıyla başlık bir yandan doğrudan yaşamsal bir eylem olan organ bağışına ("verme" teması) işaret ederken; diğer yandan donör yetersizliği yüzünden her yıl kaybedilen yüzlerce hayat karşısında duyulan kolektif mahcubiyeti ve af talebini "affetme" temasıyla barındırıyor.

Eşine ve küçük kızına bir hayat borçlu olduğunu dile getiren Yıldırım, nakil sonrası dönemde sanat pratiğinin bireysel bir üretimden ziyade "birlikte ne yapabiliriz?" sorusuna odaklanan kolektif bir termal enerjiye dönüştüğünü belirtiyor.

İstanbul Sanat Müzesi’nde 23 Ağustos’a kadar açık kalacak sergi, yalnızca bir estetik seyir deneyimi sunmakla kalmıyor; tek bir potansiyel bağışçının dahi onlarca insana yeniden hayat verebileceği gerçeğini sanatın dönüştürücü diliyle sunuyor.

Muhsin Mete kimdir?

1949 yılında Zonguldak’ta dünyaya gelen, aslen Rizeli olan Muhsin Mete, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın-Yayın Yüksek Okulu Radyo-Televizyon Bölümü’nden 1972 yılında mezun oldu.

1976 yılında TRT’de prodüktör olarak göreve başlayan Mete, kurum bünyesinde çok sayıda belgesel ve kültür programı hazırladı. Hazırladığı “Dünden Bugüne Ahilik” adlı belgesel program, Türkiye Milli Kültür Vakfı tarafından ödüle layık görüldü.

TRT’de, Ankara Televizyonu Belgesel Programlar Müdürlüğü, Radyo Dairesi Program Denetçiliği ve Dış Yayınlar Planlama-Değerlendirme Müdürlüğü gibi farklı görevlerde de bulunan Mete, 2005-2008 yılları arasında ise Yayın ve Programdan Sorumlu TRT Genel Müdür Yardımcılığı üstlendi.

2008 yılında TRT’den emekli olan Mete, çeşitli gazete ve dergilerde köşe yazarlığının yanı sıra, Türkiye Yazarlar Birliği Genel Sekreter Yardımcılığı ve Genel Sekreterlik görevlerini de üstlendi.

Mete, Türkiye Yazarlar Birliği Vakfı Mütevelli Heyeti üyeliğini sürdürüyordu.

Türkiye Yazarlar Birliği’nin 2025 yılı Vefa Ödülü de alan Mete’nin, televizyon ve yayıncılık üzerine birikiminin yer aldığı 1997 yılında yayımlanan “Ekranın Büyüsüne Kapılmadan” adlı bir de kitabı bulunuyor.

Yaşananlara tepki gösteren gaziler, İçişleri Bakanlığı önünde açıklama yapmak istedi. Ancak polis ekipleri, protestocuların uyum evinden ayrılmasına izin vermedi.

ANKA'nın haberine göre polisle yapılan görüşmelerden sonuç alamayan gaziler, yere uzanarak eylemlerini sürdürdü.

Eyleme İYİ Parti Genel Başkan Yardımcıları Cenk Özatıcı ve Kevser Ofluoğlu ile Genel Başkan Başdanışmanı ve emekli Tümgeneral Rafet Kılıç da destek verdi.

"Biz bu ülkenin ortak değerleriyiz"

Şehit Aileleri ve Gaziler Derneği Genel Başkanı Erdem Çerçioğlu, yaptığı açıklamada, Güvenpark'taki eylemlerinin yalnızca özlük haklarının teslim edilmesi amacı taşıdığını belirtti.

Çerçioğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Ankara Güvenpark'ta emsal özlük haklarımız için toplandık, bir eylem yapıyoruz. Orada yaptığımız eylem sadece haklarımızı almak içindi. Bizim hakkımız olanı almak içindi. Biz bu ülkenin vatandaşlarıyız ve bu ülkenin ortak değerleriyiz, şehit aileleriyiz ve gazileriyiz."

"Çok kötü bir muameleye maruz kaldık"

"Bugün sabah düşmanca bir tavırla yaka paça alandan çıkarıldıklarını" diyen Çerçioğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Alandan kaldırılırken sanki tavşan avlıyorlarmış gibi gözümüze projektörler tuttular. Çok kötü bir muameleye maruz kaldık. Buradan Türk polisini kınıyorum demek istemiyorum, onlar da bizim vatandaşımız ama böyle bir muamele yapılamaz. Benim orada gördüğüm hepsinin yüzü maskeliydi, sadece bir tanesininki açıktı. Sanırım o da emniyet amiriydi. O, Türk bayrağına düşmanca bir tavırla, ağaca asılı Türk bayrağını böyle asılmak suretiyle nasıl kopardığını ben kendi gözlerimle gördüm. Biz çekemedik kameraya, polis kameraları eğer bunu yayınlarsa siz de göreceksiniz."

"Ey Türk halkı, size sesleniyorum..."

Gazi Uyumevi'ne götürüldüklerini, İçişleri Bakanlığı'na yürümelerine izin verilmediğini söyleyen Çerçioğlu, şunları kaydetti:

"Bizi rehin aldılar, rehin. Biz bu ülkenin vatandaşlarıyız. Gazi Uyumevi'nden, Bilkent'ten çıkartılmadık. Rehin edildik orada, rehin... Ey Türk halkı, size sesleniyorum. Sizin evlatlarınız rehin edildi orada. Bugün bizeyse yarın sizin çocuklarınıza. Biz tüm Türkiye'de 86 milyon yaşayan insanın çoluğunu çocuğunu korumak için güvence altına almak için biz bu eylemi yaptık. Ama rehin alınmış durumdayız. Daha sonra yola çıktık, İçişleri Bakanlığı'na yürümek istedik. Orada da polis ablukasıyla karşılaştık. Şu an yolda, bura ne olarak geçiyor bilmiyorum, yolu kapattık, oturduk. Yürüyemiyoruz, kalkacağız birazdan. İçişleri Bakanlığı'na yürüyeceğiz, orada basın açıklaması yapacağız."

Merkez tarafından yapılan açıklamada, adli ve idari süreçlerin herhangi bir oluşumun adı, niteliği veya toplumsal aidiyeti üzerinden yürütülmediği vurgulandı.

DMM’den operasyon iddialarına ilişkin açıklama

DMM, son dönemde yapılan çeşitli operasyonlar üzerinden belirli sosyal yapıların hedef alındığı izlenimi oluşturan paylaşımların kamuoyunu yanıltmaya yönelik olduğunu bildirdi.

Açıklamada, yürütülen adli ve idari süreçlerde esas alınan unsurların somut olaylar, hukuka aykırı fiiller ve elde edilen deliller olduğu belirtildi. Süreçlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili makamlar tarafından yürütüldüğü kaydedildi.

Süreçlerde somut olay ve deliller esas alınıyor

Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, adli ve idari işlemlerin herhangi bir sosyal grubun kimliği veya toplumsal aidiyeti üzerinden gerçekleştirilmediğine dikkat çekti.

Açıklamaya göre, süreçlerde kişilerin veya oluşumların hangi sosyal yapıyla ilişkilendirildiğinden ziyade somut olaylar, hukuka aykırı eylemler ve soruşturmalarda elde edilen deliller dikkate alınıyor.

DMM, bu çerçevenin adli ve idari makamlar tarafından yürütülen işlemlerde temel alınan yaklaşım olduğunu belirtti.

DMM’den resmi açıklamalara dikkat çağrısı

DMM, kamuoyunun operasyonlarla ilgili bilgi edinirken resmi açıklamaları esas almasının önemine dikkat çekti.

Merkez, kasıtlı şekilde hazırlanan ve manipülatif nitelik taşıyan içeriklere itibar edilmemesi gerektiğini bildirdi. Açıklamada, doğrulanmamış sosyal medya paylaşımlarının kamuoyunda yanlış algı oluşturabileceği ifade edildi.

DMM, vatandaşlardan adli ve idari süreçlere ilişkin değerlendirmelerde resmi kaynaklardan yapılan açıklamaları dikkate almalarını istedi.

Bazı sosyal medya mecralarında yer alan “son dönemde gerçekleştirilen çeşitli operasyonlarda bir takım sosyal yapıların sistematik ve kategorik biçimde hedef alındığı” yönündeki iddialar dezenformasyon içermektedir.

Tüm adli ve idari süreçler; herhangi bir oluşumun adı,… pic.twitter.com/aKMxNDSkSx

— Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (@dmmiletisim) August 19, 2026

Açıklanan programa göre süreç 22 Ağustos'ta başlayacak. İlçe kongreleri 12 Eylül'de yapılırken, il kongrelerinin tarihi 18 Ekim olarak belirlendi.

"Biz YENİ Parti'de yeni bir şeyi daha hayata geçiriyoruz"

Zeynel Emre'nin açıklamasında şunlar kaydedildi:

"22 Ağustos 2026 Cumartesi itibarıyla kongre takviminin başlaması ve takvimin ilanı olacak. 26 Ağustos'ta üye çizelgeleri ilçe başkanlığında askıya çıkarılması ve itiraz süresinin başlaması olacak. Bu tarihi, 26 Ağustos tarihini, şöyle, yeni dönemde üye olan, üye olmayı düşünen arkadaşların 26 Ağustos tarihine kadar üye olanlar, devam eden kongre süreçlerinde oy kullanabilecekler.

Biz YENİ Parti'de yeni bir şeyi daha hayata geçiriyoruz. Yıllardır seçmenlerimizin, partililerin istediği şekilde il ilçe başkanları ve genel başkanı parti üyelerimizin seçeceği bir, adına temayül yoklaması olabilir, aday yoklaması olabilir, belirlenen bir tarihte bunları gerçekleştireceğiz ve direkt üyelerimizin oylarıyla belirlenecek.

Orada planladığımız ilçe başkan seçimi için başlangıç tarihi 12 Eylül 2026 gibi düşünüyoruz. Yine illerde de il başkanının seçimine ilişkin tarihi de 18 Ekim 2026 Pazar gibi değerlendirdik.

Bütün bu seçimler bittikten sonra il kongrelerinin bitiş tarihi 27 Ekim olacak ve kendi parti meclisimizi toplayacağız. Orada da ilk büyük genel kurulumuzun ve kurultayımızın yapılış tarihini belirleyip sizlerle paylaşacağız değerli arkadaşlar."

Şimşek'in değerlendirmesi

Şimşek'in X sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunlar kaydedildi:

"İkinci çeyrekte mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,9'a gerilerken istihdam çeyreklik 155 bin kişi arttı. Tarım hariç sektörlerde son bir yıldaki ortalama kayıt dışı istihdam oranı yüzde 15,7 ile tarihsel ortalamanın oldukça altında seyretti. Çalışanlarımıza sosyal güvence sağlayan kayıtlı istihdamın artması kamu maliyesi açısından da önemli kazanımlar sağlıyor. Beşeri sermayeyi güçlendiren, istihdamı destekleyen ve iş gücüne katılımı artıran politikalarımızı sürdürüyoruz."

İkinci çeyrekte mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,9’a gerilerken istihdam çeyreklik 155 bin kişi arttı.

Tarım hariç sektörlerde son bir yıldaki ortalama kayıt dışı istihdam oranı yüzde 15,7 ile tarihsel ortalamanın oldukça altında seyretti.

Çalışanlarımıza… pic.twitter.com/e5U0ZgSybZ

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) August 19, 2026

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!