Nijerya'nın aday kadrosundaydı

Osimhen'in tedavi ve iyileşme süreci devam ederken Nijerya Milli Takımı Teknik Direktörü Eric Chelle, deneyimli forveti 24 kişilik aday kadroya dahil etti. Bu gelişmenin ardından Osimhen'in milli takım formasıyla sahaya çıkıp çıkmayacağı merak konusu oldu.

Nijerya, 2027 Afrika Uluslar Kupası Elemeleri L Grubu'nda 25 Eylül Cuma günü Madagaskar'ı ağırlayacak. Yeşil-beyazlı ekip, 29 Eylül Salı günü ise Gine-Bissau deplasmanına çıkacak.

Osimhen için karar açıklandı

İki haftadır sakatlığı nedeniyle forma giyemeyen Victor Osimhen'in milli takım karşılaşmalarında da görev alamayacağı kesinleşti.

Nijerya Futbol Federasyonu tarafından yapılan açıklamada, Osimhen'in kas zorlanması nedeniyle tedavisinin sürdüğü belirtildi. Açıklamada, yıldız oyuncunun Madagaskar ve Gine-Bissau karşılaşmalarında forma giyemeyeceği duyurularak kendisine geçmiş olsun dilekleri iletildi.

Galatasaray'ın talepte bulunduğu öne sürülmüştü

Nijerya basınında daha önce yer alan haberlerde, Galatasaray'ın Osimhen'in sakatlığının henüz tamamen geçmemesi nedeniyle milli takım kadrosuna alınmaması yönünde Nijerya Futbol Federasyonu'ndan talepte bulunduğu iddia edilmişti.

Son açıklamayla birlikte Osimhen'in milli takım maçlarında görev yapmayacağı kesinleşirken, oyuncunun Galatasaray'a ne zaman döneceği ise iyileşme sürecine bağlı olacak.

"Sesimizi Duyan Var Mı?"

"Unutmak yok, affetmek yok, başka canımız yok", "Adalet Bakanlığı kimin için var", "Katiller dışarıda, ailem mezarda, kim güvende", "Katilleri koruyan cinayete ortaktır", "Afet değil, katliam", "Adalet istiyoruz", "Katliamın iyi hali olmaz", "En az 53 bin cana adalet borcunuz var", "Asrın felaketi değil, asrın katliamı", "Firari deprem sanıkları yakalansın", "Kamu görevlilerine soruşturma izni verilsin" gibi pankartlar taşıyan aileler, Bakanlığın önünde "Sesimizi duyan var mı?" diye bağırdı.

"Bizi Daha Ne Kadar Bekleteceksiniz?"

Adalet Peşinde Aileleri Platformu Adıyaman Temsilcisi Celal Gezer, 6 Şubat depremlerinin üzerinden 1322 gün ve dört adli yıl geçmesine rağmen adalet sağlanmadığını savunarak, Bakan Akın Gürlek ile görüşmek için 10 gündür Adalet Bakanlığı önünde beklediklerini söyledi.

Gezer, 6 Şubat depremlerine ilişkin davalarda bazı makam ve mevkilerin hukukun üzerinde tutulduğunu savunarak, "Hiçbir makam, hiçbir mevki hukukun, adaletin üzerinde değildir. Eğer Türkiye Cumhuriyeti hukuk ülkesiyse" dedi.

Depremin üzerinden geçen zamana rağmen Hatay'daki Rana Apartmanı ve Adıyaman'daki Arı Apartmanı gibi birçok dosyada hala iddianame hazırlanmadığını ifade eden Gezer, "El insaf, el vicdan, bizi daha ne kadar bekleteceksiniz? Bakın, yargılamadan bile söz etmiyorum. Yani bu acılı aileler hala bu kaybı için bir defa bile duruşmaya gidememiş" diye konuştu.

"FİRARİ SANIKLAR NEREDE?"

Celal Gezer, deprem davalarında firari sanıkların yakalanmasının ardından bazı mahkemelerce iyi hal indirimi uygulanmasını eleştirerek, "Adam firar etmiş, binlerce insanın canından mesul. Sayın Akın Gürlek bunu açıklasın. Adam firar etmiş, zorla getirmişsiniz. Hangi kısmını iyi buldunuz da iyi hal indirimi uyguladınız? Bunu hangi ceza hukukuna yerleştiriyorsunuz?" diye sordu.

Penta Park Sitesi davasında tekneyle kaçan sanığa iyi hal indirimi uygulandığını hatırlatan Gezer, Adıyaman'daki Üzümkent Sitesi ve Kahramanmaraş'taki Palmiye Sitesi davalarında da bazı sanıkların yıllardır bulunamadığını kaydederek, "Biz buradayız, canlarımız toprak altında. Bu sanıklar nerede" diye sordu.

"İmar Barışı'nın Hesabını Kim Verecek?"

Celal Gezer, deprem öncesinde çıkarılan imar aflarını eleştirerek, "İmar barışı diyorlar. Bunlar aftır. Bunlar suç yaratma aracıdır" dedi.

Malatya'daki Trend Garden Residans'ın 12 daireden 42 daireye çıkarıldığını ve imar affıyla resmiyete döküldüğünü aktaran Gezer, binanın depremde yıkılması sonucu 31 kişinin hayatını kaybettiğini belirterek, "Sizin imar barışı diye reklamını yaptığınız şey, 31 insanın canına mal olmuş. Bunun hesabını kim verecek?" dedi.

Gezer, Adana'daki Alpargün Apartmanı davasında yerel mahkemenin sanık Hasan Alpargün'e iki kez 865 yıl hapis cezası verdiğini, istinaf mahkemesinin ise cezayı 22 yıla indirdiğini söyledi. "Bir mahkeme 865 yıl veriyor, üst mahkeme bunu düşürüyor. Bu nasıl bir ölçü?" diyen Gezer, sanığın inşaat mühendisi olduğunu ve binanın yıkılacağını öngörebilecek durumda bulunduğunu savunarak, davanın "olası kast" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Celal Gezer, Adıyaman'da Ramazan Turan'ın 45 deprem dosyasında 631 kişinin ölümüne ilişkin, Salih Doğan'ın ise 37 dosyada 432 kişinin ölümüne ilişkin yargılandığını aktararak, iki sanığın toplam binden fazla kişinin ölümünden sorumlu tutulduğunu söyledi. Turan ve Doğan'ın hala serbest olduğunu ifade eden Gezer, "Bu mu adalet? Bu mu vicdan? Binden fazla insanın canına mal olmuşlar. Daha ne yapsın içeri almanız için? Herhalde bir komedi sahnesinde bir espri yaparsa içeri girer bunlar. Ama insan öldürünce içeri girmiyorlar. Binden fazla insanın canına mal olmuşlar" diye tepki gösterdi.

"Espri Yapsa İçeri Girer Bunlar Ama İnsan Öldürünce Girmiyorlar"

Celal Gezer, Adıyaman'da Ramazan Turan'ın 45 deprem dosyasında 631 kişinin ölümüne ilişkin, Salih Doğan'ın ise 37 dosyada 432 kişinin ölümüne ilişkin yargılandığını belirterek, iki sanığın toplamda binden fazla kişinin ölümünden sorumlu tutulduğunu söyledi. Turan ve Doğan'ın hala serbest olduğunu ifade eden Gezer, "Bu mu adalet? Bu mu vicdan? Binden fazla insanın canına mal olmuşlar. Daha ne yapsın içeri almanız için? Herhalde bir komedi sahnesinde bir espri yaparsa içeri girer bunlar. Ama insan öldürünce içeri girmiyorlar. Binden fazla insanın canına mal olmuşlar" diye tepki gösterdi.

Deprem davalarında yalnızca müteahhitlerin değil, belediye başkanları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile AFAD gibi kurumların sorumlularının da yargılanması gerektiğini söyleyen Gezer, "Bunların tek tek hesap vermeleri lazım" dedi.

Gezer, 6 Şubat depremlerinde İskenderun Devlet Hastanesi ile Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin yıkıldığını hatırlatarak, "Deprem olacak, bir yaralıyı hastaneye götüreceksiniz, hastane yıkılmış. Siz hastaneyi sağlam yapamıyorsunuz. Kamu otoritesinin binalarına bile güvenemiyoruz" diye konuştu. Gezer, deprem davalarında yargılamaların usul hataları nedeniyle uzadığını da eleştirdi.

"Birazcık İnsanlığınız Kalmışsa Bu İnsanları Bu Şekilde Bırakamazsınız"

Celal Gezer, 6 Şubat depremlerinde enkazdan sağ kurtulan ancak engelli kalan depremzedelerin hala hayatta kalma mücadelesi verdiğini belirterek, "Hüseyin abimiz kolunu kaybetti, bacağını kaybetti, öbür ayağı zaten kullanılamıyor. Sağ kolunu zar zor kullanıyor. Eşi engelli kaldı. Hüseyin abimiz zaten iki çocuğunu kaybetti. Şimdi bu adam bu çocukların acısına mı yansın? Giden koluna mı yansın? Ayağına mı yansın? Eşine mi yansın? Hangi kısmına yansın? Yoksa aynı zamanda hayatta kalma mücadelesi mi versin?" diye konuştu.

Gezer, depremzedelerin tedavi ve yaşam koşullarının acilen iyileştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, "O gün ve öncesinde görevinizi yapmadınız. Birazcık vicdanınız, birazcık insanlığınız kalmışsa bu insanları bu şekilde bırakmazsınız" dedi.

Depremde yakınlarını kaybeden ailelerin mezarlıkları ikinci evleri olarak gördüğünü söyleyen Gezer, "Biz şanslıyız bu arada. Bir de mezarlığı olmayanlar var. Annen, baban enkazın altında olduğu söyleniyor. Enkaz kaldırılıyor. Üzerinden üç buçuk yıl geçiyor. Bir mezarın bile yok. Çocuklar kayıp. Depremden sonra çocuklar kayıp ya. Varsa biraz feraset, varsa biraz vicdan, bir düşünün" ifadelerini kullandı.

10 gündür Adalet Bakanlığı önünde olduklarını anımsatan Celal Gezer, "Taştan ses var. Adalet Bakanlığı'ndan ses yok. Ancak biz buradayız. Sevdiklerimizin adaletini sağlamak için burada olmaya devam edeceğiz" şeklinde konuştu.

Pezeşkiyan’ın konuşmasında, ABD ve İsrail ile devam eden çatışmanın öne çıkan başlıklardan biri olması bekleniyor. Pezeşkiyan’nın, New York ziyareti kapsamında bazı ülke liderleriyle görüşmeler ve istişarelerde bulunması, kendisine üst düzey bir İran heyetinin eşlik etmesi planlanıyor.

ABD, Pezeşkiyan ve İran Heyetine Vize Verdi

BM Genel Kurulu’nun yüksek düzeyli haftası 22-29 Eylül tarihlerinde New York’ta düzenlenecek. Genel görüşmeler ise 22-26 Eylül ve 28 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Tahran’ın üst düzey heyetindeki diğer isimlere ABD vizesi verildiğini açıklamıştı. ABD yönetimi, vize kararının BM Genel Merkezi’ne ev sahipliği yapan ülke olarak Washington’ın yükümlülükleri doğrultusunda alındığını belirtti.

Bu yıl İran heyetinin geçen yıla kıyasla daha küçük olması beklenirken, heyet üyeleri için New York’ta seyahat ve bazı mal ve hizmetlerin satın alınmasına yönelik kısıtlamalar uygulanacak. Kısıtlamalar kapsamında İran heyeti üyelerinin New York’taki hareket alanlarının büyük ölçüde diplomatik ve BM faaliyetleriyle bağlantılı noktalarla sınırlandırılması bekleniyor.

ABD-İran Gerilimi Genel Kurul Gündeminde

Pezeşkiyan’ın New York ziyareti, ABD ve İran arasındaki çatışmanın devam ettiği bir döneme denk geliyor. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırısıyla başlayan savaşın ardından iki ülke arasındaki diplomatik temaslar aralıklarla devam ediyor. BM Genel Kurulu’nun bu yılki oturumu, "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten Birleşmiş Milletler" temasıyla gerçekleştiriliyor. Genel Kurul kapsamında, devlet ve hükümet başkanları ile üst düzey temsilcilerin, uluslararası çatışmalar ve diplomatik çözüm girişimlerini ele alması bekleniyor. İran, ABD ve İsrail arasındaki savaşın yanı sıra Rusya-Ukrayna Savaşı, İsrail-Filistin çatışması, Sudan’daki savaş ve yapay zekanın yönetimine ilişkin uluslararası tartışmaların da gündeme gelmesi öngörülüyor.

ANTALYASPOR VANSPOR MAÇI ÖNCESİ PUAN DURUMU

Antalyaspor sezonun ilk 7 lig karşılaşmasında 3 galibiyet ve 4 mağlubiyet alarak 9 puan topladı. Antalya temsilcisi 8. haftaya 12. sırada girdi.

Vanspor ise 7 maçta 1 galibiyet, 3 beraberlik ve 3 mağlubiyetle 6 puana ulaştı. Van temsilcisi haftaya 17. sırada başladı.

İki takım arasındaki 3 puanlık fark, Antalya'daki karşılaşmanın alt ve orta sıralardaki dengeler açısından önemini artırıyor.

OSMAN ÖZKÖYLÜ ANTALYASPOR'UN BAŞINDA İLK MAÇINA ÇIKACAK

Antalyaspor'da Vanspor karşılaşması öncesinde teknik direktör değişikliği yaşandı. Kırmızı-beyazlılar Bülent Korkmaz ile yolların ayrılmasının ardından Osman Özköylü ile anlaşmaya vardı.

15 Eylül'de resmî sözleşmeye imza atan Özköylü, Antalyaspor'un başında ilk resmi karşılaşmasına Vanspor karşısında çıkacak.

Antalya ekibi yeni teknik direktörüyle sahasında kazanarak ligde yeni bir başlangıç yapmayı hedefliyor.

ANTALYASPOR SON MAÇINDA ÜMRANİYESPOR'U YENDİ

Antalyaspor, geçen hafta Ümraniyespor deplasmanından 2-1'lik galibiyetle döndü. İstanbul temsilcisi Melih Bostan'ın golüyle öne geçerken, kırmızı-beyazlılara üç puanı Güray Vural'ın 73. ve 90+3. dakikalarda attığı goller getirdi.

Antalyaspor böylece Bandırmaspor galibiyetinin ardından son üç haftadaki ikinci üç puanını aldı.

Kırmızı-beyazlılar sezonun ilk bölümünde istikrarlı bir seri yakalayamazken, Vanspor karşılaşmasıyla beraber üst sıralara yaklaşmaya çalışacak.

VANSPOR SON ÜÇ MAÇTAN BERABERLİKLE AYRILDI

Vanspor ise son haftalarda kaybetmese de galibiyet elde etmekte zorlandı. Van temsilcisi Mardin 1969 Spor ile 1-1, Muğlaspor ile 2-2 ve Keçiörengücü ile 1-1 berabere kaldı.

Vanspor'un geçen hafta Keçiörengücü karşısındaki beraberlik golünü 84. dakikada Mehmet Manış kaydetti.

Cevdet Göç yönetimindeki ekip böylece son üç lig maçından 3 puan çıkardı. Vanspor'un bu sezonki tek lig galibiyeti ise İstanbulspor karşısında aldığı 3-2'lik sonuç oldu.

ANTALYASPOR KADROSUNU 5 TRANSFERLE GÜÇLENDİRDİ

Antalyaspor, milli ara döneminde kadrosuna yeni takviyeler yaptı. Kulüp 15 Eylül'de beş yeni futbolcuyla sözleşme imzaladığını duyurdu.

Kaleci Fotis Pseftis ve orta saha oyuncusu Ömer Faruk Beyaz da yeni transferler arasında yer aldı. Teknik direktör Osman Özköylü'nün Vanspor karşısında yeni transferlerden hangilerine görev vereceği maç kadrosunun açıklanmasıyla netleşecek.

Vanspor'da ise R. Zivkovic'in uyluk kasındaki sakatlık nedeniyle maçta forma giymesi beklenmiyor.

ANTALYASPOR VANSPOR MAÇININ HAKEMİ KİM?

Antalyaspor ile Vanspor arasındaki karşılaşmayı Mustafa Hakan Belder yönetecek.

Mücadelenin yardımcı hakemlerinden Sabri Öğe'nin yerine bugün yapılan değişiklikle İbrahim Ethem Potuk atandı.

Kesin ilk 11'ler karşılaşmaya yaklaşık bir saat kala açıklanacak.

ANTALYASPOR VANSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Antalyaspor–Vanspor maçı 20 Eylül Pazar günü saat 20.00'de ADO Antalya Stadyumu'nda oynanacak. Trendyol 1. Lig'in 8. hafta karşılaşması beIN Sports MAX 2 ve TRT Türk ekranlarından canlı yayımlanacak. TRT Türk yayını şifresiz olarak izlenebilecek.

MARDİN 1969 KAYSERİSPOR MAÇINDA LİDERLİK YARIŞI

Kayserispor sezonun ilk 7 haftasında 5 galibiyet, 1 beraberlik ve 1 mağlubiyet alarak 16 puan topladı. Sarı-kırmızılı ekip bu performansıyla 8. hafta öncesinde liderlik koltuğunda yer aldı.

Mardin 1969 Spor ise 3 galibiyet, 3 beraberlik ve 1 mağlubiyetle 12 puana ulaştı. Kırmızı-lacivertliler, lider karşısında kazanarak üst sıralarla arasındaki farkı azaltmayı hedefliyor.

KAYSERİSPOR İSTANBULSPOR'U 4-0 YENDİ

Kayserispor, Mardin deplasmanına farklı bir galibiyetin ardından geliyor. Atilla Gerin yönetimindeki sarı-kırmızılı ekip geçen hafta sahasında İstanbulspor'u 4-0 mağlup etti.

Kayseri temsilcisi ilk 7 karşılaşmada rakip fileleri 14 kez havalandırırken kalesinde yalnızca 3 gol gördü. Takımın savunma performansı sezonun ilk bölümünde öne çıkan istatistiklerinden biri oldu.

Kayserispor'da Taulant Seferi de attığı 7 golle hücum hattının dikkat çeken isimleri arasında yer alıyor.

MARDİN 1969 SEZONUN İLK YENİLGİSİNİ IĞDIR'DA ALDI

Mardin 1969 Spor, ilk 6 haftayı mağlubiyet yaşamadan tamamladı. Kırmızı-lacivertlilerin yenilmezlik serisi geçen hafta Iğdır FK deplasmanında sona erdi.

Mardin temsilcisi, Alim Öztürk'ün penaltıdan attığı golle karşılaşmayı 1-0 kaybetti. Bu sonuç aynı zamanda takımın 2026-2027 sezonundaki ilk lig mağlubiyeti oldu.

Teknik direktör Ahmet Cingöz, Kayserispor karşılaşması öncesinde liderle oynayacaklarının farkında olduklarını ancak kendi sahalarında kazanmak için mücadele edeceklerini belirtti.

KAYODE MARDİN 1969'UN GOL UMUDU

Mardin 1969 Spor'un hücum hattında Olarenwaju Kayode sezonun ilk bölümünde skor katkısıyla öne çıktı. Nijeryalı forvet ligde 3 gol kaydetti.

Tonio Teklic ise 2 golle takımının diğer önemli hücum silahlarından biri oldu. Mardin temsilcisi ilk 7 haftada toplam 9 gol üretti.

Kayserispor cephesinde ise Taulant Seferi'nin yanı sıra Daniel Moreno ve Benhur Keser skor katkısı veren isimler arasında bulunuyor.

MARDİN 1969 KAYSERİSPOR MAÇININ HAKEMİ KİM?

Karşılaşmayı Reşat Onur Coşkunses yönetecek. Coşkunses'in yardımcılıklarını Güner Mumcu Taştan ve Burak Sami Şad yapacak.

Mücadelenin dördüncü hakemi ise Yiğit Arslan olacak. Kesin ilk 11'ler karşılaşmaya yaklaşık bir saat kala açıklanacak.

MARDİN 1969 KAYSERİSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Mardin 1969 Spor–Kayserispor maçı 20 Eylül Pazar günü saat 20.00'de Mardin 21 Kasım Şehir Stadyumu'nda oynanacak. Trendyol 1. Lig'in 8. hafta karşılaşması beIN Sports MAX 1 ve TRT Spor ekranlarından canlı yayımlanacak. TRT Spor yayını şifresiz olarak izlenebilecek.

AMEDSPOR BEŞİKTAŞ MAÇINDA İLK SÜPER LİG RANDEVUSU

Amedspor ile Beşiktaş, Süper Lig'de ilk kez karşı karşıya gelecek. Diyarbakır temsilcisi böylece Beşiktaş'ın lig tarihinde karşılaştığı 78. farklı takım olacak.

Amedspor ilk 5 haftada 3 galibiyet, 1 beraberlik ve 1 mağlubiyetle 10 puan topladı. Beşiktaş ise 4 galibiyet ve 1 mağlubiyetle 12 puana ulaştı.

İki takım arasındaki 2 puanlık fark, Diyarbakır'daki karşılaşmanın üst sıralardaki mücadele açısından önemini artırıyor.

AMEDSPOR SAHASINDA 3'TE 3 YAPTI

Amedspor, Süper Lig'de bu sezon Diyarbakır'da oynadığı üç karşılaşmanın tamamını kazandı. Yeşil-kırmızılılar ilk hafta Erzurumspor'u 3-0 mağlup etti.

Diyarbakır temsilcisi daha sonra Trabzonspor'u 2-1 yenerek önemli bir galibiyet aldı. Son iç saha maçında ise Başakşehir karşısında 5-0'lık skorla sahadan ayrıldı.

Amedspor böylece sahasındaki üç lig maçında 10 gol atarken yalnızca 1 gol yedi.

BEŞİKTAŞ SON DÖNEMDE GALİBİYET SERİSİ YAKALADI

Beşiktaş, Alanyaspor karşısında aldığı lig yenilgisinin ardından çıkışa geçti. Vincenzo Italiano'nun ekibi Süper Lig'de Çorum FK, Fenerbahçe ve Erzurumspor'u mağlup etti.

Siyah-beyazlılar hafta içinde UEFA Avrupa Ligi'nde Marsilya karşısında da galibiyete ulaştı. Beşiktaş böylece tüm kulvarlarda oynadığı son dört resmi maçı kazanarak Diyarbakır deplasmanına geldi.

Beşiktaş'ın son lig maçında Erzurumspor karşısında aldığı 3-0'lık galibiyet de takımın form grafiğini sürdürmesini sağladı.

BEŞİKTAŞ'TA TROSSARD DİYARBAKIR KADROSUNDA YOK

Beşiktaş'ın Amedspor maçı için belirlediği 23 kişilik kamp kadrosu açıklandı. Leandro Trossard sakatlığı nedeniyle Diyarbakır kafilesine dahil edilmedi.

Yasin Özcan, Semih Kılıçsoy ve Mustafa Erhan Hekimoğlu da Amedspor karşılaşmasının kamp kadrosunda bulunmuyor.

Dusan Vlahovic, Orkun Kökçü, Wilfred Ndidi, Vaclav Cerny, Milot Rashica ve Hyeon-Gyu Oh ise Diyarbakır'a götürülen futbolcular arasında yer aldı.

AMEDSPOR'DA DÖRT OYUNCUNUN FORMA GİYMESİ BEKLENMİYOR

Amedspor cephesinde de maç öncesinde sakatlıklar bulunuyor. Dilhan Demir, Hasan Yıldırım, Yira Sor ve Gökhan Gül'ün sakatlıkları nedeniyle Beşiktaş karşısında forma giymesi beklenmiyor.

Diyarbakır ekibinin kesin ilk 11'i maç saatine yakın açıklanacak. Bu nedenle maç önü kadro tahminlerini resmi ilk 11 bilgisi olarak değerlendirmemek gerekiyor.

AMEDSPOR ŞAMPİYONLUK YAŞAMIŞ TAKIMLARA KARŞI SERİ PEŞİNDE

Amedspor bu sezon Süper Lig'de daha önce şampiyonluk yaşamış iki takımla karşılaştı. Diyarbakır ekibi Trabzonspor'u 2-1, Başakşehir'i ise 5-0 mağlup etti.

Amedspor, Beşiktaş karşısında da kazanması halinde şampiyonluk yaşamış takımlarla oynadığı ilk üç Süper Lig maçından galibiyetle ayrılmış olacak.

Beşiktaş ise Süper Lig'e o sezon yükselen takımlara konuk olduğu son dört lig karşılaşmasını gol yemeden kazandı. Diyarbakır'daki mücadele bu iki seriden birinin sona ereceği karşılaşma olacak.

AMEDSPOR BEŞİKTAŞ MAÇININ HAKEMİ KİM?

Amedspor–Beşiktaş karşılaşmasını Ali Şansalan yönetecek. Şansalan'ın yardımcılıklarını Anıl Usta ve Mehmet Kısal yapacak.

Mücadelenin dördüncü hakemi Yusuf Adnan Kendirciler olacak.

AMEDSPOR BEŞİKTAŞ MAÇI HANGİ KANALDA?

Amedspor–Beşiktaş maçı 20 Eylül Pazar günü saat 20.00'de Diyarbakır Stadyumu'nda oynanacak. Trendyol Süper Lig'in 6. hafta karşılaşması beIN Sports 1 ekranlarından canlı yayımlanacak.

Cenazeye, Tuncer'in ailesi ve yakınlarının yanı sıra Ulvi Alacakaptan, Erdal Özyağcılar, Halil Ergün, Metin Coşkun, Ayten Uncuoğlu, Cihat Tamer ve Serdar Gökhan'ın da aralarında bulunduğu sinema ve sanat dünyasından çok sayıda kişi katıldı.

Eşi Engin Ayça: "Herkese Böyle Bir Yaşam Nasip Olsun"

Gülsen Tuncer'in eşi Engin Ayça, cenazeye katılanlara teşekkür ederek, "Herkesin başı sağ olsun. Bütün sevenlerinin, sevmeyenlerin, bütün Türkiye'nin başı sağ olsun. İyi şeyler yaptı, iyi izlenimler bıraktı. Artık onlarla birlikte yaşayacağız. Kendisi gitti ama bize epey yük bıraktı. Artık biz onları taşıyacağız" diye konuştu. Ayça, hayat arkadaşını kaybetmesinin kendisi için büyük bir kayıp olduğunu belirterek, "Bir insan hayat arkadaşını kaybederse büyük bir kayıp yaşamıştır. Yani ne denebilir ki... Herkese böyle bir yaşam nasip olsun" ifadelerini kullandı.

Suna Selen: "Mükemmel Bir İnsandı"

Tiyatro sanatçısı Suna Selen, Tuncer'in uzun yıllardır arkadaşı olduğunu belirterek, kendisinin de yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle uzun zamandır görüşemediklerini söyledi. Selen, "Her zaman son derece takdir ettiğim, hayran olduğum bir insandı. Biz grup halinde arkadaştık. Yani teker teker arkadaşlıklarımız yok idi. Hep birlikte grup halinde davranırdık. Onun için kişisel olarak bir şey söyleyemeyeceğim fakat mükemmel bir insandı. Tek bildiğim o" dedi.

Melike Demirdağ: "Gönlümde, Yüreğimde, Her Yerimde"

Melike Demirdağ, Tuncer'i, "gönlünde, yüreğinde, her yerinde" taşıdığını belirterek, birlikte geçirdikleri son günleri anlattı. Demirdağ, "Çok anımız var. En son Altın Portakal, Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde birlikteydik. Çok güzel bir ekiptik. Aynı otelde kaldık, aynı duyguları paylaştık. Her gün birlikte sinema izlemeye gittik. O filmlerin yorumlarını yaptık, Türkiye'nin yorumunu yaptık, Türkiye'deki gidişatın... Onları konuşurduk. Hem gülerdik hem bazen zaman zaman hüzünlenirdik. Ve geleceğe olan ümidimizi hiç kaybetmemek için birbirimize sımsıkı sarılırdık" dedi.

Tuncer'in doğayı, insanı, iyi ve güzel insanları, aydınlığa inancı olanları ve hayvanları çok sevdiğini anlatan Demirdağ, "Kaldığımız otelde o kocaman kocaman beş yıldızlı otellerdeki lüzumsuz yenmeyen o ne yazık ki bu açlık döneminde insanların bir köşeye attıkları şeyi alıp hayvanlara çıkarırdı. Onları verirdi, doyururdu. Hem insan kişiliği hem sanatçı kişiliği hem de duruşu tam bir paketti yani. Tam bir insani insan paketiydi. Çok değerli bir insandı. Yani 'insandı' diyoruz ama insan ve hep yaşayacak. Böyle insanlar sayesinde bir yerlere geldik ve onların açtığı yolda da biz, biz de devam ediyoruz. Unutulmamak üzere canımın içi" ifadelerini kullandı.

Nilüfer Aydan: "Yeşilçam Yavaş Yavaş Gidiyor"

Sinema ve tiyatro sanatçısı Nilüfer Aydan da Gülsen Tuncer'in hem meslektaşı hem de komşusu olduğunu ifade ederek, "Siyah beyazdan kalma... Fakat benim aynı zamanda komşumdu, hem meslektaşım hem komşumdu. Vallahi uzun yaşamak da galiba kötü bir şey. Bütün sevdiklerimin gittiklerini görüyorum, içim acıyor. Yani Gülsen beklenmedik bir şey... Duyduk hastanede, hastaneye gidemeden vefat etti evladım. Nur içinde yatsın demekten başka çaremiz yok. Yeşilçam yavaş yavaş gidiyor, kalmıyor maalesef" ifadelerini kullandı.

Nazım Alpman: "Dayanışmacı Ve Dik Duruşlu Yanını Unutmayacağız"

Gazeteci-Yazar Nazım Alpman, "Ben bir sanatçı değilim, gazeteciyim, gazeteci dostuyum. Ne zaman ihtiyacımız olsa biz aynı zamanda dayanışmaların da insanıyız, örgütlenmelerin, Gülsen Tuncel ve her kapısını çaldığımızda mutlaka gelirdi. İki eli kanda da olsa mutlaka gelirdi. Çekimlerini bile ertelediği olmuştur. Ben onun sanatçılık yönünü saygıyla selamlıyorum ama dayanışmacı ve dik duruşlu yanını da unutmayacağımızı söylemek istiyorum. Onu çok özleyeceğiz" diye konuştu.

Baran Seyhan: "Örnek Bir Şahsiyetti"

Film yapımcısı Baran Seyhan, Tuncer'in sanatçılığının yanı sıra toplumsal duyarlılığına vurgu yaptı. Seyhan, "Gülsen Hanım çok iyi bir oyuncu olmanın ötesinde gerçek bir yurtsever, sorumlu bir yurttaştı. Bunun gereği olarak bir aydın kimliğinin de getirdiği tüm donanımını, halkı ve toplumu için çabasını sarf etmeyi bir borç biliyordu. Bu itibarla da örnek bir şahsiyetti Gülsen Tuncer" dedi.

Tuncer'in tiyatroya büyük emek verdiğini belirten Seyhan, "Özellikle mesleğinde son dönemdeki televizyon dizileriyle tanınmış olması bu tür durumlarda üzücü. Çünkü kendisi tiyatroya da çok büyük emek vermiş, az önce söylediğim gibi tüm toplumsal olaylarda gerçek duyarlılıklarını göstererek, Cumhuriyet'in aydın kimliğini layıkıyla taşımış bir kimseydi. Toprağı bol olsun, ruhu şad olsun, Allah rahmet eylesin" ifadelerini kullandı.

Erdal Özyağcılar: "Çok Özel Bir İnsandı"

Tiyatro sanatçısı Erdal Özyağcılar, Tuncer'in konservatuvardan arkadaşı olduğunu belirterek, "Benim çok çok samimi konservatuvar arkadaşımdı. Güzin, ben, üçümüz devamlı gezmenin ötesinde hem gezerdik hem çalışırdık, parça çalışırdık. Çok çok özel bir insandı. Çok iyi bir tiyatrocu, çok iyi bir sanatçı ruhu olan bir insandı her konuda. Sinemayı çok severdi. Bir de çok doğru bir insandı. Taş gibi bir insandı. O insandan yana duruşu, konuşmaları saygı çerçevesinde, nezaketini bozmadan, o İstanbul hanımefendiliğini bozmadan bütün duygularını, bütün görüşünü haykırırdı. Ne bileyim işte öyle, bir varmış bir yokmuş..." dedi.

Uğurtan Atakan: "Asla Unutulmayacak"

Tiyatro sanatçısı Uğurtan Atakan da Gülsen Tuncer'i, "Yüreğinde çiçekler açan, yüreği çiçek dolu bir ustaydı, uzman ustaydı" sözleriyle anlattı. Atakan, "Onu hep nitelik dolu, güzellik dolu etkinliklerin sunuculuğu olarak yaşadık, tanıdık. Asla unutulmayacak. Yüreğine, beynine, gücüne sağlık. Onu unutmayacağız, asla unutulmayacak. Saygıyla, sevgiyle anıyorum" dedi.

Gülsen Tuncer, kılınan cenaze namazının ardından Kozlu Mezarlığı'nda son yolculuğuna uğurlandı.

"Konu sadece iklim değil"

Elektrifikasyonun ulaşım, binalar ve sanayide fosil yakıtların yerine elektrik kullanımının artırılmasını kapsadığını belirten Zaimler, elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların payının da yükseltilmesi gerektiğini söyledi.

Zaimler, "Konu sadece iklim değil, rekabetçilik ve kalkınmayı da içinde barındırıyor" diyerek, artan elektrik talebinin karşılanmasında üretimin yanı sıra iletim ve dağıtım altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Dönüşüm için finansman ve düzenleyici politikaların uyum içinde yürütülmesi gerektiğini kaydeden Zaimler, ülkelerin gelişmişlik düzeylerine ve sektörlerin ihtiyaçlarına göre farklı yol haritaları oluşturulması gerektiğini ifade etti.

"COP31'in Antalya'da olması bir fırsat"

Türkiye'nin güneş ve rüzgar başta olmak üzere yenilenebilir enerji potansiyeline işaret eden Zaimler, elektrifikasyonun ülkenin enerji alanındaki konumunu değiştirebileceğini söyledi.

Zaimler, "COP31'in Antalya'da olması, bu işe liderlik yapmak ve uygulamalarımızı göstermek için de bir fırsat" ifadelerini kullandı.

"Elektrifikasyonu gerçekten uygulayan bir topluluğuz"

COP31 ortaklığını yalnızca sponsorluk olarak değerlendirmediklerini belirten Zaimler, Sabancı Holding'in enerji üretimi ve dağıtımından elektrikli araç şarj altyapısına, sanayiden finansmana kadar farklı alanlarda elektrifikasyon yatırımları bulunduğunu kaydetti.

Enerjisa, Eşarj, Temsa, Çimsa, Brisa, Kordsa ve Akbank'ın bu alandaki çalışmalarına değinen Zaimler, "Biz elektrifikasyonu gerçekten uygulayan bir topluluğuz" dedi.

Elektrifikasyonu Türkiye açısından bir kalkınma ve rekabetçilik meselesi olarak gördüğünü belirten Zaimler, temiz kaynaklardan üretilen elektriğin daha yaygın kullanılmasının enerji maliyetlerinin ve karbon ayak izinin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Belirlenen adreslere düzenlenen operasyonlarda, 6 kilo 164 gram esrar, 4 bin 206 sentetik ecza, 963 gram sentetik kannabinoid, 843 gram metamfetamin, 122 gram sentetik uyuşturucu, 53 gram kokain, 35 kenevir bitkisi, 4 ecstasy ve 1 gram eroin, 7 hassas terazi, 4 tabanca, 4 şarjör, 66 fişek, 119 bin 935 lira ve 5 bin 200 dolar ele geçirildi.

İngiltere'deki uçak bakım tesisleri incelendi

MSB'nin resmi sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, proje kapsamında uzman personelin katılımıyla Birleşik Krallık'ta incelemelerde bulunulduğu belirtildi.

Bakanlık, Hava Kuvvetleri Komutanlığı Uçak Bakım Çalışma Grubu ile Askerî Fabrikalar Genel Müdürlüğünden uzman personellerin yer aldığı heyetin, 15-17 Eylül 2026 tarihlerinde Kraliyet Hava Kuvvetleri Coningsby Hava Üssü'ndeki uçak bakım tesislerini ziyaret ettiğini açıkladı.

Bakım ve teknik altyapı değerlendirildi

MSB açıklamasında, gerçekleştirilen ziyaretin bakım ve idame süreçlerinin planlanması ile teknik altyapının uyumuna yönelik değerlendirmeler açısından önem taşıdığı ifade edildi.

Açıklamada ayrıca söz konusu stratejik ziyaretin, iki ülke arasındaki ortak iş birliğinin daha da güçlendirilmesine yönelik önemli bir adım olduğu kaydedildi.

Hava Kuvvetlerimizin modernizasyon çalışmaları kapsamında Birleşik Krallık ile yürütülen Eurofighter Typhoon tedarik projesi çalışmaları devam ediyor.

Bakanlığımız, Hava Kuvvetleri Komutanlığı Uçak Bakım Çalışma Grubu ve Askerî Fabrikalar Genel Müdürlüğümüzden oluşan uzman… pic.twitter.com/0snVUMoA5a

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) September 20, 2026

İstanbul Havalimanı Avrupa'da ilk sırada yer aldı

Uraloğlu, yazılı açıklamasında EUROCONTROL tarafından yayımlanan 17 Eylül Avrupa Havacılık Genel Bakış Raporu'ndaki verilere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Rapora göre İstanbul Havalimanı'nın Avrupa'daki lider konumunu koruduğunu belirten Uraloğlu, 7-13 Eylül tarihleri arasında havalimanında günlük ortalama 1643 uçuş gerçekleştiğini bildirdi.

Uraloğlu, İstanbul Havalimanı'nın ardından Amsterdam'ın günlük ortalama 1413, Paris Charles de Gaulle Havalimanı'nın ise 1407 uçuşla sıralandığını aktardı.

Uçuş trafiği bir yılda yüzde 3 arttı

İstanbul Havalimanı'ndaki uçuş hareketliliğinin geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3 yükseldiğine dikkati çeken Uraloğlu, Antalya Havalimanı'nın da günlük ortalama 969 uçuşla Avrupa'nın en yoğun 10 havalimanı arasına girdiğini belirtti.

İstanbul Havalimanı'nın yalnızca Avrupa'da değil, küresel ölçekte de önemli bir konuma ulaştığını ifade eden Uraloğlu, 7-13 Eylül döneminde günlük ortalama 829 kalkışla dünya sıralamasında 5'inci basamakta yer aldığını kaydetti.

Uraloğlu, "İstanbul Havalimanı'mız, 7-13 Eylül döneminde günlük ortalama 829 kalkışla dünya genelinde 5'inci sırada yer aldı. Havalimanımız böylece dünyanın en yoğun ilk 5 havalimanı arasına adını yazdırdı" ifadelerini kullandı.

Türkiye Avrupa'da altıncı sırada bulunuyor

Türkiye'nin hava trafiğine ilişkin verileri de paylaşan Uraloğlu, ülkenin günlük ortalama 4 bin 191 uçuşla Avrupa'da en yüksek trafik hacmine sahip ülkeler arasında 6'ncı sırada bulunduğunu bildirdi.

Türkiye'nin günlük ortalama uçuş trafiğinin de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 artış gösterdiğini belirten Uraloğlu, Avrupa'daki hava trafiğinde Türkiye'nin önemli bir hacme sahip olduğunu ifade etti.

Beşiktaş Başkanı Serdal Adalı, Fanatik’e verdiği röportajda kulübün mevcut durumu ve sezon planlamasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Adalı, özellikle Süper Lig’deki yayın gelirlerinin yetersiz olduğunu belirterek Türkiye Futbol Federasyonu ile yapılan görüşmelerde bu konudaki rahatsızlığını açık şekilde dile getirdiğini söyledi.

Adalı, yayın sistemiyle ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Avrupa’nın beş büyük ligi deniyor ya hep. Baksınlar kulüplerin naklen yayın gelirleri ne seviyede. Bizde yerlerde. TFF’deki toplantıda apaçık dile getirdim. Asla mevcut sistemi kabul etmeyeceğim. Talep de var. Havuzdan çıkıp, kendi maçlarımızı ayrı yayınlarız. Bu konuda taviz vermeyeceğim. Ya istediklerimizi verirler ya da başımızın çaresine bakarız. Yeni teknik ekip ile yola çıktık. Büyük fedakârlıklar yaptık. Takviyeler getirdik.”

“Camia tek yürek oldu”

Takım ile taraftar arasındaki bütünleşmeye de dikkat çeken Adalı, Beşiktaş camiasının sezonun geri kalanında hedeflerine ulaşmak için kenetlendiğini ifade etti. Kadroda ara transfer döneminde değişiklikler yaşanabileceğinin sinyalini veren Adalı, üç kulvarda da iddialı olduklarını belirtti.

Beşiktaş Başkanı’nın açıklamaları şöyle:

“Takım taraftar bütünleşti. Camia tek yürek oldu. Önümüz açık. Gerekirse ara dönemde gelip gidenler olabilir. Üç cephede birden iddialıyız. Malum güçler ki, siz hepsini biliyorsunuz izin verirlerse şampiyon olacağız. Ayrıcalık değil, sadece adalet bekliyoruz. Rekabet, yarış eşit şartlarda geçsin yeter”

Yönetimde değişim sinyali

Serdal Adalı, kulüpteki seçim sürecine ilişkin de önemli mesajlar verdi. Mevcut yönetimde bazı isimlerin yorulduğunu, bazı yöneticilerin ise farklı şekilde destek vermeyi tercih ettiğini belirten Adalı, yeni bir yapılanmayla devam etme kararı aldığını açıkladı.

Adalı, seçim süreci ve yönetimde yapılması planlanan değişikliklerle ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Farkındaysanız seçime dair tek kelime etmedim. Bugünkü maç sonrası ayrıntılı açıklama yapacağım. Milli arada bu işi yoluna koyacağız. Mevcut yönetim içinde, bazı arkadaşlar yoruldu. Bazıları dışarıdan destek olmayı tercih etti. Yeni bir güç, yeni heyecan ile yola devam kararı aldım. Epey bir değişim olur. Fakat kimse yanlış anlamasın, ayrılan isimler sadece yönetimde olmayacak. Bizimle birlikte farklı görevler üstlenecekler.”

FULHAM MANCHESTER UNITED MAÇI ÖNCESİ İKİ TAKIM DA ÇIKIŞ ARIYOR

Manchester United, Premier League'de oynadığı ilk dört karşılaşmada 1 galibiyet, 1 beraberlik ve 2 mağlubiyet aldı. Michael Carrick'in ekibi bu süreçte 4 puan topladı.

Fulham ise sezona daha kötü başladı. Londra temsilcisi ilk dört haftada üç mağlubiyet ve bir beraberlik alarak yalnızca 1 puana ulaşabildi.

Bu tablo, Craven Cottage'daki karşılaşmayı iki takım açısından da sezonun ilk bölümündeki gidişatı değiştirme fırsatına dönüştürüyor.

MANCHESTER UNITED SON LİG MAÇINDA DERBİYİ KAYBETTİ

Manchester United sezona Hull City deplasmanındaki 2-0'lık yenilgiyle başladı. Kırmızı Şeytanlar ardından Ipswich Town'ı 5-2 mağlup ederek sezonun ilk galibiyetini aldı.

Everton deplasmanından 2-2'lik beraberlikle dönen United, son Premier League maçında Manchester City'yi ağırladı. Manchester derbisini City, Erling Haaland'ın golüyle 1-0 kazandı.

Manchester United hafta içinde İngiltere Lig Kupası'nda da Brighton'a 3-2 mağlup olarak turnuvaya veda etti. Carrick'in ekibi böylece Fulham deplasmanına üst üste iki resmi maçını kaybederek geliyor.

FULHAM ANFIELD'DAN PUANLA DÖNDÜ

Fulham'ın ligdeki ilk dört haftası da istediği gibi geçmedi. Alvaro Arbeloa'nın ekibi Chelsea'ye 3-2, Sunderland'e 1-0 ve Crystal Palace'a 3-2 mağlup oldu.

Londra temsilcisi sezonun ilk puanını geçen hafta Liverpool deplasmanında aldı. Anfield'daki karşılaşma 0-0 sona ererken Fulham ilk kez bir Premier League maçında kalesini gole kapattı.

Fulham hafta içinde ise İngiltere Lig Kupası'nda West Ham'ı deplasmanda 3-2 mağlup ederek tur atladı. Ev sahibi ekip böylece Manchester United karşılaşmasına iki maçtır kaybetmeden geliyor.

MANCHESTER UNITED'DA DE LIGT, AMAD VE UGARTE YOK

Manchester United cephesinde sakatlıklar maç öncesinin önemli başlıklarından biri. Matthijs de Ligt, Amad Diallo ve Manuel Ugarte'nin Fulham karşısında forma giyemeyeceği açıklandı.

Yeni transfer Carlos Baleba ile Luke Shaw'ın durumları ise kesinleşmedi. Teknik direktör Michael Carrick, iki oyuncunun da maçta oynama ihtimalinin bulunduğunu ancak son kararın karşılaşma öncesinde verileceğini söyledi.

Harry Maguire ve Lisandro Martinez'in savunmada yeniden görev alabilecek durumda olduğu belirtiliyor. Kesin ilk 11 maç saatine yakın açıklanacak.

FULHAM'DA CAIRNEY VE TETE FORMA GİYEMEYECEK

Fulham da Manchester United karşısına tam kadro çıkamayacak. Tom Cairney dizindeki sakatlık nedeniyle mücadelede görev yapamayacak.

Kenny Tete ise geçirdiği kafa travmasının ardından uygulanan protokol nedeniyle kadroda bulunmayacak. Ryan Sessegnon'un kasık problemi sonrasında takımla çalışmalara dönmesi beklenirken, oyuncunun maç durumu son kontrollerin ardından belli olacak.

FULHAM MANCHESTER UNITED MAÇI HANGİ KANALDA?

Fulham–Manchester United maçı 20 Eylül Pazar günü saat 18.30'da Craven Cottage'da oynanacak. İngiltere Premier League'in 5. hafta karşılaşması Türkiye'de beIN Sports 3 ve beIN CONNECT üzerinden canlı yayımlanacak. Mücadele Azerbaycan'da Idman TV yayın programında da yer alıyor.

Mağdurlara hukuk desteği

Başbakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre Ünal Üstel, Kıbrıs Türk Barolar Birliği ile gerçekleştirilen işbirliği kapsamında mağdurların hukuk desteğine erişebileceğini belirtti. Hükümetin de yargısal giderleri ortadan kaldırmaya yönelik düzenlemeyi hazırlayarak uygulamaya koyduğu aktarıldı.

Üstel, "Bu büyük acıyı yaşayan insanlarımız haklarını ararken yalnız kalmayacak. Barolar Birliğimizin sağlayacağı hukuk desteğinin yanında, devlet olarak yargısal işlemlerden kaynaklanan mali yükleri de kaldırdık. Acının yükünü taşıyan insanlarımıza bir de adaletin mali yükünü taşıtmayacağız." ifadelerini kullandı.

Kazazedelere ikamet kolaylığı sağlanacak

Gemiden kurtulanların ikamet sürelerinin sona ermesi nedeniyle ülkelerine dönerek davalarını uzaktan takip etmek zorunda kalmayacağını kaydeden Üstel, mağdurların süreç boyunca KKTC'de bulunabilmesine imkan tanınacağını belirtti.

Üstel, "Burada olacaklar, gerektiğinde mahkemede bulunacaklar ve süreci bizzat takip edebilecekler" açıklamasında bulundu.

Sağlık ihtiyaçları da düzenleme kapsamına alındı

Başbakan Üstel, hukuk mücadeleleri, ikamet işlemleri ve sağlık ihtiyaçları konusunda mağdurların yanında olacaklarını ifade etti.

Üstel, açıklamasında şu değerlendirmelere yer verdi:

"Devlet sadece felaketin yaşandığı gün vatandaşının kapısını çalan değildir. Devlet, o acının sonuçları ortadan kalkıncaya kadar insanının yanında yürüyendir. Bir taraftan kayıplarımıza ulaşmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Diğer taraftan facianın ortaya çıkardığı hukuki, idari ve sağlıkla ilgili ihtiyaçları tek tek çözüyoruz. İlk gün nasıl ailelerimizin yanlarındaysak, sonuna kadar onların yanlarında olmaya devam edeceğiz. Sorumlular adalet önünde mutlaka hesabını verecekler."

Yargısal giderler alınmayacak

Açıklamada düzenlemenin kapsamına ilişkin ayrıntılara da yer verildi. Buna göre Kıbrıs Türk Barolar Birliği ile yapılan işbirliği sonucunda mağdurlara hukuk desteği sunulacak.

Kazadan kaynaklanan davalarda mahkeme harcı, pul, damga vergisi ve diğer yargısal işlem giderleri mağdurlardan alınmayacak.

Yabancı uyruklu kazazedeler ile hayatını kaybeden ve kayıp kişilerin yakınlarının davaları ve ilgili süreçleri takip edebilmesi için ikamet kolaylığı da sağlanacak. Düzenleme kapsamındaki yabancı uyruklular, 30 Ağustos 2027'ye kadar kamu sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilecek.

Zenica'da sağlık desteği sağlandı

MSB'nin sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Bosna-Hersek Türk Temsil Heyeti Başkanlığının Zenica bölgesindeki vatandaşlara yönelik sağlık desteği faaliyetinde bulunduğu bildirildi. Çalışmanın, bölgedeki Bosna-Hersek vatandaşlarına yönelik sağlık hizmetlerini kapsadığı belirtildi.

Sağlık taraması ve diş muayenesi yapıldı

Açıklamaya göre faaliyet, Sivil Asker İş Birliği çalışmaları kapsamında gerçekleştirildi. Bu kapsamda Zenica bölgesinde yaşayan Bosna-Hersek vatandaşlarına sağlık taraması yapıldı ve diş muayenesi gerçekleştirildi.

MSB'nin paylaşımında, "Bosna-Hersek Türk Temsil Heyeti Başkanlığımız tarafından Sivil Asker İş Birliği faaliyetleri kapsamında, Zenica bölgesinde Bosna-Hersek vatandaşlarına sağlık taraması ve diş muayenesi yapıldı" ifadeleri kullanıldı.

Sivil Asker İş Birliği kapsamında gerçekleştirildi

Bosna-Hersek Türk Temsil Heyeti Başkanlığının yürüttüğü faaliyet kapsamında vatandaşlara hem genel sağlık taraması hem de diş muayenesi hizmeti sunuldu. MSB de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla Zenica'daki sağlık faaliyetini kamuoyuna duyurdu.

🇹🇷🇧🇦 Bosna-Hersek'te Sağlık Desteği

Bosna-Hersek Türk Temsil Heyeti Başkanlığımız tarafından Sivil Asker İş Birliği faaliyetleri kapsamında, Zenica bölgesinde Bosna-Hersek vatandaşlarına sağlık taraması ve diş muayenesi yapıldı.#MillîSavunmaBakanlığı pic.twitter.com/7b6fZ0Eoj6

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) September 20, 2026

Genel görüşmeler 22-26 Eylül ile 28 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek. BM'nin resmi takvimine göre yüksek düzey haftası ise 22-29 Eylül arasında düzenlenecek.

BM'nin 193 üyesinin liderleri ve üst düzey temsilcileri, küresel gündemdeki gelişmelere ilişkin mesajlarını Genel Kurul kürsüsünden paylaşacak.

Genel Kurulun teması: "Güveni Yeniden Tesis Etmek"

81. oturumun teması "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten Birleşmiş Milletler" olarak belirlendi.

Oturuma Bangladeş'ten Khalilur Rahman başkanlık ediyor. BM'nin resmi açıklamasında, bu yılki toplantıların küresel iş birliğini canlandırma, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne ivme kazandırma ve barış, eşitlik ve insan onuru için ortak hareketi güçlendirme amacı taşıdığı belirtildi.

Erdoğan BM Genel Kurulu'nda Türkiye'yi temsil edecek

Türkiye'yi Genel Kurul görüşmelerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın temsil etmesi bekleniyor.

Genel Kurul'da Brezilya'nın ilk konuşmayı yapması, ardından ev sahibi ABD'nin söz alması geleneksel uygulama olarak sürüyor. BM kaynaklarına göre Brezilya, 1955'ten bu yana genel görüşmelerin açılış konuşmasını yapan ülke konumunda bulunuyor.

Gazze ve Orta Doğu gündemin başında

Bu yılki Genel Kurul toplantılarında devam eden savaşlar ve bölgesel krizlerin önemli gündem maddeleri olması bekleniyor.

Gazze'deki savaş ve insani durumun yanı sıra İran ile yaşanan çatışmalar, Rusya-Ukrayna savaşı, Sudan'daki iç savaş ve insani kriz, Myanmar'daki gelişmeler ve Haiti'deki güvenlik sorunları liderlerin gündeminde olacak.

Reuters'ın değerlendirmesine göre 81. Genel Kurul, Orta Doğu'daki savaşlar ve Ukrayna'daki çatışmanın yanı sıra yapay zekanın oluşturduğu risklerin de öne çıkacağı bir toplantı olacak.

Mahmud Abbas Genel Kurul'a video mesajla katılacak

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın New York'taki Genel Kurul toplantısına fiziksel olarak katılması beklenmiyor.

ABD'nin Abbas ve bazı Filistinli yetkililere vize vermemesinin ardından BM Genel Kurulu, Abbas'ın video mesaj yoluyla toplantıya hitap etmesine izin verdi. BM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada karar 152 oyla kabul edildi; 3 ülke karşı oy kullanırken 4 ülke çekimser kaldı.

Avrupa Birliği de ABD'nin Filistinli yetkililere yönelik vize kararını yeniden değerlendirmesi çağrısında bulundu.

Yapay zeka ve teknoloji dönüşümü de gündemde

Genel Kurul'da yalnızca savaş ve güvenlik konuları değil, yapay zeka ve teknolojik dönüşüm de ele alınacak.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Genel Kurul öncesinde yapay zekanın kontrolsüz gelişimine ilişkin uluslararası koordinasyon ve yönetişim çağrısını yineledi.

İklim değişikliği, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kalkınma finansmanı, küresel sağlık, pandemi hazırlığı, nükleer silahsızlanma ve uluslararası güvenlik de toplantıların başlıca başlıkları arasında bulunuyor.

İklim, deniz seviyesinin yükselmesi ve pandemi için özel toplantılar

81. oturum kapsamında çeşitli konularda üst düzey toplantılar da gerçekleştirilecek.

BM'nin resmi programına göre 23 Eylül'de iklim eylemi ve adil dönüşüm, 24 Eylül'de deniz seviyesinin yükselmesinin oluşturduğu tehditler, 25 Eylül'de pandemi önleme, hazırlık ve müdahale kapasitesi ele alınacak. 28 Eylül'de ise Durban Deklarasyonu ve Eylem Programı'nın 25. yıl dönümü dolayısıyla toplantı yapılacak.

Guterres BM Genel Kurulu'na son kez hitap edecek

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, görev süresinin 31 Aralık 2026'da sona erecek olması nedeniyle 81. Genel Kurul kapsamında son kez bu sıfatla konuşacak.

Guterres'in görev süresinin sona ermesinin ardından BM'nin yeni genel sekreterinin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması planlanıyor.

Yeni genel sekreterin belirlenmesine ilişkin süreç de devam ediyor. BM Güvenlik Konseyi'nin tavsiye edeceği adayın Genel Kurul tarafından atanması gerekiyor.

BM Genel Kurulu'nda küresel krizler masaya yatırılacak

81. Genel Kurul, savaşlar, ekonomik eşitsizlikler, iklim değişikliği, yapay zeka ve küresel sağlık gibi farklı alanlardaki sorunların aynı diplomatik zeminde ele alınacağı toplantılara sahne olacak.

Şikâyet platformlarına yansıyan başvurularda, stokta bulunduğu belirtilen bazı iPhone modellerinin, tüketicilere ek sigorta veya kasko hizmeti satın alınması şartıyla satıldığı öne sürüldü.

Bazı tüketiciler, telefonun satışının kasko yaptırılması koşuluna bağlandığını iddia etti.

"28 bin liralık kasko yaptırırsan telefonu alabilirsin" iddiası

Şikâyetlerde yer alan iddialardan birinde, bir tüketiciye yaklaşık 28 bin liralık kasko hizmeti satın alması halinde cihazı alabileceğinin söylendiği öne sürüldü.

Bir başka tüketici ise kasko hizmetini kabul etmemesinin ardından, söz konusu cihazın başka bir müşteri tarafından internet üzerinden satın alındığının kendisine bildirildiğini iddia etti.

Benzer şikâyetlerde farklı iPhone modellerinin de kasko veya sigorta hizmetiyle birlikte satılmak istendiği yönündeki iddialar yer aldı.

Ticaret Bakanlığı'ndan iPhone satışı açıklaması

Tartışmaların ardından Ticaret Bakanlığı konuya ilişkin açıklama yaptı.

Bakanlık Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında bir mal veya hizmetin satışının başka bir mal veya hizmetin satın alınması şartına bağlanamayacağını hatırlattı.

Kaplan, teknoloji ürünlerinin tüketiciye sigorta yaptırma zorunluluğu getirilerek satıldığı yönündeki uygulamaların mevzuat kapsamında incelendiğini belirtti.

Şikâyet konusu iş yerine denetim yapılacak

Ticaret Bakanlığı, sosyal medyada ve şikâyet platformlarında yer alan iddialar üzerine harekete geçti.

Bekir Kaplan, iddialara konu olan iş yeri hakkında Ticaret Bakanlığı tarafından denetim gerçekleştirileceğini açıkladı.

Yapılacak inceleme sonucunda mevzuata aykırı bir uygulama tespit edilmesi halinde ilgili işletmeye idari yaptırım uygulanacağı bildirildi.

iPhone alırken kasko zorunlu tutulabilir mi?

Bakanlığın açıklamasına göre bir ürünün satışının başka bir ürün veya hizmetin satın alınması şartına bağlanması, tüketicinin korunmasına ilişkin mevzuat kapsamında değerlendiriliyor. Bu nedenle iPhone satışının zorunlu kasko veya sigorta hizmetine bağlandığı yönündeki iddiaların, yapılacak denetim sonucunda mevzuat açısından incelenmesi bekleniyor.

Skydagger ürün yelpazesini yeni platformla büyütüyor

Türkiye'nin savunma teknolojilerindeki imkanlarını geliştirmeye yönelik faaliyetlerini sürdüren Skydagger, insansız sistemlerini uluslararası savunma pazarındaki farklı operasyon ihtiyaçlarına yönelik çeşitlendiriyor.

Şirketin yeni platformu TOYCA-10E, orta menzilli vuruş kapasitesini 250 kilometreye taşıyor. 10 kilogram harp başlığı için tasarlanan İHA, zorlu harp şartlarında faaliyet gösterebilmesinin yanı sıra görevlerini otonom biçimde yerine getirebilecek özellikler barındırıyor.

Elektrikli platform katapultla havalanıyor

Elektrikli tahrik sistemi bulunan TOYCA-10E'nin havalanmasında katapult sistemi kullanılıyor. Platform, yoğun elektronik karıştırmanın bulunduğu ortamlarda uçuşunu sürdürebilmesi için anti-jam kabiliyetiyle donatıldı.

TOYCA-10E'nin görev süreci, Skydagger Flight Planner üzerinden hazırlanan plan doğrultusunda yönetilebiliyor. Sistem; kalkıştan uçuş safhasına, buradan da terminal dalışa kadar farklı aşamalarda otonom hareket edebiliyor.

Modern harekat ortamında insansız sistemlerin yalnızca ne kadar uzağa gidebildiği veya ne kadar yük taşıdığı değil, elektronik harp şartlarında görev devamlılığını koruyabilmesi de önem taşıyor.

TOYCA-10E, bu gereksinimler dikkate alınarak uzun menzil, operasyonel esneklik ve otonom görev özelliklerini tek bir platformda topluyor. Katapultla havalanabilmesi sayesinde geleneksel pist altyapısına bağlı kalmadan farklı operasyon bölgelerinden kullanıma başlanabiliyor.

Görev planı Skydagger Flight Planner üzerinden oluşturulan sistem, uçuşun çeşitli safhalarında belirlenen rotayı otonom şekilde takip edebiliyor.

TOYCA-10E sabit kanatlı yapısıyla görev yapıyor

Yoğun elektronik karıştırma altında çalışabilecek şekilde geliştirilen TOYCA-10E, sabit kanatlı tasarımı sayesinde uzun mesafeli görevler için değerlendiriliyor. Platform, Skydagger'ın dron, interceptor ve sabit kanatlı sistemlerden meydana gelen ürün ailesi içerisinde orta menzilli vuruş kapasitesine karşılık geliyor.

Skydagger, farklı görev ihtiyaçlarına yönelik geliştirdiği bu ürün ailesiyle Türkiye'nin insansız sistemler alanındaki mühendislik ve üretim imkanlarının gelişimine katkıda bulunuyor.

PENDİKSPOR BODRUM FK MAÇI ÖNCESİ PUAN DURUMU

Trendyol 1. Lig'de ilk 7 haftanın ardından Pendikspor 9 puan topladı ve haftaya 13. sırada girdi. Bodrum FK ise 7 puanla 15. basamakta bulunuyor.

İki takım arasındaki puan farkının yalnızca 2 olması, Pendik'teki mücadeleyi orta sıralardaki dengeler açısından önemli hale getiriyor. Bodrum FK galibiyet halinde rakibini puan tablosunda geçme fırsatı yakalayacak.

PENDİKSPOR SON MAÇINDA BOLUSPOR İLE BERABERE KALDI

Pendikspor, geçen hafta Boluspor deplasmanında sahaya çıktı. Mücadele 1-1'lik eşitlikle tamamlandı ve İstanbul temsilcisi deplasmandan bir puanla döndü.

Pendik ekibi bundan önce sahasında Ümraniyespor'u 1-0 mağlup etmişti. Sarıyer deplasmanında ise 2-0'lık mağlubiyet yaşayan kırmızı-beyazlılar, son iki karşılaşmada 4 puan topladı.

Pendikspor şimdi iç sahada Bodrum FK karşısında galibiyet alarak puanını 12'ye yükseltmeyi hedefleyecek.

BODRUM FK BATMAN PETROLSPOR'U 4-0 YENDİ

Bodrum FK ise Pendik deplasmanına sezonun en farklı galibiyetlerinden birini alarak geliyor. Yeşil-beyazlı ekip geçen hafta sahasında Batman Petrolspor'u 4-0 mağlup etti.

Bodrum temsilcisine galibiyeti Vincent Aboubakar, Ege Bilsel ve iki kez fileleri havalandıran Fernando Andrade getirdi. Bodrum FK bu sonuçla sezonun ilk lig galibiyetini elde etti ve puanını 7'ye yükseltti.

Yeşil-beyazlılar Batman karşılaşmasından önce Mardin 1969 deplasmanında 1-0 mağlup olmuştu.

PENDİKSPOR İÇ SAHA AVANTAJINI KULLANMAK İSTİYOR

Pendikspor, Bodrum FK karşısında taraftar desteğini kullanarak son haftalardaki puan toplama serisini devam ettirmeye çalışacak.

Bodrum FK açısından ise Batman Petrolspor karşısındaki 4-0'lık sonuç, kötü sezon başlangıcının ardından önemli bir moral kaynağı oldu. Konuk ekip İstanbul deplasmanından galibiyetle dönerek alt sıralardan uzaklaşmayı hedefliyor.

Kesin ilk 11'ler maç saatine yakın açıklanacak.

PENDİKSPOR BODRUM FK MAÇININ HAKEMİ KİM?

Pendikspor ile Bodrum FK arasındaki karşılaşmayı Direnç Tonusluoğlu yönetecek.

Tonusluoğlu'nun yardımcılıklarını Buğra Can Semercioğlu ve Murathan Çomoğlu yapacak. Mücadelenin dördüncü hakemi ise Burak Olcar olacak.

PENDİKSPOR BODRUM FK MAÇI HANGİ KANALDA?

Pendikspor–Bodrum FK maçı 20 Eylül Pazar günü saat 17.00'de Pendik Belediye Stadyumu'nda oynanacak. Trendyol 1. Lig'in 8. hafta karşılaşması beIN Sports MAX 1 ve tabii Spor 6 ekranlarından canlı yayımlanacak.

Tarihin, mitolojinin, dilin ve sanatın konuşulduğu programın moderatörlüğünü sanatçı Ayşegül Atmaca üstlendi. Proje müellifi, yazar, eleştirmen ve Zorba TVdergi Genel Yönetmeni Ümit Yaşar Gözüm, açılış konuşmasında "Mitler, Düşler, Masallar" projesinin felsefesini ve yola çıkış gayesini anlatan manifestolarını dinleyicilere aktardı. Gözüm, "Düş gücü insanın ilk yurdudur, mitoloji ise o yurdun kadim hafızasıdır" diyerek projenin temel dayanaklarını ve Türk mitolojisinin evrensel boyutunu anlattı.
Masalların ve sözlü kültürün birleştirici gücü

Panelin devamında söz alan yazar ve masal dedesi Yücel Feyzioğlu, masalların bir milletin ruhunun gizli haritası olduğunu vurguladı. Masalların yalnızca çocukluk anılarından ibaret olmadığını, insanın kendini ve dünyayı anlama çabasının en eski araçları arasında yer aldığını belirten Feyzioğlu, şunları kaydetti:

"Sözlü kültürün taşıyıcıları olan anlatıcılar, yaratıcı düşüncenin kapılarını aralayarak bireyin yaşam yolculuğuna ışık tutar. Türk masallarında kahraman kaderine boyun eğmez, kaderinin peşinden koşmak zorunda kalır. Doğa, Türk masallarında insanın dışındaki dünya değil, insanın içindeki sesin yankısıdır. Her masal, bir ailenin kalbinde başlayan ve bir toplumun ruhunda tamamlanan bir yolculuktur."

Feyzioğlu, Türk dünyası masallarının halkların kalbinde atan görünmez zamanlar olduğunu, binlerce yıllık bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasının dilin ve törenin yaşatılması açısından elzem olduğunu dile getirdi.

Sanat ve mitolojinin kesişim kümesi

Panelde konuşan bir diğer isim olan sanatçı ve ressam Önder Aydın ise sanat ile mitoloji arasındaki kopmaz bağa dikkat çekti. Aydın, Türk kültür tarihinin doğa, nesne ve insan bileşiminden oluştuğunu belirterek, sanatçının sezgisel bir estetik sunduğunu ifade etti.

Mitlerden doğan düşün, estetik değerleri ve renkleri doğadan ayırmadığını belirten Önder Aydın, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Sanatçı, mitlerin karanlık kuyusundan ışık çıkaran kişidir. Bugün Türk mitolojisi, plastik sanatlarda hâlâ keşfedilmeyi bekleyen geniş bir evrendir. Sözlü kültürün doğayla birleştiği bu miras; görsel ve sahne sanatlarıyla buluştuğunda toplumsal bir yarara dönüşür. Sanat, mitlerin sezgisel kapısından geçerek sonsuz şimdiki zamana ulaşır."

Dil, felsefe ve gelecek vizyonu

Panelde; dilin, felsefenin ve hayata bakış açısının mitler ile masallar aracılığıyla nasıl şekillendiği örneklerle aktarıldı. Türk mitolojisinin Göktürklerden Hunlara, Uygurlardan Selçuklulara, Osmanlılardan Cumhuriyete uzanan geniş coğrafyada şekillendiği; doğa, toplum ve ruhani dünya arasındaki bağı kurarak kültürel zenginliği bugüne taşıdığı vurgulandı.

Programın sonunda katılımcılar, Anadolu ve Türk mitolojisinin zengin mirasının sanatla harmanlandığı buluşmadan duydukları memnuniyeti dile getirdi. Etkinlik, sanatseverlerin ve panelistlerin aralarındaki sohbetler ve değerlendirmelerle sona erdi.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!