İlk bölümünden bu yana hikâyesi ve oyuncu kadrosuyla dikkat çeken Altı Üstü İstanbul, her hafta yeni bölümüyle izleyicileri ekran başına toplamayı sürdürüyor. Son bölümün ardından yayınlanan yeni fragman ise sosyal medyada ve arama motorlarında en çok araştırılan konular arasında yer aldı.

Altı Üstü İstanbul 9. Bölüm Fragmanı Yayınlandı Mı?

Evet. Altı Üstü İstanbul dizisinin merakla beklenen 9. bölüm fragmanı yayınlandı.

Yeni tanıtım, 8. bölümün ardından izleyiciyle buluşurken dizide yaşanacak yeni gelişmelere ilişkin önemli ipuçları verdi. Fragmanda kullanılan "Herkes rahat olsun, hesabı sorulacak!" sloganı, yeni bölümde hesaplaşmaların ön plana çıkacağını gösteriyor.

Altı Üstü İstanbul Yeni Bölümde Neler Olacak?

Yayınlanan tanıtıma göre Emir, Uzay'dan intikam almak için harekete geçiyor. Amacına ulaşabilmek için mahalledeki birçok kişiyi etrafında toplamaya çalışan Emir, yeni bölümde büyük bir mücadeleye hazırlanıyor.

Diğer yandan Tarık, Galip'i kendi tarafına çekebilmek için girişimlerini sürdürüyor. Ancak Galip'in taviz vermeyen tutumu, taraflar arasındaki gerilimin daha da yükselmesine neden oluyor.

Fragmanda yer alan yüzleşme sahneleri, karakterler arasındaki ilişkilerin geri dönülmesi zor bir noktaya geldiğini ortaya koyuyor.

Fragmanda Dikkat Çeken Diyaloglar

9. bölüm tanıtımında öne çıkan bazı diyaloglar yeni bölümde yaşanacak gelişmelere ilişkin önemli ipuçları verdi.

Özellikle;

• "Herkes rahat olsun, hesabı sorulacak!"

• "Paraları yaktığın gibi seni de yakarım."

• "Çocuğunu mahvedeceksiniz."

sözleri, karakterler arasındaki çatışmanın giderek büyüyeceğini gösteriyor.

Yeni bölümde ihanetler, hesaplaşmalar ve beklenmedik gelişmeler hikâyenin merkezinde yer alacak.

Altı Üstü İstanbul 9. Bölüm Ne Zaman Yayınlanacak?

ATV'nin sevilen dizisinin yeni bölümü önümüzdeki Pazartesi günü saat 20.00'de izleyiciyle buluşacak.

Yeni bölümde 8. bölümde yaşanan gelişmelerin ardından oluşan gerilimin nasıl sonuçlanacağı ekranlara taşınacak.

Altı Üstü İstanbul Dizisinin Konusu

Altı Üstü İstanbul, İstanbul'un kenar mahallelerinden birinde yaşayan Emir ve arkadaşlarının yaşam mücadelesini konu alıyor.

Dizide güç, para, sadakat, ihanet ve dostluk temaları ön plana çıkarken karakterler aldıkları kararlarla hem kendi geleceklerini hem de çevrelerindeki insanların hayatlarını etkiliyor.

İstanbul'un farklı yüzünü ekrana taşıyan yapım, aksiyon ve dram unsurlarını bir araya getirerek izleyiciye sürükleyici bir hikâye sunuyor.

Altı Üstü İstanbul Oyuncu Kadrosu

Dizinin oyuncu kadrosunda şu isimler yer alıyor:

• Nehir Erdoğan

• İlker Aksum

• Feyyaz Duman

• Rahimcan Kapkap

• Öykü Gürman

• Elçin Zehra İrem

• Kaan Çakır

• Yüsra Geyik

• Berk Ali Çatal

• Cem Söküt

• Sacide Taşaner

• Sena Mia Kalıp

• Sezer Arıçay

• Efe Can Taşdelen

• Halil İbrahim Kurum

• Doğan Can Sarıkaya

• Kaan Akkaya

• Can Kızıltuğ

• İpek Çiçek

• Oğulcan Çiftçioğlu

• Şebnem Dokurel

• Soner Cuger

• Yusuf Baymaz

Altı Üstü İstanbul 9. Bölüm Hakkında Öne Çıkan Bilgiler

• Dizi: Altı Üstü İstanbul

• Bölüm: 9. Bölüm

• Kanal: ATV

• Yayın Günü: Pazartesi

• Yayın Saati: 20.00

• Fragman: Yayınlandı

• Öne Çıkan Gelişme: Emir'in intikam planı ve Tarık-Galip gerilimi yeni bölümün merkezinde yer alıyor.

Yeni bölüm fragmanının yayınlanmasıyla birlikte dizinin takipçileri, 9. bölümde yaşanacak gelişmeleri yakından takip etmeye başladı. Fragmanda verilen ipuçlarına göre karakterler arasındaki gerilim daha da artarken, hikâyenin yeni bölümde önemli kırılma noktalarına sahne olması bekleniyor. Resmî yayın takvimine göre Altı Üstü İstanbul'un yeni bölümü pazartesi akşamı ATV ekranlarında izleyiciyle buluşacak.

Termometreler 35 dereceyi görecek, nem yüzde 95'e ulaşacak

Piyasadaki son meteorolojik tahminleri aktaran NTV Meteoroloji Editörü Dilek Çalışkan, sıcak hava dalgasının 13 Ağustos’a kadar etkisini sürdüreceğini belirtti. İstanbul'da bu hafta yüksek sıcaklıkla birleşen nem oranının hissedilen sıcaklığı oldukça artıracağını vurgulayan Çalışkan, bağıl nemin yüzde 90 ile 95 seviyelerine çıkacağını duyurdu.

Sıcaklık artışının gün gün tırmanacağını kaydeden Çalışkan, İstanbul'da çarşamba günü 33 derece civarında seyredecek termometrelerin, cuma gününe gelindiğinde 35 dereceye yükseleceğini ifade etti.

Ege ve Marmara hattında sert poyraz: Orman yangını riskine dikkat!

Sıcak hava dalgasının yanı sıra rüzgarın yapısına ilişkin uyarılarda da bulunan Dilek Çalışkan, özellikle orman yangını tehdidine karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

Çanakkale - Manisa hattında poyrazın çok sert ve kuru estiğini belirten Çalışkan, bu bölgelerde sert rüzgarın orman yangını tehlikesini üst seviyede tuttuğunu aktardı. İzmir’in iç kesimlerinde yangın riskinin bu hafta boyunca devam edeceğini bildiren Çalışkan, Antalya genelinde ise yangın riskinin bu hafta gerilediğini sözlerine ekledi.

TARSİM tarafından yapılan açıklamaya göre, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın başkanlığındaki toplantıya bakan yardımcıları, ilgili genel müdürler, TARSİM yetkilileri ve 81 ilin tarım ve orman müdürleri katıldı.

Tarım sektörüne ilişkin başlıklar değerlendirildi

Toplantıda kırsal kalkınma programları, tarımsal üretim planlaması, tarım kredileri, tarım sigortaları ve destekleme uygulamaları başta olmak üzere sektöre yönelik çalışmalar görüşüldü.

Katılımcılar, Türkiye'nin tarım ve orman alanındaki mevcut durumu ile gelecek döneme ilişkin yürütülecek çalışmalar hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Tarım sigortaları oturumunda saha önerileri paylaşıldı

Program kapsamında gerçekleştirilen "Tarım Sigortaları" başlıklı oturumda, il tarım ve orman müdürleri tarafından sahada elde edilen tespitler ve çözüm önerileri aktarıldı.

Oturumda, tarım sigortalarının uygulanmasına ilişkin değerlendirmeler yapılırken, illerden gelen görüşler de ele alındı.

TARSİM Yönetim Kurulu Üyesi ve Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi Genel Müdürü Bekir Engürülü ile katılımcılar arasında karşılıklı görüş alışverişi gerçekleştirildi.

Türk sahipli iki gemiye İHA saldırısı

Bakanlığın açıklamasında, Yaşar ve Nadezhda isimli Türk sahipli sivil gemilerin 3 Ağustos akşamı Novorossisk Limanı'ndan ayrılmalarının ardından insansız hava araçlarıyla saldırıya uğradığı belirtildi.

Saldırılarda aralarında Türk vatandaşlarının da bulunduğu bazı personelin yaralandığı aktarılan açıklamada, vatandaşların sağlık durumlarının yakından takip edildiği ifade edildi.

"Can güvenliği birinci önceliğimiz"

Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, saldırıda yaralanan Türk vatandaşlarının can güvenliğinin birinci öncelik olduğu vurgulandı.

Bakanlık, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın tüm uyarılara rağmen sivil gemileri de etkilediğine dikkat çekerek, çatışmaların Karadeniz'de giderek yayılmasından ciddi endişe duyulduğunu belirtti.

"Karadeniz'de tırmanmanın çok boyutlu yansımaları olacaktır"

Açıklamada, önleyici tedbirlerin alınmaması halinde Karadeniz'deki gerilimin gıda güvenliği başta olmak üzere çok boyutlu olumsuz sonuçlara yol açabileceği belirtildi.

Dışişleri Bakanlığı, savaşan taraflar başta olmak üzere ilgili tüm aktörlere Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin sağlanması için somut tedbirlerin ivedilikle hayata geçirilmesi çağrısını yineledi.

Açıklamanın tamamı şöyle:

"Yaşar ve Nadezhda isimli Türk sahipli sivil gemilerin dün (3 Ağustos) akşam Novorossisk Limanı'ndan ayrıldıktan sonra insansız hava araçlarıyla saldırıya uğradığı ve aralarında vatandaşlarımızın da bulunduğu bir grup personelin yaralandığı öğrenilmiştir. Vatandaşlarımızın can güvenliği birinci önceliğimiz olup durumları yakından takip edilmektedir.

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın, tüm uyarılarımıza rağmen sivil gemileri de etkileyen şekilde Karadeniz’de giderek yayılmasından ciddi endişe duyulmaktadır. Önleyici tedbirler alınmadığı takdirde Karadeniz'deki tırmanmanın gıda güvenliği dahil çok boyutlu menfi yansımaları olacaktır. Bu itibarla, savaşan taraflar başta olmak üzere, ilgili tüm aktörlere Karadeniz’de seyrüsefer emniyetinin sağlanması için somut tedbirlerin ivedilikle hayata geçirilmesi yönündeki çağrımızı yineliyoruz."

Yerel basında elektrik dağıtım şirketi EDF'nin açıklamalarına dayandırılan haberlere göre, aşırı sıcaklıklar nedeniyle Meuse ve Moselle nehirlerindeki su seviyelerinde düşüş yaşandı.

Nükleer santrallerde su seviyeleri nedeniyle önlem alındı

Nehir debilerindeki azalma ve uygulamaya alınan çevresel su düzenlemeleri kapsamında EDF, bazı nükleer santrallerde üretim faaliyetlerine yönelik tedbirler aldı.

Bu kapsamda Chooz Nükleer Santrali'nde bulunan 2 reaktör ile Ardennes Santrali'ndeki 1 reaktörün faaliyetleri durduruldu.

Ayrıca sıcak hava dalgasının etkisiyle Bugey 3, Tricastin 4 ve Saint-Alban reaktörlerinde de elektrik üretiminin azaltıldığı aktarıldı.

Fransa elektrik üretiminde nükleer enerji önemli yer tutuyor

Fransa'da elektrik üretiminin büyük bölümü nükleer santrallerden karşılanıyor. Ülke genelindeki 57 nükleer reaktör, toplam elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini sağlıyor.

Santrallerde kullanılan soğutma sistemleri ise büyük ölçüde yakınlarında bulunan nehir ve denizlerden alınan su kaynaklarıyla çalışıyor. Bu nedenle su seviyelerindeki değişimler, nükleer tesislerin faaliyetlerini doğrudan etkileyebiliyor.

Kuraklık alarmı ülke genelinde sürüyor

Mayıs ayından bu yana birçok sıcak hava dalgasının etkisi altında kalan Fransa'da, haziran ayında sıcaklık ortalamaları rekor seviyelere ulaştı.

Temmuz ayında yaşanan sıcak hava dalgasının ise ülke tarihindeki en uzun üçüncü sıcak hava dalgası olduğu belirtildi.

Avrupa Kuraklık Gözlemevi verilerine göre, temmuz ayının ikinci ve üçüncü haftasında Fransa ana karasındaki toprakların yüzde 96,5'i kuraklık etkisi altında kaldı.

Ülkedeki vilayetlerin büyük bölümünde farklı seviyelerde su kullanım kısıtlamaları uygulanırken, yalnızca üç vilayette herhangi bir kısıtlama bulunmadığı kaydedildi.

Gelecek sezon hayata geçirilmesi planlanan NBA Avrupa organizasyonu hakkında konuşan Mecit Mert Çetinkaya, Galatasaray'ın bu projenin içerisinde yer alacağına inandığını ifade etti. Sunumların yapıldığını ve olumlu karşılandığını belirten Çetinkaya, şu değerlendirmelerde bulundu:

"NBA Avrupa, önümüzdeki sene başlanması planlanan bir proje ve Galatasaray bu projenin en büyük adaylarından biri. Hatta şu an bence tek adayı. Bundan önceki yönetimde Sayın Can Natan'ın olağanüstü çabasıyla bir yere getirdiği bir pozisyondayız. Onlara gerekli sunumları yaptık ve kabul gördük. Şu an sadece iş planı hakkında bazı müzakereler var. Maddi konularda anlaşmaya çalışıyoruz. Basketbol AŞ'nin kurulması gerekiyor. Şirketin hisselerinin bazı fonlar tarafından alınması, bizim NBA'den hisse almamız gerekiyor. Bunun tamamen netleşmesi için biraz daha süre var. Galatasaray'ın NBA Avrupa'ya katılması basketbolda çağ atlaması, bambaşka bir evreye geçmesi demek. Eğer bu işin matematiğini de uydurabilirsek umarım önümüzdeki sene Galatasaray NBA Avrupa'da yer alan ilk Türk takımı olacak."

Kulübün tesisleşme hamlelerine değinen Çetinkaya, Aslantepe projesinin amatör branşlara büyük fayda sağlayacağını kaydetti. Projenin yaklaşık 3 yıl süreceğini ancak ilk etapta basketbol salonunun tamamlanacağını belirten Çetinkaya, başkan önderliğinde finansmanın organize edildiğini ve inşaat çalışmalarına başlandığını dile getirdi.

Göreve geldikten sonra İtalyan başantrenör Gianmarco Pozzecco ile yola devam etme kararı aldıklarını açıklayan Çetinkaya, Genel Menajerlik görevine ise Özgün Önver'i getirdiklerini aktardı. Takım kurgusunda oyuncu kalitesinin yanı sıra karaktere de önem verdiklerini vurgulayan Çetinkaya, kadroya katılan isimlerle ilgili bilgiler verdi. İç transferde Buğrahan Tuncer ile sözleşme yenilenirken, Şehmuz Hazer kadroya dahil edildiğini ifade eden Çetinkaya Metu, Pierre ve Nikolic takviyeleri gerçekleştirildi. Kadroya 1 oyun kurucu ve 2 pivot (5 numara) olmak üzere toplam 3 oyuncu daha transfer edilececeğini belirtti. Bir 5 numara transferinin imza aşamasında olduğu bildirildi.

Transfer süreçlerinin zorluğuna da değinen Çetinkaya, "Bir Avrupa Ligi oyuncusunu Şampiyonlar Ligi'nde oynayan bir takıma transfer ederken zorluklar çekiyorsunuz. Metu transferinde Osimhen devreye girdi, Şehmuz'un transferinde Özgün'ün çok büyük katkısı oldu" ifadelerini kullandı.

Bütçeyi sponsorluklar ve tribün gelirleriyle artırmayı hedeflediklerini söyleyen Çetinkaya, mevcut sponsor sayısını artırmak için imzaların atılacağını belirtti. Kadın basketbol takımının bu sezon çok kuvvetli kurulduğunu ifade eden Çetinkaya, hem Avrupa hem de Türkiye Ligi'nde çift kupa hedeflediklerini kaydetti.

Türkiye Basketbol Federasyonu (TBF) Başkanı Hidayet Türkoğlu ve ekibiyle geçmişe dayanan çalışma arkadaşlığı olduğunu hatırlatan Çetinkaya, ilişkilerin olumlu seyrettiğini söyledi.

Ekipler bölgeye sevk edildi

Bölgeden yükselen dumanları fark eden yurttaşların ihbarı üzerine Orman İşletme Müdürlüğü, jandarma, AFAD, Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü ile Munzur Arama Kurtarma Derneği (MUDAK) ekipleri bölgeye sevk edildi.

Yangın bölgesinde incelemelerde bulunan Tunceli Valisi Şefik Aygöl, ekiplerin çalışmalarına ilişkin bilgi verdi.

"Yangın 2 hektarlık alanda minimize şekilde devam ediyor"

Vali Aygöl, yangının Munzur Vadisi'nin 27. kilometresindeki Venk Köprüsü bölgesinde çıktığını belirterek, ekiplerin ihbarın ardından müdahaleye başladığını söyledi.

Yangının yaklaşık 2 hektarlık alanda devam ettiğini belirten Aygöl, şöyle konuştu:

"Munzur Vadisi'nin 27. kilometresindeyiz. Venk Köprüsü dediğimiz bölgedeyiz. Dün saat 16.46 itibarıyla 112'ye bir yangın ihbarı yapıldı. Daha sonra arkadaşlarımızın, ekiplerimizin müdahalesi başladı. Dünden beri alana müdahale ediyoruz. Alanımız 5 hektarlık bir alan ancak yangının olduğu bölge 2 hektarlık bir alanda, şu anda yangın devam ediyor. Çok minimize bir şekilde devam ediyor, rüzgar yok. Onun için etrafa çok sıçramasını beklemediğimiz bir durum mevcut."

Yangına helikopter destekli müdahale

Gece boyunca ekiplerin bölgede teyakkuz halinde olduğunu belirten Aygöl, yangının soğutma çalışmalarına destek amacıyla helikopter takviyesi talep edildiğini açıkladı.

Aygöl, "Orman Bölge Müdürümüz ve Orman Genel Müdürümüzle temaslar kuruldu. Daha çok soğutmaya yönelik olarak helikopter takviyesi talep edildi, birazdan müdahaleler yapılacak. Allah'a çok şükür, arkadaşlarımız gece sabaha kadar nöbet şeklinde işi takip ettiler, ufak ufak müdahale ettiler" ifadelerini kullandı.

"Yangın örtü yangını şeklinde ilerliyor"

Bölgedeki orman yapısına dikkat çeken Aygöl, Munzur Vadisi'nin meşe ağaçlarından oluşan geniş ormanlık alanlara sahip olduğunu belirtti.

Meşe ağaçlarının yanmasının daha zor olduğunu ifade eden Aygöl, yangının şu ana kadar daha çok örtü yangını şeklinde ilerlediğini söyledi:

"Bölgemizin hem Güneydoğu hem Doğu Anadolu'da en fazla ormanlık alana sahip bir bölge. Ancak bizim ormanımızın güzel bir özelliği var. Malumunuz ağaç çeşidi olarak meşe ağaçlarından oluşuyor. Meşe ağaçları da yanması en zor ağaç çeşidi olarak biliniyor. Bu, teknik olarak arkadaşlarımızın verdiği bilgiler doğrultusunda ifade ettiğim bir husus. Şu ana kadar oluşan yanık yerleri de daha çok örtü yangını şeklinde oluştu. Bütün ekiplerimiz, şu anda 50'nin üzerinde personelimizle müdahale ediliyor"

"Sarp arazide insan gücüyle müdahale ediliyor"

Yangın bölgesine karadan ulaşımın mümkün olmadığını ve ekiplerin zorlu arazi koşullarında müdahale ettiğini belirten Aygöl, hava araçlarıyla da müdahaleye başlanacağını söyledi.

Yangının çıkış nedenine ilişkin teknik incelemenin sürdüğünü belirten Aygöl, bölgenin piknik alanı olmadığını ifade ederek şunları kaydetti:

"İnsan gücüyle müdahale ediyoruz. Ancak birazdan hava gücümüzle oraya müdahalelere başlayacağız yeniden. Burası piknik alanı değil. Burası karayla irtibatı olan bir alan olmadığı için arkadaşlarımızın ilk değerlendirmesi, özellikle şu an dağ sarımsağının toplandığı bir dönemdeyiz. Köylülerimizin, vatandaşımızın bu hususta o dağ sarımsağı ile ilgili olarak oraya çıktıklarını değerlendiriyoruz. Ama teknik incelememiz devam ediyor. Teknik incelemeden sonra net bir şekilde ortaya koymuş olacağız"

Mobil duş, hijyen kiti ve genel sağlık taraması sağlandı

Şereflikoçhisar’ın Karabük Mahallesi'nde gerçekleştirilen programda, tarım işçilerine ve ailelerine yönelik "iş sağlığı ve güvenliği" ile "ilk yardım" eğitimleri verildi. Ayrıca tarımsal faaliyetlerde güvenli pestisit kullanımı, kişisel koruyucu donanım kullanımı ve doğru ilaçlama yöntemlerine dair bilgilendirmeler yapıldı.

ABB sağlık ekipleri tarafından genel sağlık taramalarından geçirilen tarım işçilerine kişisel bakım ürünlerinin yer aldığı hijyen kitleri dağıtıldı. Temel hijyen ihtiyaçlarının karşılanabilmesi amacıyla bölgeye mobil duş hizmeti sunuldu.

Programda çocuklar da unutulmadı. Çocukların sosyal gelişimine katkı sağlamak amacıyla açık alana kurulan tır ekranında sinema filmi gösterimi gerçekleştirildi ve çocuklara çeşitli oyuncaklar hediye edildi.

"Mevsimlik tarım işçileri üretime büyük katkı sağlıyor"

Mevsimlik tarım işçilerinin zorlu iklim ve yaşam şartlarında alın teri döktüğünü belirten ABB Sağlık İşleri Daire Başkanı Mümtaz Yavuz, şu değerlendirmede bulundu:

"Üreten, üretimde alın teri olan emekçi kardeşlerimle burada olmaktan mutluluk duyuyorum. Zor iklim şartlarında çalışan, birçok şeye göğüs geren işçilerimiz için Ankara Büyükşehir Belediyesi olarak koruyucu sağlık hizmeti sağlıyoruz. Bugün aileleri ve çocukları, sağlık hizmetleri ve çeşitli etkinliklerle buluşturduk."

"Ben ve biz ayrımı olmadan hizmet etmeye devam edeceğiz"

Sosyal belediyecilik anlayışına dikkat çeken Şereflikoçhisar Belediye Başkanı Mustafa Koçak ise konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

"Yönettiğimiz ilin ve ilçenin tamamında, sosyal belediyecilik anlayışımız doğrultusunda herkese hizmet götürmek zorundayız. Ankara Büyükşehir Belediyesi ile birlikte bu hizmeti sunmak için geldik. Buradaki hizmetler Ankara’nın tamamında her kesimden insana yapılan hizmetlerdir. Ben ve biz ayrımı olmadan herkese hizmet etmeye devam edeceğiz."

Meclis kürsüsünde açıklamalarda bulunan Belediye Başkan Vekili Haldun Güler, yaşanan hukuki sürece ve belediyenin çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

"Adaletin tecelli edeceğine inanıyoruz"

Açılış konuşmasında hukukun üstünlüğüne vurgu yapan Güler, sürecin sonunda gerçeklerin ortaya çıkacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Bizler hukukun üstünlüğüne ve adaletin tecelli edeceğine olan inancımızı koruyoruz. Hepimizin ortak temennisi Belediye Başkanımız Sayın Hüseyin Can Güner’in en kısa sürede görevine dönerek Çankaya halkının kendisine emanet ettiği görevi kaldığı yerden sürdürmesidir. Belediye Başkanımızın, Meclis Üyesi arkadaşlarımızın ve Belediyemizin değerli çalışanlarının hak ettikleri şekilde aklanacaklarına yürekten inanıyoruz. Belediyecilik kişisel değil kurumsal bir sorumluluktur. Bugün burada üstlendiğim sorumluluk, bu emaneti Sayın Başkanımız görevine dönene kadar aynı anlayışla taşımaktan ibarettir."

"Başlattığımız hiçbir proje yarım kalmayacak"

Belediye hizmetlerinin ve projelerin kesintisiz şekilde devam edeceğini altını çizerek belirten Güler, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sayın Hüseyin Can Güner Başkanımızın göreve başladığı günden bu yana ortaya koyduğu yönetim anlayışı doğrultusunda çalışmaya devam edeceğiz. Başlattığımız hiçbir proje yarım kalmayacak, hiçbir hizmet aksamayacak ve Çankaya’nın bir günü dahi kaybedilmeyecektir. Meclis üyelerimizden bürokratlarımıza, memurlarımızdan işçilerimize kadar her bir çalışma arkadaşımız Çankaya halkına hizmet etme sorumluluğuyla görev başındadır."

"Çankaya'nın geleceğinin tarafındayız"

Güler, dayanışma ve sağduyu vurgusu yaptığı konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Bizler kişisel tartışmaların değil Çankaya’nın geleceğinin tarafıyız. İnanıyoruz ki adalet yerini bulacak, gerçekler ortaya çıkacak ve Belediye Başkanımız Hüseyin Can Güner başta olmak üzere bu süreçten etkilenen tüm arkadaşlarımız görevlerinin başına başları dik bir şekilde döneceklerdir. O güne kadar bizlere düşen görev Cumhuriyet’in ilçesi Çankaya’nın hizmetlerini kesintisiz sürdürmek ve Sayın Başkanımızın emanetine sahip çıkmaktır."

Cumhurbaşkanlığı'nda gerçekleştirilecek YAŞ toplantısı öncesindeki ziyarette Erdoğan'a YAŞ üyeleri eşlik etti.

Erdoğan Anıtkabir'e çelenk bıraktı

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ay yıldız motifli çelengi Atatürk'ün mozolesine bırakmasının ardından saygı duruşunda bulunuldu ve İstiklal Marşı okundu.

Heyet, ziyaretin ardından Anıtkabir merdivenlerinde fotoğraf çektirdi. Erdoğan daha sonra Misak-ı Milli Kulesi'ne geçerek Anıtkabir Özel Defteri'ni imzaladı.

Erdoğan Anıtkabir Özel Defteri'ni imzaladı

Erdoğan, Anıtkabir Özel Defteri'ne şu ifadeleri yazdı:

"Aziz Atatürk,

2026 yılı YAŞ toplantısı öncesinde Şura üyeleri olarak bugün bir kez daha huzurlarınızdayız. Zatıalinizle birlikte Malazgirt Zaferimizden bu yana yaklaşık bin yıldır vatanımız olan bu topraklarda şanlı bayrağımızın gururla dalgalanması ve milletimizin özgürce yaşaması için can veren tüm kahramanlarımızı rahmetle yad ediyoruz.

Bölgemizde çatışmaların ve gerilimlerin tırmandığı bir dönemde icra ettiğimiz Şura toplantımızın ülkemiz, milletimiz ve Türk Silahlı Kuvvetlerimiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyoruz. Yüksek disiplini, üstün görev bilinci, milli iradeye bağlılığı ve artan caydırıcılığıyla Türk Silahlı Kuvvetlerimiz, içinden geçtiğimiz zorlu konjonktürde milletimizin güven kaynağı olmayı sürdürmektedir. Ruhun şad olsun."

YAŞ toplantısı bugün yapılacak

Anıtkabir ziyaretinin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında Yüksek Askeri Şura toplantısının Cumhurbaşkanlığı'nda gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Ziyarette Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ile kuvvet komutanları yer aldı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Gümrük Kanunu ve Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında tasfiye sürecine giren eşya ve araçların satışlarının 2014 yılından bu yana elektronik ortamda gerçekleştirildiği belirtildi.

Sistemin şeffaf, güvenli ve rekabetçi bir yapıyla işletildiği aktarılan açıklamada, gerçek ve tüzel kişilerin elektronik ortam üzerinden ihalelere katılabildiği ifade edildi.

e-İhale ile binlerce ürün yeniden ekonomiye kazandırıldı

Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2026 yılının ilk 6 ayında gerçekleştirilen satışlarda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 artış sağlandı.

Bu dönemde düzenlenen ihaleler sonucunda 1477 araç ve 5 bin 349 eşya yeniden ekonomiye kazandırıldı. Toplamda 6 bin 826 ihale başarıyla sonuçlandırılırken, satışlardan 2,7 milyar liranın üzerinde gelir elde edildi.

e-İhale sisteminin güncellenen altyapısıyla hizmet kalitesinin artırıldığı belirtilirken, sisteme kayıtlı kullanıcı sayısının 1,4 milyonu geçtiği bildirildi.

Satış süreci elektronik ortamda yürütülüyor

e-İhale sistemine vatandaşlar ve işletmeler, e-Devlet Kapısı, mobil uygulamalar ve resmi internet sitesi üzerinden erişim sağlayabiliyor.

Sistemde üyelik işlemleri coğrafi sınır olmaksızın elektronik ortamda yapılabilirken, ödemeler de çevrim içi olarak gerçekleştiriliyor.

İhalelerde ticari ve binek araçların yanı sıra tekstil ürünleri, elektronik eşyalar, kozmetik ürünleri, mobilya, gıda ve kuyumculuk ürünleri gibi farklı kategorilerde ürünler satışa sunuluyor.

Satışa çıkarılan ürünlerin insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığı açısından değerlendirildiği, gerekli görülen durumlarda analiz ve uygunluk testlerinin yapıldığı kaydedildi.

Gıda ürünlerinin raporları da sistem üzerinden erişime açılıyor

Bakanlık açıklamasında, gıda ürünlerine ilişkin uygunluk raporlarının da e-İhale sistemi üzerinden isteklilerin incelemesine sunulduğu belirtildi.

Türkiye'de yerleşik, 18 yaşını doldurmuş ve medeni haklarını kullanma yetkisine sahip gerçek kişiler ile ülkede faaliyet gösteren tüzel kişilerin ücretsiz üyelikle ihalelere katılabildiği bildirildi.

İhale ilanlarının sistem üzerinde 3 iş günü boyunca yayımlandığı, tekliflerin ise ilan süresinin ardından yine 3 iş günü içinde elektronik ortamda alındığı aktarıldı.

Teklifler ve teslim süreci elektronik olarak takip ediliyor

Katılımcılar, verdikleri teklifleri sistem üzerinden eş zamanlı takip edebilirken, ürünlere ilişkin fotoğraflar, araç video kayıtları ve bağımsız ekspertiz raporları da elektronik ortamda görüntülenebiliyor.

İhalelerde başlangıç fiyatlarının, araçlarda gümrüklenmiş değer üzerinden yüzde 75, eşyalarda ise yüzde 50 oranında belirlendiği ifade edildi.

Teklif verebilmek için satış bedelinin yüzde 10'u oranında teminat yatırılması gerektiği belirtilirken, en yüksek teklifi veren kişinin ihaleyi kazandığı kaydedildi.

İhale sonucunda kazanan kişinin bedeli 7 gün içinde ödemesi ve satın aldığı ürünü 10 gün içinde teslim alması gerekiyor. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde ise ihale hakkının ikinci en yüksek teklif sahibine geçebileceği belirtildi.

Açıklamada ayrıca, tarafsızlık ve şeffaflık ilkeleri kapsamında Ticaret Bakanlığı personeli ile birinci derece yakınlarının e-İhale sistemindeki satışlara katılmasına izin verilmediği hatırlatıldı.

Marmara Bölgesi'nde etkili olan poyraz nedeniyle İstanbul'da sıcaklıklar son dönemde daha serin hissedilirken, rüzgârın etkisini kaybetmesiyle birlikte sıcak hava dalgasının kentte etkisini artıracağı belirtildi.

İstanbul'da sıcaklık 35 dereceye yaklaşacak

NTV Meteoroloji Editörü Dilek Çalışkan, sıcak hava dalgasının 13 Ağustos'a kadar etkisini sürdüreceğini belirtti.

İstanbul'da bu hafta sıcaklıkların bunaltıcı seviyelere ulaşacağını söyleyen Çalışkan, bağıl nem oranının yüzde 90-95 seviyelerine çıkabileceğini ifade etti.

Çalışkan'ın verdiği bilgilere göre İstanbul'da çarşamba günü 33 derece olması beklenen hava sıcaklığı, cuma günü 35 dereceye kadar yükselecek.

Orman yangını tehlikesine dikkat çekildi

Sıcak hava ve kuvvetli rüzgâr nedeniyle orman yangını riskine de dikkat çekildi.

Çanakkale-Manisa hattında poyrazın çok sert ve kuru estiğini belirten Çalışkan, bu bölgelerde orman yangını tehlikesinin sürdüğünü ifade etti.

İzmir'in iç kesimlerinde de yangın riskinin bu hafta devam edeceğini belirten Çalışkan, Antalya'da ise orman yangını riskinin önceki haftaya göre azaldığını söyledi.

Yüksek sıcaklık, düşük nem ve kuvvetli rüzgâr uyarısı

OGM'nin açıklamasında, yüksek sıcaklık, düşük nem ve kuvvetli rüzgâr nedeniyle en küçük bir ihmalin büyük yangınlara yol açabileceği belirtildi.

Açıklamada, vatandaşların dikkatli olması ve yangın riskine karşı gerekli tüm tedbirleri alması istendi.

"Açık alanlarda kesinlikle ateş yakmayalım"

Orman yangınlarının önlenmesi için yurttaşlara çağrıda bulunan OGM, açık alanlarda ateş yakılmaması gerektiğini vurguladı.

Açıklamada, sigara izmariti başta olmak üzere yangına neden olabilecek atıkların doğaya bırakılmaması istendi.

OGM, orman yangınına neden olmanın, sebebi ne olursa olsun ağır yaptırımları bulunan bir suç olduğunu hatırlatarak, "Yeşil Vatan'ı hep birlikte koruyalım, hep birlikte yaşatalım" çağrısında bulundu.

Yüksek yangın riski bulunan 9 il

OGM'nin uyarısına göre bugün ve yarın orman yangını riskinin çok yüksek olduğu iller şöyle:

• Çanakkale
• Balıkesir
• Bursa
• İzmir
• Manisa
• Antalya
• Mardin
• Siirt
• Diyarbakır

OGM'den yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Bugün ve yarın aşağıdaki illerimizde orman yangını riski çok yüksek: Çanakkale, Balıkesir, Bursa, İzmir, Manisa, Antalya, Mardin, Siirt, Diyarbakır. Yüksek sıcaklık, düşük nem ve kuvvetli rüzgar nedeniyle en küçük bir ihmal büyük yangınlara neden olabilir. Lütfen dikkatli olalım, gerekli tüm tedbirleri alalım.

Açık alanlarda kesinlikle ateş yakmayalım. Sigara izmariti başta olmak üzere yangına neden olabilecek hiçbir atığı doğaya bırakmayalım. Unutmayalım, sebebi ne olursa olsun orman yangınına neden olmak ağır yaptırımları bulunan bir suçtur. Yeşil Vatan'ı hep birlikte koruyalım, hep birlikte yaşatalım."

⚠️ DİKKAT 🚨

📅 Bugün ve yarın aşağıdaki illerimizde orman yangını riski çok yüksek:

📍 Çanakkale
📍 Balıkesir
📍 Bursa
📍 İzmir
📍 Manisa
📍 Antalya
📍 Mardin
📍 Siirt
📍 Diyarbakır

Yüksek sıcaklık, düşük nem ve kuvvetli rüzgar nedeniyle en küçük bir ihmal büyük yangınlara… pic.twitter.com/lYbJJ2f0hf

— Orman Genel Müdürlüğü (@OGMgovtr) August 4, 2026

Çiftçi, suç örgütlerinin henüz yapılanma aşamasındayken tespit edilerek insan ve finans kaynaklarının kesileceğini, suçtan elde edilen gelirlerin ise hukuk çerçevesinde devletin denetimine alınacağını belirtti.

"Kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele kapasitemizi güçlendireceğiz"

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Konulu Güvenlik Toplantısı'nın gerçekleştirildiğini duyurdu.

Toplantıda belirlenen hedeflere ilişkin açıklamalarda bulunan Çiftçi, suç örgütlerinin oluşum aşamasında tespit edilmesi, insan ve finans kaynaklarının kesilmesi ve suç gelirlerinin engellenmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.

Yapay zekâ ve büyük veri kullanılacak

Güvenlik politikalarında riskleri önceden tespit eden ve tehditleri ortaya çıkmadan engellemeyi hedefleyen bir anlayışla hareket ettiklerini belirten Çiftçi, şu ifadeleri kullandı:

"Yapay zekâ destekli analiz, büyük veri, dijital delil inceleme ve finansal iz sürme kapasitemizi güçlendirerek hiçbir suç yapılanmasına alan bırakmayacağız."

Çiftçi, suçun kaynağına inilerek örgütlü yapıların dağıtılacağını ve toplumdaki huzur ve güven ortamının korunacağını kaydetti.

Çiftçi'nin paylaşımının tamamı şöyle:

"Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Konulu Güvenlik Toplantımızı gerçekleştirdik.

Hedefimiz; suç örgütlerini yapılanma aşamasında tespit etmek, insan ve finans kaynaklarını kesmek, suç gelirlerini hukuk çerçevesinde devletimizin denetimine almaktır.

İçişleri Bakanlığı olarak; riskleri önceden gören, tehditleri oluşmadan bertaraf eden bir güvenlik anlayışıyla hareket ediyoruz.

Yapay zekâ destekli analiz, büyük veri, dijital delil inceleme ve finansal iz sürme kapasitemizi güçlendirerek hiçbir suç yapılanmasına alan bırakmayacağız.

Suçun kaynağına inecek, örgütlü yapıları dağıtacak, huzur ve güven iklimimizi daima güçlü tutacağız."

Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Konulu Güvenlik Toplantımızı gerçekleştirdik.

Hedefimiz; suç örgütlerini yapılanma aşamasında tespit etmek, insan ve finans kaynaklarını kesmek, suç gelirlerini hukuk çerçevesinde devletimizin denetimine almaktır.

İçişleri Bakanlığı… pic.twitter.com/7tKXDBBPMf

— Mustafa ÇİFTÇİ (@mustafaciftcitr) August 4, 2026

Güler, teklifin içeriğine ilişkin bilgi vermek amacıyla TBMM'de grubu bulunan siyasi partilerin temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerde taslak metnin paylaşılmayacağı, ancak teklifin içeriğine ilişkin bilgilendirme yapılacağı belirtildi.

AK Parti, milletvekillerinden imza istedi

AK Parti, çerçeve kanun teklifini milletvekillerinin imzasına açtı. Milletvekillerine teklifin eksiksiz şekilde imzalanması için yarın saat 17.00'ye kadar süre verildi.

Teklifin TBMM Başkanlığı'na sunulmasının ardından Adalet Komisyonu'nda görüşülmesi ve iki günlük yasal sürenin beklenmesinin ardından bu hafta Genel Kurul gündemine getirilmesi hedefleniyor.

HÜDA PAR heyetiyle görüşme

AK Parti Grup Başkanlığı'nda ilk görüşme HÜDA PAR Gaziantep Milletvekili Şehzade Demir ve Batman Milletvekili Serkan Ramanlı ile gerçekleştirildi. Görüşmeye AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül de katıldı.

Yaklaşık bir saat süren görüşmenin ardından Şehzade Demir, kendilerine teklifin içeriğine ilişkin bilgi verildiğini belirterek, edindikleri bilgileri Genel Başkan Fatih Erbakan ve partinin ilgili kurullarıyla paylaşacaklarını söyledi.

DEM Parti heyetiyle 2 buçuk saatlik görüşme

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, daha sonra DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Öztürk Türkdoğan, İmralı Heyeti üyesi ve Asrın Hukuk Bürosu avukatı Faik Özgür Erol, Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş ve Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan ile görüştü.

Yaklaşık 2,5 saat süren toplantıda çerçeve kanun taslağına ilişkin son değerlendirmeler yapıldı. Görüşmenin ikinci saatinde AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül toplantıdan ayrıldı.

Toplantının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlamayan DEM Parti heyetinden Meral Danış Beştaş, "Sonuçta her şey basında yazıyor" ifadelerini kullandı.

Güler, Feti Yıldız ile de görüştü

DEM Parti heyetinin AK Parti Grup Başkanlığı'ndan ayrılmasının ardından MHP Hukuk İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül ile birlikte Abdullah Güler'i makamında ziyaret etti.

Çerçeve kanun teklifinin yarın sunulması bekleniyor

Partilerle gerçekleştirilen görüşmelerin tamamlanmasının ardından "çerçeve yasa" teklifinin çarşamba günü TBMM Başkanlığı'na sunulması bekleniyor.

Teklifin Adalet Komisyonu'nda görüşülmesinin ardından, iki günlük yasal sürenin tamamlanması beklenmeden bu hafta Genel Kurul gündemine alınması hedefleniyor.

Bu kapsamda yarın yapılacak Danışma Kurulu toplantısında diğer siyasi partilerle uzlaşma aranacağı belirtiliyor.

Teklif 10-12 maddeden oluşacak

Yaklaşık 10-12 maddeden oluşması planlanan teklifin içeriğine ilişkin bazı başlıklardaki görüşmelerin ise sürdüğü öğrenildi.

Özellikle "denetimli serbestlik" ile Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde düzenlenen "hak yoksunluğu" konularında tartışmaların devam ettiği belirtiliyor.

AK Partili yetkililer, denetimli serbestlik ile hak yoksunluğunun birbirinden farklı kavramlar olduğuna dikkat çekti.

Yetkililer, denetimli serbestliği, "alınan cezanın infaz oranının kalan kısmının açık cezaevi ve dışarıda geçirilen dönem" olarak tanımlarken, bunun dayanağının ise "koşullu salıverme şartları" olduğunu belirtti. Mevzuatta bu konuda halihazırda düzenlemeler bulunduğunu ifade eden yetkililer, hak niteliğindeki bir düzenlemenin tartışma konusu yapılamayacağını savundu.

"Hak mahrumiyeti" için süre düzenlemesi gündemde

Mevcut soruşturma ve kovuşturmaların dışında, hakkında mahkumiyet kararı bulunan kişiler bakımından Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesine ilişkin çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Söz konusu madde, hapis cezasına mahkum edilen kişilerin geçici olarak bazı hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasını düzenliyor.

Hak mahrumiyetinin nasıl uygulanacağı, hangi süreleri kapsayacağı ve bu kapsamda bulunan kişilerin nasıl izleneceğine ilişkin çalışmaların devam ettiği ifade edildi. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler'in, bu konularda diğer siyasi partilerin görüşlerini de alacağı belirtildi.

Yetkililer, "memnu hakların iadesinin infazdan itibaren üç yıl sonra istenebildiğine" dikkat çekerek, bu sürelere ilişkin yeni bir düzenleme yapılacağını bildirdi.

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "nitelikli yağma", "mala zarar verme", "kasten öldürmeye teşebbüs" ve "6136 sayılı yasaya muhalefet" suçlarından inceleme başlatıldı.

İş insanlarından zorla para istedikleri iddia edildi

Soruşturma kapsamında yapılan çalışmalarda, şüphelilerin İstanbul genelinde faaliyet gösteren bazı iş insanlarını hedef aldığı belirlendi.

Şüphelilerin yabancı telefon hatları üzerinden mesaj göndererek ve arama yaparak kişilerden "sokak hakkı" adı altında para talep ettikleri öne sürüldü.

Para vermeyi kabul etmeyen bazı kişilerin iş yerlerine yönelik kurşunlama ve yakma girişimleri gerçekleştirildiği, ayrıca bazı iş insanlarının yağma eylemlerine maruz kaldığı tespit edildi.

36 şüpheli belirlendi

Yürütülen soruşturma kapsamında kimlikleri belirlenen 36 şüpheliden 5'inin ceza infaz kurumunda bulunduğu öğrenildi.

Cezaevinde olmayan diğer 31 şüphelinin yakalanması amacıyla İstanbul, Antalya ve Yalova'da eş zamanlı operasyon düzenlendi.

23 şüpheli yakalandı

Gerçekleştirilen operasyonlarda 23 şüpheli gözaltına alındı. Hakkında işlem yapılan diğer 8 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Soruşturmanın, şüphelilerin bağlantıları ve gerçekleştirdikleri iddia edilen eylemlerin ayrıntılarının belirlenmesi amacıyla devam ettiği öğrenildi.

Sarı-kırmızılı ekip sezonun açılış maçına hazırlanırken teknik heyet, savunmadaki oyuncuların son durumunu yakından takip ediyor. Tedavisi devam eden Singo'nun rehabilitasyon programına planlandığı şekilde devam ettiği belirtildi.

Wilfried Singo Çorum FK Maçında Oynayacak mı?

Edinilen bilgilere göre Wilfried Singo, Dünya Kupası'nda yaşadığı sakatlık nedeniyle henüz tam olarak hazır durumda bulunmuyor.

Bu nedenle 25 yaşındaki savunma oyuncusunun, 14 Ağustos Cuma günü oynanacak Galatasaray-Çorum FK karşılaşmasının kadrosunda yer almasının beklenmediği ifade edildi.

Singo'nun Sakatlık Durumu Ne?

Galatasaray sağlık ekibinin yürüttüğü tedavi programı kapsamında Singo'nun bireysel çalışmalarını sürdürdüğü öğrenildi.

Oyuncunun tam anlamıyla hazır hale gelebilmesi için yaklaşık iki haftalık bir tedavi ve çalışma sürecine daha ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. Bu nedenle sezonun ilk resmi maçına yetişmesinin zor olduğu değerlendiriliyor.

Davinson Sanchez Takıma Döndü

Öte yandan izin sürecini tamamlayan Davinson Sanchez, Galatasaray'ın yeni sezon hazırlıklarına katıldı.

Kolombiyalı stoperin takımla birlikte çalışmalara başlamasıyla birlikte teknik heyetin savunmadaki alternatifleri yeniden şekillenmeye başladı.

Wilfried Singo'nun Galatasaray Performansı

Fildişi Sahilli savunma oyuncusu, Galatasaray formasıyla bugüne kadar 29 resmi karşılaşmada görev aldı.

Bu süreçte takımına 2 gol ve 3 asist katkısı sağlayan Singo, savunmadaki performansının yanı sıra hücum organizasyonlarında da skor katkısı verdi.

Galatasaray'da İlk Hafta Öncesi Savunmada Son Durum

Yeni sezon hazırlıklarını sürdüren Galatasaray'da teknik ekip, Süper Lig'in ilk haftasında oynanacak Çorum FK karşılaşmasının hazırlıklarına devam ediyor. Tedavisi süren Wilfried Singo'nun açılış maçında forma giymesi beklenmezken, takıma dönen Davinson Sanchez çalışmalarını sürdürüyor. Kulüpten oyuncuların sağlık durumuna ilişkin yapılacak yeni açıklamalar doğrultusunda kadro durumu netlik kazanacak.

Gerede, katıldığı bir YouTube programında "taşınabilir vibratör" olduğunu söylediği kolyesini göstermişti. Görüntülerin ardından Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Gerede hakkında "müstehcenlik" suçundan soruşturma başlatılmıştı.

"Müstehcenlik" suçundan soruşturma başlatmıştı

Bennu Gerede, katıldığı bir YouTube programında kendisine ait olduğunu belirttiği "taşınabilir vibratör" şeklindeki kolyesini göstermişti.

Söz konusu görüntülerin ardından Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, Gerede hakkında "müstehcenlik" suçundan soruşturma başlatmıştı. Gerede, yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alındı.

Bennu Gerede kimdir?

Bennu Gerede, 30 Ağustos 1971'de İstanbul'da dünyaya geldi. Doktor bir baba ve senarist bir annenin kızı olan Gerede'nin dedesi, Kurtuluş Savaşı gazisi, Atatürk'ün yaveri ve eski büyükelçi Albay Hüsrev Gerede'dir.

Gerede, henüz altı aylıkken babasının Birleşmiş Milletler'deki görevi nedeniyle ailesiyle birlikte New York'a taşındı. Babası, 15 yıl boyunca New York'ta Birleşmiş Milletler doktoru olarak görev yaptı.

Fotoğrafçılık eğitimi aldı

Lisans eğitimini New York'taki Parsons School of Art'ta fotoğrafçılık üzerine tamamlayan Gerede, daha sonra İstanbul'a döndü. Bir süre mankenlik, fotomodellik ve oyunculuk yapan Gerede, Fransa'nın güneyinde yatılı eğitim gördü ve fotoğrafçılık alanında eğitimine devam etti.

Türkiye'ye döndükten sonra fotoğrafçılık çalışmalarını sürdüren Gerede, uzun yıllar New York'ta yaşadı. Dünyanın farklı ülkelerinde fotoğraf sergileri açan Gerede, çalışmalarını çeşitli sanat etkinliklerinde izleyiciyle buluşturdu.

Oyunculuk kariyerine 1989'da başladı

Bennu Gerede, oyunculuk kariyerine 1989 yılında TRT'de yayımlanan "İz Peşinde" dizisinde canlandırdığı Füsun karakteriyle başladı.

İlk sinema filmi ise 1991 yılında Ersin Pertan'ın yönetmenliğini ve senaristliğini üstlendiği "Kurt Kanunu" oldu. Gerede, 1994 yapımı "Aşk Ölümden Soğuktur" filminde Kadir İnanır ile başrolü paylaştı. Filmin yönetmenliğini ve senaristliğini Gerede'nin annesi Canan Gerede üstlendi.

Gerede ayrıca "Ağır Roman" ve "Parçalanma" filmlerinde de rol aldı.

Dört çocuk annesi

Bennu Gerede, 1999 yılında fotoğrafçı Koray Erkaya ile evlendi. Çiftin 2000 yılında Daren ve Dilan adında ikiz oğulları, 2001 yılında ise Miro adını verdikleri bir oğulları dünyaya geldi. Çift, 2006 yılında ayrıldı.

Gerede'nin 2007 yılında Kai adında bir oğlu daha oldu. Böylece dört erkek çocuk annesi olan Gerede, 19 Mart 2010'da Cem Büyükhanlı ile evlendi. Çift, 6 Mayıs 2011'de boşandı.

Survivor'da yarıştı

Bennu Gerede, 2013 yılında Acun Ilıcalı'nın hazırlayıp sunduğu "Survivor Ünlüler - Gönüllüler" yarışmasında Ünlüler takımında yer aldı.

Bennu Gerede'nin oynadığı filmler

• 1989 – İz Peşinde
• 1991 – Kurt Kanunu
• 1994 – Aşk Ölümden Soğuktur
• 1997 – Ağır Roman (Konuk oyuncu)
• 1998 – Parçalanma

CHP’den istifa eden Osmaniye İl Genel Meclis Üyesi Ahmet Kara, Osmaniye İl Genel Meclis Üyesi ve Avrupa Konseyi YBYK Üyesi Melek Beyza Temiz Saltıkalp, İl Genel Meclis Üyesi Yusuf Eser ile Osmaniye Belediye Meclis Üyesi Ceren Kaya, siyasi çalışmalarına YENİ Parti çatısı altında devam edeceklerini duyurdu.

Hasanbeyli ilçesinde görev yapan İl Genel Meclis Üyesi Turgay İnanduğçar da CHP'den ayrıldığını açıklayarak YENİ Parti saflarında siyaset yapma kararı aldığını kamuoyuyla paylaştı.

Düziçi'nde görevlerine bağımsız devam edecekler

Öte yandan, Düziçi Belediyesi'nde görev yapan 7 belediye meclis üyesi CHP'den toplu olarak istifa ettiklerini açıkladı. Meclis üyeleri, şu an için görevlerini bağımsız meclis üyeleri olarak sürdüreceklerini bildirdi.

CHP’den ayrılan bir diğer isim olan Osmaniye Belediye Meclis Üyesi Kenan Mazı ise herhangi bir siyasi partiye geçmeyeceğini belirterek, meclis üyeliği görevine bağımsız olarak devam edeceğini duyurdu.

Edirne'de teşkilatlanma süreci hızlanacak

Görevlendirmelerin ardından YENİ Parti'nin Edirne'deki teşkilatlanma çalışmalarının hız kazanması bekleniyor. Kurucu başkanların, il ve merkez ilçe yönetimlerini oluşturarak kent genelindeki örgütlenme çalışmalarını yürütmesi planlanıyor.

Önümüzdeki süreçte Edirne genelindeki teşkilatlanma faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından üye kayıt çalışmalarına ve saha programlarına ağırlık verilmesi bekleniyor.

"Edirnemize, partimize ve ülkemize hayırlı olsun"

Görevlendirmeye ilişkin açıklama yapan YENİ Parti Edirne Kurucu İl Başkanı Yücel Balkanlı, "Edirnemize, partimize ve ülkemize hayırlı olmasını temenni ediyoruz" dedi.

YENİ Parti Edirne Kurucu Merkez İlçe Başkanı Volkan Akgüngör ise, "Edirne'de güçlü bir teşkilatlanma anlayışıyla, ortak akıl ve dayanışma içerisinde büyüyerek, vatandaşlarımızın umudunu yeniden yeşertecek bir siyaset anlayışını hep birlikte inşa edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!