Fırtınanın 27 Eylül Pazar günü saat 06.00’dan itibaren etkisini kaybetmesi bekleniyor.

Kadınlarda milli takım, Busenaz Sürmeneli, Hatice Akbaş ve Havvanur Kethüda altın, Büşra Işıldar gümüş, Esra Yıldız Kahraman, Gizem Özerve Nurselen Yalgettekin'le bronz madalya aldı. Şampiyonayı 3 altın, 1 gümüş ve 3 bronz madalya tamamlayan Türkiye Olimpik Kadın Boks Milli Takımı, Avrupa şampiyonu olmayı başardı.

Erkeklerde ise 90 kiloda Emrah Yaşar altın, Semih Gümüş ve Samet Gümüş bronz madalya kazandı. Türkiye, ağırsıklette (90 kilo) tarihinde ilk kez altın madalya sevinci yaşadı.

Takım halinde Avrupa ikincisi

Türkiye hem erkekler hem de kadınlarda genel sıralamada Avrupa ikinciliği elde etti.

4 altın, 1 gümüş, 5 bronz olmak üzere 10 madalya alan Türkiye, Rusya'nın ardında Avrupa ikincisi olarak tarihi bir başarı yaşadı.

Busenaz Sürmeneli en iyi kadın boksör

Avrupa Şampiyonası'nda altın madalya kazanan milli boksör Busenaz Sürmeneli, şampiyonanın en iyi kadın boksörü seçildi.

Busenaz, düzenlenen törenle en iyi boksör kupasını aldı.

Ekiplerin yürüttüğü çalışma kapsamında belirlenen adrese operasyon düzenlendi. Operasyonda iş yeri sahibi M.D. ile yabancı uyruklu olduğu belirlenen 2 kişi yakalanarak gözaltına alındı.

İş yerinden 104 ton et ve et ürünü çıktı

Adreste gerçekleştirilen aramalarda, insan sağlığı açısından risk oluşturacak şekilde niteliği değiştirilmiş toplam 104 ton et ve et ürünü tespit edildi. Aramalarda ayrıca bir miktar uyuşturucu madde de ele geçirildi.

Operasyon kapsamında el konulan 104 ton et ve et ürünü, gerekli işlemlerin ardından Sincan İlçe Tarım Müdürlüğü ekipleri tarafından imha edildi.

Olayla ilgili gözaltına alınan 3 şüpheli hakkında işlemlerin sürdüğü bildirildi.

İkinci yarıya hızlı başlayan Fransa, 54. dakikada Kylian Mbappe'nin attığı golle 1-0 öne geçti. Bu golün ardından Millî Takım, beraberlik için rakip kalede etkili olmaya çalışsa da aradığı golü bulamadı.

Karşılaşmanın son bölümünde A Millî Takım adına kritik bir gelişme yaşandı. Uğurcan Çakır, 86. dakikada yapılan VAR incelemesinin ardından kırmızı kartla oyun dışında kaldı.

Kalan dakikalarda başka gol olmayınca mücadele Fransa'nın 1-0'lık üstünlüğüyle sona erdi. Bu sonuçla Fransa, Uluslar Ligi'ne 3 puanla başlarken Türkiye ilk haftayı puansız geçti.

A Millî Futbol Takımı, grubun ikinci haftasında 28 Eylül Pazartesi günü Bursa'da İtalya'yı konuk edecek. Fransa ise aynı tarihte deplasmanda Belçika ile karşılaşacak.

Karşılaşmaya iki takım da kontrollü başladı. Fenerbahçe Tarfin, düşük tempoda geçen ve daha çok boyalı alandan skor üretilen ilk periyodu 23-17 önde tamamladı.

İki ekibin de hücumda ritim yakalamakta zorlandığı ikinci çeyrekte üstünlüğünü koruyan sarı-lacivertli takım, soyunma odasına 39-38 üstün gitti.

Üçüncü periyoda istekli başlayan Virtus Bologna, peş peşe bulduğu basketlerle 26. dakikada 7 sayılık üstünlük yakaladı: 46-53. Kalan bölümde 13-0'lık seri elde eden Fenerbahçe, bu çeyreği 59-55 önde bitirdi.

Sadece iki kez geriye düştüğü dördüncü ve son periyotta Horton-Tucker'ın skorer oyunuyla etkili olan ve son bölümde farkı çift hanelere çıkaran Fenerbahçe Tarfin, karşılaşmayı 78-68 kazandı.

Başsavcılıktan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Soma Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Manisa İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce; TCK 158/1-F (Nitelikli Dolandırıcılık) suçu kapsamında yürütülmekte olan tahkikat ile ilgili olarak; Müştekinin, yatırım yapmak isterken şüpheli hesaplara toplam 2.701.000TL göndermesi ve dolandırılması olayı ile ilgili yapılan araştırmalarda; Tespit edilen şüpheli ve paravan şirket hesaplarında 102.895.702,00 TL tutarında şüpheli işlem hacminin bulunduğu, ilgili tutarlar ile fiziki altın ve döviz alımları, banka şubeleri üzerinden nakit çekimler yapıldığı ayrıca, şüpheli ara hesaplar üzerinden transferlerle takibinin zorlaştırılarak paranın izinin kaybettirilmeye çalışıldığı ve aklandığı anlaşılarak, olayla bağlantısı olan 5’i farklı suçlardan CİK’da bulunan 27 şüpheli tespit edilmiştir.

Tespit edilen şüphelilerin yakalanmasına yönelik 12 farklı İlde 22/09/2026 tarihinde gerçekleştirilen arama işlemleri sonucunda; (16) şüpheli yakalanarak gözaltına alınmış ve dijital materyallere el konulmuştur. Kollukta işlemleri tamamlanan şüpheliler 25/09/2026 tarihinde Soma Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettirilmiş, işlemleri tamamlanan ve Soma sulh ceza hakimliğine sevk edilen 14 şüpheli tutuklanmış, 5 şüpheli hakkında adli kontrol hükümleri uygulanmış, 2 şüpheli Cumhuriyet Başsavcılığımızca serbest bırakılmıştır. 6 firari şüphelinin yakalanmasına devam edilmektedir."

13 sezonluk aranın ardından EuroLeague’e dönen Beşiktaş, karşılaşmaya Zizic’in serbest atışlardan kaydettiği sayılarla başladı. İlk bölümde dengeli bir oyun sergileyen siyah-beyazlılar, ilk 5 dakikayı 13-11 önde geçti. Beşiktaş, 9. dakikada farkı 6 sayıya çıkararak 27-21’lik üstünlük yakaladı.

Ancak çeyreğin son bölümünde yapılan top kayıplarını değerlendiren Valencia Basket, art arda bulduğu basketlerle oyunun kontrolünü ele aldı. İspanyol ekibi, ilk periyodu 28-27 önde tamamladı.

İkinci çeyrekte de iki takım arasındaki mücadele dengeli şekilde devam etti. Valencia Basket'te Shorts ve Taylor'ın etkili performansı dikkat çekerken, konuk ekip 19. dakikada 52-48'lik üstünlüğe ulaştı. Kalan bölümde avantajını koruyan Valencia Basket, devre arasına 54-51 önde girdi.

Valencia üçüncü çeyrekte farkı açtı

Karşılaşmanın ikinci yarısına etkili başlayan taraf Valencia Basket oldu. Özellikle Shorts'un üst üste üç sayılık basketleriyle skor üreten İspanyol temsilcisi, Beşiktaş'ın hücumda istediği ritmi yakalayamamasını fırsata çevirdi.

Valencia Basket, üçüncü çeyreğin ortasında farkı 8 sayıya çıkardı ve 25. dakikaya 70-62 önde girdi. Konuk ekip, çeyreğin kalan bölümünde de üstünlüğünü sürdürerek son periyoda 81-71'lik avantajla girdi.

Beşiktaş son çeyrekte geri döndü

Karşılaşmanın son çeyreğinde ise Beşiktaş'ın geri dönüşü başladı. Taraftarının desteğini arkasına alan siyah-beyazlılar, üst üste üç sayılık basketlerle farkı azaltarak 32. dakikada skoru 80-83'e getirdi.

Berk Uğurlu'nun oyuna getirdiği enerjiyle hücumda daha etkili hale gelen Beşiktaş, kaptan Morgan'ın üç sayılık basketiyle 34. dakikada 86-86'lık eşitliği yakaladı. Savunmada da rakibine kolay sayı imkanı vermeyen siyah-beyazlılar, Omoruyi'nin serbest atışlarıyla 88-86 öne geçti.

Karşılaşmanın son bölümü büyük bir çekişmeye sahne oldu. Valencia Basket'in top kayıplarına karşı Beşiktaş hücumda topu daha iyi paylaşırken, yüksek tempoda oynanan mücadelede son 2 dakikaya 94-94 eşitlikle girildi.

Son bölümde Valencia Basket adına Shorts'un turnikesi konuk ekibi 96-94 öne geçirdi. Beşiktaş, önce Omoruyi ile serbest atış çizgisinde, ardından Nowell ile son hücumda sayı bulamayınca karşılaşma Valencia Basket'in 96-94'lük üstünlüğüyle sona erdi.

Bu sonuçla Beşiktaş, EuroLeague'e mağlubiyetle başlarken Valencia Basket organizasyondaki ilk maçından galibiyetle ayrıldı.

EBUBEKİR UÇAR KİMDİR?

Ebubekir Uçar, Türkiye Futbol Federasyonu bünyesinde Stadyum Güvenlik Birim Sorumlusu olarak görev yapıyordu. TFF’nin 2025-2026 faaliyet raporunda Uçar’ın, millî maçlar, turnuvalar ve final karşılaşmalarının güvenlik organizasyonlarında görev alan ekip içinde bulunduğu görülüyor.

Bu görev kapsamında stadyumların seyirci giriş ve çıkış planlaması, otopark organizasyonu, güvenlik operasyonları ve özel güvenlik hizmetlerinin koordinasyonu gibi alanlarda çalışmalar yürütülüyordu. Ebubekir Uçar da TFF’nin stadyum ve müsabaka güvenliği organizasyonlarında görev alan isimlerden biriydi.

Uçar, Ağustos 2026’da geçirdiği trafik kazasının ardından hayatını kaybetti. Türkiye Futbol Federasyonu, çalışanı için Riva’daki Hasan Doğan Millî Takımlar Kamp ve Eğitim Tesisleri’nde tören düzenledi. TFF ayrıca 21-24 Ağustos tarihleri arasında oynanan profesyonel lig karşılaşmaları öncesinde Uçar’ın anısına bir dakikalık saygı duruşunda bulunulacağını duyurdu.

EBUBEKİR UÇAR NEDEN ÖLDÜ?

TFF’nin resmi açıklamalarında Ebubekir Uçar’ın trafik kazası sonucu yaşamını yitirdiği belirtildi. Haber ajanslarına yansıyan bilgilere göre kaza 17 Ağustos 2026’da İstanbul’un Beykoz ilçesinde meydana geldi. Uçar, 18 Ağustos’ta düzenlenen cenaze töreninin ardından toprağa verildi.

Uçar’ın vefatının ardından ismi TFF Hasan Doğan Millî Takımlar Kamp ve Eğitim Tesisleri’nde bulunan bir salonda yaşatılmaya başlandı. A Milli Futbol Takımı’nın 23 Eylül’deki Fransa maçı hazırlıklarının da Ebubekir Uçar Salonundaki çalışmalarla başladığı TFF tarafından açıklandı.

TOLGA KALENDER KİMDİR?

Tolga Kalender, 17 Ağustos 2001’de Mersin’de doğan ve stoper mevkisinde görev yapan profesyonel futbolcuydu. Futbola Kuvayi Milliyespor’da başlayan Kalender, kariyerinin son döneminde Trendyol 1. Lig ekiplerinden Bandırmaspor forması giyiyordu.

Kalender kariyeri boyunca Beykoz Anadolu Spor, İstanbul Başakşehir FK, Adana Demirspor, Bayrampaşa Spor ve Diyarbekir Spor formalarını da giydi. TFF kayıtlarında Bandırmaspor ile sözleşmesinin Temmuz 2025’te başladığı ve 30 Haziran 2027’ye kadar devam ettiği görülüyordu.

1,91 metre boyundaki savunma oyuncusu özellikle stoper pozisyonunda görev yapıyordu. Kalender’in profesyonel kariyerinde farklı lig seviyelerinde forma giydiği ve Adana Demirspor ile Süper Lig kadrosunda da yer aldığı biliniyor.

TOLGA KALENDER NEDEN ÖLDÜ?

Bandırmaspor, Tolga Kalender’in 23 Eylül 2026’da, 25 yaşında hayatını kaybettiğini açıkladı. Haber ajanslarına yansıyan bilgilere göre genç futbolcu bir süredir yaşadığı rahatsızlık nedeniyle tedavi görüyordu. TFF’nin resmi taziye açıklamasında ise ölüm nedenine ilişkin ayrıntılı bir sağlık bilgisi paylaşılmadı.

Kalender’in naaşı 23 Eylül’de Adana’nın Çukurova ilçesindeki Kabasakal Mezarlığı’nda toprağa verildi. Bandırmaspor’un yanı sıra eski kulübü Adana Demirspor ve Türkiye Futbol Federasyonu da genç oyuncunun ardından taziye mesajları yayımladı.

TOLGA KALENDER VE EBUBEKİR UÇAR NEDEN GÜNDEM OLDU?

Tolga Kalender ve Ebubekir Uçar isimlerinin 25 Eylül gecesi yeniden gündeme gelmesinin nedeni Türkiye-Fransa maçı öncesinde yapılan anma oldu. Kocaeli’de oynanan karşılaşma öncesinde iki ismin fotoğrafları stadyum ekranına yansıtıldı ve tribünlerde bulunan futbolseverler anmaya eşlik etti.

Ebubekir Uçar, uzun süre Türkiye Futbol Federasyonu’nun stadyum güvenliği organizasyonlarında görev yaparken; Tolga Kalender profesyonel futbolcu olarak Türk futbolunda yer aldı. Kısa süre içinde hayatını kaybeden iki futbol insanının aynı millî maç öncesinde anılması, “Ebubekir Uçar kimdir?”, “Tolga Kalender kimdir?”, “Ebubekir Uçar neden öldü?” ve “Tolga Kalender neden öldü?” aramalarının öne çıkmasına neden oldu.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüpheliler, savcılıkta verdikleri ifadelerin ardından Sulh Ceza Hakimliği'ne çıkarıldı.

Hakimlik, 13 şüphelinin adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakılmasına karar verdi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ise yaptığı açıklamada, şüphelilerin serbest bırakılmasına yönelik karara itiraz edileceğini bildirdi.

TV8 CANLI MASTERCHEF TÜRKİYE YENİ BÖLÜM SAAT KAÇTA?

TV8 yayın akışına göre MasterChef Türkiye 25 Eylül Cuma günü saat 20.00'de izleyici karşısına çıkıyor. Gün içinde programın önceki bölümlerinden oluşan yayınlara da yer verilirken akşam kuşağında yeni bölüm ekrana geliyor.

TV8'in resmi MasterChef Türkiye sayfasında 25 Eylül 2026 tarihli bölüm için yeni tanıtımın da yayımlanması, programın güncel bölümünün yayın takvimindeki yerini doğruluyor. Önceki günlere ait bölümler ve tanıtımlar da kanalın MasterChef arşivinde izleyicilere sunuluyor.

MASTERCHEF TÜRKİYE CANLI NASIL İZLENİR?

MasterChef Türkiye'yi televizyondan takip edemeyen izleyiciler, TV8'in resmi internet sitesi üzerinden canlı yayına ulaşabiliyor. Kanalın canlı yayın sayfası; bilgisayar, telefon ve tablet üzerinden TV8 yayınını internet aracılığıyla izleme imkânı sunuyor.

Canlı yayın konusunda kullanıcıların resmi yayın kaynağını tercih etmesi önem taşıyor. Özellikle “TV8 canlı izle ücretsiz”, “MasterChef canlı izle TV8” ve benzeri aramalarda çok sayıda farklı internet sitesi sonuçlarda görülebiliyor. TV8'in kendi canlı yayın servisi ise kanalın resmi internet sitesi üzerinden hizmet veriyor.

MASTERCHEF TÜRKİYE 25 EYLÜL'DE YENİ BÖLÜMÜYLE EKRANDA

MasterChef Türkiye'nin resmi sayfasında 25 Eylül tarihli bölüm için özel tanıtım bulunuyor. Programın eylül ayı boyunca düzenli olarak yeni bölümlerle devam ettiği, TV8'in bölüm arşivinde yer alan güncel içeriklerden de görülüyor.

MasterChef Türkiye'de yarışmacılar mutfaktaki performanslarıyla mücadele ederken değerlendirmeleri jüri üyeleri gerçekleştiriyor. Mehmet Yalçınkaya, Somer Sivrioğlu ve Danilo Zanna yarışmada jüri koltuğunda yer alıyor.

BUGÜN TV8'DE NELER VAR? 25 EYLÜL TV8 YAYIN AKIŞI

TV8'in 25 Eylül Cuma günü programında gündüz kuşağından akşam saatlerine kadar farklı yapımlar bulunuyor. Kanalın yayın programında sabah ve gündüz kuşağının ardından saat 16.00'da Zuhal Topal'la Yemekteyiz, saat 20.00'de ise MasterChef Türkiye yer alıyor.

MasterChef Türkiye'nin gündüz kuşağında önceki bölüm yayınları da ekrana gelebiliyor. Programı kaçıran izleyiciler TV8'in internet sitesindeki bölüm arşivinden geçmiş bölümlere ulaşabiliyor.

TV8 HANGİ FREKANSTA?

TV8 uydu yayınının yanı sıra farklı dijital platformlardan da izlenebiliyor. Kanal, Digiturk, D-Smart ve Tivibu gibi platformların kanal listelerinde yer alıyor. Türksat 4A üzerinden de TV8 yayınına uydu frekans bilgileri kullanılarak ulaşılabiliyor.

TV8 CANLI İZLE: MASTERCHEF TÜRKİYE NEREDEN İZLENİR?

MasterChef Türkiye'nin 25 Eylül 2026 Cuma akşamındaki yeni bölümü saat 20.00'de TV8 ekranlarında yayınlanıyor. Yarışmayı televizyon başından takip edemeyen izleyiciler TV8'in resmi canlı yayın sayfasından bilgisayar, cep telefonu veya tablet üzerinden yayına ulaşabiliyor. MasterChef'in kaçırılan ve önceki bölümleri ise TV8'in MasterChef Türkiye bölüm arşivinden takip edilebiliyor.

SHOW TV CANLI İZLE: KIZILCIK ŞERBETİ SAAT KAÇTA?

Show TV canlı yayın akışında 25 Eylül 2026 Cuma gününün prime time programı Kızılcık Şerbeti oldu. Dizinin 140. bölümü saat 20.00'de Show TV'de yayınlanıyor.

Show TV'nin resmi yayın akışında saat 18.25'te Show Ana Haber'in ardından Kızılcık Şerbeti'nin yeni bölümünün başlayacağı belirtiliyor. Gece kuşağında ise farklı dizi ve programların tekrarları ekrana geliyor.

KIZILCIK ŞERBETİ 140. BÖLÜM CANLI NASIL İZLENİR?

Kızılcık Şerbeti 140. bölümü televizyonda Show TV üzerinden takip edilebiliyor. Televizyon başında olmayan izleyiciler ise kanalın resmi internet sitesinde bulunan Show TV canlı yayın ekranını kullanabiliyor.

Show TV'nin internet sitesinde yer alan “Canlı Yayın” bölümü üzerinden kanalın o anda ekrana gelen yayınına erişilebiliyor. Yayın hakları veya teknik koşullara bağlı olarak internet yayınının erişim durumunda zaman zaman değişiklik yaşanabiliyor.

KIZILCIK ŞERBETİ 140. BÖLÜMDE NELER OLACAK?

Kızılcık Şerbeti'nin 140. bölüm fragmanları yeni bölüm öncesinde yayımlandı. Show TV'nin resmi sayfasında yer alan tanıtımda özellikle Başak'ın sağlık durumuyla ilgili gelişmelerin hikâyede önemli bir yer tutacağı görülüyor.

Yeni bölümde Fatih ve Başak cephesindeki gelişmelerin yanı sıra Kıvılcım'ın hayatındaki değişim de öne çıkıyor. Yayınlanan tanıtımlar, aileler arasındaki ilişkilerde yeni gerilimlerin yaşanacağının işaretlerini veriyor. Show TV, 140. bölüme ait iki ayrı fragmanı da izleyicilerle paylaştı.

KIZILCIK ŞERBETİ SON BÖLÜMDE NE OLDU?

Kızılcık Şerbeti'nin son yayınlanan 139. bölümünde hikâye altı aylık zaman atlamasının ardından devam etti. Ünal ailesi yaşadığı kayıpların etkisini sürdürürken Ünal Holding'deki mali sorunlar aile içinde yeni tartışmaların başlamasına neden oldu.

Ömer'in şirketten ayrılması ve bazı otelleri alması dengeleri değiştirirken Fatih ile Emir, Abdullah'ı hisse satışı konusunda ikna etmeye çalıştı. Asil ve Asude ise şirket üzerindeki kontrolü artırmak için kendi planlarını devreye soktu.

Salkım'ın geçirdiği kazanın ardından hafızasının geri gelmesi evde yeni gelişmelerin önünü açtı. Fatih ile Başak'ın evliliği devam ederken hamile olan Başak'ın aniden fenalaşması endişeye neden oldu.

Kıvılcım ise Çimen'in hayatını düzene sokmasına yardımcı olmaya çalışırken yeni komşusuyla yaşadığı sorunlarla karşı karşıya kaldı. Katıldığı bir etkinlikte yaşadığı karşılaşma da Kıvılcım'ın hayatında yeni bir dönemin kapısını araladı.

KIZILCIK ŞERBETİ 140. BÖLÜM NE ZAMAN?

Kızılcık Şerbeti'nin 140. bölümü 25 Eylül 2026 Cuma günü saat 20.00'de yayınlanıyor. Show TV'nin resmi internet sitesinde hem kanalın günlük yayın akışında hem de dizi bölümünde yeni bölümün cuma akşamı saat 20.00'de ekrana geleceği bilgisi yer alıyor.

Dizinin yeni bölüm fragmanları da yayın öncesinde Show TV tarafından paylaşıldı. Kanalın resmi sayfasında 139. bölüm son bölüm olarak listelenirken 140. bölüme ait yeni fragmanlar erişime açıldı.

SHOW TV YAYIN AKIŞI 25 EYLÜL 2026

Show TV'de 25 Eylül Cuma günü öne çıkan programlar şöyle:

06.00: Siyah Kalp
09.00: Muhtemel Aşk
12.30: Buse Varol ile Gelin Evi
15.00: Sevdan Bir Ateş
18.25: Show Ana Haber
20.00: Kızılcık Şerbeti – Yeni Bölüm
00.15: Sevdan Bir Ateş

Show TV'nin resmi programında Kızılcık Şerbeti saat 20.00 kuşağında “Yeni Bölüm” olarak yer alıyor.

KIZILCIK ŞERBETİ HANGİ KANALDA?

Kızılcık Şerbeti Show TV'de yayınlanıyor. Dizinin yeni bölümleri cuma akşamları saat 20.00'de izleyiciyle buluşuyor.

Dizinin yayınlanan son bölümleri, fragmanları, özel sahneleri ve diğer içerikleri de Show TV'nin resmi internet sitesindeki Kızılcık Şerbeti sayfasından takip edilebiliyor.

SHOW TV CANLI İZLE VE KIZILCIK ŞERBETİ CANLI YAYIN

Show TV canlı izle seçeneğini kullanarak Kızılcık Şerbeti'nin yeni bölümünü internet üzerinden takip etmek isteyen izleyiciler kanalın resmi canlı yayın sayfasına giriş yapabilir. Kızılcık Şerbeti 140. bölüm, 25 Eylül 2026 Cuma akşamı saat 20.00'de Show TV'de ekranlara geliyor.

Show TV canlı yayın, Kızılcık Şerbeti canlı izle, Kızılcık Şerbeti 140. bölüm izle, Kızılcık Şerbeti yeni bölüm, Kızılcık Şerbeti saat kaçta ve Show TV yayın akışı sorgularında en güncel bilgi için kanalın resmi yayın programı takip edilebilir.

Kılıçdaroğlu, Şekeroğlu'nun ailesine başsağlığı dileyerek iktidarın emeklilere yönelik politikalarını eleştirdi. Kılıçdaroğlu, "Artık sözün bittiği yerdeyiz" diyerek başladığı paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Bir emekli polis memurumuz, ‘Para için değil, onurumuz için’ diyerek haykırdı ve hayatına kıydı.

Ankara’da emeklilerin seyyanen zam talebiyle düzenlediği eylemde yaşamını yitiren emekli polis memuru Ali Şekeroğlu’nun ölümü, Türkiye’de emeklilerin düşürüldüğü vahim tablonun acı bir göstergesidir.

Yıllarca bu devlete hizmet etmiş insanlar emekliliklerinde yoksulluğa, borca ve geçim sıkıntısına mahkum eden düzenin sorumlusu, yıllardır ülkeyi yöneten iktidardır.

Emekliye ‘geçin’ demek yetmez. Pazara, kiraya, faturaya, ilaca yetişmeyen maaşla insanca yaşam beklemek mümkün değildir. Dün torununa harçlık veren emekliler bugün hayatta kalabilmek için evlatlarının, torunlarının eline bakar hale gelmişse bunun sorumlusu ülkeyi yöneten iktidar ve uyguladıkları insanı yok sayan ekonomi programlarıdır.

Emeklilerin taleplerini görmezden gelmek, onları her gün biraz daha yoksulluğa sürüklemek sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmaz.

Ali Şekeroğlu’nun elindeki dövizde yazan söz, bugün iktidarın duyması gereken en ağır uyarıdır: ‘Para için değil, onurumuz için.’

Emekliler sadaka istemiyor. Yıllarca verdikleri emeğin karşılığında insanca yaşamak, onurlu bir emeklilik sürmek istiyor. Bu ülkenin emeklilerini bu hale getiren politikaların sorumluluğunu taşıyan AK Parti iktidarı, artık emeklilerin sesini duymak ve gereğini yapmak zorundadır.

Ali Şekeroğlu’na Allah’tan rahmet, ailesine ve tüm emeklilerimize başsağlığı diliyorum. Bu acının üzeri örtülemez; emeklilerin haklı talepleri artık daha fazla ertelenemez. Bizim kavgamız, emekçinin de emeklinin de onurlu bir yaşam sürdüğü bir Türkiye kavgasıdır."

Konu hakkında konuşan Özgür Özel, şu açıklamalarda bulundu:

"Bir emeklimiz Anayasa Mahkemesi önünde hak ararken canına kıyıyor. Bütün emeklilere başsağlığı diliyorum. Bu iktidar gelirken başbakanlığın önüne yazar kasa atıldı. İktidara yakın medya bu haberi görüyor mu, irdeliyor mu, yok. Bu ülkede bir yazar kasa iktidar değiştirdi. Bu vakitten sonra Korkut hocanın dediği gibi, bu topraklarda sosyal paylama sandıkta olur diyordu. Sandığa kalmadan olacak gibi. Sosyal patlamanın eşiğindeyiz. Çaresizlik artık isyan noktasında. Yeter artık."

Kısıtlamaya konu olan hesapların bir bölümünün X tarafından Türkiye’den erişilemez hale getirildiği belirtildi. Söz konusu hesaplara Türkiye üzerinden ulaşım sağlanamazken, uygulamanın tüm hesapları tamamen devre dışı bırakmadığı ve bazı hesaplar açısından erişim kısıtlamasının Türkiye ile sınırlı olduğu aktarıldı.

Güzeldülger’in hesabına getirilen erişim kısıtlamasının zamanlaması da dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı. Eski TMSF yöneticisinin hesabına yönelik uygulama, kamuoyunda “fon skandalı” olarak anılan soruşturmanın devam ettiği bir dönemde gerçekleşti.

Fanatik'e konuşan Adalı, şunları kaydetti:

"Sezon başını sıkıntılı geçiririz diye düşünüyorduk"

"Takım beklediğimden iyi. Sezon başını sıkıntılı geçiririz diye düşünüyorduk aslında! Dokuz yeni oyuncu ve yepyeni bir teknik heyet vardı çünkü. Fakat teknik heyet ve oyuncu grubu bizi yanılttı! Geldiğimiz noktada sonuçlardan memnunuz. Italiano, yaz kampını 16 oyuncuyla yaptı! Bunların çoğu da altyapıdan çocuklardı! Bu çocuklar lige altıda altıyla başladı. Vincenzo İtaliano ile böyle bir kampın ardından maç kaybetmelerini beklemiyorduk zaten!

"Bu MHK, taraftarları sokağa dökmek için şartları zorluyor"

Hakem konusunda söylediklerimin arkasındayım. Bu iş alevlenirse önünü alamazlar. Benim korkum bu. Çünkü Türkiye’de insanların en büyük zevki futbol. Bu MHK, taraftarları sokağa dökmek için şartları zorluyor. Cumhurbaşkanımız da durumun farkındadır. Hem ben hem de birçok kulüp başkanı MHK’dan ve Başkanı Ferhat Gündoğdu’dan rahatsız. Gelinen nokta tam anlamıyla yüzsüzlük! Türkiye’deki takımların yüzde 80’inin şikayet ettiği bir yerde neden hâlâ oturur insan?

Italiano'dan Olaitan için yorum: Değeri 50-60 milyon Euro olacak

Poku’yu aldık. Geçtiğimiz yönetim’ sezon ‘Gelecek vaat eden oyuncular’ listesinde en pahalı isimdi. Olaitan’ı görüyorsunuz. Italiano, ‘Onun değeri 50- 60 milyon Euro olacak’ diyor. Bir de Miretti var. Onu yavaş yavaş göreceksiniz. Miretti de o karakterde mesela. Zorlamak gerekiyor... Hocamız, stoper için bu yaz döneminde idare edeceğini söyledi. Salih ve Orkun’u yedekleyecek birini almayı düşünüyoruz. Gedson Fernandes, bizim gündemimizde yok. Fiyat artırmak için bizi öne sürüyorlar.

"Allah Galatasaray’a sabır versin"

Bu sezon bizi zorlayan bir transfer olmadı. Zorlu transfer, parayı ne kadar verdiğine bağlı. Kulüp 5 istiyorsa verip, alırsın. Oyuncu 3 istiyorsa verip, alırsın. 5 isteyene 2.5 verirsen, tabii ki zorlanırsın. Biz bu sene çoğunu beklediğimizin altında bitirdik. Bu transferler, sadece bir ayda bitti. Mesela performans olarak Salih’in, bu şekilde olacağını zaten biliyordum. Dortmund’da olan birinin kötü olması çok zor. İlhan Fakılı ile ilk anlaşmamız, 1.5’tu. Sonra kulüp satıldı, gelen adamlar 3 dedi... 3’ten aşağı vermediklerini söylediler. Allah Galatasaray’a sabır versin, ödenen bonservisler nedeniyle.

"Beşiktaş’ta satılacak hiç kimse yok"

Ama şunu da herkes bilsin. Şartlar ne olursa olsun, bu takımı şampiyonluk için kurduk. Bu sene başka yıldıza ihtiyacımız yok. Bizim sadece bir derdimiz var; şampiyon olmak. Sonuna kadar kovalayacağız. Beşiktaş’ta satılacak hiç kimse yok. Şampiyon olmadan gelen her teklife kapalı Beşiktaş. Kimse de bir yere gitmez. Orkun da Vlahovic de!

"Fenerbahçe derbisi sonrası soyunma odasına indim"

Çünkü bu takımın içinde gerçek bir ruh var. Fenerbahçe derbisi sonrası soyunma odasına indim. Hoca havada, 30 futbolcu ‘Italiano’ diye bağırıyor. Hoca mutlu, oyuncular mutlu. Hepsinde de altyapıdan gelmiş bir oyuncu kadar aidiyet duygusu var.

"Salah olsaydı, Vlahovic olmazdı"

Vlahovic transferini bir haftada bitirdik. Uçakta gelirken en az 80 soru sordu; ‘Kızılyıldız’da böyle, sizde nasıl?’ gibi. Biz ona ‘Şunu de, bunu söyle’ demedik. Uçaktan indi ve ‘Şampiyon Beşiktaş’ diye bağırdı. Kültürleri bize çok benziyor. Vlahovic’i almamız bir hafta sürdü. 3 ay sessiz, sedasız bekledik. Salah olsaydı, Vlahovic olmazdı yani sisteme uygun olmazdı.

"Orta sahaya bir kişi daha almamız gerek"

Orta sahaya bir kişi daha almamız gerek. Orkun’a tek söylediğim, sakatlanmaması... Müthiş oynuyor. Maçları izlerken oturduğum söylenemez. Hep ayaktayım. Çok heyecanlanıyorum. Ancak bu takımın hepimizde yarattığı bir duygu var. Gol de yesek, geriye de düşsek, ‘Birazdan atarız, herşey normale döner’ dedirtiyor. Geçen sene de içeride çok kaybediyorduk, şimdi dışarıda. Hakem hatalarına bağımlı bu... İçeride ve deplasmanda yönetilen maçlarımız farklı.

"Hakem hataları en çok hangi takımlara yapılmış?"

Geçen sezondan beri hakem hataları en çok hangi takımlara yapılmış? Beşiktaş, Trabzonspor, Fenerbahçe ve Rize... Şimdi de bakıyorum; bu üç büyük kulübün camiasını ısrarla tahrik edip, sokağa dökmek için çalışıyorlar. Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, tıpkı bizler gibi futbol dünyasına son derece hâkim. Açıkça söylüyorum, Ferhat Gündoğdu’nun kendinden haberi yok! Altındaki birkaç kişi ayarlıyor listeyi, onaylıyor o da.

"Trabzon’u, Fener’i ve bizi anladım"

Paranoya yapıyorum dedim ama yani sanki birileri bu camiaları size düşman etsin, mutlu olmasın bu camialar, isyan etmeye devam etsin gibi bir görüntü var. Trabzon’u, Fener’i ve bizi anladım. Rize ile ne işiniz var? Bunu dediğimden beri Rize’de çıt yok.

"Gündoğdu’nun altına birkaç kişiyi getirip, onu buraya verelim diyorlar"

Ferhat Gündoğdu görevdeyken, yaptıklarının farkında değildi. Ferhat Gündoğdu’nun altına birkaç kişiyi getirip, onu buraya verelim vesaire diyorlar."

Başrollerinde Ulaş Tuna Astepe ve Deniz Baysal’ın yer aldığı Taşacak Bu Deniz, 5 Haziran 2026’da yayınlanan 31. bölümüyle sezon finali yaparak ekranlara ara vermişti. Dizinin takipçileri ise yeni yayın döneminin başlamasıyla birlikte 2. sezonun ilk bölüm tarihini araştırıyor.

Taşacak Bu Deniz bu akşam var mı?

Taşacak Bu Deniz, 25 Eylül Cuma akşamı TRT 1 ekranında yeni bölümüyle yayınlanmayacak. TRT 1’in güncel yayın akışında saat 20.00’de Taşacak Bu Deniz bulunuyor ancak bu yayın yeni sezon bölümü değil, tekrar yayını.

Gecenin ilerleyen saatlerinde de dizinin bir başka tekrarı ekranlara gelecek. TRT 1 yayın akışına göre saat 23.35’te Mehmed: Fetihler Sultanı, saat 01.55’te Seksenler ve saat 03.15’te yeniden Taşacak Bu Deniz yayınlanacak.

Dolayısıyla 25 Eylül Cuma akşamı Taşacak Bu Deniz 32. bölüm yayınlanmayacak.

Taşacak Bu Deniz 2. sezon tanıtımı yayınlandı

Dizinin yeni sezonuyla ilgili beklenen gelişme ise 25 Eylül akşamında yaşandı. Taşacak Bu Deniz 2. Sezon Tanıtımı, TRT 1’in resmi YouTube hesabında yayınlandı.

Tanıtımın yayınlanmasıyla birlikte dizinin yeni sezonuna ilişkin ilk görüntüler de izleyiciyle buluştu. Böylece yaz arasının ardından dizinin dönüşüyle ilgili bekleyişte önemli bir aşama geride kalmış oldu.

Taşacak Bu Deniz yeni bölüm ne zaman?

Taşacak Bu Deniz 32. bölüm, 2 Ekim 2026 Cuma saat 20.00'de TRT 1'de yayınlanacak.

Böylece dizinin sezon finalinden sonra beklenen yeni bölüm tarihi netleşmiş oldu. İlk sezonu 31 bölüm süren yapım, ikinci sezona 32. bölümle başlayacak.

Dizinin yeni sezonuyla ilgili ilk görüntüler de yayınlanan tanıtımla birlikte izleyiciyle buluştu.

Taşacak Bu Deniz 32. bölüm ne zaman?

Taşacak Bu Deniz’in 32. bölümü, ikinci sezonun ilk bölümü olacak. Dizinin 31. bölümle sezon finali yapmasının ardından hikâye yeni sezonda kaldığı yerden devam edecek.

Yeni sezon tanıtımının yayınlanmasıyla birlikte 32. bölüm için geri sayım da başladı. Ancak 25 Eylül itibarıyla kesin yayın tarihi konusunda TRT 1’in resmi yayın akışında yeni bölüm bilgisi bulunmuyor. TRT 1’in 25 Eylül yayın akışında saat 20.00’de dizinin tekrar bölümü yer alıyor.

Taşacak Bu Deniz sezon finalinde neler oldu?

Taşacak Bu Deniz’in 31. bölümünde Esme, Adil ve Eleni’nin 20 yıl sonra yeniden bir araya gelmesinin ardından hikâyede hesaplaşma süreci öne çıktı.

Koçari Konağı’nda başlayan kına gecesi, yıllardır saklanan sırların ortaya çıkmasıyla büyük bir yüzleşmeye dönüştü. Furtunalar da beklemedikleri bir hesabın içinde kaldı.

Sezon finalinde düğün günü geldiğinde Esme ve Adil, uzun süredir bekledikleri mutluluğa yaklaşırken yeni bir sınavla karşı karşıya kaldı. Böylece ikinci sezona taşınacak yeni çatışmalar için de zemin oluştu.

Taşacak Bu Deniz TRT 1’de hangi gün yayınlanıyor?

Taşacak Bu Deniz, ilk sezonunda cuma akşamları TRT 1 ekranında izleyiciyle buluşuyordu.

Yeni sezonun da cuma kuşağında devam etmesi beklenirken, 2. sezonun kesin başlangıç tarihi için TRT 1’in resmi yayın duyurusunun takip edilmesi gerekiyor.

25 Eylül TRT 1 yayın akışı

TRT 1’in 25 Eylül 2026 Cuma günündeki yayın programında Taşacak Bu Deniz’in bulunduğu saatler şöyle:

• 20.00: Taşacak Bu Deniz

• 23.35: Mehmed: Fetihler Sultanı

• 01.55: Seksenler

• 03.15: Taşacak Bu Deniz

TRT 1’in resmi yayın akışında 20.00’de Taşacak Bu Deniz görünmesine rağmen yeni bölüm bilgisi bulunmuyor. Bu nedenle izleyiciler 25 Eylül akşamında dizinin yeni sezon bölümünü değil, tekrarını izleyecek.

Taşacak Bu Deniz 2. sezon için son durum

Taşacak Bu Deniz'in ikinci sezon başlangıç tarihiyle birlikte dizinin 32. bölüm heyecanı da başladı. 2 Ekim 2026 Cuma saat 20.00'de TRT 1 ekranında yayınlanacak yeni bölümle birlikte sezon arası sona erecek.

Dizinin ikinci sezon tanıtımının yayınlanmasıyla yeni sezondan ilk görüntüler de izleyiciyle buluştu.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma; "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma", "rüşvet", "irtikap", "resmi belgede sahtecilik", "görevi kötüye kullanma" ve "imar kirliliğine neden olma" suçlamalarını kapsıyor.

Soruşturmanın ilk aşamasında, aralarında Menderes Belediye Başkanı İlkay Çiçek'in de bulunduğu 16 kişi hakkında gözaltı kararı verilmişti. 4 Ağustos'ta düzenlenen eş zamanlı operasyonda Çiçek'in de aralarında olduğu 15 kişi gözaltına alınmış, hakkında yakalama kararı bulunan Belediye Başkan Yardımcısı Rüzgar Sönmez ise daha sonra gerçekleştirilen operasyonla yakalanmıştı.

İlk operasyonda 10 kişi tutuklanmıştı

İlk operasyon kapsamında adliyeye sevk edilen 16 şüpheliden Belediye Başkanı İlkay Çiçek, Başkan Yardımcıları Rüzgar Sönmez ve Mesut Taşdemir, Belediye İmar ve Şehircilik Müdürü İbrahim Yalça, Belediye Plan ve Proje Müdürü Durmuş Parım, Belediye Yapı Kontrol Müdürü Ömer Eryılmaz, Belediye Plan ve Proje Müdür Vekili Yaprak Uçak, Belediye Meclis Üyeleri Emre Pala ve Ferdi Hepyılmaz ile Mustafa Pala tutuklanmıştı.

Belediye İmar ve Şehircilik Müdürlüğü İnşaat Teknisyeni Ö.C.K., aynı müdürlükte görev yapan Mimar A.B.Y., eski Belediye Yapı Kontrol Müdürleri S.D. ve H.Y. ile İ.P. ve A.P. ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Soruşturma kapsamında daha sonra gözaltına alınan avukat Elifnur Gürcü de tutuklanmıştı. Soruşturma dosyasındaki tespitlere göre Gürcü'nün, Kuruçaylar suç örgütü tarafından Belediye Başkanı İlkay Çiçek'in yanına yerleştirildiği ileri sürüldü.

İkinci dalgada 9 kişi gözaltına alındı

Soruşturma devam ederken alınan ifadeler ile MASAK verileri üzerinde gerçekleştirilen analiz ve incelemelerin ardından 9 kişi hakkında daha gözaltı kararı çıkarıldı.

İzmir İl Jandarma Komutanlığı ekiplerince 23 Eylül'de düzenlenen ikinci dalga operasyonda 9 şüpheli gözaltına alındı. Jandarmadaki işlemlerinin tamamlanmasının ardından adliyeye sevk edilen A.U., S.K., Ç.Ç., O.D., A.D., O.G. ve M.K. tutuklandı.

M.R.G. ve E.Ö. ise mahkeme tarafından adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

İSVEÇ - ROMANYA MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

İsveç ile Romanya arasındaki UEFA Uluslar Ligi karşılaşması 25 Eylül 2026 Cuma günü oynanacak. Karşılaşmada ilk düdük Türkiye saati ile 21.45’te çalacak.

İki takım, Uluslar Ligi B Ligi 4. Grup’taki ilk karşılaşmalarında sahaya çıkacak. Grupta İsveç ve Romanya’nın yanı sıra Polonya ile Bosna Hersek de mücadele ediyor.

İSVEÇ - ROMANYA MAÇI NEREDE OYNANACAK?

İsveç - Romanya karşılaşması, İsveç’in Solna kentinde bulunan Strawberry Arena stadyumunda oynanacak. İsveç, grup aşamasındaki ilk karşılaşmasına kendi sahasında çıkacak.

Romanya ise turnuvadaki ilk maçında deplasmanda puan veya puanlar arayacak.

İSVEÇ - ROMANYA MAÇININ HAKEMİ KİM?

Karşılaşmayı Çekya Futbol Federasyonu’ndan Ondřej Berka yönetecek. Berka’nın yardımcılıklarını Matěj Vlček ile Kamil Hajek yapacak.

VAR görevini İtalyan hakem Michael Fabbri, AVAR görevini ise Karel Rouček üstlenecek. Dördüncü hakem olarak Ondrej Pechanec görev yapacak.

İSVEÇ - ROMANYA MAÇI HANGİ KANALDA?

İsveç - Romanya maçı Türkiye’de A Spor ekranlarından canlı olarak yayınlanacak. Futbolseverler, 25 Eylül Cuma günü saat 21.45’te başlayacak karşılaşmayı A Spor’dan şifresiz olarak takip edebilecek.

Emekli polis olduğu öğrenilen Ali Ş., hayat pahalılığı ve geçim derdine ilişkin olarak konuştu. Geçinemediğini ifade eden Ali Ş., "Bizi bu hale getiren utansın" dedi. Emekli polis, daha sonra beylik tabancası ile intihar girişiminde bulundu.

Basın açıklaması ertelendi

Avukat Ali Erdem Gündoğan, yaptığı açıklamada, "Bizi çok üzen bir olay gerçekleşti, emekli polis memur bir arkadaşımız, emekli maaşıyla geçinemediğini söyleyerek, beylik tabancasını çıkartarak intihara teşebbüs etmiştir. Bu olay bizi çok üzmüştür, basın açıklamasını daha sonra yapacağız. Bu intihar olayı da emeklinin ne hale geldiğini gösteriyor, emekli maaşıyla barınmak, temel ihtiyaçları karşılamak imkansız hale gelmiştir"dedi.

İhbar üzerine olay yerine 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi. Ekipler, intihar girişiminde bulunan emekliye ilk müdahalede bulundu. Emekli polisin sağlık durumuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti

Emekli polis memuru Ali Ş., tüm müdahalelere rağmen kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti .

BENZİNE ZAM NE KADAR OLACAK?

Aydilek’in aktardığı hesaplamaya göre benzinin litresindeki mevcut ÖTV tutarı 4,43 TL seviyesinde bulunuyor. Eşel mobil uygulamasının sona ermesinin ardından ÖTV’nin 14,83 TL’ye çıkması halinde vergi farkı litre başına 10,40 TL olacak.

ÖTV artışına yüzde 20 KDV etkisinin de eklenmesiyle pompaya yansıyabilecek toplam artışın 12,48 TL seviyesine ulaşabileceği hesaplanıyor. Buna göre 10,40 TL’lik ÖTV farkına yaklaşık 2,08 TL KDV eklenecek.

Ancak söz konusu 12,48 TL’lik benzin zammı henüz kesinleşmiş yeni bir pompa fiyatı değil. Hesaplama, mevcut düzenlemenin değiştirilmemesi ve vergi farkının tamamının satış fiyatına yansıması senaryosuna dayanıyor. 1 Ekim öncesinde yeni bir karar alınması halinde zam miktarı değişebilir.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ 1 EKİM’DE SONA ERİYOR

Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin doğrudan pompaya yansımasını sınırlamak amacıyla mart ayında devreye alınan eşel mobil sistemi, petrol ve döviz kaynaklı maliyet artışlarının bir bölümünün ÖTV’den karşılanmasını sağladı.

3 Temmuz 2026 tarihli düzenlemeyle sistemin kademeli olarak sona erdirilmesi kararlaştırıldı. Buna göre rafineri fiyatlarındaki artışların 31 Temmuz’a kadar yüzde 50’si, 1 Ağustos-30 Eylül döneminde ise yüzde 25’i ÖTV indirimi yoluyla karşılanıyor. Düzenlemeye göre sistem 1 Ekim 2026’da sona erecek.

Motorin için ise ağustos ayında ayrı bir düzenleme yapıldı. Motorin eşel mobil sisteminden çıkarılırken ÖTV tutarının aylara göre kademeli artırılmasına yönelik yeni bir takvim oluşturuldu.

BENZİNİN LİTRESİ 90 TL’Yİ AŞACAK MI?

25 Eylül 2026 itibarıyla benzinin litresi İstanbul Avrupa Yakası’nda yaklaşık 80,40 TL, İstanbul Anadolu Yakası’nda 80,30 TL, Ankara’da 81,40 TL ve İzmir’de 81,70 TL seviyesinde bulunuyor. Fiyatlar dağıtım şirketleri ve istasyonlara göre değişiklik gösterebiliyor.

Mevcut fiyatların değişmediği ve 12,48 TL’lik vergi etkisinin tamamının pompaya yansıdığı varsayıldığında benzinin litre fiyatı İstanbul’da yaklaşık 92,8-92,9 TL, Ankara’da 93,9 TL, İzmir’de ise 94,2 TL seviyesine çıkabilir.

Bu rakamlar tahmini hesaplama niteliğinde. 1 Ekim’e kadar Brent petrol fiyatları, döviz kuru, rafineri fiyatları veya yeni bir vergi düzenlemesi nedeniyle pompa fiyatlarında farklılık oluşabilir.

EŞEL MOBİL NEDİR?

Eşel mobil sistemi, akaryakıtın rafineri çıkış fiyatlarında meydana gelen artışların belirli bir bölümünün ÖTV azaltılarak karşılanmasını sağlayan bir vergi mekanizması olarak uygulanıyor.

Mart 2026’da yürürlüğe giren ilk düzenlemede uluslararası ürün fiyatları veya döviz kurundan kaynaklanan artışların belirli bölümünün ÖTV indirimiyle dengelenmesi amaçlandı. Sistem daha sonra kademeli olarak daraltıldı.

Bu nedenle eşel mobil uygulamasının kaldırılması yalnızca gelecekte yaşanabilecek petrol ve kur artışlarının pompaya daha doğrudan yansıması anlamına gelmiyor. Mevcut ÖTV tutarının yeniden yükselmesi de benzin fiyatları açısından belirleyici olacak.

1 EKİM BENZİN ZAMMI KESİNLEŞTİ Mİ?

1 Ekim için konuşulan 12,48 TL’lik benzin zammı şu aşamada kesinleşmiş bir akaryakıt fiyat değişikliği olarak açıklanmış değil. Rakam, eşel mobil sisteminin mevcut takvime göre sona ermesi sonrasında oluşacak ÖTV ve KDV farkı üzerinden yapılan hesaplamaya dayanıyor.

Yeni bir düzenleme yapılmaması ve hesaplanan vergi farkının pompaya tamamen yansıması halinde benzinin litre fiyatının 90 TL sınırını aşması bekleniyor. Bu nedenle akaryakıt piyasasında gözler, 1 Ekim 2026 öncesinde eşel mobil ve benzin ÖTV’sine ilişkin yeni bir karar alınıp alınmayacağına çevrildi.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının başlamasıyla birlikte bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!