Selçuk Tepeli: "Bir mola verme kararı aldım"

Altı sezon boyunca hafta içi her akşam ekranda olduğunu belirten Tepeli, yayın maratonuna bir süreliğine ara verme kararı aldığını söyledi.

Tepeli, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Altı sezon boyunca hafta içi her akşam ekranda sizlerle buluşmak, memleketin ve dünyanın gündemini beraber ele almak tarifsiz bir onurdu. Ancak artık bir mola verme kararı aldım. Sizden bir süreliğine müsaade istiyorum" ifadelerini kullandı.

Çalışma arkadaşlarına ve izleyicilere teşekkür etti

Haber merkezindeki çalışma arkadaşlarına ve kendisini her akşam evlerine konuk eden izleyicilere teşekkür eden Tepeli, Genel Yayın Yönetmeni Doğan Şentürk başta olmak üzere NOW Haber ailesine şükranlarını sundu.

Tepeli, mesajında, "Bana her zaman destek olan, haberin mutfağındaki değerli yol arkadaşım, Genel Yayın Yönetmenimiz Doğan Şentürk başta olmak üzere tüm NOW Haber ailesine ve elbette beni her akşam evlerine konuk eden sizlere yürekten teşekkür ederim" dedi.

NOW Ana Haber'i yeni sezonda Ozan Gündoğdu sunacak

Selçuk Tepeli, yeni sezonda NOW Ana Haber Bülteni'ni gazeteci Ozan Gündoğdu'nun sunacağını açıkladı.

Meslektaşına başarılar dileyen Tepeli, "Yeni sezonda ekranda bayrağı çok sevdiğim, değerli meslektaşım Ozan Gündoğdu devralacak. Ozan'a ve tüm NOW Haber ekibine yeni sezonda başarılar diliyorum" ifadelerini kullandı.

"Yeni yazılar ve müziklerle buralarda olacağım"

Ekranlara ara vereceğini açıklayan Tepeli, medya çalışmalarını tamamen bırakmayacağının da sinyalini verdi.

Tepeli, paylaşımını "Görüşmek üzere efendim. Yeni yazılar ve müziklerle buralarda olacağım..." sözleriyle tamamladı.

Tepeli, mesajında şu sözlere yer verdi:

"Altı sezon boyunca hafta içi her akşam ekranda sizlerle buluşmak, memleketin ve dünyanın gündemini beraber ele almak tarifsiz bir onurdu. Ancak artık bir mola verme kararı aldım. Bana her zaman destek olan, haberin mutfağındaki değerli yol arkadaşım, Genel Yayın Yönetmenimiz Doğan Şentürk başta olmak üzere tüm NOW Haber ailesine ve elbette beni her akşam evlerine konuk eden sizlere yürekten teşekkür ederim. Yeni sezonda ekranda bayrağı çok sevdiğim, değerli meslektaşım Ozan Gündoğdu devralacak. Ozan'a ve tüm NOW Haber ekibine yeni sezonda başarılar diliyorum. Görüşmek üzere efendim. Yeni yazılar ve müziklerle buralarda olacağım..."

Şimşek'ten temmuz enflasyonu değerlendirmesi

Mehmet Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda temmuz ayı enflasyon verilerini değerlendirdi.

Zorlu küresel ve jeopolitik koşullara rağmen dezenflasyon sürecinin devam ettiğine işaret eden Şimşek, yıllık enflasyonun temmuz ayında bir önceki aya göre 0,4 puan gerileyerek yüzde 31,8 olduğunu belirtti.

"Hizmet enflasyonunda katılık azalıyor"

Şimşek, alınan tedbirlerin ve dezenflasyon sürecinin hizmet enflasyonu üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Şimşek, "Temmuz ayında yıllık enflasyon bir önceki aya göre 0,4 puan gerileyerek yüzde 31,8 oldu. Aldığımız tedbirler ve dezenflasyon sürecinin etkisiyle hizmet enflasyonunda katılık azalıyor" ifadelerini kullandı.

Eğitim ve kira enflasyonunda düşüş

Bakan Şimşek, eğitim ve kira enflasyonundaki yıllık değişimlere ilişkin de bilgi verdi.

Şimşek, "Eğitim ve kira yıllık enflasyonları geçen yılın aynı ayına göre sırasıyla 31 ve 34 puan azaldı" dedi.

"Kalıcı fiyat istikrarı hedefimizden taviz vermiyoruz"

Jeopolitik gelişmelerin oluşturduğu risklere de değinen Şimşek, ekonomi politikalarının kararlılıkla sürdürüldüğünü belirtti.

Şimşek, "Jeopolitik gelişmeler kaynaklı riskleri etkin şekilde yönetirken mali disiplinden ve kalıcı fiyat istikrarı hedefimizden taviz vermiyoruz" ifadelerini kullandı.

Zorlu küresel ve jeopolitik koşullara rağmen dezenflasyon devam ediyor. Temmuz ayında yıllık enflasyon bir önceki aya göre 0,4 puan gerileyerek yüzde 31,8 gerçekleşti.

Aldığımız tedbirler ve dezenflasyon sürecinin etkisiyle hizmet enflasyonunda katılık azalıyor. Eğitim ve kira… pic.twitter.com/JMvJDVoC3I

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) August 3, 2026

Adalet Bakanı Akın Gürlek, geçtiğimiz günlerde faili meçhul cinayetlerin aydınlatılması amacıyla bazı dosyaların yeniden inceleneceğini açıklamıştı. Gürlek, Ankara'da 24 Ocak 1993'te bombalı saldırı sonucu hayatını kaybeden Uğur Mumcu'nun dosyasının da yeniden inceleneceğini duyurmuştu.

Uğur Mumcu ailesinden Adalet Bakanı Gürlek'e randevu talebi

Gürlek'in açıklamalarının ardından Uğur Mumcu'nun ailesi, Mumcu suikastına ilişkin yargı süreci ve adalet talepleri konusunda yazılı bir açıklama yaptı.

Açıklamada, Uğur Mumcu'nun ölümünün "Türkiye'nin hâlâ bütün yönleriyle aydınlatılmayı bekleyen en ağır siyasal cinayetlerinden biri" olduğu vurgulandı.

Aile, Mumcu suikastına ilişkin dosyanın yeniden incelenmesi konusunda Adalet Bakanı Gürlek'ten bilgi almak amacıyla randevu talep etti.

"Dosyanın Bakanlık masasında incelenmesi kaygı yarattı"

Açıklamada, Akın Gürlek'in faili meçhul cinayet dosyalarının yeniden inceleneceğine yönelik sözlerine de yer verildi.

Uğur Mumcu ailesinin avukatları tarafından yapılan açıklamada, "Yargılaması mahkeme önünde sürmekte olan bir dosyanın hangi amaçla, hangi kapsamda ve hangi usulle Bakanlık masasında ayrıca incelemeye alındığı müvekkillerimiz bakımından ciddi bir belirsizlik ve kaygı yaratmıştır" ifadeleri kullanıldı.

Aileden suikastın tüm yönleriyle aydınlatılması talebi

Şükran Güldal Mumcu, Şinasi Özgür Mumcu ve Özge Mumcu Aybars'ın taleplerinin yalnızca suikastın uygulayıcılarının ortaya çıkarılmasıyla sınırlı olmadığı belirtildi.

Ailenin, cinayetin "karar veren, azmettiren, yönlendiren, koruyan ve varsa uluslararası bağlantılarıyla birlikte tüm yönleriyle ortaya çıkarılmasını" istediği kaydedildi.

"Oğuz Demir gecikmeksizin yakalanmalı"

Açıklamada, Uğur Mumcu dosyasında atılacak her adımın kesinleşmiş yargı kararlarını zayıflatmadan yürütülmesi gerektiği vurgulandı.

Aile, maddi gerçeğin tamamlanması, eksik bağlantıların ortaya çıkarılması ve firari sanık Oğuz Demir'in yakalanması için sürecin etkin şekilde işletilmesini istedi.

Açıklamada şu talepler sıralandı:

"Uğur Mumcu suikastının tüm yönleriyle aydınlatılması, eksik bırakılan bağlantıların araştırılması, azmettirici ve karar vericilerin ortaya çıkarılması, kesinleşmiş yargı kararlarının etkisizleştirilmemesi ve Oğuz Demir'in gecikmeksizin yakalanarak adalet önüne çıkarılması için sürecin etkin, şeffaf ve hızlı biçimde işletilmesi."

Aileden Adalet ve İçişleri Bakanlıklarına çağrı

Uğur Mumcu ailesi, yargılaması devam eden dosyanın mahkeme dışında hangi gerekçeyle incelendiğinin açıklanmasını istedi.

Açıklamada, Adalet Bakanı Akın Gürlek'ten talep edilen randevunun gecikmeden verilmesi ve ailenin endişelerinin doğrudan dinlenerek giderilmesi çağrısı yapıldı.

Açıklamada kısaca şu ifadeler kullanıldı:

"Uğur Mumcu dosyasında atılacak her adım, kesinleşmiş yargı kararlarını zayıflatmadan; maddi gerçeği tamamlayacak, eksik bağlantıları ortaya çıkaracak ve kaçak sanığın yakalanmasına hizmet edecek biçimde yürütülmelidir. Bu çerçevede talebimiz açıktır: Uğur Mumcu suikastının tüm yönleriyle aydınlatılması, eksik bırakılan bağlantıların araştırılması, azmettirici ve karar vericilerin ortaya çıkarılması, kesinleşmiş yargı kararlarının etkisizleştirilmemesi ve Oğuz Demir’in gecikmeksizin yakalanarak adalet önüne çıkarılması için sürecin etkin, şeffaf ve hızlı biçimde işletilmesi. Bu beklentinin gereği olarak, yargılaması süren bir dosyanın mahkeme dışında hangi gerekçeyle incelendiğinin açıklanmasını, Adalet Bakanı’ndan talep edilen randevunun gecikmeden verilmesini ve müvekkillerimizin endişelerinin doğrudan dinlenerek giderilmesini bekliyoruz. Adalet Bakanlığı’nı ve İçişleri Bakanlığı’nı, Oğuz Demir’in yakalanması için gerekli tüm adımları atmaya çağırıyoruz."

Sırbistan'da Tuna Nehri'nde su seviyesi rekor düzeyde düştü

Sırbistan'da etkisini artıran aşırı sıcaklar ve nehirlerde yaşanan su kaybını ele almak üzere Başbakan Djuro Macut liderliğinde acil durum toplantısı gerçekleştirildi.

Toplantının ardından basına açıklamalarda bulunan Başbakan Macut, kuraklık nedeniyle Tuna Nehri'ndeki su seviyesinde rekor seviyelerde devam eden düşüşü yakından izlediklerini belirterek, artan enerji ihtiyacına karşı vatandaşlara elektrik tüketiminde tasarruf çağrısında bulundu.

Sırbistan Meteoroloji Dairesi de yüksek sıcaklıkların hafta boyunca süreceğini ve 40 dereceye ulaşan havanın orman yangını riskini tırmandırdığını belirterek halkı dikkatli olmaya davet etti.

Hırvatistan'da "kırmızı alarm": Pula 40,4 dereceyi gördü

Hırvatistan Meteoroloji Dairesi, ülkenin hafta başı itibarıyla yeni bir sıcaklık dalgasına girmesiyle birlikte ülke genelinde "kırmızı alarm" ilan edildiğini duyurdu.

Sabah saatlerinde sıcaklığın Pula kentinde 40,4 derece, Rijeka kentinde ise 40 derece olarak ölçüldüğü kaydedildi. Yetkililer, özellikle çocukların ve yaşlıların öğle saatlerinde dışarı çıkmamalarını ve bol sıvı tüketmelerini tavsiye etti.

Başkan Özmen'den parti değiştireceği iddialarına yanıt

Butlan yönetimi altındaki CHP'de istifalar ve YENİ Parti'ye katılımlar devam ederken, uzun süredir Eyüpsultan Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen'in de parti değiştireceği iddiaları gündemdeydi.

Özmen, yaptığı yazılı açıklamayla iddialara son noktayı koydu. CHP'de kalacağını duyuran Özmen, belediye başkanlığı görevini tüm Eyüpsultanlılara eşit hizmet etme sorumluluğuyla sürdürdüğünü belirtti.

"Görevime CHP'nin adayı olarak devam edeceğim"

Hakkındaki parti değiştirme iddialarına bugüne kadar kamu görevlisi olmanın getirdiği hassasiyet nedeniyle yanıt vermediğini belirten Özmen, artık açıklama yapma ihtiyacı duyduğunu söyledi.

Özmen, "Eyüpsultan Belediye Başkanlığı görevine gelirken de temel motivasyonum makam değil, kamu hizmetiydi" ifadelerini kullandı.

Mazbatasını aldığı gün parti rozetini çıkardığını belirten Özmen, belediye başkanlığını siyasi görüşü ne olursa olsun tüm Eyüpsultanlılara eşit hizmet etme sorumluluğu olarak gördüğünü ifade etti.

Özmen, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Geride bıraktığımız süreçte de hiçbir ayrım yapmadan, adalet ve hakkaniyet anlayışıyla çalışmaya gayret ettik.

Bana oy verenlerin bir kısmı Cumhuriyet Halk Partisi'nin adayı olduğum için destek verdi; bir kısmı ise siyasi görüşü ne olursa olsun şahsıma ve ortaya koyduğumuz anlayışa güven duyduğu için tercih yaptı. Ben bu güvenin tamamına karşı kendimi sorumlu hissediyorum.

Dolayısıyla, görevime Cumhuriyet Halk Partisi'nin adayı olarak seçilmiş bir belediye başkanı olarak aynı sorumluluk duygusuyla devam edeceğim."

"Bütün mesaimi Eyüpsultan'a ayıracağım"

Özmen, bundan sonraki süreçte de çalışmalarını Eyüpsultan'a hizmet etmeye yoğunlaştıracağını belirtti.

Özmen, "Bundan sonra da bütün mesaimi Eyüpsultan'a hizmet etmeye ayıracak; enerjimi hemşehrilerimizin ihtiyaçlarına, ilçemizin geleceğine ve çocuklarımızın yarınlarına harcamayı sürdüreceğim" dedi.

Başkan Özmen tarafından yapılan açıklama şu şekilde:

"BASINA VE KAMUOYUNA

Son dönemde şahsımla ilgili parti değiştireceğime yönelik çeşitli iddialar ortaya atılıyor. Bugüne kadar bu iddialara cevap vermeyi, kamu görevlisi olmanın getirdiği hassasiyetle, çok uygun görmedim. Ancak geldiğimiz noktada bir açıklama ihtiyacı duydum.

Meslek hayatım boyunca kamu ve özel sektörde farklı görev ve sorumluluklar üstlendim. Bu görev ve sorumlulukların gereğini yerine getirirken devlet terbiyesiyle hareket ettim.

Eyüpsultan Belediye Başkanlığı görevine gelirken de temel motivasyonum makam değil, kamu hizmetiydi.

Mazbatamı aldığım gün parti rozetimi çıkardım. Çünkü belediye başkanlığı görevini, hangi siyasi görüşten olursa olsun tüm Eyüpsultanlılara eşit hizmet etme sorumluluğu olarak görüyorum. Geride bıraktığımız süreçte de hiçbir ayrım yapmadan, adalet ve hakkaniyet anlayışıyla çalışmaya gayret ettik.

Bana oy verenlerin bir kısmı Cumhuriyet Halk Partisi’nin adayı olduğum için destek verdi; bir kısmı ise siyasi görüşü ne olursa olsun şahsıma ve ortaya koyduğumuz anlayışa güven duyduğu için tercih yaptı. Ben bu güvenin tamamına karşı kendimi sorumlu hissediyorum.

Dolayısıyla, görevime Cumhuriyet Halk Partisi’nin adayı olarak seçilmiş bir belediye başkanı olarak aynı sorumluluk duygusuyla devam edeceğim.

Bundan sonra da bütün mesaimi Eyüpsultan’a hizmet etmeye ayıracak; enerjimi hemşehrilerimizin ihtiyaçlarına, ilçemizin geleceğine ve çocuklarımızın yarınlarına harcamayı sürdüreceğim.

Kamuoyuna saygıyla duyururum.

Dr. Mithat Bülent Özmen

Eyüpsultan Belediye Başkanı"

Ne olmuştu?

Öte yandan İstanbul'da Eyüpsultan Belediye Başkan Yardımcısı ve Özel Kalem Müdürü dahil 3 kişi, Çankaya Belediyesi soruşturması kapsamında gözaltına alınmıştı.

24 Temmuz'da Eyüpsultan Belediye Başkan Yardımcısı Hasan Karabulut dahil 2 kişinin tutuklandığı bildirilmiş, bir kişi hakkında ise adli kontrol kararı uygulanmıştı.

Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi 3. eleme turunda Sturm Graz’ı saf dışı bırakması halinde play-off turunda Lyon-Sparta Prag eşleşmesinin galibiyle karşılaşacak. Sparta Prag ile Lyon arasındaki ilk maç 4 Ağustos’ta Prag’da, rövanş ise 11 Ağustos’ta Fransa’da oynanacak. Play-off turundaki karşılaşmalar 18-19 Ağustos ile 25-26 Ağustos tarihlerinde yapılacak.

FENERBAHÇE’NİN MUHTEMEL RAKİBİ SPARTA PRAG NASIL BİR TAKIM?

1893 yılında kurulan Sparta Prag, Çek futbolunun en köklü ve en güçlü kulüpleri arasında bulunuyor. Başkent Prag’ı temsil eden kırmızı-beyazlı ekip, iç saha maçlarını 18 bin 262 seyirci kapasiteli epet Arena’da oynuyor. Kulüp, 1917 yılından bu yana Letná bölgesindeki aynı stadyumu kullanıyor.

Sparta Prag, 2025-2026 sezonunun 30 maçlık normal bölümünü 19 galibiyet, 6 beraberlik ve 5 mağlubiyetle tamamladı. Rakip filelere 60 gol gönderen Çekya ekibi, kalesinde 33 gol gördü ve 63 puanla Slavia Prag’ın arkasında ikinci sırada yer aldı.

Brian Priske’nin takımı 2026-2027 sezonuna ise istikrarsız bir başlangıç yaptı. İlk hafta Zbrojovka Brno deplasmanında 3-1 kaybeden Sparta Prag, ikinci haftada Zlin’i aynı skorla mağlup etti. İki karşılaşma sonunda 3 puan toplayan ekip, 4 gol atıp 4 gol yiyerek sekizinci sırada yer aldı.

SPARTA PRAG’IN KADRO DEĞERİ NE KADAR?

Transfermarkt’ta yer alan kulüp profili verilerine göre Sparta Prag’ın toplam kadro değeri yaklaşık 90,4 milyon euro seviyesinde bulunuyor. Kadronun yaş ortalaması 25,6 olarak gösterilirken takımda çok sayıda yabancı ve millî futbolcu yer alıyor.

Sparta Prag, yaz transfer döneminde özellikle hücum ve savunma hattına takviye yaptı. Norveçli santrafor Jonatan Braut Brunes, stoper Tobias Guddal ve merkez orta saha Roman Macek kadroya katılan dikkat çekici isimler oldu. Takımın önemli gol kaynaklarından Albion Rrahmani ise Serie A’ya transfer edildi.

Yeni transfer Brunes, 8 milyon euroluk piyasa değeriyle kadronun en dikkat çekici oyuncuları arasında bulunuyor. 25 yaşındaki ve 1,88 metre boyundaki Norveçli santrafor, Sparta Prag formasıyla çıktığı ilk lig maçında Zlin ağlarını havalandırdı.

Takım kaptanlarından Lukáš Haraslín’ın piyasa değeri 6 milyon euro olarak gösteriliyor. Sol kanatta görev yapan Slovak futbolcu, içeri kat ederek şut arayan, bire birde etkili ve duran topları kullanabilen bir hücum oyuncusu olarak öne çıkıyor.

Sırp kanat Veljko Birmančević’in piyasa değeri 3,5 milyon euro, Çek santrafor Jan Kuchta’nın değeri ise 2,7 milyon euro seviyesinde bulunuyor. Kuchta, Çekya Milli Takımı’nda da forma giyen tecrübeli bir golcü olarak Brunes ile santrafor rotasyonunu oluşturuyor.

BRIAN PRISKE’NİN OYUN PLANI

Sparta Prag’ı Danimarkalı teknik direktör Brian Priske çalıştırıyor. İlk döneminde kulübe iki lig şampiyonluğu ve bir Çekya Kupası kazandıran Priske, 2025 yazında yeniden göreve geldi. Tecrübeli teknik adam daha önce Sparta Prag’ı UEFA Avrupa Ligi son 16 turuna taşırken Galatasaray karşısında alınan 4-1’lik galibiyetle de dikkat çekmişti.

Priske, 2026-2027 sezonunun ilk iki lig maçında ağırlıklı olarak 4-3-3 sistemini kullandı. Savunmadan kısa paslarla çıkmaya çalışan Sparta Prag, beklerini hücuma göndererek kanatlarda sayısal üstünlük kurmayı hedefliyor.

Orta sahada Adam Karabec ve Andrew Irving gibi teknik kapasitesi yüksek oyuncular görev yapıyor. Karabec oyun kurulumunda sorumluluk alırken Irving ceza sahası çevresinden yaptığı koşular ve şutlarla hücuma katkı sağlıyor. Irving, Zlin karşısında takımının ilk golünü kaydetti.

Priske’nin teknik ekibinde yalnızca duran toplar üzerine çalışan özel bir antrenör de bulunuyor. Daha önce Manchester City, Brentford ve Wolverhampton’da görev yapan Jack Wilson, Sparta Prag’ın duran top organizasyonlarından sorumlu isim olarak görev yapıyor.

SPARTA PRAG’IN GÜÇLÜ YÖNLERİ

Sparta Prag’ın en önemli hücum silahı kanat oyuncularının sürati ve bireysel becerisi. Özellikle Haraslín’ın sol kanattan merkeze yönelen koşuları, Fenerbahçe savunmasının dikkat etmesi gereken başlıca tehditler arasında yer alıyor.

John Mercado, Josimar Alcócer, Garang Kuol ve Veljko Birmančević gibi oyuncular da hücum hattında farklı seçenekler sunuyor. Bu oyuncular açık alanda hızlanabildiği için Sparta Prag, rakibin top kayıplarının ardından hızlı geçiş hücumlarına çıkabiliyor. Kulübün güncel A takım kadrosunda kanat ve hücum hattı için geniş bir rotasyon bulunuyor.

Yeni santrafor Brunes, fizik gücü ve ceza sahası etkinliğiyle takımın hücum biçimini değiştirebilecek bir isim. Zlin karşısında Martin Suchomel’in asistinde attığı gol, Norveçli oyuncunun savunma arkasındaki boşlukları ve ceza sahası içindeki hareketliliği kullanabildiğini gösterdi.

Sparta Prag’ın bir diğer güçlü tarafı duran toplar. Çekya ekibi, Brno karşısındaki golünü korner sonrasında bulurken Nordsjaelland ile oynanan hazırlık maçında da Adam Karabec’in kornerinde Adam Ševínský kafa vuruşuyla fileleri havalandırdı.

Prag’daki iç saha atmosferi de eşleşmede belirleyici olabilir. Zlin karşılaşmasını 17 bin 148 taraftarın izlemesi, yaklaşık 18 bin kişilik epet Arena’nın önemli ölçüde dolduğunu gösterdi.

SPARTA PRAG’IN ZAYIF YÖNLERİ

Sparta Prag sezon başında savunma güvenliği konusunda ciddi sorunlar yaşadı. Çekya temsilcisi hazırlık döneminin son maçında Nordsjaelland’a 5-1, ligde ise Zbrojovka Brno’ya 3-1 mağlup oldu. Takım bu iki karşılaşmada toplam 8 gol yedi.

Beklerin aynı anda hücuma çıkması, Sparta Prag savunmasının arkasında geniş alanlar bırakmasına neden olabiliyor. Özellikle top kaybının ardından savunma yerleşimini almakta zorlanan Çekya ekibi, hızlı ve doğrudan oynayan rakipler karşısında dengesini kaybedebiliyor.

Sparta Prag hücum duran toplarında etkili olsa da duran top savunmasında aynı güveni vermiyor. Brno karşılaşmasında rakibin ikinci golü bir duran top organizasyonunun ardından gelirken üçüncü gol kafa vuruşuyla kaydedildi.

Sezonun ilk iki haftasında kaleyi Peter Vindahl yerine Jakub Surovčík korudu. Savunma hattında da iki lig maçında farklı oyuncuların kullanılması, Priske’nin Lyon karşılaşması öncesinde ideal savunma düzenini henüz kesinleştirmediğine işaret ediyor. Bu değerlendirme, takımın açıklanan maç kadroları ve başlangıç 11’lerinden çıkarılan bir analiz niteliği taşıyor.

SPARTA PRAG’IN MUHTEMEL 11’İ

Sparta Prag’ın Zlin karşısında sahaya çıktığı ve Lyon maçında da önemli ölçüde korunması beklenen 11 şöyle:

Jakub Surovčík; Martin Suchomel, Asger Sørensen, Adam Ševínský, John Mercado; Hugo Sochůrek, Andrew Irving, Adam Karabec; Josimar Alcócer, Jonatan Braut Brunes, Lukáš Haraslín.

Jan Kuchta, Matěj Ryneš, Santiago Eneme, Garang Kuol ve Veljko Birmančević ise Priske’nin kadro tercihlerine göre ilk 11’e girebilecek veya kulübeden katkı sağlayabilecek oyuncular arasında bulunuyor.

FENERBAHÇE SPARTA PRAG’A KARŞI NELERE DİKKAT ETMELİ?

Fenerbahçe açısından en önemli konu, orta sahada yapılacak kontrolsüz top kayıpları olacak. Haraslín ve Sparta Prag’ın diğer kanat oyuncuları açık alanda etkili olduğu için sarı-lacivertlilerin hücum ederken savunma emniyetini kaybetmemesi gerekiyor.

Sparta Prag’ın hücuma çıkan beklerinin arkasında bıraktığı alanlar ise Fenerbahçe için önemli bir fırsat oluşturabilir. Hızlı kanat değişimleri, savunma arkasına yapılacak koşular ve ters kanada gönderilecek uzun paslar, Çekya temsilcisinin savunma düzenini bozabilir.

Duran toplar eşleşmenin iki yönünde de kritik önem taşıyacak. Fenerbahçe’nin gereksiz faullerden kaçınması gerekirken Sparta Prag’ın hava toplarında ve ikinci toplarda yaşadığı sorunlardan yararlanması mümkün görünüyor.

Fenerbahçe’nin önde baskı yapması durumunda Sparta Prag’ın savunmadan pasla çıkışını bozma ihtimali de bulunuyor. Brno ve Nordsjaelland karşılaşmalarında savunma hattının baskı altında verdiği boşluklar, sarı-lacivertli ekip için değerlendirilebilecek bir başka alan olarak öne çıkıyor. Bu bölümdeki çıkarımlar, Sparta Prag’ın sezon başındaki maçları ve kadro yapısı üzerinden yapılan teknik değerlendirmelerdir.

FENERBAHÇE’NİN MUHTEMEL RAKİBİ SPARTA PRAG NE KADAR TEHLİKELİ?

Fenerbahçe’nin muhtemel rakibi Sparta Prag; kulüp geçmişi, yaklaşık 90 milyon euroluk kadrosu ve hücum hattındaki alternatifleri nedeniyle hafife alınabilecek bir takım değil. Haraslín, Brunes, Karabec ve Kuchta gibi oyuncular, özellikle Prag’da oynanacak karşılaşmalarda rakip savunmalar için ciddi tehdit oluşturabilecek kapasiteye sahip.

Buna karşın Çekya temsilcisinin savunma geçişlerinde, duran top savunmasında ve beklerin arkasında bıraktığı alanlarda sorun yaşadığı görülüyor. Fenerbahçe önce Sturm Graz engelini aşar, Sparta Prag da Lyon’u elerse Şampiyonlar Ligi bileti için tempolu, fiziksel mücadele seviyesi yüksek ve taktik ayrıntıların belirleyici olacağı bir play-off eşleşmesi ortaya çıkacak.

Günün ilk yarısında alıcılı bir seyir izleyen endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışına göre 24,65 puanlık artış kaydetti. İlk yarıda piyasadaki toplam işlem hacmi 91,2 milyar lira olarak gerçekleşti.

Sektör endekslerinde bankacılık ve bilişim öncü oldu

Günün ilk yarısında endekslerin performansında sektör bazlı ayrışmalar dikkat çekti. Bankacılık endeksi yüzde 3,38, holding endeksi ise yüzde 0,86 değer kazandı. En çok kazandıran yüzde 4,46 artış ile bilişim sektörü oldu. En çok kaybettiren yüzde 2,36 kayıpla finansal kiralama ve faktoring sektörü oldu.

Piyasaların gündemi: İçeride enflasyon, dışarıda karmaşık seyir

Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki yeni uzlaşı iyimserliğine karşın; Asya'dan gelen ekonomik veriler ve yarı iletken sektöründeki değerleme endişelerinin etkisiyle karışık bir seyir izliyor.

Yurt içi piyasalarda ise bugün açıklanan enflasyon verileri öne çıktı. Temmuz ayı itibarıyla enflasyon aylık bazda yüzde 1,78, yıllık bazda ise yüzde 31,75 olarak gerçekleşti.

Analistler, günün geri kalan kısmında ABD’de açıklanacak olan imalat sanayi PMI verileri başta olmak üzere küresel veri akışının takip edileceğini belirtti.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde takip edilecek seviyeler, direnç konumu 13.600 ve 13.700 puan; destek konumu 13.400 ve 13.300 puan şeklinde sıralandı.

UEFA AVRUPA LİGİ KURA ÇEKİMİ NE ZAMAN?

UEFA Avrupa Ligi play-off turu kura çekimi, 3 Ağustos 2026 Pazartesi günü UEFA’nın İsviçre’nin Nyon kentinde bulunan merkezinde gerçekleştirilecek.

Kura çekiminde toplam 24 takım veya eşleşme yer alacak. Katılımcılar, UEFA kulüp katsayıları ve kura prosedürüne göre 12 seri başı ile 12 seri başı olmayan takım veya eşleşme şeklinde ayrılacak.

UEFA AVRUPA LİGİ KURA ÇEKİMİ SAAT KAÇTA?

Avrupa Ligi play-off turu kura çekimi Türkiye saatiyle 14.00’te başlayacak. Kurada üçüncü eleme turunu geçecek takımların play-off aşamasındaki muhtemel rakipleri belirlenecek.

Eşleşmeler çift maçlı eleme sistemi üzerinden oynanacak. Takımlar, bir karşılaşmayı kendi sahasında, diğer mücadeleyi ise deplasmanda oynayacak.

AVRUPA LİGİ PLAY-OFF MAÇLARI NE ZAMAN?

UEFA Avrupa Ligi play-off turunda ilk karşılaşmalar 20 Ağustos 2026 tarihinde oynanacak. Rövanş mücadeleleri ise 27 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleştirilecek.

İki maç sonunda rakibine üstünlük sağlayan 12 takım, 36 takımın mücadele edeceği UEFA Avrupa Ligi lig aşamasına katılma hakkı kazanacak. Karşılaşmaların kesin başlama saatleri ve stat bilgileri kura çekiminin ardından açıklanacak.

UEFA AVRUPA LİGİ KURA ÇEKİMİ HANGİ KANALDA?

UEFA Avrupa Ligi kura çekimi, 3 Ağustos 2026 Pazartesi günü saat 14.00’ten itibaren UEFA.tv üzerinden canlı yayınlanacak. Futbolseverler kura çekimini UEFA’nın internet sitesi ve dijital yayın platformu üzerinden takip edebilecek.

UEFA ŞAMPİYONLAR LİGİ KURA ÇEKİMİ NE ZAMAN?

UEFA Şampiyonlar Ligi play-off turu kura çekimi, 3 Ağustos 2026 Pazartesi günü yapılacak. Kura çekiminde şampiyonlar yolu ve lig yolunda mücadele eden takımların play-off eşleşmeleri belirlenecek.

UEFA’nın açıklamasına göre kura çekimine şampiyonlar yolundan 10, lig yolundan ise 4 takım veya eşleşme dahil olacak. Böylece toplam 14 takım ya da eşleşmenin play-off turundaki rakipleri netlik kazanacak.

ŞAMPİYONLAR LİGİ KURA ÇEKİMİ SAAT KAÇTA?

Şampiyonlar Ligi play-off kura çekimi Türkiye saatiyle 13.00’te başlayacak. Organizasyon UEFA’nın İsviçre’nin Nyon kentinde bulunan merkezinde gerçekleştirilecek.

Kura çekiminin ardından karşılaşmaların kesin tarihleri ve başlama saatleri UEFA tarafından açıklanacak.

FENERBAHÇE’NİN PLAY-OFF RAKİBİ BELLİ OLACAK

Fenerbahçe’nin UEFA Şampiyonlar Ligi üçüncü eleme turunda Sturm Graz’ı saf dışı bırakması halinde play-off turunda karşılaşacağı rakip de kura çekimiyle belirlenecek.

Sarı-lacivertliler, play-off turunu da geçmesi durumunda 36 takımın mücadele edeceği Şampiyonlar Ligi lig aşamasına katılmaya hak kazanacak.

ŞAMPİYONLAR LİGİ PLAY-OFF MAÇLARI NE ZAMAN?

UEFA Şampiyonlar Ligi play-off turunda ilk karşılaşmalar 18-19 Ağustos 2026 tarihlerinde oynanacak. Rövanş mücadeleleri ise 25-26 Ağustos 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek.

Eşleşmeler iki maç üzerinden oynanacak. İki karşılaşmanın sonunda rakibine üstünlük sağlayan takımlar Şampiyonlar Ligi lig aşamasına yükselecek.

UEFA ŞAMPİYONLAR LİGİ KURA ÇEKİMİ HANGİ KANALDA?

UEFA Şampiyonlar Ligi play-off kura çekimi, 3 Ağustos 2026 Pazartesi günü saat 13.00’ten itibaren FB TV ve UEFA.tv üzerinden canlı yayınlanacak. UEFA.tv yayını internet üzerinden ücretsiz ve şifresiz olarak takip edilebilecek.

Başsavcılığın talebini değerlendiren İstanbul 8. Sulh Ceza Hakimliği, derneğin tüm mal varlığı üzerindeki idare yetkisini yönetim kayyumuna devretti. Mahkeme kararında, derneğin faaliyetlerinin sona erdiği, hesap ve mal varlıklarına tedbir konulduğu ve fesih sürecinin başlatıldığı belirtildi.

Derneğe ait taşınmaz, araç ve banka hesaplarındaki nakdi varlıkların yönetimi için Dernekler Kanunu ve ilgili mevzuat gereğince bağımsız kayyum heyeti oluşturuldu. Mahkeme kararıyla derneğin yönetim kayyumu olarak Av. Rıdvan Can, Av. Mustafa Göktuğ Kaya, Prof. Dr. Ahmet Kasım Han görevlendirildi.

Böylece derneğin doğrudan idaresi ile bağlı şirketlerin yönetimi iki ayrı kayyum yapısı üzerinden yürütülecek.

12 şirket ve iktisadi işletmeye TMSF kayyumu

Mahkeme kararında, Ahbap Derneği’ne bağlı ticari iştiraklerin TMSF yönetimine tabi kılındığı aktarıldı.

Bu kapsamda TMSF; Ahbap Derneği İktisadi İşletmesi, Ahbap Lojistik Gayrimenkul Danışmanlık ve İnşaat A.Ş. ,Zirve Müzik Yapım Organizasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,Globus Savunma Sanayi ve Bilişim A.Ş., Kanat Savunma Sanayi Turizm ve Ticaret Ltd. Şti., Koşan Adam Müzik Yapım Menajerlik Hizmetleri Turizm Reklam Ses ve Işık Sistemleri Ltd. Şti., Koşan Trade Gıda Temizlik Ürünleri İthalat İhracat Ltd. Şti., Palmak Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Kuraf Sahne Tasarım ve Organizasyon Ltd. Şti., Akberg Şirince Şarapçılık Hayvancılık Tarım Ürünleri Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş., Sardes Dayanıklı Tüketim Malları Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Eski Unvan: Protest Brand Etkinlik Organizasyon Reklamcılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.), Sur Müzik Organizasyon Ses Işık Sistemleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. Ulubey İç ve Dış Ticaret A.Ş. kayyum olarak atandı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla buluntuyu kamuoyuna duyurdu.

Bakan Ersoy: "Lidya kültürünün izlerini taşıyan nadir bir eser"

Keşfin ayrıntılarını paylaşan Bakan Mehmet Nuri Ersoy, heykeltıraşlık sanatı açısından eserin olağanüstü bir değere sahip olduğunu belirtti:

"Sardes'te Anadolu arkeolojisine ışık tutacak eşsiz bir keşif. Manisa'daki Sardes Antik Kenti'nde yürütülen kazılarda, MÖ 5. yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilen yaklaşık 2 bin 500 yıllık genç erkek heykelini gün yüzüne çıkardık. 2,2 metre yüksekliğindeki mermer heykel, anıtsal boyutu, iyi korunmuş yapısı ve dikkat çekici ayrıntılarıyla dönemin heykeltıraşlık sanatının nadir örnekleri arasında yer alıyor.

Roma Dönemi'nde sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanılan eser, yüzü aşağıya bakacak şekilde yerleştirilmesi sayesinde yüzyıllar boyunca önemli ölçüde korunmuş. Üzerindeki alışılmadık giysi detayları ise Lidya kültürünün izlerini taşıyor. Elinde bir meyve tuttuğu görülen heykel; dönemin Sardes'teki yaşamı, inanç dünyasını ve kültürel etkileşimi anlamamıza katkı sağlayacak. Çalışmaların tamamlanmasının ardından bu nadide eser Manisa Müzemizde ziyaretçilerle buluşacak."

Roma yolu döşemesinde "yüzüstü" korunan 2,5 asırlık miras

Ahameniş Pers İmparatorluğu’nun batı eyalet başkenti olduğu döneme tarihlenen anıtsal heykel, iki büyük parça halinde bulundu. Eserin Roma Dönemi’nde Sardes’in girişindeki sütunlu caddenin zemin döşemesinde devşirme taş olarak kullanıldığı ve yüzünün aşağıya bakacak şekilde yerleştirildiği tespit edildi. Bu tesadüfi konumlandırma, eserin yüz hatlarının ve detaylarının binlerce yıl boyunca bozulmadan kalmasını sağladı.

Anadolu ve Yunanistan’daki dönemdaş heykellerde rastlanmayan özgün giysi katmanlarına sahip olan eser, Ege'nin klasik sanat anlayışı ile yerel Lidya giyim geleneklerini bir araya getiriyor. Genç erkeğin üzerinde kalın bir himation, ince bir chiton ve altlarında yatay çizgili özel bir yerel giysi yer alıyor. Heykelin sağ elinde bir tanrı ya da tanrıçaya adak olarak sunulduğu düşünülen bir meyve tutuluyor. Uzmanlar bu meyvenin ayva olabileceği üzerinde duruyor.

Boya izleri incelendikten sonra Manisa Müzesi'nde sergilenecek

Antik Çağ heykellerinin çoğunlukla renkli pigmentlerle boyandığı bilindiğinden, eserin üzerindeki sert birikinti tabakası özel konservasyon teknikleriyle temizlenecek. Antik polikrom (çok renkli) heykel uzmanlarının da dahil olacağı bilimsel analizlerde heykelin yüzeyindeki olası boya izleri araştırılacak.

Restorasyon, bilimsel inceleme ve belgeleme süreçlerinin ardından 2,2 metrelik devasa heykel Manisa Müzesi’nde sergilenmek üzere ziyarete açılacak.

Proje, ilk aşamada Ankara'nın Çankaya, Keçiören, Mamak, Altındağ ve Yenimahalle ilçelerinde pilot olarak uygulanacak, elde edilecek sonuçlar doğrultusunda ise kentin diğer ilçelerine yaygınlaştırılması hedeflenecek. Proje kapsamında seçilen kahvehanelerde oluşturulacak okuma köşeleri sayesinde vatandaşların kitaplara daha kolay erişimi sağlanacak

Ankara Kahveciler Esnaf Odası Başkanı İsa Güven, kahvehanelerin geçmişte olduğu gibi bilgi, kültür ve sohbetin merkezleri haline gelmesini istediklerini belirterek, "Kahvehanelerimiz yalnızca vakit geçirilen mekânlar değil, okuyan, düşünen ve paylaşan insanların buluştuğu gerçek kıraathaneler olmalıdır. Bu proje ile oluşturacağımız okuma köşeleri sayesinde kitap okuma kültürünü yaygınlaştırmayı ve dijital bağımlılığın olumsuz etkilerine karşı toplumsal farkındalık oluşturmayı hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.

Güven, 4 Ağustos 2026 Salı günü 17.00'de Taraça Kafe'de gerçekleştirilecek "5 Çayında Buluşalım" açılış programına tüm üyelerini, sivil toplum kuruluşlarını, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerini, basın mensuplarını ve Ankaralıları davet ederek, projenin toplumun tüm kesimlerinin katkısıyla büyüyeceğine inandıklarını ifade etti.

Ticaret Bakanlığı’nın tüketicinin korunması, haksız fiyat artışlarının önlenmesi ve piyasada adil rekabet ortamının sağlanması amacıyla yürüttüğü çalışmalar kapsamında marketler, kafe ve restoranlar ile çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren firmalar mercek altına alındı.

Binlerce üründe fiyat ve etiket denetimi yapıldı

Diyarbakır Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri tarafından Temmuz ayı boyunca yürütülen saha çalışmalarında; 522 markette 7 bin 51 ürün, 180 kafe ve restoranda 3 bin 102 ürün ile farklı sektörlerde faaliyet gösteren 286 işletmede 4 bin 630 ürün etiket, fiyat ve tarife uygunluğu yönünden detaylı bir şekilde denetlendi. Yapılan incelemeler sonucunda mevzuata aykırı hareket ettiği belirlenen işletmelerde toplam 585 aykırılık tespit edilerek idari yaptırımlar uygulandı. Bu kapsamda, marketlerde tespit edilen 180 aykırılık için 715 bin 140 TL, kafe ve restoranlardaki 241 aykırılık için 957 bin 493 TL ve diğer işletmelerdeki 164 aykırılık için ise 651 bin 572 TL olmak üzere rekor seviyede cezai işlem hayata geçirildi.

65 işletme haksız fiyat Değerlendirme Kurulu’na sevk edildi

Fiyat etiketlerinin yanı sıra haksız ve fahiş fiyat artışı şüphesi bulunan işletmelere yönelik de adımlar atıldı. İncelemeler neticesinde 59'u market, 3'ü kafe/restoran ve 3'ü diğer sektörlerde hizmet veren toplam 65 işletmeden yazılı savunma istendi. Hazırlanan dosyalar, nihai değerlendirme için Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’na sevk edildi.

MEB Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen platform, Türkiye genelindeki eğitim kurumlarına ait bilgileri tek bir sistem üzerinden erişilebilir hale getirdi.

LGS merkezi sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından 10 Temmuz'da kullanıma açılan Rota Maarif, tercih döneminde öğrenciler ve veliler tarafından yoğun şekilde kullanıldı.

Rota Maarif ile okul bilgilerine tek platformdan erişim sağlandı

Rota Maarif üzerinden öğrenciler, veliler, öğretmenler ve vatandaşlar Türkiye genelindeki okullara ilişkin çeşitli bilgilere ulaşabiliyor.

Kullanıcılar platformda okulları il, ilçe, okul türü, eğitim kademesi, alan ve pansiyon durumu gibi farklı kriterlere göre inceleyebiliyor. Sistem sayesinde okulların temel bilgileri, adresleri, iletişim bilgileri, eğitim şekli, ders saatleri, fiziki imkanları ve kontenjan durumları sade bir arayüzle sunuluyor.

Öğrenciler tercih listelerini platform üzerinden oluşturdu

LGS tercih sürecinde öğrenci ve velilere destek olması amacıyla geliştirilen Rota Maarif, okul seçeneklerinin daha kolay karşılaştırılmasına imkan sağladı.

Platformu kullanan öğrenciler ve veliler, tercih etmeyi düşündükleri okulların özelliklerini inceleyerek kendi taslak tercih listelerini oluşturabildi.

Rota Maarif 3 milyonun üzerinde kullanıldı

MEB verilerine göre, kullanıcıların tercih sürecinde rehber olarak yararlandığı Rota Maarif platformuna 13-27 Temmuz tarihleri arasında toplam 3 milyon 198 bin 963 giriş yapıldı.

Dulkadiroğlu ilçesi Güneşevler Mahallesi’nde yer alan ve depremlerde yıkılan binaya ilişkin Kahramanmaraş 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada, aynı zamanda deprem döneminde AK Parti Dulkadiroğlu İlçe Başkanı görevini yürüten müteahhit, statik proje müellifi ve şantiye şefi Şahin Avşaroğlu tutuklu yargılanıyordu.

Mahkemeden "orantılılık" gerekçesiyle ev hapsi ve yurt dışı yasağı

ANKA Haber Ajansı’nın aktardığı bilgilere göre, tutukluluk değerlendirmesini tamamlayan Kahramanmaraş 1. Ağır Ceza Mahkemesi, Avşaroğlu'nun salıverilmesine hükmetti. Kararın gerekçesinde mahkeme şu ifadelere yer verdi:

"Sanık Şahin Avşaroğlu'nun tutuklulukta geçen süresi, kovuşturmanın bulunduğu aşama, mevcut delil durumu, bilirkişi raporunda belirtilen kusur durumları, tutuklamanın koruma tedbiri oluşu ve her koruma tedbirinde olduğu gibi orantılı şekilde uygulanmasının gerekmesi hususları dikkate alınarak tahliyesine... Sanık hakkında konutunu terk etmemek ve yurt dışı çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbirlerinin uygulanmasına karar verilmiştir."

Depremzede ailelerden tahliye kararına tepki

Depremde üç çocuğu ile annesini kaybeden Nuri Gülçin, mahkemenin tahliye kararına sert tepki gösterdi. Bilirkişi raporlarına dikkat çeken Gülçin, şu değerlendirmede bulundu:

"Onca delil, onca bilgi ve belgeye rağmen, üstelik bilirkişi raporunda açıkça kusurlu görülmesine rağmen, 42 kişinin katili nasıl tahliye edilir, aklımız almıyor. AKP'nin ilçe başkanı olursa demek ki oluyormuş."

Özgür Özel: "Düpedüz darbe"

CHP'ye yönelik mutlak butlan kararına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Özel, yargı yetkisinin siyasi amaçlarla kullanıldığını savundu.

Özel, "Düpedüz darbe. Burada hakimlik, savcılık, kanunlar, size verilmiş yetkileri siyaseti tasfiye etmek için kullanırsanız, 'olmaz' dedik, 'yanlış' dedik, 'bu kadarını da yapmazlar' dedik, yaptılar. Kararı alanlar ile karardan nemalanacak küçük bir zümre dışında kimse kabul etmedi. Örgüt ayağa kalktı, parti ayağa kalktı, ülke ayağa kalktı, muhalefetin dayanışması çok kıymetliydi" dedi.

"Bu kararı kabul edenler, 'etmeyecek' olsa bu karar alınmayacaktı" diyen Özel, "Erdoğan CHP'ye darbe yapmaya karar vermişti, bunun için elindeki imkanlara baktı. En elverişli yöntem olarak bunu tercih etti. Erdoğan bu işin tam içinde" ifadelerini kullandı.

CHP'den ayrılış sürecini anlattı

Özel, CHP'den ayrılma sürecine ilişkin de açıklamalarda bulundu.

Kendisine grup başkanı olarak görevine devam etmesi, başka isimlerin ise genel başkan olarak partiyi yönetmesi yönünde teklif yapıldığını belirten Özel, "Bana şu teklifte bulunuyor. Sen grup başkanı olarak devam et, biz burada genel başkan olalım, partiyi yönetelim, günü geldiğinde seni ve dediklerini milletvekili yaparız. Böyle bir şey kabul etmem mümkün mü! 'Kalalım' diye hiçbir şey yapmadılar. Kalalım diye teklif ettikleri her bir tanesi şahsımıza yönelik teklifler" dedi.

"Günü gelince Kemal Bey Meclis Başkanı olsun" teklifi

Özel, kendisine bir aracı üzerinden iletildiğini belirttiği teklifi de açıkladı:

"Bir aracı arkadaş geldi, diyor ki 'Kemay Bey şu teklife yakın. Sen burada dur, o genel başkan olsun. Günü gelince seçimlerde Kemal Bey milletvekili olup Meclis Başkanı olsun.' O meclis başkanı olduktan sonra seçimlerden sonra ben de genel başkan olacağım. Biz bu ülkenin cumhurbaşkanının kim olduğunu, adayımızı belirlemeli, arkasında hep birlikte durmalı ve bu iktidarı değiştirmeliyiz. Bunun dışında hesap yapan, bu memleketin iyiliğini düşünmüyordur. Zaten bunları duydukça anladım ki orada geçirdiğimiz her gün memleketin geleceğinden çalıyoruz, yola çıkmamız lazım, çıktık."

Cemil Tugay'ın AKP'ye katılacağı iddialarına yanıt

Özel, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'ın AKP'ye katılacağı yönündeki iddialara da yanıt verdi.

Tugay'ın bu iddiaları defalarca yalanladığını belirten Özel, şöyle konuştu:

"Arayıp da 'AK Parti'ye katılacaksın' diyorlar falan diye bir şey söylenir mi? Ayıp bir şey, kendisi de defalarca yalanladı. Ben, Cemil Bey'in ilk bu butlan kararı çıktığında 'hemen parti kurmalıyız, ayrılmalıyız' dedi. 'Böyle bir şey olmaz' dedim. O kendisi ayrıldı, 'Acele ettiniz' dedim. 'Biz hep size yük oluyoruz, biraz da sırtınızdan yük alalım' dedi. Benim kendisiyle konuştuğum konu bu çerçevede. Dün bir arkadaşımız görüşmüş. 'AK Parti'ye katılma ihtimalini görmüyorum' diye söyledi"

Özel'den YENİ Parti'ye yapılan bağışlarla ilgili açıklama

Özgür Özel, YENİ Parti'ye yapılan bağışların nasıl kullanılacağına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu:

"Verilen paranın, paranın ötesinde ötesinde bir değeri var, aidiyet değeri var. Bu hafta online üyelikler başlayacak, bunun üzerinden düzenli aidatların ödeneceği bir sistem olacak. İmkanı olan herkesten kuruluşuna karar vermiş, ismine karar vermiş ve bütçesini belirledikleri bir partiye sahip çıkmalarını, hem katkı sağlamalarını hem katkı sağladıkları partinin bu parayı nasıl harcadıklarını denetlemelerini özellikle istiyoruz."

İspanya basınında yer alan haberlere göre, Katalan ekibinin yaklaşık 75 milyon avroluk bonservis bedelini yönetilebilir seviyede değerlendirdiği belirtilirken, transferin önündeki en büyük engelin oyuncunun yıllık ücret beklentisi ve sözleşme şartları olduğu aktarıldı.

Osimhen'in yıllık net 15 milyon avro maaş talebi, performans bonusları ve imaj haklarının tamamını elinde bulundurmak istemesi, Barcelona'nın mali planlamasını zorlaştıran başlıca unsurlar arasında gösteriliyor. İspanyol kulübünün, Finansal Fair Play ve maaş bütçesi dengesi nedeniyle bu şartlarda ilerleme sağlamasının kolay olmadığı ifade edildi.

Avrupa basınında yer alan değerlendirmelerde de, Osimhen'in yüksek maaş beklentisinin daha önce Premier League kulüpleri başta olmak üzere birçok Avrupa devinin transfer girişimlerinde belirleyici faktörlerden biri olduğu hatırlatıldı. Bu nedenle Barcelona'nın da ancak oyuncunun mali taleplerinde esneklik sağlanması halinde somut adım atabileceği yorumları yapılıyor.

İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, operasyonların dolandırıcılık, yasa dışı bahis, çevrim içi çocuk müstehcenliği ve tacizi ile suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarına yönelik gerçekleştirildiği bildirildi.

Siber suç operasyonları 15 ilde gerçekleştirildi

Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile Cumhuriyet Başsavcılıklarının koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında, İl Emniyet Müdürlüklerine bağlı Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlükleri tarafından operasyonlar düzenlendi.

Son 5 günlük süreçte gerçekleştirilen operasyonlarda, farklı suç başlıklarıyla bağlantılı olduğu değerlendirilen 185 şüpheli hakkında işlem yapıldı.

93 şüpheli tutuklandı

Operasyonlarda yakalanan şüphelilerden 93'ünün çıkarıldıkları mahkemeler tarafından tutuklandığı bildirildi.

55 şüpheli hakkında ise adli kontrol hükümleri uygulanırken, diğer şüphelilerin işlemlerinin sürdüğü aktarıldı.

Siber suçlarla mücadele devam ediyor

Siber suçlarla mücadele kapsamında yürütülen çalışmaların ülke genelinde kararlılıkla sürdürüldüğü kaydedildi.

Güvenlik birimleri, dijital ortamda gerçekleştirilen dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve diğer siber suçlara yönelik operasyonların devam edeceğini aktardı.

“Siber Suçlarla Mücadele kapsamında son 5 günde Polisimiz tarafından düzenlenen operasyonlarda 185 şüpheli yakalandı”

15 ilde "Dolandırıcılık, Yasa Dışı Bahis, Çevrim İçi Çocuk Müstehcenliği ve Tacizi, Suçtan Kaynaklanan Mal Varlığı Değerlerini Aklama” suçlarına yönelik… pic.twitter.com/7bv31ekTQ2

— T.C. İçişleri Bakanlığı (@TC_icisleri) August 3, 2026

Genç yıldız, son bir yıllık süreçte sergilediği istikrarlı grafik sayesinde genel dünya sıralamasında da tam 61 basamak birden tırmanarak 27. sıranın sahibi oldu.

Dünya Şampiyonu Gukesh Dommaraju’yu geride bıraktı

Biel Satranç Festivali’nde arka arkaya aldığı kritik galibiyetlerle puanını 2 bin 716 ELO’ya taşıyan Yağız Kaan Erdoğmuş, dünya şampiyonu Hindistanlı Gukesh Dommaraju’yu geride bırakarak gençler kategorisinde dünyanın en iyisi konumuna geldi.

Nisan ayında 2 bin 700 ELO barajını aşarak bu seviyeye ulaşan tarihteki en genç satranççı unvanını elde eden Erdoğmuş, aynı zamanda "dünyanın en genç büyükustası" unvanını da bünyesinde barındırıyor.

Dünya gençler ilk 10'unda iki Türk büyükusta

Türk satranç tarihinin altın çağını yaşadığı bu dönemde bir diğer gurur verici haber de Ediz Gürel’den geldi. Bir diğer genç büyükustamız Ediz Gürel, dünya gençler sıralamasında 6. sırada yer alarak büyük bir başarıya imza attı.

Bu sonuçlarla birlikte Türkiye; ABD ve Hindistan ile birlikte dünya gençler sıralamasındaki ilk 10 içerisinde iki sporcusu bulunan dünyadaki üç ülkeden biri olmayı başardı.

Aslan, önceki dönem Tuzla Belediyesi yönetimine ait imar işlemlerinde binlerce metrekarelik haksız yapılaşma hakkı oluşturulduğunu, aynı hakların mükerrer olarak kullanıldığını ve tespit edilen usulsüzlüklerin adli mercilere bildirildiğini söyledi.

Aslan: Sonuna kadar bekledim

Basın toplantısına duyduğu rahatsızlığı dile getirerek başlayan Nuri Aslan, Tuzla Belediye Başkanı'nın kanuna ve hukuka uygun hareket edeceğini sonuna kadar beklediğini belirtti.

Aslan, "Bugün bu açıklamayı yapmayı aslında zul görüyorum. Şimdiye kadar hiç konuşmadım. Bir açıklama yapma gereği duymadım. Zira Tuzla Belediyesinin ilgili yetkililerinin kanuna ve hukuka uyacağını bekledim sonuna kadar" dedi.

"Tartışılması gereken bir kişinin siyasi tercihi değil"

İBB'nin gündeminin hiçbir zaman kişiler olmadığını, kamu yararını ve halkın haklarını korumayı amaçladığını ifade eden Aslan, "İstanbul'un seçilmiş belediye başkanı Sayın Ekrem İmamoğlu öncülüğünde İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak bizim gündemimiz hiçbir zaman kişiler olmamıştır. Bizim gündemimiz; İstanbul'un hakkını, hukukunu ve kamu yararını korumaktır" diye konuştu.

Tuzla'da tartışılması gereken asıl meselenin bir kişinin siyasi tercihi değil, yıllar boyunca uygulanan emsal transferlerine ilişkin ciddi usulsüzlük iddiaları olduğunu belirten Aslan, sürecin hukuki boyutuna dikkat çekti.

"Tek amacımız sorunu hukuka uygun şekilde çözmekti"

Tuzla Belediye Başkanı ve ilgili kurumlarla defalarca bir araya geldiklerini belirten Aslan, amaçlarının sorunu hukuka uygun şekilde çözmek olduğunu söyledi.

Aslan, "Tek amacımız vardı: Bu sorunu hukuka uygun şekilde nasıl çözeriz? Vatandaşlarımızı mağdur etmeden, kamu hakkını zedelemeden bu süreci nasıl sonuçlandırırız?" ifadelerini kullandı.

İBB Meclisi'nin alacağı bir kararla söz konusu usulsüzlükleri ortadan kaldıracak bir imar affı getirmesinin hukuken mümkün olmadığını belirten Aslan, böyle bir düzenlemenin ancak TBMM tarafından yapılabileceğini ifade etti.

Aslan, hukuka aykırı şekilde kullanılan imar haklarının kamu yararına telafi edilmesi gerektiğini belirterek, "520 bin metrekare fazla imar transferine konu edilmiş alana karşılık gelecek donatı alanının veya kamulaştırma bedelinin haksız kazanç elde edenler tarafından Tuzla Belediyesine bağışlanması halinde sorun ortadan kalacaktı" dedi.

Sürecin çözümsüz kalmasını istemediklerini belirten Aslan, konunun İBB Teftiş Kurulu'na sevk edildiğini söyledi.

Bir kez kullanılabilecek imar hakkı 185 kez farklı parsellere aktarılmış

Hazırlanan Teftiş Kurulu raporunun sonuçlarını paylaşan Aslan, imar transferi işlemlerinde açık, standart ve denetlenebilir bir sistem işletilmediğini savundu.

Aslan, "Bazı dosyalarda, bir taşınmazdan başka bir taşınmaza aktarılabilecek imar haklarının doğru hesaplanmadığı ve olması gerekenden fazla yapılaşma hakkı oluşturulduğuna ilişkin ciddi bulgular bulunuyor" dedi.

Noter muvafakatnameleri üzerinden yürütülen işlemlerin denetim açısından yeterli güvence sağlamadığını belirten Aslan, raporda 669 mükerrer kullanım tespit edildiğini ve hak aktarımlarının sağlıklı şekilde denetlenemediğinin belirtildiğini söyledi.

Aslan, normal şartlarda bir kez kullanılabilecek bir imar hakkının tek bir örnekte 185 kez farklı parsellere aktarıldığının tespit edildiğini açıkladı.

İncelenen bin 25 parselin 884'ünde usule aykırı eksik evrak bulunduğunu belirten Aslan, yaklaşık 520 bin metrekarelik ilave yapılaşma hakkının hukuki açıdan tartışmalı işlemlerle oluşturulduğunu söyledi.

"Mesele kanundur, hukuktur"

Ortaya çıkan tespitler nedeniyle İBB'nin sessiz kalmasının beklenemeyeceğini belirten Aslan, raporun adli ve idari süreçlerin başlatılması amacıyla 12 Haziran 2026'da ilgili bakanlıklara, başsavcılığa ve Tuzla Belediyesi'ne eş zamanlı olarak gönderildiğini açıkladı.

Aslan, sürecin siyasi amaçlı olmadığını vurgulayarak, "Dolayısıyla bugün hiç kimse bu süreci; 'İstanbul Büyükşehir Belediyesi engel oluyor', 'Siyasi bir karar alınıyor', 'Yatırımların önü kesiliyor' gibi söylemlerle açıklamaya çalışmamalıdır. Çünkü mesele yatırım meselesi değildir. Mesele siyaset meselesi de değildir. Mesele kanundur, hukuktur. Mesele kamu yararıdır" dedi.

"Hukuk değişmez"

Görevlerin ve isimlerin değişebileceğini ancak dosyaların, belgelerin ve hukukun değişmeyeceğini ifade eden Aslan, kamu kaynaklarını koruma kararlılığından geri adım atmayacaklarını söyledi.

Aslan, "Kim görevde olursa olsun, hangi siyasi tercih yapılırsa yapılsın, kamu kaynaklarını koruma sorumluluğumuzdan da kanunun gereğini yerine getirme kararlılığımızdan da asla geri adım atmayacağız" diyerek sözlerini tamamladı.

Basın toplantısına Ataşehir Belediyesi Başkanvekili Murat Güneş, Bakırköy Belediye Başkanı Ayşegül Ovalıoğlu, Çatalca Belediye Başkanı Erhan Güzel, Maltepe Belediye Başkanı Esin Köymen ve Sancaktepe Belediye Başkanı Alper Yeğin ile İBB Meclis üyeleri katıldı.

Ne olmuştu?

CHP'den istifa eden Tuzla Belediye Başkanı Eren Ali Bingöl, Tuzla'da 50 bin kişiyi ilgilendiren imar sorununun çözülebilmesi amacıyla AKP'ye geçtiğini savunmuştu.

Bingöl, "İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Teftiş Kurulu tarafından gönderilen rapor doğrultusunda; yaklaşık 50 bin vatandaşımızın evlerinin yıkılması riski ortaya çıkmış, 16 bin dairenin elektrik, su ve doğal gazının kesilmesi talimatı verilmiştir. Ortada geçmişten gelen hukuki bir problem olduğu doğrudur; ancak söz konusu olan sadece hukuki ve teknik bir imar meselesi değil, insani bir krizdir" ifadelerini kullanmıştı.

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!