Fenerbahçe Futbol Direktörü Oğuz Çetin, FB TV ve Radyo Fenerbahçe ortak yayınında yaptığı açıklamayla transferi duyurdu. Çetin, forvet transferi için uzun süredir çalışmalar yürüttüklerini belirterek, oyuncunun yalnızca saha içindeki özelliklerinin değil, karakterinin de değerlendirildiğini söyledi.

Oğuz Çetin açıklamasında, "Forvet konusunda uzun süredir çalışmalar yapıyoruz. Futbolculuk özelliklerinin yanı sıra karakteristik özellikler de öne çıkıyor. Romelu Lukaku'nun Fenerbahçe'ye transferi gerçekleşti." ifadelerini kullandı.

Fenerbahçe'nin kadrosuna kattığı yıldız golcünün bu akşam İstanbul'a gelmesi bekleniyor.

MANCHESTER UNITED - LEEDS UNITED MAÇI NE ZAMAN?

Manchester United - Leeds United maçı 12 Ağustos 2026 Çarşamba günü oynanacak. Karşılaşmanın başlama saati Türkiye saatiyle 21.30 olarak belirtiliyor. Uluslararası maç verilerinde mücadele 18.30 UTC olarak yer alırken bu saat Türkiye'de 21.30'a karşılık geliyor.

Hazırlık mücadelesine İrlanda'nın başkenti Dublin ev sahipliği yapacak. Karşılaşma, ülkenin en büyük spor tesislerinden biri olan Croke Park'ta oynanacak. İngiliz basınındaki maç önü haberlerinde tribünlere yoğun ilgi olduğu ve karşılaşmanın sezon öncesinin dikkat çeken hazırlık maçlarından biri haline geldiği belirtiliyor.

MANCHESTER UNITED'IN HAZIRLIK MAÇLARINDAKİ FORMU

Manchester United, yeni sezon öncesindeki hazırlık döneminde farklı rakiplerle karşı karşıya geldi. FotMob verilerine göre Manchester ekibi son hazırlık karşılaşmalarında Paris Saint-Germain ile 1-1 berabere kalırken Atletico Madrid'i 2-1 ve Rosenborg'u 5-0 mağlup etti.

Manchester United'ın Leeds karşılaşmasının ardından hazırlık programı devam edecek. Kulübün resmi fikstürüne göre kırmızı-siyahlılar 15 Ağustos'ta Milan ile hazırlık maçına çıkacak. Premier Lig sezonunda ise Manchester United'ın ilk lig karşılaşmalarından biri 22 Ağustos'taki Hull City deplasmanı olacak.

LEEDS UNITED SON MAÇLARDA NASIL BİR PERFORMANS SERGİLEDİ?

Leeds United da sezon öncesindeki hazırlık karşılaşmalarında dikkat çeken sonuçlar aldı. FotMob'un güncel maç verilerine göre Leeds, RB Leipzig'i 2-0, Liverpool'u 4-2 ve Sunderland'ı 1-0 mağlup etti. Bu sonuçlar Leeds'in Manchester United maçı öncesinde hazırlık dönemindeki form grafiğini yükselttiğini gösteriyor.

İki takım arasındaki rekabet yalnızca hazırlık karşılaşmalarıyla sınırlı değil. Leeds United'ın resmi kayıtlarına göre taraflar 13 Nisan 2026'daki Premier Lig maçında karşı karşıya geldi ve Leeds, Old Trafford'da Manchester United'ı 2-1 mağlup etti. 4 Ocak 2026'daki lig karşılaşması 1-1, 19 Temmuz 2025'teki hazırlık maçı ise 0-0 sona erdi.

MANCHESTER UNITED - LEEDS UNITED MAÇININ ÖNEMİ

Hazırlık karşılaşmalarında alınan sonuçlardan çok takımların sezon öncesindeki fiziksel durumu, yeni transferlerin uyumu ve teknik direktörlerin oluşturmak istediği oyun planı öne çıkıyor. Manchester United ile Leeds United arasındaki mücadele de iki takımın Premier Lig öncesindeki hazırlık seviyesini test edeceği karşılaşmalardan biri olacak.

İngiliz basınında yer alan maç önü bilgilerine göre Manchester United sezona Michael Carrick yönetiminde hazırlanırken Leeds United'ın teknik direktörlüğünü Daniel Farke sürdürüyor. Her iki teknik adamın da hazırlık döneminde kadrodaki farklı isimlere süre vermesi ve sezon planlamasına yönelik denemeler yapması bekleniyor.

MANCHESTER UNITED - LEEDS UNITED MAÇI HANGİ KANALDA?

Manchester United - Leeds United hazırlık maçı 12 Ağustos 2026 Çarşamba günü saat 21.30'da başlayacak. TRT Spor'un resmi yayın akışında karşılaşma saat 21.30'da “Hazırlık Maçı Futbol Karşılaşması Manchester United - Leeds United” adıyla yer alıyor. Buna göre mücadele Türkiye'de TRT Spor ekranlarından canlı olarak yayınlanacak.

NEWCASTLE UNITED EVERTON MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Newcastle United Everton maçı, 12 Ağustos 2026 Çarşamba günü saat 19.15’te başladı. Newcastle United’ın daha önce açıkladığı hazırlık programında karşılaşmanın İngiltere saatiyle 17.15’te başlayacağı duyurulmuştu. Bu saat Türkiye’de 19.15’e karşılık geliyor.

Mücadeleye Edinburgh’daki Scottish Gas Murrayfield Stadium ev sahipliği yapıyor. Newcastle United, Everton karşılaşmasını Premier League’de başlayacak yeni sezon öncesinde hazırlık programının önemli maçlarından biri olarak planladı.

NEWCASTLE UNITED - EVERTON MAÇI NEREDE OYNANIYOR?

Newcastle United ile Everton arasındaki hazırlık karşılaşması, İskoçya’nın başkenti Edinburgh’da bulunan Scottish Gas Murrayfield Stadium’da oynanıyor. Newcastle United’ın resmi açıklamasında stadyumun 67 bin 144 kişilik kapasiteye sahip olduğu belirtildi.

İki Premier League takımının karşı karşıya geldiği müsabaka resmi lig veya kupa karşılaşması niteliği taşımıyor. Hazırlık maçı kapsamında oynanan mücadele, kulüplere yeni sezon öncesinde oyuncuların son durumunu görme ve kadro seçeneklerini değerlendirme fırsatı sunuyor.

NEWCASTLE UNITED EVERTON MAÇI İLK 11'LERİ

Karşılaşma öncesinde Newcastle United ve Everton’ın ilk 11’leri de açıklandı. Newcastle United’ın resmi maç merkezinde yer alan bilgiye göre ev sahibi ekip sahaya Lukas Hornicek, Lewis Hall, Sven Botman, Malick Thiaw, Leo Shahar, Joelinton, Aladji Bamba, William Osula, Bazoumana Touré, Anthony Elanga ve Yoane Wissa ile çıktı.

Everton’ın başlangıç kadrosunda ise Mark Travers, Nathan Patterson, Michael Keane, James Tarkowski, Vitalii Mykolenko, Kiernan Dewsbury-Hall, Iliman Ndiaye, Tyrique George, Hayden Hackney, Harrison Armstrong ve Thierno Barry yer aldı.

Newcastle United’ın yedek kulübesinde Harvey Barnes, Jacob Murphy, Nick Woltemade ve Joe Willock gibi oyuncular bulunuyor. Everton’ın alternatifleri arasında ise Beto, Jake O’Brien, Tyler Dibling ve Charly Alcaraz gibi isimler yer alıyor.

NEWCASTLE UNITED VE EVERTON YENİ SEZONA HAZIRLANIYOR

Newcastle United ile Everton arasındaki mücadele, her iki takımın da sezon öncesindeki hazırlık sürecinin bir parçası olarak oynanıyor. Newcastle United, resmi duyurusunda Everton karşılaşmasının Premier League sezonu öncesindeki hazırlıkların önemli aşamalarından biri olduğunu belirtmişti.

Everton da yaz dönemi hazırlık maçlarıyla yeni sezon öncesindeki çalışmalarını sürdürüyor. İngiliz ekibi 12 Ağustos’taki Newcastle United karşılaşmasına gelmeden önce hazırlık programında farklı rakiplerle karşı karşıya geldi. Everton’ın resmi internet sitesindeki fikstür bölümünde Stoke City, Hamburg ve Stuttgart karşılaşmaları da sezon öncesi programında yer aldı.

Hazırlık karşılaşmalarında teknik ekipler skorun yanı sıra oyuncuların fiziksel durumlarını, farklı kadro tercihlerini ve yeni sezon öncesi takım organizasyonunu değerlendirme imkânı buluyor. Newcastle United-Everton mücadelesinde de geniş kadrolardan çok sayıda oyuncunun süre alması mümkün.

NEWCASTLE UNITED EVERTON MAÇI HANGİ KANALDA?

Türkiye’deki futbolseverlerin en çok araştırdığı konuların başında “Newcastle United Everton maçı hangi kanalda?” ve “Newcastle United Everton maçı şifresiz mi?” soruları geliyor. 12 Ağustos 2026 Çarşamba günü saat 19.15’te başlayan Newcastle United-Everton hazırlık maçı, Türkiye’de TRT Spor ekranlarından canlı ve şifresiz olarak yayınlanıyor. Yayın bilgisi Türkiye’deki güncel maç yayın programlarında da yer alıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, diplomatik temaslar için başkent Ankara'ya gelen Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ı resmi törenle karşıladı. İki lider, baş başa görüşmenin ardından düzenledikleri ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu.

Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

"BM verilerine göre sadece 2026 yılında yerleşimci terörü, yıkımlar ve tahliyeler nedeniyle yaklaşık 3800 Filistinli yerlerinden edildi. 100'e yakın Filistinli kardeşimiz katledildi.

Egemen Filistin devletinin varlığı baltalanmaktadır. Buna kayıtsız kalmak mümkün değildir. Tüm sindirme ve tehcir teşebbüslerine rağmen Filistin halkı dimdik ayaktadır.

Filistin'e destek olmanın başta İslam dünyası olmak üzere tüm insanlığın ortak sorumluluğu olduğunu bir kez daha vurgulamak istiyorum. Sayın Abbas'la ikili ilişkilerimizin yanısıra işgal altındaki Filistin topraklarının mevcut durumunu ayrıntılı şekilde görüştük.

Filistin'de gerçekleştirilecek öngörülen yasama ve başkanlık seçimi kararlarının hayırlara vesile olmasının, seçimlerin Filistinli kardeşlerimizin arasındaki uzlaşı sürecinin ilerletilmesine, birlik ve beraberliğinin güçlendirilmesine katkı sağlamasını temenni ediyorum.

"Netanyahu hükûmeti kaostan nemalanıyor"

Bugünkü görüşmemizde Mescid-i Aksa ve El Halil'de Filistin topraklarında saldırı, ihlal ve tahriklere karşı dayanışmamızı yineledik. İlk kıblemiz Mescid-i Aksa'ya ve diğer mukaddes mekanlardaki provokasyonlara şiddetle karşıyız. Netanyahu hükümetinin amacı bölgede kaostan ve yeni çatışmalardan nemanlanmak suretiyle Filistin'i insanlığın ortak gündeminden düşürmektir.

"Ne yapsalarsa yapsınlar muvaffak olamayacaklar"

Ne yapsalarsa yapsınlar bunda muvaffak olamayacaklar. Filistin davası gönüllerde büyümeye devam edecek. Türkiye olarak Filistin davasını her platformda en güçlü şekilde savunmaya devam edeceğiz. 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan Filistin devletinin vücut bulması için kararlılıkla mücadele edeceğiz.

Gazze'de çözümsüzlüğü şiar edinen İsrail yönetimiyle karşı karşıyayız. Mevcut İsrail yönetimi uzlaşmaz ve saldırgan tavrını sürdürüyor. Kimin çatışmaların devamından kimin de barıştan yana olduğunu göstermektir.

Gazze'de imar ve inşa sürecinin başlatılması ve güvenliğin temini için gerekli koşullar bir an önce sağlanmalıdır."

Abbas'ın açıklamalarından öne çıkanlarsa şöyle:

“Cumhurbaşkanı Erdoğan ve kardeş Türkiye Cumhuriyeti'ne bizim haklarımıza ve Filistin halkının davasına destekleri için teşekkür ediyorum.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması çok önemli. Temenni ederim ki bölgedeki istikrar ve güvenliğin sağlanması için bir başlangıç olsun.”

"İç cephedeki gedikleri kapatmak hayati bir mesele haline gelmiştir"

Bahçeli, İsrail ile ABD'nin İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın bölgedeki misillemeleriyle genişleyen çatışma sarmalına dikkat çekti. Ortadoğu'da harlanan ateşin yeni devletleri, cepheleri ve çatışma sahalarını içine çekme tehlikesi barındırdığını belirten MHP lideri, bu bölgesel şartlar altında Türkiye'nin iç cephesinde terörün açtığı gedikleri kapatmasının hayati bir mesele haline geldiğini ifade etti. Bahçeli, Türkiye'nin terör meselesini kendi milli iradesi içinde nihai çözüme kavuşturmasının ertelenemez bir "milli beka zarureti" olduğunu savundu.

"Üniter yapı müzakere edilemez"

Devlet Bahçeli, yasanın kabulüyle hukuki zemine kavuşan süreçte Türkiye Cumhuriyeti'nin üniter yapısının, milli egemenlik üzerine inşa edilen yönetim biçiminin ve vatanın bölünmez bütünlüğünün hiçbir şekilde müzakere konusu yapılamayacağının altını çizdi. Terörün bütünüyle tasfiye edilmesinin, PKK'nın ve uzantılarının tarihin karanlık sayfalarına gömüldüğünün en açık tescili olacağını vurguladı.

"Silahların teslim edildiği devlet kurumlarınca teyit edilecek"

Kanunun içeriğine dair değerlendirmelerde bulunan Bahçeli, söz konusu düzenlemenin; terör örgütünün ve iltisaklı yapıların fiili varlıklarına son verdiğinin, kontrol ettikleri silah ve mühimmatın teslim edildiğinin ve örgütsel komuta kabiliyetinin ortadan kalktığının yetkili devlet kurumlarınca tespit ve teyit edilmesini içerdiğini belirtti. Bahçeli, hukuki mekanizmaların bu tespitlerin ardından işletileceğini kaydederken, yasanın "sözde muhalif nazardan" değil, millet lehine doğuracağı sonuçlar dikkate alınarak Türkiye Cumhuriyeti'nin cephesinden okunması gerektiğini ifade etti.

"Kaybedecek vaktimiz yoktur"

Kanunun yürürlüğe girmesinin ardından öngörülen idari ve hukuki süreçlerin en kısa sürede hayata geçirilmesi çağrısında bulunan Bahçeli, kurumlar arası yetki ve koordinasyon boşluğuna izin verilmemesi gerektiğini belirtti."Kaybedecek vaktimiz yoktur" diyen MHP lideri, ortaya çıkan bu tarihi fırsatın gayri milli söylemlerle istismar edilmesine kati surette müsaade edilmemesi gerektiğini vurguladı. Bahçeli, terörün kalıcı tasfiyesiyle birlikte, yıllarca terör baskısı altında kalan bölgelerin yatırım, üretim, eğitim ve istihdam imkanlarıyla buluşturulacağını kaydetti.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Genel Sekreter Yardımcısı Doç. Dr. Pelin Alpkökin, Mecidiyeköy istasyonunun yeniden hizmete alınmasına ilişkin çalışmalar hakkında bilgi verdi. Alpkökin, mühendislik çalışmalarının tamamlandığını ve yapım aşamasına geçileceğini belirterek istasyonun mümkün olan en kısa sürede açılması için çalıştıklarını ifade etti.

Alpkökin, hedeflerinin hattı yıl sonuna kadar tamamlamak olduğunu belirterek, “Mümkün mertebe bu yılın sonuna doğru ve en sonuna kadar kalmadan, bu hattımızı bitirmek için bu bulduğumuz mühendislik çözümüyle gece gündüz çalışacağız” dedi.

“Kısa zamanda en güvenilir yöntemi bulduk”

Alpkökin, yaşanan deformasyonun ardından dünyadaki benzer örneklerin de incelendiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Dünyadaki örnekleri de inceleyerek çok büyük bir mühendislik çalışmasını çok kısa sürede gerçekleştirerek en kısa zamanda en güvenilir yöntemi bulduk. Bu yılın yoğun yağışların olduğu bir dönemden sonra nisan ayı içerisinde bir deformasyon oldu. Tabii ki biz burada zaten bu makastaki daha önceki yaşamışlığımızdan ve tecrübelerimizden dolayı bu bölgeden geçerken sürekli çok dikkatliydi. Bizim hem Metro A.Ş işletmecilerimiz ve içerideki tren içindeki görevlilerimiz buradaki küçük bir hareketliliği fark edip tüm operasyonu zamanında durdurdular. Bugün tasarımları bitti. Dediğim gibi şimdi yapım aşamasına gireceğiz. Yapım aşamasında da tabii ki bazı zorlukları var. Elimizden geldiğince bunu hızlı bir şekilde yapacağız. Mümkün mertebe bu yılın sonuna doğru ve en sonuna kadar kalmadan bu hattımızı bitirmek için bu bulduğumuz mühendislik çözümüyle gece gündüz çalışacağız"

Deformasyon için drenaj sistemi kurulacak

İBB Raylı Sistemler Dairesi Başkanvekili Erman Eryılmaz da bölgede yaşanan sorunun yeraltı sularının hareketiyle bağlantılı olduğunu belirtti. Deformasyonun kontrol altına alındığını söyleyen Eryılmaz, bundan sonraki süreçte suyun yeniden benzer bir soruna yol açmasını önlemek amacıyla drenaj sistemi kurulacağını açıkladı.

Eryılmaz, çalışmalarla ilgili şu bilgileri paylaştı:

“Buradaki zemin altı sularının yer altı formasyonuyla hareketleri ve bunun tünele etkisiyle oluşan bir deformasyon söz konusu. Bu deformasyonu önce biz kontrol altına aldık. Sonrasında bununla ilgili düzenleme ve yapım çalışmalarına başladık. Öncelikle bu suyu bir daha böyle bir durumun oluşmaması için bir direnaj sistemi projesi oluşturduk. Tabii eş zamanlı işletme altında bir hat ulaşımı çok zor. Yapım çalışmalarına başladık. Hattın deforme olan bölgesinde yaklaşık 60 metrelik bir kısımda kırım çalışmalarını tamamlamak üzereyiz. İşletmeyi bozmadan, işletmeye herhangi bir zeval vermeden bunları yapmaya çalıştık. Bunlar da tamamlanmak üzere projelerimizi oluşturduk ve artık yapım çalışmalarına başlıyoruz. Bu konuda işletme altında olan hatlarımıza baktığımız zaman istasyonlarımıza belki İstanbul'da en fazla yolculuğun olduğu istasyonlardan biri Mecidiyeköy istasyonu. Biz İstanbulluların bu istasyonun bir an önce açılması için ne kadar ihtiyaç duyduklarının biz de farkındayız ve bunun için biz de gece gündüz demeden buradaki çalışmayı bir an önce bitirebilmek için tüm imkanlarımızla çalışmaya devam ediyoruz"

Yaklaşık 60 metrelik deforme olan bölümdeki kırım çalışmalarının tamamlanma aşamasına geldiği belirtilirken, hazırlanan projelerin ardından yapım çalışmalarının hızlandırılması planlanıyor. İBB’nin açıklamalarına göre Mecidiyeköy istasyonunun 2026 yılının sonuna doğru, mümkünse yıl sonunu beklemeden yeniden hizmete açılması hedefleniyor.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin, bizzat yer aldığı toplantıya, 81 ilin valileri, il emniyet müdürleri ve il jandarma komutanları video konferans yöntemiyle katıldı.

Toplantıda, "Terörsüz Türkiye" sürecinde gelinen aşama, yeni yasal çerçeve, sahadaki gelişmelerin anlık takibi, kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi ve provokasyonlara karşı alınacak tedbirler ele alındı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, mülki idare amirleri ve güvenlik birimlerini, "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında kabul edilen yasal çerçeveye ilişkin bilgilendirdi.

"Terörsüz Türkiye Hedefi, Gazi Meclisimizin İradesiyle Hukuki Bir Zemine Kavuşmuştur"

Toplantıda konuşan İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Türkiye'nin kırk yılı aşkın süredir terör nedeniyle ağır bedeller ödediğini belirterek, "Aziz şehitlerimizin emaneti, kahraman gazilerimizin fedakarlığı ve ailelerimizin sabrı, 'Terörsüz Türkiye' hedefimizin en sağlam dayanağıdır. Bu süreçte atılan her adımın merkezinde şehitlerimizin aziz hatırası, gazilerimizin onuru, milletimizin huzuru ve devletimizin bekası bulunmaktadır. 'Terörsüz Türkiye' hedefi, muhterem Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın dirayetli liderliği ve Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Dr. Devlet Bahçeli'nin tarihi çağrısıyla bir devlet politikasına dönüşmüş, Gazi Meclisimizin iradesiyle hukuki bir zemine kavuşmuştur" diye konuştu.

Bakan Çiftçi, "Terörsüz Türkiye" sürecinde ortaya konulan çerçevenin açık olduğunu vurgulayarak, "Silah bütünüyle devreden çıkacak, terör örgütü bütün unsurlarıyla tasfiye edilecek, kamu düzeni ve milli güvenliğimiz hiçbir şekilde zafiyete uğratılmayacaktır. Aziz milletimizin kardeşliği, hiçbir terör örgütünün, hiçbir fitne odağının sarsamayacağı kadar köklü ve güçlüdür. Artık enerjimizi teröre harcamak yerine kalkınmaya, üretime, eğitime, istihdama ve milletimizin refahına yönelteceğiz" dedi.

Türkiye Yüzyılı'nın, huzurun, kardeşliğin ve milli dayanışmanın yüzyılı haline getirileceğini ifade eden Çiftçi, toplantının "Terörsüz Türkiye" hedefine, milletin huzuruna ve ülkenin geleceğine hayırlar getirmesi temennisinde bulundu.

Al Hilal, Osimhen için bilgi aldı

Gazeteci Sacha Tavolieri'nin haberine göre Al Hilal, Victor Osimhen'in mevcut durumu hakkında bilgi aldı. Suudi Arabistan temsilcisinin, yıldız golcünün transfer ihtimalini değerlendirdiği ve olası anlaşmanın şartlarını öğrenmek için Galatasaray'la temas kurduğu aktarıldı.

Galatasaray'ın bonservis beklentisi belli oldu

Haberde yer alan iddiaya göre Galatasaray, Osimhen'in transferine tamamen kapıları kapatmıyor. Sarı-kırmızılı kulübün, 65 milyon euroluk bonservis bedeli karşılığında oyuncunun ayrılığına onay verebileceği ifade edildi.

Transferde belirleyici Osimhen'in kararı olacak

Ancak transferin önündeki en önemli konu Victor Osimhen'in vereceği karar. Al Hilal'in, Nijeryalı golcüyü Suudi Arabistan'a gitmeye ikna etmesi gerekiyor. Oyuncunun kariyer planı ve transfer konusundaki tercihi, görüşmelerin sonucunda belirleyici olacak.

Benzema için ayrılık planı

Al Hilal'in Osimhen transferini gerçekleştirebilmek için kadroda yer açmayı planladığı da öne sürüldü. Suudi Arabistan ekibinin, kadroda yer açmak amacıyla Karim Benzema ile yollarını ayırmayı düşündüğü ve Fransız yıldızın ayrılığının Osimhen transferinin önünü açabileceği belirtildi.

Ghebreyesus, ABD Başkanı Donald Trump'ın imzaladığı başkanlık kararnamesiyle getirilen değişikliklerin uzun yıllara dayanan bilimsel kanıtlarla uyumlu olmamasından endişe duyduklarını bildirdi.

Ghebreyesus, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, çocukların korunmasında aşıların önemine dikkati çekti. Her ebeveynin çocuklarının güvende olmasını istediğini belirten Ghebreyesus, aşıların ölümcül hastalıkların önlenebilir hale gelmesinde en güçlü araçlardan biri olduğunu ifade etti.

DSÖ'den ABD'nin aşı politikasına ilişkin değerlendirme

Ghebreyesus, ABD'nin aşılama politikasında yapılan son değişikliklerin, çocukların hangi dönemlerde hastalıklara karşı daha savunmasız olduğunu ve aşıların en güçlü korumayı ne zaman sağladığını ortaya koyan bilimsel çalışmalarla uyumlu olmadığını belirtti.

Söz konusu bilimsel kanıtların, dünyanın farklı bölgelerinden yeni veriler elde edildikçe sürekli olarak gözden geçirildiğini aktaran Ghebreyesus, mevcut kanıtların aşıların güvenli olduğunu gösterdiğini kaydetti.

DSÖ Genel Direktörü, kızamık, kabakulak ve kızamıkçığa karşı uygulanan MMR aşısının da güvenli olduğunu ve otizme neden olmadığını belirtti.

Aşıların geciktirilmesine karşı uyarı

Ghebreyesus, çocukluk döneminde aşıların ertelenmesi veya dozların gereksiz şekilde birbirinden ayrılmasının aşılamayı daha güvenli hale getirmeyeceğini ifade etti.

Bu tür uygulamaların çocukların hastalıklara karşı korumasız kalmasına neden olabileceğine işaret eden Ghebreyesus, ülkelerin aşı politikalarının belirlenmesinde ulusal uzmanların değerlendirmelerinin önem taşıdığını belirtti.

Ghebreyesus, küresel bilimsel kanıtlar ile DSÖ'nün tavsiyelerinin, ülkelerin kendi hastalık modelleri, sağlık sistemleri ve nüfus ihtiyaçları doğrultusunda hangi aşıların ve aşılama programlarının uygulanmasının uygun olduğuna ilişkin çalışmalara temel oluşturduğunu kaydetti.

DSÖ Genel Direktörü, aşılama politikalarının siyasi etkiler yerine bilimsel değerlendirmeler doğrultusunda belirlenmesi gerektiğini vurguladı.

Ghebreyesus, bu değerlendirmelerin titiz, bağımsız ve şeffaf biçimde yürütülmesinin önemine dikkati çekti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın imzaladığı kararname ise çocukluk dönemi aşılarına ilişkin resmi tavsiyelerde ve hedeflenen hastalıkların sayısında değişiklik yapılmasını öngörüyor.

ABD'de hedeflenen hastalık sayısı 11'e düşürülüyor

Kararname kapsamında ebeveynlere çocukluk dönemi aşıları hakkında daha fazla bilgi ve seçenek sunulması planlanıyor. Tüm çocuklar için 18 hastalığa karşı uygulanması planlanan mevcut aşı önerilerinde değişikliğe gidilerek, yeni tavsiyelerde hedeflenen hastalık sayısının 11'e düşürülmesi öngörülüyor.

Düzenlemede, bazı kombine aşıların ayrı şekilde uygulanmasına yönelik seçenekler de yer alıyor. Bu kapsamda kızamık, kabakulak ve kızamıkçığa karşı uygulanan MMR aşısının üç ayrı aşıya ayrılması ve farklı randevularda uygulanması öneriliyor.

Söz konusu değişikliğin, ebeveynlere aşıların uygulanma zamanlaması konusunda daha fazla seçenek sunulması amacı taşıdığı belirtiliyor.

Bakanlık ekiplerinin incelemelerinde, tesise ait by-pass hattından herhangi bir arıtma işleminden geçirilmeden atık suyun doğrudan alıcı ortama bırakıldığı belirlendi.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, basında ve sosyal medyada Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi'nden Marmara Denizi'ne kanalizasyon atığı deşarj edildiğine ilişkin görüntü ve haberlerin yer almasının ardından inceleme başlatıldı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İl Müdürlüğü ekipleri, Haramidere'deki tesiste ve Marmara Denizi'nin Ambarlı kıyılarında teknik çalışma yaptı.

Tesiste 4 farklı deşarj noktası belirlendi

Yapılan incelemelerde Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi'ne ait 4 farklı deşarj noktası tespit edildi. Bu noktalardan ikisinin Sürekli Atıksu İzleme Sistemi (SAİS) kabinine bağlı olduğu ve bu hatlarda düzenli ölçüm yapıldığı belirlendi.

Diğer iki noktanın ise taşkın hattı ve by-pass hattı olarak kullanıldığı tespit edildi. Bakanlık ekiplerinin değerlendirmesinde, basına ve sosyal medyaya yansıyan görüntülerdeki kirliliğin by-pass hattından kaynaklanmış olabileceği belirtildi.

İncelemelerde taşkın ve by-pass hatlarında debimetre bulunmadığı ve bu hatların SAİS kabinine bağlantılarının yapılmadığı da belirlendi.

Atık suyun arıtılmadan deşarj edildiği belirlendi

By-pass hattından alınan atık su numuneleri üzerinde yapılan incelemelerin ardından, söz konusu atık suların herhangi bir arıtma işleminden geçirilmeden doğrudan alıcı ortama deşarj edildiği tespit edildi.

Bu tespitlerin ardından 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında İSKİ'ye 8 milyon 391 bin 988 lira idari para cezası uygulandı.

Bakanlık ekiplerinin Ambarlı kıyılarında yaptığı incelemede de by-pass hattından denize ulaşan atık suyun taşıdığı katı maddelerin bölgede yoğun kirliliğe neden olduğu görüldü.

Tesiste günlük 100 bin metreküp deşarj öngörülüyor

Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi'nin kurulu kapasitesinin günlük 400 bin metreküp olduğu ve inceleme sırasında tesisin tam kapasite çalıştığı belirtildi.

Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmede, by-pass hattından günlük yaklaşık 100 bin metreküp atık suyun deşarj edildiği öngörüldü. Tesisin kapasitesi ve by-pass hattındaki deşarj miktarına ilişkin tespitler de inceleme kapsamında değerlendirildi.

İSKİ'ye daha önce de ceza uygulanmıştı

Açıklamada, aynı by-pass hattından yapılan atık su deşarjları nedeniyle İSKİ'ye daha önce de idari cezalar uygulandığı hatırlatıldı.

Bu kapsamda İSKİ'ye 26 Mayıs 2025'te 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında 3 milyon 343 bin lira ceza verildi. İşletmenin atık su deşarjına devam etmesi nedeniyle 16 Ocak'ta da 6 milyon 687 bin lira ceza uygulandığı bildirildi.

Daha önce yapılan tespitlerde problemin atık su arıtma tesisinin kapasitesinin yetersiz olmasından kaynaklandığı belirlenmişti.

Arıtma tesisinin kapasitesinin artırılması planlanıyor

Bakanlık ile İSKİ yetkilileri arasında yapılan görüşmelerde, Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi'nin kapasitesinin artırılacağı yönünde taahhütte bulunulduğu aktarıldı.

Yangının fark edilerek ihbar edilmesi üzerine Orman Genel Müdürlüğüne bağlı hava ve kara araçları ile itfaiye ekipleri bölgeye gönderildi. Ekipler, yangının kontrol altına alınması amacıyla çalışma başlattı.

Yangına havadan ve karadan müdahale ediliyor

Bölgeye ulaşan ekipler, ormanlık alanda çıkan yangına havadan ve karadan müdahale ediyor. Söndürme çalışmalarında Orman Genel Müdürlüğüne bağlı ekiplerin yanı sıra itfaiye ekipleri de görev alıyor.

Yangının kontrol altına alınması ve yayılmasının önlenmesi amacıyla ekiplerin çalışmaları devam ediyor.

Yangının çıkış nedeni henüz belirlenmedi

Sahilceylan Mahallesi'ndeki ormanlık alanda başlayan yangının çıkış nedeni henüz belirlenemedi. Ekiplerin bölgedeki müdahalesi sürerken, yangını kontrol altına alma çalışmalarının devam ettiği bildirildi.

Ormanlık alandaki yangına yönelik havadan ve karadan yürütülen çalışmaların sonuçları takip ediliyor.

Seda Selek, Remziye Demirkol ve Buket Güler Ozan Koza TV’de

Halk TV’den ayrılan deneyimli gazeteciler Seda Selek, Remziye Demirkol ve Buket Güler Ozan’ın yeni görevleri belli oldu.

Üç gazetecinin Koza TV’de görev alacağı, kanalın yeni yayın dönemi için hazırladığı tanıtım videosunun yayımlanmasıyla kesinleşti.

Üç gazetecinin yeni adresi Koza TV oldu

Koza TV’nin yeni yayın dönemine ilişkin tanıtım videosunda yer alan üç gazetecinin kanaldaki yeni görevleri böylece netleşmiş oldu.

Seda Selek, Remziye Demirkol ve Buket Güler Ozan’ın yeni yayın döneminde hangi programlarla izleyici karşısına çıkacağına ilişkin ise paylaşılan bilgilerde ayrıntı verilmedi.

Ne olmuştu?

Halk TV’deki istifa süreci, 30 Nisan’da Seda Selek’in yıllardır sunduğu “Neden-Sonuç” programının sonunda ayrılık kararını açıklamasıyla başladı.

Selek, istifasının ardından yaptığı açıklamada kararının yönetim anlayışı ve yaşanan adaletsizliklerden kaynaklandığını belirtti. Selek ayrıca, dostu Sorel Dağıstanlı’nın kendisine destek verdiği gerekçesiyle ekrandan uzaklaştırılmasına tepki gösterdi.

Peş peşe ayrılık kararları geldi

Selek’in açıklamasının ardından Halk TV’de art arda ayrılık haberleri geldi.

Sorel Dağıstanlı 8 Mayıs’ta, Buket Güler Ozan 9 Mayıs’ta, Gözde Şeker 10 Mayıs’ta ve Remziye Demirkol 11 Mayıs’ta yaptıkları açıklamalarla Halk TV ile yollarını ayırdıklarını duyurdu.

Mesleki dayanışma vurgusuyla kanaldan ayrılan isimler arasında yer alan Seda Selek, Remziye Demirkol ve Buket Güler Ozan, yeni yayın döneminde Koza TV ekranlarında görev yapacak.

İhbar üzerine Antalya Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı hava ve kara araçları ile itfaiye ekipleri yangın bölgesine yönlendirildi. Ekipler, alevlerin kontrol altına alınması için havadan ve karadan çalışma başlattı.

Yangına 2 uçak ve 2 helikopterle müdahale edildi

Yangına müdahale çalışmalarına 2 uçak ve 2 helikopterin yanı sıra çok sayıda itfaiye aracı katıldı. Ekiplerin havadan ve karadan yürüttüğü çalışmalar sonucunda yangın kontrol altına alındı.

Orman ekipleri ve itfaiye personelinin müdahalesinin ardından bölgede yangının yeniden büyümesini önlemek amacıyla çalışma başlatıldı.

Yaklaşık 10 hektarlık alan zarar gördü

Yangın nedeniyle yaklaşık 10 hektarlık ormanlık alanın yandığı bildirildi. Yangının kontrol altına alınmasının ardından ekiplerin bölgedeki soğutma çalışmaları devam ediyor.

Hurma Mahallesi'ndeki yangının çıkış nedeni henüz belirlenemezken, ekiplerin bölgede yürüttüğü çalışmalar sürüyor.

Üniversitenin sosyal medya hesabından yayımlanan açıklamada, son günlerde çeşitli platformlarda Van YYÜ'yü ve yöneticilerini hedef alan, kamuoyunda yanıltıcı bir izlenim oluşturduğu belirtilen gerçeğe aykırı ve manipülatif içeriklerin paylaşıldığı ifade edildi.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nden açıklama

Açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

"Söz konusu paylaşımlar hakkında 'halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma' suçu kapsamında Van Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatılmıştır. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi olarak, özellikle tercih döneminde üniversitemizi yıpratmaya, kamuoyunu yanıltmaya yönelik asılsız ve manipülatif içeriklere itibar edilmemesini önemle rica ederiz."

Düzenleme kapsamında katılım uyum birimi ile katılım uyum sorumlusunun danışma komitesi süreçlerindeki görevleri belirginleştirildi. Komite gündemlerinin hazırlanması, alınan kararların gerekçeleriyle birlikte kayıt altına alınması ve uygulamaların düzenli olarak takip edilmesine ilişkin esaslar da düzenlendi.

Danışma Komitesi kararlarında ortak standart

Katılım sigortacılığı ve bireysel emeklilik alanında faaliyet gösteren danışma komitelerinin kararlarının kayıt altına alınması için "Danışma Komitesi Karar Tutanağı Asgari İçerik Şablonu" oluşturuldu.

Şablon kapsamında toplantı ve katılımcı bilgileri, görüşülen konu, alınan karar, kararın gerekçesi ve karar alma usulü gibi unsurların yer alması öngörüldü. Varsa muhalefet şerhinin de tutanaklarda gösterilmesiyle karar süreçlerinin daha düzenli şekilde kayıt altına alınması amaçlandı.

Bu düzenlemeyle danışma komitelerinin kararlarının hazırlanması ve dokümante edilmesinde uygulama birliğinin sağlanması hedefleniyor.

Kararların paylaşılmasına imkan sağlandı

Düzenlemeyle danışma komitesi kararlarının kamuoyu ve personelle paylaşılmasına da imkan tanındı. Bu kapsamda yönetim kurulunun uygun görmesi halinde alınan kararların paylaşılabileceği belirtildi.

Kararların gerekçeli ve izlenebilir şekilde kayıt altına alınmasıyla birlikte bilgiye erişimin kolaylaştırılması ve sektörde şeffaflığın desteklenmesi amaçlandı.

Katılım finans esaslarına uyum güçlendirilecek

SEDDK'nin düzenlemesiyle katılım finans esaslarına uyumun güçlendirilmesi ve katılım sigortacılığı ile bireysel emeklilik alanlarına ilişkin farkındalığın artırılması hedefleniyor.

Düzenlemede, karar alma süreçlerinde uygulama birliğinin sağlanması da amaçlar arasında yer aldı. Danışma komitesi kararlarının SEDDK'ye iletilmesiyle sektördeki uygulamaların yanı sıra karşılaşılan sorun ve ihtiyaçların da daha yakından takip edilmesi öngörülüyor.

Bu süreçte elde edilecek bulguların, gelecekte hazırlanacak mevzuat ve politika çalışmalarında kaynak olarak kullanılması planlanıyor. Böylece danışma komitelerinin karar süreçlerinin daha düzenli şekilde izlenmesi ve katılım finans uygulamalarına ilişkin çalışmaların geliştirilmesi amaçlanıyor.

“Firmaya ruhsat verildiği iddiası tezvirattır”

TBMM’de basın toplantısı düzenleyen Açıkkapı, Doruk Madencilik işçilerinin maaşlarının zamanında ödenmesi gerektiğini vurguladı. Şirketin devlet tarafından korunduğu yönündeki eleştirilere tepki gösteren Açıkkapı, ruhsat sayılarını gündeme getirdi.

Açıkkapı, 27 Ekim 2023 tarihinde şirketin elinde 310 ruhsat bulunduğunu, bu sayının daha sonra 124’e gerilediğini belirtti.

AKP'li vekil, “İşçilerin alacaklarını, alın terini ödememesine rağmen bu firmaya halen daha ruhsat verildiği gibi iddialar tamamen tezvirattır, yanlıştır” diyerek, şirket hakkında 186 ruhsat iptaliyle yaptırım uygulandığını ifade etti.

67 ruhsatın 59’unda faaliyetler durduruldu

Açıkkapı, şirketin mevcut ruhsatlarına ilişkin de bilgi verdi. Şirket bünyesinde 114 işletme ruhsatı bulunduğunu, bunların 67’si için işletme izni olduğunu belirten Açıkkapı, söz konusu 67 ruhsatın 59’unda faaliyetlerin durdurulduğunusöyledi.

Şirket hakkında ortaya atılan iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunan Açıkkapı, eksik veya yanlış rakamlar üzerinden yapılan değerlendirmelerin sorunun çözümüne katkı sağlamayacağını dile getirdi.

“İşçilerin alacakları için yaptırım uygulandı”

Doruk Madencilik işçilerinin şirketten hak edilmiş alacakları bulunduğunu kabul eden Açıkkapı, devlet tarafından çeşitli yaptırımlar uygulandığını belirtti.

Açıkkapı, şirketin elektrik alım teşviki kapsamı dışında bırakıldığını belirterek, “Öyleyse burada bir yaptırım olmalıdır. Bu yaptırım da yine hükümetimizin, devletimizin bu firmayı elektrik alım teşviki kapsamı dışında bırakmasıyla yerini bulmuştur” dedi.

Açıkkapı, şirket yönetimine de “basiretli bir tüccar” olma çağrısında bulundu.

BM: Batı Şeria “kırılma noktasında”

BM Ortadoğu Barış Süreci Özel Koordinatör Yardımcısı Ramiz Alakbarov, BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada, Gazze'deki kırılgan ateşkes ve bölgesel gerilimlerin uluslararası toplumun dikkatini büyük ölçüde çektiğini belirtti.

Alakbarov, buna karşın işgal altındaki Batı Şeria'daki gelişmelerin de kritik bir aşamaya ulaştığını belirterek, “Batı Şeria kırılma noktasında” değerlendirmesinde bulundu.

Alakbarov, yaşananların uzun yıllardır çözülemeyen çatışmanın sonucu olduğunu belirterek, İsrail işgalinin derinleştiğini, Filistin Yönetimi'nin çöküşün eşiğine sürüklendiğini ve bağımsız, yaşayabilir ve egemen bir Filistin devleti kurulması ihtimalinin zayıfladığını ifade etti.

2026'da 76 Filistinli öldürüldü

BM yetkilisi, 10 Ağustos itibarıyla 2026 yılı içinde İsrail güçleri veya yerleşimciler tarafından Batı Şeria'da 18'i çocuk 76 Filistinlinin öldürüldüğünü açıkladı.

Yerleşimci şiddeti, yıkımlar ve tahliyeler nedeniyle yaklaşık 3 bin 800 Filistinlinin yerinden edildiğini belirten Alakbarov, yerinden edilenlerin yaklaşık yarısının çocuk olduğunu kaydetti.

Alakbarov, Batı Şeria'daki köylerde yaşayan Filistinlilerin giderek daha fazla zorla yerlerinden edildiğini ve ardından boşaltılan toprakların yerleşimciler tarafından ele geçirildiğini söyledi.

Yerleşimci saldırıları B ve A bölgelerine de yayıldı

Alakbarov, daha önce ağırlıklı olarak Batı Şeria'nın C Bölgesi'nde görülen yerleşimci saldırılarının artık B ve A bölgelerinde de arttığını belirtti.

Oslo Anlaşmaları kapsamında Batı Şeria, Filistin Yönetimi'nin sivil ve güvenlik kontrolündeki A Bölgesi, sivil idarenin Filistin Yönetimi'nde ancak güvenlik kontrolünün İsrail'de olduğu B Bölgesi ve İsrail'in sivil ve güvenlik kontrolünü sürdürdüğü C Bölgesi olarak ayrılmıştı.

İki Filistinli aile yerleşimciler tarafından abluka altına alındı

Batı Şeria'nın Nablus kentinin güneyindeki Kusra köyünde ise İsrailli yerleşimcilerin iki Filistinli ailenin yaşadığı evleri abluka altına aldığı bildirildi.

Pazar günü başlayan abluka kapsamında yerleşimcilerin evlerin yakınında yasa dışı bir yerleşim noktası kurduğu, ardından elektrik ve su bağlantılarını kestiği belirtildi.

Evlerde bulunan yedi Filistinlinin giriş ve çıkışlarının da engellendiği kaydedildi.

İsrail güçleri 23 Filistinliyi gözaltına aldı

İsrail güçlerinin Batı Şeria'nın farklı bölgelerinde düzenlediği baskınlarda en az 23 Filistinliyi gözaltına aldığı ve bazı evleri yıktığı bildirildi.

Nablus'un güneybatısındaki Tal köyünde de İsrail güçlerinin, 24 Temmuz'da İsrailli yerleşimcilerle yaşanan çatışmada öldürülen dört Filistinliden Faruk Ramazan'ın ailesine ait evi yıktığı belirtildi. Çatışmada iki İsraillinin de hayatını kaybettiği aktarıldı.

Aydın Kuyucak'ta orman yangını çıktı

Kuyucak ilçesine bağlı Gencelli mevkisindeki ormanlık alanda henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın başladı. Yangının fark edilmesinin ardından durum yetkililere bildirildi.

İhbar üzerine bölgeye Orman İşletme Müdürlüğü ekipleri ile Aydın Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekipleri gönderildi. Yangına müdahale çalışmalarında hava araçlarından da yararlanılıyor.

Yangına 11 helikopter ve 6 uçakla müdahale

Aydın'daki orman yangınına havadan müdahale amacıyla Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı 11 helikopter ve 6 uçak bölgeye sevk edildi. Hava araçlarıyla sürdürülen çalışmalar, karadan görev yapan ekiplerle birlikte yürütülüyor.

Aydın Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekipleri de yangına müdahale çalışmalarında görev alıyor. Ekiplerin bölgedeki çalışmaları devam ediyor.

Aydın'daki yangını kontrol altına alma çalışmaları sürüyor

Gencelli mevkisinde çıkan orman yangınının kontrol altına alınması için ekiplerin müdahalesi sürüyor. Havadan ve karadan yürütülen çalışmalarla yangının kontrol altına alınmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.

Yangının çıkış nedenine ilişkin ise henüz bir bilgi paylaşılmadı. Olayla ilgili çalışmalar sürerken, ekiplerin yangına müdahalesi devam ediyor.

Temmuz ayında üretim artışında başı Irak çekerken, Suudi Arabistan ve Kuveyt de üretimini yükselten ülkeler arasında yer aldı. Nijerya ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde ise günlük petrol üretiminde düşüş kaydedildi.

Üretim artışında Irak ilk sırada

OPEC verilerine göre temmuz ayında üretimini en fazla artıran ülke Irak oldu. Ülkenin günlük ham petrol üretimi 665 bin varil artarak 2 milyon 621 bin varile yükseldi.

Irak'ın ardından Suudi Arabistan geldi. Ülkenin günlük petrol üretimi 590 bin varil artışla 7 milyon 352 bin varile çıktı. Kuveyt'in üretimi ise 393 bin varil yükselerek günlük 1 milyon 845 bin varile ulaştı.

Üretimdeki artışlarla birlikte OPEC'in toplam günlük ham petrol üretimi de temmuzda önemli ölçüde yükseldi. Örgütün üretimi bir önceki aya göre 1 milyon 659 bin varil artarak 23 milyon 632 bin varil olarak kayıtlara geçti.

Nijerya ve BAE'de üretim geriledi

Temmuz ayında bazı OPEC üyelerinin petrol üretiminde ise düşüş yaşandı. Üretimin en fazla gerilediği ülkeler Nijerya ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) oldu.

Nijerya'nın günlük ham petrol üretimi 37 bin varil azalarak 1 milyon 546 bin varile düştü. BAE'de ise günlük üretim 30 bin varil gerileyerek 3 milyon 780 bin varil seviyesine indi.

Üretimdeki artış ve düşüşlerin ardından OPEC'in toplam üretiminde aylık bazda artış gerçekleşti.

OPEC+ üretimi 37,7 milyon varile çıktı

OPEC raporunda, OPEC üyelerinin yanı sıra örgüt dışındaki bazı üretici ülkelerin oluşturduğu OPEC+ grubunun üretim verileri de yer aldı.

Buna göre OPEC+ grubunun günlük toplam ham petrol üretimi temmuzda bir önceki aya göre 1 milyon 424 bin varil artarak 37 milyon 655 bin varile yükseldi.

Grubun üretimindeki artış, küresel petrol piyasasında arz görünümüne ilişkin veriler arasında yer aldı.

Küresel petrol talebinde gelecek yıl artış bekleniyor

OPEC, küresel petrol talebine yönelik tahminlerinde de değişikliğe gitti. Örgüt, bu yıl için talep artışı beklentisini aşağı yönlü revize ederken gelecek yıl için öngörüsünü yukarı yönlü güncelledi.

Buna göre küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 580 bin varil artarak 105 milyon 740 bin varile ulaşması bekleniyor.

Talebin OECD dışındaki ülkelerde günlük 610 bin varil artışla 59 milyon 820 bin varile çıkacağı tahmin ediliyor. OECD ülkelerinde ise günlük talebin 40 bin varil azalması ve 45 milyon 910 bin varile gerilemesi öngörülüyor.

OPEC'in gelecek yıla ilişkin tahmininde ise küresel petrol talebinin bu yıla göre günlük 2 milyon 160 bin varil artması bekleniyor. Böylece küresel talebin 2026'da günlük 107 milyon 900 bin varile ulaşacağı öngörülüyor.

Hakan Fidan'ı Bingazi'de Saddam Hafter karşıladı

Bakan Fidan'ın Bingazi'ye ulaşmasının ardından havalimanındaki karşılamayı Libya Ulusal Ordusu Genel Komutan Yardımcısı Saddam Hafter gerçekleştirdi. Böylece Fidan'ın Libya ziyaretindeki Bingazi programı başladı.

Fidan'ın Bingazi ziyareti, Libya'nın doğusundaki temasları kapsamında gerçekleşti. Bakanın kente gelişinde Saddam Hafter'in havalimanında hazır bulunduğu bildirildi.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!