Edirne’de 9 düzensiz göçmen yakalandı

Edirne’de güvenlik güçleri, kent genelinde gerçekleştirdikleri denetimler sırasında 9 yabancı uyruklunun yasa dışı yollarla Türkiye’ye girdiğini belirledi.

Ekipler tarafından yakalanan düzensiz göçmenler, gerekli işlemlerin yapılmasının ardından Edirne İl Göç İdaresi Müdürlüğüne gönderildi.

Kırklareli’nde 5 kişi yakalandı

Kırklareli’nde yürütülen denetimlerde de 5 düzensiz göçmen yakalandı. Güvenlik güçlerinin çalışmaları kapsamında tespit edilen kişilerin işlemleri tamamlandı.

Yakalanan düzensiz göçmenler, işlemlerinin ardından Pehlivanköy Geri Gönderme Merkezi’ne teslim edildi.

Denetimler sürüyor

Edirne ve Kırklareli’nde güvenlik güçlerinin düzensiz göçle mücadele kapsamında denetimlerini sürdürdüğü belirtildi. Yakalanan kişilerin ilgili kurumlara teslim edilmesiyle yasal süreç başlatıldı.

YENİ Parti Genel Merkezi’nde hazırlıklar tamamlandı

YENİ Parti’nin 5 Ağustos’ta tuttuğu Ankara Mustafa Kemal Mahallesi’ndeki genel merkez binasında yürütülen tadilat ve hazırlık çalışmaları tamamlandı.

Dört katlı genel merkez binası, yarın başlayacak toplantılar öncesinde hazır hale getirildi. Binaya Türk bayrağının yanı sıra Atatürk ve Genel Başkan Özgür Özel’in fotoğraflarının yer aldığı üç bayrak asıldı.

Bugün genel merkez personeli odalarına yerleşirken, temizlik çalışmalarının da tamamlanmasıyla bina toplantılara hazır hale getirildi.

İlk toplantıya Özgür Özel başkanlık edecek

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, yarın yoğun bir program gerçekleştirecek. Özel, saat 11.00’de TBMM’de düzenlenecek eski CHP Genel Başkan Vekili Cevdet Selvi’nin cenaze törenine katılacak.

Cenaze töreninin ardından YENİ Parti Genel Merkezi’ne geçecek olan Özel, burada Parti Meclisi (PM) ve Kurucular Kurulu toplantılarına başkanlık edecek.

Yeni genel merkezde gerçekleştirilecek ilk toplantı olma özelliğini taşıyan PM toplantısının basına açık bölümünde Özel’in bir sunuş konuşması yapması bekleniyor.

PM toplantısında gündem siyasi gelişmeler ve örgütlenme

Parti Meclisi toplantısında YENİ Parti’nin önümüzdeki döneme ilişkin çalışmaları değerlendirilecek.

PM toplantısının gündeminde; son siyasi gelişmelerin ve kuruluş faaliyetlerinin değerlendirilmesi, örgütlenme, il-ilçe kongreleri ve kurultay sürecine dair değerlendirmeler, saha çalışma programının tanıtımı ve değerlendirilmesi var. Kurucular Kurulu toplantısında ise kurultay yönetmeliğinin görüşülmesi bekleniyor.

Kurucular Kurulu’nda kurultay yönetmeliği görüşülecek

PM toplantısının ardından Kurucular Kurulu toplantısı gerçekleştirilecek.

Kurucular Kurulu toplantısında YENİ Parti’nin kurultay sürecine ilişkin önemli başlıklardan biri olan kurultay yönetmeliğinin görüşülmesi bekleniyor.

Toplantılar kapsamında partinin teşkilatlanma süreci ve önümüzdeki dönemde izlenecek yol haritasının da değerlendirilmesi bekleniyor.

YENİ Parti’nde toplantı trafiği 2 Eylül’e kadar sürecek

YENİ Parti’nin yeni genel merkezindeki toplantı programı yarınla sınırlı kalmayacak.

Genel Başkan Özgür Özel, 1 Eylül Salı günü Merkez Yönetim Kurulu (MYK) toplantısına, 2 Eylül Çarşamba günü ise il başkanları toplantısına başkanlık edecek.

Böylece YENİ Parti, yeni genel merkezindeki ilk toplantıların ardından örgütlenme ve kurultay hazırlıklarına ilişkin çalışmalarını sürdürecek.

Yangın yayla alanında başladı

Yangın, Düzağaç Mahallesi Ayrancı mevkisindeki yayla alanında çıktı. Henüz belirlenemeyen nedenle başlayan yangının fark edilmesinin ardından yetkililere ihbarda bulunuldu.

İhbar üzerine bölgeye çok sayıda arazöz ile yangın söndürme helikopteri gönderildi. Yoğun çam ağaçlarının bulunduğu alanda etkili olan yangının büyümemesi için ekipler çalışma başlattı.

Ekiplerin müdahalesi sürüyor

Yangının kontrol altına alınması amacıyla söndürme çalışmaları hem karadan hem de havadan yürütülüyor. Arazözlerle karadan müdahale edilirken, helikopterler de havadan çalışmalara destek sağlıyor.

Ekiplerin yangını kontrol altına almak için bölgedeki çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi. Yangının çıkış nedenine ilişkin ise henüz bir bilgi paylaşılmadı.

Vatandaşlar söndürme çalışmalarına destek veriyor

Yangına müdahale çalışmalarına çevre mahallelerde yaşayan vatandaşlar da destek veriyor. Düzağaç ve Burmahan mahallelerinin yanı sıra çevredeki yerleşimlerden vatandaşların otomobil ve traktörleriyle bölgeye gittiği belirtildi.

Vatandaşların ekiplerin yürüttüğü söndürme çalışmalarına destek olmak amacıyla bölgeye ulaştığı kaydedildi.

FREIBURG WERDER BREMEN MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Freiburg ile Werder Bremen arasındaki Bundesliga karşılaşması 30 Ağustos 2026 Pazar günü oynanacak. Almanya’da yerel saatle 15.30’da başlayacak mücadelede Türkiye saati ile başlangıç saati 16.30 olacak.

Karşılaşmaya Freiburg’un iç saha maçlarını oynadığı Europa-Park Stadion ev sahipliği yapacak. Bundesliga’nın 2026-2027 sezonundaki ilk hafta programında yer alan maçta iki takım da lige üç puanla başlamayı hedefliyor.

FREIBURG SEZONA SAHASINDA BAŞLIYOR

Freiburg, yeni Bundesliga sezonunun ilk maçına taraftarı önünde çıkacak. Julian Schuster yönetimindeki Alman ekibi, sezon öncesi ve resmi karşılaşmalarda aldığı sonuçların ardından Werder Bremen karşısında iç saha avantajını kullanmak istiyor.

Freiburg, geçtiğimiz sezon Werder Bremen’e karşı oynadığı iki Bundesliga karşılaşmasını da kazanmıştı. Freiburg, 20 Eylül 2025’te deplasmanda oynanan mücadeleden 3-0, 7 Şubat 2026’daki iç saha karşılaşmasından ise 1-0 galip ayrılmıştı.

WERDER BREMEN FREIBURG DEPLASMANINDA

Werder Bremen ise Bundesliga sezonuna zorlu Freiburg deplasmanıyla başlayacak. Daniel Thioune yönetimindeki Bremen temsilcisi, lig öncesindeki Almanya Kupası karşılaşmasında Lüneburger SK Hansa’yı 3-0 mağlup ederek sezona galibiyetle giriş yaptı.

Werder Bremen cephesinde kaleci Karl Hein’in yeniden takıma dönmesi beklenirken, Eren Dinkçi de Freiburg karşılaşması öncesinde yeniden takımla çalışmalara başladı.

FREIBURG WERDER BREMEN SON MAÇLARI

İki takım arasındaki yakın dönem karşılaşmalarında Freiburg’un üstünlüğü dikkat çekiyor. Freiburg, Werder Bremen ile oynadığı son altı Bundesliga maçının beşini kazanırken Bremen bu süreçte bir kez galip gelebildi.

Son karşılaşmalarda Freiburg’un özellikle savunma performansı öne çıktı. Freiburg, Werder Bremen’e karşı oynadığı son dört lig maçında rakibine gol izni vermeden sahadan galibiyetle ayrıldı.

FREIBURG WERDER BREMEN MAÇI HANGİ KANALDA?

Freiburg - Werder Bremen maçı 30 Ağustos 2026 Pazar günü saat 16.30’da başlayacak. Europa-Park Stadion’da oynanacak Bundesliga mücadelesi Türkiye’de S Sport Plus üzerinden canlı olarak yayınlanacak.

CHELSEA BRIGHTON MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Chelsea - Brighton maçı bugün, 30 Ağustos 2026 Pazar günü oynanacak. Stamford Bridge’deki karşılaşmanın başlama saati Türkiye saati ile 16.00 olarak açıklandı.

Londra’da oynanacak mücadele, Premier Lig’in günün dikkat çeken karşılaşmaları arasında yer alıyor. Chelsea kendi sahasında taraftarının desteğini arkasına alırken Brighton deplasmanda puan arayacak.

CHELSEA BRIGHTON MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Chelsea ile Brighton arasındaki mücadele, Chelsea’nin iç saha maçlarına ev sahipliği yapan Stamford Bridge Stadyumu’nda oynanacak.

Londra’da bulunan Stamford Bridge, İngiliz futbolunun önemli stadyumları arasında yer alıyor. Chelsea, Brighton karşısında saha avantajını kullanarak mücadeleden istediği sonuçla ayrılmayı hedefleyecek.

CHELSEA BRIGHTON MAÇI ŞİFRESİZ Mİ?

Chelsea - Brighton karşılaşmasının Türkiye’deki yayınlarından biri beIN Sports 3 üzerinden gerçekleştirilecek. Karşılaşmayı takip etmek isteyen futbolseverlerin yayın platformunun güncel üyelik ve erişim koşullarını kontrol etmesi gerekiyor.

Azerbaycan merkezli İdman TV’nin yayın ve uydu erişim şartları ise bölgeye ve platforma göre değişiklik gösterebilir.

CHELSEA BRIGHTON MAÇI HANGİ KANALDA?

Chelsea - Brighton maçı 30 Ağustos 2026 Pazar günü saat 16.00’da başlayacak. Premier Lig mücadelesi beIN Sports 3 ve İdman TV kanallarından canlı olarak ekranlara gelecek.

Hula beldesinde büyük patlama meydana geldi

İsrail ordusunun Nebatiye’nin Mercayun ilçesine bağlı Hula beldesine saldırı düzenlediği belirtildi. Saldırının ardından beldede büyük bir patlama meydana geldi.

İsrail güçlerinin bir gün önce de Hula’da yaşlılara sosyal bakım hizmeti sağlayan bir merkezi havaya uçurduğu bildirildi. Bölgedeki saldırıların ateşkese rağmen devam ettiği aktarıldı.

Ormanlık alana aydınlatma fişekleri atıldı

İsrail ordusunun Nebatiye’ye bağlı Bint Cubeyl ilçesindeki Ayta el-Cebel beldesinde de askeri faaliyet yürüttüğü bildirildi.

Ormanlık alanda yangın çıkarmak amacıyla bölgeye aydınlatma fişekleri atıldığı ifade edildi. Söz konusu bölgede meydana gelen gelişmelerin ardından güvenlik durumunun takip edildiği belirtildi.

Sur çevresi topçu atışlarıyla hedef alındı

Lübnan’ın güneyindeki Sur kentine bağlı Mansuri ve Buyut es-Seyyad beldelerinin çevresinin de İsrail askerleri tarafından topçu atışlarıyla hedef alındığı kaydedildi.

İsrail ordusunun güney Lübnan’daki farklı noktalara yönelik saldırılarının sürdüğü aktarılırken, saldırıların bölgedeki ateşkesin uygulanmasına ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme getirdiği belirtildi.

Ateşkese rağmen saldırılar devam ediyor

İsrail ordusu, Lübnan’a 2 Mart’ta yoğun hava saldırıları düzenlemeye başlamış ve ülkenin güneyindeki birçok beldede askeri operasyonlar gerçekleştirmişti.

Lübnan hükümeti, saldırılar nedeniyle ülkede yerinden edilen kişi sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan’da yürürlüğe giren ateşkes anlaşması daha sonraki süreçte birkaç kez uzatılmıştı. Buna rağmen İsrail ordusunun çeşitli gerekçelerle Lübnan topraklarına yönelik saldırılarını sürdürdüğü bildiriliyor.

Başkent Lefkoşa'daki kutlamalar, Atatürk Anıtı'nda gerçekleştirilen törenle başladı.

Atatürk Anıtı'nda tören düzenlendi

Törende Atatürk Anıtı'na çelenk sunuldu. Ardından İstiklal Marşı eşliğinde bayraklar göndere çekildi.

Törene KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler, Başbakan Ünal Üstel ve Türkiye'nin Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri'nin yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili katıldı.

Törende ayrıca Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Ertan İnaltekin, Güvenlik Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Şükrü Bilir, CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı, bazı bakan ve milletvekilleri ile vatandaşlar yer aldı.

Anıt özel defteri imzalandı

Atatürk Anıtı'ndaki tören, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman, Türkiye'nin Lefkoşa Büyükelçisi Başçeri ve Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı Korgeneral İnaltekin'in anıt özel defterini imzalamasıyla sona erdi.

Lefkoşa'da resmi geçit töreni

Kutlamaların ikinci adresi ise Lefkoşa Dr. Fazıl Küçük Bulvarı oldu.

Burada düzenlenen resmi geçit töreni, İstiklal Marşı eşliğinde bayrakların göndere çekilmesiyle başladı. Cumhurbaşkanı Erhürman, tören birliklerini denetleyerek halkın bayramını kutladı.

Törende geçiş yapan askeri birlikler, Cumhurbaşkanı Erhürman'ı selamladı.

Askeri birlikler geçit töreninde yer aldı

Resmi geçit töreni, 39. Mekanize Tümen Komutanlığında görevli Hava Savunma Teğmen Seyhan Gökçe Dağılan'ın konuşmasının ardından sona erdi.

KKTC'nin İskele, Lefke, Akdoğan, Geçitkale ve Mehmetçik kentlerinde de 30 Ağustos Zafer Bayramı dolayısıyla törenler gerçekleştirildi.

Gazimağusa, Girne ve Güzelyurt'taki törenlerin ise hava koşulları nedeniyle öğleden sonra yapılacağı bildirildi.

Türk savaş gemileri KKTC limanlarında

30 Ağustos Zafer Bayramı kapsamında Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait TCG Karadeniz Ereğli Karakol Gemisi ile TCG Meltem Hücumbotu da KKTC'ye liman ziyaretine başladı.

TCG Karadeniz Ereğli Karakol Gemisi (P-1214), Girne Turizm Limanı'nda; TCG Meltem Hücumbotu (P-334) ise Gazimağusa Ticari Limanı'nda halkın ziyaretine açıldı.

Gemiler halkın ziyaretine açık

KKTC genelinde 30 Ağustos Zafer Bayramı, resmi törenlerin yanı sıra Türk Deniz Kuvvetleri'ne ait gemilerin liman ziyaretleriyle de kutlanıyor.

Vatandaşların Türk Deniz Kuvvetleri'ne ait gemileri 10.00-12.00 ve 14.00-17.00 saatleri arasında ziyaret edebileceği bildirildi.

Uçağın motorunda yangın çıktı

Yunan basınında yer alan bilgilere göre olay, Rodos Adası’ndan Kerpe Adası’na yapılması planlanan uçuş sırasında meydana geldi. ATR 42 tipi yolcu uçağı, Rodos Havalimanı’ndan kalkış yaptıktan kısa süre sonra motorlarından birinde ciddi bir arıza oluştu.

Arızanın ardından motorlardan birinde alevler görülmesi üzerine uçuş ekibi harekete geçti. Pilot, motor yangınını kontrol altına aldıktan sonra uçağın Rodos Havalimanı’na dönmesine karar verdi.

Uçak tek motorla havalimanına döndü

Pilotun müdahalesinin ardından uçak tek motorla Rodos Havalimanı'na geri getirildi. Uçağın dönüşü sırasında havalimanında da gerekli güvenlik önlemleri alındı ve ekipler olası bir acil duruma karşı hazırlık yaptı.

Uçağın havalimanına güvenli şekilde ulaşmasının ardından olayla ilgili inceleme başlatıldığı bildirildi.

Olayda yaralanan olmadı

Motor yangını nedeniyle yaşanan olayda herhangi bir kişinin yaralanmadığı belirtildi. Yolcuların ve uçuş ekibinin sağlık durumuna ilişkin olumsuz bir bilgi paylaşılmadı.

Yangının çıkış nedeni ve uçakta meydana gelen arızanın teknik boyutuyla ilgili detayların yapılacak incelemelerin ardından netleşmesi bekleniyor.

FEYENOORD - ADO DEN HAAG MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Feyenoord ile ADO Den Haag arasındaki Eredivisie karşılaşması 30 Ağustos 2026 Pazar günü oynanacak. Mücadelenin başlama saati Türkiye saati ile 15.30 olarak açıklandı.

Karşılaşmaya Feyenoord’un iç saha maçlarını oynadığı Rotterdam’daki De Kuip Stadyumu ev sahipliği yapacak. Feyenoord, taraftarı önünde sahadan üç puanla ayrılmayı hedeflerken ADO Den Haag deplasmanda sürpriz bir sonuç arayacak.

FEYENOORD - ADO DEN HAAG MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Feyenoord - ADO Den Haag karşılaşması, Hollanda’nın Rotterdam kentinde bulunan De Kuip Stadyumu’nda oynanacak. Feyenoord’un uzun yıllardır iç saha karşılaşmalarına ev sahipliği yapan stat, Hollanda futbolunun en önemli stadyumları arasında yer alıyor.

Eredivisie’de mücadele eden iki takım açısından da lig maratonunda önemli olan karşılaşmada alınacak sonuç, ekiplerin sezonun ilk bölümündeki konumları açısından önem taşıyor.

FEYENOORD - ADO DEN HAAG MAÇI HANGİ KANALDA?

Feyenoord - ADO Den Haag maçını canlı izlemek isteyen futbolseverlerin en fazla araştırdığı konuların başında yayıncı kuruluş geliyor. Karşılaşmanın Türkiye’deki canlı yayın programı da belli oldu.

Feyenoord ile ADO Den Haag arasındaki Hollanda Eredivisie maçı, 30 Ağustos 2026 Pazar günü saat 15.30’da başlayacak. De Kuip Stadyumu’nda oynanacak Feyenoord - ADO Den Haag maçı S Sport Plus kanalından canlı olarak ekranlara gelecek.

Yetkililer tarafından yapılan ilk açıklamalara göre, gemide 259 yolcu ve 8 mürettebat olmak üzere toplam 267 kişi bulunuyordu.

Geminin Girne kıyısına 4 mil açıkta alabora olduğu belirtildi

KKTC Cumhurbaşkanlığı Basın Müşaviri Tünay Mertekçi, ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada geminin Taşucu'ndan saat 12.00'de hareket ettiğini söyledi.

Mertekçi, yolcu gemisinin Girne kıyısına yaklaşık 4 mil açıkta alabora olduğunubelirterek, gemide toplam 267 kişinin bulunduğunu ifade etti.

Mertekçi, olayın ardından helikopterler ve özel yatların da katılımıyla arama kurtarma çalışmalarının başlatıldığını açıkladı.

Bölgeye sahil güvenlik ve sivil tekneler sevk edildi

Olayın duyulmasının ardından bölgeye 3 sahil güvenlik botu ve 3 sivil tekneyönlendirildi. Ambulans ve polis ekiplerinin de olay yerine sevk edildiği bildirildi. Arama kurtarma çalışmalarına sahil güvenlik ekiplerinin yanı sıra bölgedeki sivil teknelerin de destek verdiği aktarıldı.

ANKA Haber Ajansı'na konuşan KKTC Cumhurbaşkanı Basın Müşaviri Tünay Mertekçi, yolcu gemisinin Taşucu'ndan saat 12.00'de hareket ettiğini ve Girne kıyısına 4 mil açıkta alabora olduğunu söyledi.

Mertekçi, "Taşucu'ndan saat 12.00'da yola çıkan yolcu gemisi Girne kıyısına 4 mil açıkta alabora oldu. Gemide 259'u yolcu ve 8'i mürettebat olmak üzere toplam 267 kişi bulunuyordu. Helikopterler ve özel yatların da dahil edildiği tüm arama kurtarma çalışmaları, Kıbrıs Türk Sivil Savunma ekiplerince başlatıldı" dedi.

KKTC Sağlık Bakanlığı alarm durumuna geçti

KKTC Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, olayın ardından hem limanda hem de devlet ve özel hastanelerde gerekli tüm tedbirlerin alındığı bildirildi. Bakanlık, sağlık ekipleri için hazırlıkların tamamlandığını ve maksimum düzeyde insan kaynağının harekete geçirildiğini açıkladı.

KKTC Sağlık Bakanlığından "Hem limanda hem de devlet ve özel hastanelerde her türlü tedbir alındı. Maksimum düzeyde insan kaynağı harekete geçirildi, limanda ve hastanelerde görev yapacak sağlık ekipleri için tüm hazırlıklar tamamlandı” açıklaması yapıldı

Girne Belediye Başkanı: "Durum çok ciddi"

Girne Belediye Başkanı Murat Şenkul da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada olayın ciddiyetine dikkat çekti. Şenkul, Filo Denizcilik'e ait yolcu ve yük gemisinin Diana Beach açıklarında battığını ve gemide yolcu ile personel dahil yaklaşık 270 kişinin bulunduğunu belirtti.

Şenkul'un sosyal medya paylaşımı şöyle:

"Filo Denizcilik'e ait yolcu ve yük gemisi Diana Beach açıklarında batmıştır. İçerisinde yolcu ve personel toplamda 270 kişi bulunmaktadır. Durum çok ciddidir. Sahil güvenlik, Akgünlerin Express gemisi ile çok sayıda küçük tekne kurtarma çalışmalarına katılmaktadır.Lütfen bilgi kirliliği yaratacak paylaşımlardan uzak duralım."

Arama kurtarma çalışmaları sürüyor: 159 kişiye ulaşıldı

Girne açıklarında meydana gelen deniz kazasının ardından bölgedeki arama kurtarma faaliyetleri devam ediyor. Helikopterler, sahil güvenlik unsurları ve sivil teknelerin çalışmalara destek verdiği bildirildi.

Girne Belediye Başkanı yaptığı yeni açıklamada 159 kişiye ulaşıldığını, arama kurtarma çalışmalarının devam ettiğini bildirdi.

Arıklı, alabora olan gemiden kurtarılanları hastanelere sevkedilmek üzere Girne Limanı'na getirdiklerini söyledi

Girne açıklarında alabora olan gemideki yolcuları arama ve kurtarma çalışmaları devam ediyor pic.twitter.com/DUtKbFeX3K

— ANKA Haber Ajansı (@ankahabera) August 30, 2026

Kira sözleşmelerinin elektronik ortamda hazırlanmasına yönelik hizmetin ilk aşaması 4 Kasım 2024'te vatandaşların kullanımına açıldı. Uygulamanın ikinci aşaması ise 9 Mayıs 2025'te devreye alındı.

Kira sözleşmeleri e-Devlet üzerinden hazırlanıyor

Mevcut sistemde taşınmaz sahibi gerçek kişiler, e-Devlet Kapısı'nda bulunan "kira sözleşmesi işlemleri" bölümünden sözleşme hazırlayabiliyor. Hazırlanan sözleşme daha sonra kiracı ve varsa kefilin elektronik ortamda onayına sunuluyor.

İkinci aşamayla birlikte emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişiler de kira sözleşmesi hazırlayarak taşınmaz sahibi, hissedar, kiracı ve varsa kefilin onayına sunabiliyor.

Uygulamanın kullanıcı ihtiyaçlarına göre geliştirilmeye devam ettiği belirtilirken, sistemde farklı işlevler de kullanıma sunuldu.

Sözleşmelerde hata düzeltme imkanı bulunuyor

e-Devlet üzerinden hazırlanan kira sözleşmelerinde onay işleminin ardından 15 gün içinde maddi hataların düzeltilmesine imkan sağlanıyor.

"Hata düzeltme" fonksiyonuyla sözleşmelerdeki yazım, rakam veya bilgi girişlerinden kaynaklanan yanlışlıklar giderilebiliyor. "Güncelle" seçeneğiyle ise tarafların iletişim bilgileri, kira bedeli ve kira ödemelerine ilişkin bilgiler güncel tutulabiliyor.

Sistem üzerinden ayrıca zaman damgalı ve barkodlu kira sözleşmesi belgesi oluşturulabiliyor. Hazırlanan belgelerin doğruluğu da e-Devlet Kapısı üzerinden kontrol edilebiliyor.

72 bin 581 kira sözleşmesi onaylandı

Bakanlığın verilerine göre e-Devlet üzerinden sunulan hizmet kapsamında bugüne kadar 72 bin 581 kira sözleşmesi onaylandı.

Uygulamanın 81 ilin tamamında kullanıldığı ve tüm illerde e-kira sözleşmesi düzenlendiği bildirildi. Hizmetin daha kolay kullanılabilmesi amacıyla giriş ekranlarının kullanıcı odaklı olarak tasarlandığı belirtildi.

Vatandaşların işlemleri daha kolay tamamlayabilmesi için "kira sözleşmesi işlemleri" ekranında kullanım videosu ve kullanım kılavuzu da bulunuyor. Hizmetin tanıtılması amacıyla hazırlanan kamu spotları da televizyon kanallarında yayımlanıyor.

Tüm kira sözleşmeleri için zorunluluk gündemde

Hazine ve Maliye Bakanlığının yürüttüğü çalışmanın tamamlanmasıyla kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasının zorunlu hale getirilmesi hedefleniyor.

Düzenlemenin hayata geçirilmesiyle kira işlemlerinde tarafların bilgilerinin doğrulanması, sözleşmelerin elektronik ortamda güvenli şekilde oluşturulması ve işlem süreçlerinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Sistem sayesinde kiralama işlemlerinde taşınmazın sahipliğinin kontrol edilebilmesi ve yetki belgesi bulunmayan kişilerin kira işlemlerine aracılık etmesinin önüne geçilmesi de hedefleniyor.

Mehmet Şimşek’ten vatandaşlara e-Devlet çağrısı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, e-Devlet üzerinden sunulan "kira sözleşmesi işlemleri" hizmetinin vatandaşlardan ilgi gördüğünü belirtti.

Şimşek, uygulamanın vatandaş odaklı hizmet anlayışı kapsamında hayata geçirildiğini ifade ederek sistemin kullanımı için vatandaşların ek bir maliyete katlanmasının gerekmediğini bildirdi.

Hizmetin geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Şimşek, vatandaşları kira sözleşmelerini e-Devlet Kapısı üzerinden hazırlamaya davet etti. Uygulamayla sözleşme işlemlerinin zamandan ve mekandan bağımsız şekilde gerçekleştirilebildiğini, belge ve işlem maliyetlerinin de azaltıldığını kaydetti.

Altaylı, Saymaz'ın Sözcü TV ve Sözcü gazetesine geri döneceğini duyurdu.

İsmail Saymaz Halk TV'ye veda etti

İsmail Saymaz, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla Halk TV'den ayrılacağını duyurdu.

İki yıldır Halk TV'de yazarlık yapan ve ekran programlarıyla izleyici karşısına çıkan Saymaz, yeni yayın döneminde kanalda yer almayacağını belirtti.

Saymaz, paylaşımında Halk TV'nin sahibi Cafer Mahiroğlu ile yayın yönetmenleri Suat Toktaş ve Bengü Şap Babaeker başta olmak üzere çalışma arkadaşlarına ve izleyicilere teşekkür etti.

Fatih Altaylı yeni adresini açıkladı

Gazeteci Fatih Altaylı ise internet sitesinde yayımladığı yazısında İsmail Saymaz'ın Halk TV'den ayrılığını değerlendirdi ve gazetecinin yeni adresini açıkladı.

Altaylı, Saymaz'ın Sözcü TV'ye ve Sözcü gazetesine geri döneceğini belirtti.

Saymaz ile görüştüğünü aktaran Altaylı, ayrılık sürecinin Halk TV sahibi Cafer Mahiroğlu ile karşılıklı uzlaşma ve saygı çerçevesinde yürütülmesi nedeniyle uzadığını yazdı.

Saymaz: “Cafer Mahiroğlu'nu kırmadan ayrılmak istedim”

Fatih Altaylı'nın aktardığına göre Saymaz, Halk TV'den ayrılırken kanalın sahibi Cafer Mahiroğlu ile herhangi bir sorun yaşamadan, karşılıklı uzlaşı içinde yollarını ayırmak istedi.

Saymaz'ın, Sözcü'nün yeni dönem reklamlarında yer almamasıyla ilgili olarak da Altaylı'ya, ayrılık sürecinin devam etmesi nedeniyle ilanlarda bulunmadığını söylediği aktarıldı.

Altaylı, yazısının sonunda Saymaz'a yeni kanalında ve gazetesindeki görevinde başarılar diledi.

Ne olmuştu?

Halk TV'den ayrılık kararını sosyal medya hesabından duyuran Saymaz, “İki yıldır çalıştığım Halk TV'den bu ay sonu itibariyle ayrılıyorum. Yeni yayın döneminde Halk TV'de olmayacağım” ifadelerini kullandı.

Saymaz, açıklamasında Halk TV'nin sahibi Cafer Mahiroğlu, yayın yönetmenleri Suat Toktaş ve Bengü Şap Babaeker ile program ortakları Ebru Baki ve İbrahim Kahveci başta olmak üzere tüm Halk TV ekibine ve izleyicilere teşekkür etti.

Saymaz, şunları kaydetmişti:

"İki yıldır çalıştığım Halk TV’den bu ay sonu itibariyle ayrılıyorum. Yeni yayın döneminde Halk TV’de olmayacağım. Halk TV’nin sahibi sayın Cafer Mahiroğlu, yayın yönetmenlerimiz Suat Toktaş ve Bengü Şap Babaeker, program ortaklarım Ebru Baki ve İbrahim Kahveci başta olmak üzere bütün Halk TV ekibine ve değerli izleyicilerine teşekkür ederim. Sevgi, selam ve hürmetlerimle."

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, HÜRJET'in ilk uçuşuna ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Görgün, Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilecek ilk HÜRJET'in Büyük Zafer'in 104. yıl dönümünde uçuşunu gerçekleştirdiğini belirtti.

İlk HÜRJET 18 dakika havada kaldı

Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilecek ilk HÜRJET'in son montaj hattındaki çalışmalarının tamamlanmasının ardından yer ve taksi testleri gerçekleştirildi.

Testlerin başarıyla tamamlanmasıyla birlikte ilk uçuş için hazırlıklar tamamlandı. İlk prototip HÜRJET'in de eşlik ettiği uçuşta teslimat konfigürasyonundaki uçak 18 dakika havada kaldı ve uçuşunu güvenli şekilde tamamladı.

HÜRJET programı 2017’de başladı

HÜRJET programı kapsamında çalışmalar 2017 yılında başlatıldı. Jet eğitim uçağının ilk uçuşu ise 25 Nisan 2023 tarihinde gerçekleştirildi.

İki prototip uçakla sürdürülen uçuş testleri kapsamında HÜRJET'in farklı uçuş koşullarındaki performansı test edildi. Uçak, test faaliyetleri sırasında ses üstü hızlara ulaşarak süpersonik uçuş kabiliyetini de gösterdi.

Elde edilen sonuçların ardından HÜRJET'in seri üretimine yönelik çalışmalar hızlandırıldı. Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilecek uçakların üretim ve montaj faaliyetleri de program doğrultusunda devam ediyor.

Hava Kuvvetlerine teslimat süreci sürüyor

Program kapsamında uçuş ve geliştirme testlerinde kullanılan prototiplerin yanı sıra teslimat konfigürasyonundaki HÜRJET'lerin üretim çalışmaları da yürütülüyor.

Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilecek ilk uçağın yer ve taksi testlerini tamamlayarak ilk uçuşunu gerçekleştirmesi, teslimat sürecindeki aşamalardan biri olarak kayda geçti.

Üretim ve test faaliyetlerinin program kapsamında eş zamanlı şekilde sürdürüldüğü bildirildi.

HÜRJET’in test faaliyetleri devam ediyor

HÜRJET'in geliştirme sürecinde iki prototip uçakla test ve doğrulama çalışmaları yürütülüyor. Bu faaliyetlerde uçağın uçuş performansı ve farklı koşullardaki kabiliyetleri değerlendiriliyor.

Seri üretim kapsamındaki uçakların üretim ve montaj çalışmaları da devam ederken, teslimat konfigürasyonundaki HÜRJET'lerin test süreçleri aşamalı olarak gerçekleştiriliyor.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, ilk HÜRJET'in uçuşuna ilişkin paylaşımında, projede görev alan Hava Kuvvetleri Komutanlığı, TUSAŞ çalışanları, mühendisler, teknisyenler ve diğer paydaşlara teşekkür etti.

Görgün ayrıca 30 Ağustos Zafer Bayramı dolayısıyla Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları ile istiklal mücadelesinde hayatını kaybedenleri rahmet, minnet ve saygıyla andı.

İmamoğlu'nun kitabını yayıma hazırlayan Kırmızı Kedi Yayınevi'nin sahibi Haluk Hepkon, alınan karara ilişkin ilk kez açıklama yaptı.

Haluk Hepkon: “Cumhuriyeti ve demokrasiyi savunduk”

Kırmızı Kedi Yayınevi'nin kuruluşundan bu yana cumhuriyet ve demokrasi değerlerini savunduğunu belirten Hepkon, yayınevinin çok sayıda kitabının Türkiye'de gündem oluşturduğunu söyledi.

Hepkon, “Birçok kitabımız Türkiye'de konuşuldu, tartışıldı, gündemi belirledi. Hukuksuzluğa karşı hep mücadele ettik” ifadelerini kullandı.

“Kitabımıza matbaada el konuldu”

Hepkon, Ekrem İmamoğlu'nun kaleme aldığı “Millet Şahidimdir” kitabının Kırmızı Kedi'nin yayımladığı 2 bininci kitap olduğunu belirtti:

“Kitabımıza matbaada el konuldu, yasaklandı. Bu hukuksuz ve zorlu süreçte yanımızda olan herkese teşekkür ediyoruz. Bu teşekkür sadece yanımızda oldukları için değil, esas olarak hukukun ve cumhuriyetin yanında oldukları için. Émile Zola'nın dediği gibi, ‘Gerçek yürüyor, onu hiçbir şey durduramaz…”

Fatih Altaylı'nın YouTube kanalında katıldığı programda konuşan Ilıcalı, Aziz Yıldırım tarafından locasının iptal edilmesinin ardından konuyu yargıya taşıdığını ve mahkemenin kendi lehine karar verdiğini söyledi.

Acun Ilıcalı locasının iptal edilmesiyle ilgili konuştu

Fenerbahçe'deki loca anlaşmazlığına değinen Acun Ilıcalı, yaşananların kendisini üzdüğünü belirtti.

Ilıcalı, konuyla ilgili mahkemeye başvurduğunu ve kararın kısa süre içerisinde çıktığını ifade ederek, “Bunlar tabii ki üzücü şeyler. Mahkemeye başvurdum. Mahkeme 15-20 gün içinde ‘Böyle bir şey olamaz, loca verilecektir’ diye karar verdi” dedi.

“Aziz Bey kendisine yakışmayan bir tavır içinde”

Aziz Yıldırım'ın tutumunu da değerlendiren Ilıcalı, Fenerbahçe Başkanı'nın kendisine yakışmayan bir tavır sergilediğini savundu.

Ilıcalı, “Aziz Bey kendisine yakışmayan bir tavır içinde. Böyle yapması hiç hoş değil” ifadelerini kullandı.

Fenerbahçe'nin başarısının yaşanan tüm tartışmaların üzerinde olduğunu vurgulayan Ilıcalı, Yıldırım'ın takıma odaklanması gerektiğini belirterek, “Umarım başkan sakinleşir ve takıma konsantre olur. Biz de başarıyı yakalarız” diye konuştu.

Fenerbahçe-Hull City karşılaşırsa kimi destekleyecek?

Programda Ilıcalı'ya, sahibi olduğu Hull City ile Fenerbahçe'nin bir gün karşı karşıya gelmesi durumunda hangi takımı destekleyeceği de soruldu.

Soruyu esprili bir şekilde yanıtlayan Ilıcalı, iki takım arasında tercih yapmakta zorlanacağını söyledi.

Ilıcalı, “İlla çok zor bir soru soracaksın, berabere bitsin. Fenerbahçe benim aşkım sonuçta, Hull City de benim takımım” dedi.

Acun Ilıcalı, açıklamasının ardından programdaki bu bölümün montajda çıkarılmasını esprili bir ifadeyle istedi.

Bakan Uraloğlu, havalimanında hava yolu ulaşımına olan talebin ve yolcu hareketliliğinin yıllar içinde arttığını ifade ederek, artan kapasite ihtiyacını karşılamak amacıyla modern bir terminal binası inşa edileceğini kaydetti.

Yeni terminal binasının temeli 3 Eylül’de atılacak

Samsun Çarşamba Havalimanı’na 29 bin 120 metrekare büyüklüğünde yeni bir iç ve dış hatlar terminal binası kazandırılacak. Projenin temel atma töreninin 3 Eylül Perşembe günü gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Yeni terminal binasının tamamlanmasıyla havalimanının yıllık yolcu kapasitesi 2 milyondan 3 milyona çıkarılacak. Böylece artan yolcu ve uçuş trafiğine daha yüksek kapasiteyle hizmet verilmesi hedefleniyor.

2025’te 1,6 milyon yolcuya hizmet verildi

Bakan Uraloğlu, Samsun Çarşamba Havalimanı’nın 2025 yılındaki yolcu ve uçak trafiğine ilişkin verileri de paylaştı.

Havalimanının geçen yıl 1 milyon 640 bin 95 yolcuya hizmet verdiği, aynı dönemde 17 bin 169 uçak trafiğinin gerçekleştiği bildirildi. Yapılan projeksiyonlarda ise 2050 yılında yolcu ve uçak trafiğinin mevcut seviyenin iki katına kadar çıkmasının öngörüldüğü belirtildi.

Yeni terminal projesinin de uzun vadede oluşması beklenen ulaşım talebine cevap verecek şekilde planlandığı aktarıldı.

Apron alanı genişletilecek

Proje yalnızca terminal binasıyla sınırlı kalmayacak. Yeni terminal binasının yanı sıra havalimanına yeni güç merkezi, ısı merkezi ve apron bariyer binası yapılacak.

Havalimanının iç bağlantı yollarının da proje kapsamında yenilenmesi planlanıyor. Ayrıca apron sahasının 17 bin 184 metrekare genişletileceği belirtildi.

Mevcut durumda 54 bin 27 metrekare olan apron alanı, çalışmaların tamamlanmasının ardından 71 bin 211 metrekareye çıkarılacak.

Uçak park pozisyonu 14’e yükseltilecek

Yeni düzenlemelerle Samsun Çarşamba Havalimanı’ndaki uçak park pozisyonlarının sayısı da artırılacak. Havalimanında mevcut 10 uçak park pozisyonunun 14’e çıkarılması planlanıyor.

Proje kapsamında yolcuların havalimanındaki işlemlerini daha geniş alanlarda gerçekleştirebilmesi için check-in bankolarının sayısı da artırılacak. Yolcu salonları, bagaj alanları ve VIP bölümlerinin genişletilmesi de planlanan çalışmalar arasında bulunuyor.

Otopark kapasitesi 1506 araca çıkacak

Terminal projesiyle havalimanının otopark kapasitesinde de önemli bir artış yapılacak. Mevcut durumda 246 araçlık kapasiteye sahip otoparkın 1506 araca çıkarılması hedefleniyor.

Yeni terminalle birlikte yolcuların kullanımına sunulacak alanların genişletilmesi ve havalimanındaki hizmet kapasitesinin artırılması planlanıyor.

Proje kapsamında ayrıca yeni bir CIP binasının da Samsun Çarşamba Havalimanı’na kazandırılacağı bildirildi. Terminal, apron, otopark ve diğer destek alanlarındaki çalışmaların tamamlanmasıyla havalimanının artan yolcu ve uçuş trafiğine daha yüksek kapasiteyle hizmet vermesi hedefleniyor.

Araçlar siber saldırganların yeni hedefi haline geldi

İnternete, mobil uygulamalara ve bulut sistemlerine bağlanan otomobiller, gelişen teknolojiyle birlikte siber saldırıların da hedefi oluyor.

Kaspersky'nin tespit ettiği yeni saldırı kampanyasında, Android tabanlı araç multimedya sistemlerinin kendi yazılım güncelleme mekanizmasının kötüye kullanılabildiği ortaya çıktı.

Hürriyet'te yer alan habere göre, Bilişim Uzmanı Osman Demircan,, otomobillerde Bluetooth, Wi-Fi, anahtarsız giriş ve multimedya sistemlerindeki güvenlik açıklarının uzun süredir bilindiğini belirterek, yeni saldırının doğrudan araç multimedya ünitelerine yönelik hazırlanmış zararlı yazılım zincirinin gerçek ortamda dağıtılması açısından dikkat çekici olduğunu ifade etti.

Sürücünün hata yapmasına gerek kalmıyor

Yeni saldırı yönteminde araçtaki TWCore adlı meşru sistem uygulamasının güncelleme kanalı kötüye kullanılıyor.

Saldırganların önce “JarService” adlı yükleyiciyi, ardından farklı zararlı modülleri sisteme aktardığı belirtiliyor. Bu nedenle sürücünün sahte bir e-postaya tıklaması veya korsan bir uygulama yüklemesi gerekmiyor. Güncellemenin otomatik olarak gerçekleşmesi dahi saldırının başlaması için yeterli olabiliyor.

Uzmanlar, bazı tedarik zinciri saldırılarında güvenli bir güncelleme ile zararlı güncellemenin kullanıcı tarafından gözle ayırt edilmesinin mümkün olmayabileceğine dikkat çekiyor.

Sahte güncelleme üreticinin logosu ile gelebilir

Zararlı yazılımın araç üreticisinin logosunu kullanması veya güncellemenin aracın normal menüsü üzerinden görünmesi, işlemin güvenli olduğu anlamına gelmeyebiliyor.

Bu nedenle kullanıcıların yalnızca güncellemenin görünüşüne güvenmek yerine kaynağını da kontrol etmesi önem taşıyor.

Araçta bu belirtiler varsa dikkat

Multimedya ekranının sebepsiz yere yavaşlaması veya yeniden başlaması, beklenmedik reklamların görünmesi, aracın SIM kartı ya da hotspot bağlantısında olağan dışı internet tüketimi, daha önce bulunmayan uygulama ve servislerin ortaya çıkması, sistemin aşırı ısınması ve ayarların kendiliğinden değişmesi olası saldırı belirtileri arasında sıralanıyor.

Bununla birlikte iyi tasarlanmış zararlı yazılımların özellikle fark edilmemek üzere çalıştığına işaret ediliyor. Araç bağlantısının sürücünün haberi olmadan başka kişilerin internet trafiğini aktarmak amacıyla kullanılabilmesi de olası risklerden biri.

Telefon verilerine erişim riski bulunuyor

Araştırmacıların tespit ettiği veri toplama özellikleri arasında cihaz modeli, ekran çözünürlüğü, bağlı Wi-Fi ağının adı ve MAC adresi bulunuyor.

Zararlı yazılımın ek modüller indirmesi halinde, multimedya sistemine bağlanan telefonlardan rehber, arama geçmişi ve iletişim bilgileri gibi verilere erişilmesi ihtimali de gündeme geliyor. Mikrofon gibi donanımların kötüye kullanılması da potansiyel riskler arasında değerlendiriliyor.

Sonradan takılan android sistemlerine dikkat

Özellikle sonradan takılan Android tabanlı multimedya cihazlarında üreticinin güvenlik güncellemelerini ne kadar süreyle sunduğu önem taşıyor.

Kullanıcıların güncellemelerin hangi altyapı üzerinden gönderildiğini ve yazılım paketlerinin dijital olarak doğrulanıp doğrulanmadığını kontrol etmesi öneriliyor.

Sıfır araçlarda ise UN R155 ve R156 düzenlemeleri kapsamında siber güvenlik ile yazılım güncelleme yönetiminin nasıl yürütüldüğünün sorgulanması gerektiği belirtiliyor.

APK ve firmware dosyaları rastgele kaynaklardan indirilmemeli

Uzmanlar, araç multimedya sistemlerindeki güncellemelerin yalnızca aracın resmi OTA sistemi, üreticinin resmi uygulaması veya internet sitesi ve yetkili servisler üzerinden yapılmasını öneriyor.

Forum, e-posta, mesajlaşma uygulaması veya rastgele internet sitelerinden gönderilen APK ve firmware dosyalarının yüklenmemesi gerektiği vurgulanıyor. Bu tür dosyalar, sürücünün herhangi bir şüpheli bağlantıya tıklamasına gerek kalmadan aracın dijital sistemlerini hedef alan saldırıların önünü açabiliyor.

Saklıkent Kanyonu çevresinde etkili olan alevler, kuzeyden esen kuvvetli rüzgar nedeniyle kanyondan geçen dereyi aşarak Kaş ilçesi sınırlarındaki ormanlık alana ulaştı. Yangına havadan ve karadan müdahale edilirken, bölgede tedbir amaçlı tahliyeler gerçekleştirildi.

Yangın Kaş sınırlarına sıçradı

Yangının başlamasının ardından ekipler bölgeye sevk edilerek söndürme çalışmalarına başladı. Ancak kuvvetli rüzgar, alevlerin ormanlık alanlara doğru ilerlemesine neden oldu.

Saklıkent Kanyonu yakınlarında devam eden yangın, rüzgarın etkisiyle dereyi aşarak Antalya’nın Kaş ilçesi sınırlarına geçti. Alevlerin ilerlediği bölgelerde ekiplerin müdahalesi yoğunlaştırıldı.

Yangın sırasında Palamut Mahallesi’ndeki bazı evlerin zarar gördüğü bildirildi. Alevlerin Çavdır Mahallesi’ne ulaşmasının ardından mahallede tedbir amacıyla tahliye kararı uygulandı.

Ev ve seralar zarar gördü

Yangının Çavdır Mahallesi’ne ulaşmasıyla birlikte bölgede bulunan bazı ev ve seralar da alevlerden etkilendi. Yangının yerleşim alanlarına ilerleme ihtimaline karşı ekipler bölgede güvenlik önlemleri aldı.

Palamut Mahallesi’nde de bazı evlerin yangın nedeniyle hasar gördüğü belirtildi. Yangının kontrol altına alınmasıyla birlikte zarar gören alanlara ilişkin incelemelerin yapılması bekleniyor.

Ekiplerin müdahalesiyle kontrol altına alındı

Yangının ilerlediği bölgelerde ekipler hem havadan hem de karadan müdahalede bulundu. Çalışmalar sırasında yangının farklı noktalara yayılmasının önlenmesine yönelik müdahaleler gerçekleştirildi.

Ekiplerin yoğun çalışması sonucunda yangın kontrol altına alındı. Alevlerin kontrol altına alınmasının ardından bölgede soğutma çalışmalarına geçildi.

Soğutma çalışmaları devam ediyor

Orman Genel Müdürlüğünün sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda da yangının kontrol altına alındığı duyuruldu.

Paylaşımda, Muğla’nın Seydikemer ilçesinde orman dışı alanda başlayan ve Antalya’nın Kaş ilçesine sıçrayan yangının havadan ve karadan yapılan müdahaleyle kontrol altına alındığı belirtildi.

Orman Genel Müdürlüğü, bölgede soğutma çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Açıklamada ayrıca yangınla mücadele çalışmalarına katkı sağlayan kurumlara, yerel yönetimlere, gönüllülere ve vatandaşlara teşekkür edildi.

Yangının kontrol altına alınmasının ardından ekiplerin bölgede olası yeniden alevlenmelere karşı çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

Antalya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD), yangının etkilediği bölgelerde yapılan ilk çalışmalara ilişkin tahliye, hasar, enerji kesintisi ve tarımsal kayıplar hakkında verileri açıkladı.

Kaş ilçesindeki Palamut, Çavdır, Aklar ve Kınık mahallelerinde etkili olan yangında, Palamut Mahallesi’nde 8 ev ile 15 ahırın zarar gördüğü tespit edildi. Yangını söndürme çalışmalarında kullanılan arazözlerden birinin de yangın sırasında hasar aldığı bildirildi.

Enerji kesintileri yaşandı

Yangının etkileri Muğla ve Antalya’daki enerji altyapısına da yansıdı. İlk belirlemelere göre iki ilde toplam 334 köy ve mahallede bulunan 2 bin 931 trafoda elektrik kesintisi meydana geldi.

Kesintilerden 141 bin 647 abonenin etkilendiği ve söz konusu abonelere bir süre elektrik hizmeti verilemediği kaydedildi.

Tarım alanlarında zarar oluştu

AFAD ekiplerinin yürüttüğü ilk tarımsal zarar belirleme çalışmalarında çok sayıda üretim alanının yangından etkilendiği belirlendi.

Yangın nedeniyle 300 bin metrekarelik sera alanının yanı sıra 45 bin metrekare zeytinlik, 10 bin metrekare portakal bahçesi ve bin metrekare üzüm bağında zarar meydana geldi. Ayrıca 1500 domates fidesinin de yangından etkilendiği tespit edildi.

Hayvan kayıpları belirlendi

Yangının hayvancılık faaliyetlerinde de kayıplara yol açtığı bildirildi. İlk tespitlere göre 1 büyükbaş ve 5 küçükbaş hayvan telef oldu.

Bunun yanı sıra 100 arı kovanındaki arıların telef olduğu, 30 tavuğun ise yangından zarar gördüğü kaydedildi.

AFAD tarafından bölgede yürütülen hasar ve zarar tespit çalışmalarının devam ettiği, mevcut verilerin çalışmaların ilerlemesiyle birlikte güncellenebileceği belirtildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Rus ordusunun Ukrayna’daki askeri sanayi tesislerine yönelik saldırılarını sürdürdüğü belirtildi. Açıklamada, gece saatlerinde başkent Kiev’de bulunan bir tesisin İHA’larla hedef alındığı aktarıldı.

Kiev’de bir tesis İHA’larla vuruldu

Rusya Savunma Bakanlığının açıklamasına göre, Kiev’de patlayıcı maddelerin depolanmasında kullanılan asbestli çimento ürünleri üreten bir fabrika gece saatlerinde İHA’larla hedef alındı.

Söz konusu tesisin Rus ordusu tarafından askeri sanayi kapsamında hedef alındığı bildirildi. Saldırının ardından bölgede meydana gelen hasara ilişkin ise ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Bakanlık açıklamasında, Rus ordusunun Ukrayna’daki askeri amaçlı tesislere yönelik operasyonlarının devam ettiği belirtildi.

Rusya enerji tesislerine yönelik hazırlık başlattı

Açıklamada, Ukrayna’nın Rusya’nın sivil altyapısına ve yakıt enerji sektörüne yönelik saldırılar düzenlediği öne sürüldü.

Rusya Savunma Bakanlığı, bu saldırılara karşılık Ukrayna’daki enerji tesislerine yönelik geniş çaplı operasyon için hazırlıkların başladığını duyurdu.

Bakanlığın açıklamasında, "Alınan talimatlar doğrultusunda, Rusya Silahlı Kuvvetleri, Kiev yönetiminin Rus sivil altyapısı ve yakıt enerji sektörüne yönelik devam eden saldırılarına karşılık Ukrayna'nın enerji tesislerine geniş çaplı saldırılar düzenleme konusunda hazırlıklara başladı" ifadelerine yer verildi.

Büyük Zafer’in 104’üncü yılı ve Türk Silahlı Kuvvetleri Günü kapsamında düzenlenen tören, devlet erkanının Aslanlı Yol’dan yürümesiyle başladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başkanlığındaki kortejde TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, siyasi parti genel başkanları, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi üyeleri, yüksek yargı organlarının başkanları, komutanlar, bürokratlar ve diğer devlet erkanı yer aldı.

Erdoğan Atatürk’ün mozolesine çelenk bıraktı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün mozolesine ay yıldız motifli çelenk bıraktı. Saygı duruşunun ardından İstiklal Marşı okundu.

Törenin ardından Erdoğan ve beraberindeki devlet erkanı Misak-ı Milli Kulesi’ne geçti.

Erdoğan Anıtkabir Özel Defteri’ni imzaladı

Erdoğan, Anıtkabir Özel Defteri’ne 30 Ağustos Zafer Bayramı’nın 104’üncü yıl dönümüne ilişkin mesajını yazdı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, mesajında Büyük Zafer’de emeği geçen Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ve kahraman Türk ordusunun neferlerini şükranla andı.

“Türkiye Cumhuriyeti’ni her alanda güçlendirmeye devam ediyoruz”

Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti’ni şehit ve gazilerin mukaddes emaneti olarak gördüklerini belirterek, bu mirası kardeşlik ve dayanışma ruhuyla güçlendirmeye devam ettiklerini ifade etti.

Erdoğan, deftere şunları yazdı:

"Aziz Atatürk, bugün millet olarak Büyük Zafer’in 104’üncü yıl dönümünü bir kez daha gururla kutluyoruz. Millî Mücadele’nin dönüm noktalarından biri olan Büyük Zafer’de emeği geçen zatıaliniz başta olmak üzere Büyük Millet Meclisimizin kıymetli mensuplarıyla, kahraman ordumuzun kahraman neferlerini şükranla yâd ediyorum. Şehit ve gazilerimizin mukaddes emaneti olarak gördüğümüz Türkiye Cumhuriyeti’ni onlardan devraldığımız mirasın kılavuzluğunda kardeşlik ve dayanışma ruhuyla her alanda güçlendirmeye devam ediyoruz. Bundan 104 yıl önce olduğu gibi bugün de ülkemizi ve coğrafyamızı hedef alan menfur planlara müsaade etmiyor, milletimizin istiklal ve istikbaline kararlılıkla sahip çıkıyoruz. Ruhun şad olsun."

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!