Olay, sabah saatlerinde Turgutlu ilçesinde bulunan İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınlarında meydana geldi. Bölgeden silah sesleri duyulması üzerine çevredekilerin ihbarıyla bölgeye çok sayıda polis ve 112 Acil Sağlık ekibi sevk edildi.

Valilik: "8 kişi etkilendi, şüpheli gözaltında"

Olayın ardından Manisa Valiliği tarafından kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla ikinci ve kapsamlı bir yazılı açıklama yapıldı. İhbar saatinin 07.59 olduğu belirtilen valilik açıklamasında şu bilgilere yer verildi:

"Saat 07.59'da liseye yakın bir alanda silahla ateş edildiği yönünde ihbar alınmıştır. İlk belirlemelere göre 8 kişinin etkilendiği öğrenilmiştir. Yaralıların en yakın sağlık kuruluşuna sevki sağlanmıştır. Olayın ardından silahla ateş ettiği değerlendirilen şüpheli şahıs, güvenlik güçlerimiz tarafından yakalanarak gözaltına alınmıştır."

Yaralıların kentteki hastanelerde tedavileri sürerken, emniyet güçleri olayın gerçekleştiği bölgeyi güvenlik kordonuna aldı.

Manisa Valiliği, olayın çıkış sebebi, şüphelinin kimliği ve eylemin niteliğine ilişkin çok yönlü adli ve idari tahkikatın başlatıldığını bildirdi.

Silahlı saldırının ardından bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Olayda ölü ve yaralıların olduğu bildirildi.

Saldırgan gözaltında

Saldırıyı gerçekleştirdiği belirtilen kişinin güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındığı öğrenildi.

Olayla ilgili soruşturma başlatılırken, saldırının nedenine ve olayın ayrıntılarına ilişkin inceleme sürüyor.

Özgür Özel’den Turgutlu için heyet

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Manisa’daki okul saldırısının ardından Manisa Valisi Vahdettin Özkan ve Turgutlu Belediye Başkanı Çetin Akın ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Özel, görüşmelerde olayurgutlu’daki lise önünde meydana gelen silahlı saldırıyla ilgili soruşturma devam ederken, olayda hayatını kaybedenla ilgili bilgi aldı.

CHP heyeti Turgutlu’ya gidiyor

Özgür Özel, İzmir Milletvekili Murat Bakan başkanlığındaki bir CHP heyetini Turgutlu’ya gitmek üzere görevlendirdi.

Heyetin olay yerinde incelemelerde bulunması ve yetkililerden bilgi alması bekleniyor.

BIST 100 güne 13.236 puandan başladı

BIST 100 endeksi, önceki işlem gününü yüzde 0,40 değer kazanarak 13.337,69 puandan tamamlamıştı. Yeni işlem gününde ise endeksin açılışında satış ağırlıklı seyir öne çıktı.

Açılışla birlikte bankacılık endeksi yüzde 0,10 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 2,41 geriledi. Böylece Borsa İstanbul'da sektör endeksleri arasında güne farklı yönlerde hareketlerle başlandı.

Borsa İstanbul'da sektör endekslerinde farklı hareket

Sektör endeksleri incelendiğinde, açılışta en fazla değer kazanan sektör yüzde 3,03 ile madencilik oldu. Finansal kiralama faktoring endeksi ise yüzde 9,22 düşüşle en fazla gerileyen sektör endeksi olarak kayıtlara geçti.

BIST 100 endeksindeki hareketle birlikte Borsa İstanbul'da sektör bazındaki değişimler de yeni işlem gününün ilk bölümünde öne çıktı.

Küresel piyasalarda teknoloji hisseleri yükseliyor

Küresel piyasalarda teknoloji ve yapay zeka hisselerindeki yükselişlerin yanı sıra ABD ile İran arasında diplomatik çözüm sağlanabileceğine yönelik beklentiler takip ediliyor.

Şirketlerin yapay zeka alanındaki yatırımlarının karşılık bulabileceğine ilişkin tahminlerin güçlenmesi küresel piyasaların seyrinde etkili olurken, ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik yollarla azaltılabileceği yönündeki beklentiler de gündemde bulunuyor.

Borsa piyasalarında yapay zeka ve çip şirketleri izleniyor

Teknoloji ve yarı iletken şirketlerinin yeni ürünlerini piyasaya sunmayı sürdürmesi, bu ürünlere yönelik talebin devam edeceğine ilişkin öngörüleri güçlendirdi.

Söz konusu gelişmelerin ardından teknoloji ve yarı iletken şirketlerinin hisselerinde yükselişler görüldü. Küresel piyasalardaki bu hareketler, Borsa İstanbul'un da takip edildiği uluslararası piyasa gündeminde yer aldı.

ABD-İran görüşmesi piyasalarda takip ediliyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın, bu hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York'a gelmesi beklenen İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu açıklaması da piyasalarda izlenen gelişmeler arasında bulunuyor.

Trump'ın açıklaması, ABD ile İran arasındaki jeopolitik tansiyonun düşebileceğine ilişkin beklentilerin artmasına neden oldu.

BIST 100 için 13.200 puan destek konumunda

Piyasalarda bugün açıklanacak veriler de takip edilecek. Yurt içinde tüketici güven endeksi ile finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri izlenecek.

Yurt dışında ise Avro Bölgesi tüketici güven endeksi ile ABD Richmond Fed imalat sanayi endeksi gündemde olacak. Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.100 puan seviyelerinin destek, 13.500 ve 13.600 puan seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu belirtti.

Hedef Yatırım Bankası, söz konusu işlemin "yurt dışına 2 milyar TL transfer edilmek istendiği" şeklinde yansıtılmasının gerçeği yansıtmadığını belirterek, işlemin olağan hazine faaliyetleri çerçevesinde İsviçre merkezli Swissquote Bank Ltd. ile yapılan aynı gün valörlü ve karşılıklı bir USD/TRY döviz swapı (FX Swap) işlemi olduğunu kaydetti.

Hedef Yatırım Bankası tarafından kamuoyuna yapılan duyuruda şu ifadelere yer verildi:

"Bazı basın, yayın organları ve sosyal medya hesaplarında Bankamızın 'yurt dışına 2 milyar TL transfer etmek istediği' yönünde yer alan haberler tamamen asılsızdır. Söz konusu işlem, Bankamızın olağan hazine faaliyetleri kapsamında İsviçre merkezli Swissquote Bank Ltd. ile gerçekleştirdiği aynı gün valörlü ve karşılıklı bir USD/TRY döviz swapı (FX Swap) işlemidir.

Bankamız, 2 milyar TL ödemesi karşılığında aynı gün Takasbank nezdindeki hesabına geçmek üzere yaklaşık 40,9 milyon USD satın almaktadır.

Ödenen TL tutar yurt dışına değil, Swissquote’un Türkiye’deki muhabir banka hesabına aktarılmaktadır. Karşılıksız bir fon çıkışı veya yurt dışına para transferi söz konusu değildir.

Hazine işlemlerinde TL ve döviz bacaklarının gün içinde farklı zamanlarda sisteme girilmesi veya hesaplara geçmesi bankacılık operasyonlarının olağan bir parçasıdır. Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

Bologna kariyeri 4 maç sürdü

Geçen sezon Süper Lig'de alınan Galatasaray mağlubiyetinin ardından Fenerbahçe ile yolları ayrılan İtalyan asıllı Alman teknik adam, yeni sezona Serie A ekiplerinden Bologna'nın başında başlamıştı. Ancak İtalya serüveni beklentilerin oldukça uzağında kaldı.

Bologna'nın başında çıktığı 4 resmi karşılaşmada 1 beraberlik ve 3 mağlubiyet alan Tedesco, galibiyetle tanışamadan İtalyan kulübü yönetimi tarafından görevinden alındı.

Mönchengladbach'ta kriz çanları: 4 maçta 0 puan

Bundesliga'da 2026-2027 sezonuna kabus gibi bir başlangıç yapan Borussia Mönchengladbach, ligde oynadığı ilk 4 karşılaşmanın tamamından mağlubiyetle ayrıldı.

Puantajın dibine demir atan Alman kulübünün yönetimi, takımı toparlamak adına rotayı tanıdık bir isme kırdı. Daha önce Almanya'da Schalke 04 ve RB Leipzig gibi kulüplerde başarılar elde eden Tedesco'nun da Bundesliga'ya dönmeye sıcak baktığı ve taraflar arasındaki görüşmelerin imza aşamasına geldiği ifade edildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında İstanbul ve Aydın’da eş zamanlı operasyonlar gerçekleştirildi. Operasyonlarda hakkında yakalama kararı bulunan 15 şüpheliden 14’ü gözaltına alındı.

Bir şüphelinin ise yurt dışında bulunduğu tespit edildi. Söz konusu şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Akın Gürlek operasyonu duyurdu

Adalet Bakanı Akın Gürlek, sermaye piyasalarına yönelik soruşturmadaki yeni gelişmeleri sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla duyurdu.

Gürlek, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK), Katılımevim Tasarruf Finansman (KTLEV), Destek Holding ve Hedef Holding paylarındaki işlemlere ilişkin piyasa dolandırıcılığı tespitleri doğrultusunda yeni bir operasyon gerçekleştirildiğini açıkladı.

15 şüpheli hakkında yakalama kararı

İstanbul ve Aydın’da düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda, haklarında yakalama kararı bulunan 15 şüpheliden 14’ü gözaltına alındı.

Yurt dışında olduğu belirlenen bir şüphelinin yakalanması için çalışmaların devam ettiği belirtildi.

Soruşturmada 60 şüpheli hakkında işlem

Akın Gürlek’in açıklamasına göre, son operasyonla birlikte soruşturma kapsamında bugüne kadar 60 şüpheli hakkında adli işlem başlatıldı.

Bu kişilerden 4’ü tutuklanırken, 44 şüphelinin gözaltındaki adli işlemlerinin sürdüğü bildirildi. Hakkında işlem başlatılan 12 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların da devam ettiği kaydedildi.

Soruşturmanın önceki aşamasında ise Katılımevim paylarına ilişkin 25 şüpheli hakkında adli işlem başlatılmış, 15 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Soruşturmanın mali boyutu da inceleniyor

Soruşturmanın mali boyutunun da kapsamlı şekilde incelendiğini belirten Gürlek, suçtan elde edildiği değerlendirilen kazancın ortaya çıkarılması ve malvarlıklarının kaçırılmasının önlenmesi amacıyla adli ve mali tedbirlerin uygulandığını bildirdi.

Gürlek ayrıca mağdur vatandaşların haklarının korunmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Soruşturmanın önceki aşamalarında bazı şirketlerle bağlantılı yönetici ve yetkililerin para ve malvarlığı hareketlerinin dondurulduğu açıklanmıştı.

“Suçtan elde edilen kazancın izi sonuna kadar takip edilecek”

Adalet Bakanı Gürlek, soruşturma kapsamında hukuken sorumluluğu tespit edilen kişilerin adalet önünde hesap vereceğini belirtti.

Gürlek, “Suçtan elde edilen kazancın izi sonuna kadar takip edilecek” ifadelerini kullanarak soruşturmanın sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemlerin tüm yönleriyle ortaya çıkarılması amacıyla sürdüğünü bildirdi.

VATANDAŞLARIMIZIN BİRİKİMLERİNİ HEDEF ALANLARDAN HUKUK ÖNÜNDE HESAP SORACAK, MAĞDURLARIN HAKLARININ TAKİPÇİSİ OLACAĞIZ!

Sermaye piyasalarında gerçekleştirilen manipülatif işlemlerin ortaya çıkarılması, mağdur vatandaşlarımızın haklarının korunması, sorumluların hukuk önünde… https://t.co/0LCqVNtbqk

— Akın Gürlek (@abakingurlek) September 22, 2026

Tedavi süreci nedeniyle Süper Lig'de Kocaelispor ve Trabzonspor, UEFA Şampiyonlar Ligi'nde ise Sporting Lizbon karşılaşmalarında forma giyemeyen Nijeryalı yıldızın son kontrolleri gerçekleştirildi.

Dönüş tarihi belli oldu

Sabah gazetesinin haberine göre, yapılan kapsamlı kontrollerde tedavi sürecinin oldukça olumlu ilerlediği belirlenen Victor Osimhen'in takımla birlikte saha çalışmalarına başlayacağı aktarıldı.

Sakatlığı sebebiyle Nijerya A Milli Takımı'nın aday kadrosundan da çıkarılan tecrübeli forvetin, milli maç arasının ardından Süper Lig'in 9 Ekim'de oynanacak karşılaşmasında Kasımpaşa'ya karşı sahadaki yerini alması hedefleniyor.

Bu sezon Galatasaray formasıyla çıktığı 4 resmi müsabakada 6 gol ve 2 asistlik skor katkısı üreten yıldız santrfor, hücum hattındaki kilit rolüyle dikkat çekiyordu.

Roland Sallai de yetişiyor

Sarı-kırmızılı ekipte sakatlığı bulunan bir diğer kanat oyuncusu Roland Sallai'nin de sağlık ekibi gözetiminde tedavi sürecinin sürdüğü öğrenildi. Macar futbolcunun da tıpkı Osimhen gibi milli aranın ardından oynanacak Kasımpaşa randevusunda kadroya dâhil olabileceği kaydedildi.

Saat 08.00 sıralarında meydana gelen olayda, okulun önünde av tüfeğiyle ateş açıldı. Saldırının ardından olay yerine polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

1 öğrenci hayatını kaybetti, 4 öğrenci yaralandı

Turgutlu Belediye Başkanı Çetin Akın, saldırıya ilişkin yaptığı açıklamada, olayda 1 öğrencinin yaşamını yitirdiğini, 4 öğrencinin ise yaralandığını bildirdi.

Yaralı öğrencilerin sağlık durumlarına ilişkin resmi makamlar tarafından yapılacak açıklamalar beklenirken, olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Saldırgan yaya olarak kaçtı

Saldırının ardından olay yerinden yaya olarak kaçtığı belirtilen saldırganın yakalanması için emniyet güçleri tarafından geniş çaplı çalışma başlatıldı.

Polis ekiplerinin olayla ilgili incelemeleri sürerken, soruşturma kapsamında elde edilecek bilgilerin resmi makamlar tarafından paylaşılması bekleniyor.

RTÜK’ten medya kuruluşlarına yayın uyarısı

Türkiye Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Turgutlu’da meydana gelen saldırının ardından yazılı bir açıklama yayımladı.

RTÜK, olayın hassasiyetle takip edildiğini belirterek medya hizmet sağlayıcılarına sorumlu yayıncılık çağrısında bulundu.

Açıklamada, özellikle çocukların ve gençlerin ruh sağlığının gözetilmesi gerektiği vurgulandı.

“Doğruluğu teyit edilmemiş spekülatif bilgilere yer verilmemeli”

RTÜK, bilgi kirliliğinin önüne geçilmesi ve soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi açısından yalnızca resmi makamların açıklamalarının esas alınması gerektiğini belirtti.

Kurul açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Olay anına ait şiddet unsurları travmatik, korkutucu ve kargaşa doğurucu görüntü ile içeriklerin paylaşılmaması; kamuoyunda infial uyandırabilecek doğruluğu teyit edilmemiş spekülatif bilgilere yer verilmemesi ve öğrenci, aile ile eğitim camiasının mahremiyetine azami düzeyde riayet edilmesi gerekmektedir. Toplumsal hassasiyetlerimizi zedeleyecek ve şiddeti özendirici nitelikteki olası yayınlar konusunda Üst Kurulumuz tarafından ivedilikle yasal yaptırım sürecinin işletileceği hususu kamuoyuna saygıyla duyurulur."

Manisa’nın Turgutlu ilçesinde bir okulda meydana gelen elim olay Üst Kurulumuz tarafından hassasiyetle takip edilmektedir.

Yaşanan bu müessif olay sonrasında medya hizmet sağlayıcılarının toplumsal huzuru, kamu düzenini ve özellikle çocuklarımız ile gençlerimizin ruh sağlığını… pic.twitter.com/kB6xTViJHr

— RADYO VE TELEVİZYON ÜST KURULU (@rtukkurumsal) September 22, 2026

Dava, yapay zekâ devinin merkezinin bulunduğu ABD'nin California eyaletinde resmi olarak açıldı.

Başsavcı Sharma: "İç inceleme başlattılar ama polise haber vermediler"

British Columbia Eyalet Başsavcısı Niki Sharma, düzenlediği basın toplantısında açılan davanın detaylarını kamuoyuyla paylaştı.

Saldırıyı gerçekleştiren 18 yaşındaki Jesse Van Rootselaar ile ChatGPT arasındaki mesajlaşmaların şirket nezdinde iç güvenlik incelemesini tetikleyecek boyutta kaygı verici olduğunu vurgulayan Sharma, şu ifadeleri kullandı:

"Saldırgan Jesse Van Rootselaar ile ChatGPT arasındaki görüşmeler, OpenAI bünyesinde iç incelemeyi tetikleyecek kadar endişe vericiydi; buna rağmen bu görüşmeler Kanada polisine bildirilmedi."

Yazışma kayıtlarını bizzat okumadığını ancak eyalet yetkililerinin OpenAI'dan bu diyalog dökümlerini resmi olarak talep ettiğini belirten Sharma, şirketin gizlilik protokollerini gerekçe göstererek verileri paylaşmayı reddettiğini bildirdi.

Yeni okul inşasının maliyeti OpenAI'dan istenecek

California mahkemesine sunulan dava dilekçesinde dikkat çeken bir mali talep yer aldı. British Columbia hükümeti; katliamın ardından travma yaşayan bölge halkının ve toplumun yeniden inşası için yapılan rehabilitasyon harcamalarının yanı sıra, saldırının meydana geldiği okul yerine inşa edilecek yeni bir okul binasının tüm maliyetinin OpenAI tarafından tazmin edilmesini talep ediyor.

Kanada tarihinin en ölümcül ikinci okul saldırısı

Söz konusu facia 11 Şubat tarihinde British Columbia'ya bağlı Tumbler Ridge bölgesindeki bir okulda yaşanmıştı. Düzenlenen silahlı saldırıda saldırgan Rootselaar da dâhil olmak üzere 9 kişi yaşamını yitirmiş, 27 kişi ise yaralanmıştı.

Bu trajedi; Aralık 1989'da Montreal'deki L'Ecole Polytechnique'de 14 kadının katledildiği saldırıdan sonra Kanada tarihindeki en ölümcül ikinci okul saldırısı olarak kayıtlara geçmişti.

Nisan ayında konuya ilişkin bir açıklama yapan OpenAI CEO'su Sam Altman, saldırganın ChatGPT ile yaptığı şüpheli yazışmaların polise daha önceden aktarılmaması sebebiyle kamuoyundan özür dilemişti.

Edinilen bilgilere göre, saat 08.00 sıralarında okulun önünde av tüfeğiyle ateş açıldı. Saldırıda yaralananların olduğu bildirildi.

İhbar üzerine olay yerine polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Yaralılar sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından tedavi için hastaneye kaldırılırken, saldırıyı gerçekleştiren kişinin yakalanması için çalışma başlatıldı.

CHP’den okul güvenliği çağrısı

CHP Genel Başkan Yardımcısı Yıldırım Kaya, Turgutlu’daki silahlı saldırının ardından açıklama yaptı.

Kaya, saldırıda yaralanan öğrencilere geçmiş olsun dileklerini ileterek okullardaki güvenlik önlemlerinin artırılması gerektiğini belirtti.

“Artık söz değil, acil önlem gerekiyor”

Kaya açıklamasında, okulların güvenliğine ilişkin daha önce de çağrıda bulunduklarını belirterek, Millî Eğitim Bakanlığı’nın harekete geçmesi gerektiğini söyledi.

Kaya, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Turgutlu İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi önünde gerçekleştirilen silahlı saldırıda yaralanan öğrencilerimize acil şifalar diliyorum. ‘Okullarımızın güvenliğini sağlayın’ diye defalarca söyledik. Artık söz değil, acil önlem gerekiyor! Millî Eğitim Bakanı derhal harekete geçmeli; çocuklarımızın, öğretmenlerimizin ve okullarımızın güvenliği sağlanmalıdır.”

CHP Turgutlu İlçe Başkanlığı olay yerinde

Yıldırım Kaya, CHP Turgutlu İlçe Başkanlığı’nın olayın ardından bölgeye geçtiğini belirterek gelişmelerin yakından takip edildiğini ifade etti.

İran Yargı Erki'ne bağlı Mizan Haber Ajansı'nın aktardığına göre, Yargı Avukatları Merkezi Başkanı Hasan Abdulianpur konuya ilişkin Tahran'da açıklamalarda bulundu.

"Gelirler savaştan zarar gören ailelere aktarılacak"

Abdulianpur, söz konusu kararın yargı mekanizmaları çerçevesinde alındığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nde bir dizi Amerikan ve İsrail gemisine yargı kararları doğrultusunda el konuldu ve bu gemilerin satışından elde edilecek gelir, son savaşta zarar gören ailelerin ve bireylerin zararlarını karşılamak için kullanılacaktır."

537 vaka tespit edildi, 100'ü aşkın dava açıldı

Hürmüzgan eyaleti ve çevresinde ABD'nin hava ve füze saldırılarından kaynaklanan hasarların tespiti için uzman heyetlerin saha incelemelerini sürdürdüğünü kaydeden Abdulianpur, hasar tablosuna ilişkin verileri paylaştı.

Açıklamaya göre; Keşm, Bender Lenge ve Cask bölgelerinde şimdiye kadar 537 hasar vakası resmen kayda geçirildi. Söz konusu saldırı ve kayıplara ilişkin Tahran Devrim Mahkemesi nezdinde 100'den fazla dava açıldı.

Maddi ve manevi tazminat taleplerinin, Tahran'daki yetkili mahkemenin (55. Şube Hukuk Departmanı) nezdinde takip edildiğini belirten Abdulianpur, tazminat davalarına ilişkin duruşmaların önümüzdeki haftalardan itibaren sırayla görülmeye başlanacağını ifade etti.

Köprü ve otoyolların özelleştirilmesine ilişkin tartışmalar sürerken, Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Anadolu Otoyolu’ndaki geçiş ücretlerinin özelleştirme sonrasında ne seviyeye çıkabileceğine ilişkin bir hesaplama yaptı. Yavuzyılmaz, KGM tarafından işletilen Anadolu Otoyolu ile Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen Kuzey Marmara Otoyolu'nun kilometre başına ücretlerini karşılaştırdı.

Anadolu Otoyolu'nda kilometre başına ücret 0,89 TL

Yavuzyılmaz'ın paylaşımında yer verdiği hesaplamaya göre, İstanbul-Ankara arasındaki 379 kilometrelik Anadolu Otoyolu'nda mevcut geçiş ücreti 338 TL. Buna göre güzergâhta kilometre başına ücret yaklaşık 0,89 TL seviyesinde bulunuyor.

Yavuzyılmaz, söz konusu otoyolun Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletildiğine dikkat çekerek, özelleştirme sonrasında uygulanabilecek ücretlere ilişkin hesabını bu veriler üzerinden yaptı.

Kuzey Marmara Otoyolu'nda kilometre başına ücret 4,96 TL

Yavuzyılmaz, karşılaştırmasında Kuzey Marmara Otoyolu'nu da kullandı. Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen Kuzey Marmara Otoyolu'nda kilometre başına geçiş ücretinin 4,96 TL olduğunu belirtti.

İki güzergâh arasındaki kilometre başına ücret farkını temel alan Yavuzyılmaz, Anadolu Otoyolu'nun da benzer ücret seviyelerine doğru kademeli olarak yükselmesi halinde İstanbul-Ankara arasındaki geçiş maliyetinin önemli ölçüde artabileceğini savundu.

İstanbul-Ankara otoyol ücreti bin 890 TL’ye çıkabilir

Yavuzyılmaz, yaptığı hesaplama sonucunda 338 TL olan İstanbul-Ankara geçiş ücretinin 1.890 TL'ye kadar çıkabileceğini belirtti. Bu senaryoda mevcut ücrete kıyasla artış oranının yüzde 460'a kadar ulaşabileceğini ifade etti.

Yavuzyılmaz, sosyal medya paylaşımında, “KGM Anadolu Otoyolu özelleştirilirse; şu anda 338 TL olan araç geçiş ücreti, kademe kademe 1.890 TL'ye kadar çıkacak. Bu da yüzde 460'a kadar zam demek” ifadelerini kullandı.

Ne olmuştu?

4 Eylül 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ile bazı otoyollar ve çevre yollarının 30 yıllığına özelleştirme kapsamına alınması gündeme geldi.

Yavuzyılmaz ise daha önce de KGM tarafından işletilen otoyollar ile Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen yollar arasındaki kilometre başına ücret farklarına dikkat çekmişti.

Tüm Türkiye’nin dikkatine!

AKP’nin vatandaşa ihanet niteliğindeki köprü ve otoyol özelleştirme planının faturasını tek tek açıklıyoruz.

Özelleştirme kapsamına alınan;

Otoyolun adı: KGM Anadolu Otoyolu
Güzergahı: İstanbul-Ankara
Uzunluğu: 379 km
Geçiş ücreti: 338 TL

Bu… pic.twitter.com/weH58SFdAv

— Deniz Yavuzyılmaz (@yavuzyilmazd) September 21, 2026

Kriz, Başkan Trump'ın sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla başladı. Trump; CNN, MS NOW ve Politico'nun "sürekli yalan haber yaptıkları" gerekçesiyle Beyaz Saray yerleşkesine girişlerinin derhal yasaklandığını duyurdu. Bunun üzerine söz konusu basın kuruluşları kararın Anayasa'nın Birinci Ek Maddesi'ne (basın özgürlüğü) aykırı olduğunu belirterek federal mahkemede dava açtı.

Fox News dahil 5 dev kanal birleşti: "Hiçbir yönetim haberi beğenmediği için kısıtlama getiremez"

Giriş yasağı kararının ardından Beyaz Saray'ı takip eden beş büyük televizyon kanalı ortak bir bildiri yayımlayarak havuz kapsamındaki Başkanlık etkinliklerini görüntülemeyeceklerini açıkladı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Kamuoyunun hükümeti hakkında doğru ve bağımsız bilgi alma konusunda önemli bir çıkarı vardır. Hiçbir yönetim, yaptığı haberlerden hoşlanmadığı gerekçesiyle bir haber kuruluşunu kısıtlamamalıdır."

Televizyon kanallarının boykotuna ülkenin önde gelen yazılı basını ve ajansları da katıldı. The New York Times, The Washington Post ve Associated Press (AP), mesleki dayanışma amacıyla Trump'ın Birleşmiş Milletler (BM) etkinliklerine ait Beyaz Saray fotoğraf havuzu servislerini yerel saatle gece yarısına kadar abonelerine geçmeyeceklerini duyurdu.

Beyaz Saray "Trump TV"yi devreye soktu, yayını helikopter gürültüsü bastırdı

Kanalların boykotu üzerine Beyaz Saray yönetimi, resmi canlı yayın kanalını sosyal medya üzerinden "Trump TV" adıyla tanıtmaya başladı. Yapılan tanıtımda kanalın yönetimin en önemli açıklamalarını, canlı etkinliklerini ve temaslarını aracısız aktaracağı kaydedilerek, "Gürültü yok, yalnızca Trump yönetiminden doğrudan haberler" sloganı kullanıldı.

Ancak televizyon kameralarının bulunmadığı Beyaz Saray'daki yeni helikopter pisti açılışında yaşanan teknik aksaklıklar dikkat çekti. Yalnızca Beyaz Saray'ın kendi imkânlarıyla yayınlanan açılışta profesyonel ses düzeni bulunmadığı için Trump'ın konuşması çalışan helikopter motorunun gürültüsü nedeniyle izleyiciler tarafından anlaşılamadı.

Kongre'den tepki: "Basın özgürlüğü demokrasinin temelidir"

Beyaz Saray ile medya kuruluşları arasındaki gerilim ABD Kongresi'ne de taşındı. Demokrat senatörler Ed Markey ve Dick Durbin, sosyal medya hesapları üzerinden karara tepki gösterdi.

Senatör Ed Markey özgür basının demokrasinin işleyişi açısından "hayati öneme sahip" olduğunu belirterek, yönetimin keyfi yasaklama adımının anayasal basın özgürlüğüne yönelik açık bir tehdit oluşturduğunu vurguladı.

Senatör Dick Durbin bağımsız haberciliğin sansürlenemeyeceğine işaret ederek Beyaz Saray yönetimine söz konusu yasakları derhal kaldırma çağrısında bulundu.

Dolar/TL 48,82 seviyesine yükseldi

Dolar/TL, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışının hemen üzerinde 48,8200 seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 yükselişle 55,9940 seviyesine ulaşırken, sterlin/TL de yüzde 0,1 artışla 65,3380 seviyesinde bulunuyor.

Dolar endeksi ise yatay bir seyir izleyerek 100,4 seviyesinde hareket ediyor.

Küresel piyasalarda ABD-İran gelişmeleri izleniyor

Küresel piyasalarda ABD Başkanı Donald Trump'ın, bu hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York'a gelmesi beklenen İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu açıklaması takip ediliyor.

Söz konusu açıklamanın, ABD ile İran arasındaki jeopolitik tansiyonun azalabileceğine ilişkin beklentileri artırdığı belirtiliyor.

Dolar ve piyasalarda ABD-Çin görüşmesi gündemde

Küresel piyasalarda risk iştahını etkileyen bir diğer gelişme ise ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleştirilmesi planlanan görüşmeye ilişkin beklentiler oldu.

İki lider arasında yapılacak görüşmeden yapıcı sonuçlar çıkabileceğine yönelik iyimserlik, küresel piyasalardaki risk iştahını destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.

Dolar/TL hareketinde Fed açıklamaları takip ediliyor

Dolar/TL ve küresel piyasalarda ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından izleniyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, merkez bankasının tekrarlanan ve kalıcı hale gelen arz şoklarını göz ardı edemeyeceğini belirtti.

Goolsbee, ekonomik sıkıntılara yol açabilecek arz şoklarına karşı Fed'in bir yanıt vermek zorunda olduğunu vurguladı.

Dolar/TL için yurt içi ve yurt dışı veriler izlenecek

Piyasalarda bugün açıklanacak ekonomik veriler de takip edilecek. Yurt içinde tüketici güven endeksi ile finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri izlenecek.

Yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde açıklanacak tüketici güven endeksi ile ABD'deki Richmond Fed imalat sanayi endeksi gündemde olacak. Bu verilerle birlikte dolar/TL'nin seyri ve küresel piyasalardaki gelişmeler takip edilecek.

Gram altın fiyatı 6 bin 780 liraya geriledi

Altın piyasasında yeni işlem gününde aşağı yönlü hareket öne çıktı. Gram altın, önceki kapanışına göre yüzde 0,53 değer kaybederek 6 bin 780 liraya indi. Gram altın dün ise günü yüzde 0,73 düşüşle 6 bin 814 liradan tamamlamıştı.

Aynı saatlerde çeyrek altın 11 bin 103 lira seviyesinden satışa sunulurken, Cumhuriyet altınının satış fiyatı 44 bin 208 lira olarak kaydedildi.

Altının ons fiyatı 4 bin 319 dolara düştü

Altının ons fiyatında da yeni günde düşüş görüldü. Ons altın, saat 09.40 itibarıyla yüzde 0,6 değer kaybederek 4 bin 319 dolar seviyesine geriledi.

Gram altının yurt içindeki fiyatlamasında ons altındaki hareketin yanı sıra piyasalarda takip edilen küresel gelişmeler de gündemde bulunuyor.

Altın fiyatlarında ABD-İran gelişmeleri takip ediliyor

Küresel piyasalarda ABD Başkanı Donald Trump'ın, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında bu hafta New York'a gelmesi beklenen İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu açıklaması izleniyor.

Trump'ın açıklamasının ardından ABD ile İran arasındaki jeopolitik tansiyonun düşebileceğine ilişkin beklentiler arttı. Söz konusu gelişme, altın fiyatlarının takip edildiği küresel piyasa gündeminde yer aldı.

Altın fiyatlarını etkileyen ABD-Çin görüşmesi gündemde

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleştirilmesi beklenen görüşmeye ilişkin gelişmeler de küresel piyasalarda izleniyor.

İki liderin görüşmesinden yapıcı sonuçlar çıkabileceğine yönelik iyimserlik, küresel piyasalarda risk iştahını destekleyen gelişmeler arasında gösteriliyor.

Gram altın fiyatında Fed mesajları izleniyor

Altın fiyatlarının seyrinde ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, tekrarlanan ve kalıcı hale gelen arz şoklarının merkez bankası tarafından göz ardı edilemeyeceğini ifade etti.

Goolsbee, ekonomik sıkıntılara neden olabilecek gelişmelere karşı bir yanıt verilmesi gerektiğini vurgularken, yatırımcılar da para politikasının gelecekteki seyrine ilişkin ipuçları için Fed yetkililerinin açıklamalarını izliyor.

Altın fiyatlarında bugün takip edilecek veriler

Piyasalarda bugün yurt içi ve yurt dışından gelecek ekonomik veriler de takip edilecek. Yurt içinde tüketici güven endeksi ile finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerine ilişkin veriler açıklanacak.

Yurt dışında ise Avro Bölgesi tüketici güven endeksi ile ABD Richmond Fed imalat sanayi endeksi izlenecek. Bu gelişmeler, gram altın ve diğer altın fiyatlarının takip edildiği piyasa gündeminde öne çıkacak.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Cep Trafik Haritası verilerine göre; sabah saatlerinde Avrupa Yakası'nda yoğunluk yüzde 60 olarak ölçülürken, kilitlenmenin daha belirgin hissedildiği Anadolu Yakası'nda bu oran yüzde 80'e kadar tırmandı.

Sabah saatlerindeki tıkanıklık, kentin kritik geçiş noktalarında sürücülere zor anlar yaşattı. Avrupa Yakası Basın Ekspres Yolu, D-100 kara yolunun Ankara istikameti Çobançeşme mevkisi ve Avcılar-Küçükçekmece aksı Gümüşpala geçişinde araçlar dur-kalk ilerledi. Haliç Köprüsü ve Edirnekapı civarında da trafik akışında ciddi aksamalar meydana geldi.

Anadolu Yakası:E-5 kara yolu üzerinde Maltepe, Bostancı, Pendik, Kadıköy güzergâhları ile 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü bağlantı noktalarında trafik neredeyse durma noktasına ulaştı.

Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince gerçekleştirilen teknik ve fiziki takip neticesinde, organize hareket eden şüphelilere yönelik operasyon düğmesine basıldı. Zanlıların ikamet adreslerinde eş zamanlı arama ve el koyma işlemleri yapıldı.

Başsavcılık: "16 şüphelinin tamamı yakalandı"

Operasyona ve yürütülen tahkikata ilişkin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan resmi açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Cumhuriyet Başsavcılığımız koordinesinde Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce yapılan çalışmalar sonucunda; uyuşturucu madde ticareti yapma, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma ve fuhuş suçlarını işledikleri yönünde delil elde edilen 16 şüpheli hakkında gözaltına alınmalarına ve ikametlerinde arama-el koyma işlemi yapılmasına karar verilmiştir.

Operasyon kapsamında şüphelilerin tamamı gözaltına alınmış olup soruşturma işlemleri çok yönlü devam etmektedir."

Alınan bilgilere göre, Turgutlu ilçesinde bulunan İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ne yakın bir noktadan silah sesleri duyulduğu ihbarı üzerine güvenlik güçleri ve 112 Acil Sağlık ekipleri harekete geçti.

Valilik: "Ekipler olay yerine sevk edildi, çalışmalar sürüyor"

Konuya ilişkin Manisa Valiliği'nden yapılan yazılı açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Turgutlu ilçesindeki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ne yakın bir alanda silahla ateş edildiği ihbarı üzerine olay yerine emniyet ve sağlık ekipleri sevk edilmiştir. Ekiplerin olayla ilgili çalışmaları devam etmekte olup gelişmeler hakkında kamuoyuna bilgi verilecektir."

Bölgede güvenlik çemberi oluşturan emniyet güçlerinin inceleme ve araştırmaları sürüyor.

FETÖ'nün evlilikleri örgütsel kriterlerle yönlendirdiği belirlendi

Yürütülen çalışmalarda, FETÖ'nün örgütsel bağlılığı ve devamlılığını sürdürmek amacıyla mensuplarının evliliklerine müdahil olduğu tespit edildi. Örgüt içerisinde bu faaliyetleri yürüten kişilerin "izdivaç sorumlusu" veya "izdivaççı" olarak adlandırıldığı belirlendi.

Bu kişilerin evlilik adayı olarak değerlendirilen şahıslara ilişkin çeşitli bilgileri topladığı ve kayıt altına aldığı ortaya çıkarıldı. Elde edilen bilgilerin örgütün izdivaç yapılanması kapsamında kullanıldığı belirlendi.

Adaylar hakkında kişisel bilgiler toplandı

Çalışmalar kapsamında izdivaç faaliyetlerinde adayların yaş, eğitim durumu, mesleği, memleketi ve aile yapısına ilişkin bilgilerin toplandığı tespit edildi. Bunun yanında kişilerin fiziki özellikleri ve örgütsel konumlarına dair bilgilerin de kayda geçirildiği belirlendi.

Adaylara ait fotoğrafların da temin edildiği ve bu bilgiler üzerinden aday havuzlarının oluşturulduğu ortaya çıktı. Örgüt tarafından uygun görülen kişilerin söz konusu kriterler dikkate alınarak eşleştirildiği tespit edildi.

Dijital gruplar üzerinden de faaliyet yürütüldü

Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde, söz konusu izdivaç faaliyetlerinin dijital platformlarda oluşturulan gruplar aracılığıyla da sürdürüldüğü belirlendi.

Çalışmalar kapsamında 5 Mayıs'ta gözaltına alınan ve örgütün izdivaç sorumlusu olduğu değerlendirilen Merve Daştan'ın üzerinden ele geçirilen dijital materyaller incelendi. Materyallerin incelenmesi sonucunda FETÖ'nün izdivaç yapılanması içerisinde faaliyet gösterdiği değerlendirilen 13 şüpheli tespit edildi.

13 adrese operasyon düzenlendi

Elde edilen bilgiler doğrultusunda İstanbul merkezli 8 ilde operasyon gerçekleştirildi. Belirlenen 13 adrese düzenlenen operasyonlarda 9 şüpheli gözaltına alındı. Şüphelilerin işlemlerinin sürdüğü bildirildi.

"Müziğin kalbinde insan" temasıyla hayata geçirilen festivalin açılış seremonisinde, açık havada düzenlenen "Sema ya Sela Niyaz Mukabelesi" kapsamında 99 semazen aynı anda ayini şerif icra etti. Meydanı dolduran yerli ve yabancı çok sayıda sanatsever ile turist, semazenlerin huşu içindeki ritmik dönüşünü ilgiyle takip etti.

Geleneksel ve mistik tınıları buluşturan festivalin gündüz programında, Kültürpark Amfi Tiyatro sahnesinde sanatçı Ender Balkır yer aldı. Balkır, "Akustik Türküler" konseriyle dinleyicilere Anadolu'nun kadim ezgilerinden oluşan bir repertuvar sundu.

Etkinliklerin ilk gün akşam programında ise Konya Büyükşehir Belediyesi Bando ve Mehter Takımı sanatseverlerin karşısına çıkacak. Selçuklu Kongre Merkezi'nde (SKM) sahnelenecek "Destansı Türküler" konseriyle tarihi marşlar ve ezgiler icra edilecek.

30 Eylül'e kadar sürecek

Geleneksel ve tasavvufi müzik mirasını uluslararası boyuta taşıyan 23. Uluslararası Konya Mistik Müzik Festivali, dünyanın ve Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplulukların katılımıyla 30 Eylül'e kadar konserler, sema törenleri ve atölyelerle devam edecek.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!