Savunmasında yargı bağımsızlığına, Milli İstihbarat Teşkilatı’na (MİT) yazılan müzekkerelere ve Türkiye’nin içinden geçtiği ekonomik-toplumsal atmosfere geniş yer ayıran İmamoğlu, mahkemenin MİT’e sorduğu sorulara 4 aydır yanıt verilmemesine tepki gösterdi.

"MİT'in elinde bir rapor ya da tespit var mıdır?"

Mahkeme heyetinin mayıs ayından bu yana istihbarat birimlerine yönelttiği resmi yazışmalara değinen İmamoğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Casusluk faaliyeti var mı, yok mu? Bunu doğrudan Milli İstihbarat Teşkilatı’na (MİT) bu mahkeme sordu. Bir değil, iki kez sordu. Mayıs ayından bu yana 4 aydır MİT’in çok basit iki soruya yanıt vermesini bekliyoruz. Benim ve diğer yargılanan arkadaşlarımın casusluk faaliyetinde bulunduğumuza ilişkin MİT’in elinde bir rapor veya tespit var mıdır? Sorunun bir tanesi bu.

Sayın Hüseyin Gün’e ait olduğu söylenen veriler ve ibb.gov.tr’ye ait olduğu söylenen veriler, TCK’nın 328’e 1 maddesi kapsamında devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgilerden midir? Bu soruyu ben sordum. Dört soru soruldu, sıfır yanıt. Kutsal, hepimizin kıymetli teşkilatı MİT'in bunlara cevabı bir gün bile değilken 4 aydır yanıt yok. MİT yıllarca cevap vermezse siz olmayan şeyin olmadığını beklemeye mi devam edeceksiniz? Bizi yıllarca tutsak etmeye mi devam edeceksiniz?"

"New York’ta hak ve hukuk diyenler, Türkiye’de rakibini cezaevine yolluyor"

Cumhurbaşkanlığı makamının yargıyı siyasi bir araca dönüştürdüğünü savunan İmamoğlu, dış politika ile iç siyasetteki hukuk uygulamaları arasındaki çelişkiye dikkat çekti:

"Cumhurbaşkanı'nın ülkeye verdiği en büyük zararlardan biri, hukuk devletinin üzerine katran dökmüş olmasıdır. İktidarda kalabilmek için yargıyı siyasi bir aparat hâline getirmiştir. Birleşmiş Milletler kürsüsünden dünyaya adil düzen çağrısı yapıyor; New York’ta 'güçlü olanın değil, haklı olanın sözünün geçmesini istiyor', 'güçlünün hukuku olmaz' diyor. Ama Türkiye’de rakibini cezaevine yolluyor. Dünyadan adalet istiyor, kendi ülkesinin cumhurbaşkanı adayı casusluk suçlamasıyla yargılanıyor. Rakibine 'ahmak' kelimesi üzerinden siyasi yasak vermeye çalışıyor. İktidarlar, partiler, bakanlar değişir ama devlet kalır. Kurumlar, hiçbir siyasetçinin kişisel hesaplaşmasının aracı olmamalıdır."

"Gücün karşısında duran için soruşturma, işine gelen için koruma"

Ekonomik güven ve yatırım ortamının temel şartının hukuk devleti olduğunu hatırlatan İmamoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yatırım fonlarında yaşanan kriz yüzünden 131 fonun tasfiyesine karar verilmişken bunu hangi yatırımcıya anlatıyorsunuz? Fon vurgununun hesabı henüz sorulmamışken vatandaşın birikiminin güvende olduğuna kimi inandıracaksınız? Muhalif bir gazeteciyseniz tutuklanıyorsunuz. Cumhurbaşkanı adayının diplomasını iptal edip, peş peşe davalar açıp casus ilan ediyorsanız bu ülkede nasıl bir hukuk güvenliğinden söz edilebilir? Bu düzenin ne yapacağı artık öngörülebiliyor: Gücün karşısında duran için soruşturma, iktidarın işine gelen için koruma. Bu ülkede artık 100 kişiden 85’i adalete güvenmiyor."

"Mücadelemizi asla kaybetmeyeceğiz"

Duruşmadaki konuşmasının son bölümünde kararlılık mesajı veren İmamoğlu, toplumsal dayanışmaya ve adalet arayışına vurgu yaparak savunmasını tamamladı:

"Bugün ülkemizde yaşanan sefil krizin asıl müsebbibi yargının içinde bulunduğu bu durumdur. Milletime ve gençlerimize sesleniyorum: Bu iftira, bu yalan dolan düzenini hep birlikte tarihin çöplüğüne bizler atacağız. Mücadele azmimizi, kararlılığımızı asla kaybetmeyeceğiz. En zor anlarda kar altında deniz düşü kuranlara selam olsun. Ben asla ümidini kaybeden değil, burada verdiği mücadeleyle her gün ümidini yükselten Ekrem İmamoğlu’yum."

Üç medya kuruluşu akreditasyonların uzatılmasını istedi

ABD Başkanı Donald Trump tarafından “yalan haber” yapmakla suçlanarak Beyaz Saray'a girişleri engellenen CNN, MS NOW ve Politico, söz konusu uygulamanın ABD Anayasası'nın Birinci Ek Maddesi kapsamında korunan ifade ve basın özgürlüğüne yönelik doğrudan bir müdahale olduğunu savundu.

Federal mahkemeye sunulan dilekçede medya kuruluşları, akreditasyonlarının bir yargıç kararıyla geçen hafta 14 gün süreyle yeniden verilmesine rağmen Beyaz Saray'a erişimlerinin halen “öngörülemez ve tutarsız şekilde” sınırlandırıldığını belirtti.

CNN, MS NOW ve Politico, davanın sonuçlanacağı tarihe kadar Beyaz Saray'a girişlerini engelleyen uygulamanın kaldırılmasını talep etti.

Trump, 18 Eylül'de Beyaz Saray kararını duyurdu

Trump, 18 Eylül'de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda CNN, MS NOW ve Politico'nun Beyaz Saray'a girişlerinin “derhal yasaklandığını” açıklamıştı.

Trump, kararının gerekçesini ise üç medya kuruluşunun “sürekli yalan haber yapması” olarak göstermişti.

Bu kararın ardından CNN, MS NOW ve Politico, muhabirlerinin Beyaz Saray'a girişlerinin yasaklanmasına karşı federal mahkemede dava açmıştı.

Mahkeme akreditasyonların 8 Ekim'e kadar iadesine karar verdi

ABD'de federal yargıç, 24 Eylül'de CNN, MS NOW ve Politico'nun Beyaz Saray'a girişleri için gerekli akreditasyonların 8 Ekim'e kadar yeniden verilmesine hükmetmişti.

Ancak mahkemenin kararına rağmen Politico, muhabirlerinden birinin Beyaz Saray'a girişine izin verilmediğini duyurmuştu.

Medya kuruluşları da yaşanan bu gelişmenin ardından, dava sonuçlanana kadar geçici akreditasyonlarının devam etmesi ve Beyaz Saray'a erişimlerinin önündeki engelin kaldırılması talebiyle yeniden mahkemeye başvurdu.

SERENAY SARIKAYA NEDEN GÜNDEM OLDU?

Serenay Sarıkaya’nın Google aramalarında öne çıkmasının temelinde Paris Moda Haftası’ndaki podyum görüntüleri bulunuyor. Sarıkaya’nın Le Défilé’de dünyaca tanınan oyuncu ve modellerle aynı podyuma çıkması, etkinlik sonrasında yayımlanan görüntüler ve özellikle altın elbisesiyle yaptığı yürüyüş yoğun ilgi gördü.

Sarıkaya’nın podyumdaki görüntülerinin 28 Eylül gecesinden itibaren sosyal medyada hızla yayılması da ilgiyi artırdı. 29 Eylül sabahında çok sayıda haber sitesi, oyuncunun Paris’teki görüntülerini ve defilenin ayrıntılarını okuyucularına taşıdı.

SERENAY SARIKAYA PARİS MODA HAFTASI'NDA PODYUMA ÇIKTI

Le Défilé L’Oréal Paris, Eyfel Kulesi’nin hemen önündeki Place Joffre’da gerçekleştirildi. Paris Moda Haftası’nın resmi partnerlerinden L’Oréal Paris tarafından düzenlenen etkinlik bu yıl dokuzuncu kez yapıldı.

Organizasyonun 2026 teması ise “Express Your Worth” olarak belirlendi. Etkinlik; kadınların özgüveni, kapsayıcılık ve farklı kuşaklardan isimlerin aynı podyumda buluşması temaları etrafında şekillendi.

SERENAY SARIKAYA'NIN ALTIN ELBİSESİ DİKKAT ÇEKTİ

Serenay Sarıkaya'nın podyumdaki görünümünde altın tonları ön plana çıktı. Oyuncu, ışıltılı ve hareketli püskül detaylarının yer aldığı elbiseyle yürüdü.

Podyumda kameralar karşısında verdiği pozlar ve yürüyüşü de etkinlik sonrasında paylaşılan görüntüler arasında öne çıktı. Sarıkaya'nın Paris Moda Haftası'ndaki görüntüleri kısa süre içinde sosyal medya platformlarında geniş bir dolaşıma ulaştı.

KENDALL JENNER VE JANE FONDA İLE AYNI PODYUMDA

Le Défilé'nin kadrosunda dünya çapında tanınan birçok isim yer aldı. Serenay Sarıkaya'nın aynı organizasyonda podyuma çıktığı isimler arasında Kendall Jenner, Cara Delevingne, Kristen Bell, Jane Fonda, Eva Longoria, Simone Ashley ve Andie MacDowell bulunuyor.

Farklı kuşaklardan oyuncu ve modelleri bir araya getiren defile, Paris Moda Haftası'nın geniş uluslararası katılımlı etkinliklerinden biri olarak düzenlendi.

SERENAY SARIKAYA PARİS'TE TÜRKİYE'Yİ TEMSİL ETTİ

Serenay Sarıkaya etkinlik öncesindeki açıklamasında Paris Moda Haftası kapsamında böyle bir organizasyonda yer almanın kendisi açısından özel olduğunu belirtmiş, Türkiye'yi temsil edecek olmasının deneyimi daha anlamlı hale getirdiğini ifade etmişti.

Sarıkaya'nın güzellik elçisi olarak yer aldığı etkinlik, oyuncunun son dönemdeki uluslararası moda ve marka çalışmalarına da yeni bir podyum deneyimi ekledi.

Serenay Sarıkaya, L'Oréal Paris'in açılış defilesinde podyuma çıktı. pic.twitter.com/2n8EO9h6ej

— Populicc (@populicc) September 28, 2026

SERENAY SARIKAYA ARAMALARI NEDEN YÜKSELDİ?

“Serenay Sarıkaya” anahtar kelimesindeki güncel ilginin Paris Moda Haftası’ndaki Le Défilé etkinliğiyle aynı döneme denk geldiği görülüyor. Özellikle kullanıcıların “Serenay Sarıkaya Paris Moda Haftası”, “Serenay Sarıkaya altın elbise”, “Serenay Sarıkaya podyum”, “Serenay Sarıkaya Kendall Jenner” ve “Serenay Sarıkaya Paris” başlıkları etrafında bilgi araması haber gündemini güçlendirdi.

Sarıkaya'nın Eyfel Kulesi önünde gerçekleştirilen defilede dünya çapında tanınan isimlerle aynı podyumda yürümesi ve görüntülerin sosyal medyada yayılması, 29 Eylül itibarıyla oyuncunun yeniden magazin ve moda gündeminin en çok konuşulan isimleri arasına girmesini sağladı.

Kura, Arzularkabaköy'deki 111 konutluk proje kapsamında satışa çıkarılan 25 konut için gerçekleştirildi. Projede 19 adet 2+1 ve 6 adet 3+1 konut bulunuyor.

Geçerli başvurusu bulunan 33 asil hak sahibi arasından yapılan kura sonucunda hak sahiplerinin konutları belirlendi. Sonuçların açıklanmasının ardından Gümüşhane TOKİ kura sonucu ve isim listesine yönelik sorgulamalar başladı.

Gümüşhane TOKİ kura sonuçları isim listesi

Gümüşhane Arzularkabaköy 79 / 500000 Sosyal Konut Projesi kapsamında gerçekleştirilen kura sonucunda hak sahiplerine ilişkin bilgiler TOKİ'nin resmi internet sitesinde yayımlandı.

Gümüşhane'deki kura sonucunu ve hak sahipliği bilgilerini kontrol etmek isteyenler, TOKİ'nin resmi sonuç sayfası üzerinden ilgili listeye ulaşabilir.

Gümüşhane TOKİ kura sonuçları isim listesi için: TOKİ Gümüşhane resmi sonuç sayfası

Resmi sayfada Gümüşhane'deki proje kapsamında yapılan kura ve hak sahipliği bilgileri yer alıyor. İsim listesinde kendi durumunu kontrol etmek isteyenlerin resmi TOKİ sayfasındaki bilgileri esas alması gerekiyor.

Gümüşhane TOKİ kura sonucu nereden öğrenilir?

Gümüşhane TOKİ kura sonucunu öğrenmek isteyenler için iki resmi sorgulama kanalı bulunuyor. Hak sahipliği ve kura bilgileri TOKİ'nin internet sitesinin yanı sıra e-Devlet üzerinden de kontrol edilebiliyor.

TOKİ'nin resmi internet sitesinde Gümüşhane için yayımlanan sonuç sayfasından proje ve kura bilgilerine ulaşılabilir. e-Devlet'teki TOKİ hizmeti üzerinden ise kimlik doğrulaması yapılarak kişiye ilişkin kura sonucu görüntülenebilir.

E-Devlet TOKİ kura sonucu nasıl sorgulanır?

TOKİ kura sonucunu e-Devlet üzerinden kontrol etmek isteyenlerin öncelikle TOKİ'nin kura sonucu sorgulama hizmetine giriş yapması gerekiyor.

E-Devlet TOKİ kura sonucu sorgulama ekranı: TOKİ kura sonucu sorgulama hizmeti

Kimlik doğrulamasının ardından ilgili hizmet üzerinden TOKİ kura sonucu ve hak sahipliği bilgileri görüntülenebiliyor.

Gümüşhane'deki kura sonucu için sorgulama yapılırken resmi TOKİ sayfasındaki proje bilgileri ile e-Devlet'teki kişisel sonuç ekranının kullanılması gerekiyor.

Gümüşhane Arzularkabaköy TOKİ projesinde kaç konut var?

TOKİ'nin 500 bin Sosyal Konut Projesi kapsamında Gümüşhane'nin Arzularkabaköy beldesinde toplam 111 konutluk proje bulunuyor. Ancak 29 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilen konut belirleme kurası, projenin satışa çıkarılan 25 konutu için yapıldı.

Kura kapsamında belirlenen konutların 19'u 2+1, 6'sı ise 3+1 olarak ayrıldı. Böylece toplam 25 konut için konut belirleme işlemi gerçekleştirildi.

Kura, Orta Gelir Konut Grubu kapsamında geçerli başvurusu bulunan 33 asil hak sahibi arasından yapıldı.

Gümüşhane TOKİ kurasında kaç kişi arasından seçim yapıldı?

Gümüşhane Arzularkabaköy projesindeki konut belirleme kurası, geçerli başvurusu bulunan 33 asil hak sahibi arasından gerçekleştirildi. Satışa konu edilen 25 konutun konut tipi ve hak sahipliği işlemleri kura yöntemiyle belirlendi.

Kura sonucunda oluşan isim listesi TOKİ'nin resmi internet sitesinde yayımlanırken, kişisel sonuçlar e-Devlet'teki TOKİ kura sonucu sorgulama hizmeti üzerinden de kontrol edilebiliyor.

Kura sonrası sözleşme ve diğer işlemlere ilişkin süreçte ise TOKİ tarafından yayımlanan resmi duyuruların takip edilmesi gerekiyor.

Promosyonlarda bankaların ilan ettiği toplam rakam ile doğrudan ödenen temel nakit promosyon aynı olmayabiliyor. Bazı bankalar, temel ödemeye ek olarak kredi kartı harcaması, otomatik fatura talimatı, sigorta ürünü veya başka bankacılık ürünlerinin kullanımına bağlı ödüller sunuyor.

Bu nedenle emekli maaşını taşımayı düşünenlerin yalnızca kampanyanın ulaşabileceği en yüksek toplam tutara değil, kendi maaş aralığı için geçerli temel promosyon ve ek ödül şartlarına da bakması gerekiyor.

202 Emekli promosyonları ne kadar?

Eylül 2026 kampanyalarında bankaların açıkladığı temel promosyon tutarları maaş dilimlerine göre farklılaşıyor. Garanti BBVA, Akbank ve Yapı Kredi'de temel promosyon 6 bin 250 TL'den başlayıp 15 bin TL'ye kadar çıkarken, QNB'de standart promosyon tutarı 8 bin 500 TL ile 20 bin TL arasında değişiyor.

Ziraat Bankası ve DenizBank'ta temel promosyon tutarı 5 bin TL ile 12 bin TL arasında bulunuyor. Halkbank'ın tarifesinde ise 10 bin TL ve üzerindeki emekli maaşları için promosyon 8 bin TL'den başlayarak 20 bin TL ve üzerindeki maaşlarda 12 bin TL'ye kadar yükseliyor.

Ek ödüller dahil edildiğinde bazı özel banka kampanyalarında toplam tutar temel promosyonun üzerine çıkabiliyor. Ancak bu rakamların tamamı doğrudan ve koşulsuz nakit ödeme anlamına gelmiyor.

Garanti BBVA emekli promosyonu ne kadar?

Garanti BBVA'nın 1-30 Eylül 2026 tarihleri arasındaki kampanyasında emekli maaşına göre temel nakit promosyon 6 bin 250 TL ile 15 bin TL arasında değişiyor. 20 bin TL ve üzerindeki maaşlar için temel promosyon 15 bin TL olarak uygulanıyor.

Bankanın resmi kampanya koşullarına göre temel promosyonun yanında belirli şartların karşılanması halinde toplam 10 bin TL'ye kadar ek bonus bulunuyor. Böylece toplam ödül ve promosyon tutarı 25 bin TL'ye kadar çıkabiliyor.

Garanti BBVA'nın resmi sayfasında kampanyanın geçerlilik dönemi 1-30 Eylül 2026 olarak belirtiliyor.

Akbank emekli promosyonu ne kadar?

Akbank'ın eylül dönemindeki emekli promosyonunda maaş tutarına göre 6 bin 250 TL ile 15 bin TL arasında ödeme bulunuyor. Kampanyadan yararlanmak için emekli maaşının bankaya taşınması veya mevcut taahhüdün yenilenmesi gerekiyor.

Akbank'ın söz konusu eylül kampanyası için belirtilen son tarih 30 Eylül 2026. Ek kampanya koşulları bulunuyorsa toplam ödeme ile temel promosyon tutarı birbirinden ayrı değerlendiriliyor.

Yapı Kredi emekli promosyonu ne kadar?

Yapı Kredi'de temel emekli promosyonu 6 bin 250 TL ile 15 bin TL arasında değişiyor. Ek koşulların yerine getirilmesi halinde toplam ödeme 30 bin TL'ye kadar çıkabiliyor.

Kampanya kapsamında bazı ek ödüller için kredi kartı kullanımı ve belirli başvuru koşulları bulunuyor. Mobil kanaldan müşteri olma sürecinde kampanyaya ilişkin kod kullanımı da ek ödeme şartları arasında yer alabiliyor.

Yapı Kredi'nin mevcut kampanyası için belirtilen son tarih 30 Eylül 2026.

QNB emekli promosyonu ne kadar?

QNB'nin standart emekli promosyonu maaş dilimine göre 8 bin 500 TL ile 20 bin TL arasında değişiyor. 20 bin TL ve üzerindeki emekli maaşları için açıklanan standart promosyon tutarı 20 bin TL.

QNB'nin sunduğu bazı bankacılık avantajları promosyondan ayrı olarak değerlendiriliyor. Bu kapsamda belirli koşul ve saatlerde ücretsiz EFT ve havale ile diğer banka ATM'lerinde ücretsiz işlem gibi imkanlar bulunabiliyor.

QNB için paylaşılan promosyon koşullarında üç yıllık maaş alma taahhüdü bulunurken, diğer bazı bankalardaki eylül kampanyalarından farklı olarak burada ayrıca 30 Eylül tarihli bir kampanya bitiş tarihi belirtilmiyor.

Ziraat Bankası emekli promosyonu ne kadar?

Ziraat Bankası'nda emekli maaşına göre temel promosyon tutarı 5 bin TL ile 12 bin TL arasında değişiyor.

Promosyondan yararlanmak isteyen emeklilerin maaşlarını üç yıl boyunca Ziraat Bankası üzerinden alacaklarına ilişkin taahhüt vermesi gerekiyor.

Ziraat Bankası'nın paylaşılan promosyon koşullarında, Garanti BBVA veya Akbank'ın eylül kampanyalarında olduğu şekilde 30 Eylül 2026 tarihli bir kampanya bitiş süresi belirtilmiyor.

DenizBank emekli promosyonu ne kadar?

DenizBank'ta temel emekli promosyonu maaş tutarına göre 5 bin TL ile 12 bin TL arasında bulunuyor. Ek kampanya koşullarının yerine getirilmesi halinde toplam ödeme daha yüksek bir tutara ulaşabiliyor.

DenizBank'ın kampanyasında belirtilen son başvuru tarihi 30 Eylül 2026. Bu nedenle eylül dönemi kampanyasından yararlanmak isteyenlerin başvuru tarihini ayrıca kontrol etmesi gerekiyor.

Halkbank emekli promosyonu ne kadar?

Halkbank'ın açıkladığı tarifede 10 bin TL ve üzerindeki emekli maaşları için promosyon 8 bin TL'den başlıyor. 20 bin TL ve üzerindeki emekli maaşlarında ise promosyon tutarı 12 bin TL'ye kadar çıkıyor.

10 bin TL'nin altında ölüm aylığı alan hak sahipleri için açıklanan promosyon tutarı ise 5 bin TL olarak belirtiliyor.

Halkbank, emekli promosyon başvurularının mobil ve internet şubesi üzerinden, emekli hattından veya şubeler aracılığıyla yapılabildiğini belirtiyor.

Emekli promosyonunda son gün 30 Eylül mü?

Eylül ayı kampanyaları açısından 30 Eylül 2026 tarihi özellikle Garanti BBVA, Akbank, Yapı Kredi ve DenizBank için önem taşıyor. Garanti BBVA'nın resmi kampanya sayfasında süre açıkça 1-30 Eylül 2026 olarak belirtiliyor.

Buna karşılık Ziraat Bankası, QNB ve Halkbank'ın paylaşılan promosyon koşullarında 30 Eylül 2026 tarihli aynı türden bir kampanya bitiş tarihi bulunmuyor. Bu nedenle her bankanın promosyon koşullarını ve başvuru tarihini ayrı değerlendirmek gerekiyor.

Emekli maaşını başka bankaya taşımak isteyenlerin başvuru öncesinde üç yıllık taahhüt şartını, kendi maaş dilimine karşılık gelen temel promosyonu ve varsa ek ödüllerin hangi koşullarla verildiğini kontrol etmesi gerekiyor. Bankaların kampanya koşulları ve tutarları dönemsel olarak değişebildiği için başvuru sırasında bankanın güncel duyurusunun esas alınması önem taşıyor.

Kanal D ekranlarında yayınlanan Uzak Şehir ise üç kategoride de ikinci sıraya yerleşti. ATV'de ekrana gelen Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim, Total, AB ve ABC1 gruplarında üçüncü sırada bulundu.

28 Eylül reyting sonuçları

28 Eylül Pazartesi günü televizyon kanallarının ana yayın kuşağında farklı yapımlar ve programlar ekrana geldi. ATV'de Türkiye-İtalya karşılaşmasının yanı sıra Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim ve Altı Üstü İstanbul Özel yayınlandı.

Kanal D'de Uzak Şehir'in yeni bölümü izleyici karşısına çıkarken dizinin özeti de reyting listelerinde yer aldı. TRT 1'de Evlilik Güzeldir, TV8'de MasterChef Türkiye ekrana geldi. Günün reyting sıralamasında haber programları ve gündüz kuşağı yapımları da üst sıralarda yer aldı.

Açıklanan sonuçlara göre Türkiye-İtalya UEFA Uluslar Ligi karşılaşması üç ana reyting kategorisinde de ilk sırada bulunurken, Uzak Şehir ikinci sıradaki yerini aldı. Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim ise her üç kategoride üçüncü sıraya yerleşti.

28 Eylül Total reyting sıralaması

Total kategorisinde ilk sırada Türkiye-İtalya UEFA Uluslar Ligi karşılaşması yer aldı. Uzak Şehir ikinci sırada bulunurken Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim üçüncü oldu.

Total kategorisindeki ilk 10 sıra şöyle:

1. Türkiye-İtalya UEFA Uluslar Ligi Karşılaşması - ATV

2. Uzak Şehir - Kanal D

3. Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim - ATV

4. Uzak Şehir (Özet) - Kanal D

5. Müge Anlı ile Tatlı Sert - ATV

6. Esra Erol'da - ATV

7. Altı Üstü İstanbul Özel - ATV

8. Ozan Gündoğdu ile NOW Ana Haber - NOW

9. ATV Ana Haber - ATV

10. Millî Maça Doğru - ATV

Bu kategoride ilk üç sırada sırasıyla Türkiye-İtalya karşılaşması, Uzak Şehir ve Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim yer aldı. Uzak Şehir'in özet bölümü de dördüncü sırada listeye girdi.

28 Eylül AB reyting sonuçları

AB kategorisinde de ilk sıradaki yapım değişmedi. Türkiye-İtalya UEFA Uluslar Ligi karşılaşması birinci olurken Uzak Şehir ikinci, Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim üçüncü sırada yer aldı.

AB grubunda ilk 10 sıralaması şu şekilde oluştu:

1. Türkiye-İtalya UEFA Uluslar Ligi Karşılaşması - ATV

2. Uzak Şehir - Kanal D

3. Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim - ATV

4. Uzak Şehir (Özet) - Kanal D

5. Müge Anlı ile Tatlı Sert - ATV

6. Ozan Gündoğdu ile NOW Ana Haber - NOW

7. Altı Üstü İstanbul Özel - ATV

8. Evlilik Güzeldir - TRT 1

9. MasterChef Türkiye - TV8

10. Millî Maça Doğru - ATV

TRT 1'in Evlilik Güzeldir yapımı AB kategorisinde sekizinci sırada yer aldı. TV8 ekranlarında yayınlanan MasterChef Türkiye ise listenin dokuzuncu sırasında bulundu.

28 Eylül ABC1 reyting sonuçları

ABC1 kategorisinde de Türkiye-İtalya karşılaşması birinci sırada yer aldı. Uzak Şehir ikinci sırada bulunurken Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim üçüncü oldu.

ABC1 kategorisindeki ilk 10 sıra şöyle:

1. Türkiye-İtalya UEFA Uluslar Ligi Karşılaşması - ATV

2. Uzak Şehir - Kanal D

3. Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim - ATV

4. Müge Anlı ile Tatlı Sert - ATV

5. Ozan Gündoğdu ile NOW Ana Haber - NOW

6. Uzak Şehir (Özet) - Kanal D

7. Altı Üstü İstanbul Özel - ATV

8. Esra Erol'da - ATV

9. Evlilik Güzeldir - TRT 1

10. MasterChef Türkiye - TV8

ABC1 grubunda Evlilik Güzeldir dokuzuncu, MasterChef Türkiye ise onuncu sırada yer aldı. Uzak Şehir'in yeni bölümü ikinci sırada bulunurken dizinin özeti de altıncı sıradan listeye girdi.

Türkiye-İtalya maçı ve dizilerin sıralaması

28 Eylül reyting sonuçlarında gecenin üç ana kategorisinde de aynı ilk üç sıra oluştu. Türkiye-İtalya UEFA Uluslar Ligi karşılaşması Total, AB ve ABC1 gruplarında birinci olurken Uzak Şehir ikinci sırada yer aldı. Altı Üstü İstanbul Ön Gösterim ise üç kategoride de üçüncü sıraya yerleşti.

Evlilik Güzeldir AB grubunda sekizinci, ABC1 grubunda dokuzuncu sırada yer alırken Total ilk 10 listesinde yer almadı. MasterChef Türkiye ise AB kategorisinde dokuzuncu, ABC1 kategorisinde onuncu sırada bulundu.

Reyting listelerinde yalnızca yeni bölümler değil, özet ve özel yayınlar da ayrı yapımlar olarak sıralandı. Uzak Şehir'in özeti Total ve AB gruplarında dördüncü, ABC1 grubunda ise altıncı sırada yer aldı. Altı Üstü İstanbul Özel de üç kategorinin tamamında ilk 10 içerisinde bulundu.

Yiğit, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede şirketin yapay zeka alanındaki çalışmalarının yanı sıra TEKNOFEST Güneydoğu kapsamında düzenlenen etkinliklere ilişkin görüşlerini paylaştı.

ROKETSAN yapay zekayı geliştiren şirket olmayı hedefliyor

Yapay zekanın yeni dönemin teknoloji altyapısında önemli bir yer tuttuğuna işaret eden Yiğit, ROKETSAN'ın da bu alandaki gelişmeleri teknoloji çalışmalarına dahil edeceğini dile getirdi.

Yiğit, yapay zekadan uzak durmanın veya bu teknolojiyi göz ardı etmenin mümkün olmadığını belirterek, şirketin yalnızca mevcut yapay zeka çözümlerini kullanan değil, aynı zamanda bu teknolojiyi geliştiren bir yapıya dönüşmek istediğini kaydetti.

ROKETSAN'ın yapay zeka teknolojilerinde öncü şirketlerden biri olmayı amaçladığını aktaran Yiğit, bazı ürünlerde halihazırda yapay zekadan yararlanıldığını belirtti.

Yiğit, insan katkısını zaman içerisinde yapay zeka desteğiyle artırarak çalışmalarını sürdürmek istediklerini ifade ederek, yapay zekanın şirket açısından yalnızca süreçleri hızlandıran bir araç olmadığını, yeni bir teknoloji boyutu sunduğunu söyledi.

ROKETSAN Yönetim Kurulu Başkanı Yiğit, ilerleyen dönemde yapay zeka kullanılarak geliştirilen ve bu teknolojiden yoğun şekilde yararlanan çok sayıda ürünün ortaya çıkacağını belirtti.

Roket yarışması uluslararası katılıma açıldı

ROKETSAN'ın TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında düzenlediği roket yarışmasına da değinen Yiğit, organizasyonun ulusal ölçekte başlayan yapısının zaman içerisinde uluslararası boyut kazandığını anlattı.

Son roket yarışmalarında 6 ülkeden 7 takımın yer aldığını belirten Yiğit, takımlardan bazılarının başarılı olduğunu ve ödüllerini bu hafta sonunda Şanlıurfa'da düzenlenecek TEKNOFEST'te alacağını söyledi.

Yiğit, önümüzdeki dönemde dost ve müttefik ülkelerden yarışmaya katılımın daha da yükselmesini beklediklerini dile getirdi.

TEKNOFEST'te gençlerin çalışmaları öne çıkıyor

TEKNOFEST'in temel olarak şirketlerin kendilerini tanıttığı bir organizasyondan ziyade gençlerin çalışmalarını ve ortaya koydukları değerleri sergilediği bir platform olduğuna dikkati çeken Yiğit, ROKETSAN'ın da bu anlayış doğrultusunda hareket ettiğini belirtti.

Yiğit, şirket olarak TEKNOFEST'te gençlerin yanında bulunacaklarını ifade ederken, organizasyonun IDEF veya SAHA EXPO gibi teknoloji şirketlerinin öne çıktığı fuarlardan farklı bir niteliğe sahip olduğunu vurguladı.

TEKNOFEST'te gençlerin ürettikleri çalışmaların ve sağladıkları katkının ön planda olduğunu belirten Yiğit, ROKETSAN'ın buradaki rolünü gençleri desteklemekle sınırlı tutmak istediğini kaydetti.

Isınma koşusu ve istasyonlarda kuvvet-koordinasyon çalışmalarıyla başlayan idman, pas varyasyonlarının ardından dar alanda yapılan çift kale maçla noktalandı. Antrenman sonrası basın mensuplarına açıklamalarda bulunan teknik direktör Selçuk İnan, takımdaki sakatlık tablosunu aktarırken A Milli Takım ve stat zemini tartışmalarına da değindi.

"10 futbolcumuz sakat, milli ara bize ilaç gibi geldi"

Takımda ciddi bir sakatlık problemi yaşandığını ve milli aranın toparlanma açısından fırsat yarattığını belirten Selçuk İnan, şu ifadeleri kullandı:

"Birçok oyuncumuz şu an bizimle değil. Milli takımlarda bulunan oyuncularımızın dışında 10 futbolcumuzun sakatlığı var. Bu da bizi bayağı zorluyor, tedavi süreçleri devam ediyor. Matej, Tobias ve Rivas'ın Beşiktaş karşılaşmasının kadrosunda yer almasını bekliyoruz. Diğer oyuncuların durumları ise henüz netleşmedi. Bazı futbolcularımız yorgunluğa bağlı sorunlar yaşıyor, onları da özel program dahilinde dinlendiriyoruz."

"Milli Takım oyuncularına sahip çıkmamız lazım"

A Milli Futbol Takımı’nın son maçında aldığı mağlubiyeti değerlendiren İnan, kamuoyuna birlik çağrısında bulundu:

"Dünkü mağlubiyeti daha fazla maç öncesi hazırlanmaya bağlıyorum. Bunlar futbolda var; anlamak, onlara sahip çıkmak, onları yukarı çekmek için yanlarında olmak lazım. Dün kötü zamanlarımızdan biriydi ama ülkemizden beklentim bu oyuncu kardeşlerimize sahip çıkmak, arkalarında durmak. Uluslar A Ligi zor, hep güçlü ülkelerle karşılaşıyoruz. Her şartta ne olursa olsun oyuncularımıza destek vermeliyiz."

Fransa maçında sergilenen oyuna ve Kocaeli'deki atmosferin güzelliğine de değinen İnan, zemin eleştirilerine ilişkin, "Sahanın zemini dışında çok güzel misafirperverlik gösterdik, harika bir atmosfer oluşturduk. Taraftarlarımız üzerine düşeni fazlasıyla yaptı. Zemini de düzeltirsek inşallah bundan sonra milli takım maçlarını daha fazla burada görebiliriz" dedi. İnan, "Hakemler dosyası" soruşturmasına dair ise somut veriler netleşmeden yorum yapmanın doğru olmayacağını belirtti.

Emir Ortakaya: "6 haftada 12 puan iyi bir başlangıç"

Yeşil-siyahlı ekibin genç savunma oyuncusu Emir Ortakaya ise lige güçlü bir başlangıç yaptıklarını vurgulayarak şunları kaydetti:

"Milli araya galibiyetle ve moralli girdik. Beşiktaş maçına yoğun tempoda hazırlanıyoruz. Ligde geride kalan 6 haftada 4 galibiyetle 12 puan topladık. Hem takımımız hem de bireysel performansım açısından iyi bir başlangıç oldu. Umarım bu grafiği sürdürür ve taraftarlarımızı mutlu etmeye devam ederiz."

Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen geniş kapsamlı yolsuzluk soruşturması çerçevesinde yakalanan şüphelilerin jandarma ve savcılıktaki ifade işlemleri tamamlandı. Aralarında eski belediye başkanları, belediye başkan yardımcıları, meclis üyeleri, belediye personeli ve iş insanlarının yer aldığı 35 kişi, savcılık sorgularının ardından nöbetçi sulh ceza hâkimliğine sevk edildi.

15 tutuklama, 2 ev hapsi, 18 adli kontrol

Hâkimlikçe sorgulanan şüphelilerden eski Yahşihan Belediye Başkanları Ahmet Sungur ve Osman Türkyılmaz'ın da aralarında yer aldığı 15 zanlı tutuklandı. Mahkeme, 2 şüpheli hakkında ev hapsi kararı verirken, 18 şüpheliyi adli kontrol şartıyla serbest bıraktı.

Soruşturma dosyasında adı geçen ve başka bir suçtan dolayı hâlihazırda ceza infaz kurumunda tutuklu bulunan 1 zanlı hakkında da adli kontrol tedbiri uygulanmasına hükmedildi. Adresinde bulunamayan firari 1 şüphelinin yakalanması için çalışmalar devam ediyor.

Operasyonun geçmişi: 4 ilde eş zamanlı baskın

Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığı, 24 Eylül'de Yahşihan Belediyesi bünyesindeki usulsüzlüklere ilişkin başlattığı adli soruşturma kapsamında 37 şüpheli hakkında gözaltı kararı vermişti.

Şüpheliler hakkında "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma", "rüşvet", "irtikap", "ihaleye fesat karıştırma" ve "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık" suçlamaları yöneltilmişti. Jandarma ekiplerince 4 ilde eş zamanlı düzenlenen baskınlarda 35 zanlı gözaltına alınmıştı.

Ağustosta ise yabancı ziyaretçi sayısındaki değişim sınırlı kaldı. Geçen yıl ağustosta 6 milyon 965 bin 343 olan ziyaretçi sayısı, bu yıl yüzde 0,03 gerileyerek 6 milyon 963 bin 65'e indi.

Türkiye'ye gelen turist sayısında Rusya ilk sırada

Ocak-ağustos döneminde Türkiye'yi ziyaret eden yabancılar arasında Rusya vatandaşları ilk sırada yer aldı. Rusya'dan gelen ziyaretçi sayısı 4 milyon 717 bin 814 olurken, Almanya 4 milyon 391 bin 616 kişiyle ikinci sırada bulundu.

Bu ülkeleri 2 milyon 714 bin 652 ziyaretçiyle İngiltere, 1 milyon 911 bin 827 ziyaretçiyle İran ve 1 milyon 738 bin 991 ziyaretçiyle Bulgaristan takip etti.

Geçen yılın aynı dönemine göre Rusya'dan Türkiye'ye gelenlerin sayısı yüzde 3,59 yükseldi. Aynı dönemde Almanya'dan gelen ziyaretçilerde yüzde 0,2, İngiltere'den gelenlerde yüzde 9,6, İran'dan gelenlerde ise yüzde 1,7 düşüş kaydedildi.

Ağustos ayındaki verilerde de Rusya ilk sıradaki konumunu korudu. Bu ülkeden 1 milyon 52 bin 211 ziyaretçi gelirken, Almanya 982 bin 353 kişiyle ikinci oldu. İngiltere'den 590 bin 898, İran'dan 381 bin 495, Polonya'dan ise 324 bin 295 ziyaretçi Türkiye'ye giriş yaptı.

Türkiye'ye gelen yabancı ziyaretçilerde İstanbul ve Antalya öne çıktı

Yılın ilk 8 ayında yabancı ziyaretçilerin Türkiye'ye giriş yaptığı iller arasında İstanbul ilk sırada yer aldı. İstanbul'dan 12 milyon 473 bin 679 yabancı ziyaretçinin giriş yaptığı kaydedilirken, bu sayı toplam girişlerin yüzde 35,82'sini oluşturdu.

Antalya ise 10 milyon 282 bin 502 ziyaretçiyle ikinci sırada bulundu. Antalya'nın toplam içerisindeki payı yüzde 29,52 olarak hesaplandı.

Aynı dönemde Edirne'den 2 milyon 946 bin 599, Muğla'dan 2 milyon 344 bin 464 ve İzmir'den 1 milyon 81 bin 226 yabancı ziyaretçi Türkiye'ye giriş yaptı.

Ağustos ayına ilişkin verilerde ise Antalya ilk sıraya çıktı. Antalya, 2 milyon 523 bin 505 yabancı ziyaretçiyle aylık girişlerin yüzde 36,24'ünü karşıladı.

Ağustosta İstanbul'dan 1 milyon 929 bin 358, Muğla'dan 642 bin 849, Edirne'den 485 bin 468 ve İzmir'den 240 bin 212 yabancı ziyaretçi giriş yaptı.

Türkiye'ye gelen turistlerin yüzde 75,87'si hava yolunu kullandı

Türkiye'ye giriş yapan yabancı ziyaretçilerin ulaşım tercihlerinde hava yolu ilk sırada yer aldı. Ocak-ağustos döneminde 26 milyon 424 bin 2 yabancı ziyaretçi Türkiye'ye uçakla geldi.

Hava yolunun toplam girişler içerisindeki payı yüzde 75,87 olarak gerçekleşti. Aynı dönemde kara yolunu 6 milyon 520 bin 994, deniz yolunu 1 milyon 844 bin 658, demir yolunu ise 37 bin 23 yabancı ziyaretçi kullandı.

Ağustos ayında da ulaşım tercihlerindeki sıralama değişmedi. Bu ayda 5 milyon 397 bin 522 kişi hava yoluyla, 1 milyon 141 bin 871 kişi kara yoluyla, 416 bin 966 kişi deniz yoluyla ve 6 bin 706 kişi trenle Türkiye'ye giriş yaptı.

Türkiye'ye toplam giriş sayısı 51,5 milyona yaklaştı

Yabancı ziyaretçilerin yanı sıra yurt içinde ve yurt dışında ikamet eden vatandaşların girişleri de hesaba katıldığında, yılın ilk 8 ayında Türkiye'ye yapılan toplam giriş sayısı 51 milyon 481 bin 549'a ulaştı.

Bu dönemde vatandaş ziyaretçi girişleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,13 artarak 16 milyon 654 bin 872 olarak kaydedildi.

Toplam girişlerin 37 milyon 548 bin 568'si hava yolu, 11 milyon 112 bin 153'ü kara yolu, 2 milyon 690 bin 696'sı deniz yolu ve 130 bin 132'si demir yolu üzerinden gerçekleşti.

Vatandaşların tren yoluyla gerçekleştirdiği girişlerde de artış görüldü. Yurt içinde ve yurt dışında ikamet eden vatandaşların demir yoluyla girişleri yüzde 52,77 yükselerek 93 bin 109'a çıktı.

Yeni sanat sezonu hazırlıklarını ve projelerini Anadolu Ajansı'na (AA) anlatan Güzel Sanatlar Genel Müdürü Ömer Faruk Belviranlı; bünyelerindeki 6'sı devlet senfoni orkestrası, 1'i Devlet Çoksesli Korosu olmak üzere toplam 29 sanat biriminin 2026-2027 sezonunda 950'ye yakın etkinlikle izleyici karşısına çıkacağını duyurdu.

Selçuklu ve Osmanlı Dönemine ait notalar dijitalleşiyor

Projenin yalnızca günümüz icralarını değil, yüzyıllar öncesine dayanan köklü bir müzik mirasını kapsadığını vurgulayan Belviranlı, şu bilgileri paylaştı:

"Türk müziği bir derya. 700-800 yıllık Selçuklu ve Osmanlı geleneğinden bugüne tevarüs etmiş çok özel notaları, Hamparsum notalarını, Osmanlıca yazılarla notalar ve daha pek çokları biz hepsini bir arşiv halinde elimizde tutuyoruz. Bunları da mutlaka arşive aktararak ilgililerin istifadesine sunacağız. Dinleyicilerimizin ücretsiz erişebileceği, tüm ilgililerin bir tıkla her şeyi görebilecekleri, arşivin detaylarına vakıf olabilecekleri bir dijital derya meydana getireceğiz. Bu deryanın içinde gezmek onlardan, sunmak bizden."

Genel Müdürlüğe bağlı 29 birimin 15'inde profesyonel ses ve kayıt stüdyolarının bulunduğunu aktaran Belviranlı, kayıt altına alınan üretimlerin Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un talimatları doğrultusunda hazırlanacak resmî kanallar ve YouTube üzerinden kamuoyuna açılacağını belirtti.

Sezon Açılışı 30 Eylül'de Ankara'da, 9 Ekim'de İstanbul'da

2025-2026 sezonunda 350 bini aşkın seyirciye ulaştıklarını hatırlatan Belviranlı, yeni sezonda görsel ve işitsel unsurların harmanlandığı "Köprü" ve "Bir Hilal Uğruna" adlı dramatik sahne gösterilerinin öne çıkacağını kaydetti.

Sezonun açılışI 30 Eylül 2026 Çarşamba günü Ankara Atatürk Sanat Merkezi'nde düzenlenecek özel gala konseriyle yapılacak. 9 Ekim'de İstanbul'daki sanatseverlerle buluşacak. Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya, Bursa ve Çukurova Devlet Senfoni Orkestraları konserlerine kesintisiz devam edecek. Ayrıca orkestralarda bu sezon ilk kez önceden satışlı kombine bilet uygulaması başlatıldı.

29 Ekim için 42 ülkedeki temsilciliklerden yoğun talep

Türkiye genelindeki koro ve toplulukların yanı sıra yurt dışından gelen davetlerin de hızla arttığına dikkat çeken Belviranlı, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamaları için en az 42 ülkedeki büyükelçilik ve konsolosluktan resmi talep aldıklarını bildirdi.

Yurt dışı turnelerinde yabancı seyirci oranının yüzde 80'e yaklaştığını vurgulayan Belviranlı; sema gösterileri, Türk dünyası müzik toplulukları ile geleneksel halk danslarının uluslararası arenada büyük hayranlık uyandırdığını ifade etti.

Genç sanatçılara yönelik desteklerin de süreceğini ekleyen Belviranlı; "Genç Ses Müzik Yarışması"nın 2027'de yeniden düzenleneceğini, Türk Sanatları ve Ankara temalı afiş yarışmalarının ise genç yetenekleri görünür kılmaya devam edeceğini sözlerine ekledi.

Eylül ayındaki değişimin ardından yıllık gıda enflasyonu yüzde 30,01 seviyesinde hesaplandı.

Gıda fiyatlarında meyve ve sebzede farklı hareket

Taze meyve ve sebze grubunda yer alan ürünlerin fiyatlarında eylül ayında farklı yönlü değişimler yaşandı. Bu grupta fiyatı en fazla gerileyen ürünler limon, portakal ve mandalina oldu.

Buna karşılık patlıcan, muz ve domates, aynı dönemde fiyatı yükselen ürünler arasında öne çıktı.

Gıda fiyatlarında margarin ve dana eti arttı

Taze meyve ve sebze grubunun dışında kalan ürünler arasında en belirgin fiyat yükselişleri margarin, dana eti ve hazır tavuk yemeklerinde görüldü.

Eylül ayında fiyatı düşen ürünler arasında ise fındık içi, tereyağı ve ceviz içi yer aldı.

Kulüpten yapılan açıklamaya göre futbolcular, günün ilk mesaisinde fitness salonunda gruplar halinde kuvvet ve dayanıklılık çalışmaları yaptı.

Saha çalışması 1,5 saat sürdü

Teknik direktör Metin Diyadin yönetiminde Beştepe İlhan Cavcav Tesisleri'nde gerçekleştirilen günün ikinci idmanı, ısınma koşusu ve koordinasyon hareketleriyle başladı.

Ardından 5'e 2 top kapma çalışması yapan kırmızı-siyahlı ekip, ana bölümde taktik ağırlıklı bir program uyguladı. Hücum ve savunma varyasyonlarına yönelik özel çalışmaların üzerinde duran teknik heyet, antrenmanın son bölümünde dar alanda taktik çift kale maç oynattı. Yaklaşık 1,5 saat süren çalışmada oyuncuların istekli görüntüsü dikkat çekti.

Kevin Rodrigues idmana katıldı

Kırmızı-siyahlılarda sakatlığı geçen ve tedavi süreci başarıyla tamamlanan sol bek Kevin Rodrigues, günün ikinci antrenmanında takımla birlikte çalışmalara başladı.

Beştepe'deki antrenmanı Gençlerbirliği Kulübü Başkanı Haydar Arda Çakmak, Başkan Yardımcısı Arif Ölmez ve Sportif Direktör Cem Can da saha kenarından takip ederek takımın son durumu hakkında teknik heyetten bilgi aldı.

Gençlerbirliği, milli aranın tamamlanmasının ardından ligin 9. haftasında 10 Ekim Cumartesi günü sahasında Amed Sportif Faaliyetler'i ağırlayacak.

Kalkınma ajansları yeşil dönüşümde rol üstleniyor

Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğünün Kalkınma Ajansları Sürdürülebilirlik Raporu'ndan derlenen bilgilere göre iklim değişikliği, doğal kaynaklar üzerindeki artan baskı ve küresel değer zincirlerindeki değişim, kalkınma politikalarının ekonomik, çevresel ve sosyal unsurları birlikte gözetmesini gerekli hale getiriyor.

Kalkınma ajansları ise sahadaki bilgi birikimleri, geniş paydaş bağlantıları ve uygulama imkanlarıyla yeşil dönüşüm sürecinde yerel ve bölgesel ölçekte önemli görevler üstleniyor. Ajanslar, bölgelerin ihtiyaçlarını ve mevcut potansiyellerini dikkate alarak yenilikçi çözümlerin ortaya çıkmasına, kurumlar arasındaki işbirliğinin geliştirilmesine ve sürdürülebilir kalkınma anlayışının yerel düzeyde yaygınlaşmasına katkıda bulunuyor.

Yerel Kalkınma Hamlesi'nde yeşil yatırımlar öne çıkıyor

Sürdürülebilirlik alanındaki çalışmaların yaygınlaşmasında kalkınma ajanslarının hayata geçirdiği program ve projeler de önemli bir destek unsuru oluşturuyor.

Bu kapsamda yürütülen Yerel Kalkınma Hamlesi Programı, üretim altyapısının çevresel sorumluluk anlayışıyla geliştirilmesini ve bölgesel kalkınmanın yeşil dönüşüm ilkeleriyle uyumlu ilerlemesini amaçlıyor. Programda düşük karbonlu ve kaynakları verimli kullanan yatırım alanları öncelikli konular arasında yer alıyor.

Geçen yıl program kapsamında desteklenen yatırımlarda enerji verimliliği sağlayan teknolojiler, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ve çevresel etkileri azaltan üretim yöntemleri öne çıkarıldı.

Yatırım alanları illerin potansiyeline göre belirleniyor

Program çerçevesinde desteklenecek yatırım konuları belirlenirken illerin üretim kapasitesi, sektörel uzmanlaşma alanları, kaynak kullanımı ve yeşil dönüşüm ihtiyaçları göz önünde bulunduruluyor.

Bu doğrultuda illerin özelliklerine göre enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir tarım, çevre dostu üretim teknolojileri, düşük karbonlu sanayi uygulamaları ve iklim değişikliğine uyum gibi başlıklar ön plana çıkıyor.

Yerel Kalkınma Hamlesi ile bir yandan illerin mevcut üretim kapasitesinin ve değer zincirlerinin geliştirilmesi, diğer yandan çevresel sürdürülebilirliğe katkı sunan yatırımların daha geniş bir alana yayılması amaçlanıyor.

Program ayrıca bölgesel yatırım imkanlarının güçlendirilmesine katkı sunarken, yerel kalkınma stratejilerinin yeşil dönüşüm hedefleri doğrultusunda oluşturulmasını destekliyor.

2025'te 303 projeye 185 milyar liralık yatırım öngörüldü

Yerel Kalkınma Hamlesi'nin 2025 yılı uygulamasında desteklenmesi kararlaştırılan 303 proje için 185 milyar liralık yatırım hacmi ve 22 bin 479 kişilik istihdam öngörüldü.

Programın 2026 yılı uygulamasında ise 1156 ön başvuru alındı. Bu başvuruların hayata geçirilmesiyle yaklaşık 453 milyar liralık yatırım hacmine ulaşılması ve 66 binin üzerinde istihdam potansiyeli oluşturulması bekleniyor.

Bu kapsamda programın, illerin kendi potansiyellerinden hareketle yeni yatırım alanları geliştirmesine, yerel değer zincirlerini güçlendirmesine ve yeşil dönüşüm odaklı üretim kapasitesini artırmasına katkı sunması hedefleniyor.

Olay, Mamak ilçesine bağlı Çağlayan Mahallesi 293. Sokak'ta bulunan bir apartmanda meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, binanın 4. katındaki dairede henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. Daireden yükselen dumanları gören mahalle sakinlerinin ihbarı üzerine bölgeye çok sayıda itfaiye, 112 Acil Sağlık ve polis ekibi sevk edildi.

Anne ve oğlu son anda kurtarıldı

Kısa sürede olay yerine ulaşan Ankara İtfaiyesi ekipleri, yoğun dumanla kaplanan daireye girerek içeride mahsur kalan S.A. ve oğlu A.A.'yı güvenli şekilde tahliye etti.

Dumandan hafif şekilde etkilendikleri belirlenen anne ve oğluna ilk müdahale, olay yerinde hazır bekletilen sağlık ekipleri tarafından ambulans içerisinde yapıldı.

Yangın, itfaiyenin müdahalesi sonucu diğer dairelere ve çevre binalara sıçramadan kontrol altına alınarak tamamen söndürüldü. Soğutma çalışmaları tamamlanan evde büyük çapta maddi hasar meydana gelirken, daire kullanılamaz hale geldi.

Polis ve itfaiye ekipleri, yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme başlattı.

TCDD Taşımacılık AŞ, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) ve Zonguldak İl Özel İdaresi işbirliğiyle hayata geçirilen trenin bölge turizmine önemli katkılar sunduğunu belirten Bakan Uraloğlu, "Yenice'nin doğal güzelliklerinden Zonguldak'ın tarihine, Çankırı'nın kültürel mirasından Kalecik'in değerlerine uzanan bu yolculuk, demir yoluyla turizmi buluşturacak" dedi.

Bakan Uraloğlu’nun paylaştığı takvime göre tren, sonbahar dönemi boyunca karşılıklı 4 gidiş ve 4 dönüş olmak üzere toplam 8 sefer gerçekleştirecek.

Ankara – Zonguldak Seferleri: 2 Ekim, 16 Ekim, 30 Ekim ve 13 Kasım Cuma günleri saat 23.00'te hareket edecek.

Zonguldak – Ankara Seferleri: 3 Ekim, 17 Ekim, 31 Ekim ve 14 Kasım Cumartesi günleri saat 23.00'te kalkacak. Tren; 6 yataklı ve 1 yemekli vagon olmak üzere toplam 7 vagonla 120 yolcu kapasitesi üzerinden hizmet verecek.

Yenice, Çankırı ve Kalecik'te mola verecek

İlk seferini 2025 yılında yapan trenin Batı Karadeniz'in doğal, kültürel ve endüstriyel mirasını demir yoluyla keşfetme imkânı sunduğunu hatırlatan Bakan Uraloğlu, 2026 yılı rotasındaki duraklama noktalarına ilişkin şu bilgileri aktardı:

"2026 yılı programında, Ankara'dan Zonguldak yönüne seyahat eden yolcular Yenice'de, dönüş güzergahında ise Çankırı ve Kalecik'te gezi amaçlı duraklamalar yapacak. Yenice'nin doğal güzelliklerinden Zonguldak'ın tarihine, Çankırı'nın kültürel mirasından Kalecik'in değerlerine uzanan bu yolculuk, demir yoluyla turizmi buluşturacak."

Çiftçi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, sivil toplumun kurumsal kapasitesinin artırılmasının yanı sıra kamu kurumlarıyla sivil toplum kuruluşları arasındaki iletişim ve işbirliğinin geliştirilmesine önem verdiklerini belirtti.

400 derneğe 350 milyon liralık proje desteği verildi

İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, 10 Şubat-20 Eylül 2026 tarihleri arasında 400 derneğe toplam 350 milyon lira proje desteği sağlandı.

Çiftçi, aynı dönemde 3 bin 705 yeni derneğin çalışmalarına başladığını ve 7 bin 613 derneğin denetimden geçirildiğini aktardı.

Destek verilen projelerin farklı alanlara yayıldığını belirten Çiftçi, aile kurumunun güçlendirilmesi, uyuşturucuyla mücadele, engellilere yönelik çalışmalar ile tarihi ve kültürel değerlerin korunmasının öne çıkan başlıklar arasında bulunduğunu kaydetti.

Huzur ve Kardeşlik Buluşmaları'nda 2 bin 400 kişi bir araya geldi

Sivil toplum kuruluşlarıyla doğrudan temasın artırılmasına yönelik çalışmaların da devam ettiğini ifade eden Çiftçi, şehit yakınları ve gazilere yönelik düzenlenen “Huzur ve Kardeşlik Buluşmaları” hakkında da bilgi verdi.

Çiftçi, 14 ilde gerçekleştirilen programlarda toplam 2 bin 400 kişinin bir araya getirildiğini söyledi.

Sivil Toplum İstişare Kurulunun toplantısının gerçekleştirildiğini hatırlatan Çiftçi, Gönüllülük Kanunu Taslağı üzerindeki çalışmaların sürdüğünü belirtti. Mobil E-Alındı Uygulaması'nın test aşamasına ulaştığını aktaran Çiftçi, Dernekler Bilgi Sistemi (DERBİS) üzerinden yeni yazılımların da kullanıma sunulduğunu dile getirdi.

17 bin 972 kişiye sivil toplum eğitimi verildi

Sivil toplum kuruluşlarının kurumsal kapasitelerini geliştirmeye yönelik eğitim çalışmalarına da değinen Çiftçi, bu kapsamda 17 bin 972 kişiye eğitim verildiğini bildirdi.

Çiftçi, ayrıca 2 bin 64 sivil toplum kuruluşuna ziyaret gerçekleştirildiğini belirterek, çalışmalarda sahadaki temasların sürdüğünü ifade etti.

Çiftçi, “Milletimizin içi rahat olsun, toplumsal dayanışmamızı artırmak ve ülkemizin geleceği için durmadan, yorulmadan çalışmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğinin sürdürüleceğini belirten Çiftçi, çalışmalarda görev alan sivil toplum temsilcileri ve çalışanlarına teşekkür etti.

Öncelikli destek başlıkları arasında aile ve kadın hakları bulunuyor

İçişleri Bakanlığının öncelikli olarak desteklediği proje alanlarına da değinen Çiftçi, aile kurumunun desteklenmesi ve güçlendirilmesi ile kadın haklarının korunması ve kadına yönelik şiddetin önlenmesinin bu başlıklar arasında yer aldığını söyledi.

Sivil toplum kuruluşlarının kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesinin de öncelikli alanlardan biri olduğunu belirten Çiftçi, kamu ile sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi ve sivil toplumun karar alma mekanizmalarına etkin şekilde katılması amacıyla yürütülen projelerin de desteklendiğini aktardı.

Uyuşturucuyla mücadele ve gönüllülük projeleri de destekleniyor

Çiftçi, insan haklarının korunması ve demokrasinin güçlendirilmesi, şehit yakınları ve gazilerin desteklenmesi, uyuşturucu ve madde bağımlılığıyla mücadele ile gönüllülüğün teşvik edilmesine yönelik projelerin de öncelikli destek alanları arasında bulunduğunu belirtti.

Bakanlığın destek verdiği diğer başlıkların sosyal girişimciliğin geliştirilmesi, afet ve trafik bilincinin artırılması, toplumsal dayanışma ve kalkınmanın güçlendirilmesi ile istihdamın artırılması olduğunu kaydeden Çiftçi, engelliler ve sosyal risk altındaki gruplara yönelik çalışmaların da destek kapsamında yer aldığını ifade etti.

Eğitim, kültür, sağlık ve spor alanlarının geliştirilmesine yönelik projelerin yanı sıra tarihi ve kültürel değerlerin korunması, hayvan haklarının gözetilmesi, çevrenin ve doğal yaşamın korunmasına yönelik çalışmaların da öncelikli destek başlıkları arasında bulunduğunu söyledi.

Operasyonlara 11 bin 25 personel katıldı

Bakanlığın açıklamasına göre operasyonlar, Jandarma Genel Komutanlığı Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile Cumhuriyet Başsavcılıklarının koordinasyonunda yürütüldü.

Uyuşturucu madde satışı yapan şüpheliler ile yasa dışı kenevir ekimi gerçekleştiren kişilere yönelik çalışmalarda 2 bin 205 narkotik ve asayiş ekibi görev aldı. Operasyonlarda toplam 11 bin 25 personel sahada yer aldı.

653 kilogram uyuşturucu ve 410 bin 412 hap ele geçirildi

35 ilde gerçekleştirilen operasyonların sonucunda 653 kilogram uyuşturucu madde ele geçirildi. Ekiplerin çalışmalarında ayrıca 410 bin 412 uyuşturucu hap bulundu.

Operasyonlar kapsamında yasa dışı şekilde yetiştirilen 1 milyon 229 bin kök kenevir ve skunk bitkisi de imha edildi.

264 şüpheliden 172'si tutuklandı

Operasyonlarda gözaltına alınan 264 şüpheli adli makamlara sevk edildi. Şüphelilerden 172'si çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklanırken, 92 kişi hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı.

Uyuşturucu satışında sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları kullanıldı

Yürütülen çalışmalar kapsamında şüphelilerin uyuşturucu madde ticaretini organize biçimde gerçekleştirdikleri belirlendi.

Şüphelilerin sosyal medya platformları ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden uyuşturucu madde satışı yaptıkları tespit edildi. Ayrıca yasa dışı kenevir ve skunk ekimi gerçekleştiren şüphelilerin, uyuşturucu üretimine kaynak sağladıkları belirlendi.

35 İlde “Uyuşturucu Madde Satıcılarına ve Yasa Dışı Kenevir Ekimine” yönelik Jandarmamız tarafından düzenlenen operasyonlarda;
-653 kg uyuşturucu madde ile
-410 bin 412 adet uyuşturucu hap ele geçirildi.
-1 milyon 229 bin adet kök kenevir ve skunk imha edildi.

Operasyonlarda… pic.twitter.com/BHvuacob2T

— T.C. İçişleri Bakanlığı (@TC_icisleri) September 29, 2026

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının son günlerinde bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!