Brent petrolün varil fiyatı sabah saatlerinde 88,50 dolar seviyesinde işlem görürken günlük kayıp yüzde 10'a yaklaştı. Petrol fiyatlarındaki düşüşte, Ortadoğu'daki çatışmaların yeniden tırmanmasının önüne geçilebileceği ve diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesi etkili oldu.

Petrol 90 doların altında kalırsa akaryakıt indirimi gelebilir

Petrol fiyatlarındaki sert gerilemenin ardından Türkiye'de benzin ve motorin fiyatlarına yönelik indirim beklentisi oluştu.

Türkiye gazetesinin aktardığına göre, sektör temsilcileri Brent petrolün 90 doların altında kalıcı olması ve Ortadoğu'daki gerilimin yeniden yükselmemesi hâlinde küresel petrol fiyatlarındaki düşüşün Türkiye'deki pompa fiyatlarına da yansıyabileceğini belirtti.

Bu gelişmeyle birlikte gözler önümüzdeki günlerde akaryakıt fiyatlarında yapılabilecek olası indirimlere çevrildi.

27 Temmuz 2026 güncel akaryakıt fiyatları

Mevcut fiyatlara göre İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 67,05 lira, motorinin litresi 78,52 lira, LPG'nin litresi ise 31,19 lira seviyesinde bulunuyor.

İstanbul Anadolu Yakası'nda benzin 66,90 lira, motorin 78,37 lira, LPG ise 30,59 liradan satılıyor.

Ankara'da benzinin litre fiyatı 68,01 lira, motorin 79,63 lira, LPG ise 31,19 lira olarak uygulanıyor.

İzmir'de ise benzin 68,29 lira, motorin 79,90 lira, LPG 30,99 lira seviyesinde bulunuyor.

Toplantının öncelikli gündem maddesinin, iktidarın "Terörsüz Türkiye" olarak adlandırdığı yeni çözüm sürecine ilişkin yasal düzenleme hazırlıkları olması bekleniyor.

"Terörsüz Türkiye" sürecinin yasal yol haritası görüşülecek

Sabah'ta yer alan habere göre, AKP MYK toplantısında yeni çözüm sürecinin yasal çerçevesine ilişkin hazırlıklar değerlendirilecek.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un siyasi parti temsilcileriyle gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından hazırlanan yasal çerçevenin toplantıda ele alınması bekleniyor.

Yeni haftada komisyonun koordinatör grup başkanvekillerinin bir araya gelmesi planlanırken, düzenlemenin ortak imzaya açılması için izlenecek yol haritası da MYK'nın gündeminde olacak.

Siyasi partilerle yürütülecek temasların kapsamı ve sürecin bundan sonraki aşamalarına ilişkin değerlendirmelerin de toplantıda yapılması bekleniyor.

Dar gelirlilerin alım gücü masada

Toplantının ekonomi gündeminde ise yılın ikinci yarısında atılması planlanan adımlar bulunuyor.

En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesinin ardından, dar gelirli kesimlerin alım gücünü artırmaya yönelik yeni politikaların değerlendirilmesi bekleniyor.

Ekonomideki gelişmelerin yanı sıra enflasyonla mücadelede gelinen son durum ve uygulanması planlanan yeni tedbirler de MYK toplantısında ele alınacak.

AKP'nin 25. kuruluş yıl dönümü hazırlıkları görüşülecek

Toplantıda ayrıca AKP'nin yaz dönemi saha çalışmaları değerlendirilecek. Teşkilatların sahadaki çalışmaları ve önümüzdeki dönemde yürütülecek siyasi faaliyetlere ilişkin planlamaların gündeme gelmesi bekleniyor.

AKP'nin 25. kuruluş yıl dönümü için yapılması planlanan etkinlik ve hazırlıklar da MYK toplantısında değerlendirilecek başlıklar arasında yer alacak.

Cumhuriyet'in haberine göre Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, 679 parseli kapsayan acele kamulaştırma davalarının tamamını durdurma kararı aldı. Karara göre, Danıştay’da devam eden iptal davaları sonuçlanıp kesinleşmeden arazilere el konulamayacak ve bedel tespiti yapılamayacak.

Mahkemeden "bekletici mesele" vurgusu

Mahkeme, arazilere el konulması ve kamulaştırma bedellerinin belirlenmesine ilişkin süreci "bekletici mesele" yaparak yargılamaları geçici olarak dondurdu. Kararla birlikte acele kamulaştırma dosyalarının akıbeti, Danıştay 6. Dairesi'nin vereceği nihai karara bağlandı.Görülmekte olan bir davadaki kararın, başka bir mahkemede devam eden davanın veya idari makamın kararına doğrudan bağlı olan bekletici mesele mevcut dava, ilgili karar kesinleşene kadar durdurulur.

Kararın temelinde Anayasa Mahkemesi iptali var

İkizköylülerin avukatları Arif Ali Cangı ve İpek Sarıca, mahkemenin bu kararının arkasında Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 25 Aralık 2024 tarihli iptal hükmünün yer aldığını belirtti.

AYM, idari yargıda açılan iptal davalarının acele kamulaştırma dosyaları üzerindeki yürütücü etkisini ortadan kaldıran yasal düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmişti. Avukatlar; kamulaştırmaya dayanak oluşturan idari işlemin hukuka uygunluğu kesinleşmeden mülkiyet hakkına geri dönülemez biçimde müdahale edilemeyeceğini vurgulayarak, mahkemenin Danıştay 6. Dairesi tarafından verilen yürütmeyi durdurma kararını da dikkate aldığını ifade etti.

seçim çalışmaları sırasında Örnektepe Mahallesi’nde tanıştığı ve kendisine büyük destek veren Ali ile bağını koparmayan İnan Güney, Silivri'de bulunduğu dönemde kaleme aldığı mektupta, tahliye kararı çıktığında ilk olarak kendisini ziyaret edeceğinin sözünü vermişti.

Tahliyesinin ardından zaman kaybetmeden Ali'nin evine konuk olan Güney, duygusal anların yaşandığı buluşmaya dair görüntüleri sosyal medya hesabından paylaştı.

"Görüşlerimde bana güç veren Ali'ye sözüm vardı"

Buluşmaya ilişkin duygularını paylaşan Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney, şu ifadeleri kullandı:

"Var olasın Ali... Silivri Zindanı’nda dualarıyla, mektuplarıyla beni hiç yalnız bırakmadı. Güzel gönlüyle, sıcacık sevgisiyle bana güç, kuvvet verdi. Ben de Ali’ye söz verdim, çıktığımda ilk ziyaretimi ona yapacağımı söyledim. 11 aylık hasret bitti, özgürlük ziyaretlerimin ilkini, güzel kardeşim Ali ve ailesine yaptım... Sarıldık, duygulandık, çokça güldük... Beyoğlu’muzda sevgiyi çoğaltmak için bir kez daha sözleştik..."

Milliyet'in haberine göre yürürlüğe girmesi beklenen düzenlemeyle; cam balkon, çardak ve kameriye gibi uygulamalarda görsel bütünlük ve tüm kat maliklerinin yazılı onayı (muvafakatname) şart koşulurken, eski binalardaki kapsamlı tadilatların önündeki mevzuat engelleri de kaldırılıyor.

Cam balkon ve kameriye için kat maliklerinin tam rızası aranacak

Yeni yönetmelik taslağına göre, yapı ruhsatı gerektirmeyen uygulamalarda rastgele mimari müdahalelerin önüne geçilmesi hedefleniyor. Balkonlara yapılacak açılır-kapanır veya katlanır cam paneller, korkuluklar, çardaklar ve kameriyeler gibi imalatlar ancak uygulamalar binadaki mevcut ve benzer işlemlerle görsel ile yapısal açıdan tam uyumlu olmak şartıyla uygulanacak. Yapı ruhsatı istenmese dahi binadaki bütün kat maliklerinin bireysel rızasını gösteren muvafakatname alınması zorunlu hale getirilecek.

Çatı teraslarında cam bölmelere ruhsat kolaylığı

Çatı katı teraslarında yapılacak düzenlemelerde de yeni bir esneklik getiriliyor. Teras alanının yüzde 40'ını aşmayan, kenarları sabit veya açılır cam panellerle kapatılan bölümler için artık yapı ruhsatı alma zorunluluğu bulunmayacak.

Eski binalardaki "geniş çaplı tadilat" engeli aşılıyor

Mevcut uygulamada, eski bir binada kapsamlı bir tadilat yapılabilmesi için tüm yapının güncel mevzuata tam uyumlu hale getirilmesi şart koşuluyordu. Bu durum, binaların yenilenmesinin önünde büyük bir engel oluşturuyordu.

Yeni taslak ile büyük çaplı tamir ve tadilatlar; yangın, deprem ve enerji verimliliği kurallarına aykırı olmamak kaydıyla, yapının ilk ruhsat aldığı dönemdeki mevzuat hükümlerine göre gerçekleştirilebilecek. Bunların dışındaki ilave yapım işlemleri için ise ruhsat prosedürleri geçerliliğini koruyacak.

AVM ve sanayi yapılarında esnek alan kullanımı

Hazırlanan taslak, alışveriş merkezleri (AVM) ve sanayi tesislerini de kapsıyor. AVM'lerdeki bağımsız bölümlerin birleştirilmesi veya bölünmesi işlemleri; yangın güvenliğini, ortak kullanım alanlarını ve toplam inşaat alanını etkilememesi koşuluyla ruhsat sürecinden muaf tutulacak.

İzmir temsilcisinin öncelikli hedefi ise Galatasaray'da forma giyen deneyimli eldiven Günay Güvenç oldu.

Görüşmelerde önemli ilerleme: Transfer an meselesi

Daha önce de Göztepe forması giyen ve kulüp yapısını yakından tanıyan 35 yaşındaki başarılı kaleci Günay Güvenç ile yapılan transfer görüşmelerinde kritik aşamaya geçildi.

İzmir ekibinin kurmayları ile tecrübeli eldiven arasında gerçekleşen temaslarda büyük ölçüde ortak noktada buluşulduğu öğrenildi. Pürüzlerin giderilmesinin ardından transferin kısa süre içerisinde resmiyet kazanması ve imzaların atılması bekleniyor.

Teknik heyetten yeşil ışık

Göztepe Teknik Heyeti’nin Süper Lig tecrübesi yüksek olan ve camiayı yakından tanıyan Günay Güvenç ismi üzerinde oldukça kararlı olduğu aktarıldı.

Yönetimin kalede yerli oyuncu kullanma stratejisi, yabancı kontenjanının orta saha ve forvet hatlarında efektif bir şekilde kullanılmasına imkan sağlayacak. Deneyimli kalecinin lider karakteri, soyunma odasındaki birleştirici etkisi ve kritik maçlardaki soğukkanlılığı, transfer hamlesinin en belirleyici unsurları arasında yer alıyor.

Seçimde Elazığ Milletvekili Gürsel Erol ile Tekirdağ Milletvekili Faik Öztrak yarıştı. Salt çoğunluğun arandığı ilk iki turda adayların gerekli oy sayısına ulaşamaması üzerine, üçüncü tur öncesinde Gürsel Erol adaylıktan çekildi. Seçim sonucunda CHP TBMM Grup Başkanlığına Faik Öztrak seçildi.

Gürsel Erol: "Milletvekillerinin tercihinin önüne geçilmemeli"

Seçim sürecinin ardından sosyal medya hesabı üzerinden yazılı bir açıklama yayımlayan Gürsel Erol, kendisine destek veren milletvekillerine teşekkür ederken parti içi mekanizmalara yönelik eleştirilerde bulundu.

Erol, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Bugün yapılan TBMM CHP Grup Başkanlığı seçiminde bana destek veren tüm milletvekili arkadaşlarıma yürekten teşekkür ediyorum. Ancak bugün bir gerçeği açıkça ifade etmek zorundayım. Cumhuriyet Halk Partisi; biat edenlerin değil, fikir üretenlerin, itiraz edebilenlerin ve halk adına konuşabilenlerin partisidir. Ne yazık ki son dönemlerde parti içi siyasette tekelleşme yaşandığı herkesin malumudur."

"CHP’nin gücü çoğulcu yapısı ve özgür iradesidir"

Siyasi geleneğin ortak akla dayanması gerektiğini vurgulayan Erol, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü:

"Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün mirası olan, 103 yıllık Cumhuriyet Halk Partisi; demokrasiyi içselleştirdiği ve sosyal demokrat anlayışa sahip olduğu için parti içi seçimlerin milletvekillerinin özgür iradesiyle şekillenmesini esas kabul etmiştir. Hiçbir Genel Başkan’ın ya da herhangi bir siyasi odağın iradesinin, milletvekillerinin tercihinin önüne geçmemesi gerektiğine inanıyorum. Çünkü CHP’nin en büyük gücü; özgür iradesi, çoğulcu yapısı ve demokratik geleneğidir."

Hiçbir makamın kurumsal kimliğin üzerinde olmadığını ifade eden Erol, iktidar yürüyüşünün örgüt iradesine sahip çıkan kadrolarla mümkün olacağını belirterek; mücadelesinin kişiler için değil, partinin demokratik gelenekleri ve Türkiye’nin geleceği adına devam edeceğini kaydetti.

"Vicdanlar üzerinden kumar oynanmış"

Türkiye’nin vakıf ve yardımlaşma kültürünün zarar gördüğünü savunan Arıkan, kamuoyundaki iddialara ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Bir şarkıcı, tabir yerindeyse, ülkemizin gözlerinin içine baka baka memleketi dolandırmış. Herkesin parasını almış; kumar oynamış, bütün ahlaksızlıkları yapmış. İtiraf da ediyor, ‘İçeriden ben bu paraları aldım ama tekrar yerine koyacaktım’ diyor. Kaç yıldır? Yıllardır bu iş yapılmış. Biz Müslüman bir toplumuz. Vakıf medeniyetlerimiz var bizim, yardım kuruluşlarımız var. Ama bu ülkenin değerlerine, vicdanına iktidarın gözü önünde zar atılmış. Vicdanlar üzerinden kumar oynanmış ve hepimiz biliyoruz ki bu işin bir tane sorumlusu yok. Bu meseleyi sadece Haluk Levent’in üzerine yıkıp da bir kenara sıyrılamazsınız."

"O çavuşlar ortaya çıkana kadar peşini bırakmayacağız"

Göz yuman bürokrasi ve yargı mekanizmalarının da araştırılması gerektiğini ifade eden Arıkan, iktidara şu soruları yöneltti:

"Bir yerde Ahbap varsa bir de ne vardır? Bu işin çavuşu vardır! Şu sorunun cevabını Konya’dan iktidara soruyorum: Eğer bu Ahbap varsa bunca yıl bu Ahbap’ı kollayan çavuşlar kim Allah aşkına ya? Bürokraside bu olan bitene göz yuman çavuşlar kim? Adalet mekanizmasında bu olan bitene göz yumanlar, bu çavuşlar kimler Allah aşkına ya? 'Cambaza bak' oyunuyla Ahbap’ı milletin önüne atıp çavuşları gözden kaçırmak istiyorsunuz. Biz bu meselenin takipçisi olacağız, o çavuşlar ortaya çıkana kadar bu işin peşini bırakmayacağız."

"100 yıllık kutuplaşma siyasetini bitireceğiz"

Türkiye’nin kutuplaştırıcı siyasi anlayıştan olumsuz etkilendiğini belirten Arıkan, toplumun tüm kesimlerine bir arada durma çağrısında bulundu:

"Ülke 100 yıl boyunca kutuplaştırmadan çok yoruldu. Kutuplaştırıcı siyaseti benimseyen herkes kazandı ama her seferinde memleket çok büyük zararlarla karşı karşıya kaldı. Biz bu gerçeği de değiştireceğiz, herkesin eşit şartlarda mücadele edeceği bir ortamı oluşturacağız inşallah. Sağcı, solcu, laik, seküler, dindar, milliyetçi, sosyalist, herkesi bu çatı altına davet edeceğiz."

Dış politika ve NATO zirvesi değerlendirmesi

Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi ve bölgedeki gelişmelere değinen Mahmut Arıkan, dış politikada atılan adımları eleştirerek Suriye’nin Golan Tepeleri konusundaki açıklamaların ve operasyonel kararların bölgedeki genel stratejiden bağımsız olmadığını ifade etti.

Ukrayna’nın Hazar Denizi'nde İran gemisine yönelik gerçekleştirdiği saldırıya değinen Arıkan, NATO toplantısında alınan 75 milyar dolarlık silah yardımı kararının bölgesel gerilimi tırmandırdığını savundu.

Arıkan, "Erbakan Hocamızın ifade ettiği gibi, 'Siyonizm'e hizmet ettirirler' uyarısının karşılığını bugün yaşıyoruz. Büyük Orta Doğu Projesi tıkır tıkır işliyor. Son çeyrek asırda Orta Doğu'da kan dökülmeyen bir metrekare toprak kalmadı" dedi.

Yeni dönemle birlikte e-ticaret sektöründe dijital pazarlamadan sosyal medya etkileyicilerine (influencer), indirimli satış kriterlerinden çevresel beyanlara kadar birçok alanda şeffaflığı ve adil rekabeti artıracak radikal düzenlemeler hayata geçiriliyor.

1 Ağustos e-ticaret için dönüm noktası olacak

Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, 1 Ağustos tarihi itibarıyla sektörde yeni uygulamaların devreye gireceğini belirterek, Türkiye’nin küresel e-ticaret pazarındaki rekabet gücünü koruması adına yönetmeliklerin yanı sıra Elektronik Ticaret Kanunu'nun da güncellenmesi gerektiğini vurguladı.

Çevikoğlu, yeni yönetmeliğin dijitalleşmeyle birlikte yoğun reklam ve ilana maruz kalan tüketicilerin haklarını koruma noktasında bir milat olacağını ifade etti.

Yapay zeka reklamlarına "dijital karakter" etiketi zorunluluğu

Son dönemde hızla yayılan yapay zeka teknolojileriyle hazırlanan reklamlara yönelik net sınırlar çizildi.

1 Ağustos'tan itibaren reklamlarda yapay zeka kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek nitelikte oluşturulan dijital karakterlere veya seslendirmelere yer verilmesi halinde, bu durumun tüketicinin açıkça anlayabileceği ve ayırt edebileceği şekilde belirtilmesi zorunlu olacak.

Gerçek dışı indirimlere 'son 10 gün' sınırı

İndirim kampanyaları ve avantaj sağlayan reklamlar artık sıkı denetim kurallarına tabi tutulacak. Tüketicilerin fiktif (sahte) indirimlerle yanıltılmasını önlemek adına yeni şartlar getirildi.

İndirimli satış reklamlarında, indirime esas alınacak fiyat; indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olarak kabul edilecek.

Kampanya kapsamı ve sağlanan gerçek avantajlar tüketiciye açık ve doğru şekilde aktarılacak.

Influencer paylaşımlarında 'reklam' ibaresi şart oldu

Sosyal medya içerik üreticileri (influencer) aracılığıyla yürütülen pazarlama faaliyetlerine de neşter vuruluyor. Herhangi bir kazanç, ücretsiz ürün, indirimli hizmet ya da özel etkinlik katılımı gibi bir menfaat elde edilerek yapılan paylaşımlarda, içeriğin reklam niteliği taşıdığı açıkça belirtilecek.

Paylaşımlarda kullanıcıların hemen fark edebileceği şekilde "Reklam" veya "Tanıtım" ibarelerinin kullanılması yasal zorunluluk haline getirildi.

Satıcıların şikayetlere cevap süresi 48 saate indi

Tüketici mağduriyetlerinin hızlıca çözüme kavuşturulması amacıyla süreçler hızlandırıldı. Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara tanınan 72 saatlik açıklama/cevap verme süresi 48 saate düşürüldü. Satıcı taraf 48 saat içinde cevap vermediği takdirde tüketici değerlendirmeleri doğrudan yayımlanacak.

Reklam yasaklarının kapsamı genişletildi

Tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliklerini istismar eden alanlara yönelik engel genişletildi. Falcı, medyum, astrolog ve benzeri hizmet reklamlarının yanı sıra yasa dışı bahis, kumar ve tüm yasa dışı şans oyunlarına yönelik reklam yasakları kapsamı tam koruma sağlayacak şekilde sıkılaştırıldı.

TRT 1 canlı yayın ekranlarında milyonların soluksuz izlediği Türkiye - Brezilya voleybol maçı sonrası A Milli Kadın Voleybol Takımı başantrenörü Daniele Santarelli, zaferin taktiksel derinliğini ve sahadaki mücadeleyi değerlendirdi.

Santarelli: "Oyuncularım verdiğim her karara inandı"

Nefes kesen voleybol final maçı ardından açıklamalarda bulunan İtalyan çalıştırıcı Daniele Santarelli, Brezilya karşısında kusursuz bir taktik plan uyguladıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Brezilya'yı incelediğimde ne kadar iyi bir takım olduğunu hemen gördüm. Bu sezon İtalya'yı iki kez mağlup ettiler. Onlara karşı oynayabilmek için taktiksel açıdan gerçekten harika bir maç çıkarmamız gerektiğini biliyordum. Teknik ekibimizin yaptığı çalışmalardan bahsetmeyi çok sevmem ancak gerçekten inanılmaz bir iş çıkardık. Üst üste üç maç boyunca taktiksel açıdan çok iyi bir performans ortaya koyduk. Bugün bazı anlarda çok iyi işler yaptık ve maçı bu nedenle kazandığımızı düşünüyorum. Oyuncular ve takım beni takip etti. Verdiğim kararlardan, oyuncuların söylediklerime inanmasından ve güvenmesinden dolayı çok mutluyum."

Gizem Örge sakatlığına rağmen sahadaydı: Müthiş savunma performansı

Sahadaki hırsın ve milli voleybol takımı oyuncularının adanmışlığının şampiyonluğu getirdiğini vurgulayan Santarelli, Gizem Örge’nin fedakarlığına özel bir parantez açtı:

"Onları yenebilmek için yalnızca taktiksel açıdan değil, sahadaki tutumumuzla da harika bir maç oynamamız gerekiyordu. Bugün iki inanılmaz savunma yaptık. Top neredeyse yere düşmüşken oyuncuların o top için mücadele ettiğini gördüm. Gizem Örge’nin küçük bir sakatlığı olmasına rağmen oynadığını gördüm. Oyuncuların bazı anlarda gergin olduğunu ancak maçın içinde kalmayı sürdürdüklerini gördüm. Olumsuz bir şey yaşandığında bile maçı kazanabileceğimize inanmaya devam ettik. Benim için gerçekten harika bir gün."

Yeni hedef: Avrupa şampiyonası

Geçmiş başarılardan ziyade önlerindeki kulvarlara odaklandığını dile getiren tecrübeli başantrenör, Türk bayrağını en üstte dalgalandırmaya devam edeceklerini belirtti:

"Ben bugün hakkında konuşmayı seviyorum. Bugün kazandığımız bir madalya var. Yarından itibaren Avrupa Şampiyonası'nı düşünmeye başlayacağız çünkü sıradaki adımımız bu. Türkiye kadın milli voleybol takımı için elimden gelen her şeyi vermek istiyorum. Bizim için önemli bir organizasyon olacak. Umarım mümkün olan en iyi sonucu elde edebiliriz."

"Aramızdaki kimya mükemmel"

Takım içindeki uyumun şampiyonluktaki kilit rolüne değinen Santarelli, sözlerini şöyle tamamladı:

"Oyuncular ile başantrenör arasında kusursuz bir uyum oluşturmak kolay değil. Bu sezon çok güzel bir şey hissettim. Sezona oldukça olumlu başladım ve en başından itibaren oyunculara daha fazlasını istediğimi söyledim. Onlar da bana ilk günden itibaren güvendi ve çok çalıştı. Aramızdaki kimya gerçekten çok iyi. Takım yalnızca bugün değil, yarı finalde ve çeyrek finalde de beni ne kadar takip ettiğini gösterdi. Bundan dolayı çok mutluyum ve çok gururluyum."

Ünlü sanatçı, bir balık pazarında tezgahın başına geçerek banyo lifi satarken görüntülendi. O anları sosyal medya hesabından paylaşan Çelik, takipçilerine "Sizce neden?" sorusunu yöneltti.

"Bazen yanında Olmak en büyük destektir"

Kısa sürede sosyal medyada geniş yankı uyandıran görüntülerin ardından açıklama yapan Çelik Erişçi, pazar tezgahının arkasına geçme nedenini ve dayanışma anlayışını şu sözlerle ifade etti:

"Bazı insanlarım var benim. Bir teyzem, bir amcam, bir kardeş… Her zaman maddi değildir paylaşmak; bazen yanında olmaktır, yanında durmaktır. İmkan ve fırsatım olduğunda o insanlarımın yanında dururum. Sadece yanında duruyor oluşum, varlığım bile bir destektir o insanıma. Yalnız hissetmez artık kendini. E biraz da satış olur tabi."

Sanat kimliğinin yanı sıra toplumsal dayanışma projeleri ve bireysel yardım adımlarıyla sık sık adından söz ettiren Çelik, daha önce de imkanı olmayan vatandaşların veresiye borçlarını ödeyerek gündeme gelmişti.

"Yanlış hesap yapanların listesi uzuyor"

Sosyal medya platformu X (eski adıyla Twitter) üzerinden açıklamalarda bulunan Azizi, İran’a yönelik askeri ya da lojistik müdahalelerin her zaman bir bedeli olacağını savundu.

ABD ve İsrail’in İran'ın bu konudaki kararlılığının farkında olduğunu öne süren Azizi, mesajında "Ukrayna yakında İran'ın hiçbir eylemi karşılıksız bırakmadığını anlayabilir. Yanlış hesap yapanların listesi uzuyor" ifadelerini kullandı.

Zelenskiy hedef alındığını duyurmuştu

Söz konusu gerilim, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin açıklamalarıyla gündeme gelmişti. Zelenskiy, Hazar Denizi'nde İran bağlantılı askeri sevkiyat taşıyan kargo gemileri ile bir savaş gemisinin uzun menzilli saldırılarla hedef alındığını duyurmuştu.

Saldırının ardından diplomatik kanalları harekete geçiren İran Dışişleri Bakanlığı, olayı sert bir dille kınamış ve Ukrayna'nın Tahran Maslahatgüzarı’nı resmi protesto notası vermek üzere bakanlığa çağırmıştı.

Skordan bağımsız olarak hedeflenen taktiksel organizasyonları sahada gördüğünü vurgulayan Tekke; transfer sürecinden kadro planlamasına, savunma kurgusundan altyapıdan yetişen genç yeteneklere kadar pek çok konuda samimi açıklamalarda bulundu.

"Gidecek oyuncular süreci doğrudan etkiliyor"

Transfer çalışmaları ve kadro yapılanmasına ilişkin gelen soruları yanıtlayan Fatih Tekke, takımdan ayrılması gündemde olan isimlerin sürecin hızını etkilediğini belirtti:

"Hala içeride, ayrılmasını beklediğimiz oyuncular da var açıkçası. Dolayısıyla bu süreçler öyle kolay olmuyor. Yurt dışından alabileceğimiz oyuncu profilini ve koşulları zaten daha önce konuşmuştuk. Şu an takımımdan gayet memnunum. Çok daha iyi olacağımız kesin. Zor bir gün, zor bir sene bizi bekliyor. Oyuncular da verilen yüklemelere çok iyi cevap veriyor."

Skor değil taktik ön planda: "Özellikle alçak blok savunması çalıştık"

Hazırlık müsabakalarında temel amacın skor elde etmekten ziyade saha içi opsiyonları test etmek olduğuna dikkati çeken tecrübeli teknik adam, Eintracht Frankfurt karşısındaki oyun planını şu sözlerle açıkladı:

"Bizim hazırlık maçlarından beklentimiz, özellikle bugün iki takımdan da istediğimiz; ikinci bölgede hiç baskı yapmadan, aut baskısı bile uygulamadan, ikinci bölgede alçak blok ve ceza sahası içi savunmasını gerçekleştirmekti. Bu uygulamaya özellikle Avrupa karşılaşmalarında ihtiyacımız olacak. Bugün bana göre gayet iyi yaptılar. İkisi şanssız olmak kaydıyla üç gol yedik ancak bunun hiçbir önemi yok. Biz her maçta sonuçtan tamamen bağımsızız."

Topa sahip olunan anlardaki cesaret ve pas opsiyonlarına da odaklandıklarını aktaran Tekke, "Top bizdeyken özellikle baskıyı üzerimize alıp cesareti, yeni gelen oyuncuların oyun ritmini ve istediğimiz pas opsiyonlarını görmesi açısından üç başlık üzerinden bir oyun oynadık" dedi.

Genç yıldız Mustafa Kuzey Akçay'a övgü

Altyapıdan A takıma kazandırılan genç yeteneklerin performansına değinen Fatih Tekke, özellikle Mustafa Kuzey Akçay’ın gösterdiği olgunluğun altını çizdi:

"Kuzey'in açıkçası yaşının hiç önemi yok. Fiziksel olarak birçok şeye cevap veriyor. Altyapıdan gelen diğer çocuklarımız da aynı şekilde. Kuzey; algılaması ve oyunu anlaması gibi konularda şu an diğer arkadaşlarının biraz daha önünde görünüyor. Süre aldıkça eksiklerini tamamen kapatacaktır."

Medyada yer alan haberlerde; sarı-kırmızılı yönetimin Bayern Münih forması giyen Alman oyuncunun transferinde kiralık olarak sona yaklaştığı ve tarafların anlaşma aşamasında olduğu öne sürülmüştü.

İddiaların ardından Galatasaray Kulübü resmi mecralarından bir duyuru yayımlayarak şu ifadelere yer verdi:

"Jamal Musiala ve Bayern Münih ile kulübümüzün anlaştığı haberleri doğru değildir. Kamuoyunun bilgilerine sunulur."

RAMS Park atmosferine övgüler yağdırmıştı

Bayern Münih forması giyen Jamal Musiala, 2023 yılında UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşamasında Galatasaray'a karşı RAMS Park'ta oynadıkları müsabakanın ardından sarı-kırmızılı taraftarlara ve stadyum atmosferine övgüler yağdırmıştı.

Atmosferin kendisini çok etkilediğini belirten genç yıldız, "Buradaki atmosfer gerçekten inanılmazdı. Bu taraftarların önünde oynamaktan büyük keyif aldım. Yaşadığım atmosferi uzun yıllar unutacağımı sanmıyorum" değerlendirmesinde bulunmuştu.

Sakatlığı nedeniyle uzun süre sahalardan uzak kaldı

Geçtiğimiz yıl temmuz ayında düzenlenen Kulüpler Dünya Kupası'nda ağır bir sakatlık yaşayan Musiala, ancak aralık ayında sahalara dönebilmişti.

Yaşadığı talihsiz sakatlık nedeniyle 174 gün sahalardan uzak kalan 23 yaşındaki futbolcu, geçtiğimiz sezon Bayern Münih formasıyla toplam 24 resmi maçta görev alırken sezonu 5 gol ve 6 asistlik performansla tamamladı.

İtalya'da düzenlenen organizasyonda mücadele eden ay-yıldızlılar, A. Marchetti Spor Salonu'nda oynanan karşılaşmaya etkili bir başlangıç yaptı.

Karşılaşmanın ilk çeyreğinde oyunun kontrolünü eline alan milli takım, ilk periyodu 22-10 önde tamamladı. İkinci çeyrekte de savunma disiplininden taviz vermeyen milliler, soyunma odasına 33-20 üstünlükle girdi.

Üçüncü periyotta skordaki avantajını korumayı başaran 18 Yaş Altı Erkek Milli Takımı, final çeyreğine 44-30’luk skorla önde girdi.

Sırbistan'ın serisine geçit vermediler

Mücadelenin son periyodunda etkili bir geri dönüşe imza atan Sırbistan, 15-0’lık seri yakalayarak 45-44 öne geçti. Karşılaşmanın son bölümünde çabuk toparlanan ve kritik basketlerle oyuna ağırlığını koyan ay-yıldızlılar, parkeden 57-53 galip ayrılmasını bildi.

Şampiyonadaki ilk iki maçını kazanarak gruptan çıkma yolunda önemli bir avantaj elde eden Türkiye, B Grubu'ndaki son müsabakasında Slovakya ile karşı karşıya gelecek.

Organizasyonun 21'inci ve son etabı, Fransa'nın başkenti Paris'te düzenlenen geçişle tamamlandı.

Sloven yıldız tarih yazmaya devam ediyor

Genel klasmanda 73 saat 56 dakika 26 saniyelik toplam derecesiyle zirvede yer alan Pogacar, şampiyonluk kupasını bir kez daha kaldırmayı başardı.

Sloven bisikletçi bu zaferle birlikte Fransa Bisiklet Turu'nda üst üste 3'üncü, toplamda ise 5'inci şampiyonluğunu (2020, 2021, 2024, 2025, 2026) elde ederek bisiklet tarihinin en efsanevi isimleri arasındaki yerini perçinledi.

Podyumu Remco Evenepoel ve Isaac del Toro tamamladı

Genel klasman mücadelesinde nefes kesen etapların ardından podyumun diğer basamakları da şekillendi:

• 1. Tadej Pogacar (Slovenya / UAE Emirates-XRG)

• 2. Remco Evenepoel (Belçika)

• 3. Isaac del Toro (Meksika)

Son etapta Zirve Mathieu van der Poel’in

Paris'te koşulan turun 21. ve son etabında ise sprint finişi nefes kesti. Zorlu etabın bitiş çizgisini ilk sırada geçen isim Hollandalı başarılı bisikletçi Mathieu van der Poel oldu.

İrlanda Temsilciler Meclisi'nin 7 Temmuz'da, Senato'nun ise 15 Temmuz'da kabul ettiği yasa tasarısı; İrlanda Cumhurbaşkanı Catherine Connolly'nin 23 Temmuz 2026 tarihindeki imzasıyla resmiyet kazanarak yürürlüğe girmişti.

Mısır Dışişleri Bakanlığı: "Uluslararası toplum benzer tedbirler almalı"

Mısır Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, İrlanda'nın söz konusu kararına ilişkin yasal süreçleri tamamlamasının uluslararası hukuk ilkelerine ve uluslararası meşruiyete olan bağlılığı yansıttığı ifade edildi.

Açıklamada, kararın İsrail'in yasa dışı yerleşim faaliyetlerinin reddedildiğini gösterdiği vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:

"Mısır, Filistin halkının meşru ve devredilemez haklarına destek veren kararlı tutumunu yineliyor. Avrupa Birliği ülkeleri ve uluslararası toplum benzer hukuki ve fiili tedbirler almalı, yasa dışı yerleşimlerin doğrudan veya dolaylı biçimde desteklenmesine katkı sunmamalıdır. Orta Doğu'da güvenlik ve istikrarın sağlanması; İsrail işgalinin sona erdirilmesini ve 4 Haziran 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin devletinin kurulmasını gerektirir."

Filistin Dışişleri Bakanlığı: "Son derece ileri bir aşama"

Filistin Dışişleri Bakanlığı da yaptığı açıklamada yasanın, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Temmuz 2024'te yayımladığı ve İsrail'in Filistin topraklarındaki işgalinin yasa dışı olduğunu vurgulayan danışma görüşüne dayandığına dikkati çekti.

Adımın Filistin diplomasisinin çabalarıyla uyumlu ve son derece ileri bir aşama olduğu kaydedilen açıklamada, tüm dünya parlamentolarına yerleşimci sömürgecilik sistemiyle olan tüm ticari ve ekonomik ilişkileri sonlandırma çağrısı yapıldı.

Batı Şeria'da 365 yasa dışı Yahudi yerleşimi bulunuyor

İsrail'in 1967'de Batı Şeria ve Doğu Kudüs'ü işgal etmesinin hemen ardından kurulan "Kefar Etzion" ile başlayan süreçte, bölgede yüzlerce yasa dışı yerleşim birimi inşa edildi.

İsrailli sivil toplum kuruluşu "Peace Now" (Barış Şimdi) verilerine göre, Doğu Kudüs dahil işgal altındaki Batı Şeria'da yaklaşık 3 milyon Filistinli yaşarken, Filistin topraklarını gasbeden İsrailli nüfusu 750 bini aşmış durumda. Bölgede İsrail hükümeti onaylı 141 yerleşim birimi ve aşırı sağcı grupların kurduğu 224 kaçak yerleşim yeri olmak üzere toplam 365 yasa dışı Yahudi yerleşimi yer alıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası hukuk ilkeleri, işgal altındaki topraklarda kurulan yerleşim birimlerini yasa dışı kabul ediyor ve iki devletli çözüm ihtimalini zayıflattığı konusunda uyarılarda bulunuyor.

Karşılaşmanın ardından açıklamalarda bulunan Shakhtar Donetsk Teknik Direktörü Arda Turan, Bursa'da karşılaştığı atmosfer karşısındaki şaşkınlığını ve beğenisini dile getirirken, yeşil-beyazlı camiaya övgüler yağdırdı.

"Bir hazırlık maçında 40 bin kişiye oynamak ne demek?"

Karşılaşmanın oynandığı stadın atmosferine dikkat çeken genç teknik adam Arda Turan, daha önce böyle bir deneyimi yalnızca Barcelona forması giyerken yaşadığını ifade etti:

"Muhteşem bir seyirci, muhteşem bir misafirperverlik. Bir hazırlık maçında 40 bin kişiye oynamak ne demek? Ben de ilk defa bunu yaşıyorum; Barcelona'da yaşamıştım daha önce. Oyuncularıma 'Şampiyonlar Ligi seviyesinde' demiştim ama Şampiyonlar Ligi'nde bile böylesini az görürler. Göztepe, Bursa, Eskişehir gibi böyle taraftarlara ihtiyacımız var. Futbolu seyircisiz oynamanın ne demek olduğunu en iyi Shakhtar bilir. Bu kadar genç ve değerli oyuncular bugün buraya gelince şaşırdılar."

"Karşımda sistemi olan gerçek bir takım gördüm"

Bursaspor’un sahadaki futbolunu ve teknik heyetini tebrik eden Turan, rakibinin oyun disiplininden çok etkilendiğini vurguladı:

"Bugün karşımda sistemi olan gerçek bir futbol takımı gördüm. O yüzden Mustafa hocayı tebrik ediyorum. Bir takım oluşturmak, oyun felsefesi oluşturmak kolay değil. Ülkemizde bu konudaki sabırsızlığı bildiğim için kendisine desteğimi iletmek isterim. Savunmadaki birebir baskı şiddetlerini, enerjilerini, hücumdaki geçişlerini, arkadan kurdukları üçlü oyunu ve yerleşimlerini çok beğendim."

Bursaspor Başkanı Enes Çelik ile Trabzonspor Başkanı Ertuğrul Doğan'ın finans yönetimi konusunda beğendiği yöneticiler arasında yer aldığını belirten Arda Turan; Bursaspor’un her zaman büyük kalacağını, bütün şehrin kenetlenmesinin takıma önemli bir potansiyel kattığını sözlerine ekledi.

Filenin Sultanları'na şampiyonluk tebriği

Açıklamalarında FIVB Milletler Ligi finalinde Brezilya'yı 3-1 yenerek şampiyonluğa ulaşan A Milli Kadın Voleybol Takımı’nı da unutmayan Turan, "Bize bir kez daha gurur yaşattılar. Ne diyebiliriz ki onlara? Hepimize ilham kaynağı oluyorlar, örnek oluyorlar. Tüm kalbimle tebriklerimi gönderiyorum" ifadelerini kullandı.

Mustafa Er: "Bu kalibrede bir takımı buraya getirebilmek başarı"

Bursaspor Teknik Direktörü Mustafa Er ise yoğun maç takvimine rağmen davetlerini kabul eden Arda Turan ve Shakhtar Donetsk ekibine teşekkür ederek şu değerlendirmelerde bulundu:

"Böyle bir takımı buraya getirebilmek başarı. Geçen sene Ukrayna Ligi'ni çok rahat kazandılar, Konferans'ta yarı final oynadılar. Bugünkü skor 0-0 da olsa, mağlup da olsak aynı şeyleri söyleyecektim; bizim için önemli olan oyundu. Oyuncularıma, kimle oynarsak oynayalım asla pes etmeyeceğimizi ve plana sadık kalacağımızı söyledim. Shakhtar maçı güzel bir anı olarak kalmalı ama hemen lige odaklanmalıyız."

Bursaspor'dan Amine Boutrah, "Bursaspor'da olmaktan büyük keyif aldım. İnanılmaz bir atmosferde oynadık. Kariyerim boyunca sezon öncesi bir hazırlık maçında böyle bir atmosferi gerçekten görmemiştim derken Ertuğrul Ersoy "Rakip kim olursa olsun oynamak istediğimiz oyunu sahaya yansıtmaya çalıştık. Ligde taraftarlarımızı memnun edecek bir oyunun sinyallerini verdiğimizi düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.

Günün en düşük sıcaklığı gece saatlerinde 12°C civarına kadar gerilerken, gün ortasında ortalama sıcaklığın 26°C civarında seyretmesi bekleniyor. Sektör uzmanları ve kent sakinleri Ankara hava durumu verilerini yakından takip ederken, kentin yüksek ve merkez ilçeleri arasında sıcaklık farklılıkları göze çarpıyor.

Peki, bugün başkentin hangi ilçesinde termometreler kaç dereceyi gösterecek? İşte Ankara genelinde ilçe ilçe detaylı 27 Temmuz 2026 hava raporu!

Ankara ilçe ilçe 27 Temmuz 2026 hava durumu tahminleri

Meteoroloji verilerine göre Ankara'nın 25 ilçesindeki beklenen hava durumu ve en yüksek sıcaklık değerleri şu şekildedir:

• Akyurt: Parçalı ve az bulutlu, 24°C

• Altındağ: Parçalı ve az bulutlu, 26°C

• Ayaş: Parçalı ve az bulutlu, 28°C

• Bala: Parçalı ve az bulutlu, 23°C

• Beypazarı: Parçalı ve az bulutlu, 29°C

• Çamlıdere: Parçalı ve az bulutlu, 22°C

• Çankaya: Parçalı ve az bulutlu, 25°C

• Çubuk: Parçalı ve az bulutlu, 25°C

• Elmadağ: Parçalı ve az bulutlu, 23°C

• Etimesgut: Parçalı ve az bulutlu, 26°C

• Evren: Parçalı ve az bulutlu, 27°C

• Gölbaşı: Parçalı ve az bulutlu, 25°C

• Güdül: Parçalı ve az bulutlu, 28°C

• Haymana: Parçalı ve az bulutlu, 23°C

• Kahramankazan: Parçalı ve az bulutlu, 26°C

• Kalecik: Parçalı ve az bulutlu, 29°C

• Keçiören: Parçalı ve az bulutlu, 26°C

• Kızılcahamam: Parçalı ve az bulutlu, 23°C

• Nallıhan: Parçalı ve az bulutlu, 29°C

• Polatlı: Parçalı ve az bulutlu, 28°C

• Pursaklar: Parçalı ve az bulutlu, 25°C

• Sincan: Parçalı ve az bulutlu, 27°C

• Şereflikoçhisar: Parçalı ve az bulutlu, 28°C

• Yenimahalle: Parçalı ve az bulutlu, 26°C

• Yenipazar (Mamala/Nallıhan çevresi): Parçalı ve az bulutlu, 27°C

Özellikle Orta ve Doğu Karadeniz kıyıları ile Amasya çevrelerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış beklenirken, diğer bölgelerimizde ise az bulutlu ve güneşli bir hava hakim olacak. Peki, bugün hava nasıl olacak? İstanbul hava durumu, Ankara hava durumu ve İzmir hava durumu başta olmak üzere il il sıcaklık detayları haberimizde!

Üç büyükşehirde hava durumu: İstanbul, Ankara ve İzmir'de sıcaklıklar kaç derece?

Hafta başında megakent İstanbul hava durumu verilerine göre parçalı ve az bulutlu bir gökyüzüyle 29°C seviyelerinde seyrediyor. Başkentte Ankara hava durumu parçalı bulutlu ve 26°C ölçülürken, Ege'nin incisi İzmir hava durumu ise az bulutlu, açık ve 36°C ile sıcak havanın etkisinde kalmaya devam ediyor.

27 Temmuz 2026 bölge bölge il il hava durumu tahminleri

Türkiye genelinde hava durumu tahminlerini bölge bölge ve il il derledik. İşte MGM verilerine göre günlük sıcaklık ve hava raporu:

Marmara Bölgesi

Bölge genelinin parçalı ve az bulutlu geçeceği tahmin ediliyor.

• BURSA: 17°C, 32°C (Parçalı ve az bulutlu)

• ÇANAKKALE: 19°C, 34°C (Parçalı ve az bulutlu)

• İSTANBUL: 20°C, 29°C (Parçalı ve az bulutlu)

• KIRKLARELİ: 17°C, 32°C (Parçalı ve az bulutlu)

Ege Bölgesi

Az bulutlu ve açık bir hava bekleniyor.

• A.KARAHİSAR: 14°C, 30°C (Az bulutlu ve açık)

• DENİZLİ: 21°C, 37°C (Az bulutlu ve açık)

• İZMİR: 22°C, 36°C (Az bulutlu ve açık)

• MUĞLA: 18°C, 36°C (Az bulutlu ve açık)

Akdeniz Bölgesi

Sıcak ve açık havanın bölge genelinde hakim olması öngörülüyor.

• ADANA: 23°C, 37°C (Az bulutlu ve açık)

• ANTALYA: 24°C, 37°C (Az bulutlu ve açık)

• BURDUR: 17°C, 33°C (Az bulutlu ve açık)

• HATAY: 23°C, 33°C (Az bulutlu ve açık)

İç Anadolu Bölgesi

Parçalı ve az bulutlu bir gökyüzü bekleniyor.

• ANKARA: 12°C, 26°C (Parçalı ve az bulutlu)

• ESKİŞEHİR: 14°C, 31°C (Parçalı ve az bulutlu)

• KONYA: 14°C, 27°C (Az bulutlu ve açık)

• NEVŞEHİR: 13°C, 26°C (Az bulutlu ve açık)

Batı Karadeniz Bölgesi

Bölge genelinde parçalı ve az bulutlu hava etkili olacak.

• BOLU: 11°C, 30°C (Parçalı ve az bulutlu)

• DÜZCE: 15°C, 31°C (Parçalı ve az bulutlu)

• KASTAMONU: 10°C, 28°C (Parçalı ve az bulutlu)

• ZONGULDAK: 16°C, 28°C (Parçalı ve az bulutlu)

Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi

Parçalı ve yer yer çok bulutlu; kıyı kesimleri ile Amasya çevrelerinin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

• AMASYA: 15°C, 29°C (Parçalı, yer yer çok bulutlu, bu akşam saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı)

• RİZE: 20°C, 27°C (Parçalı, yer yer çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı)

• SAMSUN: 18°C, 28°C (Parçalı, yer yer çok bulutlu, bu akşam saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı)

• TRABZON: 20°C, 26°C (Parçalı, yer yer çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı)

Doğu Anadolu Bölgesi

Parçalı ve az bulutlu, kuzey kesimlerinin yer yer çok bulutlu geçeceği öngörülüyor.

• ERZURUM: 10°C, 28°C (Parçalı ve az bulutlu)

• KARS: 11°C, 27°C (Parçalı ve az bulutlu)

• MALATYA: 16°C, 33°C (Az bulutlu ve açık)

• VAN: 17°C, 29°C (Az bulutlu ve açık)

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Güneşli ve yüksek sıcaklıkların etkisini sürdüreceği tahmin ediliyor.

• DİYARBAKIR: 20°C, 38°C (Az bulutlu ve açık)

• MARDİN: 23°C, 36°C (Az bulutlu ve açık)

• SİİRT: 23°C, 37°C (Az bulutlu ve açık)

• ŞANLIURFA: 25°C, 38°C (Az bulutlu ve açık)

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!