Genel Kurul'un kapanması nedeniyle diğer maddelerle ilgili görüşmelere yarın devam edilecek.

Karşılaşmada iki kez öne geçtikleri halde bunu koruyamadıklarını belirten Iraola, "Bizi üzen ve basit goller yedik. İki kez öne geçtik ama daha iyi defans yapmamız gereken anlar oldu. Burası oynaması zor bir atmosfer. İletişim kurmak çok zordu. Kazanacağımızı düşünerek oynadık ama istediğimiz gibi gitmedi. İlk golde barajı iyi kuramadık. Muric'in golünde de savunmayı daha iyi yapmamız gerekiyordu. Golleri nasıl yediğimizi düşünmemiz gerekiyor. Mağlup olmamızın sebebi buydu" ifadelerini kullandı.

Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) X hesabından “Mekke Anlaşması’na hayır” başlıklı yapılan paylaşımda, “Mekke Anlaşması, hem dışarıda hem içeride kaybeden Donald Trump ve Netanyahu'yu kurtarma anlaşmasıdır. Erdoğan'ın dostları istedi diye Orta Doğu'da savaşa girmeyeceğiz. Petrol canavarlarına tek bir gencimizi kurban etmeyeceğiz. Türkiye'yi kirli emellerinize karıştırmayın” ifadeleri yer aldı.

Üst turu hedeflediklerini aktaran O'Neill, "İlk maçlardaki sonuçlar bizim için üzücü ve hayal kırıklığı ama bundan sonrası için başka bir şey yapmak istiyoruz. Dördüncü maça çıkacağız, kazanamadığımızın farkındayız ama istatistiklere bakacak olursak ilk maçlarda istediğimiz verimi alamadık. Bu maçtan itibaren ne yapabileceğimize bakmalıyız. En iyi 11'imizi oluşturursak maçları kazanacağız ve bir sonraki tura geçeceğiz. Yapmamız gereken tek şey tüm gücünüzü sahaya koymak ve kazanmak için sahaya çıkmak" değerlendirmesinde bulundu.

Oyuncularına öz güven kazandırmaya çalıştığını ifade eden deneyimli teknik adam şöyle devam etti:

"Celtic taraftarı için zor bir dönem olabilir, kolay bir zaman değil. Geçmişe bakarsak oyunculara aynı öz güveni kazandırmak önemli. Ben de burada ne yapabilirsem yapıyorum. Oyuncularıma önem veriyorum. Güvenlerini en yüksek seviyede tutmaları gerektiğini ve o öz güvene sığınmaları gerektiğini söylüyorum. Önceki maçlarda öz güven kaybetmiş olabiliriz ama oyuncularımız bu öz güveni korumaya çalışıyorlar. Takım olarak ne yaptığımızı ve ne yapabileceğimizi biliyoruz. Belli bir rutinimiz var ve bunu uygulamamız gerektiğini biliyoruz. Artık puan kazanmamız gerektiğinin farkındayız. Her oyuncunun dakika almak için beklediğini biliyorum. Herkes dakika almayı hak ediyor."

Geçmişte UEFA Şampiyonlar Ligi'nde oynadıklarını ancak şimdi Kupa 2'de yer aldıklarını aktaran O'Neill, "Geçmişe baktığınızda kendimizi teskin edebiliriz. Yaptıklarımızı referans alabiliriz. Hala bunu yapabilecek bir takımız. Oyuncularımın hepsi Şampiyonlar Ligi'nde olmadıkları için hayal kırıklığı yaşıyor" dedi.

Scales: Sorumluluk almamız gerekiyor

Liam Scales, Celtic'in kötü sezon geçirdiğini ama bunu düzeltmek için her şeyi yaptıklarını dile getirdi.

Takımı "layık olduğu yere" getirmek için ellerinden geleni yaptıklarını anlatan Scales, şunları kaydetti:

"Yarın dayanıklılık göstermemiz ve hepimizin hazır olması gereken bir gün. İki yıl sonunda geldiğimiz noktanın farkındayız. Çabalıyoruz. Umuyoruz ki hak ettiğimiz yerde oluruz. Celtic'in ne kadar büyük olduğunun herkes farkında. Ancak 10 oyuncunuzu kaybettiğinizde ne kadar zor durumda olduğunuzun farkında olmalısınız. Şu ana kadarki performansımız ve oyun için sorumluluk almamız gerekiyor. Taraftarın hayal kırıklığının farkındayız. 4 gün içinde evimizde, sahamızda kazandığımız 2 galibiyet mükemmel olurdu. Bir seri yakalamak istiyoruz. Bazı oyuncular ve takımlar iyi ve kötü zamanlar geçirirler. Burada önemli olan istikrarı yakalamak ve o şekilde çalışmaktır. Bazen zor zamanlardan geçersiniz. Kendinize inanırsanız ve eksiklerinizi düzelterek ilerlerseniz işler lehinize dönebilir."

Raporda, Kozinoğlu’nun ölümünün travmatik bir müdahale sonucunda meydana geldiğini gösteren herhangi bir tıbbi delilin bulunmadığı ifade edildi. Ayrıca zehirlenme sonucu yaşamını yitirdiğine ilişkin de tıbbi bir bulguya rastlanmadığı kaydedildi.

Adli Tıp Kurumu değerlendirmesinde, Kaşif Kozinoğlu’nun ölümünün kalp hastalığına bağlı olarak gerçekleştiği sonucuna varıldığı bildirildi.

Karşılaşmada ilk gol Liverpool'dan geldi. İngiliz ekibinde Trey Nyoni, 25. dakikada takımını 1-0 öne geçirdi. Fenerbahçe bu gole yalnızca dört dakika sonra Mason Greenwood ile yanıt verdi ve 29. dakikada skora denge getirdi.

İlk yarısı 1-1 tamamlanan karşılaşmanın ikinci bölümünde Liverpool, 69. dakikada Alexander Isak'ın golüyle yeniden üstünlüğü yakaladı. Ancak Fenerbahçe'nin cevabı gecikmedi. Archie Brown, 73. dakikada fileleri havalandırarak skoru 2-2 yaptı.

Baskısını sürdüren sarı-lacivertliler, 79. dakikada Vedat Muriqi'nin kaydettiği golle 3-2 öne geçti. Kalan dakikalarda skor üstünlüğünü koruyan Fenerbahçe, sahadan galibiyetle ayrılarak Şampiyonlar Ligi'nde bu sezonki ilk üç puanını kazandı.

Bu sonucun ardından Fenerbahçe, Şampiyonlar Ligi'nde puanını 5'e çıkarırken Liverpool 9 puanda kaldı.

Şampiyonlar Ligi'nin 5. haftasında Fenerbahçe, deplasmanda teknik direktörlüğünü Arda Turan'ın yaptığı Shakhtar Donetsk ile karşılaşacak. Liverpool ise bir sonraki maçında Club Brugge deplasmanına çıkacak.

"Ben inşaat şantiyelerinde büyüdüm" diyen Trump, balo salonunun inşasında kullanılan malzemelerden kirişlere, duvarlardan tavanlara kadar çeşitli detayları anlattı. Ancak gazetecilerin sorularıyla birlikte seçim yenilgisine ilişkin değerlendirmelerini de paylaşmak zorunda kaldı.

Trump'a göre yenilginin arkasında İran savaşı var

Cumhuriyetçilerin seçimlerdeki başarısızlığını değerlendiren Trump, Demokratların Kongre'de elde ettiği kazanımlarda İran savaşının ve bu gelişmenin ekonomik sonuçlarının etkili olduğunu söyledi. Savaşın neden olduğu hayat pahalılığının seçmen tercihlerini değiştirdiğini belirten ABD Başkanı, buna rağmen İran'a yönelik politikalarının gerekli olduğunu savundu.

İran savaşı için alınan kararın seçim kaybetmeye değip değmediği yönündeki soruya Trump, "Evet, bunu yapmak zorundasınız. Başka seçeneğiniz yok" yanıtını verdi.

Savaşın seçim sonuçları üzerinde etkili olabileceğini önceden öngördüğünü ileri süren Trump, İran'ın nükleer silah edinmesine izin verilemeyeceğini belirterek, "Bu durum seçimleri etkilese de etkilemese de İran'ın nükleer silah sahibi olmasına müsaade edilemez" ifadelerini kullandı.

Trump, seçim yenilgisinin sorumluluğunu değerlendirirken Cumhuriyetçi adayları da eleştirdi. Kendi mitinglerinde gördüğü yoğun desteğin adaylara yansıtılamadığını savunan ABD Başkanı, "O sevgiyi aktaramadınız. Mitinglerde inanılmaz bir sevgi vardı. Ancak bu sevgiyi adaylara taşımayı başaramadık" dedi.

Azil soruşturması ihtimaline yanıt verdi

Gazeteciler, Demokratların Kongre'de çoğunluğu ele geçirmesinin ardından Trump hakkında yeni bir azil süreci başlatılmasından endişe duyup duymadığını da sordu.

Trump, böyle bir ihtimalden korkmadığını belirterek, Demokratların azil girişiminde bulunması halinde siyasi açıdan zarar göreceklerini öne sürdü. ABD Başkanı, "Hayır, zerre kadar bile korkmuyorum. Bence böyle bir şey yaparlarsa Demokrat Parti mahvolur. Sebepsiz yere bir azil süreci başlatmış olurlar. Ne için? Başarılı bir ülkeye sahip olduğumuz için mi?" ifadelerini kullandı.

Demokratlarla ilişkiler konusunda ise daha ılımlı bir mesaj veren Trump, karşı tarafın yıkıcı bir tutum sergilememesi halinde iş birliğine açık olduğunu söyledi. Bazı Demokrat isimlerin kendisini arayarak çeşitli konuları görüşmek istediğini aktaran Trump, bu görüşmelere sıcak baktığını ifade etti.

Cumhuriyetçiler ara seçimlerde ağır darbe aldı

3 Kasım'da gerçekleştirilen ABD ara seçimleri, Trump'ın ikinci başkanlık döneminin geri kalanı açısından önemli bir siyasi dönüm noktası oldu. Seçmenler, Kongre'nin 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nin tamamı ile Senato'daki 35 sandalye için oy kullandı.

Seçimlerden Demokratların güçlü yükselişiyle sonuçlanan bir tablo çıktı. ABD basınında "mavi dalga" ve "mavi tsunami" olarak nitelendirilen sonuçlarla Demokratlar, Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu elde etti.

Senato yarışlarında özellikle Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu Teksas'taki sonuç dikkat çekti. Demokrat adayın bu eyalette Senato koltuğunu kazanması, 38 yıl sonra bir ilk olarak kayda geçti. Kansas'ta da Demokratlar önemli bir başarı elde ederek 1932'den bu yana ilk kez Senato yarışını kazandı.

Temsilciler Meclisi'nde Türkiye saatiyle 4 Kasım günü 19.00 itibarıyla Demokratların 231 sandalyeye ulaştığı, Cumhuriyetçilerin ise 139 sandalyede kaldığı bildirildi. Bu tablo, Demokratların alt mecliste önemli bir üstünlük sağladığını ortaya koydu.

Trump'ın siyasi gündemi değişebilir

Ara seçim sonuçlarının, Trump'ın ikinci döneminde izleyeceği politikalar üzerinde önemli etkiler yaratması bekleniyor. Kongre'nin iki kanadında da Demokratların kontrolü sağlaması, Beyaz Saray'ın yasa yapma süreçlerinde ve siyasi kararlarında daha fazla engelle karşılaşabileceğine işaret ediyor.

Seçimlere yüzde 37'lik onay oranıyla giren Trump açısından ortaya çıkan sonuçlar, yönetimine yönelik seçmen memnuniyetsizliğinin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. İran savaşı ve ekonomik koşulların seçim yenilgisindeki rolünü kabul eden Trump'ın, önümüzdeki süreçte hem iç politikada hem de dış politikada nasıl bir yol izleyeceği merak konusu olmaya devam ediyor.

Soruşturma kapsamında çalışma yürüten İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü ekipleri, palmiye ağacını ateşe verdiği belirlenen ve aynı okulda eğitim gören 2 öğrenciyi gözaltına aldı.

Emniyetteki işlemleri tamamlanan suça sürüklenen çocuklar, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı Çocuk Suçları Soruşturma Bürosu tarafından adliyeye sevk edildi.

Hakim karşısına çıkarılan iki öğrenci hakkında mahkeme kararını açıkladı. Öğrencilerin her birine 50’şer fidan dikme şartı getirildi. Ayrıca haklarında adli kontrol hükümlerinin uygulanmasına karar verilen iki çocuk, serbest bırakılarak ailelerine teslim edildi.

ABD'li kaynaklardan aktarılan bilgilere göre Demokratlar, 100 üyeli Senato'da sandalye sayılarını 54'e çıkardı. Cumhuriyetçiler ise şu ana kadar 44 sandalyede kaldı. Alaska ve Mississippi eyaletlerinde oy sayımının devam etmesi nedeniyle bu bölgelerde henüz kesin kazanan açıklanmadı.

Temsilciler Meclisi'nde de Demokratların üstünlüğü dikkat çekti. Toplam 435 sandalyenin bulunduğu Meclis'te Demokratların sandalye sayısı 228'e yükselirken Cumhuriyetçiler 139 sandalyede kaldı.

Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde edebilmek için 218 sandalye gerekiyor. Senato'da ise 100 üyeden en az 51'inin desteğini alan parti çoğunluğu sağlıyor. Oy sayımının tamamlanmasının ardından Kongre'nin yeni sandalye dağılımının kesinleşmesi bekleniyor.

TRUMP'IN SEÇİM KAYBINDA İRAN SAVAŞI ETKİLİ Mİ OLDU?

Ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin yaşadığı gerilemenin nedenleri arasında ABD'nin İran'a yönelik savaşı da gösteriliyor. İsrailli uzmanlar, Washington yönetiminin İsrail ile birlikte İran'a karşı başlattığı savaşın Trump ve Cumhuriyetçi Parti'nin seçim performansını olumsuz etkilediğini savunuyor.

İsrail'in eski Dışişleri Bakanlığı Sekreteri ve emekli büyükelçi Alon Liel ile İsrailli-ABD'li yazar Jeff Halper, ABD ara seçimlerinin İsrail ile Washington arasındaki ilişkilere olası etkilerini Anadolu Ajansı (AA) muhabirine değerlendirdi.

Alon Liel, seçim sonuçlarının Tel Aviv yönetimi açısından hem Kongre hem de Beyaz Saray düzeyinde önemli bir kayıp anlamına geldiğini belirtti.

Liel, "Dolayısıyla ilk olarak, İsrail'e karşı daha düşmanca bir tutum sergileyecek bir Kongre ile karşı karşıya kalacağız." ifadelerini kullandı.

İsrail'in özellikle mali destek ve silah tedariki konusunda ABD'ye büyük ölçüde bağımlı olduğunu vurgulayan Liel, Washington'un desteğinin geleceğine ilişkin endişelerini dile getirdi.

Liel, "Geçmişte ABD'ye bağımlılığımız daha çok mali yardımla ilgiliydi. Şimdi ise ABD'nin İsrail'e yönelik yardımı durduracağını düşünüyorum. Trump, mali yardımı keseceğini zaten açıkladı. Ancak biz aynı zamanda özellikle savaş dönemlerinde ihtiyaç duyduğumuz belirli silahların tedariki konusunda da ABD'ye bağımlıyız." dedi.

SENATO'DA SON DURUM: DEMOKRATLAR 54, CUMHURİYETÇİLER 44 SANDALYEDE

Senato seçimlerinde yarışa konu olan sandalyelerin 20'sini Demokratlar, 13'ünü ise Cumhuriyetçiler kazandı. Bu sonuçlarla Demokratların Senato'daki toplam sandalye sayısı 54'e ulaşırken Cumhuriyetçilerin sandalye sayısı 44'te kaldı.

Oy sayımının sürdüğü eyaletlerdeki sonuçların açıklanmasıyla birlikte Kongre'deki yeni siyasi tablonun kesinleşmesi bekleniyor. Ara seçimlerde ortaya çıkan sonuçlar, Trump'ın görev süresinin ikinci yarısında yönetiminin Kongre'deki siyasi gücünün önemli ölçüde değişebileceğine işaret ediyor.

Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi'nin 4’üncü haftasında İngiltere'nin Liverpool takımıyla karşılaşacak. Marmaray’ın resmi X hesabından yapılan duyuruda maç dolayısıyla Söğütlüçeşme’den saat 00.06’da hareket edecek Pendik varışlı ilave tren seferi düzenleneceği belirtildi.

ARDA GÜLER NEDEN YOK, NEDEN OYNAMIYOR?

Real Madrid Teknik Direktörü Jose Mourinho, AEK Atina karşılaşması öncesinde Arda Güler'i maç kadrosuna almadı. İspanyol gazetesi AS'nin haberine göre Portekizli teknik adam, yoğun maç takvimi nedeniyle milli futbolcuyu dinlendirme kararı verdi.

Arda Güler'in yanı sıra Fransız orta saha oyuncusu Aurélien Tchouaméni de Yunanistan deplasmanına götürülmedi. İki oyuncunun kadro dışında kalmasının teknik heyetin futbolcuların fiziksel yükünü yönetme planıyla bağlantılı olduğu belirtildi.

ARDA GÜLER SAKAT MI, NEDEN ATİNA'YA GÖTÜRÜLMEDİ?

Arda Güler'in AEK Atina maçı öncesinde takımdan ayrı çalışması, sakatlık iddialarını beraberinde getirdi. Milli futbolcunun son antrenmandaki durumu nedeniyle karşılaşmada görev yapamayacağı öne sürüldü.

Ancak Arda Güler, sakatlık iddialarına ilişkin açıklamasında herhangi bir sağlık sorunu bulunmadığını belirtti. Genç oyuncu, kadro dışında kalmasının teknik direktörün kararı olduğunu ifade etti.

İspanyol basınına yansıyan bilgilere göre Mourinho, milli futbolcunun yoğun fikstürde dinlenmesini tercih etti. Böylece Arda Güler'in AEK Atina karşılaşmasında forma giymemesinin nedeninin sakatlıktan ziyade teknik heyetin tercihi olduğu aktarıldı.

MOURINHO ARDA GÜLER HAKKINDA NE DEDİ?

Real Madrid Teknik Direktörü Jose Mourinho, AEK Atina karşılaşması öncesinde düzenlediği basın toplantısında Arda Güler hakkındaki sorularla karşılaştı.

Portekizli çalıştırıcı, milli futbolcunun durumuyla ilgili soruya, "Yarın kadroda yok. Bunu cumartesi sorun." yanıtını verdi.

Mourinho'nun açıklaması, Arda Güler'in AEK Atina karşısında görev yapmayacağını doğruladı. Milli futbolcunun sonraki maçta kadroya dönüp dönmeyeceği ise henüz kesinleşmedi.

ARDA GÜLER REAL MADRID KADROSUNDA VAR MI?

Real Madrid'in AEK Atina karşılaşması için açıkladığı 23 kişilik kadroda Arda Güler bulunmuyor. Milli oyuncu, karşılaşma için Yunanistan'a seyahat eden kafileye dahil edilmedi.

Bu nedenle Arda Güler'in mücadeleye ilk 11'de başlaması veya sonradan oyuna girmesi mümkün olmayacak. Real Madrid'in hücum hattında Vinícius Júnior, Kylian Mbappé, Brahim Díaz ve Endrick gibi isimler yer alıyor.

ARDA GÜLER BU SEZON KAÇ GOL ATTI, KAÇ ASİST YAPTI?

21 yaşındaki Arda Güler, 2026-2027 sezonunda Real Madrid formasıyla sergilediği performansla dikkat çekti. Milli futbolcu, AEK Atina maçı öncesinde tüm kulvarlarda 13 karşılaşmada görev aldı.

Genç oyuncu, bu maçlarda 3 gol atarken 6 asist yaptı. Arda Güler, hücum organizasyonlarında üstlendiği rolle Real Madrid'in orta saha ve hücum hattındaki seçenekleri arasında yer aldı.

ARDA GÜLER AEK ATİNA - REAL MADRID MAÇINDA OYNAYACAK MI?

Arda Güler, 4 Kasım 2026 Çarşamba günü oynanacak AEK Atina - Real Madrid maçında forma giymeyecek. Milli futbolcu, teknik direktör Jose Mourinho'nun kararıyla Atina deplasmanının kadrosuna alınmadı.

İspanyol basınında kararın dinlendirme amacıyla verildiği belirtilirken Arda Güler de sakat olmadığı yönünde açıklama yaptı. Genç oyuncunun Real Madrid'in sonraki karşılaşmalarında yeniden kadroya dahil edilip edilmeyeceği merak ediliyor.

AEK Atina - Real Madrid maçı, 4 Kasım Çarşamba günü Türkiye saatiyle 20.45'te başlayacak. UEFA Şampiyonlar Ligi'nin dördüncü haftasındaki mücadele, Türkiye'de tabii Spor üzerinden canlı yayınlanacak.

💪 ¡A por la victoria en Atenas! https://t.co/RdFoQmDf2Q

— Real Madrid C.F. (@realmadrid) November 4, 2026

Soruşturma dosyasında, söz konusu paraların yatırım sözleşmelerinde belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılmadığı ve suçtan elde edilen gelirlerin yasal yollarla kazanılmış gibi gösterilmeye çalışıldığı iddiaları yer alıyor.

CNN Türk muhabiri Merve Tokaz’ın aktardığı bilgilere göre, soruşturma kapsamında tutuklanan Mustafa Sarıgül’ün oğlu Emir Sarıgül, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlandı.

Mahkemeye sevk edilen Sarıgül hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verildi. Bu karar doğrultusunda Emir Sarıgül tahliye edildi.

Batrakov'un ortaya koyduğu performansın sezon boyunca devam etmesinin önemine dikkat çeken Kuzmichev, Galatasaray'ın transfer konusunda daha somut adımlar atabileceğini ifade etti.

Match TV'ye konuşan Kuzmichev, genç oyuncunun geleceğiyle ilgili şu ifadeleri kullandı:

"Biraz bekleyelim. Büyük kulüpler, sizin de çok iyi bildiğiniz gibi, uzun vadeli planlar yaparlar. Yaklaşık 10 maçlık bu dönem, kapsamlı bir analiz için yetersiz. Eğer her şey bu şekilde devam ederse, o zaman Aleksey'yi transfer etme seçeneğine daha dikkatli yaklaşacaklardır. Önemli olan tüm sezonu yüksek seviyede geçirmek. Rusya Premier Lig'deki iki sezon da hesaba katıldığında, bu çok şey ifade edecektir."

Kış Transfer Dönemi İçin Kapıyı Kapatmadı

Kuzmichev, Batrakov'un kış transfer döneminde başka bir takıma transfer olma ihtimaliyle ilgili soruya da yanıt verdi. Menajer, olası bir ayrılığın tamamen ihtimal dışı olmadığını belirterek Galatasaray'ın oyuncuyu kadrosunda tutmak isteyebileceğini dile getirdi.

Kış transfer döneminde yeni bir transferin tamamen göz ardı edilip edilemeyeceği sorusunu yanıtlayan Kuzmichev, "Hiçbir şeyi dışlayamayız. Asıl mesele şu, eğer bu şekilde devam ederse, Galatasaray, onun kulüpte kalması için elinden geleni yapacaktı" dedi.

Bu açıklamalar, Batrakov'un sezonun geri kalanında göstereceği performansın transfer geleceği açısından belirleyici olacağını ortaya koydu.

“Kıymetli Korkutelili hemşehrilerim, 2024 Mahalli İdareler Seçimleri’nde, Rabbimin nasibi ve siz kıymetli halkımızın teveccühüyle bu kutlu görev bizlere emanet edildi. Göreve geldiğim ilk günden itibaren, belediye başkanlığının yalnızca bir makam değil, büyük bir sorumluluk ve her şeyden önce bir halk emaneti olduğunun bilinciyle hareket ettim. Hayatım boyunca hesabın değil, nasibin kıymetine inandım. Nasip olan her şeyin de hakkını vermek gerektiğini bildim. Bu görev bana nasip olduysa, onu layıkıyla yerine getirmek, bana güvenen insanların başını öne eğdirmemek ve bir gün bu emaneti teslim ederken gönül rahatlığıyla geriye bakabilmek en büyük gayem oldu. ‘Hayat bir gün değil, bir an’ diyerek yaşadım. Belediyecilik anlayışımda da bunu hiç unutmadım. Yarına ertelemeden, şartların düzelmesini beklemeden, o gün elimden ne geliyorsa, imkânlarımız neye yetiyorsa, her şeye rağmen canla başla çalışmaya gayret ettim.

"BENİM İÇİN BU GÖREVİN KIYMETLİ YANI HİÇBİR ZAMAN UNVANLAR OLMADI”

Çünkü benim için bu görevin en kıymetli tarafı hiçbir zaman makam odaları, unvanlar ya da protokol sıraları olmadı. Bir teyzemin içten duası, bir çocuğumuzun koşarak boynuma sarılması, kıymetli büyüklerimizin beni kendi evladı gibi bağrına basması, bir hemşehrimin gözlerindeki güven ve sevgi oldu. Her sabah, ‘Bana böylesine güzel gönüllerini açan insanların sevgisine nasıl layık olabilirim, bu gönül borcunu nasıl ödeyebilirim’ düşüncesiyle güne başladım. Ve her zaman şuna inandım: İnsanın bir şehrin yönetiminde yer alması büyük bir sorumluluktur. Ama o şehrin insanlarının gönlünde yer bulabilmesi, hiçbir makamla ölçülemeyecek kadar kıymetlidir.

"DEĞİŞMEYEN TEK ÖNCELİĞİM KORKUTELİ OLDU”

Göreve başladığımda en büyük hedeflerimden biri, her şeyden önce Korkuteli’mizin huzurunu korumaktı. Çünkü biliyorum ki huzurun olmadığı yerde yapılan hizmetin de verilen emeğin de kıymeti eksik kalır. Bu nedenle yalnızca yollarımıza, sokaklarımıza, mahallelerimize değil; insanlarımız arasındaki birlik ve beraberliğe, karşılıklı saygıya ve ilçemizin huzuruna da aynı hassasiyetle sahip çıkmaya çalıştım. Gece gündüz demeden, imkânlarımız ölçüsünde, hiçbir ayrım gözetmeden hizmet üretmenin gayretinde olduk. Kimi zaman zorlandık, kimi zaman yorulduk. Birçok badire atlattık, birçok zorlu yoldan geçtik. Elbette eksiklerimiz de olmuştur. Ancak hiçbir zaman Korkuteli’mize duyduğumuz sevgiden, halkımıza karşı taşıdığımız sorumluluktan ve hizmet etme irademizden vazgeçmedik. Bütün bu süreçlerde değişmeyen tek önceliğim Korkuteli oldu.

"KOLAY ALINMIŞ BİR KARAR DEĞİL”

Bugün ise sizlerle, üzerinde uzun uzun düşündüğüm, vicdanımda ve gönlümde enine boyuna değerlendirdiğim önemli bir kararımı paylaşmak istiyorum. Siyasi hayatımda yeni bir yol ayrımına gelmiş bulunuyorum. Kolay alınmış bir karar değil. Geçmişte verilen emeklerin, birlikte yürüdüğümüz yolların, kurulan dostlukların ve paylaşılan mücadelelerin benim için kıymeti büyüktür. Bunların hiçbirini yok saymam, görmezden gelmem mümkün değildir. Ancak geldiğimiz noktada, Korkuteli’mize ve hemşehrilerimize karşı taşıdığım sorumluluğu her şeyin üzerinde tutarak tamamen kendi hür iradem ve vicdani değerlendirmem neticesinde, mensubu olduğum CHP’den istifa ederek belediye başkanlığı görevime bağımsız olarak devam etme kararı aldım.

"HESABIM KORKUTELİMİZİN YARINLARI İÇİNDİR”

Bugüne kadar olduğu gibi bugün de hesabım şahsım için değil, Korkuteli’mizin yarınları içindir. Siyasette farklı düşünceler, farklı tercihler ve farklı yollar elbette olacaktır. Herkesin düşüncesine, görüşüne ve kararına saygı duyduğum gibi, kendi hür irademle aldığım bu kararın da aynı anlayışla karşılanacağına inanıyorum. Bu vesileyle, bugüne kadar aynı çatı altında birlikte emek verdiğimiz, yol yürüdüğümüz, iyi günde ve zor günde sorumluluk paylaştığımız herkese teşekkür ediyorum. Geçmişte verilen hiçbir emeği unutmadan, kimseyi incitmeden ve geride bir kırgınlık bırakmadan yoluma devam etmek istiyorum. Çünkü benim için belediye başkanlığı, siyasi ayrılıkların büyütüleceği değil, ortak değerlerimizin korunacağı bir hizmet makamıdır.”

Orhan Saka Konferans Salonu’nda yapılan kura çekimine, 3. eleme turunu başarıyla tamamlayan 36 takım ile bu aşamadan itibaren organizasyona katılan 18 takım olmak üzere toplam 54 ekip katıldı.

Kura çekimi öncesinde konuşan TFF Başkan Vekili Fuat Göktaş, kupada 4. tura yükselen takımları tebrik ederek tüm kulüplere başarı dileklerini iletti. Göktaş ayrıca organizasyona isim sponsorluğu yapan Ziraat Bankası'na ve karşılaşmaları ekranlara taşıyan Turkuvaz Medya Grubu'na teşekkür etti.

Ziraat Türkiye Kupası 4. Eleme Turu Eşleşmeleri

Kura çekiminin ardından oluşan eşleşmeler şu şekilde sıralandı:

• Orduspor 1967 – Mısırlıcomtr Fatih Karagümrük
• Gemlik Sümerbey Futbol Spor – Çaykur Rizespor
• Karacabey Belediye Spor – Arca Çorum FK
• Keçtaş Ankara Keçiörengücü – Mardin 1969 Spor
• Antalyaspor – Bursa Yıldırım Spor
• Kızılkaya Tarım Şanlıurfaspor – Eminevim Ümraniyespor
• Eskişehir Anadolu Spor Faaliyetleri – Samsunspor
• Akedaş Kahramanmaraş İstiklal Spor – Erzurumspor
• Bodrum FK – Eskişehirspor
• İsbaş Isparta 32 Spor – Corendon Alanyaspor
• MKE Ankaragücü – Gençlerbirliği
• Manisa FK – Sebat Spor
• KCT 1461 Trabzon FK – SMS Grup Sarıyer
• Silivrispor – Bursaspor
• Kocaelispor – Serik Spor
• Adana 01 FK – Turka Esenler Erokspor
• Balıkesirspor – İstanbulspor
• Ekenler Beton Sivasspor – Muğlaspor
• Bandırma Spor – Ankaraspor
• Göztepe – Açıkalın Erciyes 38 FK
• Batman Petrol Spor – Malatya Yeşilyurt Spor
• Erzincan Futbol Yatırımları – Orfa Yapı Pendikspor
• Gaziantep FK – Aliağa
• Eyüpspor – Muş Spor
• Amed Sportif Faaliyetler – Karşıyaka
• Bitlis 1916 – Kasımpaşa
• Karabük İdman Yurdu Spor – TÜMOSAN Konyaspor

Kupa Maçları Aralık Ayında Oynanacak

Ziraat Türkiye Kupası 4. eleme turunda futbolseverlerin merakla beklediği karşılaşmaların tarihleri de belli oldu. Takımlar, bir üst tura çıkabilmek için 1, 2 ve 3 Aralık 2026 tarihlerinde sahaya çıkacak.

ABD'deki son seçimleri ve Kongre'deki yeni dağılımı hatırlatan Günaydın, "Trump’ın CAATSA yaptırımlarını kaldırabilmesi düne oranla çok daha fazla zor görünüyor. Bu şu demek, Türkiye, parasını ödediği F-35’leri alamama durumuyla karşı karşıya kalmaya devam edecek" dedi.

Günaydın, "buradan AKP’nin ve Erdoğan’ın çıkarması gereken dersler olduğunu" söyleyerek, "Artık Amerikan halkından aldığı onayı kaybetmiş Trump’tan meşruiyet dilenen bir hükümetin daha fazla bu dış desteğe dayanabilmesi mümkün değildir. Demek ki meşruiyeti kendi halkından alacaksın. Amerikan’ın başkanından meşruiyet dilenirsen Amerikan başkanının kendisi bir gün o meşruiyeti kaybedebilir. En önemli saptama budur. İkincisi, anlaşılıyor ki ve bir kere daha görülüyor ki uluslararası ilişkiler kişisel ilişkilerle yürümez, kurumsal ilişkilerle yürür. Erdoğan’ın altına sandalyeyi sürdü sürmedi tartışmaları bizi nereye getirdi? Elde hiçbir şey kalmayan, boş hamasetle birlikte adeta meşruiyetini de sorgular hâle getirmiş bir yapıyla karşı karşıyayız" diye konuştu.

“MEMLEKETİ VE ASKERİMİZİ YENİ MACERALARA SÜRÜKLEMEYİN”

Günaydın, Mekke Anlaşması'nın görüşmelerinin TBMM'de sürdüğüne işaret ederek, şöyle devam etti:

“Bize diyorlar ki Suudi Arabistan, Pakistan, Türkiye ve Mısır bir araya geleceksiniz ve birbirinizle bir anlaşma imzalayacaksınız. Mısır diyor ki ‘ben böyle bir anlaşma imzalamam’. Mısır irade koyuyor ve bu anlaşmaya girmiyor. Geriye kalıyor Pakistan, Arabistan, Türkiye. Ne yapacakmışız? Arabistan’la Husiler arasında sorun var. Husileri İranlılar yönlendiriyor. Husiler Suudi Arabistan’a saldırıyor. Biz Türk askerini Arabistan’a gönderecekmişiz ve Husilere karşı Arapları savunacakmış Türkiye. Böyle bir anlaşmada Türkiye Cumhuriyeti’nin bir gram yararı var mıdır? Jeopolitik, stratejik bir önceliğimiz olabilir mi böyle bir anlaşma? Türk askeri bir ihraç malı mıdır ki Arapları korumaya göndereceğiz o bölgeye? Peki, kim istemişti bunu? Altını çize çize söyleyelim; bu anlaşmanın talepkarları Trump ve Netanyahu’dur. ABD’nin başkanı bugün ağır bir yenilgi aldı. Biliyorsunuz, Netanyahu da İsrail’de benzer yenilgiyi, yani tek başına iktidar olamama durumunu geçenlerde görmüştü. Bununla yüz yüze gelmişti. Peki, bütün bu tablo nereye doğru götürüyor Türkiye’yi? Türkiye’yi ABD’nin İran operasyonlarının bir aparatı hâline getirmeye çalışıyorlar. Ben buradan Meclis'e sesleniyorum. Mecliste 600 milletvekili var. YENİ Parti’nin Mekke Anlaşması’ndaki tavrı son derece açıktır. Ulusal yararımızla, önceliğimizle asla örtüşmeyen bu anlaşmaya YENİ Parti imza atmayacak. DEM de bu anlaşmaya imza atmayacağını son derece açık bir şekilde TBMM'de deklare ettiler. 600 milletvekilinin tamamına seslenmek istiyorum; memleketi ve askerimizi yeni maceralara, tehditlere sürüklemeyin ve bu anlaşmaya hayır deyin. Amerika’nın piyonu olmaktan vazgeçin. Otomatik el kaldırmaktan, indirmekten vazgeçin. Memleketin yararını, halkın geleceğini düşünün ve buna hayır deyin.

O kadar aceleleri var ki bugün Kızılay Kanunu görüşülüyordu. Dördüncü maddede kalmıştı. Onu geri çekip Mekke Anlaşması’nı koyuyorlar ki bir an evvel çıkartalım. Kara mizahtır, tarihin cilvesidir, Trump’ın kaybettiği gün Trump’ın talimatını uygulamaya çalışmayın. Memleketin milletvekili olun.”

“BU ARSIZLARDA UTANAN YOK”

Türkiye’nin yaklaşık 8 yıldır ciddi iktisadi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Günaydın, Türkiye'nin enflasyonda dünya beşincisi, gıda enflasyonunda ise dördüncüsü olduğunu bildirdi.

Günaydın, şunları kaydetti:

"Dünyanın yirminci büyük ekonomisiyken en az 30 milyon insan açlık sınırının altında bu memlekette. 38 bin liraya dayanmış, 38 bin lira olarak belirleniyor açlık sınırı. Biliyorsunuz, ortalama emekli aylığı 24-25 bin lira civarında, asgari ücret 28 bin lira. Geniş tanımlı işsizlik kategorisine göre 11 milyon kişi işsiz. Dolayısıyla buralarda çorba zor kaynıyor.

Bütün bu yapının üzerine Türkiye bir organize soygunla karşılaştı. Fon skandalı sadece bir takım hırsızların yapabileceği bir iş değil, organize bir soygundur. Bu soygunun gerçekleşebilmesi için firmalar bulunmuştur. Kanıtladık, teker teker ortaya koyduk. O firmaların tamamının sahipleri, yönetim kurulu başkanları, üyeleri AKP’liler. Aracı firmalar var. Onların kimisi bakan yardımcısı sahipleri, kimisi eski AKP Gençlik Kolları başkanları. Ve nihayetinde de denetleyici kuruluşlar. Devlet Denetleme Kurulu’ndan BDDK’sına, SPK’sına kadar alayı bu soygunun göz göre göre gelmesine seyirci kalmışlar ve söylemek zorundayım ki aslında iş birliği yapmışlar. Tablo çok açık.

Hamasete gelince ‘Nereye ucu dokunursa sonuna kadar gideceğiz’ diyorlar. Peki, neymiş sonuna kadar gidilecek mesele? Tabloyu koyalım. 450 bin yatırımcının 850 milyar lirası iç edildi. Bazılarının cebine girdi. Fatma Betül Sayan Kaya 163 milyon lira koydu, 2 milyar 200 milyon lirayla çıktı. Bundan 15 yıl evvel yurt dışına öğrenci olarak gitmek için İBB bursuna muhtaç olan Fatma Betül Sayan Kaya, buraya 163 milyon lira koyacak parayı nereden buldu? Sonra vatandaş 17 Eylül’de bu skandalın patlayacağını bilmediği için parasını zamanında çekemezken Fatma Betül Sayan Kaya ve kocası o parayı tam zamanında nasıl çekti? Bugün bir Sağlık Bakanlığı bürokratı 20 milyar lirayla birlikte yurt dışına kaçmış. Hepimiz bu memlekette yaşıyoruz. Biliyoruz ki 20 milyar lirayı bir kişiye ve bir bürokrata yedirmezler. Bu Sağlık Bakanlığı bürokratı kimin adamıydı? Kimin çantacısıydı? Herkesin bildiği sır değil mi? Konuşmaya geldi mi atıyorsunuz, tutuyorsunuz ama tabloyla yüzleşebilen, utanabilen, özür dileyen hiç kimse yok. Rakam için bir şey söyleyeyim. Banker Kastelli skandalında 150 milyar lira dolandırılmıştı memleket. Şimdi 850 milyar lira. Yani Kastelli’nin altı katı bir dolandırıcılık var orta yerde. Kastelli intihar etti. Bunlarda, bu arsızlarda utanan yok, istifa eden yok, özür dileyen yok. Dolayısıyla tablo bu kadar açıktır.

“BORSA’DA 17 EYLÜL’DEN BERİ 7 TRİLYON LİRA KAYBEDİLDİ”

Peki, bununla sınırlı mı iktisadi sorun? Borsada 17 Eylül’den bu yana kayıp 7 trilyon lirayı aşmıştır. Bu meselenin Türkiye ekonomisine verdiği zarar 170-180 milyar dolardır. 170-180 milyar dolar hiç kimsenin hayal edemeyeceği kadar çok büyük paradır. Karşılaştırma olsun diye söylüyorum: 6 Şubat 2023 yılında Türkiye’de 11 ili yıkan o büyük depremde ev ve iş yerleri yıkılanların yeniden yapılması için Türkiye’nin 100 milyar dolara ihtiyacı vardır. Sadece bu skandalda 180 milyar dolar civarında para kaybedilmiştir. Bir kere daha buraya vurgu yapmak istiyorum. Cumhurbaşkanı dahil olmak üzere AKP’li yetkililer çıkınca diyorlar ki ‘Ucu nereye varırsa varsın, mutlaka üzerlerine gideceğiz, hesap soracağız’. Ben rakam veriyorum, rakam. Bu işten birkaç ayda 100 milyon liranın üzerinde para kazanan 141 kişi var, 73 tane de şirket var. Hadi açıklasanıza bunları. Niye açıklamıyorsunuz? 1 Eylül ile 15 Eylül tarihleri arasında 400 küsur milyar lirayı alarak dışarıya giden 411 tane AKP’li elit var. Niye açıklayamıyorsunuz bu rakamları? İçinde YENİ Partili varsa da açıklayın, CHP’li varsa da açıklayın, hangi partiden olursa olsun açıklayın. Zaten bizden birileri olsaydı sekiz sütuna manşet yapardınız. Hiç utanmıyorsunuz. 'Bir milyon liraya kadar paralarını iade edeceğiz' dediniz.

Burada iki tür insan var. Birisi 5, 10, 20 milyar lira para alıp kaçanlar, biri de içeride 70 bin lirasını, 100 bin lirasını, 150 bin lirasını, 500 bin lirasını kaptırıp da intiharın eşiğine gelenler. Yazıyor adam bana, ‘700 bin lira kaptırdım. İntiharın eşiğindeyim. Eşimle boşanma aşamasındayım’. 'Bir milyon liraya kadar olanların tamamını ödeyeceğiz' dediniz. Kaç para ödediniz? Adam başına ödediğiniz en fazla para 250 bin lira. Çünkü finanse edemiyorsunuz. Sebep ne? Tövbe hesabı açmışsınız. Utanmazlığın sınırına bakın. Yani adam parayı almış, kaçmış, diyorsun ki adama, ‘Ben senin bir hesabını açtım, getir o parayı oraya yatır’. Yatıran kaç kişi bugüne kadar? Bugüne kadar yatırılan toplam 30 milyar lira. 30 milyar lira, bugüne kadar yatırılan bütün para. Oysa bir kere daha söyleyeyim ki sadece 1-15 Eylül tarihleri arasında 400 milyar lirayı alıp kaçtı seninkiler. Yani vatandaşın parasını ödemenin yolu, AKP’li hırsızların yakasından yapışıp o parayı zorla ödetmektir. Ve bu hırsızlığı yapanın cezasız kalmaması.

Bu rakamlardan bahsederken TBMM işçinin, emekçinin, emeklinin yararına çalışmak yerine, Suudi Arabistan’a Husilerle olan kavgasında Türk askerini göndermek üzere mesai yapıyor. Bugüne kadar ne zaman asgari ücretin yükseltilmesi, en düşük emekli aylığının asgari ücret düzeyinde yükseltilmesi, diğer emekli aylıklarının da buna paralel olarak organize edilmesi şeklinde bir kanun teklifi versek ‘para yok’ dediniz. Utanmadan ‘para yok’ dediniz. Sonra anlaşıldı ki o paraların tamamını almışsınız ve çalmışsınız, cebinize koymuşsunuz."

“SİZE DERSİ İLK SEÇİMDE HALK VERECEK”

Günaydın, AK Partili belediyelere operasyon düzenlenmezken muhalefet belediyelerine operasyon yapıldığını anlattı. Esenyurt Belediyesi'ne yönelik operasyon sonrasında Vali Yardımcısının belediyeye kayyum atandığını ifade eden Günaydın, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sonra oraya belediye başkan yardımcısı olarak istisnai memurluktan, özel kalemden memur yapılmış, Beyoğlu’na belediye başkan yardımcısı yapılmış, Beyoğlu’nda aldığı rüşvetlerle esnafı bezdirmiş bir adamı Esenyurt’a belediye başkan yardımcısı yaptınız. O adam ne yapmış? Yalnızca iki yıl içerisinde çaldığı paraları koyacak yer bulamamış da parayı koyabilmek için ev kiralamış, içine kasa koymuş, içinde de paraları cukkalamış. Böylesine arsızlığı, hırsızlığı, uğursuzluğu bu memlekette hiç kimse görmedi. Peki, bu kayyumda görülen örnek neyi gösteriyor? Demek ki yanlış işler sizin taraflarda çok daha fazla yapılabiliyor. Çünkü denetim yok. ‘Bize kimse hesap soramaz’ diye güveniyorsunuz.

Bir tane belediye başkanı var mı AKP’li, sabahın köründe evden alınan? Ama bizim arkadaşlarımızı sabah altıda evinden tutukluyorsunuz. Kendi hırsızlarınıza lekelenmeme hakkından bahsederken belediye başkanlarımızı iki koluna polisleri dizerek sıra sıra fotoğraf çektirip adeta teşhir ediyorsunuz. Kuyu tipi cezaevlerine atıyorsunuz. Bütün bu yaptığınız zulümler sizi bir yere götürmez. Çünkü zulümle abad olunmaz. Memleketin rızasını kazanarak abad olunur. Ceberrutlukla, zalimlikle seçim kazanamazsınız. Trump’a güveniyorsanız Trump’a dersini Amerikan halkı veriyor. Size de dersini ilk seçimde bu memleket verecek, gün sayıyor."

Calıhan, terör örgütü PKK lideri Abdullah Öcalan’ın serbest bırakılması çağrısında bulunarak şunları söyledi:

“Ben bir Türk annesiyim. İki çocuğum partide çalışıyor. Gençlikte çalışıyor. Biz anneler olarak dünyanın dört bir yerinden Barış Anneleri var. Hepsi barış istiyor. Sayın Abdullah Öcalan’ın özgür olmasını istiyor. O özgür olmazsa barış olmaz. Biz onun özgür olmasını istiyoruz. Barış istiyoruz. Artık bu Türkiye toprakları kana doymuştur. O topraklara fidan ekilmesi lazım, mezar değil. Biz mezar istemiyoruz. Ben Türk kadınlarına da söylüyorum. Buyurun gelin, birlikte bir barışı çözelim.”

"Pek Çok Konu Konuşuldu"

Basın açıklamasının ardından ANKA Haber Ajansı’na değerlendirmelerde bulunan DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, annelerin siyasi parti temsilcileri ve TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüşmelerinde, sürecin hız kazanması ve somut, olumlu adımlarla ilerlemesi taleplerini ilettiklerini söyledi. Doğan, şöyle konuştu:

“Tüm görüşmelerde içerik aynıydı aslında. Talepler, ortak talepler; sürecin hız kazanması, yalnızca hız kazanması değil tabii, somut ve olumlu adımlarla ilerlemesi, bu anlamda hız kazanması. Bu çerçevede birtakım talepleri vardı annelerin. Sayın Öcalan’ın statüsünün belirsizliğinin artık ortadan kaldırılması, çerçeve yasanın yürürlüğüne dair belirsizliğin ortadan kaldırılması, geri dönüşlerin başlayabilmesi, haksız hukuksuz tutuklulukların son bulması. Bugün 4 Kasım, Kobani kumpas davasının aynı zamanda 10. yılı. Bir dakika dahi içeride tutulmamaları gereken insanların on yıldır hayatlarından çalındı. Tabii onların şahsında dile gelen ağırlaştırılmış hapis cezalarıyla, içeride kalamayacak durumdaki ağır hasta mahpuslar, pek çok konu konuşuldu.

Bu anlamda anneler kendi isteklerini, taleplerini doğrudan muhataplarına iletmiş oldular. Bundan sonrasına dair bütün o konuşmaların neye evrileceği, süreçteki olumlu etkilerle ölçülebilecek. O yüzden onlar adına bir şey söylemek de istemiyorum. Doğrusu bunu çok tercih etmiyorum. Kolaylaştırıcılık yaptık bu süreçte. Anneler 27 ayrı Barış Anneleri Meclisi organizasyonunun kararıyla gelmişlerdi. Kendi özgün kararları. Bu karar doğrultusunda biz de onlara katkı sunmaya çalıştık.”

Doğan, Meclis’te grubu bulunan siyasi partilerle yapılan görüşmelere ilişkin, “Büyük bir ilgiyle ve siyasi nezaketle ağırladılar kendilerini. Biraz önce anneler de burada yaptıkları açıklamada bu ilgi ve dikkatle bu konuya eğilmelerine ilişkin kendilerine de zaten teşekkürlerini ifade ettiler. Biz de bu sürecin, annelerin taleplerinin bundan sonrası için de takipçisi olmaya çalışacağız. Her biri evlat acısı yaşamış, ağır bedeller ödemiş anneler. Bu sesi duymak gerekiyor. Aynı zamanda buradan Kürt olmayan annelere de seslendiler. Hiç kimsenin artık evladı toprağa düşmesin” ifadelerini kullandı.

“Numan Bey Barış Konusundaki Kararlılığı Vurguladı”

Doğan, Kurtulmuş’un annelere somut adım atılacağına ilişkin bir mesaj verip vermediği sorusuna şu yanıtı verdi:

“Numan Bey de bu konudaki kararlılığı, siyaset kurumunun üstlenmesi gereken sorumluluğu yineledi. Ve barış konusundaki kararlılığa ilişkin bir vurguda bulundu. Ama dediğim gibi bundan sonrası atılacak adımlarla doğrudan ölçülebilir. Yalnızca çünkü sözün yetmediğini anneler de ifade ettiler. Sözün ötesine geçen, Meclis’in aktif sorumluluk alması gereken bir sürecin içindeyiz.”

AEK ATİNA - REAL MADRID MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

AEK Atina - Real Madrid maçı, 4 Kasım 2026 Çarşamba günü saat 20.45'te başlayacak. Şampiyonlar Ligi'nin dördüncü haftasında oynanacak karşılaşmaya AEK Atina ev sahipliği yapacak.

Mücadele, iki takımın lig aşamasındaki puan mücadelesi açısından önem taşıyor. Real Madrid ilk üç maçını kazanırken AEK Atina, geride kalan üç karşılaşmada bir galibiyet ve iki mağlubiyet aldı.

AEK ATİNA - REAL MADRID MUHTEMEL 11'LER

İki takımın sahaya çıkması beklenen muhtemel 11'leri şöyle:

AEK Atina muhtemel 11: Brignoli, Rota, Moukoudi, Relvas, Pilios, Majer, Marin, Vitális, Koita, Varga, Jović.

Real Madrid muhtemel 11: Courtois, Dumfries, Rüdiger, Huijsen, Carreras, Camavinga, Bernardo Silva, Brahim Díaz, Bellingham, Vinícius Júnior, Mbappé.

İlk 11'ler henüz resmileşmedi. Teknik direktörlerin son kararları karşılaşma öncesinde açıklanacak.

ARDA GÜLER AEK ATİNA MAÇINDA OYNAYACAK MI?

Real Madrid'in milli futbolcusu Arda Güler, AEK Atina karşılaşmasında forma giyemeyecek. İspanyol kulübünün 3 Kasım'da açıkladığı maç kadrosunda 21 yaşındaki futbolcuya yer verilmedi.

UEFA'nın maç önü bilgilendirmesinde Arda Güler'in dinlendirildiği belirtildi. Real Madrid'in açıkladığı kadroda ayrıca Aurélien Tchouaméni de bulunmuyor.

AEK ATİNA - REAL MADRID MAÇINDA EKSİK FUTBOLCULAR

Real Madrid'de Rodrygo dizindeki, Raúl Asencio ise bacağındaki sakatlık nedeniyle karşılaşmada görev yapamayacak. Federico Valverde ise sakatlığının ardından yeniden takımla çalışmalara başladı ve maç kadrosuna dahil edildi.

AEK Atina'da João Mário hastalığı nedeniyle forma giyemeyecek. Lazaros Rota'nın hastalık, kaleci Thomas Strakosha'nın ise bilek sakatlığı nedeniyle durumu belirsizliğini koruyor.

REAL MADRID ŞAMPİYONLAR LİGİ'NDE ÜÇTE ÜÇ YAPTI

Teknik direktör José Mourinho yönetimindeki Real Madrid, UEFA Şampiyonlar Ligi'nde oynadığı ilk üç karşılaşmadan da galibiyetle ayrıldı. İspanyol temsilcisi, lig aşamasında 9 puana ulaşarak üst sıralarda yer aldı.

Real Madrid'in Şampiyonlar Ligi'ndeki sonuçları:

• Real Madrid 2-1 Inter
  
• Roma 3-4 Real Madrid
  
• Real Madrid 4-1 Leipzig
  

Madrid ekibi, son lig maçında Racing Santander'i deplasmanda 3-0 mağlup etti. Mourinho'nun öğrencileri, tüm kulvarlarda üst üste altı galibiyet alırken bu karşılaşmalarda toplam 18 gol kaydetti.

AEK ATİNA'NIN SON DURUMU VE PUANI

Marko Nikolić yönetimindeki AEK Atina, Şampiyonlar Ligi'nin ilk üç haftasında 3 puan topladı. Yunanistan temsilcisi, LASK galibiyetinin ardından Shakhtar Donetsk ve Manchester City karşılaşmalarını kaybetti.

AEK Atina'nın Şampiyonlar Ligi sonuçları:

• AEK Atina 1-0 LASK
  
• Shakhtar Donetsk 3-1 AEK Atina
  
• Manchester City 5-1 AEK Atina
  

Yunanistan Süper Ligi'nde 17 puanla dördüncü sırada bulunan AEK Atina, son lig maçında Panathinaikos'a 2-0 yenildi. Takımın bu sezonki en golcü oyuncusu, tüm kulvarlarda dokuz gole ulaşan Barnabás Varga oldu.

AEK ATİNA İLE REAL MADRID DAHA ÖNCE KAÇ KEZ KARŞILAŞTI?

AEK Atina ile Real Madrid, Avrupa kupalarında daha önce dört kez karşı karşıya geldi. Bu karşılaşmaların birini Real Madrid, birini AEK Atina kazandı; iki mücadele beraberlikle sonuçlandı.

İki takım, son olarak 2002-2003 sezonunda Şampiyonlar Ligi grup aşamasında karşılaştı. Atina'daki mücadele 3-3, Madrid'deki karşılaşma ise 2-2 sona erdi.

AEK Atina, Real Madrid'i sahasında ağırladığı iki Avrupa kupası maçında da yenilmedi. Öte yandan Yunan ekibinin eski Real Madrid futbolcusu Luka Jović, bu kez eski takımına karşı mücadele edecek.

AEK ATİNA - REAL MADRID MAÇI HANGİ KANALDA, ŞİFRESİZ Mİ?

AEK Atina - Real Madrid maçı, 4 Kasım 2026 Çarşamba günü saat 20.45'te tabii Spor üzerinden canlı yayınlanacak. Şampiyonlar Ligi'nin dördüncü haftasındaki karşılaşmayı Türkiye'den takip etmek isteyen futbolseverler, tabii platformunun ilgili abonelik paketi üzerinden mücadeleyi izleyebilecek. Karşılaşmanın Türkiye'deki yayını şifreli olacak.

SEVDAN BİR ATEŞ BU AKŞAM VAR MI, YENİ BÖLÜM MÜ?

Sevdan Bir Ateş dizisi bu akşam yeni bölümüyle Show TV ekranlarında olacak. Kanalın açıklanan 4 Kasım 2026 yayın akışına göre dizinin 9. bölümü saat 20.00'de başlayacak.

Show TV, yeni bölüm öncesinde iki ayrı fragman ve ön izleme görüntülerini izleyicilerle paylaştı. Tanıtımlarda Hüma'nın ortadan kaybolması ve Mirza'nın geçmişte kendisinden saklanan gerçekleri araştırması dikkat çekiyor.

SEVDAN BİR ATEŞ 9. BÖLÜMDE NELER OLACAK?

Sevdan Bir Ateş'in 9. bölümünde Mirza, Hüma'nın kendi kızı olduğunu herkesin önünde açıklayacak. Yıllar boyunca bu gerçeğin kendisinden gizlenmiş olması nedeniyle Leyla'ya karşı büyük bir öfke duyacak.

Leyla ise geçmişte kendisine güvenmeyen Mirza'dan ayrılma kararını sürdürecek. İkili arasındaki gerilim devam ederken DNA testine müdahale edildiğinin ortaya çıkması, Kozaklı Konağı'ndaki ilişkileri daha da karmaşık hale getirecek.

Mirza, ilk test sonucunun değiştirilmesinde kimin rol oynadığını öğrenmek için Vuslat, Destan ve Macide ile yüzleşecek. Bu gelişmelerin ardından konakta saklanan sırlar yeniden gündeme gelecek.

HÜMA KAYBOLUYOR MU? MİRZA VE LEYLA'YI NE BEKLİYOR?

Yeni bölüm fragmanına göre Hüma, Vuslat ile yaşadığı konuşmanın ardından konaktan ayrılacak. Küçük kızın kaybolduğu haberini alan Mirza ve Leyla, onu bulmak için harekete geçecek.

Bu sırada Tespihçi ile Faysal'ın yollarının kesişmesi, Mirza'yı geçmişte yaşanan olaylara ilişkin yeni bilgilerle karşı karşıya bırakacak. Hüma'nın bebeğinde gizlenen anahtarın açtığı kutudan çıkan silah, Leyla'nın yıllardır sakladığı gerçeklerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayacak.

Leyla'nın Mirza'ya anlatacakları, geçmişte yaşananlara ilişkin bilinenleri değiştirebilecek. Yeni bölüm, hem Hüma'nın kaybolması hem de Mirza ile Leyla'nın yüzleşmesi etrafında şekillenecek.

SEVDAN BİR ATEŞ SON BÖLÜMDE NELER OLDU?

Sevdan Bir Ateş'in 8. bölümünde Mirza, yaptırdığı yeni DNA testi sonucunda Hüma'nın biyolojik babası olduğunu öğrendi. İlk testin sonucunun değiştirilmesi, karakterler arasındaki güven sorununu daha da derinleştirdi.

Leyla ise kızıyla birlikte yeni bir hayat kurmaya çalışırken ekonomik güçlüklerle mücadele etti. Mirza ile yaşadığı tartışmanın ardından boşanma kararını açıklaması, son bölümün önemli gelişmelerinden biri oldu.

SEVDAN BİR ATEŞ OYUNCULARI KİMLER?

CNP Film imzalı Sevdan Bir Ateş dizisinde Murat Ünalmış, Mirza Kozaklı karakterini canlandırırken Özge Özacar, Leyla Kızılırmak rolünü üstleniyor. Dizinin oyuncu kadrosunda Gökçe Eyüboğlu, Sitare Akbaş, Taner Rumeli, Sezin Bozacı, Yeşim Gül, Beyti Engin ve İsmail Hakkı da yer alıyor.

Yönetmenliğini Murat Saraçoğlu'nun yaptığı dizinin senaryosunu Eda Tezcan ve Selda Akın kaleme alıyor. Yapım, yıllar önce yarım kalan bir aşkı, aile sırlarını ve geçmişten gelen hesaplaşmaları konu alıyor.

SEVDAN BİR ATEŞ 9. BÖLÜM SAAT KAÇTA, HANGİ KANALDA?

Sevdan Bir Ateş dizisinin 9. bölümü 4 Kasım 2026 Çarşamba günü saat 20.00'de Show TV'de yayınlanacak. Yeni bölüm öncesinde yayımlanan fragmanlar ve ön izleme görüntüleri kanalın resmî internet sitesi üzerinden izlenebiliyor.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!