Önergenin gerekçesinde, faciaların tekrarlanmaması ve idari ihmallerin ortaya çıkarılması için yapılması gerekenler şu ifadelerle aktarıldı:

"30 Ağustos 2026 tarihinde Girne Limanı’ndan Taşucu’na sefer yapmak üzere hareket eden FİLO JET isimli yolcu gemisi, Girne açıklarında su alarak alabora olmuş ve yaşanan facia sonucunda can kayıpları meydana gelmiştir. Kazayla ilgili yürütülen soruşturma kapsamında mahkemeye aktarılan bilgiler ile kamuoyuna yansıyan ciddi iddialar; geminin teknik durumu ve sefere uygunluğunun yanı sıra, sefere çıkışına ilişkin izin ve denetim süreçlerinin, kaptan ve mürettebatın yeterliliklerinin ve bu alanlardaki kamusal denetim mekanizmalarının da kapsamlı biçimde araştırılmasını gerekli kılmaktadır.

Bu çerçevede, geminin kaza tarihinde sefere çıkmaya teknik ve hukuki olarak uygun olup olmadığının, gerekli kontrol ve denetimlerinin yapılıp yapılmadığının ve sefere çıkışına hangi makamlar tarafından, hangi inceleme ve değerlendirmeler sonucunda izin verildiğinin araştırılması gerekmektedir. Gemi kaptanının bu gemiyi sevk ve idare etmek ve söz konusu seferi gerçekleştirmek için gerekli ve geçerli ehliyet ve yeterliliğe sahip olup olmadığının, buna ilişkin belgelerin hangi usulle kabul edildiğinin ve ilgili makamlarca gerekli kontrollerin yapılıp yapılmadığının da açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

"Meclis Araştırma Komitesi Kurulması Gerekli Görülmektedir"

Yaşanan facia, Girne Limanı’ndaki idari işleyiş ile deniz taşımacılığına ilişkin kamusal denetim sisteminin de ivedilikle incelenmesini gerekli kılmıştır. Gemilerin sefere uygunluğunu denetlemekle görevli kurul, makam ve mekanizmaların mevzuata uygun biçimde oluşturulup oluşturulmadığının ve etkin olarak çalıştırılıp çalıştırılmadığının, gerekli teknik ve uzman personelin bulunup bulunmadığının, limandan çıkış öncesi kontrol ve denetimlerin fiilen nasıl yürütüldüğünün ve ilgili kamu makamlarının görev ve sorumluluklarını gereği gibi yerine getirip getirmediğinin araştırılması önem taşımaktadır.

Meclis Araştırmasının amacı, devam eden adli soruşturmaya müdahale etmek veya cezai sorumluluk belirlemek değildir. Amaç, facianın meydana gelmesine ilişkin idari süreçleri bütünlüklü biçimde incelemek, varsa idari ve kurumsal ihmal ve sorumlulukları ortaya çıkarmak, mevcut mevzuat ve denetim sistemindeki eksiklikleri belirlemek ve benzer faciaların tekrar yaşanmaması için alınması gereken yasal, idari ve kurumsal önlemleri saptamaktır. Bu nedenlerle, olayın tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Cumhuriyet Meclisi bünyesinde bir Meclis Araştırma Komitesi kurulması gerekli görülmektedir."

Karşılaşmada Bursaspor’un üstünlüğü ilk yarının son bölümünde geldi. Dakikalar 45’i gösterdiğinde sahneye çıkan Kelechi Iheanacho, attığı golle takımını 1-0 öne geçirdi. İlk 45 dakika Bursaspor’un üstünlüğüyle sona erdi.

İkinci yarıya da hızlı başlayan yeşil-beyazlılar, 59. dakikada Halil Akbunar’ın kaydettiği golle farkı ikiye çıkardı.

Bursaspor, 67. dakikada İstanbulspor savunmasının yaptığı hata sonucunda üçüncü golü buldu. Duran Şahin’in kendi kalesine gönderdiği top filelerle buluşurken skor 3-0’a geldi.

Maçta son sözü ise bir kez daha Iheanacho söyledi. Nijeryalı futbolcu, 76. dakikada kendisinin ikinci, Bursaspor’un ise dördüncü golünü kaydetti.

Kalan dakikalarda başka gol olmayınca Bursaspor, İstanbulspor’u 4-0 mağlup etti. Bu sonuçla yeşil-beyazlı ekip puanını 12’ye yükseltti.

ABD ile ticari anlaşmazlık yaşayan Kanada ekonomisinin çökebileceğini savunan Trump, kendisini "düşman" ilan eden Kanadalı liderlerin, siyasi açıdan "çok kötü" bir tercih yaptıklarını ve bundan zarar göreceklerini ileri sürdü.

Kanada Başbakanı Carney, ülkesinin ABD ile yaşadığı gümrük anlaşmazlığına ilişkin son açıklamasında, müzakerelerinin "nihayetinde tıkanana kadar" sürdüğünü belirterek, yeniden müzakerelere açık kapı bıraktıklarını bildirmişti.

Bu tespitin ardından Nurettin Demirkol hakkında gözaltı kararı ile adresinde de arama yapılması kararı çıkarıldı.

Karşılaşmaya etkili başlayan Ay-yıldızlı ekip, ilk seti 25-18 kazanarak mücadelede 1-0 öne geçti. İkinci sette ise Almanya’nın oyununa karşılık vermeye çalışan Türkiye, setin sonunda üstünlüğü rakibine kaptırdı ve 25-22’lik skorla durum 1-1’e geldi.

Üçüncü sette iki takım arasındaki çekişme sürerken, kritik anlarda daha etkili olan Filenin Sultanları seti 25-18 kazanarak yeniden öne geçti.

Karşılaşmanın dördüncü setinde de üstünlüğünü koruyan Türkiye, seti 25-22, maçı ise 3-1 kazanmayı başardı. Bu sonuçla Ay-yıldızlılar Avrupa Şampiyonası’nda yarı finale yükseldi.

Filenin Sultanları’nın yarı final yolculuğu

A Milli Kadın Voleybol Takımı, turnuvada mücadele ettiği A Grubu’nu ikinci sırada tamamlamıştı. Son 16 turunda Azerbaycan ile karşılaşan Türkiye, rakibini geçerek çeyrek finale yükselmişti.

Çeyrek finalde Almanya’yı da 3-1 mağlup eden Filenin Sultanları, şampiyonluk yolunda son dört takım arasına kaldı.

Yarı finalde rakip Sırbistan

Türkiye, 5 Eylül Cumartesi günü oynanacak yarı final karşılaşmasında Sırbistan ile karşı karşıya gelecek.

Sırbistan, çeyrek finalde Yunanistan ile karşılaşırken mücadeleyi 3-0 kazanarak yarı finale yükseldi. Böylece Filenin Sultanları ile Sırbistan, Avrupa Şampiyonası’nda finale çıkabilmek için mücadele edecek.

EBRAR KARAKURT NEDEN MİLLİ TAKIMDA YOK?

Ebrar Karakurt, 2026 yazında bel ve kalça bölgesindeki ağrıları nedeniyle tedavi altına alınmıştı. Yapılan klinik değerlendirme ve görüntüleme tetkiklerinde milli oyuncunun sağ sakroiliak ekleminde sıvı artışı ve kemik iliği ödemi tespit edilmişti.

Türkiye Voleybol Federasyonu tarafından haziran ayında yapılan açıklamada Karakurt’un tedavisine başlandığı ve iyileşme sürecinin yaklaşık 4 ila 6 hafta sürmesinin öngörüldüğü belirtilmişti. Karakurt bu süreçte Voleybol Milletler Ligi’nin bazı etaplarında ve finallerinde de forma giyemedi.

EBRAR KARAKURT MİLLİ TAKIMA ÇAĞRILMADI MI?

Ebrar Karakurt, sezon başında açıklanan 30 kişilik geniş VNL kadrosunda yer alıyordu. Dolayısıyla yıldız oyuncunun milli takım planlamasının tamamen dışında bırakıldığı yönünde bir durum bulunmuyordu. Karakurt, yaşadığı sağlık problemi sonrasında maç kadrolarından uzak kaldı.

Bununla birlikte Türkiye Voleybol Federasyonu, Ebrar Karakurt’un 2026 Avrupa Şampiyonası kadrosuna alınmamasına ilişkin ayrıca yeni ve ayrıntılı bir gerekçe açıklamadı. Bu nedenle mevcut resmi bilgiler doğrultusunda kadro tercihini yalnızca sakatlığa bağlayan kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil.

EBRAR KARAKURT 2026 CEV AVRUPA ŞAMPİYONASI KADROSUNDA VAR MI?

Ebrar Karakurt, 2026 CEV Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonası kadrosunda yer almıyor. Türkiye Voleybol Federasyonu’nun açıkladığı 14 kişilik kadroda pasör çaprazı olarak Melissa Vargas bulunurken smaçör rotasyonunda Hande Baladın, Saliha Şahin, İlkin Aydın, Derya Cebecioğlu ve Yaprak Erkek yer aldı.

Filenin Sultanları’nın Avrupa Şampiyonası kadrosunda ayrıca pasörler Cansu Özbay ve Elif Şahin; orta oyuncular Eda Erdem Dündar, Zehra Güneş, Sinead Jack-Kısal ve Deniz Uyanık; liberolar ise Gizem Örge ile Eylül Akarçeşme Yatgın bulunuyor.

EBRAR KARAKURT NEDEN YOK? SON DURUM NE?

Ebrar Karakurt’un Avrupa Şampiyonası kadrosunda bulunmadığı kesinleşirken, milli oyuncunun milli takıma bir daha çağrılmayacağı yönünde resmi bir açıklama bulunmuyor. Karakurt, 2026 sezonunun başında Filenin Sultanları’nın geniş kadrosunda yer almış ancak yaşadığı sağlık problemi sonrasında VNL’nin ilerleyen bölümlerinde forma giyememişti.

20 yaşındaki Nijeryalı forvet, futbol eğitimine ülkesinde FC Bako ve VOE Football Academy altyapılarında başladı. Orakpo, gelişim sürecini daha sonra FC Bayern Global Academy’de sürdürdü.

Profesyonel kariyerinde Fransa’da Nice, Montpellier ve AS Nancy formaları giyen genç oyuncu, geçtiğimiz sezon 26 karşılaşmada görev aldı. Orakpo, bu maçlarda 3 kez fileleri havalandırırken 1 de asist yaptı.

Danimarka temsilcisi Midtjylland’dan 4+1 yıllığına kadroya dahil edilen 22 yaşındaki santrfor, Trabzon Havalimanı’nda kendisini karşılayan taraftarların yoğun ilgisiyle karşılaştı. Havalimanından çıkışında çiçeklerle karşılanan genç futbolcu, burada basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

“Buraya gelmeyi tercih ettim”

Trabzonspor’a transfer olduğu için mutlu olduğunu ifade eden Franculino Dju, transfer sürecinin gelişimiyle ilgili olarak, "Kulüp benimle iletişime geçti. Kulübün söylediği şeyler benim de çok hoşuma gitti. Bu yüzden buraya gelmeyi tercih ettim" dedi.

Genç oyuncunun, Trabzonspor’la resmi işlemlerinin ardından takımla çalışmalara başlaması bekleniyor.

Onuachu ve Mendy’ye de yoğun ilgi

Franculino Dju’yu karşılamak için Trabzon Havalimanı’nda toplanan bordo-mavili taraftarlar, izin dönüşü kente gelen takımın diğer futbolcuları Paul Onuachu ve Batista Mendy ile de karşılaştı.

Taraftarlar, Onuachu ve Mendy’ye yoğun ilgi gösterirken futbolcularla fotoğraf çektirdi.

MARCO ASENSIO SAKATLIK İDDİALARINA FENERBAHÇE’DEN YANIT

Sarı-lacivertli kulüp, spor yorumcusu Serdar Ali Çelikler tarafından dile getirilen iddiaların gerçeği yansıtmadığını bildirdi. Fenerbahçe, Asensio’nun sezon başından bu yana diz bağlarında ciddi bir sorun yaşadığı, çapraz bağ riski bulunduğu ve ameliyat talep ettiği yönündeki bilgilerin doğru olmadığını vurguladı.

Kulüp açıklamasında, futbolcuların sağlık durumları konusunda Fenerbahçe’nin resmi bilgilendirmelerinin esas alınması gerektiğine dikkat çekildi. Asensio hakkında tıbbi verilere dayanmayan iddiaların kamuoyuna kesin bilgiler şeklinde aktarılmasına da tepki gösterildi.

ASENSIO AMELİYAT OLACAK MI?

Gün içinde ortaya atılan iddialarda Marco Asensio’nun dizindeki problem nedeniyle ameliyat seçeneğini değerlendirdiği öne sürülmüştü. Ancak daha sonra gelen haberlerde oyuncu için herhangi bir ameliyat planlamasının bulunmadığı ve tedavi sürecinin Fenerbahçe sağlık heyetinin kontrolünde devam ettiği belirtildi.

Fenerbahçe’nin son açıklamasıyla birlikte ameliyat ve çapraz bağ sakatlığı iddiaları kulüp tarafından açık şekilde yalanlanmış oldu.

ASENSIO’NUN GERÇEK SAKATLIĞI NE?

Fenerbahçe, 23 Ağustos’ta yaptığı sağlık bilgilendirmesinde Marco Asensio’nun MR görüntülemesinde sol bacak üst adalesinde zorlanma ve gerilme bulguları tespit edildiğini duyurmuştu. Oyuncunun tedavi ve rehabilitasyon programına başlandığı ve Beşiktaş derbisine yetiştirilmesinin hedeflendiği açıklanmıştı.

Bu sezon Fenerbahçe formasıyla 7 karşılaşmada görev alan 30 yaşındaki Asensio, 1 gol ve 1 asistlik katkı sağladı. İspanyol futbolcunun sarı-lacivertli kulüple sözleşmesi 2028 yılına kadar devam ediyor.

View this post on Instagram

A post shared by Fenerbahçe (@fenerbahce)

MARCO ASENSIO BEŞİKTAŞ DERBİSİNDE OYNAYACAK MI?

Marco Asensio’nun Beşiktaş karşısında forma giyip giyemeyeceği konusunda henüz kesin bir açıklama yapılmadı. Fenerbahçe sağlık heyetinin oyuncunun tedavisini sürdürdüğü belirtilirken, derbide oynama kararının sağlık durumu ve son kontrollerin ardından netleşmesi bekleniyor.

İBB davasının ikinci duruşmasında Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında bulunduğu 13 kişinin beyanları alındı. Beyanların sona ermesinin ardından, duruşma savcısı, tüm tutuklu isimlerin tutukluluk hallerinin devamını talep etti.

Mahkeme başkanı, Bakırköy Belediye Başkan Yardımcısı Ali Rıza Akyüz ve iş insanı Serkan Öztürk’ün tahliyesine, kalan 51 ismin tutukluluğunun devamına karar verildiğini açıkladı.

“Varlığından haberdar olmadığım bir örgüt yüzünden 1,5 yıldır çile çekiyorum”

Medya A.Ş. Satın Alma ve İhale Müdürü Fatoş Ayık’ın tahliye talepli beyanıyla duruşmaya başlandı. Ayık, eski AKP’li İBB Başkanı Kadir Topbaş döneminde belediyede çalışmaya başladığını söyledi. Ayık, “Varlığından haberdar olmadığım bir örgüt yüzünden 1,5 yıldır çile çekiyorum” dedi.

Kamu kurum ve kuruluşlarını zarara uğratmakla suçlanan Fatoş Ayık, suçlamanın aksine Medya A.Ş.’de hizmet alımlarında yüzde 40 kâr elde edildiğini belirtti.

Ayık beyanının sonunda, “Artık kendimi geçtim, 1,5 senenin sonunda 69 yaşındaki annem ve 74 yaşındaki babamın cezaevi kapılarındaki, mahkeme salonlarındaki gözü yaşlı bekleyişleri son bulsun istiyorum” dedi.

“Önceki dönemlerde aynı ihaleleri yapan insanların hepsi ödüllendirilmiş”

Fatoş Ayık’ın ardından tutuklu İBB Basın ve Halkla İlişkiler Daire Başkanı Taner Çetin’in avukatının, tahliye talepli beyanına geçildi. Çetin’in yerine söz alan avukatı Pınar Çengel, müvekkilinin suçlandığı ihale yöntemleriyle 2019’dan öncekilerin aynı olduğunu ifade etti. Çengel, “Önceki dönemlerde aynı ihaleleri yapan insanların hepsi ödüllendirilmiş. Bazıları bugün bakanlık bünyesinde görev yapıyor” dedi.

Taner Çetin’in diğer avukatı Turgut Hökenek ise müvekkilin tutukluluğunun devamını gerektiren somut bir gerekçenin kalmadığını söyledi. Hökenek, “Yaklaşık 16 ayı aşkın bir tutukluluk süresi, dosyanın mevcut aşaması, delillerin toplanmış olması, müvekkilin kişisel koşulları ve isnat edilen suçların unsurlarına ilişkin savunmalarımızda birlikte değerlendirildiğinde tutuklamanın devamının artık ölçülülük sınırlarını fazlasıyla aşacağı kanaatindeyiz” dedi.

İstanbul Planlama Ajansı Başkanı Buğra Gökce, tahliye talebinde bulunmak için kürsüye geldi. “İmzaladığım hiçbir evrakta, bir kuruş kamu zararıyla karşılaşılmadı” diyen Buğra Gökce, hakkındaki suçlamaya dair iddianamede maddi bir unsur olmadığını söyledi.

İddia edilen “örgütü” reddeden Buğra Gökce, “Örgüt adına olması için menfaat sağlamam lazım. Kredi ile aldığım bir evim var, arabam yok. Cezaevinde yattığım sürede de maddi sıkıntı yaşıyorum ve bununla da onur duyuyorum” dedi. Gökce devamında, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na aday olmak için İBB’deki görevinden istifa ettiğini hatırlatıp “Beni aday yapmadılar, ben nasıl örgüte hizmet etmiş olabilirim?” diye sordu.

“Kızımın birçok ilkini kaçırdım”

İBB İmar ve Şehircilik Daire Başkanı Ramazan Gülten’in beyanına geçildi. Gülten, tarafına yöneltilen suçlamaların neden maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunmasında açıkladığını söyledi.

Eylem 25’te, projelerin silüet onayında hukuka aykırı biçimde bekletildiği ve bu süreçte menfaat talep edildiği iddiasına değinen Gülten, “Silüet incelemeleri 2019 öncesinde de yapılmaktaydı. Biz daha önce tek imzayla yürütülen bu süreci, farklı uzmanlık alanlarından meslek insanlarının birlikte değerlendirme yaptığı daha şeffaf ve kurumsal bir yapıya dönüştürdük” dedi.

Gülten, “Savcılığın talebi üzerine yapılan incelemede, suçlamaya konu projelerin silüet onayına tabî olması gerektiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla hukuka aykırı olduğu ileri sürülen işlemin mevzuata uygunluğu dosyadaki incelemeyle de ortaya konulmuştur” diye devam etti.

Ramazan Gülten beyanının devamında, tutukluyken baba olduğunu söyledi ve “Savunmamda, ben tutukluyken dünyaya gelen kızımdan bahsetmiştim. Onun birçok ilkini kaçırdığımı, hiç değilse ilk yaş gününü ve ilk adımlarını kaçırmak istemediğimi söylemiştim. Tutukluluğumun devamı nedeniyle onları da kaçırdım” dedi.

Gülten şunları söyledi:

“Sevgili eşim, yokluğumu kızımıza hissettirmemeye çalışarak onu büyütürken benim yerime onun ilklerine tanıklık etti. Sonra gördüklerini ve yaşadıklarını haftalık bir saatlik görüşlerimizde ve on dakikalık telefon konuşmalarımızda bana anlatarak beni kızımın hayatının içinde tutmaya, babalığımı eksiltmemeye çalıştı. İlk adımlar ve ilk yaş günü artık geride kaldı. Biz de geride kalanları saymak yerine, birlikte atacağımız binlerce adımı düşünmeyi öğrendik. Bugün sizden geçmişte kaçırdığım anları geri vermenizi istemiyorum. Bunun mümkün olmadığını biliyorum. Ancak bundan sonra kızımla yaşayabileceğim anların da eksilmemesini istiyorum. Yargılamadan kaçmak gibi bir düşüncem yoktur. 20 yıllık meslek hayatım,17 yıllık kamu hizmetim, ailem, yaşam düzenim ve bütün bağlarım buradadır. Savunmam alınmış, deliller dosyaya girmiş ve hakkımdaki iddialar ayrıntılı biçimde tartışılmıştır. Bu nedenle geldiğimiz aşamada tutukluluğumun devamının gerekli ve ölçülü olmadığını düşünüyorum.”

Ramazan Gülten’in avukatı Enes Ermaner söz aldı. “Ramazan Gülten’in özgürlüğünden mahrum bırakılmasını bugün hâlâ gerekli kılan somut delil nedir” diyen Ermaner, “Müvekkilimizin bu dosyada bulunmasının temelinde, belirttiğimiz gibi sadece İBB’de imar alanında üst düzey bir kamu görevlisi olarak çalışmış olması bulunmaktadır. İddianameye baktığınızda son derece ağır suçlamalar görüyorsunuz: Örgüt üyeliği, irtikap, ihaleye fesat karıştırma, nitelikli dolandırıcılık… Fakat bu ağır suç başlıklarının altından Ramazan Gülten’e özgülenmiş somut fiilleri çıkarmaya çalıştığınızda karşınıza bambaşka bir tablo çıkıyor” diye konuştu.

Avukat Ermaner, iddianamede “örgütsel bağın delili” olarak sunulan HTS ve BAZ kayıtları ise Gülten’in yıllarca aynı kurumda görev yaptığı çalışma arkadaşlarıyla olan olağan mesleki temaslarından ibaret olduğunu söyledi.

Ermaner, şöyle devam etti:

“İddianamede ve bilirkişi raporunda kurulan mantık aslında şundan ibarettir: ‘İhale şartlarında sorun vardır. Ramazan Gülten komisyon kararını imzalamıştır. O hâlde bu sorunları biliyordur ve suçun içerisindedir.’ Oysa ceza hukukunda ‘biliyor olmalıydı’ diye bir mahkûmiyet ve hele ki tutukluluk sebebi yoktur. Komisyon üyeliği, ne şartname hazırlandığını ne muhammen bedelin belirlendiğini ne ihalenin yönlendirildiğini ne de suç işleme kastını gösterir. Bir komisyon kararı imzasının arkasına varsayım eklenerek suç üretilemez. Bir kamu görevlisinin cezai sorumluluğu, görev unvanından ya da imzasından değil, kendi somut fiilinden ve kastından doğar.”

Avukatlara soruşturma başlatıldığı ortaya çıktı

İBB davasında tutuklu Aykut Erdoğdu, Ramazan Gülten ve tutuksuz Yavuz Oğhan’ın avukatları Hüseyin Ersöz ve Enes Ermaner’e “hakaret” ve “tehdit” iddiasıyla soruşturma başlatıldığı ortaya çıktı.

Beyanın sonunda Enes Ermaner, avukat Hüseyin Ersöz ve kendisi hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığını söyledi. Ermaner, Avukatlık Kanunu ve sağlamış olduğu korumalar ihlal edilerek herhangi bir soruşturma izni alınmaksızın soruşturmanın başlatıldığını açıkladı.

Ermaner, “İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan almış olduğumuz bir telefon ile benim ve değerli meslektaşım avukat Hüseyin Ersöz’ün hakkında sizlere hakaret ettiğimiz ve sizleri tehdit ettiğimiz iddiasıyla resen soruşturma başlatıldığını ve ifade vermek üzere adliyeye davet edildiğimizi öğrendik” dedi.

Ermaner, “Bugüne kadar mahkemenizce beyanlarımız ve taleplerimiz nedeniyle hakkımızda bildiğimiz kadarıyla suç duyurusunda bulunulmasına dair bir ara karar dahi kurulmadı. Fakat İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, duruşmada ve dilekçelerimizde belirtmiş olduğumuz özellikle İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla Yargılama Yapan Yargıtay 8. Ceza Dairesi ve temyiz incelemesi yapan Yargıtay 16. Ceza Dairesinin kararlarını basın karşısında da belirtmiş olmamız nedeniyle, sizlerin de herhangi bir şikayeti olmaksızın hakkımızda resen bir soruşturma başlattı” diye konuştu.

“İrtibat kurmak 18 ay cezalandırılmamı mı gerektiriyor?”

Kültür A.Ş. Plan ve Organizasyon Müdürü Barış Kılıç, tahliye talebi için kürsüye geldi. İddianamede, 16 eylemden sorumlu tutulduğunu söyleyen Kılıç, bunların yedisinde imzasının dahi bulunmadığını belirtti. Kılıç, tutuklu olduğu süreçte altı kez hapishane değiştirdiğini söyledi.

Kılıç, “Ben mahkemenin bu 9 Temmuz ara vermesinin ardından 1 Ağustos’a kadar 3 No’lu Cezaevinde kalmaya devam ettim. Fakat ikinci celseye 15 gün kala sağlık problemi olmasına rağmen tekrar Eskişehir Cezaevi’ne sevk edildim. 15 Ağustos’ta tekrar Silivri’ye mahkemeniz için geri getirildim. Bugün itibarıyla altıncı kez cezaevim değişmiş oldu” dedi.

Kılıç’ın avukatı Cansu Çifçi, 18 aydır tutuklu olan müvekkilinin ceza aldığı takdirde infazının sekiz aya tekabül ettiğini, tutukluluğunun ölçüsüz olduğunu belirtti.

Tutuklu Güldem Şık, tahliye talebi için söz aldı. Şık, “Kişi kartımla irtibat kurduğumdan bahsediliyor. İrtibat kurmak 18 ay cezalandırmamı mı gerektiriyor?” diye sordu. Şık’ın avukatı Tuba Fidancı, müvekkiliyle ilgili alanın sadece iki buçuk sayfa olduğunu ve tekrarlanarak iddianameye konulduğunu belirtti. Fidancı, “Hepimiz biliyoruz ki tekrar kanıt değildir” dedi.

İBB Emlak Yönetimi Daire Başkanı Kağan Sürmegöz’ün beyanına geçildi. AKP dönemi dahil 20 yıldır İBB’de görev yapan Kağan Sürmegöz, kamu menfaati için çalıştığını söyledi. Suçlamaların 2021’de yöneltildiğini belirten Sürmegöz, Danıştay’ın 2022 sonunda iddianamede yer alan eylemler ve benzeri için de soruşturma iznini kaldırdığını belirtti. Sürmegöz, “Eski dönemki işlerde de benim imzam var. O dönemde de doğru yapıyorduk ve bunu devam ettirdik” dedi.

“Kayınvalidemin vefat haberini ölümünden iki gün sonra aldım”

Kürsüye gelen Kültür A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Doğan Hamit Doğruer, 35 yıllık çalışma hayatında maaşı dışında hesabına giren paranın dahi olmadığın söyledi. Cilt kanseri geçirdiğini, 18 aydır kontrollerinin yapılmadığını belirten Doğruer, “Buradan sağ çıkabilirsem çok da uzun olmayan hayatımı tedavi olarak geçireceğim” dedi.

Hakkındaki haberlerden sonra kendi isteğiyle savcılığa gittiğini sonrasında tutuklandığını anlatan Doğruer, “Benim nasıl kaçma şüphem olur?” diye sordu.

Doğruer, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Tam 522 gündür tutukluyum. Özgürlüğümden yoksun, sevdiklerimden ayrıyım. 22-23 Haziran tarihlerinde huzurunuzda ifade verdim. O günden bugüne 72 gün geçmiş. Yapılan iki tutukluluk incelemesinde tahliye kararımı ben ve sevdiklerim heyecanla ve umutla bekledik. Hâlâ da umutla bekliyoruz. 72 günde neler oldu? Geçen ifademde size benimle birlikte acı çeken, ceza çeken dört kadından bahsetmiştim. O dört kadından bir tanesi artık yok. Eşimin annesi, kayınvalidem 3 Ağustos’ta Hakk’ın rahmetine kavuştu. Ve ben ona son görevimi yapamadım. Eşimi ve çocuğumu bu acılı günde yalnız bıraktım. Yaklaşık 18 aydır yoğun hastalık döneminde yalnız bıraktığım gibi. Ve vefat haberini ölümünden iki gün sonra alabildim. Kayınvalidemin oğlu yoktu. Eşim ve kız kardeşi morgdan çıkarıp defin işlemlerini yapmışlar. Bundan yaklaşık 10 sene önce eşimin babası öldüğünde bu işleri, bu defin işlerini ben yapmıştım. Bu süreçte eşimin ve çocuğumun yanında olmayıp onlara destek verememenin acısını anlatmam mümkün değil.”

“Kişisel hiçbir menfaatin peşinden koşmadım”

İBB Genel Sekreter Yardımcısı Gürkan Akgün’ün tahliye talepli beyanına başladı. Akgün, kendisinin değil bulunduğu makamın suçlu ilan edildiğini söyledi. Akgün, “Aylardır ülkenin en küçük cezaevi hücreleriyle en büyük mahkeme salonları arasında mekik dokuyarak onurlu bir hak mücadelesi veriyoruz” dedi.

Akgün, Eylem 56’da tarafına yönelik herhangi bir beyan, somut bir iddia olmamasına ve tüm işlemlerin imar mevzuatına uygun, kamu yararı gözetilerek yapılmasına rağmen iddia makamı hakkımda irtikap suçlamasında bulunulduğunu söyledi.

İhaleye fesat, kamu zararına dolandırıcılık istinadında hile unsurunun ortaya konulmadığını belirten Akgün, “Yaptığım görev boyunca yaşanabilir bir İstanbul için kamu yararını, toplumsal adaleti gözeterek halkın ortak çıkarları için çalıştım. Devletin, yani hepimizin malına, mülküne sahip çıktım. Kimseye de el sürdürtmedim. Kişisel hiçbir menfaatin, çıkarın peşinden koşmadım. Öyle ki sözde bir örgütü ve hayatımda ilk kez bu iddianamede karşıma çıkan ‘Sistem’ denilen hayali bir mekanizmanın çıkarları için zerre bir eylemde bulunmadım, bulunmam da” diye konuştu.

“İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin organizasyon yapısından ve aşağıda nezarette birbiriyle yeni tanışan insanlardan bir örgüt çıkmaz” diyen Akgün, “Bu iddianameyle gecesini gündüzüne katarak 16 milyon İstanbullu için çalışan, memleketin yetiştirdiği kamu idarecileri, bürokratlar, belediye iştirak yöneticileri, çalışanlar yargılanıyor” diye belirtti.

Akgün’ün avukatı Sinem Keleş Akgün, müvekkiliyle gurur duyduğunu söyledi ve “Dosyada herhangi bir 4 bin sayfalık iddianamenin ve 20 bin sayfa olarak başlayan, belki de şu an 200 bin sayfayı aşan evrak yığınının içinden adalete ulaşılamayacağını biliyoruz. Ancak hukuka, kanuna, hakkaniyete olan inancımızla halen karşınızdayız” dedi.

“Hakkımda sadece beyan var, HTS ve baz kaydı yok”

Medya A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ongun, beyanda bulunmak için kürsüye geldi. Murat Ongun, İBB davası savcılarının vahim hatalar yaptığını, “soruşturmanın mimarı” Akın Gürlek’in de her toplantısında ‘Sadece beyan yok, HTS, baz kayıtları var’ dediğini ancak kendisine yönelik sadece beyanların bulunduğunu söyledi.

Yasanın reklam işlerini ihalesiz verme yetkisini tanıdığını ancak yine de ihaleleri davet usulüyle yaptıklarını belirten Ongun, zenginleştiğine dair de bir tespit olmadığına dikkat çekti. Ongun, İBB resmî evrakının Kültür ve Medya A.Ş yönetimlerinin kendisine hiyerarşik olarak bağlı olduğuna dair bir bulguya rastlanmadığını belirtti.

Rüşvet iddialarının soruşturma aşamasında tutuklanan sonrasında tahliye edilip haklarında dava açılmayan İlbaklara sorulması gerektiğini söyleyen Ongun, “Önce Ertan Yıldız bunu söylüyor sonra Murat İlbak ikinci kez ifade veriyor ama savcılar nedense bunu İlbak’a sormuyor” dedi.

Murat Ongun’un avukatı Rahşan Sertkaya Daniş, iddianamede geçirilen “sistem” tabirinin Aziz İhsan Aktaş tarafından söylendiğini, Aktaş’ın bahsettiği sistemde Burak Korzay ve Ertan Yıldız’ın olduğunu belirtti. Sertkaya, Aktaş’ın iki kişiyle başlattığı sistemin ponzi etkisi yarattığını ifade etti. “Savcılık makamı bu iddianamede kendi atfettiği sorumluluk tarihinden önceki ihaleler için bile müvekkilime suç atfediyor” diyen Sertkaya, “Müvekkilim firmaların sahibi gibi anlatılıyor ama sadece lafla; gazetelerden okunarak kopyalanan klon beyanlarla. Yetmiyor; savcılık makamı bu iddianamede ‘sistem’ isimli bir yapıdan da bahsediyor” dedi.

Sertkaya, şunları söyledi:

“Yolsuzluk iddialarına gelince, Ertan Yıldız, ifadesinde iki kez şunu söyledi: “Savcılar bile benim bu kadar az şey bilmeme şaşırdı. İnanamadılar önce.” Bunu söyleyen kişi, aynı kürsüde İBB’nin 4,5-5 milyar dolarlık bütçesini beş yıl başarıyla yönettiğini defalarca tekrarlayan aynı kişiydi. Yıllık 4,5-5 milyar dolar yöneten Ertan Yıldız, kendini aklayıp herkese suç isnat etti. Ben müvekkilimden sorumluyum. Onun iftirasını yutmadık, yutmayacağız. Sayın Başkan, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre iftiraya uğrayan kişinin bırakın tutuklanmasını, gözaltına alınmasına sebep olan kişi dahi iftira suçunun yanı sıra kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan da sorumlu tutulur. Verdikleri ifadelerin birer iftiradan ibaret olduğu apaçık ortada olan Ertan Yıldız, Umut Şenol ve Eyüp Subaşı hakkında iftira ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından suç duyurusunda bulunulmasını talep ediyorum.

Ama kimse merak buyurmasın, diğer iftiracıları unutmuş değiliz. Onların da iftiralarını delilleriyle tek tek ispat edeceğiz ve tüm hukuki adımları atacağız. Sözümüz söz. Sayın Başkan, değerli heyet; bu toprakların köklerinden gelen adalet mirasında sizlerle ortak olduğumuzu düşünüyorum ve buna inanarak müvekkilim Murat Ongun’un derhal tahliyesiyle beraatine karar vermenizi talep ediyorum.”

İmamoğlu İnşaat Genel Müdürü Tuncay Yılmaz’ın avukatı Kemal Yıldız’ın tahliye talepli beyanına geçildi. Müvekkiline “suçtan kaynaklanan mal varlığını aklama” suçlaması yöneltildiğini belirten Avukat Yıldız, müvekkiline yönelik bir ifade olmadığını söyledi. İddianamede müvekkilinin isminin kasıtlı bir şekilde tekrar edildiğini belirten Yıldız, “Bir insanın adını iddianamede her yere yazınca suçlu olmuyor” dedi. Yıldız devamında, “İddianameye konu suçların niteliğine ilişkin somut delile dayalı kuvvetli suç şüphesini bırakın, basit şüphe bile yok” diye konuştu.

İBB Spor Kulübü Başkanı Fatih Keleş’in avukatı Baran Kaya, tahliye talepli beyanda bulunmak için söz aldı. İddianamede ve soruşturma aşamasında müvekkili için “örgütün kasası, ana kasası, Ekrem İmamoğlu’nun kasası, gizli kasası gibi ithamlar” yer aldığını söyleyen Kaya, “Müvekkilin banka kayıtları ortada. Bu çağda herhangi bir dijital iz bırakmaması normal mi” diye sordu.

İmamoğlu’nun savunmasına geçildi

Seçilmiş İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, beyanda bulunmak için kürsüye geldi. İmamoğlu sözlerine, “Silivri’deyiz. Silivri’de mahkeme başkanı ve heyeti huzurunda aziz milletimi selamlıyorum” diyerek başladı.

Seçilmiş İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, beyanda bulunmak için kürsüye geldi. İmamoğlu sözlerine, “Silivri’deyiz. Silivri’de mahkeme başkanı ve heyeti huzurunda aziz milletimi selamlıyorum” dedi. “Avrupanın en büyük duruşma salonundayız. Bu salona baktığımızda örgüt diye bir kavramın konuşulduğu ortamda tutsak bulunan kıymetli kader arkadaşlarıma baktığımda bir örgütün çıkmayacağını herkes görüyor. Kim bakmak isterse görebilir” diyen İmamoğlu, “Burada bir suç örgütü yok. Buradan örgüt çıkmaz. Dışarıdaysa başka bir düzen görüyorum. Yargı harekete geçiyor, biri manşet atıyor. Bir düzenle karşı karşıyayız. Düzene sistem, örgüt diyebilirsiniz” ifadelerini kullandı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in, “İmamoğlu artık canlı yayın ister mi bilmiyorum” sözlerine atıf yapan İmamoğlu, “Cezayı önden kesmeye çalışan dönemin başsavcısı şimdiki bakanı olan şahsın derdi Ekrem İmamoğlu. Evet canlı yayın istiyorum. Hem de misliyle istiyorum. Başladığı ilk günden bugüne geçmiş duruşmalar da yayınlansın” dedi.

İmamoğlu devamında, “Ben her halimle, malımla, mülkümle, yaşamımla, her şeyimle açığım, şeffafım. Veremeyeceğim hesabım da yoktur. Çünkü millet şahidimdir” diye konuştu.

Akın Gürlek’in bizzat İBB soruşturmasını başlatmak için İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı olarak atandığını söyleyen Ekrem İmamoğlu, “Ödül olarak da adalet bakanı olmuştur” dedi.

Gürlek’e tepki gösteren İmamoğlu, şunları söyledi:

“Aynı anda tarihte olmamış bir şekilde bakan, başsavcı, hâkim, savcı, avukat mı olmak istiyor diye düşünmeden edemiyorum. Bilinsin ki bu siyasi kişi Adalet Bakanı, AK Parti’nin 31 Mart 2024 yerel seçimlerinin hemen sonrasında, bizzat bu soruşturmayı başlatmak için İstanbul’a başsavcı olarak atanmıştır. Bu soruşturmanın karar vericisinin takdiriyle İstanbul’a bu göreve bunun için gelmiştir. Mahkemeye çıkmama da 25 gün kala yapılan bu soruşturma sonrasında ödül olarak Adalet Bakanı olmuştur.”

“Siyasi şov iddianame denen, bana göre bu iftiranamede yazan şeydir”

Ekrem İmamoğlu, İBB davası duruşmalarında 6 ayın geride kaldığını suçlamalara tek bir delil gösterilemediğini söyledi. İmamoğlu, “Millet şahidimdir. Bugün yapanlar gibi kinle, nefretle değil; en üst seviyede sorumlulukla, büyük gayretle, dirençle, zalimliğe karşı 87 milyona yakışacak bir mücadele veriyorum, vermeye devam edeceğim” dedi.

İmamoğlu şunları söyledi:

“İddia ve savunma makamları hukuk gibi mücadele yapacak. Hani sözüm ona silahların eşitliği var ya. Ama bir de ne görelim? İddia makamının lideri, iddianameyle övünen kişi, yani esas iddia makamı, karar mercisinin tepesine oturtulmuş. Adalet Bakanı, HSK Başkanı olmuş.

Gerçekten Nasrettin Hoca fıkrası gibi bir hukuk düzeninden bahsediyoruz. Acı bir süreç bu. Türkiye adına, Türk yargı düzeni adına, Türk milleti adına, Türkiye’nin geleceği adına böyle bir sistem ve düzen oluşmuş. Bu gerçekten Türkiye için en büyük tehlikedir. Büyük, korkunç bir şey.

Bakın, 19 Mart sürecinden itibaren ben 15 ceza davasıyla muhatap olmuş bir kişiyim. Bu da dahil… 23 hâkim değiştirildi benim duruşmalarımda. Tam 23 hâkim. 23 hâkim benim duruşmalarımda değiştirildi. Bakınız, yargı düzenimizi tanımlayan kurallar, maddeler Anayasa kitabında yazsın diye oraya konulmadı. Mahkemelerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı, millet adına kullanılan yargı yetkisinin temel şartıdır.

Bir adalet bakanı, devam eden bir yargılamada sanığın nasıl savunma yapması gerektiğini söyleyemez. Sanığın savunmasını siyasi şov olarak nitelendiremez. Devam eden bir dava hakkında mahkemeye yönelik tavsiye, telkin niteliği taşıyabilecek açıklamalar yapamaz.

Biz burada gerçekten Türkiye’yi çok ağır bir sürece doğru iten, bir avuç muhterisle karşı karşıyayız. Anayasal haklarına, geleceğine el konulmak istenen halkımız adına direniyoruz. Direnmeye devam edeceğiz. Savunduğumuz şey özgürlüğümüzdür, itibarımızdır, emeğimizdir. Ve özgürlüğümüz, itibarımız, emeğimiz üzerinden Türkiye’nin özgürlüğünü, itibarını, emeğini, geleceğini çalmak isteyenlere karşı bir mücadeledir.

Siyasi şova ihtiyaç duyanlar, halkın ekmeğine göz koyanlardır. Bu rejimi, bu sistemi yaratanlardır. Bunlar için ekmeği uğrunda direnen maden işçileri, ağacı, suyu, toprağı için direnen köylüler, özgür ve bilimsel, ücretsiz eğitim için direnen gençler, öğrencilerimiz… Velhasıl hak uğruna, emek uğruna, bağımsızlık uğruna direnen tüm milletimiz bunlara göre şov yapmaktadır.

Zira gerçeklikten ve halktan kopmuşlardır. Boşlukta savrulmaktadırlar. Çok zayıftırlar. Çünkü esas güçlü olan millettir. Bu kavram hiç değişmez, değişmeyecektir. Millet güçlüdür, millet büyüktür.

Siyasi şov aslında iddianame denen, bana göre bu iftiranamede yazan şeydir. Sonra o hikâyeye karşı kendimizi savunduğumuzda savunmamıza siyasi şov deniliyor. Yazarlarına göre nedir bilmem ama bu bir terfinamedir, iftiranamedir. Bütün iddialar çöktü ve çökmüştür.

Hani delillere göre savunma yapın deniyor ya, bir tek altı ay bitti, bir tek delili şu mahkeme huzurunda kimse görmedi. Ben de görmedim. Bir tek delil. Gören varsa şimdi yazsın da ben özür dileyeceğim. Bütün bu olaylar yaşanırken, sırf bir kişinin iktidarını, koltuğunu korumak için 19 Mart darbesiyle — bunu ben söylemiyorum, ekonomistler söylüyor — bir yılda milletin cebinden 250 milyar dolar ödetilerek 87 milyon insanın hayatından çalındı.

Hatırlatalım, iddianamede yazılan ‘CHP’yi ele geçirme’. Böyle bir işlem var mı? CHP’yi ele geçirme işlemi, rakibini bertaraf etmek gibi birtakım işlemler ne yazık ki bu ucube rejim tarafından, saray rejimi tarafından, yargı kollarının usulsüz … hukuk kararıyla atanmış aparatlarla gerçekleştirilmeye devam ediliyor.

Biz de ne yaparız? Bütün bunlar yaşanırken hiçbir şey olmamış gibi davranmamız bekleniyor.

Millet şahidimdir. Bugün yapanlar gibi kinle, nefretle değil; en üst seviyede sorumlulukla, büyük gayretle, dirençle, zalimliğe karşı 87 milyona yakışacak bir mücadele veriyorum, vermeye devam edeceğim.”

“Millet bir yolunu bulur, söylemek istediğim her şeyi okur”

Savunma hakkının ilk duruşmanın sonunda ihlal edildiğini söyleyen Ekrem İmamoğlu, Bu müdahale, avukatım Mehmet Pehlivan’ın benim avukatlığımı yaptığı için tutuklanarak hukuksuz şekilde özgürlüğünün elinden alınmasıyla başlamıştır. Daha sonra burada, savunma hakkım elimden alınmıştır. Savunmam engellenmiştir” dedi.

Savunmasını yazdığı kitabının yayımlanmasının engellendiğini söyleyen İmamoğlu, “Ardından yaptırılmayan yeni savunmamdan bir derleme yaparak bir kitap yazdım. Çünkü kıymetli halkımızın mutlaka savunmayı bilmesini istedim. Ancak belli ki savunmamın mahkeme salonunda duyulması engellendiği gibi milletin duyması da istenmemiştir. İddia ediyorum, tarihte görülmemiş biçimde bandrol başvurumuz uzunca süre bekletilmiştir. Bandrol alındıktan sonra matbaada baskıya başlanmıştır. Daha baskı makineleri yeni dönmeye başlamışken usulsüz ve mesnetsiz bir gerekçeyle matbaaya baskın yapılmış, matbaadaki baskı durdurulmuştur” dedi.

İmamoğlu, şöyle devam etti:

“Bir sonraki aşama nedir? Gerçekten çok merak ediyorum. Bir sonraki aşama ne planladılar, ne planlandı? Çok merak ediyorum. Millet şahidimdir. Kimse susturulamaz tarihte. Susturamayacaksınız. Savunma susturulamaz, millet susturulamaz. Millet bir yolunu bulur. Söylemek istediğim her şeyi okur, anlar.”

“Acaba kim acele ediyor?”

Ekrem İmamoğlu, duruşmanın gece yarılarına kadar sürdürülmesine, avukatların söz haklarının kısıtlanmasına tepki gösterdi. İmamoğlu, “Acaba kim acele ediyor? Yani bu işe karar verenler mi acele ediyor? Acaba bir an önce bitirilsin, ‘hazır ben bakarken bu iş bitsin’ mi deniyor? ‘Bu iş, ben buradayken tamamlansın’ mı isteniyor” dedi.

İmamoğlu, şunları söyledi:

“Kıymetli milletim; 17 Ağustos’tan bu yana ilginç bir celse süreci yaşıyoruz. Evet, adı büyük bu duruşma salonunda gece yarılarına kadar süren duruşmalar yapılıyor. 15 saati aşan duruşmalar yapıldı. Bizlere, avukatlara, izleyicilere, jandarmaya ve burada görev yapan herkese, hatta bu karara varan mahkeme heyetine insanı fiziksel ve zihinsel olarak tüketen saatlerce duruşmalar yaşatıldı. Bunun anlamı şu. Bakınız tutsak arkadaşlar burada; 4 gün boyunca sabah 07.00’den itibaren başlayan, gece 01.30-02.00’de biten bir süreçten sonra, günlük 4-5 saatlik uykuyla, yani yaklaşık 100 saatte, 100 saatte, full mesai ve tutsaklar için konuşuyorum… Kapalı hücre, buraya geliyoruz aşağıda alçak tavanlı nezarethane 1 gram temiz hava almadan 100 saatlik bir mesaiyle karşı karşıya kaldık. Bu duruşmaların sıfır temiz hava ve sıfır dinlenmeyle yapılma gayreti, yapılacak olması, yapılmış olması kayıtlara girsin. Bunun hukuki değerlendirmesi elbette yapılacaktır.

Bütün bu yapılanların gerekçesi sürekli bir programdan söz edilerek izah edildi. Nedir bu program? Gerçekten… Yani acelenin başka türlüsü var. Acele edilebilir ama acelenin böylesi olmaz. Böyle aceleye şeytan karışır. Çok net söylüyorum, böylesi acele işe şeytan karışır. ‘Programımız var, o programın gerisindeyiz’i deyip de anlayabilmiş değilim. Bu arada iktidar medyasının gazetecileri yazıyor. Onlardan program nedir anlaşılmaya çalışılıyor sosyal medyadan, televizyondan. Olağan seyrinde sağlıklı bir yargılama yerine niçin bu şekilde hızlandırılmış, insan muhakemesinin zarar gördüğü, kusurlu olduğu apaçık meydanda olan duruşmalarla hızlı bir yargılama tercih ediliyor? Bunun hiçbir izahı olamaz. Acele etmemiz gereken bir şeyi hatırlatayım mahkeme heyetine: Bu insanların tahliye olması, tutuksuz yargılama. Böyle bir tutukluluk tarih görmedi. Acele etmeniz gereken bu insanların tutuksuz yargılamayla tahliye edilmesidir. Ama ancak bütün bunlar yaşanırken aklıma şu geliyor: Yani acaba kim acele ediyor? Yani bu işe karar verenler mi acele ediyor? Acaba bir an önce bitirilsin, ‘hazır ben bakarken bu iş bitsin’ mi deniyor? ‘Bu iş, ben buradayken tamamlansın’ mı isteniyor?

Bu salonda yaşananlar gerçekten zorluk, bizim adımıza büyük bir zorluk. Adil bir mahkeme de olma talebimizin feryadıdır bu, bunu unutmayın. İtham değil, yaşadıklarım karşısında oluşan kanaatimi ve endişemi ifade eden sorulardır bütün bunlar, hatırlatmalardır, uyarılardır. Bu sözlerin 87 milyon yurttaşıma iletilmesi için bunları anlatıyorum. Milletini, devletini düşünen bütün yargı camiasının duyması için anlatıyorum. Milletimizin şahit olması için anlatıyorum. Gerçeği ortaya çıkarmak istiyorsanız savunmaya soru kısıtı getirilmemeli, avukatların mikrofonları kapatılmamalı, sorular tamamlanmadan sorgu bitirilmemeli, iddia makamının sanıkların ifadelerine müdahale ederek onları baskı altına almasına izin verilmemeli.

Hatırlatacaklarım var. Farklı düşünseniz de bana göre hiçbir gerekçe olmadan iki kere duruşmadan çıkarıldım. İkinci çıkarılma kararı da çok ama çok haksızcaydı. Sonra devamındaki duruşmaya katılmama kararı yazılmaksızın karar devreye sokuldu. Benim için en önemli iki kişinin benim tarafımdan dinlenmesine fırsat vermediniz. Bu hakkımı elimden aldınız. Yine bu duruşmalarda vahim olaylar yaşadık. İddia makamının “Haddini bil, yoksa haddini bildiririz.” dediğini duyduk. Ben hâlâ bu çoğul tarifte kimler ima edildi çok merak ediyorum. Bana kimler haddimi bildirecek? Kim var bu işin arkasında, merak ediyorum. En son ve çok vahim bir olay daha yaşandı. Geçen hafta ben sorularımı henüz tamamlamamışken, avukatımın sorgusuna geçilmemişken sizlerin huzurunda iddia makamı araya girdi ve sanığın tutuklanmasını talep etti. Sorgu daha bitmedi ya, sorgum bitmedi yani. Sorgusu devam eden bir insana daha savunma avukatlarının tek bir sorusu sorulmadan nelerle karşılaşabileceği sorgulama anında bir tehdit gibi yaşatıldı. Canlı canlı yaşadık bu acı manzarayı.”

“Tek delil gösterin, 87 milyonun huzurunda özür dileyeceğim”

Ekrem İmamoğlu konuşmasının devamında, “Tekrar söylüyorum: Tek bir delil şurada ekrana yansısın. Ben 87 milyon insan huzurunda özür dileyeceğim ve her şeye razı geleceğim” dedi.

“Böyle bir dosyada konuşmayı uzatırsam, geçmiş dönemi anlatmaya devam edersem sanki usulüne uygun bir yargılama yapılıyormuş izlenimini halka sunmak istemiyorum” diyen İmamoğlu, siyasi operasyonla muhalefete darbe yapıldığını belirtti.

Halka seslenen İmamoğlu, “Kanıksamayın, normalleştirmeyin, haksız, hukuksuz tutuklamaları kabullenmeyin” dedi.

Savcı tüm tutuklu isimlerin tutukluluk hallerinin devamını talep etti

Ekrem İmamoğlu’nun beyanının sona ermesinin ardından duruşma savcısı, tüm tutuklu isimlerin tutukluluk hallerinin devamını talep etti.

Mahkeme başkanı, ara karar için duruşmaya ara verdi.

51 kişinin tutukluluğuna devam kararı

Mahkeme başkanı, Bakırköy Belediye Başkan Yardımcısı Ali Rıza Akyüz ve iş insanı Serkan Öztürk’ün tahliyesine, kalan 51 ismin tutukluluğunun devamına karar verildiğini açıkladı.

Kazayla ilgili yürütülen adli soruşturmada geminin sefer öncesindeki durumu, teknik özellikleri, geçmişteki denetimleri ve gerekli izinlerinin bulunup bulunmadığı araştırılıyor. Ayrıca kaza sırasında mürettebatın gerçekleştirdiği müdahaleler de soruşturmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Kaptanın farklı manevrayla kazayı önleyebileceği belirtildi

Mahkemede bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede, kaptanın gemiyle manevra yapmak yerine geri dönmesi halinde kazanın önüne geçilebileceği ifade edildi.

Soruşturma kapsamında kaptanın mesleki geçmişine ilişkin de dikkat çeken bilgiler ortaya çıktı. Kaptanın ehliyetinin süresinin dolmasının ardından yaklaşık 10 yıl denizcilik mesleğine ara verdiği, daha sonra Türkiye’den kaptanlık ehliyeti almanın zor olması nedeniyle Honduras’tan ehliyet temin ettiği belirtildi.

Öte yandan yaklaşık iki ay önce sosyal medyada paylaşılan ve geminin su aldığı anları gösteren görüntülerin de dava dosyasına dahil edildiği aktarıldı.

Mürettebatın belge ve eğitimlerinin olmadığı iddiası

Mahkemeye yansıyan bilgilerde geminin geçmişine ilişkin ayrıntılar da yer aldı. Geminin 2003 yılında Türkiye-KKTC seferi sırasında bir kazaya karıştığı, ardından Yunanistan’daki bir şirkete satıldığı ve burada yapılan onarım sonrasında 300’den fazla sefer gerçekleştirdiği kaydedildi.

Geminin 2024 yılında Filo Denizcilik tarafından satın alındığı belirtilirken, mürettebatın herhangi bir belgeye sahip olmadığı ve gerekli eğitimlerden geçmediği iddiası da soruşturma dosyasına girdi.

Geminin son bakımının ise Filo Denizcilik tarafından Nisan ayında gerçekleştirildiği ifade edildi. Ayrıca olayda kamu görevlilerinin herhangi bir sorumluluğu veya suçu bulunup bulunmadığının araştırılmasına karar verildi.

Kazanın nedeni araştırılıyor

Polisin yürüttüğü soruşturma kapsamında geminin sefere çıkmadan önceki teknik ve fiziki durumu ayrıntılı şekilde inceleniyor. Geminin teknik özellikleri, geçmişte yapılan kontroller, sefere çıkabilmesi için gerekli izinlerin mevcut olup olmadığı ve kaza sırasında mürettebatın uyguladığı müdahaleler araştırılıyor.

Mahkemede, zanlıların gönüllü ifadelerinde yer alan bazı bilgiler de dosyaya yansımaya başladı.

İkinci kaptanın “çıkmayalım” dediği belirtildi

Aktarılan ifadelere göre zanlılardan ikinci kaptan Merve Nur Seraslan, sefer öncesinde birinci kaptana “çıkmayalım” yönünde uyarıda bulundu.

İddialara göre gemi kaptanı ise sefere çıkmadan önce mevcut hava ve deniz koşullarını değerlendirerek hareket etme kararı aldı. Seyir sırasında geminin henüz belirlenemeyen bir nedenle su almaya başladığı, bunun üzerine yolculara müdahale edilerek kurtarma çalışmalarının başlatıldığı belirtildi.

Taşucu Limanı fırtına nedeniyle kapalıydı

İkinci kaptanın ifadesinde, kazanın meydana geldiği gün bölgede etkili olan fırtına nedeniyle Taşucu Limanı’nın kapalı olduğu bilgisi de yer aldı.

Buna rağmen sefere çıkılması kararının kaptanın kendi değerlendirmesi ve sorumluluğu doğrultusunda alındığı ifade edildi.

Soruşturma dosyasında ayrıca mürettebatın, geminin su alma ihtimali konusunda daha önceden uyarıldığına ilişkin iddiaların da bulunduğu belirtildi.

Kazanın kesin nedeninin ve sorumluların belirlenmesine yönelik soruşturma sürüyor.

Çiftçi Salih Şenay da mazot fiyatlarından dert yanarak şöyle konuştu:

"Çiftçilerimiz, üreticilerimiz kazanırsa buradaki bizim işçilerimiz kazanır. Onlar kazanamıyorsa hiç kimse kazanamaz. Bugün bir arkadaşın biri 10 kilo mazot aldı, traktörü yolda kaldı. Mazotunu döktük, havasını aldık. Bir 10 kilo da biz kendimizden verdik şirket olarak. Böyle olmaması lazım. 80 lira TMO açıkladı. 70 lira özel tüccar alıyor. Bu adaletsizlik kalksın. Eğer bu çiftçi kazanamazsa Türkiye'nin ekonomisi biter. Zaten bittik. Türkiye'nin ekonomisi çiftçinin üstünden geçerdi. Eğer çiftçi kazanırsa amiri demiş memuru da, esnafı da herkes kazanır. Manisa'mız tarım alanıdır. Tarım alanı olduğu sürece kazandığı sürece Manisa'nın esnafı da kazanır üretici de, tüketici de kazanır. Herkes kazanır. Devletimiz de kazanır. İnşallah bu işin hayırlı bir sonu olur."

"Üzümün Başkenti Memleketimiz Manisa'dır"

Özel de üzüm üreticisinin sorunlarına dikkati çekerek şunları kaydetti:

"Türkiye'de üzümün yüzde 35'i Manisa'da üretilir. Yüzde 10'u 11'i Mersin'de, yüzde 10'u Denizli'de, yüzde 10'u Gaziantep - Mardin'de, geri kalan diğer illerde üzüm üretilir. Üzümün başkenti memleketimiz Manisa'dır. Bu Manisa ovasıdır. Burası çok verimli bağları olan ve ülke ekonomisi açısından ihracat potansiyeli çok önemli bir yerdir. Son 20 yılda Türkiye'de kendi kendine yetme denen yani üretilenin Türkiye'ye yetmesinde yüzde 150'den yüzde 125'e bir gerileme var. Üzüm bağlarında yüzde 25'lik bir gerileme, üzüm üretiminde de yüzde 37'lik bir gerileme var. Yüzde 25'lik gerileme dediğiniz dört bağdan bir tanesi söküldü demektir. Bu bağı dikerseniz 5-6 yıl verim alınmaz. Bir bağ söküldü mü 3, 4, 5 yıl bir zaman kaybedersiniz. O yüzden üzüm üreticisinin bir sene işleri iki sene kötü gittiğinde doğru bir destekleme ve ona sahip çıkma olmazsa ülke çok stratejik bir ürününü kaybedebilir.

"Tmo'nun Bir An Önce Doğru Fiyatı Açıklaması Lazım"

Bu seneki duruma gelince... Bu yaş üzüm bu gördüğünüz sergi yerlerinde kurutuluyor, bu kuru üzümün üç yıl önceki fiyatı 120 liraydı. Geçen seneki fiyatı 120 liraydı. Bu seneki fiyatı 60, 65, 70 liradan işlem yapılıyor. Tariş 80 lira fiyat açıkladı ama onu sekiz numara üzüm için açıklıyor. Ayrıca biraz önce şikayet edildiği gibi yüzde 10, 15, 20 fire kesintisi yapıyorlar ve bir anda üzüm fiyatı 60 liraya kadar geriliyor. Zaten serbest piyasada esas soru şu anda TMO, piyasa yapıcı bir fiyat açıklamadığı için, bir avans fiyat olarak da Tariş sekiz numara üzüme 80 lira gibi bir fiyat açıkladığı için şu anda serbest piyasada 60-65 liraya üzüm satılıyor. Kimse şöyle düşünmesin: satmayın fiyatlar düzelir. Bu insanların hepsi bankalara borçlu. Manisa tarım toprağı olarak yüzdesel olarak toprakları en çok ipotek altında olan il. Böyle olunca her gün yüksek faizler işleyeceği için bir an önce insanlar üzümünü satmak, borcunu kapatmak, faizden kurtulmak istiyorlar. O yüzden TMO'nun bir an önce doğru bir fiyat açıklaması lazım.

"Bu Sene Rekolte İyi Ama Bu Sefer De Fiyat Çok Düşük"

Ziraat Odaları'nın çalışmaları var. Bugün verilecek 100 liralık fiyatın üzümün maliyetini kurtardığını söylediler. Para kazanması için en azından geçen seneki 120 liralık fiyatın olması lazım. Geçen seneki 120 liralık fiyat iyiydi ama üzüm yoktu geçen sene. Rekolte çok düşüktü. Bu sene rekolte iyi ama bu sefer de fiyat çok çok düşük. Bu isyanı duymak için kendi köyümüze geldik. Kendi köyümüzden üzüm üreticisinin sorunlarını dile getiriyoruz. Tabii burada bir yanda Tariş'in çok güçsüzleştirilmesi, imkanlarının ortadan kalkması... Tariş diyor ki 80 lira. Bir de götürdüğünde yarısını alıyor. Bütün götürdüğün malı alamıyor. Yine bu sefer tüccarın eline kalıyorsun. Böyle yıllarda geçmişte Doğru Yol Partisi SHP iktidarında krizli bir yılda devlet doğrudan üreticiye yapmış olduğu desteklemeyle o dönem çok büyük bir krizi önlemişti. Bu dönem hem TMO'nun iyi bir fiyat açıklamasını hem kilo başına doğru bir destekleme fiyatı verilmesi bekleniyor. Normalde genel olarak 10 liralık bir destekleme hep konuşulsa da bu seneki eğer fiyatlar böyle gidecekse 40 liralık bir desteklemenin ancak üreticisinin sorunlarını çözer noktaya gelebileceğini düşünüyoruz.

"İçler Acısı Bir Durumla Karşı Karşıyayız"

Tabii sorun sadece kuru üzüm piyasasında değil, Manisa’nın çeşitli ilçelerinde örneğin Alaşehir’de yaş üzüm var ve geçen senenin yarı fiyatına satılıyor. Buralarda eğer üzüm bir afet olursa işte yağmur çok yağarsa, sel olur götürürse, şaraplık olarak satılır. O üzümün fiyatı bile geçen sene 20 liraydı, bu sene 10 liraya düşmüş durumda, şaraplık üzümün fiyatı bile. Sofralık üzümde de kuru üzümde de şaraplık üzümde de geçen senenin yarı fiyatına ürünlerin satılması gibi büyük bir sıkıntı var. Bu üreticinin ne girdileri var. Şuraya sergiye serilen örtüden, muşambadan tutun; şimdi potasa var mı? Yağ alınıyor, potasa alınıyor, sene içinde çeşit çeşit zirai mücadele ilaçları kullanılmak zorunda kalınıyor. Dünya kadar masrafları var ama bütün masraflar yüzde 50-60’la yüzde 90 arası artmışken fiyatın yarı yarıya düşmüş olması taşınılabilir bir durum değildir. Hem bağlar sökülüyor, yüzde 25’ini kaybetmişiz. Hem üretim düşüyor hem maliyetler, borçlar artıyor. Tarlalar, bağlar ipotekli. Yani gerçekten içler acısı bir durumla karşı karşıyayız. Hani 20 yıl öncesini zaten mumla arıyoruz da çok çarpıcı bir şey söylediler. Üç yıl önce bir kilo üzüm sattığında üç litre mazot alıyorlardı. Bunu bugün sattığında bir litre mazot alamıyorsun. Bu hale geldiler, en basit hesap bu. Bunun görülmesi, duyulması lazım. Necdet’in hesaba göre 8 lira daha zam geliyor. Bugün için ilan edildi artık, bu akşam geçecek.

"Ümit Ediyorum Sesinizi Duyurabilmişizdir"

Bu köyden bir düğüne gittim. Manisa’da Alaybey’de bir düğün salonu var Leydi düğün salonu. Düğün sahibi 80 yaşında yengeye dedim ki ‘Ne yapıyorsun yenge mübarek olsun.’ ‘Ne yapacağız? Düğün yapıyoruz, şu hale bak’ dedi. Bir plastik tabak, içinde iki tane kuru pasta. Böyle bir salladı, çarpışan taksi gibi birbirine çarpıyor. Sallarken plastik bir bardaktaki limonatayı da döktü yanlışlıkla. ‘Şu hale bak. Düğün yapıyoruz’ dedi. Leydi düğün salonunda nefes alınmıyor, toz kalkmış, kan ter içinde herkes. Damadı gösteriyor, dedi ki ‘Bunun babasını dört gün bir düğünle evlendirdik biz köyde. Bir dana kestik, her gün bir tane koç kestik. Üç gece, dört gün düğün yaptık. Perşembe, cuma, cumartesi, pazar günü ve pazartesi sabaha karşı düğün bitti. Bunun babasını öyle evlendirdik, torununu böyle evlendiriyoruz. Halimizi sen hesap et' dedi. Bu köyün, Manisa’nın ova köylerinin, üzümcünün, pamukçunun halinin hesabını ona göre siz yapın. Bu duruma geldik. Ümit ediyorum ki sesinizi duyurabilmişizdir. Duyan duyar, duymayana gelecek sene YENİ Parti duymaya, duyurmaya, bu sorunların hepsini çözümeye geliyor inşallah.”

"Çiftçilere Can Suyu Kredisi Vereceğiz"

Özel, basın mensuplarının sorularını yanıtlayarak, çiftçinin sorunlarının çözümü için partisinin TBMM’deki çalışmalarının sorulması üzerine şunları kaydetti:

"Meclis’te söylenen hiçbir şeyi yapmıyorlar. Onun için YENİ Parti iktidar olacak, kendisi yapacak. Bu çiftçilerin en büyük sıkıntısı borçlar. Banka borçlarının faizlerini bir kereye mahsus sileceğiz. Çiftçinin nerede kullandığı kredi varsa faizini bir kereye mahsus sileceğiz, anaparayı üç yıla böleceğiz. İşin içinden çıkılamayan durumlar için çiftçilere ikinci bir şans kredisi vereceğiz. Eğer sadece faizlerin affedilip anaparanın bölünmesi çözülüyorsa çözecek. Yoksa bir can suyu kredisi ile… Çünkü burada tulumbanın suyu kaçtı mı ilk önce oraya biraz su dökersin ki su çıksın diye veya bir fide diktin mi can suyu verirsin. Hepten ölmüş olanlara can suyu kredisi vereceğiz. Düzenleyici ve denetleyici kurumların güçlenmesi, bilhassa üretici kooperatiflerinin güçlenmesini sağlayacağız. Tariş gibi çiftçinin ortak olduğu yapıları yeniden güçlü hale, piyasa yapıcı hale getireceğiz. Ve garantili üretim ki buna en uygun ürünlerden bir tanesi de üzümdür. Alım garantili… Bugün yol, otoyol yaptırıyorlar patronlara. Geçiş garantisi var. Şehir hastanesi var, hasta garantisi var. Havaalanı yaptılar şuraya, uçuş garantisi var. Tünel yapıyorlar, geçiş garantisi var. Bu arkadaşların hiçbir garantisi yok. Bizim iktidarımızda bir kişi bir ürünü yetiştirdiğinde onun devlet tarafından alım garantisi olduğunu bilecek. Zaten Türkiye’de kişi başına nüfusa vurduğunuzda 25 kilo tüketim var, bu değişmez. Bu ürünün fazlası ihracata gidiyor. Türkiye’ye de dünya kadar döviz getiriyor. İhracatçının desteklenmesi lazım. Elbette tüccarın desteklenmesi lazım ama esas olarak üreticinin desteklenmesi lazım. Bunun da Tariş gibi yapılarla, üretici kooperatifleri ile yapılması gerekiyor.

"Bu Sorunu Evelallah Biz Çözeriz"

Türkiye’de Adalet ve Kalkınma Partisi iktidara gelmeden önce çiftçilerin yaş ortalaması 37’ydi. Şu anda 57. 20 yaş yaşlandırdılar çiftçileri. Zaten burada baktığınızda işte en gençleri Murat. Genç çiftçilere sorulduğunda üç çiftçiden iki tanesi ‘Asgari ücretli iş bulup giderim, bir daha bu işi yapmam’ diyormuş. Doğru mu? Böyle bir noktaya getirdiler. Bir ülke için en büyük iki beka sorunu var. Bir tanesi gıda enflasyonu. Türkiye’de gıda enflasyonu dünyadaki en yüksek beşinci ülke. Sayıyorum bakın; Ukrayna, bombardıman altında. İran, bombardıman altında. Venezuela başkanını Trump kaçırdı, bir de Güney Sudan, orada da iç savaş var. Sonra en yüksek gıda enflasyonu yüzde 35’le bizde. Avrupa’da kaç? Yıllık gıda enflasyonu yüzde 2.4 Avrupa ortalaması. Türkiye’de 35. Adamlar bize bakıyorlar, bizim ürettiğimizi ihraç edeceğiz de karınlarını doyuracaklar. Onlarda 2,5, Türkiye’de yüzde 35 gıda enflasyonu var. Bu katlanılabilir bir şey değil. Bir bu sorunu çözmek gerekiyor. Doğru tarım politikalarıyla. Devlet Planlama Teşkilatı kapatıldı, bu plansızlık ondan. Doğru bir Türkiye Planlama Teşkilatı kuracağız ve burada çalışacağız. İkincisi de gençlerinin umutsuzluğudur. Üç gençten iki tanesi ‘Asgari ücret bulsam ben buradan gidiyorum’ derse artık bundan sonra ne olacak? Yaşlandıklarında, çalışamaz hale geldiklerinde arkadan genç çiftçiler gelmezse üzüme kim bakacak? Kim kesecek? Kim serecek, kim kaldıracak? Bu ülkeyi kim kalkındıracak. O yüzden bu meselelere çok güçlü destek verilmesi gerekiyor. Bu YENİ Parti’nin en güçlü kası, çok kasları var, ama en güçlü kası tarım politikalarına yönelik olandır. O yüzden de böyle pamuk tarlasından yetişmiş, üzüm bağının arasında büyümüş bir Genel Başkan olarak bu sorunu evelallah biz çözeriz."

Açıklamada, Kıbrıs Barış Harekatı’nın Kıbrıs Türk halkının varlığını koruduğu ve Ada’da uzun yıllardır süren barış ortamının oluşmasına katkı sağladığı vurgulandı.

Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Avrupa Parlamentosu Kadın Hakları ve Cinsiyet Eşitliği Komisyonu’nun 2027 AB bütçesine ilişkin verdiği görüşte, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine iftira atmak amacıyla inşa edilecek sözde bir anıta kaynak ayrılmasının da tavsiye edildiği öğrenilmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri, 1974 Kıbrıs Barış Harekatı’yla Kıbrıs Türk halkının yok edilmesini engellemiş ve Ada’nın tamamına yarım asrı aşkın süredir devam eden barışı getirmiştir. Rum tarafınca ortaya atılan iddialar, tarihi gerçekleri çarpıtmakta ve siyasallaştırmaktadır. AB kurumlarının, Kıbrıs meselesinin çözümüne katkı sunmak yerine, tarafsızlık ve adalet ilkelerinden uzaklaşarak Rum tarafının propagandasına alet olması, toplumlar arası güveni daha da zedelemektedir. AB yetkililerine, attıkları her adımla Türkiye’yi AB’den uzaklaştırmayı hedefleyen çevrelerin aracı haline gelmemeleri çağrısında bulunuyoruz"

Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, çocukların evlerinden çıktıkları andan yeniden ailelerine kavuşacakları ana kadar güvenliklerinin sağlanmasının temel sorumluluklardan biri olduğunu belirtti.

Okul güvenliğinin yalnızca okul binalarıyla sınırlı tutulmayacağını vurgulayan Çiftçi, alınacak tedbirlerin öğrencilerin evden okula ve okuldan eve ulaşım süreçlerini de kapsayacağını ifade etti.

Çiftçi, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Evden okula uzanan güvenlik zincirinde tek bir halka eksik kalmayacak. Bir anne babanın en büyük arzusu, çocuklarının emniyette olması ve iyi bir eğitim almasıdır. Bu anlayışla 7 Bakanlığımızla birlikte, okul güvenliğini yalnızca okul kapısıyla sınırlamayan kapsamlı bir çalışma yürütüyoruz. 31 bin bahçe personelini okullarımızda görevlendiriyoruz. Risk durumuna göre polislerimiz ve okul irtibat görevlilerimizle sahadaki tedbirlerimizi sürdürüyoruz."

Psikolojik ve sağlık riskleri de takip edilecek

Yürütülen çalışmanın yalnızca güvenlik ve asayiş önlemlerinden oluşmadığını belirten Çiftçi, eğitim kurumlarında ortaya çıkabilecek psikolojik ve sağlık sorunlarının da sistemli şekilde takip edileceğini kaydetti.

Okullarda tespit edilen risklerin ilgili kurumlara vakit kaybedilmeden aktarılacağını ifade eden Çiftçi, eğitim, sağlık ve güvenlik birimlerinin koordinasyon içerisinde hareket edeceğini belirtti.

Çiftçi, açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı:

"Bununla birlikte, okulda tespit edilen psikolojik veya sağlıkla ilgili herhangi bir riskin ilgili kurumlara gecikmeden aktarılmasını; eğitim, sağlık ve güvenlik birimlerimizin koordinasyon içinde hareket etmesini sağlayacağız. Hedefimiz; hiçbir çocuğumuzun yaşadığı sorunun sistemin herhangi bir noktasında gözden kaçmaması. Çocuklarımız güvenle okusun, ailelerimizin gözü arkada kalmasın. Onların huzuru, hepimizin sorumluluğudur."

BODRUMSPOR - ESENLER EROKSPOR MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Bodrumspor ile Esenler Erokspor arasındaki Trendyol 1. Lig 5. hafta karşılaşması 3 Eylül 2026 Perşembe günü saat 20.00’de başlayacak. Mücadele Bodrum İlçe Stadyumu’nda oynanacak.

Bodrum FK, ligin ilk dört haftasında galibiyetle tanışamadı. Muğla temsilcisi Bursaspor’a 2-0 mağlup olurken İstanbulspor ile 2-2, Muğlaspor ile 0-0 ve son olarak Manisa FK ile 0-0 berabere kaldı.

İKİ TAKIM DA İLK GALİBİYETİNİ ARIYOR

Esenler Erokspor da sezonun ilk dört haftasında üç beraberlik ve bir mağlubiyet aldı. İstanbul ekibi Sivasspor ile 0-0, Sarıyer ve Ümraniyespor ile 1-1 berabere kalırken son karşılaşmasında sahasında Iğdır FK’ya 1-0 mağlup oldu.

Bu sonuçlarla iki takım da 5. haftaya galibiyet hasretiyle giriyor. Bodrum FK kendi sahasında avantaj yakalamaya çalışırken Esenler Erokspor ise deplasmandan üç puanla dönerek sezonun ilk galibiyetine ulaşmayı hedefliyor.

BODRUM FK İLE ESENLER EROKSPOR ARASINDAKİ SON MAÇLAR

İki ekip geçtiğimiz sezon Trendyol 1. Lig’de iki kez karşı karşıya geldi. İstanbul’da oynanan mücadele 1-1 sona ererken Bodrum’daki karşılaşmayı Esenler Erokspor 4-3 kazanmayı başardı.

Özellikle Bodrum’da oynanan yedi gollü karşılaşma, iki takım arasındaki rekabette dikkat çeken sonuçlardan biri oldu. Bu kez Bodrum FK sahasında rakibine karşı üç puanı alan taraf olmaya çalışacak.

BODRUMSPOR - ESENLER EROKSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Bodrumspor - Esenler Erokspor maçı 3 Eylül 2026 Perşembe günü saat 20.00’de başlayacak. Bodrum İlçe Stadyumu’nda oynanacak Trendyol 1. Lig karşılaşması beIN Sports Max 1 ve TRT Türk kanallarından canlı olarak ekranlara gelecek. TRT Türk yayını şifresiz olarak izlenebilecek.

Küresel piyasalarda motorin ve benzinin metrik ton fiyatları da yükseldi. Motorinin ton fiyatı, saldırı haberleriyle birlikte bin 257 dolardan bin 459 dolara kadar çıktı. Ardından bir miktar gerileyen motorinin tonu, bin 410 dolar düzeyinde seyrediyor.

Gerilim, rafine ürün piyasasına da fiyat artışı olarak yansıdı. Motorine yapılan 7,76 TL’lik zamla birlikte motorinin litre fiyatı 90 TL’yi aştı. Benzinde ise zam ihtiyacının bir bölümü Eşel mobil uygulaması kapsamında ÖTV’den karşılandı ve 2,47 TL'lik zam pompaya yansıyacak.

Motorin ve benzine gelen zamlarla birlikte akaryakıt tabelaları gece yarısı bir kez daha değişecek.

İçişleri Bakanlığı kararıyla Mardin Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Ahmet Türk’ün 4 Kasım 2024 tarihinde görevden uzaklaştırılmasının ardından idareyi devralan Mardin Valisi Tuncay Akkoyun’un kayyımlık yetkisi yenilendi. Bakanlık, daha önce olduğu gibi periyodik iki aylık uzatma prosedürünü tekrar uygulayarak Akkoyun'un belediye yönetimindeki görev süresini iki ay daha uzattı.

Bu kararla birlikte belediye, kayyım idaresi altındaki seyrini sürdürmeye devam edecek.

Görüşmelerde Suriye Dışişleri ve Ekonomi Bakanlıkları, Merkez Bankası, Varlık Fonu, Odalar Birlikleri, milletvekilleri ve sivil toplum kuruluşlarının yanı sıra Türkiye Cumhuriyeti Şam Büyükelçisi ile de temas sağlandı.

Öncelikli Gündem: İmar ve Yatırım

Görüşmelerin odak noktasını Suriye'nin yeniden yapılanma süreci, altyapı gereksinimleri ve bürokratik süreçler oluşturdu. İki ülke arasındaki somut iş birliği adımlarının değerlendirildiği temaslarda; finansman olanakları, dış ticaret koşulları ve Suriye iş dünyasının yabancı yatırımcılardan beklediği öncelikli sektörler ele alındı.

BURSASPOR İSTANBULSPOR MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Bursaspor, sezonun ilk dört lig karşılaşmasında Bodrum FK'yı 2-0, Iğdır FK'yı 1-0 ve Kayserispor'u 2-1 mağlup etti. Yeşil-beyazlı ekip bu süreçte Fatih Karagümrük'e ise 2-1 yenildi. Böylece Bursa temsilcisi İstanbulspor karşılaşması öncesinde ilk dört maçından üç galibiyet çıkardı.

İstanbulspor ise ilk dört haftada henüz galibiyetle tanışamadı. Sarı-siyahlılar Bandırmaspor'a 3-0, Vanspor'a 3-2 mağlup olurken Bodrum FK ile 2-2, Fatih Karagümrük ile de 1-1 berabere kaldı.

BURSASPOR EVİNDE AVANTAJ ARAYACAK

Taraftarı önünde sahaya çıkacak Bursaspor, İstanbulspor karşısında sezonun dördüncü galibiyetini almak için mücadele edecek. İstanbulspor ise Bursa deplasmanından iyi bir sonuçla ayrılarak ligdeki ilk galibiyetine ulaşmayı amaçlıyor.

Karşılaşmanın hakemliğini Ayberk Demirbaş yapacak. Demirbaş'ın yardımcılıklarını Ethem Potuk ve Mehmet Eren Küçükkeçeci üstlenirken dördüncü hakem olarak Levent Gümüşdere görev yapacak.

BURSASPOR İSTANBULSPOR MAÇI HANGİ KANALDA, SAAT KAÇTA?

Bursaspor İstanbulspor maçı, 3 Eylül 2026 Perşembe günü saat 20.00'de Atatürk Spor Kompleksi Matlı Stadyumu'nda oynanacak. Trendyol 1. Lig mücadelesi beIN Sports 2 ve TRT Spor ekranlarından canlı olarak yayınlanacak.

Yönetimin öncelikli adaylarından birinin Portekizli çalıştırıcı Sergio Conceiçao olduğu belirtildi. Deneyimli teknik adamla ilk temasın kurulduğu ve görüşmelerde hem mali şartların hem de Trabzonspor kadrosuna ilişkin düşüncelerinin ele alındığı öğrenildi.

Pereira Türkiye’ye dönmeye sıcak

Trabzonspor’un teknik direktör adayları arasında bir diğer Portekizli çalıştırıcı Vitor Pereira da bulunuyor. Daha önce Fenerbahçe’yi de çalıştıran ve son olarak Nottingham Forest’ın başında görev yapan 58 yaşındaki teknik adamla görüşmelerin sürdüğü ifade edildi.

Pereira’nın yeniden Türkiye’de çalışma fikrine sıcak baktığı ve taraflar arasındaki temasların devam ettiği kaydedildi.

Marcelino da listede

Bordo-mavili yönetimin değerlendirdiği isimler arasında İspanyol teknik direktör Marcelino da yer alıyor. Villarreal’in başında 121 karşılaşmaya çıkan tecrübeli çalıştırıcı, bu süreçte 1.70 puan ortalaması yakaladı. Sözleşmesi sona eren Marcelino’nun da Trabzonspor’un teknik direktör adayları arasında değerlendirildiği aktarıldı.

Ertuğrul Doğan’dan teknik direktör açıklaması

Trabzonspor Başkanı Ertuğrul Doğan, teknik direktör gündemine ilişkin dün gece A Spor’a telefonla bağlanarak açıklamalarda bulundu.

Doğan, yerli teknik direktör iddialarına ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Şampiyon hocalarımız var; Şenol Güneş, Abdullah Avcı ama bizim böyle bir gündemimiz yok. Arda Turan zaten bir takımın başında, dolayısıyla böyle bir gündem de yok. Yabancı teknik direktör olacakmış gibi duruyor. Çalışmalarımız o yönde. Görüştüğümüz, planlamasını yaptığımız ve takımla alakalı raporunu istediğimiz teknik direktörler var. Benim başarılı olmaktan başka bir şansım yok. İnşallah hatasız bir karar vereceğiz. Transferde önümüzdeki günlerde Türkiye içinden bir şeyler daha yaşanabilir. Eksikler neyse tamamlanacak. Onuachu'nun ayrılığı gibi bir gündemimiz de yok."

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!