“Satıldı” veya “stok bitti” gerekçesi tek başına yeterli olmayacak

Türkiye gazetesinin haberine göre, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında, satışa sunulduğu halde haklı bir gerekçe olmadan tüketiciye verilmeyen ürünler için işletmelere yaptırım uygulanacak.

2026 yılı için ceza tutarı, ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10'u olarak belirlendi. Ancak hesaplanan tutar 3 bin 973 liranın altında olamayacak.

“Az önce satıldı”, “stoklarımız tükendi”, “sadece teşhir ürünü” veya “sistem güncellenmedi” gibi ifadelerin tek başına satıştan kaçınmak için geçerli gerekçe kabul edilmeyeceği belirtildi.

Teşhir ürünleri için açık ibare şartı

Bir ürünün tüketiciye satışının yapılmamasının haklı bir nedene dayanabilmesi için ürün üzerinde açık bir bilgilendirmenin bulunması gerekecek.

Bu kapsamda ürünün üzerinde “satılık değildir”, “numunedir” veya “satılmıştır” gibi ifadelerin yer alması ya da ürünün hasarlı olduğunun belgelendirilmesi gerekecek.

Kampanyalı ve stokla sınırlı satışlarda ise kampanyanın koşulları ile mevcut stok miktarının önceden açık ve anlaşılır şekilde duyurulması istenecek.

Ceza ürünün satış fiyatına göre değişecek

Uygulanacak ceza, ürünün satış fiyatına göre değişiklik gösterecek. Örneğin 2 bin liralık bir ürünün yüzde 10’luk cezası 200 lira olsa da yasal alt sınır nedeniyle işletmeye 3 bin 973 lira ceza uygulanacak.

40 bin liralık bir televizyonun satılmaması halinde ceza 4 bin lira, 150 bin liralık bir mobilya takımında ise 15 bin lira olabilecek.

Aynı ihlalin birden fazla tüketiciye yönelik gerçekleştirilmesi durumunda cezaların her işlem için ayrı uygulanabileceği belirtildi.

Yanıltıcı reklam için ek yaptırım gündeme gelebilecek

Satıştan kaçınmanın yanı sıra tüketiciyi yanıltan reklam veya aldatıcı ticari uygulamaların tespit edilmesi halinde işletmeler hakkında ilgili mevzuat kapsamında ek yaptırımlar da uygulanabilecek.

Bakanlığın denetimleri özellikle mobilya, elektronik, otomotiv, hazır giyim ve emlak gibi sektörlerde tüketicinin karşılaşabileceği bu tür uygulamalara odaklanacak.

Tüketici satıştan kaçınılırsa ne yapmalı?

Tüketicilerin vitrin veya raf etiketi ile kasa fiyatı arasında farklılık bulunması ya da ilanda yer alan ürünün satılmaması gibi durumlarda kanıt toplamaları öneriliyor.

Bu kapsamda ürünün etiketi, ilanı veya internet sitesindeki görüntüsünün ekran görüntüsüyle belgelenmesi ve e-Devlet üzerinden Ticaret Bakanlığına şikâyette bulunulması gerekiyor.

Tüketici ile işletme arasındaki uyuşmazlıklarda ise Tüketici Hakem Heyetleri başvuru mercii olmaya devam ediyor.

22 şüpheli hakkında gözaltı kararı

Edinilen bilgilere göre, Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı’nın soruşturmasında toplam 23 şüpheli hakkında işlem başlatıldı.

Şüpheliler arasında Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan’ın yanı sıra belediye yöneticileri, belediye personeli ve şirket yetkililerinin bulunduğu bildirildi.

Tanju Özcan’ın halen tutuklu bulunması nedeniyle kendisi dışında kalan 22 şüpheli hakkında gözaltı kararı çıkarıldı.

34,2 milyon liralık ödeme iddiası

Soruşturmanın merkezinde, bazı çöp toplama araçlarının fiilen çalışmadıkları günlerde çalışmış gibi gösterildiği iddiası bulunuyor.

Savcılık tarafından yürütülen soruşturmada, bu işlemler nedeniyle yüklenici firmaya 34 milyon 288 bin 376 lira fazla ve yersiz ödeme yapıldığı öne sürüldü.

Söz konusu iddiaların soruşturma kapsamında değerlendirildiği ve şüphelilerin hukuki durumlarının yapılacak işlemlerin ardından netleşeceği belirtildi.

7 ilde eş zamanlı operasyon

Gözaltı kararlarının ardından Bolu merkezli olmak üzere 7 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi.

Operasyon kapsamında jandarma ekiplerinin Bolu Belediye Başkanlığı binasında da arama yaptığı bildirildi.

Üretici ile market arasındaki fark yüzde 748,4

TZOB verilerine göre ağustos ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkında ilk sırayı limon aldı. Limonda üretici ve market fiyatı arasındaki fark yüzde 748,4 olarak hesaplandı.

Limondaki fiyat farkını yüzde 380,3 ile havuç, yüzde 377,9 ile elma, yüzde 240,9 ile kabak ve yüzde 239,4 ile yeşil soğan takip etti.

Üreticide kilogramı 10 lira olan limon markette 84 lira 84 kuruşa satıldı. Havuçta üretici fiyatı 10 lira 66 kuruşken market fiyatı 51 lira 20 kuruş, elmada 18 lira 75 kuruşken 89 lira 60 kuruş oldu.

Kabakta 16 lira 2 kuruş olan üretici fiyatı markette 54 lira 61 kuruşa, yeşil soğanda ise 17 lira 33 kuruştan 58 lira 83 kuruşa çıktı.

Markette en fazla yumurtanın fiyatı arttı

Ağustos ayında markette takip edilen 37 ürünün 19'unda fiyat artışı, 18'inde ise fiyat düşüşü görüldü. Bayraktar, yaptığı yazılı açıklamada şunları kaydetti:

“Ağustos ayında markette 37 ürünün 19’unda fiyat artışı, 18’inde fiyat düşüşü görüldü. Ağustos ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 37,8 ile yumurta oldu. Yumurtadaki fiyat artışını yüzde 19 ile yeşil fasulye, yüzde 11,1 ile yeşil soğan, yüzde 10 ile marul ve yüzde 8,9 ile kuru incir takip etti.

Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 34,2 ile sivribiber oldu. Sivribiberdeki fiyat düşüşünü yüzde 28,9 ile kuru soğan, yüzde 24,2 ile kuru üzüm, yüzde 22 ile şeftali ve yüzde 21,2 ile kırmızı mercimek izledi.”

Üreticide limon yüzde 75 ucuzladı

TZOB verilerine göre ağustos ayında üreticide 29 ürünün 9'unda fiyat artışı yaşanırken, 13 üründe fiyat düşüşü görüldü. 7 ürünün fiyatında ise değişiklik olmadı:

“Ağustos ayında üreticide 29 ürünün 9’unda fiyat artışı olurken 13 üründe fiyat düşüşü görüldü. 7 üründe ise fiyat değişimi olmadı. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 75 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat düşüşünü yüzde 54,5 ile kuru soğan, yüzde 24,2 ile patates, yüzde 23 ile yeşil soğan ve yüzde 20 ile şeftali izledi.

Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 39,9 ile yumurtada görüldü. Yumurtadaki fiyat artışını yüzde 11,1 ile marul, yüzde 11 ile maydanoz, yüzde 7,3 ile kuzu eti ve yüzde 7,2 ile kırmızı mercimek izledi.”

Limon ve patateste arz artışı fiyatları düşürdü

TZOB, üretici fiyatlarındaki değişimlerin nedenlerine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Geçen yıldan depolanan limonların arzının sürmesi ve bu yıl erkenci çeşitlerin piyasaya girmesi nedeniyle limon fiyatlarının gerilediği belirtildi. Kuru soğanda Orta Anadolu'da hasadın başlaması ve ithalatın devam etmesinin fiyatları aşağı çektiği ifade edildi.

TZOB tarafından yapılan açıklamada şunlar kaydedildi:

“Geçen yıl depolanan limonların arzı devam ederken, bu yıl erkenci çeşitlerin de piyasaya arzı nedeniyle limon fiyatlarında düşüş yaşandı. Kuru soğanda Orta Anadolu’da hasadın başlaması ve ithalatın devam etmesi nedeniyle fiyatlarda gerileme yaşandı.

Ağustos ayında patates fiyatlarında yaşanan gerilemenin, başta Afyonkarahisar, Denizli, Amasya, Çorum, Kayseri, Nevşehir ve Niğde olmak üzere önemli üretim bölgelerinde yazlık patates hasadının aynı dönemde yoğunlaşmasından kaynaklandığı değerlendiriliyor. Fiyatların önceki dönemde yüksek seyretmesi nedeniyle üreticilerimizin aynı dönemde söküme yönelmesi ve orta erkenci patateslerin de piyasaya çıkmaya başlaması arzı artırarak fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Yeşil soğanda hasat döneminin yoğunlaşmasından dolayı ürünün arzında yaşanan artış, fiyatların düşmesine sebep oldu.

Şeftalide üretimin yoğun olduğu Ağustos ayında arzda görülen artışla birlikte üretici fiyatı düştü."

Yumurta fiyatlarındaki artışın nedeni ne?

TZOB Başkanı Bayraktar, yumurta fiyatlarındaki yükselişte yem, enerji ve nakliye gibi üretim maliyetlerindeki artışın etkili olduğunu belirtti.

Açıklamada ayrıca sektördeki planlama eksikliğinin arz-talep dengesizliğine yol açtığı ve bunun da yumurta fiyatlarını yukarı çektiği ifade edildi.

Marul ve maydanoz fiyatlarındaki artışta ise üretimde beklenen daralmanın yanı sıra Samsun'un Çarşamba ilçesinde ağustos ayında yaşanan yoğun yağışların etkili olduğu belirtildi. Seraların su altında kalması ve ürün kayıplarının arzı azalttığı kaydedildi.

Gübre fiyatlarında yıllık artış dikkat çekti

TZOB'un girdi piyasalarından derlediği verilere göre ağustosta temmuz ayına kıyasla DAP gübresi yüzde 4,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 4,4 ve ÜRE gübresi yüzde 0,6 arttı.

Buna karşılık amonyum nitrat gübresi yüzde 5,6, amonyum sülfat gübresi ise yüzde 0,6 geriledi.

Yıllık bazda ise amonyum nitrat gübresi yüzde 61,2, amonyum sülfat gübresi yüzde 55,2, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 32,7, DAP gübresi yüzde 25,3 ve ÜRE gübresi yüzde 3,4 arttı.

Mazot fiyatı bir yılda yüzde 57,9 arttı

Ağustos ayında besi yemi fiyatı aylık yüzde 0,7, süt yemi fiyatı ise yüzde 0,6 yükseldi. Son bir yıllık dönemde besi yemindeki artış yüzde 34,5, süt yemindeki artış yüzde 31,8 oldu.

Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilaçları yüzde 27,8 arttı.

Mazot fiyatı ise ağustosta aylık bazda yüzde 7 yükselirken, yıllık artış yüzde 57,9 olarak kaydedildi.

Hasi’den galibiyet değerlendirmesi

Karşılaşmanın ardından beIN Sports’a konuşan Besnik Hasi, Trabzonspor karşısında aldıkları galibiyetten duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Hasi, takımının ortaya koyduğu oyunun galibiyeti getirecek seviyede olduğunu belirterek, “Trabzonspor’a karşı bu galibiyeti hak ettik. Sahada kaliteli bir oyun vardı” dedi.

“Oyuncularım sahada inanılmaz işler yaptı”

Karşılaşmada kaleci Andre Onana’nın da önemli kurtarışlar yaptığını söyleyen Hasi, oyuncularının mücadele gücüne dikkat çekti.

Hasi, “Andre Onana çok iyi işler yaptı. Geçen hafta ilk yarıda yapamadıklarımızı bu hafta yaptık” ifadelerini kullandı.

Yira Collins Sor’un sakatlığı

Amedspor Teknik Direktörü, maçın ikinci yarısında Yira Collins Sor’un sakatlanmasının kendileri açısından olumsuz bir gelişme olduğunu söyledi.

Hasi, hızlı ve çevik oyuncularından birini kaybetmelerine rağmen takımının mücadeleden kopmadığını belirterek, “Oyuncularım sahada inanılmaz işler yaptı” değerlendirmesinde bulundu.

Amedspor son dakikada kazandı

Amedspor, Trabzonspor karşısında 2-1’lik galibiyete 90. dakikada Orban’ın attığı golle ulaştı.

Bu sonuçla Diyarbakır temsilcisi ligde önemli bir galibiyet elde ederken, Trabzonspor ise UEFA Avrupa Ligi’nden elenmesinin ardından Süper Lig’de de puan kaybı yaşadı.

Geminin yolcu sorumluluk ve gövde sigortalarının bulunması nedeniyle sigorta şirketlerinin de dahil olduğu incelemelerde, kazanın nedenlerine ilişkin ilk bulgular hazırlandı.

Geminin önceki fırtınada hasar aldığı öne sürüldü

Hürriyet yazarı Noyan Doğan’ın aktardığı sigorta eksperlerinin ilk değerlendirmelerine göre, geminin kazadan birkaç gün önce şiddetli hava koşullarında seyrettiği iddia edildi.

Uzmanların değerlendirmesine göre, yaklaşık 30 knot rüzgarın etkili olduğu fırtınada dalga yüksekliğinin 4 ila 4,5 metreye ulaştığı belirtildi. Söz konusu gemi tiplerinin ise klas kuralları gereği üç metreden yüksek dalgalarda kullanılmaması gerektiği ifade edildi.

“Çatlaklar kaza günü oluşmadı” iddiası

Uzmanların elde ettiği öne sürülen görüntülere dayanılarak, geminin önceki fırtına sırasında ciddi şekilde zorlandığı ve yapısal hasar aldığı iddia edildi.

İlk bulgulara göre geminin zemininde meydana gelen çatlak veya kırılmaların, kaza günü değil, önceki fırtına sırasında oluşmuş olabileceği belirtildi.

Bu iddia, geminin söz konusu hasara rağmen yeniden sefere çıkarılıp çıkarılmadığı konusunda da soru işaretleri oluşturdu.

Geminin içine su dolduğu belirtildi

Uzmanların aktardığı değerlendirmelerde, geminin yolcu salonunun altında bulunan boş bölümün su almaya başlamasının zemindeki hasarın göstergelerinden biri olduğu öne sürüldü.

Su sızıntısının yolcu bölümündeki bazı noktalar üzerinden yukarı çıktığı ve geminin bu şekilde su almaya başladığı ifade edildi.

Sert dönüşün geminin alabora olmasına neden olduğu iddiası

Eksperlerin ilk değerlendirmelerinde, geminin su almaya başladığı sırada kaptanın seyri durdurması ve yolcuların tahliye edilmesi halinde olayın farklı şekilde gelişebileceği öne sürüldü.

İddiaya göre kaptan bunun yerine gemiyi sancak tarafa, yani sağa doğru sert biçimde çevirdi. Geminin alt bölümünde biriken suyun dönüş sırasında bir tarafa doğru hareket etmesinin dengeyi bozduğu ve bunun sonucunda geminin alabora olarak battığı belirtildi.

Uzmanlar, katamaran tipi gemilerin gövde yapısı nedeniyle tek taraftan su almalarının tek başına batmaları anlamına gelmediğini, ancak sert dönüşün geminin dengesini bozmuş olabileceğini değerlendirdi.

Kaza soruşturması ve arama çalışmaları sürüyor

Facianın ardından kayıp 20 kişiyi bulmak için arama çalışmaları devam ederken, olayın hukuki boyutuna ilişkin süreç de sürüyor.

Geminin kaptanı dahil 9 kişi hakkında verilen tutuklama kararlarının yanı sıra, geminin teknik durumu, seyir koşulları, personelin kararları ve kazaya neden olabilecek diğer unsurların soruşturma kapsamında incelendiği bildirildi.

Hangi bölgelerde yağış bekleniyor?

MGM’nin tahminlerine göre Doğu Akdeniz’in Toroslar mevkii ile Orta Karadeniz kıyıları, Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun doğusunda yağış görülecek.

Yağışların bazı bölgelerde sağanak, bazı kesimlerde ise gök gürültülü sağanak şeklinde olması bekleniyor. Yurdun diğer bölgelerinde ise havanın az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

Karadeniz’de sis ve pus etkili olacak

Orta ve Doğu Karadeniz’de sabah ve gece saatlerinde pus ile yer yer sis görülmesi bekleniyor.

Meteoroloji, özellikle görüş mesafesinin düşebileceği saatlerde sürücülerin dikkatli olması gerektiğine işaret eden koşulların oluşabileceğini belirtiyor.

Hava sıcaklıklarında önemli değişiklik yok

Ülke genelinde hava sıcaklıklarında önemli bir değişiklik beklenmiyor.

MGM’nin günlük tahminlerinde İç Anadolu’da parçalı ve az bulutlu hava öngörülürken, Ankara’da sıcaklığın 30 derece civarında olması bekleniyor.

Rüzgar kuzeyli esecek

Rüzgarın genel olarak kuzeyli yönlerden, Türkiye’nin güney kesimlerinde ise güneyli yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette esmesi bekleniyor.

Meteoroloji’nin 1 Eylül tarihli tahmininde ülke genelinde ayrıca önemli bir meteorolojik uyarı bulunmadığı görülüyor.

Meteoroloii'den bölge bölge hava durumu

MARMARA:

Parçalı ve az bulutlu geçeceği tahmin ediliyor.

• BURSA °C, 33°C
  Parçalı ve az bulutlu
  
• ÇANAKKALE °C, 33°C
  Parçalı ve az bulutlu
  
• İSTANBUL °C, 30°C
  Parçalı ve az bulutlu
  
• KIRKLARELİ °C, 33°C
  Parçalı ve az bulutlu

EGE:

Az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

• DENİZLİ °C, 37°C
  Az bulutlu ve açık
  
• İZMİR °C, 35°C
  Az bulutlu ve açık
  
• MUĞLA °C, 35°C
  Az bulutlu ve açık
  
• UŞAK °C, 31°C
  Az bulutlu ve açık

AKDENİZ:

Az bulutlu ve açık, zamanla bölgenin iç ve doğu kesimleri parçalı bulutlu, öğleden sonra Doğu Akdeniz Toroslar Mevkiinin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

• ADANA °C, 35°C
  Parçalı ve az bulutlu
  
• ANTALYA °C, 36°C
  Az bulutlu ve açık
  
• BURDUR °C, 33°C
  Az bulutlu ve açık
  
• HATAY °C, 30°C
  Parçalı ve az bulutlu

İÇ ANADOLU:

Parçalı ve az bulutlu geçeceği tahmin ediliyor.

• ANKARA °C, 30°C
  Parçalı ve az bulutlu
  
• ESKİŞEHİR °C, 31°C
  Parçalı ve az bulutlu
  
• KONYA °C, 30°C
  Parçalı ve az bulutlu
  
• NEVŞEHİR °C, 26°C
  Parçalı ve az bulutlu

BATI KARADENİZ:

Parçalı bulutlu geçeceği tahmin ediliyor.

• BOLU °C, 28°C
  Parçalı bulutlu
  
• DÜZCE °C, 29°C
  Parçalı bulutlu
  
• SİNOP °C, 28°C
  Parçalı bulutlu
  
• ZONGULDAK °C, 26°C
  Parçalı bulutlu

ORTA ve DOĞU KARADENİZ:

Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra Orta Karadeniz kıyıları ile Doğu Karadeniz'in sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Sabah ve gece saatlerinde pus ve yer yer sis bekleniyor.

• AMASYA °C, 29°C
  Parçalı bulutlu
  
• RİZE °C, 27°C
  Parçalı ve çok bulutlu, sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı
  
• SAMSUN °C, 27°C
  Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı
  
• TRABZON °C, 27°C
  Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

DOĞU ANADOLU:

Parçalı ve çok bulutlu, bölgenin doğusunun sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

• ERZURUM °C, 24°C
  Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı
  
• KARS °C, 22°C
  Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı
  
• MALATYA °C, 32°C
  Parçalı bulutlu
  
• VAN °C, 25°C
  Parçalı ve çok bulutlu, sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

GÜNEYDOĞU ANADOLU:

Parçalı ve az bulutlu geçeceği tahmin ediliyor.

• DİYARBAKIR °C, 36°C
  Parçalı ve az bulutlu
  
• GAZİANTEP °C, 34°C
  Parçalı ve az bulutlu
  
• MARDİN °C, 32°C
  Parçalı ve az bulutlu
  
• ŞANLIURFA °C, 36°C
  Parçalı ve az bulutlu

Cansel Özkan’dan rekorlu altın

Kadınlar 53 kilo halter müsabakalarında mücadele eden Cansel Özkan, koparmada 91 kiloluk kaldırışıyla Akdeniz Oyunları rekorunu kırdı.

Özkan, bu derecesiyle altın madalyanın sahibi olurken, silkmede 101 kiloluk kaldırışıyla da bronz madalya kazandı.

Aysel Özkan’dan gümüş madalya

Kadınlar 61 kilo kategorisinde Türkiye’yi temsil eden Aysel Özkan, koparmada 96 kiloluk derecesiyle gümüş madalyaya ulaştı.

Ferdi Hardal iki madalya kazandı

Erkekler 66 kilo kategorisinde yarışan Ferdi Hardal da Türkiye’ye iki madalya getirdi.

Hardal, koparmada 132 kiloluk kaldırışıyla gümüş, silkmede ise 156 kiloluk derecesiyle bronz madalya elde etti.

Atıcılıkta Türkiye’den altın ve gümüş

Atıcılıkta ise 10 metre havalı tabanca karışık takım kategorisinde Türkiye iki madalya kazandı.

İsmail Keleş ve Şimal Yılmaz’dan oluşan milli takım, 476,1 puanla altın madalyaya uzandı.

Aynı kategoride yarışan Buğra Selimzade ve Şevval İlayda Tarhan ise 471,9 puanla gümüş madalya elde etti.

Türkiye böylece Akdeniz Oyunları’nın 11. gününde halter ve atıcılık branşlarında toplam 7 madalya kazanmış oldu.

Trabzonspor taraftarlarını taşıyan otobüse taşlı saldırı

Diyarbakır Valiliği tarafından yapılan açıklamaya göre, Trabzonspor taraftarlarını taşıyan otobüslerden biri Ergani ilçesinden geçtiği sırada taşlı saldırının hedefi oldu.

Saldırı nedeniyle otobüsün camında hasar meydana geldi. Olayın ardından bölgede kısa süreli arbede yaşandığı belirtildi.

Güvenlik güçleri müdahale etti

Valilik, olayın ardından kolluk kuvvetlerinin hızlı şekilde müdahalede bulunduğunu ve güvenlik tedbirlerinin artırıldığını açıkladı.

Müdahale sonucunda olayın kısa sürede kontrol altına alındığı, herhangi bir büyümeye izin verilmeden Trabzonspor taraftarlarının güvenli şekilde yollarına devam etmelerinin sağlandığı kaydedildi.

Diyarbakır Valiliği: “Münferit bir hadise”

Valilik açıklamasında olayın münferit nitelikte olduğuna dikkat çekilerek, yaşananların Amedspor ve Trabzonspor camialarına mal edilmemesi gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, futbolun şehirler ve taraftar grupları arasında dostluk, kardeşlik ve dayanışmayı güçlendiren ortak bir değer olduğu ifade edildi.

“Karşılaşmanın dostluk içinde gerçekleşmesini temenni ediyoruz”

Diyarbakır Valiliği, saldırıdan etkilenen taraftarlara geçmiş olsun dileklerini iletti.

Valilik, Amedspor-Trabzonspor karşılaşmasının futbolun birleştirici ruhuna uygun şekilde, dostluk ve kardeşlik ortamında gerçekleşmesi temennisinde bulundu.

Valiliğin açıklamasının tamamı şöyle:

"Amedspor-Trabzonspor karşılaşması için ilimize gelen Trabzonspor taraftarlarını taşıyan otobüslerden birine, Ergani ilçemizden geçişi sırasında taşlı saldırı gerçekleşmiş, olayın ardından kısa süreli bir arbede yaşanmıştır. Olayda bir otobüsün camında hasar meydana gelmiştir. Alınan güvenlik tedbirleri kapsamında kolluk kuvvetlerimizin ivedi müdahalesiyle olay kısa sürede kontrol altına alınmış, herhangi bir büyümeye meydan verilmeden taraftarların güvenli şekilde yollarına devam etmeleri sağlanmıştır.

Tamamen münferit nitelikte olan bu hadisenin hiçbir şekilde Amedspor ve Trabzonspor camialarına mal edilmemesi gerektiğinin altını çiziyoruz. Futbolun; şehirler ve camialar arasında dostluk, kardeşlik ve dayanışmayı güçlendiren bir ortak değer olduğuna inanıyoruz. Yaşanan münferit hadiseden etkilenen taraftarlara geçmiş olsun dileklerimizi iletiyor, karşılaşmanın sporun birleştirici ruhuna yakışır şekilde dostluk ve kardeşlik İçerisinde gerçekleşmesini temenni ediyoruz."

İran’dan ABD İHA’sına ilişkin yeni açıklama

İran’ın Fars Haber Ajansı’nda yer alan haberde, Devrim Muhafızları Ordusu’na ait gelişmiş bir hava savunma sisteminin ateşi sonucunda ABD’ye ait bir MQ-9 İHA’nın düşürüldüğü iddia edildi.

Haberde, olayın kısa süre önce gerçekleştiği öne sürülürken, İHA’nın Hürmüz Boğazı çevresinde düşürüldüğü bildirildi.

İran daha önce de MQ-9’un düşürüldüğünü duyurmuştu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, önceki gün sabaha karşı da ABD’ye ait bir MQ-9 Reaper’ın Hürmüz Boğazı üzerinde düşürüldüğünü açıklamıştı.

Son açıklamayla birlikte İran tarafı, ABD’ye ait MQ-9 tipi İHA’ların bölgede hava savunma sistemleri tarafından hedef alındığı yönündeki iddialarını sürdürdü.

ABD’nin 45 MQ-9 Reaper kaybettiği iddiası

ABD ile İran arasındaki savaş sırasında ABD’ye ait çok sayıda İHA’nın düşürüldüğü iddia edilmişti.

Washington Post’un 13 Ağustos tarihli haberinde, ABD’nin İran’la savaş sırasında, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yoğun şekilde kullandığı MQ-9 Reaper tipi İHA’lardan en az 45’ini kaybettiği öne sürülmüştü.

ABD’li yetkililere dayandırılan haberde, söz konusu kaybın MQ-9 Reaper filosunun yaklaşık dörtte birine denk geldiği belirtilmişti.

MQ-9 Reaper, uzun süreli keşif ve gözetleme görevlerinin yanı sıra silahlı operasyonlarda da kullanılan ABD yapımı bir insansız hava aracı olarak biliniyor.

E-ticaret sektörünün sorunları ele alındı

Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Mahmut Gürcan’ın katılımıyla e-ticaret firmalarının temsilcilerine yönelik toplantı gerçekleştirildi.

Toplantıda, e-ticaretin ticari hayattaki giderek artan rolü kapsamında sektörün karşı karşıya olduğu sorunlar değerlendirildi. Aracı hizmet sağlayıcılarının yaşadığı sorunlar ile sektör temsilcilerinin talep ve beklentileri görüşüldü.

Sektör temsilcilerinin talep ve beklentileri dinlendi

Görüşmede e-ticaret firmalarının temsilcileri, sektöre ilişkin değerlendirme ve önerilerini Bakanlık yetkilileriyle paylaştı.

Mevcut uygulamaların geliştirilmesine yönelik çözüm önerilerinin de ele alındığı toplantıda, sektörün ihtiyaçları doğrultusunda atılabilecek adımlar üzerinde görüş alışverişinde bulunuldu.

E-ticarette tüketici güveni vurgusu

Ticaret Bakanlığı, e-ticaret sektörünün sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde büyümesini destekleyen çalışmaların devam edeceğini bildirdi.

Bakanlık açıklamasında, tüketici güveninin merkeze alındığı ve sektörün gelişimini destekleyen düzenlemelerin hazırlanmasında ilgili paydaşların görüşlerinin dikkate alınacağı belirtildi.

endika tarafından yapılan açıklamada, iki ismin tutukluluğuna itiraz dilekçesinin 300’den fazla avukatın imzasıyla mahkemeye sunulduğu bildirildi.

Gökay Çakır ve Başaran Aksu için tutukluluk itirazı

Bağımsız Maden-İş Sendikası, cezaevinde bulunan Genel Başkan Gökay Çakır ve Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu’nun tutukluluk haline itiraz edildiğini açıkladı.

Sendikanın açıklamasında, itiraz dilekçesinin 300’den fazla avukatın imzasıyla sunulduğu belirtildi.

300’den fazla avukat imza verdi

Tutukluluğa itiraz sürecine çok sayıda avukatın yanı sıra hukuk kurumları ve baroların da destek verdiği ifade edildi.

Sendika, açıklamasında hukuki süreçte dayanışmanın önemine dikkat çekerek destek veren avukatlara, hukuk kurumlarına ve barolara teşekkür etti.

Bağımsız Maden-İş: “Dayanışma ile kazanacağız”

Bağımsız Maden-İş Sendikası tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Genel Başkanımız Gökay Çakır ve Başaran Aksu'nun tutukluluğa itiraz dilekçesini 300'den fazla avukatın imzası ile sunduk. Katılan tüm avukat dostlarımıza, hukuk kurumlarına ve barolara teşekkür ederiz. Dayanışma ile kazanacağız.”

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

YÖNETMELİKLER

– İzmir Tınaztepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

– İzmir Tınaztepe Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

YARGI BÖLÜMÜ

YARGITAY KARARLARI

– Yargıtay 3. Hukuk Dairesine Ait Kararlar

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânları

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Soma trafik kazasında otomobil toplantı salonuna kadar ilerledi

Manisa kaza haberlerine yansıyan olay, Namazgah Mahallesi Nazım Usluoğlu Caddesi’nde meydana geldi. Ö.A. yönetimindeki 10 ADU 854 plakalı otomobil, AK Parti Soma İlçe Başkanlığı binasının önünde bulunan park alanından hareket ettiği sırada kontrolden çıktı.

Hareket halindeki araç, parti binasının camını kırarak içeri girdi. Binanın içerisinde ilerlemeyi sürdüren otomobil, toplantı salonuna ulaştıktan sonra durabildi.

Soma kaza sonrası sürücü hastaneye kaldırıldı

Kazayı gören çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri yönlendirildi. Soma trafik kazasında yaralanan sürücü Ö.A.’ya ilk müdahale olay yerinde yapıldı.

Yaralı sürücü daha sonra ambulansla Soma Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı. Sürücünün sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Manisa trafik kazasında sürücü frenin tutmadığını söyledi

Kazanın ardından sürücü Ö.A.’nın, otomobilin freninin tutmadığını söylediği öğrenildi. Aracın neden kontrolden çıktığına ilişkin kesin nedenin yapılacak incelemelerin ardından netleşmesi bekleniyor.

Manisa trafik kazası sonrası polis ekipleri olay yerinde inceleme yaptı. Otomobilin parti binasına girmesiyle cam bölümünde hasar oluşurken aracın toplantı salonuna kadar ilerlemesi kazanın dikkat çeken ayrıntısı oldu.

Soma kaza ile ilgili inceleme sürerken, aracın teknik durumunun ve kazanın meydana geliş şeklinin değerlendirilmesi bekleniyor.

Çine trafik kazası Eskiçine Mahallesi Kavşağı’nda meydana geldi

Aydın trafik kazası, Çine ilçesine bağlı Eskiçine Mahallesi Kavşağı’nda meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, Aydın’dan Muğla istikametine seyreden 43 yaşındaki Serkan Türkeş’in kullandığı 09 LC 717 plakalı motosiklet ile N.L. (65) yönetimindeki 09 AKJ 005 plakalı minibüs kavşakta çarpıştı.

Kazayı görenlerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık, jandarma ve polis ekipleri yönlendirildi. Ekipler bölgede güvenlik önlemi alırken sağlık görevlileri motosiklet sürücüsüne müdahale etmek üzere çalışma başlattı.

Aydın kaza haberinde acı sonuç: Serkan Türkeş yaşamını yitirdi

Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde Serkan Türkeş’in hayatını kaybettiği tespit edildi. Çine trafik kazası nedeniyle olay yerinde polis ve jandarma ekiplerince inceleme yapıldı.

Aydın kaza ve Çine kaza haberlerinde özellikle kavşaklarda meydana gelen çarpışmalar, yol güvenliği açısından sürücülerin görüş alanı ve geçiş noktalarındaki trafik akışının önemini bir kez daha gündeme getiriyor. Ancak Eskiçine Mahallesi Kavşağı’ndaki kazanın hangi nedenle meydana geldiğine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Minibüs ile motosikletin çarpışmasına ilişkin incelemenin ardından Aydın trafik kazasının oluş şeklinin netleşmesi bekleniyor.

Soruşturma dosyasında Safi Karayalçın, Suat Dülger, Kalender Özdemir, Özkan Deniz, İbrahim Şahin, Umut Sapan, Metin Kaya ve Mehmet Ayıp Demirbüken’in tahliyesine karar verildi.

Tahliye kararlarının ardından dosyada tutuklu bulunan tek kişi Gaffar Çiçek oldu. Çiçek’in, kurultayın yapıldığı dönemde CHP Milletvekili olan Veli Ağbaba’nın şoförü olduğu belirtildi.

Ne olmuştu?

CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’na ilişkin yürütülen soruşturmada, “Siyasi Partiler Kanunu’na muhalefet”, “rüşvet almak” ve “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklamak” suçlamaları gündeme gelmişti.

Soruşturma kapsamında geçtiğimiz mayıs ayında 13 kişi gözaltına alınmış, işlemlerinin ardından 9 kişi tutuklanmıştı.

Son tahliye kararlarıyla birlikte 9 tutukludan 8’i serbest bırakılırken, Gaffar Çiçek dosyada tutuklu kalan tek isim oldu.

“Cumhurbaşkanına hakaret” ve “Halkın kin ve düşmanlığa tahrik” suçlamalarından cezaevinde olan Deniz Göktaş için yapılan tutukluluğa itiraz başvurusunun ardından Göktaş için 28 Ağustos Cuma günü tahliye kararı verilmiş, ancak cezaevinden çıkamadan bu kez “Suçu ve suçluyu övme” suçlamasından tutuklanarak cezaevinde kalmıştı.

Bu kararla birlikte Deniz Göktaş’ın tutukluluğu üç suçlamadan sürecek.

Ne olmuştu?

Deniz Göktaş, Harbiye’de sahnelediği “Ölü Deniz” adli gösterisini, YouTube kanalına yüklemişti. Videonun, 3 Temmuz itibarıyla görüntülenme sayısı 10 milyona yaklaşmıştı. Göktaş gösterisinde, iç siyaset, operasyonlar, Antik Yunan, televizyon dünyası, AKP Genel Başkanı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere birçok konuda eleştirel komedi yapmıştı.

Göktaş hakkında, ”Cumhurbaşkanına hakaret” ve “Halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri alenen aşağılama” suçlamalarıyla hakkında soruşturma başlatılmıştı. Göktaş, yurtdışından döndükten sonra İstanbul Havalimanı’nda gözaltına alınmıştı.

Deniz Göktaş’ın tutukluluğuna yapılan itirazı inceleyen İstanbul Asliye Ceza Mahkemesi, 28 Ağustos’ta tahliye kararı verdi.

Tahliye kararının ardından Göktaş, SEGBİS ile “suçu ve suçluyu övme” suçlamasıyla sulh ceza hakimliğine çıkarıldı.

İstanbul 4. Sulh Ceza Hakimliği, Göktaş’ın gösterisindeki “Ben bugünün ön sıra bilet gelirleriyle, gerçi ön sıra belediye davetlisi, oradan bir gelir yok. İkinci sıra diyeyim daha güvenli olur. Bugünün ikinci sıra bilet gelirleriyle Türkiye’de bir tetikçi tutup, rakip bir komedyeni öldürtebiliyoruz. Şu an piyasa bu durumda. Sadece ikinci sıra, bir de Telegram grubu. Oradan Daltonlar yazıyorsunuz, gayet kurumsal bir iletişim var. Bitcoin’den parayı yatırıyorsunuz takip de etmiyorlar. Öldürünce fotoğraf geliyor buydu değil mi abi? Onun ikizi vardı ama benim hatam. Tekrar yatırıyorsunuz muhteşem bir sistem…” sözleri nedeniyle tutuklama kararı verdi.

Hakimlik, söz konusu ifadeler için “‘Daltonlar Çetesi’ isimli bilinen suç grubunun suç içerikli eylemlerini öven, meşru gösteren ve suça ulaşılmasını kolaylaştıran ifadeler” değerlendirmesi yaptı.

İstanbul 4. Sulh Ceza Hakimliği, “kaçma, delilleri karartma şüphesi” gerekçeleriyle tutuklama kararı verdi.

Kemal Memişoğlu sosyal medya hesabından, D-8 Genel Sekreteri Sohail Mahmood ile Bakanlıkta yaptığı görüşmeye ilişkin bilgi verdi. Memişoğlu, "Görüşmemizde; Üreten Sağlık vizyonumuz, sağlık alanında ortak üretim imkânları, üretim süreçlerine yönelik fizibilite çalışmaları ve ülkeler arasında ortak bir sağlık ekosistemi oluşturulması konularını ele aldık. Sağlık alanında uluslararası iş birliklerimizi geliştirmeye ve ortak çalışmalarımızı güçlendirmeye devam edeceğiz. Sayın Sohail Mahmood’a nazik ziyaretleri ve kıymetli görüşleri için teşekkür ediyorum" ifadesini kullandı.

Karşılaşmaya hızlı başlayan Trabzonspor, 11. dakikada Salah’ın kaydettiği golle 1-0 öne geçti. Bordo-mavililerin golünde asist Muçi’den geldi.

İlk yarının son bölümünde beraberliği yakalayan Amedspor, 45+4. dakikada Sor’un attığı golle skoru 1-1’e getirdi.

İkinci yarıda galibiyet için iki takım da fırsatlar ararken, mücadelede son sözü 90. dakikada Orban söyledi. Bu golle Amedspor karşılaşmadan 2-1 galip ayrıldı.

Bu sonuçla Trabzonspor 4 puanda kalırken, Amedspor puanını 6’ya yükseltti.

Trabzonspor, Süper Lig’in 4. haftasında sahasında Gençlerbirliği’ni konuk edecek. Amedspor ise gelecek hafta Kasımpaşa deplasmanında mücadele edecek.

Karşılaşmaya etkili başlayan Beşiktaş, 9. dakikada Cerny’nin kaydettiği golle 1-0 öne geçti. Siyah-beyazlılar, ilk yarının son bölümünde penaltı kazandı. 43. dakikada topun başına geçen yeni golcü Vlahovic, meşin yuvarlağı ağlarla buluşturarak farkı ikiye çıkardı.

İkinci yarıya hızlı başlayan Çorum FK, 52. dakikada Diomande’nin golüyle farkı bire indirdi. Beşiktaş’ın cevabı ise gecikmedi. Vlahovic, 59. dakikada yeniden sahneye çıkarak skoru 3-1 yaptı.

Sırp forvet, 66. dakikada bir kez daha fileleri havalandırarak hem kendisinin üçüncü golünü kaydetti hem de Beşiktaş’ı 4-1’lik üstünlüğe taşıdı.

Karşılaşmada gol yağmuru devam ederken İlhan Fakılı, 74. dakikada Beşiktaş’ın beşinci golünü attı. Çorum FK, 77. dakikada Mahmic’in golüyle farkı yeniden üçe indirse de siyah-beyazlılar son sözü söyledi. Murillo, 83. dakikada skoru belirleyen golü kaydetti ve mücadele 6-2 sona erdi.

Bu sonuçla Beşiktaş, ligdeki puanını 6’ya yükseltti. Çorum FK ise 1 puanda kaldı.

Beşiktaş, Süper Lig’in 4. haftasında deplasmanda Fenerbahçe ile karşılaşacak. Çorum FK ise sahasında Eyüpspor’u konuk edecek.

Çerkezköy trafik kazasında araçlar refüje çıktı

Çerkezköy kaza haberi, ilçedeki Tugay Kavşağı’ndan geldi. Sürücülerinin kimlikleri henüz öğrenilemeyen 34 PRH 35 plakalı otomobil ile 59 ACN 413 plakalı otomobil kavşakta çarpıştı.

Çarpışmanın şiddetiyle iki araç da orta refüje çıktı. Tekirdağ trafik kazası sırasında kavşakta bulunan sinyalizasyon direği de devrilirken, araçlarda bulunan bazı kişiler bulundukları yerde sıkıştı.

Kazanın ardından çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık, itfaiye ve polis ekipleri yönlendirildi. Polis ekipleri bölgede güvenlik önlemi alırken, itfaiye ekipleri araçlarda sıkışan kişilerin kurtarılması için çalışma başlattı.

Tekirdağ kaza: 2 kişi araçlardan itfaiye ekiplerince çıkarıldı

Çerkezköy trafik kazasında araçlarda sıkışan 2 kişi, itfaiye ekiplerinin müdahalesiyle bulundukları yerden çıkarılarak sağlık görevlilerine teslim edildi.

Kazada yaralanan 3’ü çocuk toplam 6 kişiye olay yerinde ilk müdahale yapıldı. Yaralılar daha sonra ambulanslarla Çerkezköy Devlet Hastanesine kaldırılarak tedavi altına alındı.

Tugay Kavşağı’ndaki kazayla ilgili inceleme başlatıldı

Tekirdağ’ın Çerkezköy ilçesinde meydana gelen kazanın ardından ekipler, araçların ve devrilen sinyalizasyon direğinin bulunduğu bölgede çalışma yaptı. Kavşaklarda yaşanan çarpışmaların ardından araçların yol dışına veya refüje çıkması, çevredeki diğer sürücüler ve yayalar açısından da ek güvenlik riski oluşturabildiğinden olay yerinde trafik güvenliğinin sağlanması önem taşıyor.

Çerkezköy’deki trafik kazasının oluş şekli ve tarafların durumuna ilişkin inceleme sürüyor.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!