Başaran Aksu hâlâ gözaltında

Madenciler ve aileleri serbest bırakılırken, Bağımsız Maden-İş Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu'nun gözaltı halinin devam ettiği bildirildi. Aksu'nun emniyetteki ifade işlemlerinin yarın gerçekleştirileceği öğrenildi.

"Bakanlık sözünü tutana kadar buradayız"

Serbest kalmalarının ardından ortak bir açıklama yayımlayan maden işçileri, talepleri karşılanana kadar Ankara’dan ayrılmayacaklarını vurguladı. Sendikadan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Doruk ve Eti Gümüş maden işçileri serbest bırakıldı. Başaran Aksu hâlâ gözaltında tutuluyor.

İki gün gözaltında kaldık. Sözümüz değişmedi. Yıldızlar SSS Holding gasp ettiği haklarımızı ödeyene, bakanlık sözünü tutana kadar Ankara’dan ayrılmayacağız. Bugün saat 11.00’de yine Enerji Bakanlığı önündeyiz.

Bütün halkımızı, sendikaları, demokratik kitle örgütlerini, dernekleri ve duyarlı kamuoyunu dayanışmaya çağırıyoruz. Gözaltıyla durduramazsınız. Mutlaka biz kazanacağız!"

Haklarını talep eden madenciler, eylemlerine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde yeniden devam edecek.

Büyükşehirlerde il jandarma komutanları değişti

Kararname kapsamında kritik büyükşehirler ve stratejik bölgelerdeki komuta kademesinde yapılan başlıca görev değişimleri şu şekilde gerçekleşti:

• İstanbul: Bursa İl Jandarma Komutanı Tümgeneral İdris Tataroğlu, İstanbul İl Jandarma Komutanlığı görevine atandı. İstanbul İl Jandarma Komutanı Korgeneral Yusuf Kenan Topcu ise Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığı’na getirildi.

• Ankara: Diyarbakır İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Tarık Hekimoğlu, Ankara İl Jandarma Komutanı oldu. Ankara İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Cengiz Yıldız ise Erzurum İl Jandarma Komutanlığı görevine atandı.

• İzmir: Gaziantep İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Halil Şen, İzmir İl Jandarma Komutanlığı görevine getirildi. İzmir İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Metin Düz ise Jandarma Genel Komutanlığı Asayiş Başkanı oldu.

• Jandarma Genel Komutan Yardımcılıkları: Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanı Korgeneral Ünsal Bulut ve Asayiş Başkanı Korgeneral Murat Bulut, Jandarma Genel Komutan Yardımcılığı görevlerine getirildi.

Karargâh Emrine Alınan İsimler

Kararla birlikte Jandarma Genel Komutan Yardımcıları Orgeneral Hüseyin Kurtoğlu ve Korgeneral Münir Güzel, Jandarma Lojistik Komutanı Tümgeneral Ersel Özer, Personel Başkanı Tümgeneral Mustafa Erdem ile 12 ilin jandarma komutanı Jandarma Genel Komutanlığı emrine çekildi.

Jandarma'da terfi eden general ve albaylar

Jandarma teşkilatında 7 general ile 18 albay bir üst rütbeye yükseltildi:

• Korgeneralliğe Terfi Edenler: Tümgeneral Ünsal Bulut ve Tümgeneral Murat Bulut.

• Tümgeneralliğe Terfi Edenler: Tuğgeneraller Hüseyin Bekmez, Hamdi Gülpınar, Ömer Ersever, Ferruh Taraktaş ve Mustafa Bakçepınar.

• Tuğgeneralliğe Terfi Eden Albaylar: Celal Kürşad Konukçu, Şenol Şenoğlu, İsa Karahasanoğlu, Cezmi Yalınkılıç, Sadık Gülecen, Mesut Karabulut, Sadi Akman, Engin Özkul, Mustafa Tetik, Hakan Uğurlu, Özer Küçükuysal, Volkan Güner Güngör, İsmail Terzi, Halil Coşkun, Uğur Arslan, Tansu Utku, Muhammed Sever ve Mustafa Şaşmaz.

Sahil Güvenlik Komutanlığı'nda yeni atama ve terfiler

Kararnameyle Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın bölge komutanlıkları ve başkanlıklarında da önemli atama ve rütbe değişiklikleri gerçekleştirildi:

• Terfiler: Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli Tümamiral Cengiz Fitoz koramiralliğe, Albay Önder Göksel ise tuğamiralliğe terfi ettirildi.

• Bölge ve Karargâh Atamaları:

  • Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanı Tuğamiral Ahmet Bahadır, Sahil Güvenlik Eğitim ve Öğretim Komutanlığı’na,

  • Sahil Güvenlik Eğitim ve Öğretim Komutanı Tuğamiral Gürkan Erken, Sahil Güvenlik Komutanlığı Denetleme, Teftiş ve Tetkik Başkanlığı’na,

  • Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanı Tuğamiral Gökhan Gücüyen, Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı’na,

  • Sahil Güvenlik Komutanlığı Harekât Başkanı Tuğamiral Alpaslan Baysal, Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanlığı’na,

  • Tuğamiralliğe terfi eden İstihbarat Başkanı Tuğamiral Önder Göksel ise Harekât Başkanlığı görevine getirildi.

Atama kararları ise şu şekilde yer aldı:

Özel'in Odası Yeni Parti'de kaldı, Günaydın'ın odası CHP'ye geçti

Alınan karar doğrultusunda Kılıçdaroğlu'nun devir talebine rağmen Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel'de kaldı. Yeni Parti Grup Başkanvekilleri Ali Mahir Başarır ve Murat Emir mevcut odalarını korudu. Yeni Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın’ın kullandığı oda ile partinin toplantı salonu olarak kullandığı grup yönetim odası CHP’ye verildi.

Odası CHP'ye geçen Gökhan Günaydın'ın, Yeni Parti’ye bırakılan TBMM İdare Amiri Harun Özgür Yıldızlı’nın odasına geçmesinin planlandığı bildirildi.

CHP yönetiminden karara tepki

Yeni yasama döneminde yan yana ve karşılıklı odalarda çalışma yürütecek olan iki partiye kararın resmen tebliğ edilmesinin ardından, CHP yönetiminin TBMM Başkanlığı'nın bu paylaşım kararına tepki gösterdiği öğrenildi.

'Tehdit' ve 'nitelikli yağma' suçlaması

Yürütülen adli soruşturma kapsamında emniyet birimleri, müşteki Ş.Ç.'nin maruz kaldığı tehdit ve para talebi eylemlerinde azmettirici rolünde bulunduğu tespit edilen Sultangazi Belediyesi Meclis Üyesi avukat Hülya Şimşek'i gözaltına aldı.

Hakkında "tehdit" ve "nitelikli yağma" suçlamaları bulunan Şimşek, emniyetteki ifade ve işlemlerinin tamamlanmasının ardından Bakırköy Adliyesi'ne sevk edildi.

Savcılık sorgusunun ardından tutuklama talebiyle nöbetçi mahkemeye sevk edilen Hülya Şimşek, çıkarıldığı Sulh Ceza Hâkimliği tarafından tutuklanarak cezaevine gönderildi.

23 vardiyanın 17'sine geç kalan çalışanı kovdu

Deney sürecinde mağazada görev yapan bir çalışanın 23 mesainin 17’sine geç kalması üzerine işten çıkarma süreci işletildi. Bu olay, algoritmik performans sistemlerinin ötesinde, yönetici koltuğundaki bir yapay zekânın doğrudan kendi inisiyatifiyle insan çalışanını işten çıkardığı bilinen ilk örnek olarak kayıtlara geçti.

Bellek sınırı 'aşırı hoşgörülü' yönetici yaptı

Süreçte yapay zekânın teknik sınırları da gün yüzüne çıktı. Claude’un personelin gecikmelerini uzun süre fark edememesinin arkasında çalışma belleği (hafıza) kısıtlamasının yattığı belirlendi.

Çalışan el kitabının ve disiplin kurallarının yapay zekânın kısa süreli belleğinden silinmesi nedeniyle Claude’un personele karşı aşırı müsamahakâr davrandığı, hatta geç kalan çalışanlara "Endişelenmeyin" şeklinde telkinlerde bulunduğu saptandı.

İşten çıkarma kararı ise insan müdahalesiyle şekillendi. Claude, unutulan şirket kurallarını ve personelin devamsızlık sicilini ancak Andon Labs araştırmacılarının hatırlatması ve yönlendirmesi sonrasında idrak etti. İlk etapta personele resmî uyarı verilmesini öneren yapay zekâ, araştırmacıların geçmişteki sözlü uyarıları hatırlatması üzerine nihai fesih kararını verdi.

"Ticari sezgisi yetersiz kaldı"

Deneyin mali bilançosu ise yapay zekânın işletme yönetiminde henüz katetmesi gereken çok yol olduğunu gösterdi. Mağazanın 100 bin dolarlık işletme sermayesi, beş aylık süre zarfında 61 bin dolara geriledi.

Finansal kayıpları değerlendiren Andon Labs CEO’su Lukas Petersson, zararın temelinde Claude’un aşırı yumuşak yönetim tarzı ve yetersiz ticari sezgilerinin yattığını belirtti. Petersson, modellerin kâr odaklı ve daha sert kararlar alacak şekilde eğitilebileceğini vurgulayarak, "Yapay zekâ modelleri hedeflere ulaşma konusunda çok daha katı ve sert davranacak şekilde eğitilebilir. Fakat bu, insanların içinde yaşamak ve çalışmak isteyeceği bir gelecek olmayabilir" uyarısında bulundu.

İmha edilmek istenen belgeler ele geçirildi

Soruşturma sürecinde, örgütsel faaliyetler ve mali işlemlerle bağlantılı çok sayıda resmî evrakın bir binada imha edilmeye çalışıldığı yönünde emniyet birimlerine ihbar ulaştı.

Alınan yargı kararı doğrultusunda harekete geçen İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekipleri, Ümraniye Namık Kemal Mahallesi Cengiz Topel Caddesi’nde bulunan adrese operasyon düzenledi. Adreste yapılan detaylı aramalarda ihbarın doğru olduğu belirlendi; yok edilmek amacıyla parçalara ayrılmış çok sayıda örgütsel evrak ve dokümana incelenmek üzere el konuldu.

Bina önünde gerginlik: Çevik kuvvet ve zırhlı araçlar sevk edildi

Polis ekiplerinin adresteki arama çalışmaları devam ettiği sırada, bina önünde toplanan kalabalık bir grup emniyet güçlerine tepki gösterdi.

Olay yerinde gerginliğin artması üzerine arama yapan ekiplerin güvenliğini temin etmek amacıyla bölgeye çevik kuvvet polisleri ve zırhlı araçlar konuşlandırıldı. Güvenlik çemberi altında arama ve delil toplama işlemlerini tamamlayan ekipler, el konulan malzemelerle birlikte adresten ayrıldı.

Operasyonda 33 şüpheli gözaltına alınmıştı

"Alihan Kuriş çıkar amaçlı suç örgütü"ne yönelik yürütülen soruşturma dalgasında, daha önce aralarında örgüt elebaşı olduğu öne sürülen Alihan Kuriş'in de yer aldığı 33 zanlı gözaltına alınmıştı. Şüphelilerin emniyet ve adliyedeki işlemleri devam ediyor.

Aylık tutar 15 bin 775 TL'ye yükseldi

Temmuz ayı memur maaş katsayısına göre güncellenen yeni tarife hakkında bilgi veren Bakan Göktaş, her ayın 15'i itibarıyla yapılan ödemelerin zamlı tutarlar üzerinden hesaplara aktarıldığını belirtti:

"Yeni düzenlemeyle Evde Bakım Yardımı ödemelerini bu ay hak sahiplerinin hesaplarına artışlı şekilde yatırmaya başladık. Aylık tutar 13 bin 878 liradan 15 bin 775 liraya çıkarıldı. Bu kapsamda hak sahiplerine toplam 7,5 milyar lira ödeme yapıyoruz. Ödemelerin tüm engelli vatandaşlarımıza hayırlı olmasını dilerim."

2026 yılında sağlanan destek 48,6 milyar liraya ulaştı

Evde Bakım Yardımı modelinin 2006 yılında engelli bireylerin öncelikle aile yanında desteklenmesi vizyonuyla hayata geçirildiğini hatırlatan Göktaş, uygulama sayesinde bakıma muhtaç engelli bireylerin kendi sosyal çevrelerinden ayrılmadan aileleriyle birlikte yaşamaları desteklendiğini kaydetti. Göktaş, 2026 yılı içerisinde hak sahiplerine ulaştırılan toplam Evde Bakım Yardımı desteği 48,6 milyar liraya ulaştığını belirtti.

"Altyapı değişiyor, internetiniz kesilecek" diyerek dolandırdılar

Polis ekiplerinin yürüttüğü incelemelere göre şebeke üyelerinin, vatandaşları telefonla arayarak kurumsal telekomünikasyon şirketlerinin yetkilisi gibi davrandıkları belirlendi. Zanlıların mağdurlara ülke genelinde internet altyapısının zorunlu olarak yenilendiğini, mevcut modemlerin artık kullanılamayacağını ve kısa süre içinde internet bağlantılarının kesileceğini, yeni modem satın almaları halinde ise mevcut internet faturalarında indirim uygulanacağını, değişim yapılmaması durumunda faturaların ciddi oranda zamlanacağını söyleyerek baskı ve ikna yoluyla piyasa değerinin üzerinde modem satışı gerçekleştirdikleri ortaya çıkarıldı.

Soruşturmada, şebekenin ülke genelinde 801 kişiye bu yöntemle modem sattığı, gönderilen cihazların büyük bölümünün mevcut altyapıyla teknik olarak uyumsuz olduğu ve vadedilen fatura indirimlerinin gerçeği yansıtmadığı tespit edildi. Mağdurların şüphelilere ait hesaplara toplamda yaklaşık 116 milyon lira para transferi gerçekleştirdiği belirlendi.

19 ilde eş zamanlı baskın: Lüks varlıklara el konuldu

Eskişehir merkezli olarak; İstanbul, Kocaeli, Bursa, Çanakkale, Muğla, Düzce, Zonguldak, Bolu, Karabük, Erzurum, Kars, Ankara, Antalya, Adana, Kahramanmaraş, Hatay, Afyonkarahisar ve Yozgat'ta belirlenen adreslere eş zamanlı baskınlar düzenlendi.

Operasyonda aralarında suç faaliyetlerinin organize edildiği paravan şirketlerin yöneticilerinin de yer aldığı 90 zanlı gözaltına alındı.

Soruşturma kapsamında suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerine yönelik yapılan incelemelerde; şüphelilere ve bağlantılı 13 şirkete ait banka ile kripto varlık hesaplarının yanı sıra dolandırıcılık geliriyle temin edildiği belirlenen 5 otomobil, 1 daire, 1 dubleks villa ve 1 arsaya el konuldu.

Gözaltına alınan zanlıların Eskişehir Emniyet Müdürlüğü'ndeki adli işlemleri sürüyor.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, otomotiv pazarında adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısının tesis edilmesi amacıyla çalışmaların kararlılıkla sürdüğü ifade edildi. Tüketicilerin taraf olduğu bireysel kiralamaları kapsayan yeni kurallar, kayıt dışılığı ve haksız ticari uygulamaları önlerken kiralamaya konu taşıtların teknik standartlarını da güvence altına alıyor.

Kiralık araçlara yaş, kilometre ve hasar sınırı

Hizmet kalitesini ve sürüş güvenliğini artırmak amacıyla filolardaki araçların teknik nitelikleri yeniden belirlendi. Düzenleme kapsamında, klasik taşıtlar haricinde altı yaşından büyük araçların kiraya verilmesi kesin olarak yasaklandı. Ayrıca benzinli ve dizel araçlar için 180 bin kilometre, elektrikli araçlar için ise 300 bin kilometre üst sınırı getirildi. Periyodik bakımları aksatılan ya da geçmişinde ağır hasar kaydı bulunan taşıtlar da kiralama faaliyetlerinde kullanılamayacak.

Depozito iadelerine yedi gün kuralı

Tüketicilerin sıklıkla mağduriyet yaşadığı depozito ve teminat uygulamalarına katı sınırlamalar getirildi. Yeni sisteme göre alınabilecek azami depozito tutarı, bir ila altı günlük kiralamalarda en fazla üç günlük, yedi ila 29 günlük kiralamalarda ise en fazla yedi günlük kira bedeliyle sınırlandırıldı. Taşıtın iade edilmesinden itibaren en geç yedi gün içinde depozitonun tüketiciye eksiksiz geri ödenmesi zorunlu kılındı. Olağan kullanımdan doğan aşınma ve yıpranmalar gerekçe gösterilerek depozito kesintisi yapılamayacağı hükme bağlanırken, kış lastiği ve sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dâhil edilmesi şartı getirildi.

Yetki belgesi zorunluluğu ve bilgi sistemi

Ticari faaliyette bulunan kiralama işletmelerine yetki belgesi alma zorunluluğu getirildi. Yetki belgesi verilebilmesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması, yöneticilerin ise en az ilköğretim mezunu olup Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip bulunması gerekecek. Tüm sürecin dijital ortamda şeffaf yürütülebilmesi için 1 Ocak 2027 tarihine kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. İnternet ilan platformları da yetki belgesi bulunmayan işletmelerin portföy yayımlamasını engelleyecek.

Filolara yerli üretim hibrit ve elektrikli araç şartı

Çevre dostu ulaşımı teşvik etmek ve yerli üretimi desteklemek amacıyla işletmelerin filosundaki araç sayıları ve yakıt tipleri de kurala bağlandı. Büyükşehirlerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerindeki işletmelerin en az beşi kendi adına tescilli 10 araca, diğer bölgelerdeki işletmelerin ise en az ikisi tescilli beş araca sahip olması kararlaştırıldı. Bununla birlikte işletmelerin filolarında biri Türkiye'de üretilmiş olmak kaydıyla en az iki adet hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması zorunlu hale getirildi.

Sektör için kademeli uyum takvimi

Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde resmen uygulamaya girecek. Sektör paydaşlarının yeni sisteme sorunsuz entegre olabilmesi amacıyla mevcut kiralama firmalarına yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027'ye, araç sayısı, yaş, kilometre ve elektrikli araç kriterlerini sağlamaları için ise 1 Ocak 2028'e kadar geçiş süresi tanındı.

İlk setin ardından geri dönüş

İlk seti 21-25 geride kapatan milliler, sonraki setlerde oyunun kontrolünü eline alarak parkeden galibiyetle ayrılmayı başardı. Karşılaşmanın setleri 21-25, 27-25, 25-22 ve 25-21 sonuçlandı. Rakibini 3-1 deviren U17 Milli Takımı, turnuvada son 4 takım arasına kalarak yarı final biletini aldı.

Yarı finalde rakip Tayvan

Dünya Şampiyonası'nda finale çıkma mücadelesi verecek olan ay-yıldızlılar, yarı final etabında Tayvan ile kozlarını paylaşacak.

"Tasarlayarak öldürme", "kasten öldürme", "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "silahla yağma" ve "nitelikli tehdit" gibi çok sayıda ağır suçtan aranan Serkan Kurtuluş hakkında Interpol Europol Daire Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen iade süreci sonuçlandı.

Brezilya'da 'bomba' provokasyonu işe yaramadı

Interpol Europol Daire Başkanlığı ekibi refakatinde Türk Hava Yolları'nın Buenos Aires kalkışlı ve Sao Paulo aktarmalı TK16 sefer sayılı uçağıyla İstanbul'a getirilen suç örgütü elebaşının, iadeyi engellemek için son ana kadar direndiği öğrenildi.

Uçağın Brezilya'da beklediği sırada Kurtuluş, İspanyolca bağırarak uçakta bomba olduğunu iddia etti ve uçağın tahliye edilmesini sağlamaya çalıştı. Ancak Türk polisinin aldığı sıkı güvenlik tedbirleri ve yerel otoritelerle yürütülen koordinasyon sayesinde provokasyon boşa çıkarıldı ve uçuş planlandığı şekilde tamamlandı.

İstanbul Havalimanı'nda yerel emniyet personeline teslim edilen Kurtuluş, Havalimanı Emniyet Şube Müdürlüğü'ndeki işlemlerinin ardından İstanbul Emniyet Müdürlüğü'ne sevk edildi.

Sığınma talebi ve açlık grevi iadeyi engelleyemedi

Kurtuluş hakkında ilk olarak 31 Ekim 2017'de kırmızı bülten yayımlanmış, yürütülen uluslararası takip neticesinde zanlı 11 Haziran 2020'de Arjantin'de yakalanmıştı.

Türkiye'ye iadesini durdurmak amacıyla Arjantin makamlarına siyasi sığınma başvurusunda bulunan ve cezaevinde açlık grevine giden Kurtuluş'un talepleri reddedildi. Hukuki sürecin tamamlanması ve Arjantin yargısının nihai onayı vermesiyle birlikte Türkiye'ye iade işlemi resmiyet kazandı.

İçişleri Bakanlığı: "13 bin kilometre uzaktan getirildi"

Operasyonun başarıyla tamamlanmasının ardından İçişleri Bakanlığı'ndan resmi bir açıklama yapıldı. Bakanlığın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Emniyet Genel Müdürlüğü Interpol Europol Daire Başkanlığımız, KOM ve İstihbarat Başkanlıklarımız ile Dışişleri Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı koordinesinde, 13 bin kilometre uzaktan Türkiye'ye gerçekleştirilen bu iade süreci suçla mücadeledeki kararlılığımızın açık bir göstergesidir. Huzurumuza kasteden hiçbir odak adaletten kaçamayacak. Sınır ötesinde dahi adaleti tecelli ettiren kahraman polislerimize, Adalet ve Dışişleri Bakanlıklarımızın emeği geçen tüm mensuplarına teşekkür ediyoruz."

"2 dakikada her şey tersine döndü"

Mücadeleye baskılı ve pozitif başladıklarını belirten Okan Buruk, camiadaki negatif havanın puan kaybında etkili olduğuna işaret etti:

"Bu akşam içinde bulunduğumuz havayı tersine çevirmek için kazanmamız gerekiyordu. Hazırlık maçlarındaki sonuçlar ve kadroyla ilgili yapılan eleştiriler nedeniyle bir karamsarlık vardı. Galatasaray'ın en önemli gücü hep birliktelikti; pozitif havada başarılı olduk. Bu sefer negatif bir atmosfer oluştu.

Golü bulana kadar çok iyi oynadık. Rakip sahada baskı kurduk, pozisyonlar ürettik. Ancak ardından rakibimiz çok iyi bir gol attı; geriye kaçmayıp iki adım öne çıksak engelleyebilirdik. Arkasından gelen bireysel hatayla 2 dakikada her şey tersine döndü. 2-2'yi yakaladık ama galibiyet golünü bulamadık. Ligin başındayız, bu ligi yine kazanabilecek en büyük aday biziz."

"Hücum hattına acil takviye gerekiyor"

Kadro derinliği ve yedek kulübesinin zenginleştirilmesi konusundaki eksikliklere dikkat çeken Buruk, öncelikli mevki hedeflerini açıkladı:

"Özellikle hücum hattında eksikliklerimiz çok fazla. Kulübeden hamle yapacak oyuncu bulmakta zorlandık. Hem forvet arkası hem kanat hem de santrfora ihtiyacımız var. Bunları aldığımızda Galatasaray fabrika ayarlarına geri dönecektir. Transferler tamamlandığında elimizde birbirini aratmayacak iki tane ilk 11'in olması şart."

"Hiçbirimiz bu tablodan zevk almıyoruz"

Transfer sürecinde yaşanan gecikmelerden teknik heyet, yönetim ve taraftarın aynı şekilde rahatsız olduğunu dile getiren başarılı teknik adam, bu hafta somut adımların atılacağını belirtti:

"Hiçbirimiz şu anda bulunduğumuz ortamdan zevk almıyoruz; ne ben ne başkanımız ne yönetimimiz ne de taraftarımız mutlu. Galatasaray kadrosuna oyuncu katmak kolay değil, seviyeyi yukarı çekecek isimlerle görüşüyoruz. Bu hafta en az bir, belki iki oyuncunun gelmesi hepimizin psikolojisini düzeltecek. Şampiyonlar Ligi listesi bildirilene kadar önceliğimiz hücum hattı. Ardından fırsat doğarsa orta saha ve savunma bölgesine de takviye düşünebiliriz."

Buruk ayrıca maç kadrosunda yer almasına rağmen oyuna girmeyen Renato Nhaga ile ilgili, oyuncunun herhangi bir sakatlığının bulunmadığını ve performansından memnun olduğunu sözlerine ekledi.

Kurumun Resmî Gazete'de yayımlanan ilanına göre, Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü bünyesinde yetiştirilen 3 bin 615 baş reforme küçükbaş hayvan açık artırma usulüyle satışa sunuldu.

20 parti halinde ve canlı ağırlık üzerinden satılacak

Satışa çıkarılan küçükbaş hayvanlar 20 ayrı parti halinde ve canlı ağırlıkları üzerinden alıcı bulacak.

İhaleye ilişkin temel finansal ve idari detaylar şu şekilde açıklandı:

• İhale Tarihi ve Saati: 27 Ağustos Perşembe, Saat 11.00

• İhale Yeri: TİGEM Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü (Bursa)

• Toplam Muhammen Bedel: 49.252.800 TL

• Geçici Teminat Tutarı: 2.462.640 TL

• Satış Usulü: Açık artırma

Şartnameye İnternetten Erişilebilecek

İhaleye katılmak isteyen üretici ve işletmeler; ihale şartnamesini TİGEM'in resmî internet adresi olan "https://www.tigem.gov.tr" üzerinden ya da doğrudan Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü'nden temin ederek inceleyebilecek.

Uğur Uçar: "Süper Lig'in gediklisi olma niyetimiz var"

Altyapısından yetiştiği ve şampiyonluk yaşadığı Galatasaray'a karşı teknik direktör olarak ilk Süper Lig sınavını veren Uğur Uçar, ligde kalıcı bir yapı oluşturmak istediklerini vurguladı:

"Süper Lig'e yeni çıktık ama bu ligin gediklisi olma niyetimiz var. Uzun süreler burada kalmak istiyoruz. Galatasaray'a gelirsek; altyapısından çıktım, A takımında forma giydim ve şampiyonluk yaşadım. Bende her zaman çok özel bir yeri var. Bundan sonraki maçlarında onlara başarılar diliyorum."

"10 kişi kaldıktan sonra da geriye çekilmedik"

Takımın taktiksel disiplininden ve sahadaki mücadeleden duyduğu memnuniyeti dile getiren Uçar, her türlü senaryoya hazırlıklı olduklarını belirtti:

"Yeni katılan oyuncularımızı görsel analizlerle maça hazırladık. Ne istediğimizi, rakibin eksik yönlerini net biçimde anlattık. Bugün sahada çok iyi bir oyun sergiledik. Maçın başında '1 puana razı mısınız?' deseler belki olabilirdik ancak oyuna baktığımızda galibiyeti kaçırdığımız için de üzülebiliriz. 10 kişi kaldıktan sonra dahi geriye çekilmedik. Her türlü senaryoyu çalışmıştık; 10 kişi kalınca ne yapacağımızı da 11'e 11 oynarken de biliyorduk. Duran toptan bir gol yedik, orada da Osimhen faktörü ortaya çıktı. Futbolcularımı tebrik ediyorum, istediklerimizi harfiyen sahaya yansıttılar."

Mame Thiam: "Çorum FK tarihi için çok önemli bir akşam"

Karşılaşmanın ardından Türkçe olarak değerlendirmelerde bulunan 33 yaşındaki tecrübeli santrfor Mame Thiam ise kulüp tarihi adına tarihi bir adım attıklarını ifade etti:

"Çok zor bir maçtı. Biz yeni bir takımız, Galatasaray ise çok büyük bir kulüp. Ancak bugün inanılmaz mücadele ettik. 2-1 öndeyken kırmızı kart gördük ve oyunun dengesi değişti. Normalde 3 puanı kaçırdığımızı söyleyebilirim. Savunmamız harika iş çıkardı. Bu maç kulübümüzün tarihindeki ilk Süper Lig maçıydı ve bu puan Çorum FK tarihi için çok kıymetli. Benim gol atmamdan ziyade takımın puan alması her zaman daha önemlidir. İnşallah bu performansımızı sürdürürüz."

Yerin 10 kilometre derinliğinde gerçekleşen 7,7 büyüklüğündeki sığ odaklı sarsıntı, çevre adalarda ve kıyı şeridinde geniş bir alanda hissedildi.

Ana depremin ardından aynı bölgede büyüklükleri 5,6 ile 6,1 arasında değişen çok sayıda artçı sarsıntı kaydedildi.

Sarsıntının merkez üssünün denizde ve sığ odaklı olması sebebiyle kıyı bölgeleri için tsunami uyarısı verildi. Yetkililer, kıyı şeridindeki yerleşim birimlerinde yaşayan vatandaşları tedbirli olmaları ve güvenli yüksek alanlara geçmeleri konusunda uyardı.

Can ve mal kaybı bildirilmedi

İlk belirlemelere göre bölgeden henüz resmî bir can veya mal kaybı rapor edilmedi. Yerel yetkililer ve acil müdahale ekiplerinin sahadaki durum tespit ve inceleme çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

Kuzey ve iç kesimlerde yaşanan sıcaklık düşüşüyle birlikte Ankara'da en yüksek hava sıcaklığı 29°C seviyelerinde ölçülecek. Rüzgarın kuzeyli yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette esmesi beklenirken, gün içerisinde genel olarak yağış öngörülmüyor.

Ankara ilçe ilçe hava durumu (15 Ağustos Cumartesi)

Hafta sonu dışarı çıkacak vatandaşlar için Ankara'nın 25 ilçesindeki beklenen en yüksek hava sıcaklıkları ve gökyüzü durumu:

Başkentte hafta sonu yağış var mı?

MGM'nin son analizlerine göre, Ankara merkezinde ve çevre ilçelerde 15 Ağustos Cumartesi günü belirgin bir yağış riski bulunmuyor. Batı ve güney ilçelerde (Beypazarı, Nallıhan, Kalecik, Şereflikoçhisar) termometreler 31-32°C bandına kadar yükselirken; yüksek rakımlı ilçelerde (Bala, Çamlıdere, Haymana) sıcaklıklar 26°C seviyelerinde seyrederek serin bir hafta sonu havası sunacak.

Sıcaklıkların kuzey, iç ve batı bölgelerde hissedilir derecede azalması öngörülürken, güney kesimlerde mevsim normallerinin üzerinde seyretmeye devam edeceği bildirildi.

MGM'den sarı kodlu uyarı: Kuvvetli yağış ve fırtınaya dikkat!

Meteoroloji uzmanları, ani sel, su baskını, yıldırım ve ulaşımda aksamalara karşı iki kritik uyarıda bulundu:

• Kuvvetli Yağış Uyarısı: Yağışların; Ardahan çevreleri, Bayburt'un doğusu, Kütahya'nın güneyi, Uşak ve Denizli'nin doğu kesimleri ile Afyonkarahisar'ın batısında yerel olarak kuvvetli olması bekleniyor.

• Kuvvetli Rüzgar ve Fırtına Uyarısı: Rüzgarın Marmara, Batı Karadeniz kıyıları, Kuzey ve Kıyı Ege ile Doğu Anadolu’nun güneydoğusunda kuzeyli yönlerden kuvvetli (40-60 km/saat) ve yer yer kısa süreli fırtına (60-80 km/saat) şeklinde eseceği tahmin ediliyor.

3 büyükşehirde bugün hava nasıl olacak?

Milyonlarca vatandaşın merak ettiği büyükşehirlerdeki hava raporu şu şekilde şekillendi:

• İstanbul hava durumu: 29°C – Parçalı bulutlu bir hava hakim. Kuzey ve kuzeydoğudan esecek kuvvetli rüzgar ve fırtınaya karşı dikkatli olunması isteniyor.

• Ankara hava durumu: 29°C – Az bulutlu ve açık, zamanla parçalı bulutlu.

• İzmir hava durumu: 35°C – Az bulutlu ve açık, zamanla parçalı bulutlu. Kıyı kesimlerde kuzeyli yönlerden kuvvetli rüzgar etkili olacak.

BÖLGE BÖLGE İL İL HAVA DURUMU TAHMİNLERİ

Marmara Bölgesi

Bölge genelinde kuvvetli rüzgar ve kısa süreli fırtına (60-80 km/sa) bekleniyor. Kırklareli'nin kuzeyinde yerel sağanak geçişleri görülecek.

• İstanbul: 29°C, Parçalı bulutlu

• Bursa: 30°C, Parçalı bulutlu

• Çanakkale: 29°C, Parçalı bulutlu

• Kırklareli: 28°C, Parçalı bulutlu, kuzeyi gök gürültülü sağanak yağışlı

Ege Bölgesi

İç kesimlerde kuvvetli sağanak yağışlar beklenirken, kıyılarda rüzgar kuvvetli esecek.

• İzmir: 35°C, Az bulutlu ve açık

• Denizli: 34°C, Parçalı bulutlu, öğleden sonra doğusu kuvvetli gök gürültülü sağanak yağışlı

• Uşak: 29°C, Doğusu yerel kuvvetli sağanak yağışlı

• Muğla: 34°C, İç kesimleri yerel sağanak yağışlı

Akdeniz Bölgesi

İç ve doğu kesimlerde sağanak yağış geçişleri bekleniyor.

• Antalya: 37°C, Zamanla parçalı bulutlu, batısı yerel sağanak yağışlı

• Adana: 35°C, Yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

• Hatay: 32°C, Yerel sağanak yağışlı

• Burdur: 32°C, Yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

İç Anadolu Bölgesi

Genel olarak az bulutlu, batı ve doğu uçlarında yağış geçişleri görülecek.

• Ankara: 29°C, Az bulutlu ve açık

• Eskişehir: 30°C, İl merkezi yerel gök gürültülü sağanak yağışlı

• Konya: 31°C, Az bulutlu ve açık

• Niğde: 29°C, Az bulutlu ve açık

Karadeniz Bölgesi (Batı, Orta ve Doğu)

Kıyı ve iç kesimlerde sağanak yağışlar aralıklarla sürecek.

• Trabzon: 27°C, Sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

• Samsun: 28°C, Yerel sağanak yağışlı

• Rize: 27°C, Sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

• Bolu: 27°C, Parçalı zamanla çok bulutlu

• Zonguldak: 26°C, Parçalı bulutlu

• Düzce: 28°C, Parçalı bulutlu

Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri

Kuzeydoğuda yerel kuvvetli yağışlar, güneydoğuda ise kuvvetli rüzgar bekleniyor.

• Erzurum: 25°C, Yerel sağanak yağışlı

• Kars: 26°C, Yerel sağanak yağışlı

• Malatya: 33°C, Batısı yerel sağanak yağışlı

• Diyarbakır: 37°C, Az bulutlu ve açık

• Gaziantep: 35°C, Yerel gök gürültülü sağanak yağışlı

• Şanlıurfa: 36°C, Az bulutlu ve açık

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

CUMHURBAŞKANI KARARLARI

–– Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1267 (1999), 1988 (2011), 1989 (2011) ve 2253 (2015) Sayılı Kararlarıyla Listelenen Kişi, Kuruluş veya Organizasyonların Tasarrufunda Bulunan Malvarlığının Dondurulması Hakkındaki 30/9/2013 Tarihli ve 2013/5428 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Eki (1) Sayılı Listede Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar (Karar Sayısı: 11624)

–– 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Karar (Karar Sayısı: 11625)

ATAMA KARARLARI

–– Cumhurbaşkanlığı Tarafından Yapılan Atamalar Hakkında Kararlar (Karar: 2026/228, 229, 230, 231, 232)

YÖNETMELİKLER

–– Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik

–– Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Yapay Zeka Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği

TEBLİĞLER

–– İşkolu Tespit Kararları (No: 2026/50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61)

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

b - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Lige puan kaybıyla başlayan Galatasaray'da alınan sonuç taraftarların tepkisine neden oldu. Karşılaşma sırasında yönetim istifaya davet edilirken, Çorum FK ise tarihindeki ilk Süper Lig maçında güçlü rakibinden puan almayı başardı.

Mücadelenin ardından beIN Sports'a konuşan Victor Osimhen, karşılaşmanın zorlu geçtiğini belirterek takım olarak toparlanmaları gerektiğini ifade etti.

"Transfer sezonlarında dedikodular hep olur"

Osimhen, transfer söylentileriyle ilgili gelen soruya ise şu yanıtı verdi:

"Transfer sezonlarında dedikodular hep olur. Ben işime bakacağım. İşime odaklanmış durumdayım. Daha ilerisini o zaman görür ve düşünürüz."

Nijeryalı golcü, takımın aldığı beraberliğin kendileri için önemli bir uyarı olması gerektiğini de söyledi:

"Bu tür rakipler zor oluyor. Öyle de oldu. Uyanmamız lazım. Hayal kırıklığını yaşıyoruz. Bu bir uyandırma olsun. Bundan sonraki tüm maçların zor olacağını bilip, kendimizi düzelterek yolumuza devam edeceğiz.

Zor bir sezon olacak. Takım da farkında. Bu kulüp için her şeyimi vermeye hazırım. Bu uyandırma olarak önemli bir maçtı. Oyuncular için de uyandırma oldu. Sahada her şeyimizi vermeliyiz. Taraftarımız inanılmaz bir enerji veriyor, bizi hep destekliyor. Karşılığını vermemiz gerekiyor. Şampiyonlar Ligi öncesi momentum kazanmamız gerekiyor. Önümüzdeki ilk maçtan itibaren çok iyi mücadele etmemiz gerekiyor."

The Athletic’in haberine göre Arsenal forması giyen Brezilyalı futbolcu, Galatasaray’a transfer olmak istemediğini sarı-kırmızılı yönetime bildirdi.

Martinelli’den gelen olumsuz yanıtın ardından Galatasaray’ın hücum hattını güçlendirmek için transfer listesindeki diğer adaylara yönelmesi bekleniyor.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!