Samsun’da narkotik ekiplerinden operasyon

Ekipler tarafından adreslerde yapılan detaylı aramalarda çeşitli uyuşturucu maddeler ile suçta kullanılabileceği değerlendirilen malzemeler bulundu.

Gerçekleştirilen aramalarda 5 bin 56 sentetik ecza hapı, 6,7 gram sentetik uyuşturucu, ruhsatsız pompalı tüfek, iki uyuşturucu madde kullanma aparatı ve hassas terazi ele geçirildi.

Ele geçirilen malzemeler ekipler tarafından muhafaza altına alınırken, operasyon kapsamında yakalanan şüphelilerin işlemlerine başlandı.

6 şüpheli gözaltına alındı

Operasyonda gözaltına alınan 6 şüpheli, emniyete götürüldü. Şüpheliler hakkında yürütülen işlemlerin sürdüğü öğrenildi.

Samsun İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerinin uyuşturucu suçlarıyla mücadele kapsamında kent genelindeki çalışmalarına devam ettiği bildirildi.

Duruşmaya tutuksuz sanıkların bir kısmı ve taraf avukatları katılırken, tutuklu sanık Erkan Kork ise SEGBİS aracılığıyla savunma yaptı.

"Şirketimiz mevzuata uygun faaliyet gösterdi"

Savunmasında Payfix'in faaliyetlerinin yasal çerçevede yürütüldüğünü savunan Erkan Kork, şirketin kuruluşundan itibaren kurumsal yapıya, insan kaynağına ve teknik altyapıya yatırım yaptıklarını söyledi.

Kork, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından Payfix'e FAST ödeme sistemi yetkisi verildiğini belirterek, riskleri azaltmak amacıyla işlem limitlerini bilinçli şekilde sınırlandırdıklarını ifade etti:

"Bizim için önemli olan daha fazla işlem yapmak değil, doğru olanı yapmaktı."

"Adaletli yargılanmak istiyorum"

IBAN dolandırıcılığıyla mücadele kapsamında savcılığa birçok başvuruda bulunduklarını öne süren Kork, yargılanmaktan kaçmadığını ancak tutuklu yargılanmasının haksız olduğunu savundu.

Yaklaşık 16 aydır cezaevinde bulunduğunu belirten Kork, şu ifadeleri kullandı:

"Yargılanmaktan hiçbir zaman kaçmadım ancak adaletli yargılanmak isterim. Beraat edeceğime eminim ama bunun için 16 ay hapis mi yatmam lazımdı?"

Mahkeme tahliye kararı verdi

Savunmaların tamamlanmasının ardından ara kararını açıklayan İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi, tutuklu sanık Erkan Kork'un tahliyesine hükmetti.

Önceki duruşmada da tutuklu sanıklar Hülya Turan, Arzu Tepe ve Hamza Kork hakkında tahliye kararı verilmişti.

Ne olmuştu?

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede, Payfix'in sahibi ve yetkilisi Erkan Kork'un 2014 yılından itibaren şirket bünyesindeki yazılımlar aracılığıyla yasa dışı bahis panellerini ödeme sistemine entegre ederek yurt dışı merkezli sanal bahis sitelerinin Türkiye'de faaliyet göstermesine imkan sağladığı öne sürülüyor.

Soruşturma kapsamında Erkan Kork'a ait Göktuğ Multimedya Yayıncılık AŞ bünyesinde faaliyet gösteren Flash Haber TV ile bağlı bulunduğu şirketlere de el konulmuştu.

Açıklamada, ABD güçlerinin İran’ın güneyindeki kıyı eyaletlerinde bazı bölgeleri ve Meşhed demir yolu güzergahında bulunan iki köprüyü hedef aldığı belirtildi.

“Saldırılar açık bir savaş suçudur”

Bakanlık, söz konusu saldırıları kınayarak bu saldırıların “açık bir savaş suçu" olduğunu ileri sürdü. Açıklamada, İran halkının ülkenin toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve ulusal güvenliğini koruma konusundaki kararlılığının devam ettiği ifade edildi.

İran’dan ABD saldırılarına tepki

İran Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, ABD'nin son 48 saat içinde Hürmüz Boğazı'nda bazı gemilerle ilgili yaşandığı öne sürülen olayları gerekçe göstererek saldırılar düzenlediği kaydedildi.

Saldırıların Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'nin 2. Maddesi'nin 4. Fıkrası ile savaşın sona erdirilmesine ilişkin mutabakat zaptına aykırı olduğu savunuldu.

Tahran’dan uluslararası hukuk vurgusu

Açıklamada, ABD'nin gerçekleştirdiği belirtilen operasyonların uluslararası hukuk açısından değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

İran yönetimi, saldırıların bölgedeki gelişmeler ve mevcut mutabakatlar kapsamında ele alınması gerektiğini belirtti.

ABD’li yetkililerin açıklamalarına eleştiri yapıldı

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD Başkanı Donald Trump başta olmak üzere bazı ABD'li yetkililerin açıklamalarına da tepki gösterdi.

Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmede, söz konusu açıklamaların savaşın sona erdirilmesine ilişkin mutabakata bağlı kalınmadığını gösterdiği öne sürüldü. İran tarafı, bu yaklaşımın bölgedeki gerilimi artırabilecek sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.

Edirne’de gece başlayan yağış trafiği yavaşlattı

Edirne kent merkezinde birkaç gündür etkili olan ve mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcak hava, yerini ani bir serinliğe bıraktı. Dün gece geç saatlerde başlayan ve gündüz saatlerinde de aralıklarla devam eden sağanak yağış nedeniyle kentin bazı işlek noktalarında, cadde ve sokaklarında su birikintileri meydana geldi.

Hava sıcaklığının 19 dereceye kadar düştüğü kentte, yağışa teslim olan yollarda sürücüler görüş mesafesinin azalması ve zemin kayganlığı nedeniyle trafikte kontrollü ve yavaş ilerlemek zorunda kaldı. Meteoroloji yetkilileri, Edirne'deki sağanak yağış geçişlerinin gün boyunca aralıklarla devam edeceğini bildirdi.

Tekirdağ’da aniden bastıran yağmura hazırlıksız yakalandılar

Yağış dalgasının vurduğu bir diğer Trakya kenti ise Tekirdağ oldu. İl genelinde aniden bastıran ve kısa sürede şiddetini artırarak kuvvetli sağanağa dönüşen yağmur, vatandaşlara zor anlar yaşattı.

Cadde üzerlerinde yağmura hazırlıksız yakalanan kent sakinlerinden bazıları yanlarındaki şemsiyelerle korunmaya çalışırken, şemsiyesi olmayanlar ise kapalı otobüs duraklarına, dükkan tentelerinin altlarına ve parklardaki kamelyalara sığındı. Kuvvetli yağış nedeniyle bazı ana arterlerde ve caddelerde su birikintileri oluştu. Hava sıcaklığının 20 derece olarak ölçüldüğü Tekirdağ'da da sağanağın gün boyu aralıklı olarak süreceği tahmin ediliyor.

İttifakın birlik ve caydırıcılık bakımından güç kazandığını ifade eden Merz, Almanya'nın savunma alanındaki yeni adımlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

NATO zirvesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu

Merz, NATO Zirvesi'nin olumlu bir atmosferde tamamlandığını belirterek, ittifakın "birlik içinde, güçlü ve özgüvenli" bir görünüm sergilediğini ifade etti.

Avrupa ülkelerinin savunma konusunda daha fazla sorumluluk üstlenme yönünde ortak irade ortaya koyduğunu söyledi.

Savunma harcamalarının artırılacağını açıkladı

Almanya'nın savunmaya ayırdığı bütçeyi planlanandan daha önce artıracağını belirten Merz, savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'i seviyesine çıkarılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Savunma yatırımlarının önemine değinen Merz, "Özgürlük ve barış içinde yaşamazsak en iyi sosyal güvenlik sisteminin bile bir anlamı olmaz" ifadelerini kullandı.

ABD’den Tomahawk füzeleri alınacak

NATO Zirvesi kapsamında ABD ile varılan mutabakata değinen Merz, Almanya'nın Tomahawk seyir füzeleri satın alacağını ve bu sistemlerin ülkeye konuşlandırılacağını açıkladı.

Merz, "Böylece savunmamızdaki önemli bir stratejik boşluğu kapatıyoruz. Aynı zamanda kendi Avrupa sistemlerimizi geliştirmek ve Avrupa'da konuşlandırmak için de çalışacağız” dedi.

Avrupa'nın güvenliğine vurgu yaptı

NATO'nun transatlantik bir ittifak olmayı sürdüreceğini belirten Merz, Avrupa ülkelerinin güvenlik konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.

Merz, "Kendi güvenliğimizden öncelikle biz sorumluyuz" değerlendirmesinde bulundu.

Savunma sanayisi ve reform mesajı verdi

Almanya'nın savunma sanayisini güçlendirmeyi hedeflediğini belirten Merz, Kanada'nın Alman ve Norveçli şirketlerin oluşturduğu konsorsiyuma verdiği 12 denizaltı siparişinin ülke tarihindeki en büyük uluslararası savunma ihracatı anlaşmalarından biri olduğunu söyledi. Bu anlaşmanın uzun yıllar boyunca binlerce kişiye istihdam sağlayacağını ifade etti.

Merz ayrıca hükümetin ekonomi, vergi, emeklilik ve sağlık alanlarında kapsamlı reformlar hazırladığını belirterek, Almanya'nın güvenlik ve ekonomik alandaki sorunlarının yapısal düzenlemelerle aşılmasının hedeflendiğini kaydetti.

Göl genelinde su seviyesinin çekilmesi ve tuzluluk oranının maksimum seviyeye ulaşması, göl tabanında biyolojik bir savunma mekanizmasını harekete geçirdi.

Tuz Gölü’nün geleneksel beyaz görüntüsünün yerini kırmızı ve pembe tonlara bırakmasının arkasında, tamamen doğal ve biyolojik bir süreç yatıyor.

Sıcaklığın ve tuz yoğunluğunun zirve yaptığı bu dönemde, gölde yaşamını sürdüren "Dunaliella salina" adlı tek hücreli algler (su yosunları) ve yüksek tuzcul yapıya sahip halo bakteriler, güneşin zararlı ultraviyole ışınlarından kendilerini koruyabilmek amacıyla yoğun bir şekilde kırmızı renkli pigment üretiyor. Doğanın bu büyüleyici savunma refleksi, suyun rengini tamamen değiştirerek gölü uçsuz bucaksız pembe bir örtüye dönüştürüyor.

Genellikle yılın en sıcak dönemlerinde belirginleşen bu olağanüstü doğa olayı, yerli ve yabancı turistlerin yanı sıra fotoğraf sanatçılarının da büyük ilgisini çekiyor.

Gölün üzerine yansıyan gökyüzü mavisi ile suyun pembe tonlarının birleşmesi, gün batımı saatlerinde kartpostallık görüntüler oluşturuyor.

Ziyaretçiler, suyun içinde yürüyüş yaparak bu nadir görsel şöleni ölümsüzleştirmek için Tuz Gölü kıyılarına akın ediyor. Uzmanlar, bu renk değişiminin havaların serinlemeye başlaması ve yağışların geri dönmesiyle birlikte normallere döneceğini belirtiyor.

Trump’ın bu çıkışına, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz’dan diplomatik teamülleri zorlayan yazılı bir yalanlama ve rest geldi.

Katz: "Hizbullah silahsızlandırılana kadar kalacağız"

İsrail Savunma Bakanlığından yapılan resmi açıklamaya göre Bakan Yisrael Katz, Trump’ın öngörüsünü reddederek Lübnan'ın güneyindeki işgalin İsrail vatandaşlarının güvenliği için şart olduğunu iddia etti. Katz, yazılı açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Lübnan'a girmek için kimseden izin istemedik ve Lübnan'da kalmak için de kimseden izin almaya ihtiyacımız yok. Hizbullah Lübnan genelinde silahsızlandırılana ve kuzey sakinlerine yönelik tehdit ortadan kaldırılana kadar Lübnan'daki güvenlik şeridinde kalmaya ve gerektiği kadar bu şeridin içerisinden faaliyet göstermeye devam edeceğiz."

Washington’daki tarihi müzakereler ve çerçeve anlaşması

İsrail Savunma Bakanlığı'ndan yükselen bu şahin tona rağmen iki ülke arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen diplomatik süreç aslında kritik bir eşiğe gelmiş durumda.

İsrail ve Lübnan’ın Washington büyükelçileri, Nisan ayında ABD Dışişleri Bakanlığı bünyesinde bir araya gelmişti. Bu temas, iki ülke arasında 1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme olarak kayıtlara geçmişti. ABD Başkanı Donald Trump da 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Başbakan Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ı yakın gelecekte Beyaz Saray'da ağırlamak istediğini duyurmuştu.

Nitekim Washington'da yürütülen diplomasinin 5. tur görüşmelerinin ardından, 26 Haziran'da Lübnan ve İsrail arasında bir "çerçeve anlaşması" imzalanmıştı.

Lübnan iç siyasetinde "müzakere" çatlağı

İsrail ile doğrudan masaya oturulması Lübnan iç siyasetini ve kamuoyunu derinden bölmüş durumda.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ve Başbakan Nevvaf Selam, İsrail ile yürütülen müzakereleri "akan kanın durdurulması ve kalıcı çözüm" adına ülkenin tek ve zorunlu seçeneği olarak nitelendiriyor.

Hizbullah ve ona yakın siyasi çevreler ise Washington'daki doğrudan temasları kesin bir dille reddediyor. Süreci "teslimiyet" olarak adlandıran Hizbullah kanadı, anlaşma zeminine karşı çıkmaya devam ediyor.

İsrail Savunma Bakanı Katz’ın, imzalanan çerçeve anlaşmasına ve Beyaz Saray’ın beklentilerine rağmen yaptığı bu son açıklama, sahadaki askeri işgalin diplomatik takvimden bağımsız olarak sürdürüleceğini ortaya koydu.

İLKE TV'den Ayşegül Başar'a konuşan Amor, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rahip Brunson davasına ilişkin geçmişte yaptığı açıklamaları hatırlatarak, bunların Türkiye'deki yargı bağımsızlığı tartışmaları açısından önemli olduğunu savundu.

Trump'ın, "Cumhurbaşkanı'nı aradım ve derhal serbest bıraktı." sözlerine atıfta bulunan Amor, "Bence Bakan Gürlek'e verilebilecek en iyi ve en aydınlatıcı yanıt bu." dedi.

"Yargı bağımsızlığı açıklamalarıyla çelişiyor"

Amor, Trump'ın sözlerinin, Akın Gürlek'in Türk yargısının bağımsızlığına ilişkin değerlendirmeleriyle çeliştiğini ileri sürdü.

Bu çelişkinin, Türkiye'deki yargı bağımsızlığına ilişkin hangi değerlendirmenin gerçeği daha iyi yansıttığı konusunda fikir verdiğini savunan Amor, eleştirilerini yineledi.

Tartışma İmamoğlu'nun davalarıyla başladı

Nacho Sánchez Amor, Ankara'da NATO Zirvesi'nin düzenlendiği gün tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve CHP'nin cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nun aynı gün üç ayrı davada savunma yapmak zorunda bırakılmasını eleştirmişti.

Amor, bunun bağımsız bir yargı sisteminde gerçekleşmesinin "istatistiksel olarak mümkün olmadığını" öne sürerek, Avrupa Parlamentosu heyetinin Türkiye'de yargı bağımsızlığının geldiği noktayı yerinde gözlemlemek amacıyla bulunduğunu ifade etmişti.

Ayrıca Amor, Akın Gürlek'in geçmiş görevine atıfta bulunarak, İmamoğlu hakkındaki süreçte siyasi rol üstlendiğini iddia etmişti.

Akın Gürlek: "Hiç kimse Türk mahkemelerine parmak sallayamaz"

Adalet Bakanı Akın Gürlek ise Amor'un açıklamalarına sosyal medya hesabından yanıt vermişti.

Gürlek, Türkiye'nin bağımsız ve egemen bir hukuk devleti olduğunu vurgulayarak, yargı süreçlerinin Anayasa, kanunlar ve bağımsız mahkemeler çerçevesinde yürütüldüğünü belirtmişti.

Açıklamasında, "Hiç kimse Türk mahkemelerine parmak sallayamaz; devam eden yargılamaları etkilemeye, Türk yargısını baskı altına almaya ve ülkemizin iç işlerine müdahale etmeye kalkamaz." ifadelerini kullanan Gürlek, Türkiye'nin hukuk devletini hedef alan siyasi girişimlere izin verilmeyeceğini kaydetmişti.

Raporda aktarılan tarihi tahminlere göre dünya nüfusu 1999 yılında 6 milyara, 2011'de 7 milyara ve 2022'de 8 milyara ulaştı. BM nüfus tahminleri doğrultusunda, 2025 yıl ortası itibarıyla dünya toplam nüfusunun 8 milyar 231 milyon 613 bin 70 kişi olduğu öngörüldü.

Dünyanın en kalabalık üç ülkesi nüfusun yüzde 39,2'sini oluşturuyor

2025 yılı verilerine göre dünyanın en fazla nüfusa sahip ülkesi 1 milyar 463 milyon 865 bin 525 kişiyle Hindistan oldu. Hindistan'ı sırasıyla 1 milyar 416 milyon 96 bin 94 kişi ile Çin, 347 milyon 275 bin 808 kişi ile ABD takip etti.

Bu üç ülkenin toplam nüfusu, dünya genel nüfusunun yüzde 39,2'sini meydana getirdi. Türkiye ise 86 milyon 92 bin 168 kişilik nüfus büyüklüğüyle 194 ülke arasında 18'inci sıradaki yerini korudu.

Çocuk nüfus oranı: Türkiye AB zirvesinde, dünya ortalamasının altında

Ülkelerin toplam nüfusları içindeki 0-17 yaş grubunu kapsayan çocuk nüfus oranları incelendiğinde, 2025'te küresel ölçekte ve kıta bazında dikkat çeken sonuçlar elde edildi.

En yüksek çocuk nüfus oranı yüzde 56,2 ile Orta Afrika Cumhuriyeti'nde kaydedildi. Bu ülkeyi yüzde 53,3 ile Nijer, yüzde 53 ile Somali izledi. En düşük çocuk nüfus oranı ise yüzde 12,9 ile Güney Kore oldu. Güney Kore'yi yüzde 14 ile Japonya ve yüzde 14,4 ile Singapur takip etti.

2025 yılında çocuk nüfus oranı dünya ortalaması yüzde 29,3 olarak belirlenirken, Türkiye yüzde 24,8'lik oranla bu ortalamanın altında kaldı.

AB üyesi 27 ülke içinde en yüksek çocuk nüfusuna sahip ülkeler sırasıyla yüzde 22,3 ile İrlanda, yüzde 20,3 ile İsveç ve yüzde 19,9 ile Fransa oldu. En düşük oranlar ise yüzde 14,6 ile İtalya, yüzde 15,5 ile Malta ve yüzde 15,6 ile Portekiz'de görüldü. Türkiye'nin yüzde 24,8'lik çocuk nüfus oranı, 27 AB üyesi ülkenin tamamından yüksek çıktı.

Genç nüfus oranında da benzer grafik çizildi

Toplam nüfus içindeki 15-24 yaş grubunu tanımlayan genç nüfus oranlarında da Türkiye, AB ortalamasının üstünde, dünya ortalamasının ise altında yer aldı. En yüksek genç nüfus oranı yüzde 23,3 ile Güney Sudan'da görüldü. Bu ülkeyi yüzde 23,1 ile Suriye ve yüzde 22,5 ile Orta Afrika Cumhuriyeti izledi. Genç nüfus oranının en düşük olduğu ülke yüzde 8,8 ile Monako olurken, onu yüzde 9,1 ile Malta ve yüzde 9,5 ile Almanya takip etti.

2025 yılında genç nüfus oranı dünya ortalaması yüzde 15,6 olurken Türkiye yüzde 14,8 ile ortalamanın altında kaldı. Ancak AB üyesi ülkeler arasında en yüksek genç nüfus oranına sahip İrlanda (yüzde 13,5), Fransa (yüzde 12,5) ve Danimarka'yı (yüzde 12) geride bırakan Türkiye (yüzde 14,8), tüm AB ülkelerinden daha yüksek bir genç nüfus oranına ulaştı.

Yaşlı nüfus oranı: Türkiye dünya ortalamasını geçti

Dünya genelinde 65 ve daha yukarı yaştaki kişilerin toplam nüfus içindeki payı incelendiğinde, nüfusun yaşlanma eğilimi raporlara yansıdı.

Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 36 ile Monako oldu. Monako'yu yüzde 30 ile Japonya ve yüzde 25,1 ile İtalya izledi. En düşük yaşlı nüfus oranı ise yüzde 1,7 ile Katar'da ölçüldü. Katar'ı yüzde 1,8 ile Birleşik Arap Emirlikleri ve yüzde 2 ile Zambiya takip etti. 2025 yılında yaşlı nüfus oranı dünya ortalaması yüzde 10,4 olurken, Türkiye'nin yaşlı nüfus oranı yüzde 11,1 ile dünya ortalamasının üzerine çıktı. AB içinde en yaşlı nüfusa sahip ülkeler yüzde 25,1 ile İtalya, yüzde 24,9 ile Portekiz ve yüzde 24,4 ile Yunanistan oldu. En düşük yaşlı nüfusu olan AB üyeleri ise yüzde 14,9 ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, yüzde 15,8 ile Lüksemburg ve yüzde 16,2 ile İrlanda olarak kayıtlara geçti. Türkiye'nin yaşlı nüfus oranı (yüzde 11,1), 27 AB üyesi ülkenin yaşlı nüfus oranlarından daha düşük gerçekleşti.

Doğurganlık hızında Türkiye sınırın altında

Ülkelerin toplam doğurganlık hızları (kadın başına düşen ortalama çocuk sayısı) verilerinde Türkiye'nin dünya ortalamasının belirgin şekilde gerisinde kaldığı görüldü. En yüksek doğurganlık hızı 5,94 çocukla Çad'da kaydedildi. Çad'ı 5,91 çocukla Somali ve 5,9 çocukla Kongo Demokratik Cumhuriyeti izledi. En düşük doğurganlık hızı ise 0,75 çocukla Güney Kore oldu. Güney Kore'yi 0,96 çocukla Singapur ve 1,00 çocukla Ukrayna takip etti. Dünyada toplam doğurganlık hızı ortalaması 2,24 çocuk olurken, Türkiye'nin toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuk seviyesinde kaldı. AB'de en yüksek doğurganlık hızı 1,74 çocukla Bulgaristan, 1,71 çocukla Romanya ve 1,64 çocukla Fransa'da görüldü. En düşük hız ise 1,11 çocukla Malta, 1,21 çocukla İtalya ve 1,22 çocukla Litvanya'da saptandı.

BM dünya nüfus tahminlerine göre, 2025 yılı için doğuşta beklenen yaşam süresi dünya genelinde ortalama 73,5 yıl, erkekler için 70,9 yıl ve kadınlar için 76,2 yıl olarak belirlendi. Türkiye'de hem erkeklerin hem de kadınların ortalama yaşam süresi dünya ortalamasını aştı.

Erkeklerde yaşam süresi

En yüksek erkek yaşam süresi 84,7 yılla Monako'da, en düşük ise 53,5 yılla Çad'da ölçüldü.Türkiye'de erkekler için doğuşta beklenen yaşam süresi 75,5 yıl ile dünya ortalamasının (70,9) üzerinde yer aldı. AB'de en yüksek erkek yaşam süresi 81,9 yılla İtalya, en düşük ise 71,6 yılla Litvanya oldu.

Kadınlarda yaşam süresi

Kadınlar için doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu ülke 88,7 yılla Monako, en düşük olduğu ülke ise 55,1 yılla Nijerya oldu. Türkiye'de kadınlar için doğuşta beklenen yaşam süresi 80,7 yıl olarak hesaplanarak dünya ortalamasının (76,2) üzerinde gerçekleşti. AB ülkeleri arasında kadın yaşam süresi en yüksek ülke 86,6 yılla İspanya, en düşük ülke ise 79,5 yılla Bulgaristan oldu.

Zaharova, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin zirveyi İttifak açısından “çığır açıcı” olarak değerlendirmesine rağmen toplantıdan önemli bir sonuç çıkmadığını savundu. Zirvede NATO üyeleri arasındaki bazı görüş ayrılıklarının giderilemediğini belirtti.

Zaharova’dan NATO Zirvesi’ne eleştiriler

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa güvenliğine yönelik ilgisini sürdürmesi ve ABD askerlerinin kıtadan çekilme sürecinin hızlandırılmaması için çaba gösterildiğini iddia etti.

Avrupa ülkeleri ile Kanada yönetiminin Washington’a bağlılık mesajları verdiğini ifade eden Zaharova, bu açıklamaların NATO içerisindeki sorunları ortadan kaldırmadığını ileri sürdü.

NATO’nun Rusya’ya karşı hazırlık yaptığı iddiası

Zaharova, NATO ülkelerinin öncelikli olarak Rusya’ya karşı savunma hazırlığı yaptığını öne sürerek şu ifadeleri kullandı:

"Onlar, her şeyden önce bir kez daha Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik uzun vadeli tehdit olarak nitelendirdikleri Rusya’ya karşı savunma yapmayı planlıyor.

Ankara’da bütün müttefikler bunun altına imza attı. Üstelik buna, Rusya tarafından hazırlanmakta olan bir saldırıya ilişkin hiçbir işaret bulunmadığını söyleyenler de dahil oldu. Ülkemizle karşı karşıya gelmek, İttifak açısından varoluşsal ve sistemik bir nitelik taşıyor."

Rus yetkili, mevcut Avrupa yönetimlerinin “kolektif Batı'nın Rusya ile çatışmasında öncü konuma gelmeye çalıştığını” savundu. Bu yaklaşımın Rusya açısından tehdit oluşturduğunu belirten Zaharova, Avrupa’nın kaynaklarının da bu süreçte tükendiğini öne sürdü.

Savunma harcamaları üzerinden değerlendirme yaptı

ABD’nin NATO’dan duyduğu memnuniyetsizliği gizlemediğini belirten Zaharova, Washington’ın bazı konularda ittifak ülkelerinden beklediği desteği alamadığı görüşünde olduğunu ifade etti.

Zaharova, NATO ülkelerinin toplam savunma harcamalarının 2026 yılında 1,8 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini belirterek, "Bu kaynaklarla ne kadar çok iyi iş yapılabilirdi?" değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna desteğine ilişkin eleştiriler yapıldı

Zaharova, NATO’nun yapıcı bir gündemi öncelik haline getirmediğini belirtti. Açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Genel çizgi değişmiyor; Avrupa kıtasının askerileştirilmesi, savunma potansiyelinin artırılmasına yoğunlaşılması, Rusya ile silahlı çatışmaya hazırlık ve elbette Ukrayna’ya yardım."

NATO ülkelerinin Ukrayna’ya milyarlarca dolarlık destek sağladığını hatırlatan Zaharova, bu durumun Avrupa’daki sosyal ve ekonomik sorunlara ayrılan kaynakları azalttığını ileri sürdü.

Ankara’daki NATO Zirvesi’nde Ukrayna’ya bu yıl için 70 milyar avroluk askeri yardım sözü verildiğini belirten Zaharova, aynı seviyedeki desteğin 2027 yılında da sürdürülmesinin planlandığını aktardı.

Rusya’dan NATO kararlarına tepki

Zaharova, Batılı yönetimlerin Avrupa vatandaşlarının çıkarlarını yeterince dikkate almadığını savundu. Ukraynalıların da jeopolitik hedefler doğrultusunda "harcanabilir unsur" olarak kullanıldığını iddia etti.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin “Düşünmek için zaman yok” sözlerine değinen Zaharova, şöyle konuştu:

“Yazık. NATO stratejistleri durup düşünselerdi belki yalnızca İttifakı değil, bütün dünyayı felakete sürükleyebilecek bu kadar sorumsuz kararlar almazlardı.”

3 günlük dönemde 145 uçuş sorunsuz tamamlandı

Zirve takvimi boyunca Esenboğa ve Ankara Havalimanlarında gün gün yaşanan uçuş hareketliliğine dair detayları aktaran Bakan Uraloğlu, şu verileri paylaştı:

"6 Temmuz'da Esenboğa Havalimanı ve Ankara Havalimanı'nda, 20 iniş 6 kalkış olmak üzere toplam 26 uçuş hareketi gerçekleşti. Zirvenin ilk günü olan 7 Temmuz'da yoğun trafiğin devam ettiğine dikkati çekerek, iki havalimanından 52 iniş 5 kalkış olmak üzere toplam 57 uçuş hareketinin tamamlandığını ifade etti. Zirvenin son gününde havalimanlarından kalkışların yoğunlaştığı bilgisini veren Uraloğlu, şunları kaydetti: '8 Temmuz'da iki havalimanında, 11 iniş 51 kalkış olmak üzere toplam 62 uçuş hareketi gerçekleşti. Böylece NATO Ankara Zirvesi kapsamında 3 günlük dönemde, Ankara Esenboğa Havalimanı ve Ankara Havalimanı'nda 83 iniş 62 kalkış olmak üzere 145 uçuş yapıldı.'"

Havalimanı bazındaki dağılımı da detaylandıran Uraloğlu, "Ankara Havalimanı'nda bu dönemde 44 iniş 38 kalkış olmak üzere toplam 82 uçuş, Esenboğa Havalimanı'nda 39 iniş 24 kalkış toplam 63 uçuş sorunsuz tamamlandı. Uluslararası standartlarda sunduğumuz hava trafik hizmetleri ve güçlü operasyonel koordinasyonumuzla NATO Ankara Zirvesi kapsamındaki uçuş operasyonlarını emniyetli ve kesintisiz şekilde sürdürdük." ifadelerini kullandı.

Modernize edilen Ankara Havalimanı küresel liderleri ağırladı

Zirvedeki uçuşların büyük bir bölümüne ev sahipliği yapan Ankara Havalimanı, kısa süre önce tamamlanan kapsamlı bir modernizasyon sürecinin ardından hizmete girmişti. 'ANK' koduyla hem ulusal hem de uluslararası operasyonlara açılan meydan, 15 Haziran'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından resmi törenle açılmıştı.

Kapsamlı dönüşüm süreci, yüksek koordinasyon ve yoğun çalışma temposuyla yalnızca 8 ayda tamamlandı. Havalimanındaki çalışmalar kapsamında 2 bin 450 metre uzunluğunda ve 42 metre genişliğindeki pist, 3 bin metre uzunluğa ve 60 metre genişliğe çıkarıldı. Böylece geniş gövdeli uçakların emniyetli şekilde iniş ve kalkış yapabileceği altyapı oluşturuldu. Pist başlarına toplam 15 bin metrekare büyüklüğünde iki dönüş cebi inşa edilirken toplam 160 bin metrekarelik yeni apron alanıyla yaklaşık 44 uçağın eş zamanlı olarak park edebileceği kapasiteye ulaşıldı. Çalışmalar kapsamında 44 bin 800 metrekare kapalı alana sahip Devlet Konukevi ile 310 araçlık açık otopark da hizmete hazır hale getirildi.

Çiftçi, zirve sürecinde 56 bin polis ve jandarmanın görev aldığını belirterek, "Bütün riskleri, olabilecek hadiseleri gözden geçirdik. Vatandaşlarımızın bundan minimum düzeyde etkilenmesi için gerekli planlamaları yaptık. Sonuçta zirveyi herhangi bir sorun yaşanmadan kazasız belasız atlattık." ifadelerini kullandı.

"Ankaralılara hoşgörüleri için teşekkür ediyorum"

Zirve süresince bazı yolların trafiğe kapatıldığını hatırlatan Çiftçi, başkentte yaşayan vatandaşlara teşekkür etti.

"Bazen hayatın olağan akışının sekteye uğradığı oldu. Kapatılan yollar nedeniyle Ankaralıların gösterdiği anlayış ve hoşgörü için teşekkür ediyorum" diyen Çiftçi, alınan güvenlik önlemlerinin uluslararası standartlara uygun olduğunu vurguladı.

"Tedbirleri abartmadık"

Güvenlik önlemlerinin gereğinden fazla olduğu yönündeki eleştirilere de yanıt veren Çiftçi, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Tedbirleri abartmadık. Alınması gerektiği kadarıyla tedbir aldık. Çünkü biz daha önce NATO zirvelerini de başka ülkelerde yapılan NATO zirvelerini de inceledik. Ülkemizde biliyorsunuz 2004 yılında İstanbul'da bir NATO Zirvesi yapılmıştı. 22 yıl sonra bu kez Ankara'da zirve yapıldı. 36. NATO Zirvesi yapıldı. Örneğin geçen sene NATO Zirvesi Hollanda'da yapılmıştı. Hollanda'da yapılan NATO Zirvesi'nde 38 bin polis görev almıştı. Bizim ülkemiz coğrafi olarak Hollanda'dan daha büyük. Sınır illerimiz var. Sınır illerimizde Suriye'deki durumu biliyorsunuz. Ukrayna-Rusya Savaşı dolayısıyla sınırlarımızdaki durum malum. Onun için abartmadık, alınması gerektiği kadarıyla tedbir aldık. Böyle önemli bir zirvede, dünyanın bütün gözlerinin olduğu, basın ordusunun takip ettiği zirvede en küçük hadise ülkemizin güvenli ülke imajını da olumsuz yönde etkileyebilirdi. Dolayısıyla böyle bir şeye mahal vermemek için abartmadan üzerimize düştüğü kadar tedbir aldık. Onda da başarılı olduğumuzu görüyorum"

"4 bin 412 aranan kişi yakalandı"

Bakan Çiftçi, zirve kapsamında artırılan güvenlik uygulamalarının farklı sonuçlar da doğurduğunu belirtti.

Çiftçi, "Bu süreçte çok fazla gözaltı oldu. Biz anlayamadık. Arananlar mıydı onlar?" sorusuna şu yanıtı verdi:

"Güvenlik tedbirlerini artırınca mesela bizim hapis cezası alıp da aranan şahıslar vardı, sahada aradığımız kişiler vardı. Biz ifadeye gelmemekten dolayı mahkeme, savcılık ifadeye çağırmış, gelmemiş ve hakkında hapis cezası var, yakalanamamış bir türlü. Ankara'nın giriş çıkışlarında yapmış olduğumuz veya diğer birinci, ikinci, üçüncü kuşak illerde yapmış olduğumuz bu çalışmalarda 4 bin 412 şahsı da yakalamış olduk. Zirvenin bize böyle bir faydası daha oldu"

Sokak hayvanları ve yol kontrol noktaları iddialarına yanıt

Çiftçi, NATO Zirvesi öncesinde Ankara'da sahipsiz sokak hayvanlarının toplanmasının zirveyle ilgisi olmadığını belirterek, uygulamanın daha önce başlatılan program kapsamında yürütüldüğünü ifade etti.

Ayrıca Hakkari'nin Şemdinli ilçesindeki bir yol kontrol noktasının kaldırılmasının da NATO Zirvesi ile bağlantılı olmadığını, bunun "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında aylar önce başlatılan çalışmanın bir parçası olduğunu söyledi.

Suriyelilerin geri dönüşüne ilişkin son veriler

Bakan Çiftçi, Türkiye'de geçici koruma altında bulunan Suriyeli sayısının 2 milyon 245 bin olduğunu belirterek, 2016-2026 döneminde 1,5 milyon Suriyelinin ülkesine geri döndüğünü açıkladı. Çiftçi, Suriye'de 8 Aralık'ta yaşanan yönetim değişikliğinin ardından gönüllü geri dönüş yapanların sayısının ise 710 bine ulaştığını söyledi.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Türkiye'deki Suriyelilerin "geçici koruma altındaki kişiler" statüsünde bulunduğunu kaydederek, güncel sayının 2 milyon 245 bin olduğunu ifade etti. Söz konusu verilerin Göç İdaresi Başkanlığı tarafından düzenli olarak resmi internet sitesinde yayımlandığını aktaran Çiftçi, "2016 yılından 2026 yılına kadar, yani 10 yıllık süre içerisinde 1,5 milyon kişi ülkelerine geri döndü" dedi.

Rapora göre, küresel kara yüzeyi sıcaklığı haziranda 16,54 derece olarak ölçüldü. Bu rakam, 1991-2020 yılları arasındaki haziran ayı ortalamasının 0,56 derece; sanayi öncesi dönem olan 1850-1900 ortalamasının ise tam 1,39 derece üzerinde gerçekleşti. Bu verilerle birlikte Haziran 2026, dünya genelinde kaydedilen en sıcak ikinci haziran ayı olarak kayıtlara geçti. Küresel ölçekte en sıcak haziran ayı ise 2024 yılında yaşanmıştı.

Okyanuslar alarm veriyor: Deniz yüzeyi sıcaklığında tarihi zirve

Haziran 2026, sadece karadaki kavurucu sıcaklıklarla değil, okyanuslardaki ekstrem ısınmayla da dikkat çekti. Küresel deniz yüzeyi sıcaklığı 20,86 derece olarak ölçülerek tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Bilim insanları, okyanusların bu denli ısı biriktirmesinin deniz ekosistemleri ve küresel hava akımları üzerinde geri dönülemez hasarlara yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Avrupa kıtası, haziran ayı boyunca aşırı sıcak hava dalgaları ve bunun sonucunda tetiklenen orman yangınlarıyla büyük bir mücadele verdi.

Haziran 2026'da Avrupa genelinde ortalama kara sıcaklıkları 19,14 derece oldu. Bu değer, 1991-2020 ortalamasının 1,78 derece üzerinde kalarak kıta genelinde en sıcak ikinci haziran ayı olarak kaydedildi. Fransa ve Belçika gibi ülkeleri etkisi altına alan rekor sıcak hava dalgası, Batı Avrupa'yı listenin en tepesine taşıdı. Batı Avrupa'da ortalama kara yüzeyi sıcaklığı 20,74 dereceye ulaşarak bölge ortalamasının 3,05 derece üzerine çıktı. Böylece, Haziran 2025'te kırılan bir önceki sıcaklık rekoru sadece bir yıl içinde yenilenmiş oldu.

Öte yandan, İngiltere'de meteoroloji uzmanları önümüzdeki hafta içinde yılın üçüncü büyük sıcak hava dalgasının beklendiğini duyurarak vatandaşları uyardı.

"İklim sistemi ısı biriktirmeye devam ediyor"

Copernicus İklim Stratejik Lideri Samantha Burgess, ortaya çıkan tablonun iklim sistemindeki köklü ve tehlikeli değişimi gözler önüne serdiğini belirterek şu hayati uyarıyı yaptı:

"Batı Avrupa, kayıtlardaki en sıcak haziran ayını yaşarken dünyadaki okyanuslarda da rekor düzeyde yüksek sıcaklıklar devam etti. Bu rekorlar, iklim sisteminin ısı biriktirmeyi sürdürdüğünü gösteriyor. Bunun sonucu olarak daha şiddetli sıcak hava dalgaları, kalıcı biçimde sıcak kalan okyanuslar ve Avrupa başta olmak üzere dünyanın birçok bölgesinde insanlar, ekosistemler ve altyapılar için giderek artan riskler ortaya çıkıyor."

Açılış verilerine göre BETAE hissesi, günlük yüzde 9,95 artışla 70,75 TL seviyesine ulaştı. Hisse, günün ilk işlemlerinde üst fiyat limitinden işlem gördü.

Saat 09.55 itibarıyla açıklanan işlem verilerine göre tavan fiyat seviyesinde bekleyen alış emirleri 33,60 milyon lot olarak kaydedildi. Aynı dakikalarda işlem hacmi ise yaklaşık 126 milyon TL seviyesinde gerçekleşti.

Beta Enerji Hisse Son Durum

9 Temmuz 2026 itibarıyla BETAE için öne çıkan veriler şöyle:

• Hisse kodu: BETAE

• Şirket: Beta Enerji ve Teknoloji A.Ş.

• Son fiyat: 70,75 TL

• Günlük değişim: %9,95

• İşlem durumu: Tavan fiyat

• İlk işlem tarihi: 1 Temmuz 2026

Gün içindeki fiyat hareketleri seans boyunca değişebileceği için yatırımcıların Borsa İstanbul verilerini takip etmesi gerekiyor.

BETAE Hissesi Neden Tavan Oldu?

Borsa İstanbul'da yeni işlem görmeye başlayan hisselerde alış emirlerinin satış emirlerinden yüksek olması halinde fiyat günlük üst limite ulaşabiliyor.

Bu durumda hisse senedi "tavan fiyat" seviyesinde işlem görüyor. Tavanda bekleyen lot miktarı ise ilgili fiyat seviyesinden alım yapmak isteyen yatırımcıların emirlerini ifade ediyor. Emirlerin gerçekleşebilmesi için aynı seviyeden satış emri girilmesi gerekiyor.

Beta Enerji Halka Arz Sonuçları

Beta Enerji halka arz sürecinde talep toplama işlemleri 23-25 Haziran 2026 tarihleri arasında gerçekleştirildi.

Açıklanan verilere göre;

• Halka arz fiyatı 40 TL oldu.

• Toplam 60 milyon 750 bin adet pay dağıtıldı.

• Halka arza 1 milyon 124 bin 953 yatırımcı katıldı.

• Bireysel yatırımcılara ortalama 28 lot pay düştü.

• Ortalama dağıtım tutarı yaklaşık 1.120 TL olarak hesaplandı.

BETAE Hisse İlk İşlem Gününden Bu Yana Nasıl Performans Gösterdi?

Beta Enerji hissesi, Borsa İstanbul'da 1 Temmuz 2026 tarihinde işlem görmeye başladı.

İlk işlem gününden itibaren üst fiyat limitine ulaşan BETAE hissesi, ilk beş işlem gününü tavan seviyesinde tamamladı. 9 Temmuz 2026 tarihli seansta da açılışla birlikte yeniden üst fiyat limitine ulaştı.

Beta Enerji Hakkında

Beta Enerji ve Teknoloji A.Ş., enerji ve teknoloji alanında faaliyet gösteren bir şirket olup Borsa İstanbul'da BETAE işlem koduyla yer alıyor.

Şirket payları halka arzın ardından yatırımcılar tarafından işlem görmeye başladı.

BETAE Hissesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

• BETAE hissesi bugün kaç TL?

9 Temmuz 2026 açılış verilerine göre BETAE hissesi 70,75 TL seviyesinde işlem gördü.

• Beta Enerji hisse neden yükseliyor?

Açıklanan işlem verilerine göre hissede alış emirlerinin satış emirlerinden yüksek olması nedeniyle fiyat günlük üst limite ulaştı.

• BETAE kaç lot verdi?

Halka arz sonuçlarına göre bireysel yatırımcılara ortalama 28 lot pay dağıtıldı.

• Beta Enerji halka arz fiyatı kaç TL?

Şirket payları halka arzda 40 TL fiyatla yatırımcılara sunuldu.

• BETAE hangi pazarda işlem görüyor?

Beta Enerji ve Teknoloji A.Ş. payları Borsa İstanbul'da BETAE koduyla işlem görüyor.

BETAE hissesi, 9 Temmuz 2026 işlem gününe 70,75 TL seviyesinden başladı. Beta Enerji hisse fiyatı, halka arz sonrası yatırımcılar tarafından yakından takip edilirken, güncel fiyat verileri ve şirket açıklamaları Borsa İstanbul ile Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden izlenebiliyor.

Bakanlık tarafından hazırlanan yazıda, okul, kurum ve birimlere ait internet siteleri, sosyal medya hesapları ile çevrim içi platformlarda yapılan paylaşımların incelenmesi istendi.

Yazıda, öğrenci, veli, öğretmen, personel ve diğer kişilere ait bilgilerin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve ilgili mevzuata uygun şekilde korunmasının önemine dikkat çekildi.

Okullardaki dijital paylaşımlar kontrol edilecek

MEB tarafından yayımlanan yazıda, merkez ve taşra teşkilatı ile eğitim kurumlarında yürütülen faaliyetler sırasında çeşitli kişisel verilerin işlendiği belirtildi. Bu verilerin yalnızca görev ve hizmet kapsamında, belirlenen amaçlarla kullanılması gerektiği ifade edildi.

Bakanlık, kişisel verilerin gereğinden fazla toplanmaması, güncel tutulması ve yetkisiz kişilerin erişimine karşı gerekli güvenlik önlemlerinin alınması gerektiğini bildirdi.

Bu kapsamda okul ve kurumlara ait internet siteleri, sosyal medya hesapları ve çevrim içi platformlarda bulunan içeriklerin gözden geçirilmesi istendi.

Kişisel bilgi içeren liste ve görseller paylaşılmayacak

MEB’in yazısında, öğrenciler ve personele ait kişisel bilgilerin kamuya açık şekilde paylaşılmaması gerektiği belirtildi.

Bu kapsamda öğrenci sınıf listeleri, öğrenci numaraları, T.C. kimlik numaraları, sınav bilgileri, devamsızlık kayıtları, başarı verileri, sağlık bilgileri, disiplin bilgileri, veli bilgileri ve personel iletişim bilgilerinin internet ortamında yayımlanamayacağı bildirildi.

Ayrıca öğrenci ve personele ait fotoğraf, video ve benzeri içeriklerin de okul veya kurumların dijital platformlarında paylaşılmaması gerektiği aktarıldı.

Eski paylaşımlar da incelemeye alınacak

Bakanlık, daha önce okul ve kurumların internet siteleri, sosyal medya hesapları veya çevrim içi platformlarında yayımlanan içeriklerin de kontrol edilmesini istedi.

Yapılacak incelemelerde kişisel veri içeren liste, belge, fotoğraf, video, duyuru ve dosyaların tespit edilmesi halinde kamuya açık erişimden kaldırılması gerektiği bildirildi.

Fotoğraf ve video paylaşımlarında izin ve güvenlik şartı aranacak

Eğitim faaliyetleri kapsamında fotoğraf veya video çekimi yapılması gereken durumlarda belirli kurallara uyulması gerektiği belirtildi.

Çekimlerin hangi amaçla yapılacağı, hangi platformlarda paylaşılacağı, ne kadar süre saklanacağı ve kimlerin erişebileceğinin önceden belirlenmesi gerektiği ifade edildi.

Öğrencilere ait görüntülerin paylaşımında dikkatli olunması, duyuru ve bilgilendirmelerde kişisel veri içermeyen yöntemlerin tercih edilmesi istendi.

Personel için bilgi güvenliği eğitimleri teşvik edilecek

MEB, okul yöneticileri, öğretmenler ve ilgili personelin kişisel veri güvenliği konusunda bilinçlendirilmesi amacıyla eğitimlere katılımını teşvik edecek.

Bu kapsamda Öğretmen Bilişim Ağı (ÖBA) üzerinden "Eğitim Kurumlarında Kişisel Verilerin Korunması Eğitimi Kursu" ile "Bilgi Güvenliği Farkındalık Eğitimi Kursu"nun takip edilmesi önerildi.

Kullanıcı bilgileri üçüncü kişilerle paylaşılmayacak

Bakanlık sistemlerine erişimde kullanılan kullanıcı adı, parola ve doğrulama kodlarının üçüncü kişilerle paylaşılmaması gerektiği vurgulandı.

Ayrıca yetkisiz üçüncü parti yazılım, bot, makro, otomasyon aracı, tarayıcı eklentisi ve veri aktarım araçlarının kullanılmaması gerektiği belirtildi.

MEB sistemleri üzerinden izinsiz veri toplama, veri aktarma veya işlem yapma girişimlerinin önlenmesi gerektiği ifade edildi.

İhlal durumlarında hukuki süreç başlatılacak

Bakanlık bilgi sistemlerinde yetkisiz erişim, veri işleme, veri aktarımı, parola paylaşımı veya izinsiz yazılım kullanımının tespit edilmesi halinde idari ve hukuki süreçlerin yürütüleceği bildirildi.

Kişisel veri ihlali, yanlış kişiye veri gönderimi, şüpheli yazılım kullanımı, parola paylaşımı veya internet sitelerinde kişisel bilgi yayımlanması gibi durumların okul yöneticilerine ve bağlı olunan birimlere bildirilmesi gerektiği kaydedildi.

Şara, son bir buçuk yıldır Suriye'nin birliğini yeniden sağlamak, ekonomik toparlanmayı hızlandırmak ve ülkeyi kalkınma açısından doğru bir rotaya oturtmak için çalıştıklarını ifade etti.

Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması sürecinde destek veren ülkelere teşekkür eden Şara, Türkiye ve Körfez ülkelerinin katkılarının önemli olduğunu vurgulayarak "Suriye halkı, bu süreçte kendisine destek olan herkese minnettardır" ifadelerini kullandı.

"Ülkenin birliğini sağlamada önemli başarı elde ettik"

Ahmed Şara, yeniden inşa sürecinin öncelikleri arasında ülkenin istikrarını güçlendirmek ve ekonomik kalkınmayı hızlandırmak olduğunu belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın değerlendirmelerine atıfta bulunan Şara, "Başkanın da ifade ettiği gibi, ülkenin birliğini sağlama ve onu kalkınma ile ekonomi açısından doğru bir yola koyma konusunda büyük bir başarı elde ettik." dedi.

Trump'ın yaptırım kararını "tarihi" olarak nitelendirdi

Şara, ABD Başkanı Donald Trump'ın Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması yönündeki kararını "tarihi" olarak değerlendirdi.

Suriyelilerin bu adımdan memnuniyet duyduğunu ifade eden Şara, ülkenin yeni dönemde istikrar, kalkınma ve ekonomik büyüme hedefleri doğrultusunda ilerlemeye devam edeceğini söyledi.

Trump ile Suriye-ABD ilişkilerini görüştü

Suriye Cumhurbaşkanlığı'nın X platformundan yapılan açıklamaya göre, Ahmed Şara ile Donald Trump arasındaki görüşmede Suriye-ABD ilişkileri ve bu ilişkilerin geliştirilmesine yönelik fırsatlar ele alındı.

Görüşmede taraflar, ortak ilgi alanlarında koordinasyonun sürdürülmesinin önemine dikkat çekti. Açıklamada, iş birliğinin Suriye'nin birliği ve toprak bütünlüğünün desteklenmesine, ayrıca bölgede güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlayacağı vurgulandı.

Televizyon yayınını kaçıran veya bölümü tekrar izlemek isteyen kullanıcılar, dizinin resmi izleme ekranına nasıl ulaşabileceklerini araştırıyor. Star TV tarafından yayınlanan bölümler, televizyon yayınının tamamlanmasının ardından resmi dijital platformlar üzerinden erişime açılıyor. Böylece izleyiciler, Doğanın Kanunu 5. bölümü yayıncı kuruluşun resmi kanalları aracılığıyla takip edebiliyor.

Doğanın Kanunu Son Bölümde Neler Oldu?

Çiftlikte yaşanan su sorununun çözümü için Doğa ve Yaman, su kaynağını kontrol eden Deli Nazmi'nin yanına gitti. Ancak Deli Nazmi'nin Doğa'yı yıllar önce kaybettiği kızı Kezban sanması, planların değişmesine neden oldu.

Yaşanan gelişmelerin ardından Doğa ve Yaman, Deli Nazmi'yi ikna edebilmek amacıyla sahte evlilik planını uygulamaya koydu. Bu süreçte Perihan ile Hulusi arasındaki yakınlaşma yeni bir gelişme olarak öne çıkarken, Nesrin'in öğrendiği bilgiler ise ilerleyen bölümlerde yaşanabilecek olaylara ilişkin yeni ipuçları sundu.

Bölümün son sahnelerinde Doğa'nın geçmişine ilişkin uzun süredir saklanan bir sırla ilgili yeni bilgiler ortaya çıktı. Bu gelişme, dizinin gelecek bölümünde yaşanacak olaylara ilişkin yeni soru işaretlerini beraberinde getirdi.

Doğanın Kanunu 6. Bölüm Fragmanı Yayınlandı mı?

Doğanın Kanunu 5. bölümün ekranlara gelmesinin ardından izleyicilerin araştırdığı başlıkların başında Doğanın Kanunu 6. bölüm fragmanı yer aldı. Star TV tarafından paylaşılan resmi tanıtımla birlikte dizinin yeni bölümüne ilişkin ilk görüntüler yayınlandı.

Yayınlanan fragmanda, 5. bölümde yaşanan gelişmelerin ardından hikâyenin yeni bölümde nasıl ilerleyeceğine ilişkin sahnelere yer veriliyor. Fragmanın sonunda ise yeni bölümün yayın tarihi de açıklandı.

Doğanın Kanunu 6. Bölüm Ne Zaman Yayınlanacak?

Star TV'nin paylaştığı resmi fragmana göre Doğanın Kanunu 6. bölüm, 15 Temmuz 2026 Çarşamba günü saat 20.00'de izleyiciyle buluşacak.

Yeni bölümde, 5. bölümde yaşanan sabotajın sonuçlarının hikâyeye nasıl yansıyacağı ve karakterler arasındaki gelişmelerin nasıl ilerleyeceği dizinin takipçileri tarafından merak edilen konular arasında yer alıyor.

Doğanın Kanunu 5 Bölüm İzle Ekranı Nerede?

Televizyon yayınını kaçıran izleyiciler, Doğanın Kanunu 5 bölüm izle, Doğanın Kanunu son bölüm izle, Doğanın Kanunu 5. bölüm Full HD izle ve Doğanın Kanunu izle aramalarıyla resmi yayın platformlarına ulaşmaya çalışıyor.

Dizinin son bölümü televizyon yayınının ardından resmi dijital platformlar üzerinden izlenebiliyor. Böylece kullanıcılar bölüme güvenli ve yasal şekilde erişebiliyor.

Doğanın Kanunu son bölüm için resmi izleme seçenekleri şunlardır:

• Star TV resmi internet sitesi

• Star TV resmi YouTube kanalı

• Amazon Prime Video

Yeni bölümler, önceki bölümler ve resmi fragmanlar yayıncı kuruluşun dijital platformlarında erişime açılıyor.

Doğanın Kanunu İzlemek İçin Resmi Platformlar

Doğanın Kanunu izle araması yapan kullanıcılar, dizinin tüm bölümlerine resmi yayıncı kuruluşun dijital kanalları üzerinden ulaşabiliyor.

Resmi platformların tercih edilmesi, güncel bölümlere yayıncı tarafından sunulan görüntü kalitesiyle erişilmesini sağlarken telif haklarının korunmasına da katkı sunuyor. Güncel bölüm videoları ve fragmanlar yalnızca resmi yayıncı tarafından paylaşılan platformlardan takip edilebiliyor.

Doğanın Kanunu Oyuncuları

Star TV ekranlarında yayınlanan dizinin oyuncu kadrosunda şu isimler yer alıyor:

• Alperen Duymaz

• Özge Yağız

• Hakan Yılmaz

• Nur Yazar

• Seda Türkmen

• Hülya Duyar

Doğanın Kanunu Nerede Çekiliyor?

Doğanın Kanunu dizisinin çekimleri İstanbul ve İzmir'de gerçekleştiriliyor.

Yapım ekibi ilk çekimlerini İstanbul'da tamamlarken, sonraki bölümler için İzmir'in Urla ilçesinde kamera karşısına geçti. Urla'daki sahil kesimleri, doğal alanlar ve tarihi dokular dizinin birçok sahnesinde kullanılıyor.

Doğanın Kanunu Konusu

Doğanın Kanunu, geçmişte yolları kesişen Yaman ile Doğa'nın yıllar sonra yeniden karşılaşmasının ardından yaşanan olayları konu alıyor.

Geçmişte yaşanan anlaşmazlıkların ardından yeniden bir araya gelen iki karakter; aile ilişkileri, mücadele, geçmişle yüzleşme ve çiftlik yaşamı etrafında gelişen olaylarla karşı karşıya kalıyor. Hikâye ilerledikçe karakterlerin geçmişine ilişkin yeni bilgiler de izleyiciye aktarılıyor.

Sık Sorulan Sorular

• Doğanın Kanunu 5. bölüm yayınlandı mı?

Evet. Doğanın Kanunu 5. bölüm, Star TV ekranlarında yayınlandı ve televizyon yayınının ardından resmi dijital platformlarda erişime açıldı.

• Doğanın Kanunu 5 bölüm izle ekranı nerede?

Son bölüm, Star TV'nin resmi internet sitesi ile resmi dijital yayın platformları üzerinden izlenebiliyor.

• Doğanın Kanunu son bölüm izle nasıl yapılır?

Dizinin son bölümü, yayıncı kuruluşun resmi internet sitesi, resmi YouTube kanalı ve Amazon Prime Video üzerinden takip edilebiliyor.

• Doğanın Kanunu 6. bölüm fragmanı yayınlandı mı?

Evet. Star TV tarafından Doğanın Kanunu 6. bölüm fragmanı yayınlandı.

• Doğanın Kanunu 6. bölüm ne zaman yayınlanacak?

Resmi fragmana göre yeni bölüm, 15 Temmuz 2026 Çarşamba günü saat 20.00'de Star TV ekranlarında yayınlanacak.

Star TV'de yayınlanan Doğanın Kanunu 5. bölüm, televizyon yayınının ardından resmi dijital platformlarda izleyicilerin erişimine açıldı. Son bölümü yeniden izlemek isteyen kullanıcılar Doğanın Kanunu 5 bölüm izle, Doğanın Kanunu son bölüm, Doğanın Kanunu son bölüm izle, Doğanın Kanunu izle, Doğanın Kanunu 5 ve Doğanın Kanunu 5. bölümaramalarıyla resmi yayın kanallarına ulaşabiliyor. Öte yandan dizinin Doğanın Kanunu 6. bölüm fragmanı da yayınlanırken, yeni bölümün 15 Temmuz 2026 Çarşamba günü saat 20.00'de Star TV ekranlarında izleyiciyle buluşacağı açıklandı.

Japonya'nın ev sahipliğinde düzenlenen etap kapsamında hazırlıklarını tamamlayan Ay-yıldızlılar, bu zorlu karşılaşmadan galibiyetle ayrılarak finallere giden yolu erkenden garantilemek istiyor.

Filenin Sultanları finallere koşuyor

Turnuvada geride kalan 9 heyecan dolu müsabakanın ardından 7 galibiyet ve 18 puan toplayan "Filenin Sultanları", VNL puan tablosunun 4. sırasında güçlü konumunu koruyor.

A Milli Takımımızın yarınki rakibi ABD ise organizasyondaki 10. maçında Polonya'ya 3-2 mağlup olarak turnuvadaki ikinci yenilgisini almıştı. Buna rağmen 24 puanla liderlik koltuğunda yer alan ve 2018, 2019, 2021 yıllarında bu turnuvayı müzesine götüren ABD, Türkiye karşısında unvanını korumaya çalışacak.

Milli takımımızın ABD karşısında parkeden galibiyetle ayrılması durumunda, gruptaki diğer müsabakaların matematiksel sonuçlarına göre VNL Finalleri’ne katılımı garantileme ihtimali bulunuyor.

Türkiye - ABD VNL maçı ne zaman, saat kaçta, hangi kanalda?

Dünya voleybolunda erken final niteliği taşıyan ve sporseverleri ekran başına kilitleyecek olan bu dev Türkiye-ABD maçı 10 Temmuz 2026, Cuma (Yarın) TSİ 07.00'de TRT Spor / TRT Spor Yıldız'da canlı ve şifresiz olarak yayınlanacak.

24 Saat Gazetesi’ne konuşan Doğu, işten çıkarılmasının, Milli Eğitim Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişlerinin okulda yaptığı incelemelerde ortaya çıkan usulsüzlüklerin sorumluluğunun kendisine yüklenmeye çalışılmasıyla bağlantılı olduğunu anlattı. Doğu, oysa okul müdürünün özellikle son bir yıldır hiçbir yönetimsel karar ve sürece Türk görevlileri dahil etmediğini, onay almayı bırakın, toplantılara bile katmadığını söyledi. Doğu, “Kendi başına hükümranlık arzusu. Bütün bu usulsüzlük ve hataları yaparken kendi başına karar verdi, uyguladı” dedi.

Müfettiş raporunda dikkat çeken tespitler

Özgür Doğu, müfettişlerin okulda arka arkaya teftişler yaptığını ve hazırlanan soruşturma raporunda okul yönetimine ilişkin çok sayıda usulsüzlük tespit edildiğini aktardı.

Okul Müdürü Giuseppe Finocchiaro'nun Türk öğretmenlere yönelik ayrımcı uygulamalar yaptığının, haftalık ders programlarının adil ve dengeli hazırlanmadığının, Türk öğretmenlerin mağdur edildiğinin raporlaştırıldığını aktaran Özgür Doğu, ayrıca okulun açık olduğu günlerde derslerin idari kararla erken sonlandırıldığı, eğitim-öğretim hizmetleri sınıfı dışında izinsiz ve kayıt dışı personel çalıştırıldığı gibi usulsüzlüklerin de müfettişler tarafından tespit edildiğini söyledi.

Müfettişlerin, çalışma izni bulunan personele ders verilmezken çalışma izni olmayan bir kişiye ders görevi verildiğini, bir eğitim personelinin makam onayı olmaksızın ücretsiz izne çıkarıldığını ve öğretmenlerin kendi branşları dışında görevlendirilerek 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 9. maddesine aykırı işlem yapıldığını tespit ettiğinin de altını çizen Doğu, bazı öğrencilerin LGS'ye girmemelerine rağmen yürürlükteki mevzuata aykırı şekilde okula kabul edildiğini de söyledi.

"Bu usulsüzlüklerin sorumlusu ilan edilerek işten çıkarıldım"

Müdür Yardımcısı Özgür Doğu bu tespitlerin ardından okul yönetiminin sorumluluğu kendisine yüklemeye çalıştığını belirterek, “Ben okulun müdürü değilim. Okulun bir müdürü var ve idari sorumluluk ona ait. Buna rağmen müfettişlerin tespit ettiği bütün usulsüzlüklerin sorumlusu gibi gösterilerek iş akdim feshedildi" dedi.

"Planlı bir tasfiye yürütülüyor"

İşten çıkarmaların tesadüfi olmadığını, grevin ardından başlayan sürecin sendikal örgütlenmeyi hedef aldığını belirten Doğu şunları ifade etti:

"Bu tamamen planlı bir saldırı... Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasının hemen ardından sendikalı arkadaşlarımız sırayla işten çıkarıldı. Benim işten çıkarılmam da aynı planın devamı.”

12 yıldır okulda görev yaptığını ve 10 yıldır da müdür yardımcılığı görevini yürüttüğünü hatırlatan Doğu, birçok öğretmenin de 15-17 yıllık çalışanlar olduğunu belirterek, "Lisenin ana öğretmen kadrosu tasfiye ediliyor. Bunun eğitim kalitesini etkilememesi mümkün değil. Ayrıca bu dönemde iş bulmamız da son derece zor. Yeni eğitim yılı için sözleşmeler aylar önce yapılıyor" diye konuştu.

"Müfettişler ağır yaptırımlar konusunda uyardı"

Müfettişlerin sendikal nedenlerle gerçekleştirilen işten çıkarmaların hukuki sonuçları konusunda okul yönetimini açık biçimde uyardığını aktaran Özgür Doğu şöyle konuştu:

"Müfettişler yaklaşık üç saat okul yönetimiyle görüştü. Sendikal nedenle yeni fesihler yapılmasının ağır yaptırımları olacağını, para cezasından çalışma izinlerinin iptaline, hatta bazı durumlarda cezai sorumluluğa kadar sonuçlar doğurabileceğini söylediler. Müfettişler gittikten sonra 24 saat bile geçmeden önüme fesih yazısını koydular. Bana bir saat içinde odamı boşaltmam söylendi. On iki yıldır müdür yardımcılığı yapan bir eğitimciye gösterilen bu tavır ne insani ne de hukuki açıdan kabul edilebilir."

"Bakanlık iki ay takip edeceğini söylemişti"

Doğu, sendikanın daha önce üç öğretmenin işten çıkarılması üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na başvurduğunu, müfettişlerin de bu nedenle inceleme gerçekleştirdiğini anlattı.

Müfettişlerin okul yönetimine, iki ay boyunca süreci izleyeceklerini ve bu süreçte yeni işten çıkarmalar olması halinde bunların sendikal nedenlerle yapıldığı yönünde değerlendirme yapabileceklerini söylediklerini aktaran Doğu, "Ne yazık ki tam da uyardıkları şey yaşandı. Benim sözleşmem 24 saat sonra feshedildi" ifadelerini kullandı.

"Bu mücadele birkaç yıllık"

Doğu, okul yönetimiyle yaşanan sorunların birkaç yıl öncesine dayandığını şöyle dile getirdi:

"Her hak arayışımızda kaba, kırıcı ve ayrımcı bir tavırla karşılaştık. Biz buna itiraz ettikçe 'sizi buradan temizleyeceğim' anlayışı hâkim oldu. Grev yalnızca ücret meselesi değildi. Ayrımcılık ve hukuksuz uygulamalara karşı da yasal hakkımızı kullandık."

Hukuki süreç başlıyor

İşe iade davası açmaya hazırlandıklarını belirten Doğu, "Uzman hukukçular da müfettişler de bunun haklı fesih olmadığını görüyor. İşverenin de bunun farkında olduğunu düşünüyoruz. Avukatlar aracılığıyla uzlaşma mesajları geliyor. Ancak biz hukuki mücadelemizi sürdüreceğiz. Öncelikli hedefimiz işe iade ve haklılığımızın mahkeme kararıyla ortaya konulması" dedi.

Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 9 ülke, Savunma, Güvenlik ve Direnç Bankası (Defence, Security and Resilience Bank-DSRB) kurulmasına yönelik niyet beyanını imzaladı.

2027 yılında faaliyete geçmesi planlanan bankanın merkezinin Kanada'da bulunması öngörülüyor.

100 milyar sterlinlik finansman hedefleniyor

Wall Street Journal'ın haberine göre DSRB, savunma alanına odaklanan çok taraflı bir kalkınma bankası modeli olarak tasarlandı.

Banka aracılığıyla savunma ve güvenlik projelerine 100 milyar sterline (yaklaşık 134 milyar dolar) kadar düşük maliyetli finansman sağlanması hedefleniyor.

Kuruluşun temel amacı, hükümetlerin artan savunma bütçelerini silah üretimi, savunma sanayii yatırımları ve kritik güvenlik altyapılarına daha hızlı aktarabilmesini sağlamak.

Savunma sanayii yatırımlarına destek verecek

DSRB'nin, üye ülkelerin yüksek kredi notlarından yararlanarak uluslararası piyasalardan düşük maliyetle borçlanması ve bu kaynakları savunma projelerine yönlendirmesi planlanıyor.

Bankanın savunma şirketlerine kredi sağlayan ticari bankalara garanti vermesi, ulusal güvenlik açısından stratejik öneme sahip projeleri doğrudan finanse etmesi, savunma sanayii yatırımlarını desteklemesi hedefleniyor.

Finansman hangi alanlarda kullanılacak?

Yeni finansman mekanizmasının öncelikli olarak silah ve mühimmat üretimi, savunma sanayii tesisleri, siber güvenlik yatırımları, kritik altyapı projeleri, savunma teknolojileri alanlarda kullanılması öngörülüyor.

Savunma harcamaları hedefi süreci hızlandırdı

DSRB'nin kurulmasına yönelik çalışmalar, NATO üyelerinin geçen yıl savunma ve güvenlik harcamalarını 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5'ine çıkarma hedefini kabul etmesinin ardından hız kazandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Transfer dönemleri, Süper Lig’de sadece kadroları değil gündemi de değiştiriyor. Kulüplerin milyonlarca euro ödeyerek kadrosuna kattığı yıldızlar; hem rekabetin seviyesini yükseltiyor hem de tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu dosyada, en pahalı transferler Süper Lig tarihine geçen isimleri tek listede topladık. İşte Süper Lig en pahalı transferler sıralaması ve her bir hamlenin kısa hikâyesi…