Kararın gerekçesi: Jailbreak iddiası

ABD hükümeti, kararın ulusal güvenlik gerekçesiyle alındığını belirtti ancak bu endişenin ayrıntılarını paylaşmadı. Anthropic’e göre kararın arkasında, Fable 5’in güvenlik önlemlerinin “jailbreak” yoluyla aşılabileceği iddiası var. Jailbreak, bir yapay zekâ modelinin kısıtlamalarını devre dışı bırakmaya yönelik girişim anlamına geliyor.

Anthropic, incelediği örnekte ortaya çıkan açıkların sınırlı ve daha önce bilinen türde olduğunu savundu. Şirkete göre bu durum, Fable 5’in güvenlik sisteminin bütünüyle aşıldığı anlamına gelmiyor.

Anthropic’in itirazı

Anthropic, Fable 5’in kullanıma açılmadan önce ABD hükümeti, Birleşik Krallık Yapay Zekâ Güvenliği Enstitüsü ve bağımsız kuruluşların katılımıyla binlerce saat test edildiğini vurguladı. Bu testlerde, modelin güvenlik önlemlerini tamamen devre dışı bırakabilecek yaygın bir jailbreak yöntemine rastlanmadı.

Şirkete göre hiçbir yapay zekâ modeli için yüzde yüz güvenlik garantisi verilemiyor. Bu nedenle Fable 5’te kötüye kullanımı sınırlamak ve olası saldırıları erken tespit etmek için ek güvenlik katmanları uygulandı.

Anthropic’e göre hükümetin dayanak gösterdiği yöntem, modele bir yazılım kodunu inceletip hataları bulmasını istemekten ibaret. Şirket, bu yeteneğin OpenAI’ın GPT-5.5’i dâhil başka yapay zekâ modellerinde de bulunduğunu savundu. Bu tür yöntemler, siber güvenlik uzmanları tarafından sistemleri korumak için günlük olarak kullanılıyor.

Alınan karara uyan Anthropic, gerekçeye ise katılmadığını açıkladı. Şirkete göre dar kapsamlı bir jailbreak bulgusu, yüz milyonlarca kullanıcıya sunulmuş ticari bir modelin geri çekilmesi için yeterli neden değil. Şirket, aynı standardın tüm sektöre uygulanması hâlinde öncü yapay zekâ şirketlerinin yeni modelleri piyasaya sürmekte zorlanabileceği uyarısında bulundu.

Anthropic, hükümetlerin riskli modelleri engelleyebilmesi gerektiğini kabul etti; ancak bunun yasal, şeffaf ve teknik gerçeklere dayalı bir süreçle yapılması gerektiğini savundu.

Fable 5 ve Mythos 5 nedir?

Fable 5 ve Mythos 5, Anthropic’in en yeni ve en gelişmiş yapay zekâ modelleriydi. Fable 5, Mythos ile aynı temel teknoloji üzerine kurulmuş, ancak siber güvenlik, biyoloji ve kimya gibi yüksek riskli alanlarda güvenlik filtreleriyle sınırlandırılarak kullanıcıların erişimine açılmıştı.

Mythos 5 ise siber savunma ve kritik altyapı alanlarında çalışan seçili kuruluşlarla sınırlı tutulmuştu. Anthropic, bu modeli dünyanın en güçlü siber güvenlik yapay zekâ modellerinden biri olarak tanımladı.

Bu kez donanım değil, modelin kendisi hedefte

Karar, halka açık ticari yapay zekâ modellerinin devlet müdahalesiyle aniden geri çekilmesi açısından emsal niteliği taşıyor. ABD’nin bu adımı, yapay zekâ alanındaki ulusal güvenlik yaklaşımında yeni bir eşiğe işaret ediyor. Bugüne kadar tartışmalar daha çok yapay zekâ çipleri, veri merkezleri ve teknik altyapıya yönelik ihracat kontrolleri üzerinden yürütülüyordu. Bu kez doğrudan belirli yapay zekâ modellerine erişim hedef alındı.

Bu noktaya nasıl gelindi?

Fable 5 ve Mythos 5’e yönelik karar, Anthropic ile Trump yönetimi arasında Claude’un askeri kullanımı konusunda yaşanan gerilimin ardından geldi. Söz konusu anlaşmazlıkta Anthropic, Claude’un tam otonom silahlarda ve ABD vatandaşlarının toplu gözetlenmesinde kullanılmaması için Pentagon’dan güvence istemişti. Pentagon ise modelin tüm yasal askeri amaçlarla kısıtlama olmadan kullanılabilmesini talep etti.

Bu süreçte Trump yönetimi federal kurumlara Anthropic ürünlerinin kullanımını durdurma talimatı verdi. Savunma Bakanı Pete Hegseth de şirketi tedarik zinciri güvenlik riski ilan ederek savunma sözleşmelerinden dışladı. Anthropic’in açtığı dava sonrası San Francisco’daki federal yargıç, Pentagon kısıtlamalarını geçici olarak askıya aldı.

Bu son gelişme, güçlü yapay zekâ modellerine erişimde teknik imkânlar ve abonelik koşullarının tek belirleyici olmadığını ortaya koydu. Devletlerin güvenlik ve ihracat politikaları da bu alanda belirleyici hale gelebilir. Bu nedenle yapay zekâda devlet denetiminin sınırları ve sektörün nasıl düzenleneceğine ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde daha da artması bekleniyor.

Sağlık tesislerinde kapsamlı denetim süreci başladı

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun talimatları doğrultusunda yürütülen program çerçevesinde, sağlık hizmetlerinin sunulduğu tesislerde kapsamlı denetim çalışmaları yapılacağı bildirildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, denetimlerin hizmet kalitesinin artırılması, süreçlerin daha etkin yürütülmesi ve vatandaş memnuniyetinin güçlendirilmesi amacı taşıdığı ifade edildi.

12 ilde 92 hastane incelenecek

Program kapsamında 12 ilde, toplam 10 binin üzerinde yatak kapasitesine sahip 92 hastanede denetim gerçekleştirilecek. Çalışmaların Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı koordinasyonunda yürütüldüğü aktarıldı.

Geçen yıl başlatılan denetim seferberliğinin devamı niteliğindeki programın, önceki etapların üzerine inşa edildiği belirtildi.

Önceki denetimlerde 204 tesis incelendi

Bakanlık tarafından yürütülen birinci ve ikinci etap genel teftiş programları kapsamında Antalya, Çanakkale, Muğla ve Uşak’ın da aralarında bulunduğu 19 ilde toplam 204 kamu sağlık tesisi denetlendi. Bu süreçte 91 müfettiş görev aldı.

Bu yıl 3 Haziran’da başlayan üçüncü etap programının 3 Temmuz’a kadar süreceği ve 12 ildeki 92 hastaneyi kapsadığı ifade edildi.

Risk esaslı denetim sistemi de devrede

Denetim sürecine ek olarak Risk Esaslı Denetim Sistemi (REDES) de teknik destek sağlıyor. Sistem kapsamında geçen yıl 43 REDES, 49 istihbarat ve 59 değerlendirme raporu hazırlandı.

Ayrıca 26 yönetici bilgi ekranı oluşturularak sahada 3 bin 704 dijital denetim gerçekleştirildiği bildirildi. Analizler sayesinde riskli alanların önceliklendirildiği ve denetimlerin daha etkin hale getirildiği aktarıldı.

Vatandaş odaklı denetim yaklaşımı uygulanıyor

Cumhurbaşkanlığı genelgesi doğrultusunda yürütülen denetimlerde vatandaş odaklı yaklaşım benimsendiği ifade edildi. Bu kapsamda acil servisler, poliklinikler, ameliyathaneler, yoğun bakım üniteleri, evde sağlık hizmetleri ve hasta hakları birimleri öncelikli alanlar arasında yer aldı.

Denetimlerin, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilir şekilde geliştirilmesi ve olası risklerin erken tespit edilmesi amacıyla sürdürüldüğü kaydedildi.

Eş zamanlı operasyonla çok sayıda gözaltı yapıldı

İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından düzenlenen eş zamanlı operasyonda 63 şüpheli yakalandı. Şüphelilerden 22’sinin farklı suçlardan cezaevinde bulunduğu, 1 kişinin ise yurt dışında olduğu tespit edildi.

Kayıtlara göre 5 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Adreslerde silah ve mühimmat ele geçirildi

Şüphelilerin adreslerinde yapılan aramalarda 7 tabanca ve 1 tüfek ele geçirildi. Ele geçirilen silahların soruşturma dosyasına dahil edildiği bildirildi.

Operasyon kapsamında elde edilen delillerin dosya kapsamında incelendiği aktarıldı.

Çok sayıda ağır suçlamayla soruşturma yürütülüyor

Şüphelilerin “silahlı suç örgütü kurmak ve yönetmek”, “örgüt faaliyeti kapsamında uyuşturucu ticareti yapmak”, “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma”, “tehdit”, “nitelikli yağma”, “tasarlayarak kasten öldürmeye teşebbüs”, “silahla kasten yaralama” ve “tefecilik” gibi suçlamalarla soruşturulduğu kaydedildi.

Soruşturma kapsamında örgüt yapısına ilişkin detayların da dosyada yer aldığı ifade edildi.

200 milyon liralık mal varlığına el konuldu

Soruşturma kapsamında suçtan elde edildiği değerlendirilen yaklaşık 200 milyon lira tutarındaki mal varlığı ile banka hesaplarına el konulduğu kaydedildi.

Yetkililer, örgütün mali yapısına ilişkin incelemelerin devam ettiğini bildirdi.

Güvenlik kamerası görüntüleri ortaya çıktı

Soruşturmaya ilişkin olarak bazı ev ve iş yerlerinin kurşunlanma anlarına ait güvenlik kamerası kayıtları ile operasyon görüntülerinin dosyaya girdiği belirtildi.

Görüntülerin soruşturma kapsamında delil olarak değerlendirildiği ifade edildi.

“24 yıl sonra Dünya Kupası’nda olmak büyük başarı”

İmamoğlu, Türkiye’nin 24 yıl sonra yeniden Dünya Kupası’nda mücadele etmesinin önemli bir başarı olduğunu belirterek, turnuvaya katılımın başlı başına gurur verici olduğunu ifade etti.

“Sabah erken saatte ekran başına geçtim”

Maçı yakından takip ettiğini söyleyen İmamoğlu, “Sabah erkenden ekran başına geçtim” ifadelerini kullandı.

“Başlangıç iyi olmadı ama inanıyorum”

Türkiye’nin karşılaşmaya istediği gibi başlayamadığını belirten İmamoğlu, milli takıma olan inancını dile getirdi.

İmamoğlu, “İyi bir başlangıç olmadı belki ama başaracağınıza inanıyorum Bizim Çocuklar. Bundan sonrası çok daha güzel olacak” ifadelerini kullandı.

İmamoğlu'nun paylaşımı şöyle:

“24 yıl sonra tekrar bu büyük organizasyonda yer almak başlı başına büyük başarı. Sabah erkenden ekran başına geçtim. İyi bir başlangıç olmadı belki ama başaracağınıza inanıyorum Bizim Çocuklar. Bundan sonrası çok daha güzel olacak.”

Belgeselde yer alan ifadeler tartışma yarattı

ABD basınında yer alan bilgilere göre, Netflix’te yayımlanan üç bölümlük “Reality Check: Inside America’s Next Top Model” belgeselinde Tyra Banks’in verdiği röportajdan seçilen bölümlerin farklı bir anlatıyı destekleyecek şekilde kurgulandığı iddia edildi.

Banks’in, yaklaşık 3,5 saat süren röportajından yalnızca 16 dakikalık bölümün kullanıldığı öne sürüldü. Bu seçimin, programla ilgili farklı bir algı oluşturduğu savunuldu.

“Yanlış anlatı” iddiası gündeme geldi

Dilekçede, Banks’in yarışma sürecinde bir yarışmacının cinsel saldırıya uğradığını bildiği halde buna göz yumduğu yönünde bir algı oluşturulduğu iddiası yer aldı. Ayrıca, olayların reyting amacıyla kullanıldığı ve Banks’in daha sonra durumu hatırlamadığı şeklinde yanlış bir izlenim verildiği ileri sürüldü.

Yapımcıların seçici kurgu ve bazı bölümleri çıkarmasıyla birlikte anlatının çarpıtıldığı savunuldu.

Avukatlardan iftira vurgusu

Banks’in avukatları, röportajın geri kalan kısmının yayınlanmadığını ve açıklamalarının bağlamından koparıldığını belirtti. Yapımın, eksiklikler konusundaki sorumluluk değerlendirmesini yansıtmadığı ifade edildi.

Avukatlar, kullanılan içeriklerin “yanlış ve iftira niteliğinde bir anlatıyı destekleyecek şekilde yeniden düzenlendiğini” savundu.

Tazminat talebi mahkemeye taşındı

2003 yılında başlayan ve 24 sezon süren “America’s Next Top Model” programının sunuculuğunu yapan Tyra Banks, jüri değerlendirmesi ve uygun tazminat talebiyle mahkemeye başvurdu. Dava süreciyle ilgili Netflix cephesinden ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Mayıs ayında sıcaklık normallerin altında kaldı

MGM’nin 1991-2020 normallerine göre Mayıs ayı ortalama sıcaklığı 17,1 derece olurken, 2026 Mayıs ayında bu değer 15,7 derece olarak ölçüldü. Türkiye genelinde birçok bölgede sıcaklıklar mevsim normallerinin altında seyretti.

Mayıs ayında en düşük sıcaklık -2 derece ile Ardahan’da, en yüksek sıcaklık ise 37,9 derece ile Şanlıurfa’nın Ceylanpınar ilçesinde kaydedildi.

Marmara Bölgesi’nde hafif düşüş

Marmara Bölgesi’nde Mayıs ayı ortalama sıcaklığı 17,1 derece olarak ölçüldü. Bölgede en düşük sıcaklık 1,9 derece ile Balıkesir’de, en yüksek sıcaklık ise 32,4 derece ile Edirne’de tespit edildi.

Ege Bölgesi’nde Simav en soğuk nokta oldu

Ege Bölgesi’nde 2026 Mayıs ayı ortalama sıcaklığı 17,9 derece olarak gerçekleşti. Bölgedeki en düşük sıcaklık 0,4 derece ile Kütahya’nın Simav ilçesinde, en yüksek sıcaklık ise 34 derece ile Aydın’ın Nazilli ilçesinde ölçüldü.

Akdeniz ve İç Anadolu’da normallerin altı

Akdeniz Bölgesi’nde ortalama sıcaklık 18,5 derece olurken, en düşük sıcaklık -0,1 derece ile Kahramanmaraş’ın Göksun ilçesinde, en yüksek sıcaklık ise 35,4 derece ile Adana’nın Kozan ilçesinde kaydedildi.

İç Anadolu Bölgesi’nde ise ortalama sıcaklık 13,1 derece olarak ölçüldü. Bölgede en düşük sıcaklık -0,6 derece ile Niğde’nin Ulukışla ilçesinde, en yüksek sıcaklık 28,5 derece ile Konya’nın Çumra ilçesinde tespit edildi.

Karadeniz ve Doğu Anadolu’da serin hava etkili oldu

Karadeniz Bölgesi’nde Mayıs ayı ortalaması 14,4 derece olurken, en düşük sıcaklık 0,3 derece ile Bayburt’ta, en yüksek sıcaklık 31,8 derece ile Bartın’da ölçüldü.

Doğu Anadolu Bölgesi’nde ise ortalama sıcaklık 12,2 derece olarak gerçekleşti. Bölgede bazı alanlarda sıcaklıklar mevsim normallerinin altında seyretti.

Güneydoğu Anadolu’da yüksek sıcaklığa rağmen ortalama düşük

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Mayıs ayı ortalaması 18,6 derece olarak kaydedildi. Bölgede en düşük sıcaklık 4,8 derece ile Mardin’de, en yüksek sıcaklık ise 37,9 derece ile Ceylanpınar’da ölçüldü.

MGM verilerine göre 2026 Mayıs ayı, Türkiye genelinde son 56 yılın en soğuk yedinci mayısı olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, sıcaklıkların uzun yıllar ortalamasının altında kalmasının iklimsel dalgalanmalara işaret ettiğini belirtiyor.

FORMULA 1 İSPANYA GP HANGİ KANALDA SAAT KAÇTA BAŞLAYACAK?

Formula 1 İspanya GP için ana yarış programı 14 Haziran 2026 Pazar gününe planlandı. Formula 1’in resmi takviminde Barcelona-Catalunya hafta sonu kapsamında yer alan yarışın yerel saatle 15.00’te başlayacağı açıklandı. Türkiye ile İspanya arasındaki saat farkı nedeniyle yarışın Türkiye saatiyle 16.00’da başlaması bekleniyor.

İspanya GP hafta sonu, cuma günü antrenman seanslarıyla başladı. İlk antrenman seansı 12 Haziran Cuma günü yapılırken, ikinci antrenman aynı gün devam etti. Cumartesi programında üçüncü antrenman ve sıralama turları yer aldı. Yarış günü olan 14 Haziran Pazar’da ise tüm dikkatler ana yarışa çevrildi. Türkiye yayın programında yarış saati 16.00 olarak gösterildi.

İSPANYA GP’DE YARIŞ HEYECANI BARSELONA’DA YAŞANACAK

Formula 1 takviminin önemli duraklarından biri olan Barcelona-Catalunya pisti, uzun yıllardır takımların performans ölçümü açısından öne çıkan merkezlerden biri olarak biliniyor. Pist yapısı, hızlı virajlar ve lastik yönetimiyle yarış stratejisinde belirleyici rol oynuyor. 2026 sezonunda takımlar, yeni düzenlemeler ve araç yapılarıyla bu pistte puan mücadelesi verecek.

Yarış hafta sonu öncesinde sıralama turları da gridin şekillenmesini sağladı. George Russell pole pozisyonunu alırken, Lewis Hamilton ikinci sırayı elde etti. Kimi Antonelli ise üçüncü sıradan yarışa başlama hakkı kazandı. İlk 10 içinde Lando Norris, Max Verstappen, Isack Hadjar, Oscar Piastri, Liam Lawson, Nico Hülkenberg ve Charles Leclerc de yer aldı.

FORMULA 1’DE PUAN MÜCADELESİ DEVAM EDİYOR

İspanya GP, sezonun genel sıralaması açısından da takip edilecek yarışlardan biri olacak. Monako GP’nin ardından Barselona’ya gelen takımlar, Avrupa etabında istikrar yakalamayı hedefliyor. Formula 1’in resmi bilgilendirmesinde Barcelona-Catalunya hafta sonunun sezonun yedinci Grand Prix ayağı olduğu belirtildi.

Circuit de Barcelona-Catalunya, aerodinamik dengenin ve lastik kullanımının öne çıktığı pistler arasında yer alıyor. Yarışın 66 tur üzerinden koşulacağı bilgisi yarış programında yer aldı. Bu nedenle takımların pit stop zamanlaması, lastik tercihleri ve pist sıcaklığına göre belirleyeceği stratejiler yarış sonucunda etkili olacak.

YARIŞ PROGRAMINDA ANA SEANS PAZAR GÜNÜ

Formula 1 İspanya GP hafta sonunda cuma ve cumartesi günleri yapılan seansların ardından pazar günü ana yarışa geçiliyor. Programda ilk antrenman, ikinci antrenman, üçüncü antrenman ve sıralama turlarının ardından yarış günü 14 Haziran Pazar olarak belirlendi. Türkiye saatine göre ana yarışın 16.00’da başlaması, izleyicilerin yayın takibini bu saate göre yapmasını gerektiriyor.

Sıralama turlarında elde edilen sonuçlar, yarışın başlangıç bölümünde öne çıkacak mücadeleleri de belirledi. Ön çizgide Mercedes pilotu George Russell ile Ferrari pilotu Lewis Hamilton yer alacak. Üçüncü sıradan başlayacak Kimi Antonelli’nin performansı da yarışın ilk bölümünde takip edilecek başlıklar arasında bulunuyor.

FORMULA 1 İSPANYA GP HANGİ KANALDA SAAT KAÇTA YAYINLANACAK?

Formula 1 İspanya GP, 14 Haziran 2026 Pazar günü Türkiye saatiyle 16.00’da yayın akışında yer alıyor. Yarışı canlı izlemek isteyenler için yayın bilgileri beIN Sports beIN Connect, Idman TV ve beIN Sports 4 olarak listelendi.

Dervişoğlu: Kamu denetimi zayıfladıkça yolsuzluk artar

Ankara'da düzenlenen "İyilik İçin Adalet: Türk Hukuk Çalıştayı"nın kapanışında konuşan Dervişoğlu, bazı kamu kurumları ve kamu iktisadi teşebbüsleri üzerindeki Sayıştay denetiminin sınırlandırılmasının ciddi bir sorun olduğunu ifade etti:

"Kamu parasının nereye gittiğini bağımsız denetleyen bir kurumun olmadığı yerde yolsuzluk için zemin hazırlanmış olur. Yolsuzluk, yalnızca bireylerin ahlaki zafiyetinden değil, kurumsal zafiyetten de beslenir. Kurumlar güçlendiğinde yolsuzluk için alan daralır"

"Üniter devlet yapısı tartışmasız bir uzlaşma zemini"

Çalıştay kapsamında Türkiye'nin devlet yapısına ilişkin önemli değerlendirmeler yapıldığını belirten Dervişoğlu, üniter devlet yapısının katılımcılar tarafından ortak bir mutabakat alanı olarak benimsendiğini söyledi:

"Üniter yapıyı korumak güçlü bir parlamenter denge mekanizmasıyla mümkündür. Yoksa üniter devletin içi boşalır, merkezi otorite keyfileşir. Katılımcılar şu üç temel hattı çizdi. Yürütmenin yasamaya karşı gerçek anlamda sorumlu olması, Cumhurbaşkanlığı'nın tarafsız ve partisiz bir kurum olması, Meclis'in onay makamı değil, gerçek anlamda yasa yapan ve denetleyen bir kurum olması. Bu üç unsur bir arada olmadığında sistemin adı ne olursa olsun, hukuk devleti zarar görür. Denge ve denetim mekanizmalarının işlevini yitirdiği yerde Montesquieu'nun 2,5 asır önce söylediği ve benim de dün hatırlattığım gibi o uyarılar yeniden canlanır. İktidar bozulma eğilimindedir ve onu durduracak olan yalnızca başka bir iktidardır.

Çalıştayımızda hukuk devleti kavramının teorik çerçevesi ile uygulama arasındaki mesafe ele alındı. Bu mesafe kimilerini belki de hayal kırıklığına uğratmıştır ama yüzleşmeden iyileşme olmaz. Hakkını talep etmek bir bireyin salt kendine karşı değil, topluma karşıda görevidir. Bu cümle, hukuk devleti revizyonu tartışmasının merkezinde yer alır. Hukuk devleti vatandaşın hakkını talep edebildiği bu talebin meşru ve işlev mekanizmalar aracılığıyla karşılandığı düzendir"

"Meclis gerçek anlamda denetim görevini üstlenmeli"

Dervişoğlu, hukuk devletinin temel unsurlarının güçlü bir yasama organı, tarafsız cumhurbaşkanlığı ve etkin denetim mekanizmaları olduğunu belirtti:

"Üniter yapıyı korumak güçlü bir parlamenter denge mekanizmasıyla mümkündür. Yoksa üniter devletin içi boşalır, merkezi otorite keyfileşir. Katılımcılar şu üç temel hattı çizdi. Yürütmenin yasamaya karşı gerçek anlamda sorumlu olması, Cumhurbaşkanlığı'nın tarafsız ve partisiz bir kurum olması, Meclis'in onay makamı değil, gerçek anlamda yasa yapan ve denetleyen bir kurum olması. Bu üç unsur bir arada olmadığında sistemin adı ne olursa olsun, hukuk devleti zarar görür. Denge ve denetim mekanizmalarının işlevini yitirdiği yerde Montesquieu'nun 2,5 asır önce söylediği ve benim de dün hatırlattığım gibi o uyarılar yeniden canlanır. İktidar bozulma eğilimindedir ve onu durduracak olan yalnızca başka bir iktidardır.

Çalıştayımızda hukuk devleti kavramının teorik çerçevesi ile uygulama arasındaki mesafe ele alındı. Bu mesafe kimilerini belki de hayal kırıklığına uğratmıştır ama yüzleşmeden iyileşme olmaz. Hakkını talep etmek bir bireyin salt kendine karşı değil, topluma karşıda görevidir. Bu cümle, hukuk devleti revizyonu tartışmasının merkezinde yer alır. Hukuk devleti vatandaşın hakkını talep edebildiği bu talebin meşru ve işlev mekanizmalar aracılığıyla karşılandığı düzendir"

Kamu ihale hanunu eleştirisi

Konuşmasında kamu ihale sistemine de değinen İYİ Parti lideri, Kamu İhale Kanunu'na yıllar içerisinde eklenen istisnaların yasanın temel amacını zayıflattığını savundu:

"Kamu İhale Kanunu'nun yürürlüğe girişinden bu yana eklenen istisna hükümlerinin sayısı ve kapsamı, yasanın ruhunu fiilen tersine çevirmiştir. Şeffaflığı esas alan bir kanun, şeffaflığı devre dışı bırakan istisnalar dizisine dönüştürülmüştür. Sayıştay'ın denetim yetkisinin fiili sınırları bu oturumda ayrıca ele alınmıştır. Bazı kamu kurumları ve kamu iktisadi teşebbüslerinin üzerindeki Sayıştay denetiminin daraltılmış olması hesap verebilirlik mekanizmasını işlevsizleştiren temel bir sorundur. Kamu parasının nereye gittiğini bağımsız denetleyen bir kurumun olmadığı yerde yolsuzluk için zemin hazırlanmış olur. Yolsuzluk yalnızca bireylerin ahlaki zafiyetinden değil, kurumsal zafiyetten de beslenir. Kurumlar güçlendiğinde yolsuzluk için alan daralır. Türkiye'nin bu alandaki reform gündemi hem bir siyasi tercih hem de ekonomik zorunluluk olarak önümüzde durmaktadır."

Kadına yönelik şiddetle mücadele mesajı

Çalıştayın önemli başlıklarından birinin toplumsal cinsiyet eşitsizliği olduğunu belirten Dervişoğlu, kadın cinayetleri ve kadına yönelik şiddet konusunda mevcut uygulamaların yetersiz kaldığını söyledi.

Kadınların korunmasının siyasi değil, hukuki bir zorunluluk olduğunu vurgulayan Dervişoğlu, devletin en savunmasız vatandaşlarını koruyamadığı durumda hukuk devleti iddiasının zedeleneceğini dile getirdi.

Çocuk adalet sistemi için reform çağrısı

Türkiye'nin çocuk adalet sistemine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Dervişoğlu, çocuk mahkemelerinin sayısının artırılması ve rehabilitasyon odaklı uygulamaların güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Suça sürüklenen çocukların yeniden topluma kazandırılmasının hem insani hem de toplumsal güvenlik açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.

Yapay zeka ve dijital hukuk düzenlemeleri gündemde

Dervişoğlu, çalıştayda yapay zeka, büyük veri ve dijital dönüşüm konularının da ele alındığını söyledi.

Yapay zeka kaynaklı ayrımcılık, kişisel verilerin korunması ve dijital kimlik hakları gibi alanlarda yeni hukuki düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu belirten Dervişoğlu, teknolojik gelişmelerin hukuk sistemiyle uyumlu şekilde yönetilmesi gerektiğini kaydetti.

Hukuk vizyon belgesi yakında açıklanacak

Çalıştay sonucunda hazırlanan Türk Hukuku Vizyon Belgesi'nin önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşılacağını açıklayan Dervişoğlu, belgenin yalnızca akademik bir çalışma olmayacağını söyledi:

"Bu belgenin değeri yalnızca içeriğiyle değil, nasıl kullanılacağıyla ölçülecektir. Her büyük belgede üç kritik sınav vardır. Birinci sınav meşruiyettir. Bu belge bir siyasi partinin kararı değildir. Türkiye'nin hukuk dünyasının bütün paydaşlarının iki günlük yoğun çalışmasının ürünüdür. Bu oturumlarda hukukun her alanından katılımcılar yer almıştır. Baro başkanları konuştu. Akademisyenleri itiraz etti. Gazeteciler sorguladı. Sivil toplum temsilcileri önerdi. İşte bu zenginlik, belgenin meşruiyetini sağlar ve meşruiyet uygulamanın ön koşuludur. İkinci sınav sürdürülebilirliktir. Türkiye'de pek çok iyi niyet belgesi yazıldı ama pek az uygulandı. Bu belgenin kaderi eğer farklı olacaksa iki şart gerekmektedir. Birincisi belgeyi sahiplenecek güçlü bir savunuculuk ağı olarak bu salondan çıkan her isim kendi alanında bu belgenin takipçisi ve uygulayıcısı olmalıdır. İkincisi somut bir izleme mekanizması olarak belgenin önerilerinin hayata geçirilmediğini değerlendiren kamuoyunu haberdar eden bir yapı kurulmalıdır. Üçüncü sınavımız siyasi etkidir. Bu belge yalnızca akademik bir referans metni olarak rafta beklemeyecek. Türkiye'nin yaklaşan siyasi döneminde anayasa tartışmaları, seçim hukuku reformu ve yargı bağımsızlığı meselelerinde referans noktası olacaktır. Ben İYİ Parti Genel Başkanı olarak bunun siyasi sorumluluğunu üstleniyorum. İYİ Parti bu belgenin önerilerini kamuoyuna karşı savunmaya devam edecek, parlamentoda sesini yükseltecek ve hükümet programlarını bu kriterler çerçevesinde değerlendirecektir. Vizyon belgesinin tam metni önümüzdeki günlerde kamuoyuyla ayrıca paylaşılacaktır ama o belgeyi anlamamız için belgeyi doğuran ruhu anlamak şarttır."

Aile içi iletişim ve ebeveynlik becerileri hedefleniyor

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre program, aileyi korumaya yönelik politika ve uygulamaların önemli bir parçası olarak uygulanıyor. Çalışmalar kapsamında anne ve babaların çocuklarıyla iletişimlerinin güçlendirilmesi, ebeveynlik becerilerinin geliştirilmesi ve çocukların sağlıklı gelişimine katkı sağlanması amaçlanıyor.

Aile ve Nüfus 10 Yılı Vizyonu doğrultusunda hazırlanan programın, koruyucu ve önleyici sosyal hizmet yaklaşımıyla yürütüldüğü belirtildi.

Modüler yapı ile güncellenen eğitim modeli

2013 yılında hazırlanan Aile Eğitim Programı’nın, değişen ihtiyaçlara göre yeniden düzenlenmesiyle Modüler Aile Eğitim Programı oluşturuldu. Programın toplam 8 ana ve 4 ek modülden oluştuğu, yetişkin eğitimine uygun yöntemlerle hazırlandığı ifade edildi.

Eğitimlerde yalnızca bilgi aktarımının değil, anne ve babaların tutum, beceri ve davranışlarında kalıcı değişim sağlanmasının hedeflendiği kaydedildi.

Uygulamalı eğitimlerle aktif katılım sağlanıyor

Program kapsamında gerçekleştirilen eğitimlerde katılımcıların aktif öğrenme süreçlerine dahil edildiği, eğitim sonrasında verilen ödevlerle öğrenilen bilgilerin aile yaşamına taşınmasının teşvik edildiği bildirildi.

En fazla 30 kişilik gruplar halinde düzenlenen eğitimlerin 9 ila 12 hafta sürdüğü, süreçte uygulamalı etkinlikler, grup çalışmaları ve deneyim paylaşımına dayalı yöntemlerin kullanıldığı aktarıldı.

Kurum işbirlikleriyle geniş kitlelere ulaşılıyor

Bakanlık tarafından yürütülen programın, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve belediyelerle yapılan işbirlikleri sayesinde daha geniş hedef kitlelere ulaştığı belirtildi.

Uygulamanın başlatıldığı tarihten bu yana yaklaşık 42 bin anne ve babaya ulaşıldığı, bu süreçte ebeveynlik becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlandığı ifade edildi.

Katılımcılardan olumlu geri bildirimler alındı

Program kapsamında alınan geri bildirimlerde, eğitimlerin aile yaşamında olumlu değişimlere katkı sunduğu belirtildi. Katılımcıların, çocuklarıyla daha kaliteli zaman geçirdiklerini, iletişim becerilerinin geliştiğini ve ebeveynlik konusunda daha bilinçli yaklaşımlar sergilediklerini ifade ettikleri aktarıldı.

Özellikle ergenlik dönemindeki çocuklarla iletişim, çatışma yönetimi ve aile içi dayanışma konularında önemli kazanımlar elde edildiği bildirildi. Uygulamalı çalışmaların ise aile bireylerinin yaşam deneyimlerini yeniden değerlendirmelerine katkı sağladığı kaydedildi.

Özgür Özel'e yakın isimler, olağanüstü kurultayın toplanması için yaklaşık bin delegenin imzasını CHP Genel Merkezi'ne teslim etmeye hazırlanırken, Kemal Kılıçdaroğlu cephesi ise hukuki sürecin tamamlanmadan kurultay yapılamayacağını savunuyor.

Özgür Özel'den olağanüstü kurultay hamlesi

CHP'de kurultay tartışmalarının merkezinde yer alan olağanüstü kurultay talebi için ilk resmi adım yarın atılıyor.

Özgür Özel'e destek veren delegeler tarafından toplanan yaklaşık bin imzanın CHP Genel Merkezi'ne teslim edilmesi bekleniyor. Özel'e yakın kaynaklar, parti tüzüğünde yer alan hükümler doğrultusunda delegelerin talebiyle olağanüstü kurultayın toplanmasının mümkün olduğunu belirtiyor.

Bin delege imza verdi

Özgür Özel'in çağrısının ardından başlatılan imza kampanyasında kısa sürede gerekli sayıya ulaşıldığı öğrenildi.

Edinilen bilgilere göre yaklaşık bin CHP delegesi, partinin olağanüstü kurultaya gitmesi yönünde imza verdi. Bu sayı, kurultayın toplanması için gereken delege desteğinin oldukça üzerinde bulunuyor.

Kılıçdaroğlu cephesi: Mahkeme kararı kesinleşmeli

Kemal Kılıçdaroğlu'na yakın isimler ise olağanüstü kurultay girişimine karşı çıkıyor.

Kılıçdaroğlu cephesi, genel başkanlık değişimine ilişkin devam eden hukuki sürecin sonuçlanmadan yeni bir kurultay sürecinin başlatılamayacağını savunuyor. Mahkeme kararının kesinleşmesinin ardından ancak yeni bir kurultay takviminin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

İmzalar kabul edilmezse yeni hukuki süreç başlayabilir

CHP kulislerinde, delegelerin topladığı imzaların genel merkez tarafından kabul edilmemesi halinde yeni bir hukuki tartışmanın başlayabileceği konuşuluyor.

Tarafların kurultayın meşruiyeti ve uygulanacak prosedür konusunda farklı görüşler ortaya koyması, parti içindeki gerilimin önümüzdeki günlerde daha da artabileceğine işaret ediyor.

CHP yönetimi olağan kurultay takvimini başlattı

Öte yandan CHP'deki mevcut yönetim, olağan kurultay sürecini başlatmış durumda.

Parti yönetiminin il ve ilçe kongreleriyle başlayacak süreci yaklaşık 6 ila 7 aylık bir takvime yaymayı planladığı belirtiliyor. Genel merkez, kurultayın yapılabilmesi için hukuki sürecin tamamlanması gerektiği görüşünü de koruyor.

SERDAR ALİ ÇELİKLER A MİLLİ TAKIM’I SERT SÖZLERLE ELEŞTİRDİ

Avustralya yenilgisinin ardından konuşan Serdar Ali Çelikler, A Milli Takım’ın Dünya Kupası seviyesine uygun bir görüntü sergilemediğini söyledi. Milli futbolcuların sahaya daha hazır çıkması gerektiğini dile getiren Çelikler, oyuncuların saha dışındaki görünürlüklerinin performanslarının önüne geçmemesi gerektiğini vurguladı. “Reklamlarda oynadınız, primleri aldınız” sözleriyle futbolculara seslenen Çelikler, artık sahada karşılık verilmesi gereken bir döneme girildiğini ifade etti.

Çelikler’in açıklamaları, özellikle milli takımın turnuvadaki geleceği açısından kritik bir dönemde gelmesi nedeniyle dikkat çekti. Avustralya karşısında alınan mağlubiyetin sadece skor anlamında değil, oyun seviyesi bakımından da tartışma yarattığını belirten yorumcu, oyuncuların fiziksel ve mental olarak hazır görünmediğini savundu. Çelikler’e göre ay-yıldızlı ekip, Dünya Kupası atmosferine uygun bir direnç ve konsantrasyon ortaya koyamadı.

MERİH DEMİRAL’A YOUTUBE GÖNDERMESİ

Serdar Ali Çelikler’in değerlendirmelerinde en çok öne çıkan başlıklardan biri Merih Demiral hakkında kullandığı ifadeler oldu. Deneyimli yorumcu, milli futbolcunun sosyal medya ve YouTube içeriklerine ağırlık vermesini eleştirerek, önceliğin sahadaki performans olması gerektiğini söyledi. “Merih YouTube’u bırak” çıkışıyla dikkat çeken Çelikler, futbolcuların medya görünürlüğü yerine maç performansına odaklanması gerektiğini belirtti.

Çelikler, futbolcuların içerik üretmesinin ya da sosyal medyada yer almasının tek başına sorun olmadığını, ancak bu faaliyetlerin saha içindeki performansın önüne geçmemesi gerektiğini dile getirdi. Cristiano Ronaldo gibi yıldız isimlerle içerik çekmenin ilgi gördüğünü ifade eden yorumcu, milli futbolcuların asıl sorumluluğunun sahada olduğunu söyledi. Bu sözler, Merih Demiral’ın saha dışı çalışmalarıyla ilgili yeni bir tartışmanın da fitilini ateşledi.

MONTELLA VE FUTBOLCULAR ELEŞTİRİLERİN HEDEFİNDE

A Milli Takım Teknik Direktörü Vincenzo Montella da Serdar Ali Çelikler’in eleştirilerinden payını aldı. Çelikler, Avustralya karşısındaki kötü görüntünün yalnızca teknik direktöre bağlanamayacağını ifade ederken, oyuncuların da sorumluluk alması gerektiğini söyledi. Montella’nın maç planı ve tercihleriyle eleştirilecek noktaları olduğunu belirten yorumcu, futbolcuların da sahada beklenen mücadeleyi ortaya koyamadığını dile getirdi.

Çelikler, “Montella çok kötüydü ama futbolcular da çok kötüydü” sözleriyle yenilginin tek bir kişiye ya da tercihe indirgenemeyeceğini vurguladı. Oyuncuların maça yeterince hazır gelmediğini savunan yorumcu, takımın genel görüntüsünde özgüven ile rehavet arasındaki dengenin bozulduğunu ifade etti. Bu değerlendirme, milli takımın yalnızca taktiksel değil, mental açıdan da sorgulanması gerektiği yönünde yorumlandı.

DÜNYA KUPASI PERFORMANSI TARTIŞMA YARATTI

Avustralya mağlubiyeti sonrası A Milli Takım’ın Dünya Kupası performansı futbol gündeminin ana başlıklarından biri haline geldi. Serdar Ali Çelikler, ay-yıldızlı futbolcuların turnuvaya yalnızca katılmakla yetinmemesi gerektiğini belirterek, Dünya Kupası seviyesinde daha ciddi bir oyun ortaya konulması gerektiğini söyledi. Çelikler, oyunculara seslenerek bu turnuvanın bir gezi ya da vitrin alanı olmadığını dile getirdi.

“Dünya Kupası’na turist olarak gitmediniz” sözleriyle dikkat çeken yorumcu, milli takım oyuncularının sorumluluk bilinciyle hareket etmesi gerektiğini belirtti. Çelikler’e göre alınan mağlubiyet, sadece bir maç kaybı olarak görülmemeli; turnuvanın geri kalanı için uyarı niteliği taşımalı. Ay-yıldızlı ekibin kalan maçlarda daha disiplinli, daha mücadeleci ve daha kararlı bir görüntü çizmesi gerektiği ifade edildi.

🗣️Serdar Ali Çelikler: Reklamlarda oynadınız, primleri aldınız.

Youtuber olmayın Merih youtube’u moutubeu bırak. YouTube bizim işimiz biz top oynuyor muyuz?

YouTube’larda eğlenelim yok Cristiano Ronaldo’yu şöyle kaydettim. Bu işleri bırakalım ciddiye alalım. https://t.co/HIptBKhDns pic.twitter.com/fxtyaxvmf7

— Alkolik (@alkolikyorumlar) June 14, 2026

PARAGUAY MAÇI ÖNCESİ A MİLLİ TAKIM’A UYARI

A Milli Takım’ın gruptaki ikinci sınavı olan Paraguay maçı öncesinde Serdar Ali Çelikler’den yeni bir uyarı geldi. Avustralya karşısındaki performansın tekrarlanması halinde yeni puan kayıplarının yaşanabileceğini söyleyen Çelikler, milli takımın turnuvadaki kaderini belirleyecek sürece girdiğini belirtti. Paraguay karşılaşmasının, ay-yıldızlı ekibin Dünya Kupası hedefleri açısından kritik önem taşıdığı vurgulandı.

Çelikler, oyuncuların bu maçta daha farklı bir reaksiyon göstermesi gerektiğini ifade etti. A Milli Takım’ın hem oyun disiplinini hem de mücadele seviyesini artırması gerektiği belirtilirken, Paraguay karşılaşmasında alınacak sonucun gruptaki hesapları doğrudan etkileyeceği kaydedildi. Serdar Ali Çelikler’in eleştirileri, Avustralya mağlubiyetinin ardından milli takım üzerindeki baskının daha da arttığını gösterdi.

Mücadelenin ardından futbol kamuoyunda karşılaşmanın sonucu ve sahadaki oyun tartışma konusu olurken, eski milli futbolcu ve yorumcu Nihat Kahveci’den dikkat çeken açıklamalar geldi. Kahveci, hem oyuncuların sahadaki performansını hem de teknik direktör Vincenzo Montella’nın maçın son bölümünde yaptığı değişiklikleri sert sözlerle değerlendirdi.

A MİLLİ TAKIM AVUSTRALYA KARŞISINDA BEKLENEN OYUNU SERGİLEYEMEDİ

2026 FIFA Dünya Kupası’nda ilk maçına çıkan A Milli Takım, Avustralya karşısında sahadan 2-0 mağlup ayrıldı. Turnuvaya umutlu bir başlangıç yapmayı hedefleyen ay-yıldızlı ekip, alınan sonuçla birlikte gruptaki ilk sınavında puan alamadı. Maçın ardından yapılan değerlendirmelerde, takımın genel performansı ve oyun planı öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Karşılaşmanın ardından konuşan Nihat Kahveci, mağlubiyetin kendisinde büyük hayal kırıklığı oluşturduğunu belirtti. Yayına başlarken duygularını aktaran Kahveci, milli takımdan beklentinin yüksek olduğunu, ancak sahadaki görüntünün bu beklentiyi karşılamadığını ifade etti. Eski milli futbolcu, karşılaşma öncesinde oluşan olumlu havanın maç sonunda yerini üzüntüye bıraktığını söyledi.

NİHAT KAHVECİ FUTBOLCULARIN PERFORMANSINI ELEŞTİRDİ

Nihat Kahveci, A Milli Takım oyuncularının sahadaki rollerini yerine getirmekte zorlandığını dile getirdi. Hücum hattından savunmaya kadar birçok bölgede beklenen performansın ortaya konulamadığını belirten Kahveci, özellikle görev paylaşımı ve fiziksel mücadele konusunda eksik kalındığını söyledi.

Kahveci, gol atması beklenen futbolcuların etkili olamadığını, fiziksel üstünlük sağlaması gereken isimlerin de rakibe karşı istenen direnci gösteremediğini ifade etti. Savunma hattında da rakip forvetlerin kontrol altına alınamadığını belirten deneyimli yorumcu, kaleci Uğurcan Çakır’ın da dahil olduğu genel takım performansının beklentilerin altında kaldığını vurguladı.

Eski milli futbolcu, sahada bireysel olarak öne çıkan doğru hamlelerin sınırlı kaldığını söyledi. Takımın genel görüntüsünün, Dünya Kupası seviyesinde ihtiyaç duyulan mücadele gücünü ve oyun disiplinini yansıtmadığını belirten Kahveci, alınan mağlubiyetin yalnızca skorla değil, oyun anlamında da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

AVUSTRALYA MAÇ PLANINI SAHAYA YANSITTI

Nihat Kahveci’nin değerlendirmelerinde Avustralya’nın oyun planı da önemli yer tuttu. Kahveci, rakibin maç öncesinde güçlü olduğu yönleri sahaya taşıdığını ve bunu karşılaşmanın büyük bölümünde uyguladığını dile getirdi. Avustralya’nın fiziksel oyun, mücadele ve plan disiplininde etkili olduğunu belirten Kahveci, Türkiye’nin ise kendi oyun karakterini sahaya koyamadığını söyledi.

Kahveci, Avustralya’nın maça gelirken sahip olduğu güçlü yönleri 100 dakikaya yakın bir süre boyunca sürdürdüğünü ifade etti. Türkiye’nin ise turnuvaya gelmesini sağlayan oyun anlayışının çok uzağında kaldığını belirtti. Deneyimli yorumcu, A Milli Takım’ın beklenen oyunun başlangıç seviyesine dahi yaklaşamadığını söyleyerek, mağlubiyetin oyun kalitesi bakımından da ağır bir tablo ortaya çıkardığını aktardı.

Karşılaşmada yenilen gollere de değinen Kahveci, mağlubiyetin kötü gollerle geldiğini belirtti. Takım savunmasının kritik anlarda gerekli refleksi gösteremediğini söyleyen eski futbolcu, Dünya Kupası gibi üst düzey turnuvalarda bu tür hataların sonuca doğrudan etki ettiğini dile getirdi.

MONTELLA’NIN OYUNCU DEĞİŞİKLİKLERİ TARTIŞMA YARATTI

Nihat Kahveci’nin en sert eleştirilerinden biri teknik direktör Vincenzo Montella’nın maçın son bölümünde yaptığı oyuncu değişikliklerine yönelik oldu. Kahveci, karşılaşmanın 81. dakikasında skor 2-0 iken yapılan hamlelerin kendisini şaşırttığını söyledi. İsmail Yüksek ve Zeki Çelik’in oyundan alınarak Mert Müldür ile Salih Özcan’ın sahaya sürülmesini eleştiren Kahveci, bu kararın maçın gidişatı açısından tartışmalı olduğunu belirtti.

Kahveci, o anı teknik direktör açısından olumsuz bir kırılma noktası olarak gördüğünü ifade etti. Maçta skor dezavantajı bulunan bir takımın son bölümde daha farklı reaksiyon göstermesi gerektiğini söyleyen deneyimli yorumcu, yapılan değişikliklerin beklenen etkiyi oluşturmadığını dile getirdi.

Montella’nın tercihleri, maç sonrası değerlendirmelerin önemli gündem maddelerinden biri oldu. Kahveci, değişikliklerin ardından yaşadığı şaşkınlığı açık şekilde dile getirerek, bu hamleleri beklemediğini söyledi. A Milli Takım’ın oyunu çevirmek için daha etkili ve skor odaklı adımlar atması gerektiğini savundu.

🗣️ Nihat Kahveci:

“Şu an ben şahsen çok üzgünüm, çok büyük bir hayal kırıklığı yaşıyorum.

Hayal kırıklığı!”

(Kontra) pic.twitter.com/mDK8mZkk1l

— Krampon Sports (@KramponSport) June 14, 2026

NİHAT KAHVECİ’DEN MONTELLA VE A MİLLİ TAKIM DEĞERLENDİRMESİ

A Milli Takım’ın Avustralya karşısındaki performansını genel olarak değerlendiren Nihat Kahveci, takımın beklentilerini karşılamadığını belirtti. Sahadaki oyunun hem bireysel hem de takım bütünlüğü açısından yetersiz kaldığını ifade eden Kahveci, karşılaşma sonunda büyük bir hayal kırıklığı yaşadığını söyledi.

Kahveci, takım olarak ortaya konan performansın kendisini tatmin etmediğini dile getirdi. Oyuncuların büyük bölümünün beklenen seviyeye ulaşamadığını belirten eski milli futbolcu, maç boyunca doğru işler yapan isim sayısının az olduğunu ifade etti. Bu tabloya teknik direktör Vincenzo Montella’nın son bölümdeki tercihleri de eklenince, mağlubiyetin ardından eleştirilerin dozu arttı.

A Milli Takım, Avustralya yenilgisiyle 2026 FIFA Dünya Kupası’na puansız başladı. Karşılaşmanın ardından yapılan yorumlarda Nihat Kahveci’nin futbolculara ve Montella’ya yönelik açıklamaları öne çıktı. Ay-yıldızlı ekibin turnuvadaki sonraki maçlarda nasıl bir reaksiyon göstereceği merak konusu oldu.

DURSUN ÖZBEK VE AZİZ YILDIRIM ARASINDA TEBRİK GÖRÜŞMESİ

Galatasaray Başkanı Dursun Özbek, Fotomaç’a yaptığı açıklamalarda Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesini anlattı. Özbek, seçim sonucunun ardından Aziz Yıldırım’ı aradığını ve kendisini tebrik ettiğini söyledi. Görüşmenin samimi bir atmosferde geçtiğini belirten Özbek, Yıldırım’ın bu aramadan memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Özbek, “Telefonla kendisini aradım ve tebrik ettim. Kendisi de çok memnun oldu. Aramızda güzel bir konuşma geçti.” sözleriyle görüşmenin içeriğine dair bilgi verdi. Galatasaray Başkanı, söz konusu temasın yalnızca bir tebrik görüşmesi olarak kalmayabileceğini, Türk futbolunun genel sorunları çerçevesinde iki kulübün bazı başlıklarda ortak hareket edebileceğini dile getirdi.

İKİ KULÜP İÇİN ORTAK MENFAAT VURGUSU

Dursun Özbek, Galatasaray ve Fenerbahçe’nin saha içindeki rekabetinin Türk futbolunun en önemli unsurlarından biri olduğunu belirtti. Bununla birlikte iki kulübün yalnızca rekabet üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Özbek, ekonomik ve yapısal konularda ortak çıkarların bulunduğunu söyledi.

Galatasaray Başkanı, iki kulübün Türk futbolunun lokomotifi olduğunu vurgulayarak bazı meselelerde birlikte hareket edilmesinin gerekli olduğuna işaret etti. Özbek, “Türk futbolunun lokomotif iki büyük kulübüyüz. Dolayısıyla burada bazı konularda güç birliği, bazı konularda beraber hareket etmek durumundayız.” ifadelerini kullandı.

Bu açıklamalar, Galatasaray ve Fenerbahçe arasında özellikle futbol ekonomisini ilgilendiren konularda yeni bir iş birliği zemininin oluşabileceği şeklinde değerlendirildi. Özbek’in mesajlarında öne çıkan başlıklardan biri ise naklen yayın gelirlerindeki düşüş oldu.

YAYIN GELİRLERİNDEKİ DÜŞÜŞ GÜNDEME GELDİ

Dursun Özbek, Türk futbolunun son yıllarda yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çekerken naklen yayın gelirlerinde ciddi bir gerileme olduğunu söyledi. Özbek, geçmiş dönemde Kulüpler Birliği Başkanlığı sırasında Aziz Yıldırım’ın etkili olduğu süreçlere atıfta bulunarak yayın gelirlerinin o dönemde çok daha yüksek seviyelerde bulunduğunu belirtti.

Galatasaray Başkanı, naklen yayın gelirlerinin bir dönem 500 milyon dolar seviyesinde olduğunu, günümüzde ise yaklaşık 170 milyon dolar civarına gerilediğini ifade etti. Bu düşüşün kulüplerin mali yapıları üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu belirten Özbek, Türk futbolunun gelirlerini yeniden artırması gerektiğini dile getirdi.

Özbek’e göre yayın gelirleri, yalnızca büyük kulüplerin değil, Süper Lig’de mücadele eden tüm takımların ekonomik planlamasında kritik rol oynuyor. Bu nedenle yayın ihalesi sürecinde kulüplerin ortak bir yaklaşım geliştirmesi gerektiği mesajı öne çıktı.

NAKLEN YAYIN İHALESİ İÇİN GÜÇ BİRLİĞİ MESAJI

Önümüzdeki dönemde gündeme gelmesi beklenen naklen yayın ihalesi, Dursun Özbek’in açıklamalarında önemli yer tuttu. Özbek, yayın gelirlerinin artırılması konusunda Aziz Yıldırım ile benzer düşündüklerini söyledi. Galatasaray Başkanı, ortak menfaatlerin bulunduğu alanlarda Fenerbahçe ile beraber hareket edilebileceğini belirtti.
Özbek, “Ortak menfaatlerimiz olan yerler var. Aziz Bey de sıcak bakıyor. Naklen yayın konusunda birlikte hareket edeceğiz. Naklen yayın gelirlerinin tekrar eski rakamlara ulaşmasını istiyoruz.” sözleriyle bu konudaki yaklaşımını ortaya koydu.

Bu açıklama, Galatasaray ve Fenerbahçe’nin Türk futbolunun yayın gelirleri konusunda daha güçlü bir pozisyon almak için ortak bir tutum geliştirebileceğini gösterdi. Özbek’in açıklamalarında özellikle yayın ihalesi sürecine dikkat çekmesi, kulüplerin ekonomik beklentilerinin bu başlıkta yoğunlaştığını ortaya koydu.

TÜRK FUTBOLUNUN EKONOMİK GELECEĞİ MASADA

Dursun Özbek’in açıklamaları, Türk futbolunda kulüplerin gelir kaynaklarına yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Yayın gelirlerindeki düşüşün kulüplerin bütçelerini, transfer planlamalarını ve sportif rekabet gücünü etkilediği biliniyor. Özbek, bu nedenle büyük kulüplerin yalnızca kendi menfaatleri doğrultusunda değil, Türk futbolunun genel çıkarları için de hareket etmesi gerektiğini belirtti.

Galatasaray Başkanı’nın açıklamalarında öne çıkan temel mesaj, rekabetin saha içinde devam ederken ekonomik konularda ortak aklın öne çıkarılması oldu. Özbek’in Aziz Yıldırım ile yaptığı görüşmeye ilişkin kullandığı ifadeler, iki kulüp arasında özellikle yayın gelirleri başlığında temasların sürebileceğine işaret etti.

DURSUN ÖZBEK VE AZİZ YILDIRIM’DAN YAYIN GELİRLERİ İÇİN ORTAK ADIM BEKLENTİSİ

Galatasaray Başkanı Dursun Özbek’in Aziz Yıldırım açıklaması, futbol kamuoyunda yayın gelirleri tartışmasını öne çıkardı. Özbek, naklen yayın gelirlerinin yeniden eski seviyelere ulaşması gerektiğini vurgularken, Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım’ın da bu fikre sıcak baktığını söyledi. İki kulübün önümüzdeki süreçte özellikle yayın ihalesi ve futbol ekonomisine ilişkin konularda nasıl bir yol izleyeceği merak konusu oldu.

“Özgür Özel’i hiçbir zaman küçümsemedim”

Özgür Özel’in, kendisinin “bahçıvan torunu” ve “emekli öğretmen çocuğu” ifadeleriyle küçümsendiğini öne sürmesine tepki gösteren Öztrak, böyle bir söylemde bulunmadığını söyledi.

Kimsenin ailesi, kökeni ya da mesleği nedeniyle yargılanamayacağını vurgulayan Öztrak, CHP’nin de bu anlayış üzerine kurulu olduğunu belirtti. Özel’in ailesine ilişkin herhangi bir bilgiye sahip olmadığını ifade eden Öztrak, “Bu sözleri hiçbir yerde söylemedim. Özgür Bey’in içinde bulunduğu strese bağlıyorum. Kendisi bunu düzeltecektir diye düşünüyorum” dedi.

“Cumhuriyet fırsat eşitliğinin teminatıdır”

Cumhuriyet’in temel değerlerinin fırsat eşitliği olduğunu dile getiren Öztrak, CHP’nin hiçbir üyeyi aile geçmişine göre değerlendirmediğini söyledi.

Özel’in parti tarafından belediye başkan adaylığı, milletvekilliği ve grup başkanlığı gibi önemli görevlere getirildiğini hatırlatan Öztrak, bu süreçlerde kimsenin ailesinin mesleğinin sorgulanmadığını belirtti.

“Meclis uzerimize kuruldu” iddiasına açıklık getirdi

Öztrak, Özgür Özel’in gündeme taşıdığı “Meclis üzerimize kuruldu” sözlerine de açıklık getirdi.

TBMM’nin bulunduğu arazide ailesine ait bir arsanın geçmişte kamulaştırıldığını anlattığını, bu konunun rahmetli Sırrı Süreyya Önder ile yapılan bir sohbet sırasında esprili şekilde gündeme geldiğini belirten Öztrak, sözlerinin bağlamından koparıldığını ifade etti.

Hayatı boyunca makam ve mevkisini kimseye karşı üstünlük aracı olarak kullanmadığını vurgulayan Öztrak, “Ne bürokraside ne de siyasette kimseye tepeden bakmadım” dedi.

“Mutlak butlan kararından memnun olmam mümkün değil”

CHP kurultayı hakkında verilen mutlak butlan kararına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Öztrak, kararın hiçbir CHP’liyi memnun etmeyeceğini söyledi.

Ancak kurultay sürecinde delegelerin iradesini etkilemeye yönelik çeşitli iddiaların da görmezden gelinmemesi gerektiğini belirten Öztrak, partiyi yargı müdahalesine açık hale getiren gelişmelerin sorgulanması gerektiğini ifade etti.

Öztrak, CHP’nin önceliğinin otokrasiye karşı mücadele olması gerektiğini, parti içi kutuplaşmanın ise zarar verdiğini kaydetti.

CHP Genel Merkezi’ndeki polis müdahalesi için konuştu: "Çok üzücü"

Mutlak butlan kararının ardından CHP Genel Merkezi’nde yaşanan polis müdahalesini değerlendiren Öztrak, olayları “çok üzücü” olarak nitelendirdi.

Parti binasında yaşanan süreçle ilgili çeşitli sorular yönelten Öztrak, Özgür Özel’in grup başkanı seçilerek genel başkanlık makamının hukuki durumunu kabul ettiğini savundu. Buna rağmen genel merkezde yaşanan gelişmelerin açıklanması gerektiğini belirtti.

Özel'den Tekirdağ’da birlikte yürüme çağrısına yanıt

Özel’in Tekirdağ’da birlikte yürüme çağrısına da değinen Öztrak, Tekirdağ halkının siyasi gerilimlerden prim çıkarmaya çalışanları gördüğünü söyledi.

Kendi memleketinde her zaman vatandaşlarla iç içe olduğunu ifade eden Öztrak, “Tekirdağ sokaklarında her zaman yürürüm. Hemşehrilerimin yüzünü yere baktırmadım. Partimin bir milletvekili ilime geldiğinde kendisiyle yürümekten gurur duyarım. Yeter ki önceden haber versin” dedi.

Rusya'daki enerji ve sanayi tesisleri hedef alındı

Zelenskiy, Rusya’nın Yaroslavl bölgesinde bulunan bir petrol tesisine saldırı gerçekleştirildiğini açıkladı. Söz konusu tesisin Ukrayna sınırına yaklaşık 700 kilometre uzaklıkta bulunduğunu belirten Zelenskiy, operasyonların uzun menzilli kapasiteyle sürdürüldüğünü ifade etti.

Ukrayna lideri ayrıca Rusya’nın Tula bölgesinde yer alan ve "Azot" adıyla bilinen kimya fabrikasının da hedef alındığını kaydetti. Zelenskiy, fabrikanın patlayıcı madde üretimi açısından önemli bir tesis olduğunu savundu.

“Rusya'nın 28 bölgesinde hava alarmı ilan edildi”

Açıklamasında saldırıların etkilerine de değinen Zelenskiy, Rusya’da çeşitli bölgelerde güvenlik önlemlerinin artırıldığını belirtti. Ukrayna Devlet Başkanı, "Dün akşamdan bu yana Rusya'daki 6 havaalanında hava trafiği kısıtlamaları uygulandı ve Rusya'nın 28 bölgesinde hava alarmı ilan edildi" dedi.

Rusya'nın kontrolü altında bulunan Ukrayna topraklarındaki askeri altyapının da hedef alındığını aktaran Zelenskiy, operasyonların devam ettiğini bildirdi.

Müzakereler konusunda açıklama yaptı

Zelenskiy, savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlere de değindi. Rusya yönetimine müzakereler için farklı formatlarda teklifler sunduklarını belirten Ukrayna lideri, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Rusya yönetimine müzakereler için mümkün olan tüm formatları önerdik ve tek yanıt, saldırıların devam etmesi ve genişletilme girişimleri oldu. Savaşın geldiği yere dönmesi mantıklıdır. Ukrayna'nın barışa ihtiyacı var."

Açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının da sürdüğü vurgulandı.

Son bir haftadaki saldırı verilerini paylaştı

Zelenskiy, Rus ordusunun son bir hafta içerisinde Ukrayna’ya yönelik yoğun saldırılar düzenlediğini ileri sürdü. Verilere göre Rusya, son yedi gün içinde 1920 silahlı insansız hava aracı, 1790 güdümlü bomba ve 17 füze kullanarak Ukrayna’daki hedeflere saldırı gerçekleştirdi.

Ukrayna Devlet Başkanı, ülkesinin savunma kapasitesini artırmak amacıyla müttefik ülkelerle yeni görüşmelere hazırlandıklarını belirterek, sözlerine şöyle devam etti:

"Bu Rus terörüne karşı savunmamızı güçlendirmek için müttefiklerimizle görüşmelere hazırlanıyoruz.”

Zelenskiy, paylaşımında Rusya topraklarına yönelik gerçekleştirilen saldırılara ait görüntülere de yer verdi.

BEŞİKTAŞ MICHELE DI GREGORIO TRANSFERİ İÇİN HAREKETE GEÇTİ

Beşiktaş’ta yeni sezon öncesi kaleci bölgesi için transfer çalışmaları devam ediyor. Siyah-beyazlı yönetim, teknik heyetin raporu doğrultusunda bu bölgeye güven veren bir ismi kazandırmak istiyor. Bu kapsamda gündeme gelen isimlerden biri de Juventus forması giyen Michele Di Gregorio oldu.

İtalyan basınında yer alan haberlere göre Beşiktaş, 28 yaşındaki kaleciyi kadrosuna katmak için şartları araştırıyor. Siyah-beyazlıların, oyuncunun Juventus’taki geleceğini ve kulübünün bonservis beklentisini yakından takip ettiği belirtildi. Di Gregorio’nun Avrupa tecrübesi ve Serie A’daki performansı, Beşiktaş’ın transfer değerlendirmesinde öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Michele Di Gregorio, özellikle Monza döneminde sergilediği performansla İtalya’da dikkat çeken kaleciler arasına girmişti. Refleksleri, çizgi üzerindeki müdahaleleri ve oyun başlangıcındaki rolüyle ön plana çıkan İtalyan file bekçisi, Juventus’un kaleci rotasyonunda yer alan isimlerden biri olmuştu. Ancak Torino ekibinin yeni sezon planlamasında farklı bir yapılanmaya gitmesi, oyuncunun takımdan ayrılma ihtimalini güçlendirdi.

Beşiktaş’ın kaleci transferinde aceleci davranmadan mali şartları değerlendirdiği biliniyor. Siyah-beyazlı yönetimin, Di Gregorio için Juventus’un belirleyeceği bonservis bedeli ve oyuncunun maaş beklentisine göre hareket edeceği ifade ediliyor.

JUVENTUS DI GREGORIO’NUN AYRILIĞINA SICAK BAKIYOR

Juventus’un Michele Di Gregorio için gelecek teklifleri değerlendirmeye hazır olduğu belirtildi. İtalyan ekibinin kaleci transferinde yeni alternatiflere yönelmesi, Di Gregorio’nun geleceğini belirsiz hale getirdi. Özellikle Aston Villa forması giyen Emiliano Martinez ile ilgili gelişmelerin, Juventus’un kaleci planlamasını etkilediği aktarıldı.

Haberde yer alan bilgilere göre Juventus, Emiliano Martinez transferinde önemli mesafe aldı. Arjantinli kaleciyle büyük ölçüde anlaşma sağlandığı iddiaları, Di Gregorio’nun takımdan ayrılma ihtimalini artırdı. Torino temsilcisinin, yeni sezon öncesi kaleci rotasyonunda değişikliğe gitmesi halinde İtalyan file bekçisinin transferine izin verebileceği kaydedildi.

Juventus’un Di Gregorio için bonservis beklentisinin 15 milyon euro seviyesinde olduğu ifade ediliyor. Bu rakam, Beşiktaş’ın transfer planlamasında en önemli unsurlardan biri olacak. Siyah-beyazlıların, oyuncunun maliyetini düşürmek veya uygun ödeme koşulları oluşturmak için temaslarda bulunabileceği belirtiliyor.

Beşiktaş yönetimi, yaz transfer döneminde bütçe dengesini koruyarak hareket etmeyi hedefliyor. Bu nedenle Di Gregorio transferinde bonservis bedelinin yanı sıra oyuncunun yıllık ücreti ve sözleşme süresi de değerlendirme sürecinde belirleyici olacak. Juventus’un ayrılığa açık olması, siyah-beyazlıların transferde elini güçlendiren gelişmelerden biri olarak görülüyor.

MICHELE DI GREGORIO’NUN JUVENTUS SÖZLEŞMESİ 2029’DA SONA ERİYOR

Michele Di Gregorio’nun Juventus ile uzun süreli sözleşmesinin bulunması, transfer sürecinin dikkat çeken detayları arasında yer alıyor. İtalyan kalecinin mevcut kontratı 2029 yılında sona erecek. Bu durum, Juventus’un oyuncu için yüksek bonservis beklentisini korumasına neden oluyor.

Juventus, Di Gregorio’yu 2024-2025 sezonunda Monza’dan kiralık olarak kadrosuna katmıştı. Torino ekibi, İtalyan kaleci için 4,5 milyon euro kiralama bedeli ödedi. Ardından oyuncunun bonservisi 2025-2026 sezonu planlaması kapsamında 14,3 milyon euro karşılığında alındı.

Di Gregorio’nun Juventus’a transferi, oyuncunun kariyerinde önemli bir adım olarak öne çıkmıştı. Monza’da sergilediği istikrarlı performansın ardından büyük kulüplerin radarına giren tecrübeli kaleci, Juventus’un uzun vadeli kaleci planlamasında değerlendirilen isimlerden biri olmuştu.

Ancak yeni sezon öncesi oluşan transfer dengeleri, Di Gregorio’nun Juventus’taki geleceğini yeniden gündeme getirdi. Kulübün farklı kaleci adaylarıyla ilgilenmesi ve Emiliano Martinez transferinde ilerleme kaydettiği iddiaları, 28 yaşındaki oyuncu için ayrılık ihtimalini güçlendirdi.

Beşiktaş cephesinde ise kaleci transferi için çalışmaların devam ettiği ve Di Gregorio’nun listedeki önemli adaylardan biri olduğu aktarılıyor. Siyah-beyazlılar, transferde resmi adım atmadan önce hem Juventus’un taleplerini hem de oyuncunun Türkiye’ye gelme konusundaki yaklaşımını değerlendirecek.

BEŞİKTAŞ KALECİ TRANSFERİNDE MICHELE DI GREGORIO’YU LİSTEYE ALDI

Beşiktaş, yeni sezon öncesi kaleci transferinde alternatiflerini değerlendirirken Michele Di Gregorio ismini ön plana çıkardı. Siyah-beyazlı ekip, kalede rekabeti artıracak ve tecrübesiyle takıma katkı sağlayacak bir ismi kadroya katmak istiyor.

Transfer sürecinde Juventus’un talep ettiği bonservis bedeli, Beşiktaş’ın bütçe planlaması ve oyuncunun sözleşme koşulları belirleyici olacak. İtalyan temsilcisinin ayrılığa sıcak bakması, görüşmeler için uygun bir zemin oluşturabilir. Ancak 15 milyon euroluk beklenti, transferin seyrini doğrudan etkileyecek başlıklar arasında yer alıyor.

Beşiktaş’ın kaleci transferinde kısa süre içinde somut adımlar atması bekleniyor. Siyah-beyazlı yönetim, teknik heyetin raporu doğrultusunda transfer listesindeki isimlerle ilgili temaslarını sürdürüyor. Bu süreçte Michele Di Gregorio, Beşiktaş’ın kaleci arayışında öne çıkan seçeneklerden biri olarak gündemdeki yerini koruyor.

Uygulamanın hukuki dayanağını öğrenmek isteyen Prof. Dr. Yaman Akdeniz, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'ndan (BTK) ilgili bilgi ve belgeleri talep etti. Ancak başvurunun karşılanmaması üzerine konuyu yargıya taşıdı.

Mahkeme BTK'nin istinaf başvurusunu reddetti

İlk derece mahkemesinde davayı kazanan Akdeniz'in elde ettiği karar, BTK tarafından istinafa taşındı. Dosyayı inceleyen Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesi, BTK'nin itirazını oybirliğiyle reddetti.

Böylece bilgi edinme hakkı kapsamında verilen mahkeme kararı kesinleşmiş oldu.

Akdeniz: "Bu üçüncü zaferimiz"

Yaman Akdeniz, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada bunun BTK'ye karşı kazandığı üçüncü dava olduğunu belirtti. Daha önce Kahramanmaraş depremlerinin ardından uygulanan Twitter erişim kısıtlaması ve 19 Mart olayları sonrasında alınan benzer kararlarla ilgili davaları da kazandığını hatırlattı.

Mahkeme kararının ardından BTK'nin tutumunu eleştiren Akdeniz, kurumun yargı süreçlerinde savunma hakkını kullandığını ancak davaları kaybetmesine rağmen kararları uygulamadığını savundu.

Akdeniz açıklamasında, "BTK bir taraftan savunma yapıyor, istinaf yoluna başvuruyor. Ancak davaları kaybettiğinde yargı kararlarına uymuyor. Madem uymayacaksın, neden savunma yapıyorsun?" ifadelerine yer verdi.

Akdeniz, sosyal medya hesabından şunları kaydetti:

"Ekim 2024 içinde TUSAŞ'a yapılan saldırı sonrası yaklaşık 17 saat boyunca bazı sosyal medya platformlarına yönelik 'bant daraltma' uygulaması ile ilgili bilgi ve belgeleri BTK'dan talep etmiştim.

Talep ettiğim belgeler verilmediği için BTK'ya karşı idari yargıda dava açmış ve kazanmıştım. Dün elimize geçen karara göre BTK'nın istinaf talebi Ankara Bölge İdare Mahkemesi, 12. İdari Dava Dairesi tarafından oybirliği ile reddedildi. Karar böylece kesinleşti.

Lehime sonuçlanan üçüncü dava oldu bu (Twitter/Deprem, 19 Mart Olayları ve TUSAŞ saldırısı ile ilgili bant daraltma uygulamaları). BTK, bir taraftan, savunma hakkını sonuna kadar kullanıp, istinaf yoluna da başvuruyor. Fakat, bu davaları kaybedince, yargı kararlarına uymuyor. Madem uymayacaksın kararlara, neden savunma yapıyorsun? Asla peşinizi bırakmayacağım."

A MİLLİ FUTBOL TAKIMI DÜNYA KUPASI’NA PUANSIZ BAŞLADI

Karşılaşmada Avustralya, bulduğu gollerle üstünlüğü ele geçirirken A Milli Futbol Takımı skor üretmeyi başaramadı. Mücadele boyunca oyuna ortak olmaya çalışan ay-yıldızlı ekip, rakibinin savunmasını aşmakta zorlandı. Maçın bitiş düdüğüyle birlikte Türkiye, gruptaki ilk karşılaşmasını mağlubiyetle tamamladı.

GRUPTA İLK MAÇLARIN ARDINDAN PUAN DURUMU ŞEKİLLENDİ

Grubun ilk maçları sonunda ABD ve Avustralya 3’er puanla avantaj yakaladı. Türkiye ve Paraguay ise ilk karşılaşmaların ardından puanla tanışamadı. A Milli Futbol Takımı, gruptaki kalan maçlarında alacağı sonuçlarla üst tur iddiasını sürdürmeye çalışacak.

A MİLLİ FUTBOL TAKIMI DÜNYA KUPASI’NDA TELAFİ PEŞİNDE

Avustralya yenilgisi sonrası A Milli Futbol Takımı’nın gruptaki sonraki maçları daha kritik hale geldi. Ay-yıldızlı ekip, Dünya Kupası’nda üst tura çıkma hedefi doğrultusunda kalan karşılaşmalarda puan ya da puanlar almayı hedefleyecek.

TÜRKİYE AVUSTRALYA MAÇI ÖZETİ İZLEYİN

Haberde, mutabakat zaptının teknik, siyasi ve hukuki boyutlarının ayrıntılı şekilde incelendiği ve nihai kararın bu nedenle ertelendiği belirtildi.

ABD ile görüşmelerde temkinli süreç

Söz konusu açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump tarafından yapılan ve anlaşmanın büyük ölçüde tamamlandığı yönündeki değerlendirmelerin ardından geldi. İranlı yetkililerin ise sürece daha temkinli yaklaştığı ifade edildi.

Nihai onay henüz verilmedi

İranlı kaynaklar, anlaşma metni üzerindeki incelemelerin sürdüğünü ve resmi onayın henüz verilmediğini belirtti. Tahran yönetiminin, süreci çok yönlü değerlendirmeye devam ettiği kaydedildi.

Bayrampaşa Hali’nde 157 bin 338 ton, Ataşehir Hali’nde ise 49 bin 807 ton ürün işlem gördü.

En çok tüketilen ürünler karpuz ve domates oldu

Mayıs ayında İstanbulluların en çok tercih ettiği meyve karpuz, sebze ise domates oldu. İki halde toplam 10 bin 35 ton karpuz ve 31 bin 356 ton domates satışı gerçekleşti.

Karpuzu muz, çilek, kayısı ve erik takip ederken; domatesin ardından en çok satılan sebzeler salatalık, patates ve biber oldu.

Halde en pahalı ürün kiraz oldu

Verilere göre mayıs ayında hallerde kilogram fiyatı en yüksek ürün kiraz oldu. Kirazın ortalama satış fiyatı 310,33 TL olarak kaydedildi.

Kirazı üzüm, barbunya, kapya biber ve ayva gibi ürünler izledi. Özellikle bazı meyve ve sebzelerde fiyatların yüksek seviyelerde seyrettiği dikkat çekti.

Meyve ve sebze fiyatlarında dikkat çeken rakamlar

Mayıs ayında kilogram fiyatları ürünlere göre değişkenlik gösterdi. Karpuz 44,83 TL, muz 87,12 TL, çilek 113,33 TL, domates ise 104,46 TL seviyelerinde satışa sunuldu.

En düşük fiyatlı ürünler arasında ise kilogramı 12 TL ile kuru soğan öne çıktı.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslan “Erkek çocuklarının aşırı yüceltilmesi narsisistik kişilik özelliklerini artırabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, narsisizmi; empati yapma becerisinin düşük olması, kendisini daha yüksekte görme eğilimi, yüksek ego, yakın çevreyi yönetme ve kullanma isteği, çok başarılı ve çok zeki olduğuna inanma ve bunu sürekli duyma ihtiyacı olarak tanımladı.

Narsisizmin temeli çoğunlukla çocukluk yıllarına dayanıyor

Her çocuğun dünyaya farklı bir mizaçla geldiğini belirten Aslan, bazı çocukların daha dışa dönük, bazılarının ise daha çekingen olabildiğini söyledi. Çocuğun mizacının üzerine yetiştiği çevre, aldığı eğitim ve bulunduğu ortamların eklenmesiyle kişilik yapısının oluştuğunu ifade eden Aslan, kişiliğin 12-13 yaşlarında şekillenmeye başladığını, oturmasının ise 20’li yaşların ortalarına kadar sürebildiğini belirtti.

İnsanların var olan mizaçlarının üzerine hayatta kalma becerilerini stratejik olarak geliştirdikleri süreçte kişilik yapısının oluştuğunu vurgulayan Aslan, çocukluk dönemindeki yaşantıların narsisistik savunmaları tetikleyebileceğini söyledi

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin sürekli pohpohlanmak istediğini belirten Aslan, “Narsisizmi genellikle genç yaşlardan itibaren süregelen bir örüntü, bir patern olarak ifade ediyoruz. Bu yapı içinde kişi kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Karşısındaki insanın ihtiyaçlarına ve duygularına gerçek anlamda empati yapmıyor ya da empati yapıyormuş gibi davranıp yüzeysel bir yaklaşım sergiliyor. Sürekli kendi ihtiyaçlarını önceleyen bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.

İnsanların yaşamlarında bu özellikleri taşıyan bireylerle karşılaştıklarında yaşadıkları sorunları ifade etmek ve içlerini dökmek için sosyal medyayı kullandıklarını belirten Aslan, bu nedenle narsisizmle ilgili çok sayıda paylaşımın gündeme geldiğini söyledi.

Aşırı ezilen de aşırı pohpohlanan da narsisistik özellikler geliştirebilir

Çocukluk döneminde çok ezilen, zorbalığa uğrayan ya da değersiz hissettirilen bireylerin bununla baş etmek için kendilerini güçlü ve üstün göstermeye çalışabildiğini belirten Aslan, “Kötü ya da yetersiz hissettirmemek için çok sağlam ve güçlü görünmeye çalışmak, zamanla büyüklenmeci yani narsisistik mekanizmaları devreye sokabiliyor” dedi.

Bunun tam tersine sürekli övülen, hep alan, hep verilen, adeta cam fanus içinde büyütülen çocuklarda da narsisistik kişilik özelliklerinin gelişebildiğini belirten Aslan, “Çocuğa olduğundan çok daha akıllı, çok daha özel, çok daha yetenekli olduğu duygusunun sürekli verilmesi ilerleyen yıllarda narsisistik bir yapı oluşturabiliyor” diye konuştu.

Narsisistik bireyler büyük çöküşler yaşayabiliyor

Narsisistik özellikler taşıyan bireyler zaman zaman ağır depresif süreçler yaşayabiliyor. Özellikle uzun süren ve tedaviye dirençli depresyon vakalarının bir bölümünde narsisistik kişilik örüntüleri görülebiliyor.

Prof. Dr. Aslan dışarıdan güçlü ve özgüvenli görünen narsisistik yapının aslında kırılgan bir benlik algısı, yoğun onay ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve eleştiriye karşı aşırı hassasiyet barındırdığını belirtti. Aslan, sürekli takdir bekleme, başarısızlığı kabullenememe ve değersizlik hissini bastırmak için “üstün görünme” çabasının zamanla yalnızlık, öfke, tükenmişlik ve depresif belirtilere yol açabileceğini ifade etti.

Özellikle yaş ilerledikçe sosyal ilişkilerde yaşanan kırılmalar, statü kaybı, terk edilme ya da beklenen ilgiyi görememe gibi durumlar ağır depresif süreçleri tetikleyebiliyor.

Narsisizm özellikleri taşıyan bireyler yardım istemeyi zayıflık olarak görebildikleri için psikolojik destek süreçlerine de direnç gösterebiliyorlar.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, “Bu kişiler zaman zaman çok büyük çöküşler yaşayabiliyorlar. Çünkü kendi kurguladıkları dünya istedikleri gibi gitmediğinde dibe vurdukları dönemler olabiliyor. Genellikle de yardım almak için uzmana başvurdukları dönemler bu çöküş süreçleri oluyor. Kendilerini çok iyi hissettikleri, bulutların üzerinde olduklarını düşündükleri dönemlerde yardım alma ihtiyacı hissetmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerde sonradan gelişen narsisizm görülebiliyor

Programda bazı bireylerde narsisistik özelliklerin sonradan da gelişebileceği ifade edildi. Özellikle sahne sanatları gibi göz önünde olunan, popülerlik ve güçle beslenen mesleklerde bulunan bireylerin çevrelerinden sürekli yoğun ilgi ve övgü gördüklerini belirten Aslan, bunun zamanla “ikincil narsisizm” olarak tanımlanan bir davranış kalıbına dönüşebildiğini söyledi.

Aslan, “Bu kişilerle yakın ilişki kurulduğunda aslında özel hayatlarında tamamen farklı bir yapı görülebiliyor. Çünkü burada çocukluktan gelen bir yapıdan değil, sonradan oluşmuş bir davranış örüntüsünden söz ediyoruz” dedi.

Narsisizm erkeklerde daha sık görülüyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de narsisizmin erkeklerde daha sık görülmesi oldu. Erkek çocuklarının büyütülme biçiminin bu durum üzerinde etkili olabileceğini belirten Aslan, “Bazı anneler erkek çocuklarını aşırı yücelterek büyütebiliyor. Erkek oldukları için her şeye hakları varmış gibi davranıldığında bu durum bir patolojiye dönüşebiliyor” ifadelerini kullandı.

Bunun aksine kız çocuklarına daha baskıcı ve sınırlayıcı yaklaşımlar gösterilebildiğini belirten Aslan, toplumda erkekliğin güç üzerinden kışkırtılmasının narsisistik eğilimleri artırabildiğini söyledi. Kadınların zaman zaman erkek çocuklarını kendileri için bir güç unsuru olarak görebildiğini belirten Aslan, bunun erkek çocukları üzerinde de ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Güçlüye uyumlu, güçsüze baskıcı davranabiliyorlar

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin toplum içinde bu yönlerini kamufle edebildiklerini belirten Aslan, özellikle aile içinde daha baskıcı tutumlar sergileyebildiklerini söyledi.

Bu bireylerin kendilerinden güçlü gördükleri kişilere karşı daha uyumlu davranabildiğini ifade eden Aslan, kendilerinden güçsüz gördükleri kişilere karşı ise daha baskıcı, zaman zaman sadist ve zalimce tavırlar sergileyebildiklerini belirtti.

“İnsanları etiketlemek yerine iletişim kurmak gerekiyor”

Programda son olarak sosyal medyada sıkça kullanılan “narsist”, “borderline” gibi etiketlerin gelişigüzel kullanılmasının yanlış olduğuna dikkat çekildi. Özellikle eşler arasında yaşanan tartışma ve boşanma süreçlerinde kişilerin birbirlerini psikiyatrik tanılarla suçlamasının sağlıklı olmadığı vurgulandı.

Prof. Dr. Aslan, “İnsanlarla ve eşlerle sağlıklı iletişim kurabilmek için etiketleme yapmak yerine bize yapılan davranışları ve bunun bizde oluşturduğu duyguları konuşmak gerekiyor” dedi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Programda, hanta virüsünün yeni bir pandemi oluşturmasının beklenmediği belirtilirken, tarih boyunca pandemilerin ağırlıklı olarak grip virüsleri ve koronavirüslerden kaynaklandığına dikkat çekildi. Bunun temel nedeni olarak bu iki virüs grubunun hızlı ve büyük mutasyon geliştirebilme kapasitesi gösterildi. Hanta virüslerinin ise çok daha yavaş mutasyon geçirdiği, insandan insana bulaşmasının sınırlı olduğu ve yoğun temas gerektirdiği ifade edildi. Covid-19’da bir kişinin kısa sürede birçok kişiye virüs bulaştırabildiği hatırlatılırken, hanta virüslerinde böyle bir yayılım kapasitesinin bulunmadığı vurgulandı.

“Pandemi deprem gibi; kaçmak değil hazırlanmak mümkün”

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, pandemilerin insanlık tarihi boyunca belirli aralıklarla tekrarladığına dikkat çekerek, gelecekte de yeni pandemilerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, dünyanın yeni bir pandemiyle mutlaka karşılaşacağını ancak bunun büyük olasılıkla yine grip virüsleri ya da koronavirüslerden kaynaklanacağını belirtti.

Pandemilere karşı en önemli hazırlığın koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendirmek olduğunu belirten Ceyhan, yalnızca tedavi odaklı sağlık sistemleriyle büyük salgınların ekonomik ve toplumsal yükünün taşınamayacağını kaydetti. Ceyhan, Covid döneminde Türkiye’de sağlık sistemi çökmese de bunun çok ağır ekonomik maliyetler oluşturduğunu, benzer durumların dünyanın en güçlü ekonomileri için bile sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

Hanta virüsünün geçmişi 900 yıl öncesine dayanıyor

RNA analizlerinin hanta virüslerini en az 900 yıldır dünyada bulunduğunu ortaya koyduğunu belirten Ceyhan, virüsün ilk kez geniş çapta dikkat çekmesinin Kore Savaşı sırasında olduğunu anlattı. Ceyhan, Birleşmiş Milletler Barış Gücü askerlerinden yaklaşık 3 bin kişinin “Kore Ateşi” olarak tanımlanan ağır bir hastalığa yakalandığını, daha sonra ise bunun nedeninin hanta virüsleri olduğunun anlaşıldığını ifade etti.

Virüse adını veren yerin ise Güney Kore’de bulunan Hantaan Nehri olduğunu aktaran Ceyhan, hanta virüslerinin “Eski Dünya” ve “Yeni Dünya” virüsleri olarak iki ana gruba ayrıldığını ve yaklaşık 21 farklı mutant tip bulunduğunu belirtti.

Bu tiplerden yalnızca birinin; Arjantin, Uruguay ve Şili’de görülen ve insandan insana bulaşabilen tür olduğunu ifade eden Ceyhan, geri kalan yaklaşık 20 tipte insandan insana bulaş olmadığını; buna Türkiye’de görülen tiplerin de dahil olduğunu kaydetti. Ceyhan ayrıca, Asya, Afrika ve ABD’de görülen vakalarda da yaygın insandan insana bulaş saptanmadığını belirtti.

Gemide ortaya çıkan tablo neden önemli?

Son günlerde gündeme gelen gemi vakalarının farklı bir hanta tipiyle ilişkili olduğuna dikkat çeken Ceyhan, bu virüsün çok uzun bir kuluçka dönemine sahip olduğunu belirtti. Ceyhan, kuluçka süresinin bazen 4 gün, bazen ise 42 güne kadar uzayabildiğini ifade etti.

Programda, ilk yolcunun 1 Nisan’da gemiye bindiği, 6 Nisan’da hastalandığı ve kısa süre içinde yaşamını yitirdiği aktarılırken, aradan 6 haftadan fazla süre geçmesine rağmen daha önce testi negatif olan bazı kişilerde sonradan pozitif sonuçların görüldüğü kaydedildi.

Bu nedenle bugün negatif test sonucu bulunan kişilerin ilerleyen günlerde hastalanmayacağının kesin olmadığı vurgulandı.

Ev karantinası risk oluşturabilir”

Türkiye’de gemiden gelen bazı kişilerin evlerinde karantinada tutulmasının tartışma yarattığını belirten Ceyhan, uzun kuluçka süresi nedeniyle aile içi bulaş riskine de dikkat çekti. Ceyhan, özellikle ateşin yükseldiği dönemin hastalığın en bulaştırıcı evresi olduğunu ifade etti.

Evde karantina uygulamasında hastanın sağlık kuruluşuna bildirilmesinin ailelerin inisiyatifine bırakılmasının risk yaratabileceğini belirten Ceyhan, hastaneye ulaşana kadar aynı evde yaşayan kişilere bulaş olabileceğine dikkat çekti.

Ceyhan, bu nedenle bazı ülkelerin daha sıkı önlem aldığını ifade ederek, Yunanistan’ın vakasını hastanede karantinada tuttuğunu, İngiltere ve Avustralya’nın da benzer uygulamalar yaptığını aktardı. Ceyhan, ABD’nin ise CDC kararıyla vakaları özel merkezlerde izlemeye başladığını ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, Arjantin’de birkaç yıl önce yaşanan bir olayda tek bir kişinin 33 kişiye virüs bulaştırdığı ve bunlardan 10’unun yaşamını yitirdiği örneğini vererek, ev karantinasının bazı hanta tiplerinde ciddi risk taşıyabileceğini vurguladı.

“Komplo teorileri doğal ama doğadan büyük laboratuvar yok”

Virüs salgınlarının bilinçli biçimde üretildiğine yönelik komplo teorileriyle ilgili değerlendirmelerde de bulunan Ceyhan, teorik olarak birçok senaryonun üretilebildiğini ancak bunun tek başına kanıt oluşturmadığını ifade etti.

Yıllar önce gemi salgını ya da hanta virüsü senaryolarının yazılmış olmasının doğal olduğunu vurgulayan Ceyhan, her yıl binlerce benzer senaryo ve komplo teorisi üretildiğini, bunlardan bazılarının ise tesadüfen gerçek olaylarla örtüşebildiğini belirtti.

Ceyhan, virüslerin yaşamlarını sürdürebilmek için sürekli mutasyon geliştirdiğini, doğanın zaten başlı başına dev bir laboratuvar olduğunu belirtti. Grip virüslerinin kuşlarda, koronavirüslerin ise yarasalarda yaşamlarını sürdürdüğünü aktaran Ceyhan, zaman içinde bazı mutasyonların insandan insana bulaşma özelliği kazandığını ifade etti.

Programda, insanların doğal yaşam alanlarına müdahalesinin de bu süreçte etkili olduğu belirtilirken, kuşların ve yarasaların yaşam alanlarının yapılaşma nedeniyle daralmasının insan temasını artırdığına dikkat çekildi.

Turistik gemiler ve gıda depoları için kritik uyarı

Programda, yaz sezonu yaklaşırken özellikle büyük yolcu gemileriyle ilgili hijyen uyarıları da gündeme geldi. Gemilerdeki gıda depolarının kemirgenler açısından yüksek risk taşıdığını belirten Prof. Dr. Ceyhan, kemirgenlerin bıraktığı atıkların hastalık bulaşında önemli rol oynayabileceğini ifade etti.

Ceyhan ayrıca, Türkiye’deki gıda depoları dahil olmak üzere tüm depolarda her gün kemirgen kontrolü yapılması; deliklerin, yuvaların ve atıkların düzenli denetlenmesi gerektiğini kaydetti.

Virüsün gıda yoluyla alınmasının ardından yine solunum sistemi üzerinden hastalık oluşturabileceğini belirten Ceyhan, özellikle temizlik personelinin yüksek risk altında olduğunu vurguladı. Ceyhan, uzun süre kullanılmayan binaların temizliğinde de dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan’dan doğa gezilerine çıkanlara uyarı

Doğa yürüyüşü yapanların kemirgenlerin yoğun bulunduğu alanlardan uzak durması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ceyhan, özellikle durağan su birikintileri, akarsu kenarları, mağaralar ve tarla farelerinin bulunduğu bölgelerde dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.

Ceyhan, kemirgenlerin su içerken salyalarını çevreye bırakabildiğini, bu nedenle bu alanlarla temas edilmemesi gerektiğini kaydetti. Ceyhan ayrıca, evde kemirgen beslenmemesi gerektiğini de özellikle vurguladı.

Pandemilere hazırlıklı olmanın ilk kuralı koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi

Programda sağlık sistemlerinin pandemi hazırlığı açısından geldiği nokta da değerlendirildi. Eskiden koruyucu hekimliği önceleyen bir sağlık yaklaşımının bulunduğu, ancak bugün dünya genelinde yatırımların ağırlıklı olarak tedavi edici hizmetlere yöneldiği ifade edildi.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan aile hekimliği sistemine geçişle birlikte tedavi hizmetlerinin ağırlık kazanması sebebiyle koruyucu sağlık hizmetlerinin geri planda kaldığını vurguladı.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan pandemilere karşı hazırlıklı olmanın en önemli yolunun koruyucu sağlık hizmetlerini yeniden güçlendirmek olduğu söyledi.

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Transfer dönemleri, Süper Lig’de sadece kadroları değil gündemi de değiştiriyor. Kulüplerin milyonlarca euro ödeyerek kadrosuna kattığı yıldızlar; hem rekabetin seviyesini yükseltiyor hem de tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu dosyada, en pahalı transferler Süper Lig tarihine geçen isimleri tek listede topladık. İşte Süper Lig en pahalı transferler sıralaması ve her bir hamlenin kısa hikâyesi…