Bakan Şimşek, buradaki konuşmasında, ABD'yi bir başarı hikayesine dönüştürenin yalnızca 1776'da yayımlanan Bağımsızlık Bildirgesi olmadığını, asıl belirleyici olanın, takip eden yıllarda inşa edilen kurumlar olduğunu söyledi.

Amerikan Anayasası'nın iki asrı aşkın süredir hala yürürlükte olduğunu dile getiren Şimşek, "Bir ekonomist olarak beni en çok etkileyen de budur. Tutarlılık ve istikrar, bir ülkenin sahip olabileceği en nadir değerler arasındadır. Bunları satın alamazsınız. Zaman içinde kazanırsınız" dedi.

Şimşek, 2023'te Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100. yılının kutlandığını anımsatarak, ABD ile ilişkilerin, iki ülke arasında ilk olan "Ticaret ve Seyrüsefer Antlaşması"nın imzalandığı 1830'a kadar uzandığını belirtti. İlk Amerikalı diplomatın ise bu tarihten bir yıl sonra İstanbul'a geldiğini ifade eden Şimşek, "Önce ticaret, ardından diplomasi geldi. Bir Hazine ve Maliye Bakanı olarak bu sıralamanın hoşuma gittiğini söylemeliyim" diye konuştu.

Şimşek, Türkiye henüz NATO üyesi olmadan 1950'de Türk ve Amerikan askerlerinin Kore'de omuz omuza savaştığını, Türkiye'nin iki yıl sonra NATO ittifakına katıldığını, Somali'de, Afganistan'da ve Balkanlar'da her zaman sorumluluk üstlendiğini söyledi.

"İki liderin öncülüğünde bağlarımızı yeniden tesis etmek için ivme yakaladık"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi kapsamında Ankara'da bir araya geldiklerini hatırlatan Şimşek, şöyle devam etti:

"Jeopolitik belirsizliğin arttığı, küresel ekonominin parçalandığı ve köklü yapısal sorunların yaşandığı bir dönemde Türkiye ile ABD birbirine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyor. Geçtiğimiz 10 yıl, ilişkilerimiz açısından her zaman kolay olmadı ancak bugün iki liderin öncülüğünde, bu zorlukları geride bırakmak ve bağlarımızı çok daha güçlü biçimde yeniden tesis etmek için önemli bir ivme yakalamış durumdayız."

"İkili ticaretimiz büyük ölçüde dengeli"

Suriye'de istikrarın sağlanması ve bölgede barış ile güvenliğin güçlendirilmesi başta olmak üzere, sonuç alınması gereken alanlarda Türkiye ile ABD'nin birlikte çalıştığının altını çizen Şimşek, "Bölgesel güvenliğin ötesinde de birlikte yapabileceğimiz çok daha fazla şey var. Liderlerimiz, ikili ticaretimiz için 100 milyar dolarlık bir hedef belirledi. Bugün bu rakamın üçte birini aşmış durumdayız. Üstelik ikili ticaretimiz büyük ölçüde dengeli" değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, iki ülke arasındaki 100 milyar dolarlık hedefin gerçekçi olup olmadığı konusunun zaman zaman gündeme geldiğini belirterek, ABD ekonomisinin büyüklüğünün geçen yıl 31 trilyon dolar, Avrupa Birliği'nin (AB) büyüklüğünün ise 21 trilyon dolar olduğunu, Türkiye'nin aynı dönemde AB ile ticaret hacminin 232 milyar dolar iken, ABD ile yalnızca 34 milyar dolar olduğunu anlattı.

Şimşek, AB ile coğrafi yakınlık ve Gümrük Birliği'nin bu farkın bir kısmını açıkladığını ancak 7 kata ulaşan farkın tamamını açıklamadığını söyledi.

"İkili ticarette 100 milyar dolar ulaşılabilir bir hedef"

ABD ile ikili ticarette 100 milyar doların iddialı bir hedef olmadığına dikkati çeken Şimşek, " Ulaşabileceğimiz bir hedeftir. Enerji, teknoloji, savunma sanayisi ve her iki ülkenin de daha dayanıklı hale getirmesi gereken tedarik zincirlerinde önemli bir potansiyel görüyorum" diye konuştu.

Şimşek, Türkiye'de halihazırda 2 bin 400'den fazla Amerikan şirketinin faaliyet gösterdiğini, bu şirketlerin ülkenin sunduğu imkanların farkında olduğunu vurguladı.

⁠"Yatırım ortamını iyileştiriyoruz"

Türkiye'nin satın alma gücü paritesine göre dünyanın en büyük 11'inci ekonomisi olduğunu, dinamik bir pazarı, nitelikli iş gücü, güçlü imalat altyapısı, Avrupa, Asya, Orta Doğu ve Afrika'ya doğrudan erişimi bulunduğunu dile getiren Şimşek, şunları kaydetti:

"Görevimiz, yatırımcılara uzun vadeli taahhütlerde bulunabilecekleri güven ortamını sağlamaktır. Ekonomi programımızın amacı da tam olarak budur. Makrofinansal istikrarı güçlendiriyor, öngörülebilirliği artırıyor, kurala dayalı çerçeveyi pekiştiriyor ve yatırım ortamını iyileştiriyoruz. Büyükelçi (ABD'nin Ankara Büyükelçisi) Barrack, ilişkilerimize yeni bir enerji ve yapıcı bir ruh kazandırdı. Suriye ve Irak Özel Başkanlık Temsilcisi olarak Türkiye ve bölgemiz açısından önem taşıyan konular üzerinde de çalışıyor. Büyükelçinin iş dünyasındaki seçkin kariyeri, Türkiye-ABD ilişkilerinin karşılıklı fayda temelinde ilerletilmesi bakımından önemli bir fırsat sunuyor. Kendilerinin yoğun çabalarına büyük değer veriyor, yakın işbirliğimizi sürdürmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz."

STUTTGART VIKING MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Stuttgart, 2025/26 Bundesliga sezonunu dördüncü sırada tamamlayarak Şampiyonlar Ligi lig aşamasına katılma hakkı kazandı. Alman ekibi bir sezonluk aranın ardından Avrupa'nın en büyük kulüp organizasyonuna geri döndü.

Viking ise kulüp tarihinde ilk kez Şampiyonlar Ligi'nin ana aşamasında mücadele ediyor. Norveç temsilcisi, elemelerde play-off turunu geçerek lig aşamasına yükseldi. Viking'in 2025 sezonunda 34 yıl aradan sonra Norveç şampiyonluğuna ulaşması da kulüp açısından önemli bir dönüm noktası oldu.

STUTTGART'IN ŞAMPİYONLAR LİGİ KADROSU

Stuttgart'ın UEFA'ya bildirdiği Şampiyonlar Ligi kadrosunun hücum hattında Deniz Undav, Ermedin Demirović, Jamie Leweling, Tiago Tomás ve Dženan Pejčinović bulunuyor. Orta sahada Angelo Stiller, Atakan Karazor, Chris Führich, Bilal El Khannouss, Grischa Prömel, Nikolas Nartey ve Leo Sauer gibi seçenekler yer alıyor.

Savunmada Maximilian Mittelstädt, Jeff Chabot, Josha Vagnoman, Ameen Al-Dakhil, Ramon Hendriks, Lorenz Assignon, Luca Jaquez ve Finn Jeltsch öne çıkıyor. Kalede ise Fabian Bredlow ve Marius Funk UEFA listesinde yer alan isimler arasında.

STUTTGART'TA DENİZ UNDAV ÖNE ÇIKIYOR

Stuttgart'ın hücumdaki en önemli isimlerinden biri Deniz Undav. Alman santrfor, 2025/26 Bundesliga sezonunda 29 karşılaşmada 19 gol ve 6 asistlik performans sergiledi. Undav, Stuttgart'ın 2026/27 Şampiyonlar Ligi kadrosundaki en önemli hücum silahlarından biri olarak öne çıkıyor.

Orta sahada Angelo Stiller takımın pas trafiğini yönlendiren isimlerden biri. Bilal El Khannouss ise yaratıcılığı, top tekniği ve hücum bölgesindeki paslarıyla Stuttgart'ın rakip savunmalar karşısındaki önemli seçenekleri arasında bulunuyor. Chris Führich ve Jamie Leweling de kanatlardaki hareketlilikleriyle Alman ekibinin hücum gücünü artırıyor.

VIKING'İN ŞAMPİYONLAR LİGİ KADROSU

Viking'in UEFA kadrosunda kaleciler Arild Østbø, Erlend Jacobsen ve Ľubomír Belko yer alıyor. Savunmada Herman Haugen, Viljar Vevatne, Henrik Heggheim, Gianni Stensness, Anders Baertelsen, Henrik Falchener, Jesper Daland ve Kristoffer Haugen gibi oyuncular bulunuyor.

Orta sahada Kristoffer Askildsen, Joe Bell, Zlatko Tripić, Henrik Bjørdal ve Tobias Moi dikkat çekiyor. Hücum hattında ise Nick D'Agostino, Romano Postema, Veton Berisha, Peter Christiansen, Erik Botheim ve Simen Kvia-Egeskog seçenekleri bulunuyor.

VIKING'DE ZLATKO TRIPIĆ EN TEHLİKELİ İSİMLERDEN

Viking'in en önemli oyuncularının başında kaptan Zlatko Tripić geliyor. 2018'den bu yana kulüpte forma giyen Tripić, 200'ün üzerinde Viking maçına çıktı. 2024 yılında Norveç Ligi'nin yılın oyuncusu seçilen deneyimli futbolcu, o sezon 28 maçta 10 gol ve 16 asist üretti.

Viking'in yeni hücum seçeneklerinden Erik Botheim de yakından takip edilecek futbolcular arasında. Daha önce Bodø/Glimt ve Malmö formaları giyen Norveçli santrfor, fizik gücü ve ceza sahası etkinliğiyle tanınıyor. Peter Christiansen ise Viking'in Şampiyonlar Ligi eleme sürecinde skor katkısı veren hücum oyuncularından biri oldu.

STUTTGART İLE VIKING İLK KEZ KARŞILAŞACAK

Stuttgart ile Viking daha önce UEFA organizasyonlarında karşı karşıya gelmedi. Bu nedenle MHP Arena'daki mücadele iki kulübün tarihindeki ilk resmi karşılaşma olacak.

Viking'in Alman takımlarına karşı Avrupa kupalarındaki geçmişi ise zorlu bir tablo ortaya koyuyor. Norveç ekibi Alman temsilcilerine karşı oynadığı 11 maçın yalnızca ikisini kazanırken üç beraberlik ve altı mağlubiyet aldı. Viking ayrıca Almanya'da oynadığı altı Avrupa kupası deplasmanında galibiyet elde edemedi.

STUTTGART - VIKING MAÇININ ÖNEMİ

Lig aşamasının ilk maçında alınacak sonuç her iki takım açısından da puan tablosundaki başlangıç pozisyonunu doğrudan etkileyecek. Stuttgart, saha ve kadro avantajını kullanarak Avrupa serüvenine galibiyetle başlamayı hedeflerken Viking ise kulüp tarihindeki ilk Şampiyonlar Ligi lig aşaması maçında sürpriz peşinde olacak.

STUTTGART VIKING MAÇI HANGİ KANALDA, SAAT KAÇTA?

Stuttgart - Viking maçı 9 Eylül 2026 Çarşamba günü saat 19.45'te Almanya'nın Stuttgart kentindeki MHP Arena'da oynanacak. Karşılaşma Türkiye'de tabii Spor 1 kanalından canlı olarak yayınlanacak.

Birleşik Krallık ile imzalanan tedarik anlaşması doğrultusunda ağustos ayında eğitim almaya başlayan Türk pilotlar, terminoloji eğitimlerini başarıyla tamamladı. Pilotlar, bu aşamanın ardından Eurofighter Typhoon uçuş eğitimlerine başladı.

MSB, gelişmeye ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Birleşik Krallık Hükümeti ile imzalanan Eurofighter Typhoon tedariki kapsamında, Ağustos ayında eğitim sürecine başlayan Hava Kuvvetleri Komutanlığı pilotlarımız, terminoloji eğitimlerini başarıyla tamamlayarak uçuş eğitimlerine başladı" ifadelerini kullandı.

BARCELONA FEYENOORD MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Barcelona yeni sezona özellikle hücum performansıyla dikkat çekici bir başlangıç yaptı. Katalan ekibi La Liga'daki ilk dört maçını kazanırken rakip filelere 17 gol gönderdi ve yalnızca 2 gol yedi. Hansi Flick'in takımı bu dört karşılaşmanın üçünde beşer gol kaydetti.

Barcelona son lig maçında Valencia'yı Mestalla'da 5-0 mağlup etti. Lamine Yamal'ın iki gol attığı karşılaşmada Fermín López, Raphinha ve Pedri de skor üretti. Böylece Barcelona Şampiyonlar Ligi'nin ilk haftasına yüksek hücum formuyla geldi.

Feyenoord ise Avrupa sınavı öncesindeki son lig maçında NEC Nijmegen'i deplasmanda 3-1 mağlup etti. Rotterdam temsilcisinde Gjivai Zechiël, Luciano Valente ve 17 yaşındaki Jerayno Schaken golleri atan isimler oldu.

BARCELONA KADROSU

Barcelona'nın UEFA Şampiyonlar Ligi için bildirilen kadrosunda kalede Joan García, Wojciech Szczęsny ve Dominik Livaković bulunuyor.

Savunmada João Cancelo, Alejandro Balde, Pau Cubarsí, Xavi Espart, Andreas Christensen, Gerard Martín, Jules Koundé ve Eric García yer alıyor.

Orta saha seçenekleri Gavi, Pedri, Rodri, Frenkie de Jong ve Marc Bernal'dan oluşurken hücum hattında Fermín López, Gabriel Jesus, Lamine Yamal, Raphinha, Karim Adeyemi, Anthony Gordon, Dani Olmo, Jesse Bisiwu ve Hamza Abdelkarim bulunuyor. Barcelona'nın teknik direktörlüğünü Hansi Flick yapıyor.

BARCELONA'NIN ÖNE ÇIKAN FUTBOLCULARI

Barcelona'da gözlerin çevrileceği isimlerin başında Lamine Yamal geliyor. 19 yaşındaki yıldız Valencia karşısında iki kez fileleri havalandırdı. Yamal, Feyenoord karşısında da Barcelona'nın hücumdaki en önemli kozlarından biri olacak.

Raphinha da Barcelona'nın hücumdaki en önemli silahlarından biri. Brezilyalı futbolcu sezonun ilk dört La Liga karşılaşmasının tamamında gol bulurken Valencia deplasmanında da takımının beş golünden birini kaydetti.

Orta sahada Pedri oyun kurulumundaki rolüyle ön plana çıkarken yaz transfer döneminin ardından kadroya katılan Rodri orta alanın merkezindeki önemli seçeneklerden biri haline geldi. Hücum hattında Gabriel Jesus, Karim Adeyemi ve Anthony Gordon gibi isimlerin bulunması da Flick'e farklı oyun planları için geniş bir kadro sunuyor.

FEYENOORD KADROSU

Feyenoord'un Şampiyonlar Ligi kadrosunda kaleciler Tjark Ernst, Florian Kastenmeier, Mannou Berger ve Liam Bossin bulunuyor.

Savunmada Bart Nieuwkoop, Tsuyoshi Watanabe, Gijs Smal, Jeremiah St. Juste, Jordan Bos, Javi López, Mats Deijl, Givairo Read ve Mika Mármol gibi isimler yer alıyor.

Orta sahada Jakub Moder, Gjivai Zechiël, Luciano Valente, Sem Steijn, Oussama Targhalline ve Charles Vanhoutte bulunurken hücum hattında Gonçalo Borges, Reiss Nelson, Nacho Ferri, Anis Hadj Moussa, Gaoussou Diarra ve Shaqueel van Persie dikkat çekiyor. Takımın teknik direktörlüğünü Giovanni van Bronckhorst yapıyor.

FEYENOORD'DA ÖNE ÇIKAN FUTBOLCULAR

Feyenoord'da sezonun ilk bölümünün dikkat çeken isimlerinden biri Gjivai Zechiël oldu. 22 yaşındaki orta saha oyuncusu NEC karşılaşmasında sezonun dördüncü golünü attı ve aynı maçta iki golün hazırlayıcısı oldu. Zechiël'in orta sahadaki dinamizmi Barcelona deplasmanında Feyenoord açısından önemli olacak.

Luciano Valente, Feyenoord'un hücum bağlantılarında öne çıkan diğer oyuncular arasında bulunuyor. 22 yaşındaki orta saha oyuncusu 10 numaralı formayı giyiyor ve NEC deplasmanında da gol kaydetti.

Rotterdam ekibinin kadrosundaki dikkat çekici isimlerden biri de Reiss Nelson. Arsenal altyapısından yetişen İngiliz kanat oyuncusu, daha önce 2021-2022 sezonunda kiralık olarak formasını giydiği Feyenoord'a Eylül 2026'da yeniden döndü. 26 yaşındaki futbolcu Feyenoord ile 2026-2027 sezonunun sonuna kadar sözleşme imzaladı.

BARCELONA FEYENOORD MAÇINDA EKSİKLER

Maç öncesi takım haberlerine göre Barcelona'da Frenkie de Jong dizindeki sakatlığı nedeniyle Feyenoord karşılaşmasında forma giyemeyecek. Eric García ise cezalı olduğu için kadroda yer alamayacak.

Feyenoord cephesinde ise Jordan Bos ve Jakub Moder diz sakatlıkları, Bart Nieuwkoop kas problemi ve Gijs Smal ayak bileğindeki sakatlık nedeniyle Barcelona karşısında oynayamayacak. Anis Hadj Moussa'nın durumu ise maç öncesinde belirsizliğini koruyor.

BARCELONA FEYENOORD MUHTEMEL 11'LERİ

Barcelona'nın karşılaşmaya Joan García; Koundé, Cubarsí, Gerard Martín, Xavi Espart; Rodri, Pedri; Lamine Yamal, Fermín López, Anthony Gordon; Raphinha 11'iyle başlaması bekleniyor.

Feyenoord'un ise Tjark Ernst; Givairo Read, St. Juste, Watanabe, Mika Mármol; Vanhoutte, Zechiël, Targhalline; Gaoussou Diarra, Nacho Ferri, Luciano Valente 11'iyle sahaya çıkabileceği belirtiliyor. Kesin ilk 11'ler karşılaşma öncesinde kulüpler ve UEFA tarafından açıklanacak.

BARCELONA İLE FEYENOORD DAHA ÖNCE KARŞILAŞTI MI?

İki kulüp Avrupa kupalarında daha önce 1974-1975 sezonunda karşı karşıya geldi. Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası ikinci turundaki ilk mücadele Rotterdam'da 0-0 sona ererken Barcelona, Camp Nou'daki rövanşı 3-0 kazanarak turu geçen taraf oldu.

Bu nedenle 9 Eylül'deki karşılaşma, Barcelona ile Feyenoord'un Avrupa kupalarındaki uzun yıllar sonra gerçekleşecek yeni randevusu olacak.

BARCELONA FEYENOORD MAÇI HANGİ KANALDA, SAAT KAÇTA?

Barcelona-Feyenoord UEFA Şampiyonlar Ligi maçı 9 Eylül 2026 Çarşamba günü saat 19.45'te başlayacak. Mücadele Barcelona'daki Spotify Camp Nou stadında oynanacak. Karşılaşma Türkiye'de tabii Spor üzerinden canlı yayınlanacak. Maç ayrıca Azerbaycan yayıncısı CBC Sport ekranlarından da takip edilebilecek.

Besni trafik kazasında otomobil şarampole devrildi

Kaza, Besni ilçesine bağlı Korupınar Mahallesi’nde meydana geldi. M.Ö. yönetimindeki 06 YA 2575 plakalı otomobil, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesinin ardından yoldan çıkarak şarampole devrildi.

Adıyaman kaza haberleri arasında yer alan olayda sürücü M.Ö. ile otomobilde bulunan bir kişi yaralandı. Kazanın ardından çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve kurtarma ekipleri sevk edildi.

Araçta sıkışan iki yaralı kurtarıldı

Besni kaza bölgesine ulaşan kurtarma ekipleri, devrilen otomobilin içerisinde sıkışan sürücü ile diğer yaralıyı araçtan çıkarmak için çalışma başlattı. Ekiplerin müdahalesiyle bulundukları yerden çıkarılan iki kişi sağlık görevlilerine teslim edildi.

İlk müdahaleleri olay yerinde yapılan yaralılar daha sonra ambulanslarla Besni Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Adıyaman trafik kazasıyla ilgili inceleme sürüyor

Korupınar Mahallesi’nde meydana gelen Besni trafik kazasının ardından araç ve çevresinde inceleme yapıldı. Kazanın sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana geldiği bildirildi.

Özellikle aracın yoldan çıkarak şarampole devrildiği kazalarda kurtarma çalışmalarının güvenli şekilde yürütülmesi, yaralıların araçtan sağlık durumlarını riske atmadan çıkarılması açısından önem taşıyor.

Adıyaman’ın Besni ilçesindeki kazayla ilgili ekiplerin incelemesi sürüyor.

Yangınların etkilediği yurttaşlara geçmiş olsun dileklerini ileten Hatimoğulları, Antalya'nın Aksu ilçesinde çıkan yangın sırasında yaşamını yitiren Hasan Kahya için de başsağlığı mesajı yayımladı.

Hatimoğulları, yangınların önlenmesine yönelik tedbirlerin önemine dikkat çekerek, can güvenliğinin yanı sıra doğal yaşamın korunması gerektiğini vurguladı.

Hatimoğulları'nın açıklaması şöyle:

"Adana, Antalya ve Mersin’de etkili olan orman yangınlarını kaygıyla takip ediyoruz. Yangınlardan etkilenen halkımıza geçmiş olsun dileklerimi iletiyor; Antalya Aksu’daki yangın sırasında yaşamını yitiren Hasan Kahya’ya rahmet, ailesine ve yakınlarına başsağlığı diliyorum. Orman yangınlarını olmadan önlemek büyük oranda mümkün. Bunun gereği yapılmalı; halkımızın can güvenliği, sayısız canlının yaşam hakkı ve ortak geleceğimiz muhafaza edilmelidir. Bütün imkanlar yangınları söndürmek üzere gecikmeksizin seferber edilmelidir."

Roma karşılaşmasına yönelik hazırlıklarını büyük ölçüde tamamladıklarını ifade eden Kartal, son taktik çalışmanın maç öncesinde gerçekleştirileceğini belirtti. Rakiplerinin detaylı analizini yaptıklarını söyleyen deneyimli teknik adam, Roma’nın güçlü bir kadroya sahip olduğunu vurguladı.

Kartal, Roma’nın ligde üç maçını da kazanarak iyi bir form yakaladığını ve son iki sezondur Gasperini yönetiminde çalıştığını hatırlattı.

“Roma’ya göre bir planımız olacak”

Karşılaşmaya hazır olduklarını dile getiren İsmail Kartal, yalnızca savunma anlamında değil, hücum açısından da Roma’nın zaaflarını analiz ettiklerini söyledi.

Kartal, “Elimizden gelenin en iyisini yapacağız. Taraftarımız her zaman olduğu gibi bizim için önemli bir itici güç olacak. Kendimize güveniyoruz. Roma’ya göre bir kurgumuz olacak. Rakibin boşluklarını değerlendirmek isteyen bir Fenerbahçe olarak sahada mücadele edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Fenerbahçe’de Roma maçına özel diziliş

Tecrübeli teknik adam, Roma karşısında alışılmış sistemlerinden farklı bir dizilişle sahaya çıkacaklarının sinyalini verdi.

Takımdaki tüm futbolcuların farklı sistemlere uyum sağlayabilecek kapasitede olduğunu belirten Kartal, “Her oyuncumuz bizim için değerli. Farklı sistemlerde oynayabilecek futbolculara sahibiz. Yarın Roma’ya göre farklı bir dizilişimiz olacak” dedi.

Kartal ayrıca, takımın tamamen geçiş oyununa dayalı bir anlayışla sahada olmayacağını belirterek Roma’nın pres gücüne dikkat çekti.

“Tamamen geçişe uygun bir oyun oynamayacağız. İyi bir takım, sahanın her bölgesinde pres yapıyor. Onların oyun içerisinde riske ettikleri alanlar var. Biz de bu bölgeleri kullanarak sonuca gitmeye çalışacağız” şeklinde konuştu.

Asensio’nun sakatlığı sürüyor

Fenerbahçe’de gözlerin çevrildiği Marco Asensio’nun durumuna da değinen İsmail Kartal, yıldız futbolcunun sakatlığının devam ettiğini açıkladı.

Asensio’nun yanı sıra Guendouzi’nin de yokluğuna dikkat çeken Kartal, kadrodaki diğer oyunculara güvendiğini söyledi.

Kartal, “Asensio’nun sakatlığı devam ediyor. Elimizde çok değerli oyuncular var. Asensio ve Guendouzi’yi aratmayacaklarına, sahada ellerinden geleni yapacaklarına inanıyorum” ifadelerini kullandı.

“Çok heyecanlıyız”

Fenerbahçe’nin 18 yıl aradan sonra Şampiyonlar Ligi’nde mücadele edecek olmasının kendileri açısından büyük mutluluk olduğunu söyleyen Kartal, bu başarıyı takım olarak elde ettiklerini belirtti.

İlk Şampiyonlar Ligi maçına çıkacakları için heyecanlı olduklarını dile getiren deneyimli çalıştırıcı, forma giyecek her futbolcusuna güvendiğini ifade etti.

Kartal, “18 yıl sonra Şampiyonlar Ligi’ne kaldığımız için çok mutluyuz. Bunu hep birlikte başardık. İlk maçımıza çıkacağız ve çok heyecanlıyız. Kim oynarsa oynasın herkesin elinden geleni yapacağını biliyorum. Şu anda hem kendime hem de oyuncularıma çok güveniyorum” dedi.

“Taraftarlar bizim her şeyimiz”

İsmail Kartal, Roma karşılaşmasında Fenerbahçe taraftarının desteğinin büyük önem taşıyacağını da vurguladı.

Sarı-lacivertli taraftarların bugüne kadar takımı hiçbir zaman yalnız bırakmadığını belirten Kartal, Şampiyonlar Ligi mücadelesinde de aynı birlikteliğin devam etmesini istedi.

Kartal sözlerini şöyle tamamladı:

“Taraftarlar bizim her şeyimiz, olmazsa olmazımız. Bugüne kadar bizi hiçbir zaman yalnız bırakmadılar. Kendilerine minnettarız. Biz de onlar için elimizden geleni yapacağız. Bu bir Şampiyonlar Ligi ve aynı zamanda bir strateji maçı. Bunun bilincinde bize destek vermeleri gerekiyor. Son düdüğe kadar hep birlikte mücadele etmeli ve bir bütün olmalıyız. Bu mücadeleyi hep beraber vermeliyiz.”

Bitlis trafik kazasında kamyonet refüje çarptı

Kaza, Bitlis’in Yeşilsırt köyü mevkisinde meydana geldi. Serdar B. yönetimindeki 12 AT 135 plakalı, arı kovanı yüklü kamyonet, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesinin ardından refüje çarparak devrildi.

Kazayı görenlerin ihbarı üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri yönlendirildi. Ekipler, hem yaralılara müdahale etti hem de kazanın yaşandığı noktada trafik güvenliğini sağlamak için çalışma yürüttü.

Bitlis kazasında 3 yaralı hastaneye kaldırıldı

Bitlis trafik kazasında kamyonetin sürücüsü Serdar B. ile araçta bulunan 2 kişi yaralandı. Sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından 3 yaralı ambulanslarla hastaneye kaldırıldı.

Yaralıların tedavisi hastanede sürerken, kazanın ardından kamyonette taşınan arı kovanlarının bir bölümü yola ve çevreye saçıldı.

Yola saçılan arı kovanları toplandı

Kamyonetin devrilmesiyle çevreye dağılan kovanlar ekiplerin çalışmasıyla toplandı. Kaza nedeniyle ulaşımın etkilendiği bölgede gerekli güvenlik önlemleri alınırken, çalışmalar tamamlanana kadar trafik kontrollü şekilde sürdürüldü.

Kovanların ve kaza alanındaki malzemelerin kaldırılmasının ardından yol yeniden ulaşıma açıldı. Bitlis’teki kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Niğde trafik kazası Emin Erişingil Bulvarı'nda meydana geldi

Niğde kaza, Şahsüleyman Mahallesi Emin Erişingil Bulvarı'nda yaşandı. Sürücüsünün kimliği henüz öğrenilemeyen 51 ADK 627 plakalı otomobil, bulvarda yolun karşısına geçmeye çalışan yayaya çarptı.

Çarpmanın ardından çevrede bulunanların ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri yönlendirildi. Ekipler, kazanın meydana geldiği noktada güvenlik önlemi alırken sağlık görevlileri yaralı yayaya ilk müdahaleyi yaptı.

Niğde kaza sonrası yaralı hastaneye kaldırıldı

Niğde trafik kazasında yaralanan yaya, sağlık ekiplerinin olay yerindeki müdahalesinin ardından ambulansla Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı. Yaralının sağlık durumuna ilişkin henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Polis ekipleri de otomobilin çarptığı nokta ve çevresinde inceleme yaptı. Kazanın meydana geliş şeklinin belirlenmesine yönelik çalışma sürüyor.

Yaya ve araç trafiğinin kesiştiği bulvarlarda sürücülerin ve yayaların görüş mesafesi, geçiş noktaları ve trafik akışı yol güvenliği açısından önem taşıyor. Niğde'deki kazanın kesin koşullarının ise yürütülecek incelemenin ardından netleşmesi bekleniyor.

Son üç yıldır OpenAI ve Anthropic bünyesinde araştırmacı olarak görev yaptığını belirten Coxon, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada istifa kararının gerekçelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Coxon yapay zeka yarışına dikkat çekti

Coxon, önde gelen yapay zeka şirketlerinin kendi kendini geliştirebilen süper zekaya ulaşabilmek için giderek hızlanan bir rekabet içerisinde olduğunu ileri sürdü. Bu yarışın, teknolojinin oluşturabileceği risklerin yeterince dikkate alınmadan sürdürülmesinden endişe duyduğunu belirten araştırmacı, yapay zekanın kapasitesinin küçümsenmemesi gerektiğini ifade etti.

Coxon paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Bu teknolojinin gücünü hafife almayın. Bunlar yakında her şeyi hackleyebilecek, herhangi bir alanı bir gecede dönüştürebilecek, gerçek güç ve kaynaklar elde edebilecek insanüstü sistemler haline gelecek. Bu alanların her birindeki ilerlemeye tanık olduk ve bu süreç yavaşlamıyor."

Araştırmacı, yapay zeka sistemlerinin yeteneklerinin hızla geliştiğini ve bu ilerlemenin yavaşlamadığı görüşünü dile getirerek, teknoloji şirketlerinin güvenlik konusunda daha kapsamlı adımlar atması gerektiğine işaret etti.

“İnsanlığı öldürebileceğine” inanıyorlar iddiası

Coxon, yapay zeka modellerinin geliştirilmesinde görev alan bazı sektör çalışanlarının, gelişmiş sistemlerin önümüzdeki 10 yıl içerisinde insanlık açısından ölümcül sonuçlar doğurabileceğine ciddi biçimde inandığını öne sürdü.

Araştırmacı ayrıca, şirket yöneticilerinin kamuoyu önünde daha ölçülü açıklamalar yapmasına rağmen, yapay zekanın oluşturabileceği tehlikeler konusunda şirketlerin kapalı kapılar ardında ciddi endişeler taşıdığını iddia etti.

Coxon'a göre teknoloji alanındaki hızlı ilerleme, yalnızca teknik bir rekabet olmaktan çıkarak güvenlik ve insanlığın geleceği açısından da tartışılması gereken bir noktaya ulaştı.

Anthropic yönetimine yönelik eleştiri

Coxon, Anthropic yönetiminin de yapay zeka yarışında geri kalmamak için riskleri göze alan bir yaklaşım benimsediğini savundu.

Araştırmacı, şirket yönetiminin "riske rağmen ilk kendilerinin hedefe ulaşması gerektiği" fikrine odaklandığını öne sürerek bu yaklaşımı "özel bir şirketin dahili iletişim uygulamasından yürütülemeyecek kadar kibirli bir kumar" sözleriyle değerlendirdi.

Coxon'un açıklamaları, yapay zeka şirketlerinin gelişmiş sistemleri ne kadar hızlı geliştirmesi gerektiği ve bu süreçte hangi güvenlik önlemlerinin alınması gerektiği konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Coxon'un paylaşımı sosyal medyada gündem oldu

Araştırmacının istifasını ve yapay zeka sektörüne yönelik eleştirilerini içeren paylaşımı kısa sürede milyonlarca görüntülenmeye ulaştı. Çok sayıda sosyal medya kullanıcısı, Coxon'un açıklamalarının ardından yapay zekanın geleceğine ilişkin riskler konusunda görüşlerini paylaştı.

ABD'li milyarder Bill Ackman da Coxon'un paylaşımını alıntılayarak gelişmeleri "endişe verici" olarak nitelendirdi.

Andrew Yang isimli kullanıcı ise yapay zeka alanındaki risklerin toplumun önemli bir bölümü tarafından yeterince fark edilmediğini belirterek, "Çoğu kişinin farkında olduğundan daha büyük riskler alıyoruz ve çok geç olmadan mümkün olan en kısa sürede uyum sağlamalıyız" dedi.

Alex Berenson da yapay zekanın oluşturabileceği riskleri inceleyecek küresel bir komisyon kurulması gerektiğini savunarak, "Hiçbir ekonomik kazanç, böyle bir kumarı göze almaya değmez." ifadesini kullandı.

Krystal Ball ise Coxon'un açıklamalarını "sektörden birisinin vahim bir uyarısı daha" sözleriyle değerlendirdi ve yapay zekanın geleceğine ilişkin endişelerini dile getirdi.

İmamoğlu iki kez beraat etmişti

İmamoğlu, 2023 yılında bir törende dönemin Tuzla Belediye Başkanı Şadi Yazıcı'ya yönelik sözleri nedeniyle yargılanmış ve davada iki kez beraat etmişti.

İstinaf mahkemesi ise kararı usulsüzlük gerekçesiyle bozarak dosyanın yeniden görülmesine karar verdi. Bunun üzerine İmamoğlu'nun yeniden hakim karşısına çıkarılması gündeme geldi.

5 Haziran'da Silivri yolunda geri götürüldü

İmamoğlu, yeniden görülmesine karar verilen dava kapsamında 5 Haziran sabahı Silivri'den İstanbul Anadolu Adliyesi'ne götürülmek üzere yola çıkarılmıştı.

Ancak İmamoğlu'nu taşıyan cezaevi aracının arızalandığı gerekçesiyle yolculuk yarıda kesilmiş ve araç Silivri'deki cezaevine geri dönmüştü.

Duruşmaya SEGBİS aracılığıyla bağlanan İmamoğlu, yolculuk sırasında yaşananlara tepki göstermiş, lavabo ihtiyacının dahi karşılanmadığını belirterek uygulamayı "psikolojik işkence" olarak nitelendirmişti.

İmamoğlu, yaşananlara ilişkin, "'Arıza yaptıysa neden geri dönüyoruz? Arızalı bir araçla geri dönmek nasıl bir çözüm olabilir? Yapılan yanlışa ne Türk askerini ne de şoförü alet etmeyin' dedim. Bugün yaşanan tarihi bir zulümdür, işkencedir" ifadelerini kullanmıştı.

İlk karar duruşmanın adliyede yapılması yönündeydi

İstanbul Anadolu 16. Asliye Ceza Mahkemesi, yaşananların ardından bir sonraki duruşmada İmamoğlu'nun mahkemenin bulunduğu adliyede hazır bulundurulmasına karar vermişti.

Mahkeme, duruşmayı 11 Eylül tarihine ertelemişti.

Ancak bu kararı veren hakimin başka bir mahkemede görevlendirilmesinin ardından dosyaya yeni hakim atandı.

Duruşma Silivri'deki 6 No'lu salonda yapılacak

Yeni hakim, İmamoğlu'nun duruşmaya Silivri'deki Marmara Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü içerisinde bulunan duruşma salonunda hazır edilmesine karar verdi.

Cezaevine gönderilen yazıda, İmamoğlu'nun 11 Eylül 2026 tarihinde İstanbul Anadolu 16. Asliye Ceza Mahkemesi'nde hazır bulundurulmasının daha önce istendiği, ancak alınan yeni ara karar doğrultusunda duruşmanın Marmara Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü içerisindeki 6 No'lu duruşma salonunda yapılacağı bildirildi.

Buna göre İmamoğlu, 11 Eylül Cuma günü görülecek duruşmada Silivri'deki cezaevi yerleşkesinde hakim karşısına çıkacak.

Şüpheli karavan x-ray taramasına sevk edildi

Edirne İpsala Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü ekipleri, kaçakçılıkla mücadele çalışmaları kapsamında gümrük sahasına gelen araçlara yönelik incelemelerini sürdürdü.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda Türkiye’ye giriş yapmak isteyen karavan tipi araçta şüpheli yoğunluk tespit edildi. Bunun üzerine araç, ayrıntılı inceleme yapılmak üzere x-ray taramasına gönderildi.

X-ray kontrolünün ardından araçta narkotik dedektör köpeklerinin de katılımıyla kapsamlı arama başlatıldı. Operasyonda görev alan hassas burunlu dedektör köpekleri “Beta” ve “Axel”, aracın belirli bir bölümüne tepki verdi.

173 poşette 387 kilo skunk bulundu

Dedektör köpeklerinin tepki verdiği bölümde aramaları yoğunlaştıran ekipler, aracın doğal boşluğunda gizlenmiş uyuşturucu madde bulunduğunu belirledi.

Yapılan kontrollerde, söz konusu bölmeye gizlenmiş 173 şeffaf poşet tespit edildi. Poşetlerin içerisinde toplam 387 kilo 348 gram “skunk esrar” cinsi uyuşturucu madde bulundu.

Uyuşturucu maddelere ekipler tarafından el konulurken, karavan tipi araçla ilgili inceleme de sürdürüldü.

Soruşturma devam ediyor

Operasyonun ardından olayla ilgili adli süreç başlatıldı. Ele geçirilen uyuşturucu maddeye ilişkin soruşturmanın Edirne İpsala Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde devam ettiği bildirildi.

Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza ekiplerinden uyuşturucu kaçakçılığına darbe:

Edirne İpsala Gümrük Kapısı’nda gerçekleştirilen operasyonda 387 kilo 348 gram skunk esrar cinsi uyuşturucu madde ele geçirildi.

(09.09.2026) pic.twitter.com/sK05BPEZdB

— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) September 9, 2026

Altının kilogram fiyatı 6 milyon 840 bin liraya indi

KMKTP'de standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 0,1 geriledi. Günün sonunda fiyat 6 milyon 840 bin lira seviyesinde gerçekleşti.

Altın piyasasında standart altının kilogram fiyatı gün içinde en düşük 6 milyon 828 bin lirayı gördü. Fiyatın ulaştığı en yüksek seviye ise 6 milyon 865 bin lira oldu.

Standart altının kilogram fiyatı bir önceki işlem gününü 6 milyon 847 bin lira seviyesinden tamamlamıştı.

Altın piyasasında işlem hacmi 4,6 milyar lirayı aştı

KMKTP bünyesinde altın işlemlerinin toplam hacmi 4 milyar 649 milyon 353 bin 92,52 lira olarak hesaplandı.

Gün boyunca gerçekleştirilen altın işlemlerinin toplam miktarı ise 680,19 kilogram olarak kayıtlara geçti.

Tüm metallerin dahil edildiği işlemlerde toplam hacim 4 milyar 715 milyon 587 bin 92,42 lira oldu.

Altın piyasasında en fazla işlem yapan kurumlar

Günün altın işlemlerinde en yüksek işlem gerçekleştiren kurumlar da belli oldu.

Buna göre Türkiye İş Bankası, NMGlobal Kıymetli Madenler, Uğuras Kıymetli Madenler, Kuveyt Türk Katılım Bankası ve Altınbaş Kıymetli Madenler, altın piyasasında en fazla işlem yapan kurumlar olarak sıralandı.

Altın piyasasında gün sonunda standart altının kilogram fiyatı 6 milyon 840 bin lira olurken, piyasadaki toplam işlem hacmi 4 milyar 649 milyon lirayı aştı.

Valilik, sonuçların ardından söz konusu bölgelerde gerekli tedbirlerin alınması için ilgili kurumlara bildirim yapıldığını duyurdu.

3 plajda standartlara uygun olmayan sonuç

Valilik tarafından yapılan açıklamada, Bakırköy-Yeşilköy International Hospital önü, Bakırköy-Yeşilköy Polis Merkezi önü ve Sarıyer-Gümüşdere Plajı’ndan alınan numunelerin halk sağlığı standartlarına uygun olmadığının belirlendiği bildirildi.

İnceleme sonuçlarının ardından olası kirlilik kaynaklarının tespit edilmesi ve gerekli çalışmaların yürütülmesi amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ile ilgili kurumlara resmi bildirim yapıldı.

Yüzme alanları geçici olarak kapatılacak

Valilik, olumsuz sonuçların tespit edildiği bölgelerde halk sağlığının korunması amacıyla ilgili ilçe belediyelerine talimat gönderildiğini açıkladı.

Bu kapsamda 3 plajdaki yüzme alanlarının geçici olarak kapatılması, vatandaşların durum hakkında bilgilendirilmesi ve gerekli güvenlik önlemlerinin alınması istendi.

Valilik açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Yapılan incelemede, Bakırköy-Yeşilköy International Hospital önü, Bakırköy-Yeşilköy Polis Merkezi önü, ⁠Sarıyer-Gümüşdere Plajı bölgelerinden alınan numune sonuçlarının, halk sağlığı standartlarına uygun olmadığı tespit edilmiştir. Sonuçlarla ilgili olarak İBB ve ilgili kurumlara muhtemel kirlilik kaynaklarının incelenmesi, giderilmesi ve gerekli çalışmaların yapılması yönünde resmi bildirim yapılmıştır. Ayrıca, ilgili ilçe belediye başkanlıklarına yüzme alanının geçici olarak kapatılması, bu konuda tabela, afiş, anons ve benzeri yollarla halkın bilgilendirilmesi ve gerekli tüm tedbirlerin alınması talimatı gönderilmiştir."

Vatandaşlara bilgilendirme yapılacak

Kapatma kararı kapsamında ilgili bölgelerde tabela ve afişler kullanılacak, gerekli görülmesi halinde anonslarla vatandaşlara bilgi verilecek.

Öte yandan, tespit edilen olası kirlilik kaynaklarının incelenmesi ve giderilmesine yönelik çalışmaların ilgili kurumlar tarafından yürütülmesi bekleniyor. Valilik, süreç boyunca halk sağlığının korunmasına yönelik gerekli tedbirlerin uygulanmasını istedi.

Rize'de denize acil iniş yapan uçağın pilotu belli oldu

Rize açıklarında denize acil iniş gerçekleştiren özel uçağın pilotunun kimliği belirlendi. Uçağı kullanan Werner Vlasselaer'in Belçika uyruklu olduğu ve Avrupa Sayıştayı'nda görev yaptığı tespit edildi.

Vlasselaer'in yanında bulunan Christian Peiffer'in de kazanın ardından Sahil Güvenlik ekipleri tarafından kurtarıldığı bildirildi. Rize Valiliği daha önce uçakta Vlasselaer ile Peiffer'in bulunduğunu ve iki kişinin ekiplerin çalışmasıyla kurtarıldığını açıklamıştı.

Rize açıklarında acil iniş yapan uçak F-JIGU tescilli

Uçuş takip verilerinde yer alan bilgilere göre Rize açıklarında denize inen uçağın tescili F-JIGU olarak belirlendi. Uçağın Aerospool WT9 Dynamic tipi olduğu kaydedildi.

Özel uçağın Gürcistan'ın Batum kentinden hareket ederek Ordu-Giresun Havalimanı'na gitmek üzere yola çıktığı, uçuş sırasında yaşanan motor arızasının ardından Rize açıklarında denize acil iniş yaptığı belirtildi.

F-JIGU tescilli uçağın, “Private Pilot Expedition to Georgia 2026” (2026 Gürcistan Özel Pilotlar Uçuş Gezisi) organizasyonunda yer aldığı belirlendi.

Organizasyonun katılımcı kayıtlarında Werner Vlasselaer'in uçağın sorumlu pilotu, Christian Peiffer'in ise mürettebat üyesi olarak gösterildiği aktarıldı.

Bu kayıtlar üzerinden uçağın pilotu ve beraberindeki kişinin organizasyondaki görevleri de belirlenmiş oldu.

Werner Vlasselaer Avrupa Sayıştayı'nda görev yapıyor

Avrupa Birliği'nin resmi kayıtlarında Werner Vlasselaer'in Avrupa Sayıştayı'nın Çek Cumhuriyeti'nden üyesi Jan Gregor'un kabine şefi olarak görev yaptığı bilgisi yer alıyor.

Vlasselaer'in, Avrupa Sayıştayı üyesi Gregor'un kabinesinin başında aktif olarak görevini sürdürdüğü belirtildi. Böylece Rize açıklarında denize acil iniş yapan uçağın pilotunun Avrupa Sayıştayı'ndaki görevi de ortaya çıktı.

Rize açıklarındaki kazada iki kişi kurtarıldı

Motor arızası nedeniyle denize acil iniş yapan uçakta bulunan Werner Vlasselaer ve Christian Peiffer, Sahil Güvenlik ekiplerinin müdahalesiyle kurtarıldı.

Rize Valiliğinin açıklamasında da uçakta bulunan iki kişinin ekipler tarafından kurtarıldığı ve olayın ardından çalışmaların yürütüldüğü bildirilmişti.

Raporda, OVP’nin Türkiye ekonomisinin gelecek üç yılı için yol haritası olması gerektiği belirtilerek, programın mevcut haliyle bu işlevi yerine getiremediği öne sürüldü. YENİ Parti, iktidarın orta vadeli program açıklamasına karşın ekonomik gelişmelerde yakın vadeyi dahi öngöremediğini savundu.

YENİ Parti’den enflasyon hedeflerine eleştiri

Raporda en dikkat çeken başlıklardan biri enflasyon hedefleri oldu. YENİ Parti, OVP’deki enflasyon tahminlerinin önceki programlara göre önemli ölçüde yukarı yönlü değiştirildiğini belirtti.

Raporda, 2026 yılı için daha önce belirlenen enflasyon tahmininin bir yıl içerisinde 12,4 puan yukarı yönlü güncellendiği ifade edildi. Ayrıca Merkez Bankası’nın 2027 sonu için yüzde 15 enflasyon tahmininde bulunmasına karşın OVP’de aynı yıl için yüzde 21 oranının öngörülmesine dikkat çekildi.

YENİ Parti, iki kurum arasındaki 6 puanlık farkın ekonomi politikalarının koordinasyonu açısından soru işareti oluşturduğunu savundu.

“Bahane dışarıda aranırken bedel içeride ödeniyor”

Raporda ekonomik sorunların dış şoklarla açıklanmasına da tepki gösterildi. YENİ Parti, dış gelişmelerin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisinin kabul edilebilir olduğunu ancak asıl tartışılması gerekenin Türkiye’nin bu şoklardan neden diğer birçok ülkeye kıyasla daha fazla etkilendiği olduğunu belirtti.

İstihdam verilerine de dikkat çekilen raporda, 2025-2026 döneminde öngörülen net istihdam artışının 13 bin kişi ile sınırlı kaldığı ifade edildi.

YENİ Parti, işsizlik oranındaki düşüşün yeni istihdam yaratılmasından ziyade iş aramaktan vazgeçen kişilerin artmasıyla ilişkili olduğunu öne sürdü.

Faiz ve vergi politikalarına tepki

Raporda kamu bütçesindeki kaynak dağılımı da eleştirildi. YENİ Parti, faiz ödemelerinin kamu yatırımlarının önüne geçtiğini savunarak, devletin yatırıma ayırdığı her 1 liraya karşılık faize 2 liradan fazla ödeme yapacağını belirtti.

Kamu yatırımlarının milli gelire oranının program dönemi boyunca yüzde 3,2 seviyesinde tutulmasının öngörüldüğü kaydedilen raporda, vergi yükünün dağılımının da adaletsiz olduğu ileri sürüldü.

Vergi gelirlerinin yüzde 60’ının dolaylı vergilerden oluştuğuna dikkat çekilen raporda, bu dağılımı değiştirmeye yönelik somut bir takvim veya sayısal hedef bulunmadığı savunuldu.

YENİ Parti’den istihdam ve üretim eleştirisi

Raporda Türkiye ekonomisinin üretim kapasitesine ilişkin de değerlendirmeler yer aldı. Sanayinin son sekiz çeyrekte iki kez küçüldüğü ve sabit sermaye yatırımlarındaki artış hızının yavaşladığı belirtildi.

Net ihracatın büyümeye katkısının 2027’de sıfır, 2028’de 0,1 ve 2029’da 0,2 puan olarak öngörülmesine dikkat çeken YENİ Parti, bunun “üretim ve ihracat odaklı büyüme” hedefiyle çeliştiğini savundu.

Tarım politikalarının da eleştirildiği raporda, üç yıllık program döneminde tarımsal katma değere ilişkin sayısal bir hedef bulunmadığı belirtildi.

“Çözüm çalışanın ve emeklinin hakkını daraltmak olamaz”

Sosyal güvenlik politikalarına ilişkin değerlendirmede ise kayıt dışı istihdam, düşük ücretler ve iş gücüne katılım oranının temel sorunlar arasında bulunduğu ifade edildi.

YENİ Parti, sosyal güvenlik alanında sıkılaştırmaya gidilirken sosyal yardım politikalarında belirsizliğin sürdüğünü savunarak, ekonomik sorunların çözümünün çalışanların ve emeklilerin haklarının daraltılmasında aranmasına karşı çıktı.

YENİ Parti’nin yedi maddelik OVP önerisi

Raporda ayrıca “YENİ Parti İktidarında OVP” başlığı altında yedi maddelik ekonomi programı önerildi.

YENİ Parti’nin önerileri arasında şunlar kaydedildi:

“Hedefleri hesap verilebilir hale getireceğiz. OVP hedeflerinden sapma halinde TBMM'ye gerekçeli sapma raporu sunulmasını yasal zorunluluk haline getireceğiz. Vergi yükünün bileşimini değiştireceğiz. Dolaylı vergilerin payının hangi takvimle hangi orana getirileceğini şeffaf biçimde ilan edecek, gerçekleşmeleri her mali yıl sonunda kamuoyuyla paylaşacağız. Gelir dağılımını ölçülebilir hedefe bağlayacağız. Gini katsayısı, en zengin/en yoksul yüzde 20 oranı ve yoksulluk oranı için program dönemi hedefleri koyacak, bunları yıllık olarak raporlayacağız. Ücretleri enflasyona karşı koruyacağız. Asgari ücret ve kamu toplu sözleşmelerinde tutmayan hedef enflasyonu değil, gerçekleşen enflasyonu ve refah payını esas alacağız. Kamu kaynağının tahsisini şeffaf hale getireceğiz. Vergi harcamaları ile teşviklerde seçim kriterlerini, taahhüt edilen istihdam ve ihracatı, gerçekleşmeleri ve destek alan şirketleri kamuoyuna açıklayacak; süreçleri Sayıştay denetimine tabi kılacağız. Tarımı bir enflasyon kalemi değil, arz güvenliği meselesi olarak ele alacağız. Destekleme bütçesini reel olarak koruyacak, alım fiyatlarını hedef enflasyona göre değil üretim maliyeti esas alarak ve ekim öncesinde açıklayacak, hayvancılık ve çiğ süt için ayrı bir program hazırlayacağız. Sosyal güvenlik ve sosyal yardım düzenlemelerini şeffaf ve hak temelli hale getireceğiz. Emeklilik ve sağlık geri ödemesindeki değişiklikleri açıklayacak, gelir desteğini siyasi takdire değil nesnel ölçütlere dayandıracağız.”

Raporda YENİ Parti’nin ekonomi yaklaşımı ise, düşük tek haneli enflasyon ortamında üretimi artıran, gelir dağılımını iyileştiren ve üreticiyi destekleyen bir ekonomik program oluşturmak olarak ifade edildi.

YENİ Parti, OVP’nin her yıl ertelenen hedeflerden oluşan bir belge olmaktan çıkarılması gerektiğini savundu.

Google’ın Avrupa’da tek seferde yapacağı en büyük yatırım olması beklenen proje kapsamında Hamina, Kajaani, Muhos ve Vaala bölgelerinde veri merkezleri ve bunları destekleyecek altyapılar kurulacak. Yatırımın Gemini, Google Arama, Haritalar ve YouTube gibi hizmetlere yönelik artan küresel talebin karşılanmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Yatırım 37 binden fazla istihdam sağlayacak

Google Küresel Altyapıdan Sorumlu Başkan Yardımcısı Bikash Koley, yatırımın inşaat aşamasında Finlandiya genelinde 37 binden fazla istihdamın desteklenmesinin öngörüldüğünü belirtti.

Projenin 2027-2028 dönemindeki inşaat sürecinde Finlandiya ekonomisine yıllık ortalama 3,6 milyar avro katkı sağlaması bekleniyor. Veri merkezlerinin tam kapasiteyle çalışmaya başlamasının ardından ise mühendislik, güvenlik, teknik operasyon ve diğer alanlarda binlerce kalıcı iş imkanının oluşacağı ifade edildi.

Yerel eğitim ve ekonomik büyümeye 31 milyon avro

Google, yatırımın gerçekleştirileceği bölgelerdeki topluluklara yönelik çalışmalara da kaynak ayıracak. Hamina, Kajaani, Muhos ve Vaala için dört yıllık dönemde 31 milyon avroluk bütçe oluşturulacak.

Bu kaynağın eğitim, ekonomik gelişme ve araştırma faaliyetlerinde kullanılması planlanıyor. Yerel kolejlerle yapılacak iş birlikleri kapsamında 4 bin 400’den fazla çalışanın yapay zeka alanında yeni beceriler kazanmasına yönelik eğitimler düzenlenecek.

Ayrıca 100 Finlandiyalı öğrenciye veri merkezi sektöründe kariyer yapmalarına yönelik özel eğitim imkanları sağlanacak.

Enerji altyapısına da yatırım yapılacak

Google’ın Finlandiya planı yalnızca veri merkezleriyle sınırlı kalmayacak. Şirket, yapay zeka altyapısının artan enerji ihtiyacını karşılamak ve ülkenin elektrik şebekesini desteklemek amacıyla temiz enerji yatırımlarını da genişletecek.

Bu kapsamda Finlandiya’daki Loviisa Nükleer Güç Santrali’nin işletme süresinin uzatılmasını destekleyen 22 yıllık bir enerji anlaşması imzalandı. Google ayrıca yeni kara tipi rüzgar enerjisi kapasitesinin devreye alınmasına katkı sağlayacak.

Kajaani yakınlarında kurulacak 94 megavatlık batarya sisteminin ise özellikle soğuk ve rüzgarsız dönemlerde elektrik şebekesinin dengelenmesine ve fiyat dalgalanmalarının azaltılmasına yardımcı olması bekleniyor.

Orpo: Finlandiya’nın güçlü yönlerinin kanıtı

Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, Google’ın yatırım kararını ülkenin teknoloji, enerji ve dijital altyapı alanlarındaki potansiyelinin göstergesi olarak değerlendirdi.

Google’ın Finlandiya’yı tercih etmesinde ülkenin serin iklimi ve düşük karbonlu elektrik kaynaklarının önemli rol oynadığı belirtiliyor. Serin hava koşulları veri merkezlerinin soğutma ihtiyacını azaltırken, düşük karbonlu enerji kaynakları da şirketin sürdürülebilirlik hedefleriyle örtüşüyor.

Microsoft ve TikTok’un sahibi ByteDance gibi diğer küresel teknoloji şirketleri de veri merkezi yatırımlarında Finlandiya’yı tercih ediyor. Ülkenin enerji maliyetleri, iklim koşulları ve düşük karbonlu elektrik altyapısı, Finlandiya’yı teknoloji şirketleri açısından önemli bir merkez haline getiriyor.

Yavuzeli'nde silahlı kavga fıstık tarlasında çıktı

Olay, Yavuzeli'ne bağlı kırsal Sarılar Mahallesi yakınlarında meydana geldi. İddiaya göre K.B. ile yeğeni Hüseyin B. arasında fıstık tarlasında arazi anlaşmazlığı nedeniyle tartışma başladı.

Tartışmanın büyümesiyle taraflar arasında kavga çıktı. Bu sırada K.B'nin tabancayla Hüseyin B'ye ateş ettiği öne sürüldü.

Gaziantep silahlı kavga ihbarı üzerine bölgeye jandarma ve sağlık ekipleri sevk edildi. Sağlık görevlilerinin yaptığı kontrolde Hüseyin B'nin hayatını kaybettiği belirlendi.

Gaziantep'teki ölüm olayında şüpheli gözaltına alındı

Hüseyin B'nin cenazesi, olay yerindeki çalışmaların ardından otopsi yapılmak üzere Adli Tıp Kurumu morguna götürüldü.

Jandarma ekipleri ise olayın şüphelisi K.B'yi gözaltına aldı. Silahlı kavganın yaşandığı bölgede inceleme yapıldı.

Gaziantep'te cinayet şüphesiyle yürütülecek adli süreçte olayın ayrıntılarının, taraflar arasındaki arazi anlaşmazlığının boyutunun ve silahlı saldırının koşullarının yapılacak incelemelerle netleşmesi bekleniyor.

Yavuzeli silahlı kavga olayına ilişkin jandarmanın incelemesi sürüyor. Şüpheli K.B'nin işlemlerinin ardından adli makamlara sevk edilmesi bekleniyor.

Banka, 2027 yılı için daha önce açıkladığı büyüme beklentisini ise 0,1 puan düşürerek yüzde 3,4 olarak güncelledi. Küresel ekonomik büyümenin 2028 yılında yüzde 3,3 düzeyinde gerçekleşeceği öngörüldü.

Enflasyon beklentileri değişti

BofA'nın ekonomik görünüm raporunda, büyüme beklentilerinin yanı sıra küresel enflasyonun seyri de değerlendirildi.

Ekonomistler, dünya genelindeki fiyat artışlarının önceki öngörülere kıyasla daha uzun süre yüksek kalabileceği görüşünü paylaştı. Enflasyondaki bu görünümün politika faizlerinin yüksek seviyelerde daha uzun süre tutulması ihtimalini güçlendirdiği belirtilirken, Fed'in faiz artırımlarına bu ayın ilerleyen bölümünde başlayabileceği tahmin edildi.

Yapay zeka yatırımları küresel büyümeye katkı sağlıyor

BofA'nın 2026 yılı büyüme beklentisini yukarı çekmesinde teknoloji sektöründeki gelişmelerin önemli payı olduğu belirtildi. Bankanın değerlendirmesine göre yapay zeka yatırımları ile teknoloji ihracatındaki artış, dünya genelindeki ekonomik faaliyet üzerinde destekleyici etkisini sürdürüyor.

Gelişmekte olan Asya ülkelerindeki teknoloji ihracatçılarının gösterdiği güçlü performansın, 2026 yılı küresel büyüme tahminindeki artışta belirleyici olduğu ifade edildi. Söz konusu gelişmenin, gelişmekte olan ekonomiler için öngörülen büyüme beklentilerinin de yukarı yönlü güncellenmesine katkı sağladığı aktarıldı.

Hürmüz Boğazı ve finansal koşullar risk oluşturuyor

Banka, küresel ekonomik aktivitedeki dayanıklılığa karşın görünümü etkileyebilecek çeşitli risklerin bulunduğuna işaret etti.

Hürmüz Boğazı'ndaki ulaşımın sekteye uğramasının enerji arzı ve ticaret yolları açısından küresel ekonomiyi etkileyebilecek risklerden biri olduğu belirtildi. Bunun yanında, finansal şartlarda yaşanabilecek sıkılaşmanın da ekonomik büyüme üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabileceği değerlendirildi.

Bölgelere yönelik beklentilerde de değişiklik yapan BofA, ABD ekonomisine ilişkin büyüme tahminini küçük ölçekte aşağı yönlü revize etti. Euro Bölgesi için 2026 yılı büyüme öngörüsü ise 30 baz puan artırılarak yüzde 0,8 seviyesine çıkarıldı.

Texhibition İstanbul Kumaş ve Tekstil Aksesuarları Fuarı’nın açılışında konuşan Gültepe, tekstil ve hazır giyimin Türkiye’nin en güçlü ve büyük sanayi sektörleri arasında yer aldığını belirtti.

Gültepe’den tekstil ve hazır giyim sektörüne iyimser mesaj

Sektörün geleceğine ilişkin beklentilerini paylaşan Gültepe, önümüzdeki dönemde Türkiye’nin tekstil ve hazır giyimde rekabet gücünü artıracağını ifade etti.

Gültepe, Texhibition İstanbul’un da gelecek dönemde kendi alanında dünyanın önde gelen fuarlarından biri haline gelmesini beklediklerini dile getirdi.

2029 ihracat hedefi 450 milyar dolar

Orta Vadeli Program’da rekabetçilik, ihracat ve üretime ağırlık verilmesini olumlu bulduğunu belirten Gültepe, 2029 yılı için mal ve hizmet ihracatında 450 milyar dolarlık hedef konulduğunu hatırlattı.

Bu hedef doğrultusunda üretim ve ihracatı artırmaya yönelik çalışmaların sürdürüleceğini belirten Gültepe, uluslararası fuarlara katılımın ve ticaret heyetlerinin önemine dikkat çekti.

“Pazarlarımızı korumaya devam edeceğiz”

İhracat pazarlarındaki mevcut konumun korunmasının önemine işaret eden Gültepe, Türkiye’nin uluslararası pazarlardaki gücünü sürdürmesi gerektiğini söyledi.

Texhibition İstanbul’un sektör açısından önemli bir buluşma noktası olduğunu belirten Gültepe, fuara 100’den fazla ülkeden alıcının geldiğini aktardı.

“Zor dönemin geride kaldığını düşünüyorum”

Gültepe, tekstil ve hazır giyim sektörünün geleceğine ilişkin değerlendirmesinde, mevcut pazarların korunmasının yanı sıra rekabet gücünün artırılacağı mesajını verdi.

Gültepe, “Zor dönemin geride kaldığını düşünerek önümüzdeki dönemlerin çok daha iyi, rekabetçilik konusunda güçlü olacağına inanıyorum” dedi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!