Türkiye Futbol Federasyonunun (TFF) kararı doğrultusunda 22 Haziran’da başlayan yaz transfer dönemi, gece saat 00.00 itibarıyla sona erdi.

Kulüplerin kadrolarını güçlendirmek için gerçekleştirdiği transfer sürecinin ardından gözler ikinci transfer ve tescil dönemine çevrildi.

"Ara transfer dönemi" olarak adlandırılan ikinci dönem, 1 Ocak 2027’de başlayacak ve 5 Şubat 2027 tarihinde sona erecek.

Venezuela'nın ardından İran'da da askeri olarak her şeyi yaptıklarını ve çok başarılı olduklarını savunan Trump, aktif olarak bir saldırı halinde olmadıklarını dile getirdi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İran'la yaşanan gerilim için "savaş" ifadesini özellikle kullanmadığı hatırlatılan Trump, "Birçok kişi buna savaş demiyor. Ben buna askeri çatışma diyorum çünkü bizim için önemsiz bir mesele. İran bizim için büyük bir mesele değil. Venezuela'ya müdahale ettik, buraya da müdahale ettik." diye konuştu.

İran'la çatışmalarda sadece 18 ABD askerinin öldüğünü kaydeden Trump, bunun Vietnam veya Afganistan savaşları ile kıyaslandığında çok büyük bir sayı olmadığını söyledi.

"Kazma Dağı'nı yakında vurabiliriz"

Trump, Hürmüz Boğazı ve etrafındaki gelişmeleri çok yakından takip ettiklerini vurgulayarak, Kazma Dağı civarındaki hareketliliği izlediklerini söyledi.

"Eğer o bölgede gelişmeler olursa Kazma Dağı'nı yakında vurabiliriz." diyen Trump, Hürmüz Boğazı'nı ise petrol tankerlerinin geçişi için açık tuttuklarını savundu.

Çin, İran krizine dahil olmadı

Öte yandan Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Beyaz Saray'da 24 Eylül'de görüşeceğini ifade ederek "Çin Devlet Başkanı Şi ile çok iyi anlaşıyorum. Şi'ye 'Lütfen İran konusunda dahil olmayın' dedim. Onlar da gerçekten pek de dahil olmadılar." dedi.

Çin'in istese bu sürece çok daha aktif katılabileceğini savunan Trump, bununla birlikte Pekin'in, İran gerilimine çok az müdahil olduğunu belirtti.

Karşılaşmada Galatasaray adına Victor Osimhen 33. dakikada yaşadığı sakatlık nedeniyle oyundan çıkarken, Barış Alper Yılmaz Nijeryalı yıldızın yerine dahil oldu. Başakşehir'de ise Umut Bozok, 79. dakikada doğrudan kırmızı kartla oyun dışında kaldı. Galatasaray'ın yeni transferleri Deniz Gül ve Rafael Leao da mücadelede ilk kez forma şansı buldu.

"Bu sezonun çok zor geçeceğini gördük"

Maçın ardından basın mensuplarının karşısına geçen Galatasaray 2. Başkanı Metin Öztürk, kazanılan üç puanın önemine dikkat çekerken hakem yönetimiyle ilgili sert ifadeler kullandı.

Öztürk, "Kazandığımız 3 puan için mutluyuz. Ligin çok başı. Liderliğimiz devam ediyor. Şimdi önemli bir Avrupa maçımız var. Bu sezonun çok zor geçeceğini gördük! Bu hakem, hazırlık maçında hocamızı sindirmek için kırmızı kart gösterdi. Ne oluyor? Ne oluyor ya!" dedi.

Penaltı ve ofsayt kararlarına tepki

Karşılaşmadaki penaltı kararını ve Galatasaray'ın attığı bir golde uygulanan ofsayt incelemesini de eleştiren Öztürk, hakemler arasındaki iletişime de tepki gösterdi.

Galatasaraylı yönetici, "Böyle penaltı mı olur, o zaman her maç 8 tane penaltı olur! Attığımız gol, ofsayt çizgisi çizilemiyor. Yanlış adamdan çizdiler! Yazık değil mi emeğe! Orta hakem ve yan hakem anlaşamıyor! Dünyanın her yerinde faul! Onun verdiğini öbürü kabul etmiyor!" ifadelerini kullandı.

Osimhen'in golünün VAR incelemesi sonrasında geçerli sayılmasına da değinen Öztürk, "Osimhen'in golünü VAR'dan veriyor! VAR'lık ne var, filenin ortası ya! Orada tutmayan hakemleri bize gönderiyorlar. İyi olanları tutuyorlar. Galatasaray'ın lehine, aleyhine demiyorum bunu." şeklinde konuştu.

"Galatasaray'ın şampiyonluğu engellenmeye çalışılacak!"

Sezon boyunca hakem kararlarının gündemde olacağını öne süren Metin Öztürk, Galatasaray'ın şampiyonluk yarışında önünün kesilmeye çalışılacağını savundu.

Öztürk, "Belli bu sene zor geçecek! Galatasaray'ın şampiyonluğu engellenmeye çalışılacak! Ne yaparsanız yapın, Galatasaray alnının akı, taraftarı, yöneticisi ve taraftarıyla şampiyon olacak." dedi.

Mahmut Uslu göndermesi

Metin Öztürk, açıklamalarının devamında Fenerbahçe Genel Sekreteri Mahmut Uslu'nun daha önce Türkiye Futbol Federasyonu'na yönelik sert sözleri nedeniyle aldığı cezanın sonrasında kaldırılmasına da göndermede bulundu.

Öztürk, "Geçenlerde bir rakibimizin yöneticisi, federasyonun içinden geçti! Haklı, haksız, herkesin başına geliyor. Önce ceza, sonra kaldırdılar. Ümit ediyorum ki bana da aynısını yaparlar!" ifadelerini kullandı.

Soruşturma çerçevesinde İrfan Yılmaz hakkında, “suç örgütüne üye olma”, “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık” ve “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama” suçlarından gözaltı kararı verildi.

Yapılan tespitlerde firari olduğu belirlenen Yılmaz’ın yakalanması için hakkında yakalama kararı çıkarıldığı öğrenildi.

6 Kalem Tıbbi Cihaz mal alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecektir.
İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:

2- İhalenin

3- İhale konusu mal alımının

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.
4.1.5. Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajından yararlanmak isteyen istekliler tarafından sunulacak yerli malı belgesi

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6- İhale yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olup yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır.

7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.


10- Bu ihalede, kısmı teklif verilebilir.

11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (YüzYirmi) takvim günüdür.

14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15- Diğer hususlar:

Teklif fiyatı ihale komisyonu tarafından aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.

“İtalya Cumhuriyeti’nin ‘en uzun süre görevde kalan başbakanı’ unvanını elde eden Sayın Giorgia Meloni’yi yürekten tebrik ediyorum.

Sayın Giorgia Meloni ile ülkelerimiz arasındaki iş birliği ve dayanışmayı her geçen gün daha da güçlendireceğimize yürekten inanıyorum.”

“Girne açıklarında meydana gelen deniz kazasının ardından, gemi enkazında bu sabah ulaşılan iki kadın naaşının kimlik tespit çalışmaları tamamlanmıştır.

Polis Teşkilatımız tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda naaşların Şerife Özdemir ve Nazmiye Özbolat’a ait olduğu belirlenmiş, ailelerine gerekli bilgilendirme yapılmıştır.

Yapılan kimlik tespit çalışmalarının ardından, kazada hayatını kaybeden insanlarımızın sayısı 12, kayıp insanlarımızın sayısı ise 16 olarak teyit edilmiştir.

Merhumelere Allah’tan rahmet, yaslı ailelerine ve yakınlarına sabır ve başsağlığı diliyoruz.

Kayıp insanlarımıza ulaşmak amacıyla yürütülen arama çalışmaları, Türkiye Cumhuriyeti’nin güçlü desteği ve ilgili tüm birimlerimizin katılımıyla 7 gün 24 saat esasına göre, hiç ara verilmeden devam etmektedir.

Sahadaki gelişmeleri anbean takip ediyor, tüm imkanlarımızla kayıp insanlarımıza ulaşmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Milletimizin bir kez daha başı sağ olsun.”

CHP Üsküdar İlçe Başkanı Zerrin Civandağ, Üsküdar Belediyesi’nin CHP’de kalması için ortak mücadele vereceklerini belirterek, "Üsküdar'ı vermeyeceğiz, Üsküdar Belediye Başkanımız Sinem Dedetaş'a yönelik yapılan operasyon sonrası yapılan seçimi partimizin adayı kazandı. AKP Grubu'nun itirazı üzerine mahkeme kararı iptal etti, yarın yeni bir seçim yapma kararı aldı. AKP, halkın iradesiyle kaybettiği seçimi ayak oyunlarıyla kazanmak için her şeyi yapıyor. Dört belediye meclis üyesinin AKP'ye geçmesi de üç belediye meclis üyesinin de tekrarlanan seçimden önce gözaltına alınması da bunun bir parçası. CHP ve Yeni Parti ilçe başkanları olarak, halkımızın oylarıyla kazandığımız seçimi masa başında AKP'ye vermemek için bütün meclis üyelerimizle birlikte ortak davranacağımızı ve Üsküdar'ı vermeyeceğimizi kamuoyuyla paylaşıyoruz" ifadelerini kullandı.

Yeni Parti Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü de seçim günü için çağrıda bulunarak, yarın saat 09.30'da belediye binasında olacaklarını söyledi. Tütüncü, "Allah'ın izniyle el ele kol kola vererek Üsküdar'da Sinem Dedetaş'ın emanetine hep beraber sahip çıkacağız. Bu akşam da saat 20.00'de bütün Üsküdarlı komşularımızı belediyemize bekliyoruz" dedi.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Necdet Saraç ise CHP ile Yeni Parti’nin seçim sürecinde birlikte hareket etmesinin önemine dikkat çekti. Üsküdar halkının seçimle belirlediği iradenin korunması gerektiğini ifade eden Saraç, "Tarihi bir ana tanıklık ettik. CHP'li belediye başkanı görevden alınmıştı, başkan vekilliği için seçim yapılmıştı, bu da iptal edildi. Bu işin önemi şu. Üsküdar halkı Sinem Dedetaş'ı belediye başkanı olarak seçti. Türkiye'de herkesin bu duyarlılık içinde olmasını istiyoruz. Halkın iradesiyle seçilmiş bir belediye masa oyunlarıyla yer değiştiremez" diye konuştu.

“Denklemi zorladılar ancak irademizi daha da güçlendirdi”

CHP Sözcüsü Müslim Sarı da son günlerde yaşanan gözaltı ve parti değişikliklerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Üsküdar’ın zor koşullarda kazanıldığını belirten Sarı, son gelişmelerin CHP’li meclis üyelerini bölmeyeceğini söyledi.

Sarı, "2023 seçimlerinden sonra Cumhurbaşkanının özel önem verdiğini biliyoruz. Üsküdar örgütümüz bugüne kadar buna geçit vermedi. Özellikle son hafta yapılan operasyonlar, üç belediye meclis üyemizin gözaltına alınması, CHP'den istifa eden dört üyenin AKP'ye katılması buradaki matematiği ve denklemi zorladı. Ancak bu bizim irademizi daha da güçlendirdi. Hiç kimse Cumhuriyet Halk Partisi Belediye Meclis Üyelerinin ayrışmasını beklemesin. Biz Yeni Partili arkadaşlarımızla beraber, Cumhuriyet Halk Partisi'nin kurumsal kimliği içinde yer alan belediye meclis üyeleriyle birlikte bu süreci ayrışmadan, birlik, bütünlük ve beraberlik içinde taşıyacağız. Üsküdar Belediyesi yarın yine CHP'nin belediyesi olarak kalacak. 2029'da da Üsküdar Belediyesi CHP'nin belediyesi olacak. Bundan hiç kimsenin kuşkusu olmasın." ifadelerini kullandı.

İkinci çeyrekte de mücadele başa baş devam etti. Belçika'nın yakaladığı 6 sayılık farkı koruyamamasının ardından A Milli Kadın Basketbol Takımı, rakibinin yaptığı hataları değerlendirerek üstünlüğü ele geçirdi. Son 26 saniyeye 44-44 eşitlikle girilirken, serbest atış çizgisinden gelen 1 sayı Türkiye'yi soyunma odasına 45-44 önde götürdü.

Üçüncü çeyrek ise karşılaşmanın kırılma noktası oldu. Periyodun başlangıcında iki takım da skor üretmekte zorlanırken, Türkiye'nin hücumdaki ritmini kaybetmesini fırsata çeviren Belçika, özellikle pota altındaki etkinliğiyle farkı açmaya başladı. Belçika, 16. dakikada farkı 10 sayıya çıkararak skoru 55-45'e getirdi.

Meesseman'ın üst üste kaydettiği basketlerle üstünlüğünü pekiştiren Belçika, üçüncü çeyreğin sonunda farkı daha da artırdı. Türkiye, son periyoda 71-54 geride girdi.

Final periyodunda da kontrolü elinde tutan Belçika, A Milli Kadın Basketbol Takımı'nın farkı kapatmasına izin vermedi. Karşılaşmayı 89-75 kazanan Belçika, Dünya Kupası'na galibiyetle başlarken, Potanın Perileri turnuvadaki ilk maçından mağlubiyetle ayrıldı.

Karşılaşmaya etkili başlayan sarı-kırmızılılar, 17. dakikada Victor Osimhen'in kaydettiği golle 1-0 öne geçti. İlk yarının kalan bölümünde başka gol olmayınca Galatasaray soyunma odasına üstün gitti.

İkinci yarıda beraberlik için baskısını artıran Başakşehir, 66. dakikada Eldor Shomurodov'un penaltıdan attığı golle skoru 1-1'e getirdi.

Galatasaray, beraberliğin ardından kısa süre içinde yeniden öne geçti. 71. dakikada Lucas Torreira sahneye çıkarak takımını 2-1'lik üstünlüğe taşıdı.

Ev sahibi Başakşehir ise mücadeleyi bırakmadı. Davinson Sanchez'in kendi kalesine gönderdiği top sonucunda skor yeniden eşitlendi ve karşılaşma 2-2'ye geldi.

Başakşehir'in 10 kişi kaldığı an ise 79. dakikada yaşandı. Umut Bozok, gördüğü kırmızı kartın ardından takımını sahada eksik bıraktı.

Rakibinin eksik kalmasının ardından galibiyet golü için yüklenen Galatasaray, aradığı golü 90. dakikada buldu. Gabriel Sara'nın kaydettiği gol, sarı-kırmızılı ekibe deplasmanda 3-2'lik galibiyeti getirdi.

Bu sonuçla Galatasaray ligdeki puanını 10'a yükseltti ve liderlik koltuğundaki yerini korudu. Başakşehir ise 4 puanda kaldı.

Galatasaray, Süper Lig'in 5. haftasında sahasında Kocaelispor'u konuk edecek. Başakşehir ise deplasmanda Amedspor ile karşı karşıya gelecek.

Soruşturma kapsamında eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Melih Gökçek, bugün saat 16.00’da Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na şüpheli sıfatıyla ifade vermek üzere çağrıldı. Gökçek, yaklaşık iki saat süren ifade işleminin ardından adliye önünde basın mensuplarına açıklama yaptı.

Gökçek, ifadesinin içeriğine ilişkin bilgi vermeyeceğini belirterek, "Ben burada savcılığa ifade verdim. Bu ifadenin biliyorsunuz gizliliği var. Dolayısıyla 'Şunu söyledim, bunu söyledim' tarzında bir şeyi benden beklemeyin" dedi. Soruşturmanın tamamlanmasının ardından açıklama yapacağını belirten Gökçek, "İnşallah Allah nasip ederse bu savcılığın yaptığı araştırma, soruşturma bittikten sonra neticeyi alacağız. Ondan sonra merak etmeyin, hepinizden televizyonlarda bol bol konuşacağız" diye konuştu.

"İLK DEFA SORUŞTURMA GEÇİRMİYORUM"

Geçmişte hakkında yürütülen soruşturmalara değinen Gökçek, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemde çok sayıda inceleme ve soruşturma geçirdiğini söyledi. Gökçek, "Ben hayatımda ilk defa ifade vermiyorum, ilk defa savcılığa gelmiyorum, ilk defa soruşturma geçirmiyorum. Üç bölüm halinde anlatacağım bunu" dedi.

1994 yılında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı seçildiğini ve yaklaşık dokuz yıl muhalefette belediye başkanlığı yaptığını belirten Gökçek, bu dönemde "tam 500 tane soruşturma ve inceleme" geçirdiğini öne sürdü. Gökçek, "500 tane. Ve bunların hepsine ifade verdim. SHP iktidarı, DSP iktidarı, ANAP iktidarı... Benden her şeyi sordu, sormadığı şey kalmadı. Meşhur bir laf vardır: ‘Çekirge üçüncü yakalanırsa...’ Ama bu sefer sıçradım hepsinden. İstisnasız takipsizlik aldım. Beni yakalayamadılar. Gözaltına aldılar mı? Aldılar" ifadelerini kullandı.

Bu soruşturmaların tamamında takipsizlik kararı aldığını savunan Gökçek, "Ben 500 sefer sıçradım ve hepsinden istisnasız takipsizlik aldım. Beni yakalayamadılar" dedi.

"AK PARTİ VE REFAH PARTİSİ DÖNEMİNDE MİNİMUM 100 SORUŞTURMA GEÇİRDİM”

Gökçek, Refah Partisi ve AK Parti iktidarları döneminde de hakkında çok sayıda soruşturma ve inceleme yürütüldüğünü söyledi. Söz konusu dönemde "minimum 100 tane soruşturma ve inceleme" geçirdiğini belirten Gökçek, bu soruşturmalar kapsamında savcılıklarda ve İçişleri Bakanlığı’nda verdiği ifadelerin bulunduğunu ifade etti. Gökçek, "Allah'a hamdolsun, o dönemde de bir şey çıkmadı" dedi.

YAVAŞ DÖNEMİNDE HAKKINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMALAR

Gökçek, açıklamasının devamında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş döneminde hakkında yürütülen soruşturmalara ilişkin iddialara da yanıt verdi. Hakkında "100 tane soruşturma açıldığı" yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunan Gökçek, Yavaş döneminde toplam 25 inceleme ve soruşturma geçirdiğini, bunlardan 21'inin sonuçlandığını söyledi. Gökçek, "21 tanesi bitti, 4 tanesinin neticesi bana gelmedi. Ama 21 tanesi bitti. Biten soruşturmaların bir kısmı İçişleri Bakanlığında, bir kısmı da savcılıklarda oldu" diye konuştu.

Sonuçlanan soruşturmaların tamamında bilirkişi raporlarının alındığını ve ifadesinin alındığını belirten Gökçek, sonuçlanan 21 soruşturmaya ilişkin kararların üst mercilerde de lehine sonuçlandığını savundu. Gökçek, "Mansur Yavaş 'Efendim ifade vermeye bile gitmedi' diyerek yalan söylüyor. 21 defa ben de aynen kendisinin metoduyla savcılığa ve İçişleri'ne ifade verdim" dedi.

"BENİM İFADE VERMEDİĞİM KONU YOKTUR"

Gökçek, Mansur Yavaş'ın geçmişte kendisi hakkında açıkladığı soruşturma sayılarına da değinerek, kendi hakkında yürütülen soruşturmalarda verilen takipsizlik kararlarının farklı şekilde değerlendirildiğini iddia etti. Gökçek, "Kendisi alınca oluyor, ben alınca olmuyor. Böyle bir şey olabilir mi yani" ifadelerini kullandı.

Soruşturmanın sonucunu beklediğini belirten Gökçek, "Benim ifade vermediğim konu yoktur arkadaşlar, ben hepsine verdim. Şimdi Allah nasip ederse önümüzdeki günlerde buranın kararı çıkacak, ben de merakla bekliyorum. Adaletten Allah'ın izniyle şahsım adına herhangi bir endişem yok" dedi.

Gökçek, gazetecilerin sorularını "Soru almıyorum" diye tepki göstererek yanıtsız bıraktı. Gökçek, soruşturmanın tamamlanmasının ardından televizyon programlarına katılarak konuya ilişkin ayrıntılı açıklama yapacağını da söyledi.

SORUŞTURMANIN ODAĞINDA ALMANYA’DAKİ SORUŞTURMANIN ODAĞINDA ALMANYA’DAKİ HAMAG ŞİRKETİ VAR

Gökçek hakkında yürütülen soruşturmanın odağında, oğlu Ahmet Gökçek ve gelini Hülya Gökçek'in Almanya'nın Düsseldorf kentinde kurduğu belirtilen HAMAG GmbH şirketine ilişkin iddialar bulunuyor. Gazeteci Murat Ağırel, ONLAR TV'deki yayınlarında ve Cumhuriyet gazetesindeki yazılarında HAMAG GmbH'nin 30 Ağustos 2022'de 30 bin euro sermayeyle kurulduğunu, şirketin ilk yılında çalışanı ve cirosu bulunmadığını gündeme getirdi.

Ağırel, şirketin 2023 bilançosunda yaklaşık 849 bin euroluk hissedar finansmanı girişi bulunduğunu, 2024 bilançosunda ise gayrimenkul varlığının yaklaşık 3 milyon 857 bin euroya ulaştığını belirtti. Ağırel ayrıca bilançoda finansman kaynakları arasında "Bank Türkei" ifadesinin yer aldığını ve söz konusu kaynağın Türkiye’den aktarılan para olduğuna ilişkin iddialar bulunduğunu aktardı. Ağırel, HAMAG’ın Düsseldorf’ta 15 daire ve iki ticari alandan oluşan bir taşınmaz satın aldığını, binanın yurt olarak kullanıldığını da ileri sürdü. Soruşturmaya konu edilen diğer iddialar arasında Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Velbert kentinde bulunan Thomascarree isimli ticari komplekse ilişkin yaklaşık 8,5 milyon euroluk satış sözleşmesi de bulunuyor.

Ağırel, yaklaşık 6 bin 524 metrekare kiralanabilir alana sahip kompleks için 21 Mayıs 2025'te noter huzurunda satış sözleşmesi imzalandığını, ancak satın alma şartlarının yerine getirilememesi nedeniyle işlemin tamamlanamadığını iddia etti. Ağırel ayrıca şirketin daha sonra "HAMAG Holding GmbH" adını aldığını ve Lüksemburg’da yaklaşık 180-200 milyon euro değerindeki bir alışveriş merkezinin satın alınması için görüşmeler yapıldığını iddia etti.

Karşılaşmanın sonrasında yaşanan gelişmeler nedeniyle Fenerbahçe, Matteo Guendouzi ve Mason Greenwood hakkında disiplin soruşturması başlatan UEFA, dosyayı sonuçlandırdı.

UEFA’nın kararına göre Mason Greenwood’a 30 bin Euro para cezasının yanı sıra 1 maç men cezası verildi. Ancak cezanın ertelenmesi nedeniyle genç futbolcu, Fenerbahçe’nin Roma karşısında oynayacağı maçta forma giyebilecek.

Matteo Guendouzi ise 50 bin Euro para cezasına ve toplam 4 maç men cezasına çarptırıldı. Fransız futbolcu, verilen 4 maçlık cezanın 2 maçını bu sezon çekecek. Kalan 2 maçlık bölüm ise 1 yıllık deneme süresine tabi tutulacak.

Lyon maçında neler yaşanmıştı?

Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi play-off turu rövanşında deplasmanda Lyon’u 2-1 yenerek adını lig aşamasına yazdırmıştı. Ancak karşılaşmanın ardından sahadaki mücadeleden çok, maç sonrasında yaşanan gerginlikler gündeme gelmişti.

Mücadelenin ardından Matteo Guendouzi’ye yönelik saldırı iddiası büyük yankı uyandırmıştı. İddiaya göre Lyon antrenörü, maçın bitiş düdüğünün ardından soyunma odasına yönelen Fransız futbolcuya saldırdı. Yaşanan olayın ardından soyunma odası koridorlarında tansiyon yükseldi.

Guendouzi ise maç öncesinden itibaren Lyon tribünlerinden kendisine ve ailesine yönelik hakaretler edildiğini ifade etmişti. Fransız futbolcu, karşılaşma boyunca ailesine yönelik küfür ve hakaretlerin sürdüğünü belirterek yetkililerin müdahalede bulunmamasına tepki göstermişti.

Guendouzi açıklamasında, maç başlamadan önce dahi binlerce kişinin ailesi, annesi ve çocukları hakkında hakaretlerde bulunduğunu belirterek, hakem ve yetkililerden herhangi bir müdahale gelmediğini söylemişti. Fransız futbolcu, ısınma bölümü de dahil olmak üzere 90 dakika boyunca benzer sözlere maruz kaldığını ve bu durumun kendisini derinden etkilediğini dile getirmişti.

PSG - MONACO MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

PSG - Monaco maçı 4 Eylül 2026 Cuma günü saat 22.05’te oynanacak. Fransa Ligue 1’in 3. haftasındaki mücadeleye Paris Saint-Germain’in sahası Parc des Princes ev sahipliği yapacak.

Sezona istediği başlangıcı yapamayan PSG, Rennes ve Lille karşılaşmalarından 2-2’lik beraberliklerle ayrıldı. Paris ekibi böylece ilk iki lig maçında iki puan toplarken, Monaco ise oynadığı iki karşılaşmayı da kazanarak haftaya lider olarak girdi.

PSG VE MONACO’NUN FORM DURUMU

PSG, Ligue 1’de sezonun ilk galibiyetini Monaco karşısında almak istiyor. Paris temsilcisi Şampiyonlar Ligi maçları öncesinde güçlü rakibini mağlup ederek ligde çıkışa geçmeyi hedefliyor.

Monaco ise sezona oldukça iyi başladı. İlk iki lig maçını kazanan Monaco, Marsilya karşısında aldığı 2-0’lık galibiyetle de dikkat çekti. Monaco’nun PSG deplasmanından puan veya puanlarla dönmesi liderlik yarışındaki konumunu güçlendirecek.

PSG - MONACO MAÇINDA EKSİKLER

Karşılaşma öncesinde iki takımda da bazı önemli eksikler bulunuyor. Ligue 1’in paylaştığı bilgilere göre PSG’de Nuno Mendes’in, Monaco’da ise Folarin Balogun, Ansu Fati, Takumi Minamino ve Mohammed Salisu’nun önemli eksikler arasında olduğu belirtiliyor.

İki ekip arasındaki son dönemdeki karşılaşmalarda ise PSG’nin Parc des Princes’te genel olarak üstünlüğü bulunuyor. Bununla birlikte Monaco, Paris’te oynanan son lig karşılaşmasında PSG’yi 3-1 mağlup etmeyi başarmıştı.

PSG - MONACO MAÇI HANGİ KANALDA?

PSG - Monaco maçı 4 Eylül 2026 Cuma günü Türkiye saatiyle 22.05’te başlayacak. Parc des Princes’te oynanacak Fransa Ligue 1 karşılaşması Türkiye’de beIN Sports 2 kanalından canlı olarak yayınlanacak.

REAL BETIS - REAL MADRID MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Real Betis - Real Madrid karşılaşması 4 Eylül 2026 Cuma günü saat 22.00'de oynanacak. La Liga'nın 4. haftasına dahil olan mücadelede Real Betis ev sahibi olarak sahaya çıkacak.

Real Madrid, ilk üç lig maçını kazanarak karşılaşmaya 9 puanla geliyor. Real Betis ise üç maç sonunda 6 puan topladı ve haftaya 7. sırada girdi.

REAL MADRID GALİBİYET SERİSİNİ SÜRDÜRMEK İSTİYOR

Real Madrid, Jose Mourinho yönetiminde La Liga'ya üç galibiyetle başladı. Madrid ekibi ilk üç karşılaşmada 10 gol atarken, Betis deplasmanında da kayıpsız başlangıcını sürdürmeyi hedefliyor.

Kylian Mbappe de mücadele öncesinde Real Madrid'in öne çıkan isimlerinden biri. Fransız futbolcu son iki maçta dört gol kaydederek Sevilla deplasmanı öncesinde dikkat çeken bir form yakaladı.

REAL BETIS - REAL MADRID MAÇI HANGİ KANALDA?

Real Betis - Real Madrid maçı bugün saat 22.00'de S Sport ve S Sport Plus'tan canlı yayınlanacak. Yayın programlarında karşılaşmanın Idman TV ekranlarından da izlenebileceği belirtiliyor.

IPSWICH TOWN - LIVERPOOL MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Ipswich Town - Liverpool maçı 4 Eylül 2026 Cuma günü saat 22.00’de başlayacak. İngiltere’de saat 20.00’de başlayacak mücadele, Türkiye ile İngiltere arasındaki saat farkı nedeniyle Türkiye saatiyle 22.00’de oynanacak.

Premier Lig’in 3. haftasındaki karşılaşmaya Ipswich Town’ın sahası Portman Road ev sahipliği yapacak. Liverpool’un resmî maç programında da karşılaşmanın stat bilgisi Portman Road olarak yer alıyor.

LIVERPOOL IPSWICH DEPLASMANINDA

Liverpool, Premier Lig’deki yeni sezon programında Ipswich Town deplasmanına cuma akşamı çıkacak. Karşılaşmanın tarihi televizyon yayını nedeniyle 4 Eylül Cuma gününe alınmıştı. Liverpool Kulübü, yapılan fikstür değişikliğinde maçın İngiltere’de Sky Sports tarafından yayınlanacağını duyurdu.

Ipswich Town ise kendi taraftarı önünde güçlü rakibinden puan almaya çalışacak. İki takımın Portman Road’daki mücadelesi, Premier Lig haftasının açılış karşılaşması niteliğini taşıyor.

IPSWICH TOWN - LIVERPOOL MAÇI HANGİ KANALDA?

Ipswich Town - Liverpool maçı Türkiye’de beIN SPORTS 3 kanalından canlı olarak yayınlanacak. beIN SPORTS’un 4 Eylül 2026 tarihli resmi yayın programında karşılaşma saat 22.00’de beIN SPORTS 3 ekranlarında yer alıyor. Azerbaycan’da ise karşılaşmanın yayıncıları arasında AzTV bulunuyor.

Duruşmada tahliye edilen Bakırköy Belediye Başkan Yardımcısı Ali Rıza Akyüz ile reklamcı ve iş insanı Serkan Öztürk’ün yeniden tutuklanmasını isteyen savcılık, 33’üncü Ağır Ceza Mahkemesi’ne başvurdu.

Savcılık tutuklulukların devamını istemişti

Davanın dün gerçekleştirilen 75’inci duruşmasında savcılık, yargılanan tüm tutuklu sanıkların mevcut tutukluluk hallerinin sürdürülmesini talep etmişti.

Mahkeme heyeti ise savcılığın bu talebine rağmen verdiği ara kararla Ali Rıza Akyüz ve Serkan Öztürk’ün tahliyesine hükmetmişti.

Savcılığın yaptığı itirazla birlikte, 3 Eylül’deki duruşmada verilen iki tahliye kararı da yeniden mahkemenin değerlendirmesine sunulmuş oldu. İtirazın kabul edilmesi halinde Akyüz ve Öztürk hakkında yeniden tutuklama kararı verilebilecek.

GENOA - COMO MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Genoa - Como maçı bugün, 4 Eylül 2026 Cuma günü oynanacak. Serie A mücadelesi Türkiye saati ile 21.45'te başlayacak.

Genoa, taraftarı önünde sahaya çıkarken Como ise deplasmanda puan arayacak. İki takım da ligdeki konumunu güçlendirmek için mücadele edecek.

GENOA - COMO MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Karşılaşmaya Genoa'nın iç saha maçlarını oynadığı Luigi Ferraris Stadyumu ev sahipliği yapacak. Cenova'da bulunan tarihi stat, Serie A'nın önemli futbol merkezleri arasında yer alıyor.

GENOA - COMO MAÇI HANGİ KANALDA?

Genoa - Como maçını Türkiye'den takip etmek isteyen futbolseverler için yayın bilgisi de belli oldu. Saat 21.45'te başlayacak karşılaşma S Sport Plus üzerinden canlı olarak yayınlanacak.

27 yaşındaki Portekizli santrforla 2 yıllık anlaşmaya varan kırmızı-karalar, hücum hattını önemli bir takviyeyle güçlendirdi.

Futbol eğitimine Vitoria SC, Moreirense FC ve Sporting CP altyapılarında başlayan Mendes, profesyonel kariyerinde Sporting CP, Almeria, Nacional, Rio Ave, Ascoli ve Modena FC formalarını terletti.

Pedro Mendes, geçtiğimiz sezon Modena FC ile 34 resmi müsabakada sahaya çıkarken 4 gol ve 1 asistlik katkı sağladı.

STUTTGART - KÖLN MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Stuttgart - Köln maçı 4 Eylül 2026 Cuma günü saat 21.30'da başlayacak. Bundesliga'nın 2. haftasında oynanacak karşılaşmaya Stuttgart ev sahipliği yapacak.

Stuttgart sezona Bayern Münih karşısında aldığı 5-1'lik mağlubiyetle başladı. Köln ise ilk hafta Hoffenheim'ı 3-2 mağlup ederek lige üç puanla giriş yaptı.

STUTTGART - KÖLN MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Karşılaşma Stuttgart'ın iç saha maçlarına ev sahipliği yapan MHPArena'da oynanacak. Stuttgart, sezonun ilk iç saha Bundesliga karşılaşmasında taraftarı önünde ilk puanlarını almak için sahaya çıkacak.

Teknik direktör Sebastian Hoeneß, Köln'ün Hoffenheim karşısında aldığı galibiyete dikkat çekerken rakiplerinin Stuttgart'a moralli geleceğini belirtti. Köln cephesi ise Stuttgart'ın özellikle yüksek temposu ve bireysel kalitesine karşı hazırlık yapıyor.

STUTTGART - KÖLN MAÇI HANGİ KANALDA?

Stuttgart - Köln maçı, 4 Eylül 2026 Cuma günü saat 21.30'da S Sport Plus üzerinden canlı olarak yayınlanacak. Bundesliga karşılaşmasını takip etmek isteyen futbolseverler mücadeleyi S Sport Plus platformundan izleyebilecek.

Gözaltına alınan Arslan'ın ikametinde de arama gerçekleştirildi. Arama sırasında bazı dijital materyallere el konuldu. Arslan'ın savcılık sorgusunun tamamlanmasının ardından savcılık, tutuklama istemiyle Sulh Ceza Hakimliği'ne sevk edilmesine karar verdi.

Savcılıkta gazetecilik yaptığını ancak mevcut durumda basın kartının bulunmadığını belirten Arslan, gazetecilik ve yayıncılık faaliyetlerini YouTube üzerinden devam ettirdiğini söyledi. Kendisine ait YouTube ve X hesaplarını doğrulayan Arslan, "Lale Özan Arslan isimli YouTube ve X hesapları bana aittir. Bu hesapların içeriklerini kendim hazırlıyorum ve yayınlıyorum. Yayın başlıklarını da kendim hazırlıyorum" ifadelerini kullandı.

Yayınların konu başlıklarının önceden belirlendiğini anlatan Arslan, programa katılan konukların ortaya attığı iddiaların ise yayın sırasında kendiliğinden gündeme gelebildiğini belirtti. Arslan, "Konularla ilgili herhangi bir yerden bilgi temin etmiyoruz. Yayınlarımızın kamu düzeni, iç dış güvenlik konusunda tehlike oluşturup oluşturmayacağını teyit etmiyoruz ancak tehlike oluşturmayacağını düşündüğümüz yayınları paylaşıyoruz" dedi.

Genellikle gündemdeki gelişmeleri ele aldıklarını söyleyen Arslan, programlarda yapılan yorumların büyük bölümünün konuklara ait olduğunu, kendisinin ise moderatörlük yaptığını ifade etti.

"Kaos planı iddiasını kesinlikle kabul etmiyorum"

Arslan, 3 Nisan 2023 tarihinde yayımlanan "İktidarın seçim için kaos planı" başlıklı programla ilgili de savunma yaptı. Programın hazırlanmasındaki amacın vatandaşlardan seçim ve oylarla ilgili gelen endişeleri gündeme taşımak olduğunu belirten Arslan, yayında kullanılan bilgi kaynaklarının vatandaşlardan gelen şikayetler olduğunu söyledi.

Arslan, "Kaos planı iddiasını kesinlikle kabul etmiyorum, kastettiğimiz bu değildir" ifadelerini kullandı.

"15 Temmuz sonrası soyadı değiştirilen bürokratlar gizleniyor mu" başlıklı yayını ise uzun zaman geçtiği için hatırlamadığını belirten Arslan, "Büyük tehlike! Cemaat tarikat TSK çocukları" başlıklı içerikle ilgili de açıklama yaptı.

Arslan, bu başlıkta "çocuklar" ifadesiyle çocukların istismarına dikkat çekmek istediğini, TSK ifadesiyle de FETÖ gibi yapıların Türk Silahlı Kuvvetleri içerisindeki yapılanmalarına ilişkin duyumları kastettiğini söyledi.

"İncirlik'te neler oluyor" başlıklı yayının gündemdeki gelişmeler nedeniyle hazırlandığını ifade eden Arslan, "Gözler 9 Temmuz'da-Natocular gidince neler olacak" başlıklı yayında ise Türkiye'nin ilgili toplantıdan elde ettiği kazanımların ele alındığını kaydetti. Arslan, söz konusu programda herhangi bir güvenlik endişesi dile getirmediğini savundu.

"Borsa'da rüşvet iddiası" başlıklı yayının içeriğini ise şu anda hatırlamadığını belirtti.

FETÖ/PDY suçlamasına ilişkin savunma

Arslan, ifadesinde FETÖ/PDY'ye ilişkin de açıklamalarda bulundu. FETÖ/PDY'yi terör örgütü olarak bildiğini belirten Arslan, "Ben FETÖ/PDY'yi bir terör örgütü olarak biliyorum. Eylemlerini asla kabul etmiyorum. Herhangi bir yayında FETÖ/PDY mensuplarını mağdur olarak nitelendirmedim" dedi.

Yayınlarında devlet kurumları ve kamu görevlileriyle ilgili "operasyon", "kumpas", "kaos" ve "gizli plan" gibi ifadeleri kullanmasının nedenini de açıklayan Arslan, bu ifadelerin daha dikkat çekici yayınlar hazırlama amacı taşıdığını söyledi.

Evinde yapılan aramada ele geçirilen Zaman gazetesine ilişkin de konuşan Arslan, gazetenin neden evinde bulunduğuna dair herhangi bir bilgisinin olmadığını ifade etti.

Erk Acarer ve Cevheri Güven ile iletişimini anlattı

Gazeteci Erk Acarer ile iletişimine ilişkin soruları da yanıtlayan Arslan, Acarer'in kendisine DM üzerinden mesaj göndererek ulaştığını belirtti. Acarer'in daha önce farklı suçlardan yakalanıp yakalanmadığını bilmediğini söyleyen Arslan, "Hatta yayınlarımdan önce birçok kez kendisini dikkatli olması konusunda uyardım" dedi.

Cevheri Güven ile olan iletişimine ilişkin ise bu iletişimi "tasvip etmediğini" ifade eden Arslan, herhangi bir suç işleme kastının bulunmadığını savundu.

İfadesinin sonunda ailesinden de söz eden Arslan, serbest bırakılmasını istedi. Arslan, "Benim herhangi bir suç işleme kastım bulunmamaktadır. Eşim devlet memuru, işinde gücünde, çocuklarım da okumaktadırlar. Üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum. Serbest bırakılmamı talep ediyorum" ifadelerini kullandı.

Savcılık sorgusunun ardından Arslan, "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" ve "terör örgütü propagandası yapma" suçlarından tutuklama talebiyle Sulh Ceza Hakimliği'ne sevk edildi.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!