Yerli enerji kaynaklarının ekonomiye kazandırılması amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında özellikle Gabar'daki petrol sahaları ile Karadeniz'deki doğal gaz üretim faaliyetleri öne çıktı.

Petrol üretiminde Gabar'ın payı yüzde 60 oldu

Yılın ilk yarısında Türkiye'deki toplam petrol üretiminin 21,8 milyon varillik bölümünü Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) gerçekleştirdi.

Toplam üretimde en yüksek pay ise Gabar sahasından geldi. Gabar'ın yurt içindeki petrol üretimindeki payı yüzde 60 olarak kayıtlara geçti.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Gabar'da açılan yeni kuyularla petrol üretiminin artırılmasının hedeflendiğini belirtti.

Doğal gaz üretimi 1,6 milyar metreküpü geçti

Ocak-haziran döneminde Türkiye'nin doğal gaz üretimi 1 milyar 641 milyon metreküpün üzerine çıktı. Bu miktarın 1 milyar 608 milyon metreküplük kısmı TPAO tarafından üretildi.

Özel sektör şirketlerinin doğal gaz üretimindeki payı ise 33 milyon metreküp olarak gerçekleşti. Toplam üretimin yüzde 92'si Karadeniz'de bulunan Sakarya Gaz Sahası'ndan sağlandı.

Bayraktar, Karadeniz'deki doğal gaz üretiminin bu yıl artırılacağını ve mevcut üretimin iki katına çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Türkiye yurt dışında da enerji arıyor

Bakan Bayraktar, Türkiye'nin enerji kaynaklarına yönelik çalışmalarının yalnızca yurt içindeki sahalarla sınırlı olmadığını belirtti.

Türkiye'nin farklı ülkelerde kurduğu ortaklıklarla petrol ve doğal gaz üretimini sürdürdüğünü aktaran Bayraktar, Somali'de sondaj faaliyetlerinin devam ettiğini bildirdi. Libya'da ise biri denizde, diğeri karada olmak üzere iki saha için ruhsat alındığını ifade etti.

Bayraktar ayrıca Irak'ta yapılan anlaşma kapsamında Kerkük'te petrol rezervi bulunduğu değerlendirilen 5 sahaya ortak olunduğunu belirtti. Söz konusu sahalarda yaklaşık 3 milyar varillik petrol rezervi bulunduğunun değerlendirildiğini aktardı.

Cuma günü başlayan yangının henüz kontrol altına alınamadığı belirtilirken, alevlerin yayılmasını önlemek ve yangını söndürmek için havadan ve karadan çalışmalar yürütülüyor.

Yangınla mücadeleye farklı ekipler katılıyor

Yangın nedeniyle Belçika'nın çeşitli bölgelerinden çok sayıda itfaiye ekibi Hautes Fagnes'e sevk edildi. Söndürme çalışmalarına itfaiyecilerin yanı sıra askerler, polis ekipleri ve çiftçiler de destek sağlıyor.

Yangının kısa sürede geniş bir alana yayılmasının ardından Belçika, Avrupa Birliği Sivil Koruma Mekanizması'nı da devreye soktu. Bu kapsamda bölgeye 3 helikopter ve 2 yangın söndürme uçağı gönderildi.

Ekiplerin, yangının kontrol altına alınması ve yerleşim bölgelerine ilerlemesinin önlenmesi için çalışmalarını sürdürdüğü aktarıldı.

Yangından etkilenen alan 2 bin 700 hektarı geçti

Son değerlendirmelere göre yangın nedeniyle zarar gören veya yangından etkilenen alan 2 bin 700 hektarın üzerine çıktı. Bu büyüklük, yangını Belçika'da kayıtlara geçen en geniş çaplı orman yangını haline getirdi.

Ülkede daha önce 2011 yılında yaklaşık 1400 hektarlık alanın zarar gördüğü bir orman yangını yaşanmıştı. Hautes Fagnes'teki yangının etkilediği alanın bu seviyeyi aşmasıyla önceki rekor geride bırakıldı.

Bazı bölgelerde tahliye kararı alındı

Alevlerin yerleşim yerlerine yaklaşması üzerine Waimes belediyesine bağlı Sourbrodt ile Bütgenbach'ın bazı kesimlerinde yaşayan vatandaşlardan tedbir amacıyla evlerini boşaltmaları istendi.

Tahliye edilen kişilerin geçici olarak barınabilmesi için yakınlardaki bir spor salonu hizmete açıldı. Bölgede yaşayanlara ayrıca yangın ve dumanın etkilerine karşı kapı ve pencerelerini kapalı tutmaları tavsiye edildi.

Yangın nedeniyle çevredeki ulaşım da olumsuz etkilendi. Bazı kara yollarının belirli bölümleri güvenlik gerekçesiyle trafiğe kapatılırken, bölgedeki ekiplerin yangına müdahalesi devam ediyor.

İlgezdi, “Denetimsizlik ve cezasızlık politikaları emekçilerimizin canına mal oluyor” diyerek iş sağlığı ve güvenliği alanındaki sorunların yapısal hale geldiğini savundu.

“İş cinayetleri sistemin yarattığı yapısal bir kriz”

İlgezdi, her yıl yüzlerce emekçinin hayatını kaybettiğini belirterek bu durumun münferit olaylarla açıklanamayacağını ifade etti.

Denetimsizlik, güvencesiz çalışma koşulları ve taşeronlaşmanın derinleşmesinin iş cinayetlerinde etkili olduğunu söyleyen İlgezdi, çalışanların can güvenliğinin sağlanmasının devletin temel sorumluluklarından biri olduğunu vurguladı.

“İş müfettişi kadroları acilen artırılmalı”

CHP'li İlgezdi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde sahada görev yapan iş müfettişi sayısının, Türkiye genelindeki faal işyeri ve sigortalı çalışan sayısı karşısında yetersiz kaldığını savundu.

Yetersiz denetim nedeniyle bazı işyerlerindeki mevzuata aykırılıkların göz ardı edildiğini belirten İlgezdi, faaliyetleri durdurulan işletmelerin dahi denetim eksikliğinden yararlanarak üretime devam edebildiğini öne sürdü.

İlgezdi, iş müfettişi kadrolarının ve saha denetimlerinin artırılması gerektiğini söyledi.

Kayıt dışı ve göçmen işçiler de gündemde

İlgezdi, kayıt dışı çalışanların ve göçmen işçilerin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yeterince yararlanamadığını savundu.

“Merdiven altı” olarak nitelendirdiği işletmelere yönelik periyodik saha denetimlerinin yapılmamasının ihlalleri artırdığını belirten İlgezdi, iş cinayetlerinin ardından ihmali bulunan kamu görevlileri hakkında etkin soruşturmalar yürütülmemesinin de cezasızlık algısını güçlendirdiğini ifade etti.

“Sorumlular yargı önünde hesap vermeli”

İş cinayetlerinin önlenmesi için somut adımlar atılması gerektiğini belirten İlgezdi, gerekli önlemleri almayan ve denetimleri aksatan anlayışa karşı mücadele edeceklerini söyledi.

İlgezdi, iş cinayetlerinin arkasındaki idari ihmallerin ortaya çıkarılması, sorumluların yargı önünde hesap vermesi ve emekçilerin can güvenliğinin sağlanması için konunun takipçisi olacaklarını belirtti.

Bakan Işıkhan'a hangi sorular yöneltildi?

Gamze Akkuş İlgezdi’nin önergesinde yer alan sorular şöyle:

“Son 5 yıl içerisinde Türkiye genelinde meydana gelen ölümlü ve ağır yaralanmalı iş kazalarının illere ve sektörlere (maden, inşaat, sanayi vb.) göre dağılımı nasıldır? Son 5 yılda iş cinayetlerinde hayatını kaybeden veya kalıcı engellilik yaşayan toplam işçi sayısı kaçtır? Bu vakalarda yaşamını yitirenlerin kaçı kayıt dışı olarak çalıştırılmaktaydı?

Son bir yıl içinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık tespit edilen işletmelere uygulanan idari para cezası, faaliyet durdurma ve kapatma kararlarının sayısı nedir? Faaliyeti durdurulduğu halde üretime devam ettiği tespit edilen kaç işletme bulunmaktadır?

Bakanlığınıza bağlı olarak sahada aktif görev yapan İş Müfettişi sayısı kaçtır? Mevcut müfettiş sayısının, Türkiye genelindeki toplam faal işyeri ve sigortalı çalışan sayısı dikkate alındığında denetim ihtiyacını karşılama oranı nedir?”

Ankara'da eş zamanlı operasyon

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın açıklamasına göre operasyon, Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin yürüttüğü çalışmalar sonucunda gerçekleştirildi.

Soruşturma kapsamında fuhuş, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama, uyuşturucu madde satın alma, kabul etme veya bulundurma ve uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma suçlarına yönelik çalışma yürütüldü.

11 şüpheli ve 7 işletme sorumlusu yakalandı

Başsavcılık tarafından yapılan açıklamada, 16 Ağustos 2026'da tespit edilen 17 şüpheli ile umuma açık eğlence mekanı olarak faaliyet gösteren 5 işletmeye yönelik eş zamanlı operasyon gerçekleştirildiği belirtildi.

Operasyon kapsamında 11 şüpheli ve 7 işletme sorumlusu yakalanarak gözaltına alındı.

6 şüpheli ve 2 işletme sorumlusu aranıyor

Başsavcılık, operasyon kapsamında firari durumda bulunan şüphelilere ilişkin çalışmaların da sürdüğünü açıkladı.

Buna göre 6 şüpheli ve 2 işletme sorumlusunun yakalanmasına yönelik soruşturma işlemleri çok yönlü ve titizlikle devam ediyor.

Soruşturmanın, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde sürdürüldüğü bildirildi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Cumhuriyet Başsavcılığımız koordinesinde, Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce yapılan çalışmalar sonucunda, fuhuş, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ve uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçlarına yönelik yürütülen soruşturma kapsamında 16 Ağustos 2026 tarihinde tespit edilen 17 şüpheli ile umuma açık eğlence mekanı olarak faaliyet gösteren 5 işletmeye yönelik eş zamanlı operasyon gerçekleştirilmiştir.

Operasyon kapsamında 11 şüpheli ve umuma açık eğlence mekanı olarak faaliyet gösteren işletmelerin 7 işletme sorumlusu yakalanarak gözaltına alınmıştır. 6 şüpheli ve 2 işletme sorumlusu şüphelilerin yakalanmasına yönelik soruşturma işlemleri çok yönlü ve titizlikle devam etmektedir.”

İstanbulluların yüzde 69,6'sı yıkıcı deprem bekliyor

İPA'nın İstanbul Barometresi kapsamında hazırladığı temmuz ayı “Gündem Araştırmaları” raporunda deprem başlığına da yer verildi.

Bilgisayar Destekli Telefon Anketi yöntemiyle 751 kişiyle gerçekleştirilen araştırmada katılımcıların yüzde 69,6'sı İstanbul'un yakın gelecekte yıkıcı bir deprem riski taşıdığını düşündüğünü belirtti.

Olası bir deprem konusunda endişeli olduğunu söyleyenlerin oranı ise yüzde 70,8 oldu.

Deprem endişesi gençlerde ve kadınlarda daha yüksek

Araştırmada deprem endişesinin en yüksek olduğu yaş grubu 18-35 yaş arasındaki katılımcılar oldu.

Kadınların yüzde 78'i, erkeklerin ise yüzde 63,5'i olası bir deprem konusunda endişeli olduğunu ifade etti.

İstanbul'da yaşanabilecek afetler arasında en çok endişe duyulan afet türü de deprem oldu. Katılımcıların yüzde 91,5'idepremi en önemli afet riski olarak gösterdi.

Depremi sırasıyla orman yangını, yangın, sel ve su baskını izledi.

İstanbulluların yarısından fazlası önlem almadı

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri ise deprem riskine karşı alınan önlemler oldu.

Katılımcıların yüzde 50,9'u olası bir deprem için herhangi bir önlem almadığını belirtti.

Önlem alanlar arasında ise ilk sırada deprem çantası hazırlamak yer aldı.

En yaygın önlem deprem çantası hazırlamak

İstanbulluların yüzde 28,5'i deprem çantası hazırladığını söyledi.

Bunu yüzde 18,4 ile evin dayanıklılığını kontrol ettirmek izledi. Katılımcıların yüzde 10,1'i ise evlerindeki ağır eşyaları sabitlediğini belirtti.

Araştırmada diğer alınan önlemler şöyle sıralandı:

• Yüzde 10: Yakınındaki deprem toplanma alanının yerini öğrenmek
• Yüzde 9,1: Zorunlu Deprem Sigortası veya özel konut sigortası yaptırmak
• Yüzde 7,9: Yakınlarıyla acil durum iletişim planı yapmak
• Yüzde 6: Bina içindeki tahliye yollarını belirlemek

Deprem endişesi yüksek, hazırlık oranı düşük

Araştırmanın sonuçları, İstanbulluların büyük bölümünün kentte olası bir yıkıcı deprem riskinin farkında olduğunu ancak bu endişenin bireysel hazırlıklara aynı oranda yansımadığını ortaya koydu.

İPA'nın araştırmasında, İstanbul'da depremi en önemli afet riski olarak görenlerin oranı yüzde 91,5 olurken, olası bir deprem nedeniyle endişeli olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 70,8 olarak ölçüldü. Buna karşın her iki İstanbulludan biri deprem için henüz herhangi bir önlem almadığını ifade etti.

İlk ihalede değişken faizli tahvil sunulacak

Yarın yapılacak ilk ihalede 3 yıl vadeli devlet tahvili yeniden ihraç edilecek. 1232 gün vadeye sahip tahvilin kupon ödemeleri 6 ayda bir gerçekleştirilecek.

Söz konusu tahvilin faiz yapısı değişken olacak. Böylece yatırımcılara, vadesi boyunca belirlenen koşullara göre değişen faiz üzerinden getiri sağlayan devlet tahvili yeniden sunulacak.

İkinci ihalede TLREF'e endeksli tahvil bulunuyor

Bakanlığın yarın gerçekleştireceği ikinci ihalede ise 4 yıl vadeli devlet tahvili yeniden ihraç edilecek. 1414 gün vadeli tahvilin kupon ödemeleri de 6 aylık dönemler halinde yapılacak.

Bu tahvil, Türk lirası gecelik referans faiz oranı olan TLREF'e endeksli olarak ihraç edilecek. Böylece Bakanlık, iç borçlanma programı kapsamında farklı faiz yapısına sahip iki devlet tahvilini aynı gün yeniden yatırımcılara sunacak.

Aksu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Süleymancılar soruşturması kapsamında gözaltına alınan cemaat lideri Alihan Kuriş ile üç gün aynı hücrede kaldığını söyledi.

Başaran Aksu 3 günlük gözaltının ardından serbest bırakıldı

İşçilerin alacaklarının ödenmesi talebiyle Bakanlık önünde yapılan eylem sırasında gözaltına alınan Aksu, cumartesi sabahı serbest bırakıldı.

Aksu, serbest bırakılmasının ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda gözaltında yaşadıklarını anlattı.

Paylaşımında Alihan Kuriş ile aynı hücrede kaldığını belirten Aksu, Kuriş'in AKP ile birlikte hareket etmedikleri için operasyonla karşı karşıya kaldıklarını söylediğini öne sürdü.

“AKP ile davranmadığımız için operasyonu yaşıyoruz”

Aksu, Kuriş ile üç gün aynı yerde kaldıklarını belirterek yaşanan konuşmaya ilişkin şu ifadeleri aktardı:

“Alihan Kuriş ile üç gün aynı yerde kaldık. Hücrede Gökay Başkan ile attığımız sloganlar sonrası tanıştık. Sünniliğin rejimler ve ulema düzeyinde Amerika ve İsrail çizgisinde olması tezimize önce karşı çıksa da kabul etti. AKP ile davranmadıkları için operasyonu yaşıyoruz dedi.”

Aksu'nun aktarımına göre Kuriş, gözaltı sürecinin ardından kendileriyle yeniden görüşmek istediğini de söyledi.

“Artık ben de solcuyum” dediğini öne sürdü

Aksu, Alihan Kuriş'in kendisine “Çıkarsam sizlerle tartışmak, konuşmak istiyorum, artık ben de solcuyum” dediğini iddia etti.

Aksu ise bu sözlere karşılık kendisinin “Biz solcu değiliz, işçi sınıfı devrimcileriyiz” yanıtını verdiğini belirtti.

Aksu'dan Kuriş ve cemaat mensupları hakkında yorum

Başaran Aksu, paylaşımında Alihan Kuriş'in gözaltı sürecine ve cemaat mensuplarının kendisine yaklaşımına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Aksu, “Müritleri ona hücrede bile bir peygamber gibi davranıyor, tasfiyesi kaçınılmaz. Ve farkındalar durumun” ifadelerini kullandı.

Aksu'nun sosyal medya paylaşımında aktardığı sözler, kendi beyanı ve gözaltı sürecine ilişkin anlatımı olarak kamuoyuna yansıdı.

Alihan Kuriş ile üç gün aynı yerde kaldık. Hücrede Gökay başkan ile attığımız sloganlar sonrası tanıştık. Sünniliğin rejimler ve ulema düzeyinde Amerika ve İsrail çizgisinde olması tezimize önce karşı çıksa da kabul etti. Akp ile davranmadıkları için operasyonu yaşıyoruz dedi. https://t.co/qzYGJTNVyc

— Başaran Aksu (@Basaranaksu_) August 15, 2026

Adli Tıp ön raporu hazırlandı

Eren Kaşıkçı'nın cenazesi üzerinde Adli Tıp Kurumu'nda yapılan incelemelerin ardından ölüm nedenine ilişkin ön rapor hazırlandı.

Raporda, Kaşıkçı'nın ölümünün kalp kriziyle bağlantılı olduğu kaydedildi. Kaşıkçı'nın bilinen kronik bir hastalığının bulunmadığı da belirtildi.

Cenaze üzerindeki incelemelerde ölüm zamanına ilişkin değerlendirmede de bulunuldu.

Ölümünden yaklaşık 14-15 saat sonra bulundu

İlk bulgulara göre Eren Kaşıkçı'nın, evinde bulunmasından yaklaşık 14-15 saat önce hayatını kaybettiği tahmin edildi.

Kaşıkçı'nın kesin ölüm nedeninin belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu'nun nihai raporu bekleniyor.

Nihai rapor bekleniyor

Eren Kaşıkçı'nın ölümüne ilişkin soruşturma sürüyor.

Ölüm nedenine ilişkin kesin değerlendirme, ATK tarafından hazırlanacak nihai raporun soruşturma dosyasına eklenmesinin ardından netleşecek.

Eren Kaşıkçı'nın ölümü nasıl ortaya çıktı?

MasterChef Türkiye 2021 şampiyonu olan Eren Kaşıkçı, yarışmanın ardından gastronomi sektöründe faaliyet göstermeye devam etti. Kaşıkçı, “Kızıl Sakal Sandviç” adlı işletmesiyle çalışmalarını sürdürüyordu.

Yakınlarının bir süredir kendisinden haber alamaması üzerine işletme ortağı Mikail Malkoçoğlu, 29 Temmuz'da saat 17.00 sıralarında Kaşıkçı'nın evine gitti.

Malkoçoğlu, Eren Kaşıkçı'yı evinde hareketsiz halde buldu. İhbar üzerine sağlık ekipleri adrese sevk edildi.

İlk değerlendirmelerde de kalp krizi ihtimali gündeme gelmişti

Kaşıkçı'nın işletme ortağı Mikail Malkoçoğlu, olayın ardından kesin ölüm nedeninin Adli Tıp Kurumu'nun hazırlayacağı raporla ortaya çıkacağını belirtmişti.

Malkoçoğlu, olay yerine gelen sağlık ekiplerinin ilk değerlendirmelerine göre kalp krizi ihtimalinin güçlü olduğunu söylemişti.

Gazeteci Doğan Can Cesur da gazeteci Emrullah Erdinç'in YouTube yayınında, olay yerindeki ilk incelemelere ilişkin bazı bilgiler paylaşmıştı.

Buna göre Kaşıkçı'nın evde yapılan ilk incelemelerde elinin, başucundaki komodinin üzerinde bulunan ilaçlarına doğru uzanmış halde bulunduğu aktarılmıştı. Bu nedenle son anlarında ilaçlarına ulaşmaya çalışmış olabileceği değerlendirilmişti.

Eren Kaşıkçı'nın ölümüne ilişkin soruşturma devam ederken, kesin ölüm nedeni ATK'nin hazırlayacağı nihai raporla belli olacak.

Yangına gece boyunca karadan ekiplerle ve gece görüş sistemine sahip helikopterlerle müdahale edildi. Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte diğer hava araçları da söndürme çalışmalarına dahil edildi.

Yangına 217 personel müdahale ediyor

Yangının kontrol altına alınması için bölgede 217 personel görev yapıyor. Çalışmalarda 7 uçak ve 16 helikopter kullanılıyor.

Kara yolu bağlantısının bulunmadığı yangın bölgesine ekipman ve araçların ulaştırılması için deniz yolu kullanılıyor. Bu kapsamda Aksaz Deniz Üs Komutanlığından çıkarma gemileriyle bölgeye arazözler ve iş makineleri sevk edildi.

Sahil Güvenlik ekipleri de müdahaleye katıldı

Yangın söndürme çalışmalarında deniz unsurlarından da yararlanılıyor. Sahil Güvenlik botları yangının bulunduğu bölgeye hareket ederken, büyük su topu kapasitesine sahip gemiler de söndürme faaliyetlerine destek veriyor.

Yangın kontrol altına alındı

Sahil Güvenlik botları da yangının bulunduğu bölgeye ulaşarak söndürme çalışmalarına destek verdi. Büyük su topları bulunan gemilerle denizden müdahale gerçekleştirilirken, ekiplerin havadan ve karadan yürüttüğü çalışmalar sonucunda yangın kontrol altına alındı.

38 şüpheli hakim karşısına çıktı

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma kapsamında gözaltına alınan 38 şüpheli hakkında adli işlem yapıldı.

Şüphelilerden 32'si hakkında tutuklama, 6'sı hakkında ise adli kontrol kararı verildi.

Alihan Kuriş de tutuklandı

Tutuklananlar arasında Süleymancılar cemaatinin lideri olarak bilinen Alihan Kuriş de yer aldı.

Böylece soruşturma kapsamında gözaltına alınan 38 şüphelinin tamamı hakkında mahkeme tarafından karar verilmiş oldu.

6 şüpheliye adli kontrol

Mahkeme, 32 şüpheli hakkında tutuklama kararı verirken, 6 şüphelinin ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmasına hükmetti.

Wildberries tarafından yapılan açıklamada, saldırının ardından lojistik merkezinde yangın meydana geldiği ve itfaiye ekiplerinin bölgedeki müdahalesinin devam ettiği belirtildi.

Wildberries çalışanları arasında yaralanan olmadı

Moskova Bölge Valisi Andrey Vorobyov, saldırıyla ilgili yaptığı açıklamada Wildberries lojistik merkezinde görev yapan çalışanlardan yaralanan bulunmadığını bildirdi.

Vorobyov ayrıca bölgede ilaçların muhafaza edildiği başka bir tesiste de yangın çıktığını açıkladı. İlk incelemelere göre söz konusu olayda da yaralanan olmadığı kaydedildi.

Bölgedeki ekiplerin yangınlara müdahalesinin sürdüğü ve olayların ardından hasar tespit çalışmalarının yürütüldüğü kaydedildi.

Wildberries tesisleri daha önce de hedef oldu

Rusya'daki Wildberries tesisleri son dönemde İHA saldırılarıyla gündeme geliyor. Ukrayna'nın, Rus e-ticaret şirketine ait depo ve lojistik merkezlerine yönelik çeşitli İHA saldırıları düzenlediği bildiriliyor.

Podolsk'taki son olayda da saldırının ardından lojistik merkezinde yangın çıkarken, yetkililer can kaybı veya yaralanma yaşanmadığını açıkladı.

İstanbul'da sıcaklıklar düşüyor

AKOM'un paylaştığı verilere göre İstanbul'da sıcaklıkların gün içerisinde 24-28 derece arasında değişmesi bekleniyor.

Sabah saatlerinde 24 derece olması beklenen sıcaklıkların öğle saatlerinde 28 dereceye yükselmesi, akşam 24, gece ise 21 dereceye gerilemesi öngörülüyor.

Kentte nem oranının yüzde 40 ile 75 arasında seyretmesi, deniz suyu sıcaklığının ise 23 derece olması bekleniyor.

AKOM'dan poyraz ve fırtına uyarısı

AKOM, yeni hafta başına kadar etkili olması beklenen serin hava sistemi nedeniyle İstanbulluları kuvvetli rüzgara karşı uyardı.

Kuzeyli yönlerden, yani poyrazın, aralıklarla fırtına şeklinde esmesi bekleniyor. Rüzgar hızının 30-60 kilometre/saatseviyelerine ulaşabileceği belirtildi.

Serin hava sistemiyle birlikte kent genelinde kısa süreli ve yerel yağış geçişlerinin de görülebileceği tahmin ediliyor.

Sıcaklıklar mevsim normallerinin altında kalacak

AKOM'un değerlendirmesine göre İstanbul'da sıcaklıkların 26-28 derece aralığında seyretmesi ve mevsim normallerinin altında kalması bekleniyor.

Pazar gününün serin ve fırtınalı geçmesinin ardından yeni haftada ise yağışlı bir hava beklenmiyor.

İstanbul'da yeni haftada sıcaklıklar yeniden artacak

AKOM'un haftalık hava tahmin raporuna göre, 17 Ağustos Pazartesi ile 22 Ağustos Cumartesi arasında İstanbul'da havanın “Az Bulutlu ve Açık” ile “Parçalı ve Az Bulutlu” olması bekleniyor.

Hafta başında 30 derece civarında seyretmesi beklenen sıcaklıkların, hafta boyunca kademeli olarak yükselerek cumartesi günü 33 dereceye ulaşacağı tahmin ediliyor.

Böylece İstanbul'da pazar günü etkili olması beklenen serin ve rüzgarlı havanın ardından sıcaklıkların hafta boyunca yeniden yükselmesi bekleniyor.

Yakıt aldıktan sonra araç alev aldı

Olay, Yüksekova'nın Esendere yolu üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre Mesut Akyol ve iki çocuğunun bulunduğu araç, bir akaryakıt istasyonundan yakıt aldıktan sonra hareket etti.

Araç, henüz belirlenemeyen bir nedenle kısa süre sonra alev aldı.

Yangını görenlerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Baba ve iki çocuğu yaralandı

Yangında araçta bulunan Mesut Akyol ile çocukları B.A. ve B.A. yaralandı.

Yaralılara olay yerinde sağlık ekipleri tarafından ilk müdahale yapıldı. Ardından üç yaralı da Yüksekova Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı.

İki çocuk Van'a sevk edildi

Hastanede yapılan ilk müdahalenin ardından iki çocuğun tedavilerinin devamı için Van'a sevk edilmesine karar verildi.

Çocukların Yüksekova'da yanık ünitesi bulunmaması nedeniyle Van'a gönderildiği öğrenildi.

Mesut Akyol'un tedavisinin ise Yüksekova Devlet Hastanesi'nde sürdüğü belirtildi.

Aile yakınından sağlık hizmetleri çağrısı

Yaralıların yakınları hastane önünde bekleyişini sürdürürken, aile yakını Hikmet Örtaş olayın ardından Yüksekova'daki sağlık hizmetlerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Çocukların yangında ciddi şekilde yaralandığını belirten Örtaş, ilçede yanık ünitesi bulunmaması nedeniyle iki çocuğun Van'a sevk edildiğini söyledi.

Örtaş, Yüksekova'da yalnızca yanık ünitesinin değil, anjiyo ünitesinin de bulunması gerektiğini ifade ederek yetkililere çağrıda bulundu.

“Yüksekova böyle bir şeyi hak ediyor mu?”

Sağlık hizmetlerindeki eksikliklere dikkat çeken Örtaş, “Yüksekova böyle bir şeyi hak ediyor mu? Yanık ünitesi yok. Geçen gün ben aynı hastanede kalp sorunu nedeniyle yatmıştım, anjiyo ünitesi yok” dedi.

Örtaş, yaşanan olaylar karşısında gerekli sağlık birimlerinin ilçede bulunması gerektiğini belirterek yetkililere seslendi.

Olayla ilgili inceleme başlatıldı

Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için olayla ilgili inceleme başlatıldı. Araçtaki yangının hangi nedenle çıktığı yapılacak incelemenin ardından netlik kazanacak.

Zonguldak'ın kömür hafızası müzede yaşatılıyor

Baştarla Mahallesi'nde, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Üzülmez Müessesesi'ne ait eğitim ocağının yanında bulunan Maden Müzesi, Zonguldak'ın taş kömürüyle şekillenen ekonomik, sosyal ve kültürel geçmişini anlatıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2011 yılında inşa edilen müze, 9 Aralık 2016'da ziyaretçilerini ağırlamaya başladı. Türkiye'nin ilk ve tek maden müzesi olma özelliğini taşıyan merkezde, Zonguldak kömür havzasında 1840'tan bu yana kullanılan çeşitli araç ve gereçler sergileniyor.

Kömürün oluşumundan üretim sürecine

Müzenin sergi salonlarında kömürün oluşum sürecini anlatan görsel ve yazılı materyaller yer alıyor.

Yer altı madenleri ve yer üstü tesislerindeki üretim faaliyetlerini anlatan maketler, kömürün çıkarılmasından işlenmesine kadar geçen süreci ziyaretçilere aktarıyor.

Madenci heykelleri, tarihi haritalar, fotoğraflar, filmler ve dijital simülasyonlar da Zonguldak'ın madencilik geçmişinin farklı yönleriyle anlaşılmasına katkı sağlıyor.

Madencilerin çalışma koşulları da anlatılıyor

Müzede iş sağlığı ve güvenliğinde kullanılan malzemeler de sergileniyor. Bu bölümde madencilerin çalışma sırasında karşılaştıkları risklere ilişkin bilgiler veriliyor.

TTK'ye ait tarihsel dokümanlar ve kuruma ilişkin istatistiki bilgiler de ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor.

Sergilenen materyaller, taş kömürü üretiminin Zonguldak'ın yalnızca ekonomik yapısını değil, toplumsal yaşamını da nasıl dönüştürdüğünü ortaya koyuyor.

“Kömür Deneyim Ocağı”nda yer altı deneyimi

Maden Müzesi'nin en dikkat çeken bölümlerinden biri ise “Kömür Deneyim Ocağı”.

Ziyaretçiler burada madencilerin günlük çalışma ortamını yakından görme fırsatı buluyor. Asansör simülatörüyle başlayan gezi, ziyaretçilere yerin metrelerce altına iniyormuş hissi veriyor. Simülasyonun ardından gerçek bir maden ocağına geçiliyor.

Rehberler eşliğinde galerilerde ilerleyen ziyaretçiler, yer altında kullanılan ekipmanları ve üretim alanlarını inceliyor.

Dar galeriler, düşük ışık, nem ve sınırlı hareket alanı, madencilerin karşı karşıya kaldığı zorlu çalışma koşullarını daha görünür hale getiriyor.

“Anlatılanı dinlemek başka, yer altında o ortamı görmek bambaşka”

Maden Müzesi Müdürü Handan Özkan, müzenin Zonguldak'ın kömür madenciliğiyle şekillenen kimliğini yansıtması bakımından özel bir konuma sahip olduğunu söyledi.

Özkan, özellikle yaz aylarında müzeye yoğun ilgi gösterildiğini belirterek Turistik Karaelmas Ekspresi seferleriyle birlikte ziyaretçi hareketliliğinin arttığını ifade etti.

Geçen yıl Türkiye'nin yanı sıra farklı ülkelerden ziyaretçileri de ağırladıklarını belirten Özkan, ziyaretçilerden alınan olumlu geri dönüşlerin ilgiyi artırdığına dikkat çekti.

Özkan, “Kömür Deneyim Ocağı” sayesinde ziyaretçilerin madenciliğin yer altında nasıl yapıldığını görme fırsatı bulduğunu belirterek şunları söyledi:

“Ziyaretçilerimiz Deneyim Ocağı'na girdiklerinde madenciliğin ne kadar zor bir meslek olduğunu daha yakından görme fırsatı buluyor. Dışarıdan baktığınız zaman madenciliği anlatmak kolay ama yerin altına indiğinizde işin boyutu tamamen değişiyor.”

“Madencinin emeğini ve zorluklarını daha iyi hissediyorlar”

Yer altındaki galerilerin, dar alanların, karanlığın ve çalışma şartlarının görülmesinin madencilerin hangi koşullarda çalıştığını anlamayı kolaylaştırdığını belirten Özkan, özellikle ilk kez yer altına giren ziyaretçilerin tepkilerinin önemli olduğunu söyledi.

Özkan, birçok kişinin madenciliği yalnızca kömür çıkarılması olarak düşündüğünü, ancak yer altındaki çalışma ortamının görülmesiyle bu algının değiştiğini ifade etti.

“İnsanlar buradan çıktıklarında madenciliğin ne kadar zor olduğunu daha iyi anlıyor. Çünkü anlatılanı dinlemek başka, yer altında o ortamı görmek bambaşka” diyen Özkan, birkaç dakikalık deneyimin bile ziyaretçilerin madenciliğe bakışını değiştirebildiğini belirtti.

Çocuklar ve gençler için de önemli bir deneyim

Müzenin çocuklar ve gençler açısından da önemli olduğunu vurgulayan Özkan, amaçlarının yalnızca geçmişte madencilik yapıldığını anlatmak değil, madencilerin hangi koşullarda çalıştığını da göstermek olduğunu söyledi.

Özkan, yer altına inen ziyaretçilerin madencilerin emeğini, fedakarlığını ve karşı karşıya kaldıkları zorlukları daha iyi hissettiğini belirtti.

Maden Müzesi Müdürü Özkan, Zonguldak'ta madenciliğin yalnızca bir meslek değil, insanların hayatına, kültürüne ve günlük yaşamına dokunan büyük bir miras olduğunu ifade ederek, “Kömür Deneyim Ocağı” sayesinde bu mirasın yalnızca okunarak veya dinlenerek değil, yer altındaki atmosfer görülerek tanınabildiğini söyledi.

Kararlar kapsamında Batman, Mardin, Siirt, Kırklareli ve Tekirdağ'daki bazı sahaların mevcut petrol arama ruhsat süreleri yeniden düzenlenirken, Adıyaman ve Şanlıurfa'da yer alan iki saha için de yeni arama ruhsatı verildi.

Batman, Mardin ve Siirt'teki ruhsat 2028'e kadar uzatıldı

TPAO'nun Batman, Mardin ve Siirt sınırları içinde bulunan "AR/TPO/K/M47-a3" pafta numaralı saha için petrol arama ruhsatının geçerlilik süresi uzatıldı. Toplam 15 bin 297 hektarlık alanı kapsayan saha için ruhsat 11 Temmuz 2028 tarihine kadar geçerli olacak.

Kırklareli ve Tekirdağ'da bulunan "AR/TPO/K/F18-b3" pafta numaralı saha için de benzer bir karar alındı. Yüz ölçümü 14 bin 536 hektar olan alanın petrol arama ruhsat süresi 22 Eylül 2028'e kadar uzatıldı.

Adıyaman ve Şanlıurfa'daki sahalara 5 yıllık arama ruhsatı

TPAO'ya Adıyaman ve Şanlıurfa'yı kapsayan 12 bin 601 hektarlık "AR/TPO/K/M41-c2" pafta numaralı saha için 5 yıl süreyle petrol arama yetkisi tanındı.

Ayrıca yalnızca Şanlıurfa sınırları içerisinde bulunan ve 24 bin 867 hektarlık alanı kapsayan "AR/TPO/K/M42-d1, d2" pafta numaralı saha için de 5 yıllık petrol arama ruhsatı verildi.

Bu kararlarla TPAO'nun söz konusu bölgelerde hidrokarbon arama faaliyetlerini belirlenen süreler boyunca yürütmesinin önü açıldı.

Hidrokarbon potansiyelinin belirlenmesi hedefleniyor

Ruhsat sürelerinin uzatılması ve yeni sahalar için arama yetkisi verilmesine ilişkin kararların, bölgelerdeki hidrokarbon potansiyelinin tespit edilmesi amacıyla alındığı aktarıldı.

Kedi kurtarma çalışması sırasında merdiven devrildi

Olay, Derecik ilçesi Merkez Mahallesi’nde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, mahsur kalan kediyi kurtarmak amacıyla bölgeye Derecik Belediyesi’ne ait itfaiye aracı geldi.

Kedinin kurtarılması için itfaiye aracının merdiveni açıldı. Çalışma sırasında henüz belirlenemeyen bir nedenle kayan merdiven, bölgede bulunan uzman çavuş K.Y.'nin üzerine devrildi.

Ağır yaralanan uzman çavuş kurtarılamadı

Merdivenin altında kalan K.Y., ekiplerin müdahalesiyle bulunduğu yerden çıkarıldı.

Sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırılan 36 yaşındaki uzman çavuş, burada yapılan tüm müdahalelere rağmen yaşamını yitirdi.

Çankırı nüfusuna kayıtlı olduğu öğrenilen K.Y.'nin ölümüyle olay, kedi kurtarma çalışmasının faciaya dönüşmesine neden oldu.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı

Olayın ardından inceleme başlatıldı. İtfaiye merdiveninin neden kayarak devrildiği, yapılacak incelemenin ardından netlik kazanacak.

Aytaç Kurt ve meclis üyeleri Yeni Parti'ye katıldı

Datça Demokrasi Evi'nde düzenlenen katılım törenine Yeni Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Muğla Milletvekili Gizem Özcan, Muğla milletvekilleri Süreyya Öneş Derici ve Cumhur Uzun, Muğla İl Başkanı Nail Kızıl, Datça İlçe Başkanı Ege Curacı ile çok sayıda partili ve yurttaş katıldı.

Törende Dalaman İlçe Başkanı Bilal Sarıhan, Köyceğiz İlçe Başkanı Tanju Satılmış, eski Datça İlçe Başkanı Sezai Öz ve Marmaris İlçe Başkanı Pelin Özbozdağ'ın yanı sıra eski Milletvekili Süleyman Girgin de yer aldı.

“Bugün o rozet sahibini bulacak”

Yeni Parti Datça İlçe Başkanı Ege Curacı, Aytaç Kurt ve belediye meclis üyelerinin daha önce de aynı siyasi irade ve kararlılığı taşıdığını söyledi.

Datça'daki parti yapılanmasının tamamlanması ve belediye meclisi toplantılarının sonuçlanmasının ardından katılımın gerçekleştiğini belirten Curacı, daha önce kullandığı “Bir adet rozetimiz var, yakında sahibini bulacak” sözlerini hatırlattı.

Curacı, “Bugün o rozet sahibini bulacak. Belediye Başkanımız Aytaç Kurt’a ve ardından meclis üyelerimize rozetlerini takacağız” dedi.

Cumhur Uzun: “Çıktığımız yol Türkiye'nin aydınlık yolu”

Yeni Parti Muğla Milletvekili Cumhur Uzun, siyasi mücadelelerinin zorlu bir dönemden geçtiğini belirterek yaşanan gelişmelerin kendilerini yeni bir yol oluşturmaya yönelttiğini söyledi.

Uzun, “İnanıyoruz, güveniyoruz çıktığımız yol Türkiye'nin aydınlık yolu. Gücümüzden hiçbir şey kaybetmedik. Gücün resmileştiği tören söz konusu. İlk günkü kararlılıkla, kimse geride kalmadan dimdik yürümeye devam ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Gizem Özcan: “Yeni Parti hepimizin, halkın partisidir”

Yeni Parti Genel Başkan Yardımcısı Gizem Özcan ise partinin halkın ihtiyaçlarına yanıt vermesi amacıyla kurulduğunu belirtti.

Özcan, “Biz halkın sesini duyan, halkın kurduğu, halkın ihtiyaçlarına yanıt veren bir parti olsun istedik. Ve o partiyi sizler kurdunuz. Hiçbirimizin birbirinden farkı yok. Yeni Parti hepimizin, halkın partisidir” diye konuştu.

Aytaç Kurt'un katılımının önemine de değinen Özcan, Muğla'dan parti mücadelesine güçlü bir katkı geldiğini söyledi.

Süreyya Öneş Derici: “İçim içime sığmıyor”

Yeni Parti Muğla Milletvekili Süreyya Öneş Derici, Aytaç Kurt ve belediye meclis üyelerinin partiye katılımından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Öneş Derici, “İçim içime sığmıyor” diyerek bu heyecanın nedeninin Kurt ve meclis üyelerinin partiye katılımı olduğunu belirtti.

“Atatürk’ün düşünceleri yol gösterici olmaya devam ediyor”

Törende konuşan Datça Belediye Başkanı Aytaç Kurt, Türkiye'nin daha çağdaş, aydın ve özgür olması için mücadele ettiklerini söyledi.

Siyasi değişimin kişilerden ziyade ortaya konulan yol haritasıyla ilgili olduğunu belirten Kurt, Mustafa Kemal Atatürk'ün bir asır önce ortaya koyduğu fikir ve vizyonun önemine dikkat çekti.

Kurt, “Mustafa Kemal Atatürk’ün yüz yıl önce ortaya koyduğu fikirlerin ve vizyonun ne kadar ileri olduğunu her geçen gün biraz daha iyi anlıyoruz” dedi.

Kurt: “Siyaset sorumluluk gerektiriyor”

Siyasetin sorumluluk gerektirdiğini belirten Kurt, siyasetçilerin ülkenin ve yurttaşların sorunlarını sahiplenmesi gerektiğini söyledi.

Kurt, “Ülkenin derdiyle dertleneceksiniz, vatandaşların sorunlarına ortak olacaksınız ve geleceği onlarla birlikte kurmak zorunda hissedeceksiniz” ifadelerini kullandı.

Atatürk'ün düşüncelerinin yol gösterici olmaya devam ettiğini belirten Kurt, bu değerlerden vazgeçilmemesi gerektiğini söyledi.

“Daha özgürlükçü ve adaletli bir Türkiye için mücadele edeceğiz”

Kurt, Yeni Parti çatısı altında Datça'da hizmet üretmeye devam edeceklerini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Biz bu değerlerle ilçemizde hizmet üretmeyi sürdüreceğiz. Daha aydın, daha özgürlükçü, daha paylaşımcı ve adalet duygusunu öne çıkaran bir Türkiye için mücadelemizi sürdüreceğiz.”

Aytaç Kurt'un parti rozeti takıldı

Konuşmaların ardından Datça Belediye Başkanı Aytaç Kurt'un parti rozeti, Yeni Parti Genel Başkan Yardımcısı Gizem Özcan tarafından takıldı.

Belediye meclis üyelerine de rozetlerinin takılmasıyla katılım töreni sona erdi.

Şiddetli yağışın ardından çok sayıda ev ve iş yerini su bastı. Caddelerde bulunan bazı araçlar sel sularına kapılırken, Karavostasi köyünde otomobillerin denize sürüklendiği bildirildi.

Selden en fazla dört köy etkilendi

Kokkala, Alipa, Karavostasi ve İtilo köyleri, yağış ve sel nedeniyle hasarın yoğunlaştığı yerleşim birimleri arasında yer aldı. Bölgede etkili olan şiddetli rüzgarın da olumsuzlukları artırdığı belirtildi.

Mani Belediye Başkan Yardımcısı Yeorgia Lirofoni, bölgede çok sayıda evin zarar gördüğünü açıkladı. Yağışların yol ve köprülerde de hasara neden olduğu belirtildi.

Selden etkilenen bazı vatandaşların geceyi komşu bölgelerde bulunan ve zarar görmeyen spor salonlarında geçirdiği aktarıldı.

İtilo'da bir kadın yıldırım çarpması sonucu yaralandı

Yunanistan Sağlık Bakanı Adonis Georgiadis, İtilo köyünde meydana gelen olayda bir kadının otomobilinin içinde bulunduğu sırada yıldırım çarpması sonucu yaralandığını duyurdu.

Bölgede şiddetli yağışın yanı sıra kuvvetli rüzgar da etkisini gösterdi. Yunanistan Meteoroloji Dairesinin verilerine göre Penteli Tepesi'nde rüzgarın hızı saatte 112 kilometreye ulaştı.

Eğriboz Adası'nın Karistos bölgesinde saatte 107 kilometre hızla esen rüzgarın, Tine Adası'nda ise saatte 104 kilometreye ulaştığı kaydedildi.

Şiddetli rüzgarlar nedeniyle yangın riski uyarısı yapıldı

Ülke genelinde etkili olan kuvvetli rüzgar nedeniyle Yunanistan Sivil Koruma Genel Sekreterliği, vatandaşlar ve ilgili kurumlar için yüksek yangın riski uyarısında bulundu.

Bugün Lutraki iline bağlı Vamvakes Köyü ile Tine, Semadirek ve İskiri adalarında da yangın çıktığı bildirildi. Yangınlarla mücadele sürerken, Mora Yarımadası'nda etkili olan şiddetli yağışın yol açtığı sel nedeniyle hasar tespit çalışmalarının da devam ettiği belirtildi.

Türkiye gazetesinin aktardığına göre hazırlanan kılavuz, illerin afet sonrasında enkaz yönetimini daha sistemli şekilde yürütmesini amaçlıyor.

İlk 72 saat acil müdahale dönemi olacak

Plan kapsamında afet sonrası ilk 72 saat “acil işlemler” dönemi olarak değerlendirilecek.

Bu süreçte öncelik, arama-kurtarma ve yardım çalışmalarının aksamaması için ana yolların açılmasına verilecek. Enkazın dağılımı belirlenerek atık haritası çıkarılacak ve geçici döküm sahaları belirlenecek.

Geçici depolama alanlarının büyüklüğü de ortaya çıkması beklenen enkaz miktarına göre hesaplanacak.

Her 1 milyon metreküp enkaz için 400 bin metrekare alan

Kılavuza göre her 1 milyon metreküp enkaz için yaklaşık 400 bin metrekarelik alan ayrılması öngörülüyor.

Ancak bu alanların belirlenmesinde çevresel riskler dikkate alınacak. Tarım arazileri, dere yatakları, su rezervuarları, taşkın riski bulunan bölgeler ve korunan alanlar geçici döküm sahası olarak kullanılamayacak.

Enkaz ayrıştırılarak yeniden kullanılacak

Toplanan afet atıkları önce kaba ayrıştırmadan geçirilecek. Ardından kırma, eleme ve manyetik ayırma işlemleri uygulanacak.

Tehlikeli maddeler ile asbest içeren atıklar diğer malzemelerden ayrılacak. Beton ve tuğla gibi atıklar ise işlenerek agrega haline getirilecek.

Beton ve tuğla kaldırımda kullanılabilecek

Standartları karşılayan geri dönüştürülmüş malzemelerin yeniden kullanılması planlanıyor.

Bu kapsamda elde edilen malzemeler, uygunluk şartlarını sağlaması halinde kaldırım, yürüyüş yolu ve dolgu yapımında kullanılabilecek.

Böylece afet sonrasında ortaya çıkan büyük miktardaki enkazın yalnızca bertaraf edilmesi yerine ekonomiye yeniden kazandırılması hedefleniyor.

Enkazın yüzde 80'i geri kazanılacak

Yeni yol haritasının en önemli hedeflerinden biri, afet atıklarının yüzde 80'inin geri kazanılması.

Geri dönüştürülemeyen veya yeniden kullanılması mümkün olmayan yaklaşık yüzde 20'lik bölümün ise nihai bertarafa gönderilmesi öngörülüyor.

Planla birlikte afet sonrasında oluşan enkazın çevre ve insan sağlığı açısından oluşturabileceği risklerin azaltılması, aynı zamanda kullanılabilir malzemelerin yeniden ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor.

Milli İrade Platformu ve Türkiye Gönüllü Teşekküller Vakfı (TGTV) tarafından MÜSİAD'ın Bakırköy'deki merkezinde 17. Milli İrade Buluşması düzenlendi. Programa TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un yanı sıra TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, TBMM İdare Amiri ve AK Parti İstanbul Milletvekili Hasan Turan, MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, milletvekilleri, vakıf ve dernek yöneticileri ile vatandaşlar katıldı.

Bilal Erdoğan: “Birlik olduğumuzda güçlüyüz”

Programda konuşan TGTV Mütevelli Heyeti Başkanı Bilal Erdoğan, Türkiye'nin ve dünyanın önemli bir kırılma döneminden geçtiğini söyledi.

Erdoğan, Türkiye'nin “Yeni Türkiye Yüzyılı” vizyonuyla ilerlediğini belirterek, ülkenin güçlenmesi için iç meselelerin çözülerek geride bırakılması gerektiğini ifade etti.

Birliğin önemine vurgu yapan Erdoğan, “Birlik olduğumuzda güçlüyüz, birliğimiz bozulduğunda da zayıfız” mesajını verdi.

Kurtulmuş: “Türkiye önemli bir dönüm noktasından geçiyor”

Bilal Erdoğan'ın ardından konuşan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Türkiye'nin önemli bir dönüm noktasında olduğunu söyledi.

Kurtulmuş, çözüm sürecinin sivil toplum kuruluşları, akademisyenler ve kanaat önderleri tarafından topluma doğru şekilde anlatılmasının önemine dikkat çekti.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yüzyılının önemli bir bölümünün terör nedeniyle kayıplarla geçtiğini belirten Kurtulmuş, terörün Türkiye'ye alternatif maliyetinin 2,3 trilyon dolar olduğunu ifade etti.

“Geçmişteki çözüm girişimleri akamete uğratıldı”

Kurtulmuş, geçmişte terör sorununu çözmek amacıyla çeşitli siyasi aktörlerin girişimlerde bulunduğunu söyledi.

Necmettin Erbakan, Turgut Özal, Süleyman Demirel ve Bülent Ecevit'in de aralarında bulunduğu siyasetçileri anan Kurtulmuş, geçmişte çözüm yönünde atılan adımların suikast ve provokasyonlarla sekteye uğratıldığını savundu.

Kurtulmuş, 2013-2014 yıllarında yürütülen ve kamuoyunda “Dolmabahçe Mutabakatı” olarak bilinen sürecin de sona erdiğini belirterek, bu sürecin FETÖ'nün bazı unsurları tarafından akamete uğratıldığını öne sürdü.

“Bu Türkiye demokrasisinin zaferidir”

Kurtulmuş, 10 Ağustos 2026'da TBMM'de 467 milletvekilinin oyuyla kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi Yasası'nın önemli bir aşama olduğunu söyledi.

Farklı siyasi partilerin ortak bir noktada buluşmasını “Türkiye demokrasisinin zaferi” olarak nitelendiren Kurtulmuş, Meclis bünyesinde yürütülen çalışmaların ardından hazırlanan raporun da bu sürece katkı sunduğunu belirtti.

“Bizim örneğimizde üçüncü göz milletin kendisidir”

Dünyadaki çatışma çözümü modellerinde “üçüncü göz” mekanizmasının bulunduğunu söyleyen Kurtulmuş, Türkiye'deki modelin bundan farklı olduğunu savundu.

Kurtulmuş, “Bizim örneğimizde üçüncü göz yoktur. Üçüncü göz de, birinci göz de bizatihi milletin kendisidir ve milletin temsilcileridir” ifadelerini kullandı.

Kurtulmuş, süreçte Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve destek veren siyasi parti liderlerine teşekkür etti.

"Bölgesel gelişmeler süreci kolaylaştırdı"

Suriye'deki rejim değişikliği ve Türkiye ile yakın ilişkiler içerisinde olan bir yönetimin göreve gelmesinin süreci kolaylaştıran gelişmeler arasında olduğunu belirten Kurtulmuş, Suriye'deki entegrasyonun başarılı olması halinde bölgesel çatışma ihtimalinin azalacağını söyledi.

Kurtulmuş ayrıca İran'ın kuzeyindeki PJAK bölgesinde bir ayaklanma yaşanmamasının ve bölge ülkelerinde İsrail'in tehdit olarak görülmesinin Türkiye açısından olumlu gelişmeler olduğunu ifade etti.

“Elinde silah olan örgüt silahlarını bırakacağını söylüyorsa...”

Kurtulmuş, 27 Nisan 2025'te İmralı tarafından yapılan açıklamayla örgütün yeni bir sürece girdiğini söyledi.

Örgütün silahlı mücadele dönemini geride bırakması ve silahlarını bırakması yönündeki iradenin sürecin bugünkü noktaya gelmesinde etkili olduğunu belirten Kurtulmuş, temel hedefin Türkiye'de hiçbir Kürt gencinin silahlı mücadele gerekçesiyle dağa çıkmayacağı bir ortam oluşturmak olduğunu ifade etti.

Kurtulmuş, sürecin bir parti ya da iktidar meselesi olmadığını, Türkiye'nin ve bütün siyasi partilerin ortak meselesi olduğunu söyledi.

“Yasada üç tane sigorta var”

Kurtulmuş, Meclis'ten geçen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'da üç ayrı güvence bulunduğunu söyledi.

Kurtulmuş'un açıklamasına göre ilk güvence, örgütün silahlarını bıraktığının ve kendisini feshettiğinin güvenlik birimleri tarafından tespit edilmesi ve Milli Güvenlik Kurulu'nda kabul edilmesi.

İkinci güvence, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulacak kurulun dosyaları tek tek incelemesi. Üçüncü güvence ise TBMM bünyesinde siyasi partilerin oluşturacağı izleme komisyonunun süreci takip etmesi.

Kurtulmuş, PKK, PYD ve KCK dışındaki örgütlerin yasadan yararlanamayacağını da söyledi.

Yasadan yararlanmak için 6 aylık süre

Kurtulmuş, yasanın uygulanmaya başlamasının ardından silah bırakan ve örgütsel faaliyetlerden vazgeçtiğini beyan eden örgüt mensupları için 6 aylık bir süre öngörüldüğünü belirtti.

İmralı dahil örgütün üst düzey yöneticilerinin mevcut haliyle yasadan yararlanmasının mümkün olmadığını savunan Kurtulmuş, bu konuda yasanın açık olduğunu ifade etti.

“Bu yol kardeşlik yoludur”

Yasanın tek başına bütün sorunları çözmeyeceğini belirten Kurtulmuş, temel amacın terör örgütünün silahlarını bırakması ve kendisini tasfiye etmesi olduğunu söyledi.

Kurtulmuş, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun hazırladığı raporun “Terörsüz Türkiye'nin kapısını araladığını”, çıkarılan yasanın ise bu kapıyı açtığını ifade etti.

“Bu yol kardeşlik yoludur, bütünleşme yoludur” diyen Kurtulmuş, Türkiye'nin farklı bölgelerinin birbiriyle daha fazla bütünleşmesi gerektiğini belirtti.

“Önümüzdeki dönem Türkiye için yükseliş dönemi”

Kurtulmuş, önümüzdeki dönemin Türkiye'nin yükselişine şahit olunacak bir dönem olacağını söyledi.

Sürecin geldiği noktanın kıymetinin bilinmesi gerektiğini belirten Kurtulmuş, bundan sonraki hedefin barış iklimini kalıcı kardeşliğe ve toplumsal bütünleşmeye dönüştürmek olduğunu ifade etti.

“Yeniden bir ayrılık senaryosu yazılırsa buna fırsat vermeyeceğiz”

Kurtulmuş, Türkiye'nin terör sorunundan kurtulmasını istemeyen iç ve dış odakların bulunduğunu ileri sürdü.

467 milletvekilinin oyuyla yasanın kabul edilmesinin ardından bazı ülkelerde ve enstitülerde yeni ayrılık senaryolarının hazırlanıyor olabileceğini savunan Kurtulmuş, sözlerini şöyle tamamladı:

“Unutmayın içeride ve dışarıda bu iş olmasın, Türk Devleti artık bu meseleden kurtulmasın, tekrar uğraşmaya devam etsin diye plan yapan, hesap yapan nice odaklar var. 467 oyla yasanın kabul edildiği günün akşamı kim bilir hangi ülkedeki, hangi enstitüde masaların üstüne haritalar konuldu ve yeniden bir ayrılık senaryosu nasıl yazılır, bunların çalışmaları başladı. Buna fırsat vermeyeceğiz.”

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!