%2,5 oranındaki TL cinsinden ilave zorunlu karşılık yürürlükten kaldırıldı

Merkez Bankası, geçmiş dönemde devreye alınan ve bankalar üzerinde ek yük oluşturan mikro ihtiyati bir tedbiri sonlandırdığını açıkladı. Banka, 2023 yılında yürürlüğe alınan ve halen yüzde 2,5 oranında uygulanan döviz cinsinden mevduat/katılım fonları için Türk lirası cinsinden ilave zorunlu karşılık tesisi uygulamasını yürürlükten kaldırdı.

Yabancı para karşılık oranlarına 2 puanlık artış

İlave uygulamayı kaldıran TCMB, eş zamanlı olarak doğrudan yabancı para mevduat ve katılım fonlarına uygulanan genel zorunlu karşılık oranlarında artışa gitti. Piyasadaki döviz likiditesini ve parasal sıkılığı dengelemek amacıyla yabancı para mevduat/katılım fonlarına uygulanan zorunlu karşılık oranları, vadesiz ve 1 aya kadar vadeli hesaplarda yüzde 30'dan yüzde 32'ye, daha uzun vadeli hesaplarda ise yüzde 26'dan yüzde 28'e yükseltildi.

Banka, mevduat kabul eden finansal kuruluşların yeni oranlar üzerinden gerçekleştireceği operasyonel takvimi de netleştirdi. Yapılan açıklamada, güncellenen oranlar üzerinden zorunlu karşılık tesisinin 17 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirileceği belirtildi. Bu kararla birlikte bankacılık sisteminde Türk lirası likidite yönetiminin desteklenmesi ve sadeleşme adımlarıyla aktarım mekanizmasının güçlendirilmesi hedefleniyor.

"Tarihimizde ilk kez gruplardan çıktığımız için gururluyuz"

Müsabakanın ardından karmaşık duygular içinde olduğunu ve turnuvanın en genç takımı olarak önemli bir eşiği aştıklarını belirten Diallo, takımının gösterdiği genel performansa dair şu ifadeleri kullandı:

"Hayal kırıklığı yaşıyoruz çünkü bu turnuvada çok ileri gidebileceğimizi düşünüyorduk. Ancak futbol bu, bu turnuvadan ders çıkarıp bir dahaki sefere daha ileri gideceğiz. İkinci golü çok kolay yediğimizi düşünüyorum. Rakip forvete bu kadar boş alan bırakırsanız, sonu hüsran olur. Dünya Kupası'nda ilk kez grup aşamasından çıktık bu sebeple karmaşık duygular içindeyim. Önceki nesillerin başaramadığı bir şeyi başardığımız için gururluyuz. Bu turnuvadaki en genç takımız, bu yüzden şu ana kadar başardıklarımızdan dolayı gurur duyuyoruz. Ancak takımımızdaki kaliteyi, her an fark oluşturabilecek oyuncuları ve bu turnuvada çok ileri gidebileceğimizi bildiğimiz için büyük bir hayal kırıklığı yaşıyoruz."

"Haaland gibi bir oyuncuyu yalnız bırakırsanız işiniz zor olur"

Karşılaşmanın dengeli bir oyun içinde geçtiğini ancak Norveç'in yakaladığı fırsatları skora dönüştürmekte daha başarılı olduğunu vurgulayan 23 yaşındaki futbolcu, Norveç'in dünyaca ünlü santrforu Erling Haaland hakkında ise şu tespitte bulundu:

"Biz ilk yarıda bulduğumuz şansları değerlendiremedik. Yüzde 50-50 giden bir maçtı ancak onlar kazandı. Bir üst turda Norveç'e başarılar diliyorum. Norveç, iyi bir takım. Haaland gibi bir oyuncuyu bu tür bir maçta, bu tür anlarda yalnız bırakırsanız işiniz zor olur çünkü herkes onun dünya klasında bir oyuncu olduğunu biliyor."

"Elendikten sonra golümün bir önemi kalmıyor"

Mücadelede Fildişi Sahili adına fileleri havalandıran tek isim olan Diallo, attığı gole dair hislerini aktarırken takımın elenmesinin bu sevinci gölgelediğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

"Golüm harikaydı ancak sonuçta turnuvadan elendikten sonra bunun bir önemi kalmıyor. Bu turnuvada gol atmak benim için bir hayalin gerçekleşmesiydi, bu yüzden çok mutluyum ancak elenmek bizi üzdü."

Norveç bu sonuçla adını son 16 turuna yazdıran ekip olurken, Fildişi Sahili 2026 Dünya Kupası organizasyonuna son 32 turunda veda etmiş oldu.

Bakanlıktan yapılan kurumsal açıklamada, yeni nesil pazarlama yöntemleri karşısında tüketicilerin bilgi eksikliğinin istismar edilmesini önlemek adına yoğun denetimlerin sürdüğü belirtilerek getirilen yasal zorunluluklar paylaşıldı.

"Yapay zeka karakterleri açıkça belirtilecek, dijital kopyayla tavsiye yasak"

Yeni yönetmelikte, hızla yaygınlaşan yapay zeka teknolojilerinin reklam sektöründeki kullanım sınırları ve şeffaflık kriterleri net bir şekilde çizildi. Ticaret Bakanlığı, yapay zekayla oluşturulan reklamlara getirilen yeni yükümlülükleri şu ifadelerle doğrudan aktardı:

"Reklamlarda yapay zeka teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutulmuştur. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zeka teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklanmıştır."

Şikayet platformlarında cevap süresi 48 saate düşürüldü

Tüketicilerin satın alma kararlarını doğrudan etkileyen internet üzerindeki şikayet ve değerlendirme süreçlerine yönelik de satıcıları yakından ilgilendiren operasyonel bir değişiklik yapıldı. Bakanlık, şikayetlerin yayımlanma prosedüründeki yeni zaman sınırını şu sözlerle duyurdu:

"Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürülmüştür. Bu süre içinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacaktır."

Sürece ek olarak, satın alım aşamasına dair doğrulama yapılmasının teknik olarak mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmelerinin yayınlanması tamamen yasaklandı.

Çocuklara hedefli reklam yasaklandı, indirim kuralları değişti

Hedefli reklamcılık uygulamalarında reklam verenlere, reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan erişilebilir bilgi sunma şartı getirildi. Açıklamada, "Çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılmasının yasaklandığına" dikkat çekildi.

İndirimli ve koşullu satışlara dair fiyat karmaşasını önleyecek yeni referans süresi ise şu şekilde açıklandı:

"Tüketicilere indirim ya da başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan koşullu satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacak. İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecektir. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacaktır."

"Çevre dostu' gibi kavramların açıklamasız kullanılması yasaklandı"

Sosyal medya içerik üreticilerinin (influencer) paylaşımlarından menfaat elde etmesi durumunda "reklam" veya "tanıtım" ibaresi kullanması zorunlu hale getirilirken; falcı, medyum ve astrolog reklamı yasaklarına "yasa dışı şans oyunları" da eklendi. Yeşil aklama (greenwashing) uygulamalarının önüne geçmek adına çevresel beyanlara getirilen kısıtlama ise şöyle aktarıldı:

"'Çevre dostu' gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların, yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test-değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanmasının zorunlu tutuldu."

Son olarak, takviye edici gıdaların normal besinlerin yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde tanıtılması ve akademik ünvanların aldatıcı biçimde kullanılması da yönetmelik kapsamına alınarak engellendi.

"Hollanda ile çalışmamın sona ermesi acı verici"

Uluslararası spor medyasında geniş yankı uyandıran istifa kararını yazılı bir deklarasyonla duyuran 63 yaşındaki Ronald Koeman, ülkesinin başında dünya şampiyonluğu kupasını kaldırma hedefine ulaşamamış olmanın üzüntüsünü paylaştı. Koeman, yaptığı resmi veda açıklamasında şu doğrudan ifadelere yer verdi:

"Dün gece, Hollanda Milli Takımı'nın teknik direktörlüğü görevini bırakma kararı aldım. Hollanda ile çalışmamın sona ermesi acı verici. Karışık duygularla veda ediyorum. Tabii ki, dünya şampiyonluğu kazanmak istedim. Bu hayal, futbolun bana getirdiği her şeyden öte. Tüm bu yılların güveni, eleştirileri, desteği, hayal kırıklıkları ve daha fazsası için teşekkür ederim."

Fas, penaltılarda "Portakallar"ı eledi

Hollanda futbol tarihine geçecek bu erken vedanın kapısını açan maç ise tam bir taktik savaşına sahne oldu. Dünya Kupası son 32 turu mücadelesinde normal süresi ve uzatma bölümleri büyük bir çekişmeyle geçen karşılaşmada, seri penaltı atışları sonucunda Hollanda'yı 3-2 mağlup eden Fas, tarihi bir zafere imza atarak adını son 16 turuna yazdırmıştı. Bu eleniş, gruptan lider olarak çıkan Hollanda kamuoyunda sert eleştirilere yol açmıştı.

32. dakikada Kounde'nin sağ kanattan kestiği topa arka direkte dokunan Mbappe'nin vuruşunda top yan direkten döndü. Dönen topu İsveç savunmasında Lindelöf uzaklaştırdı.

36. dakikada Rabiot’nun pasıyla buluşan Olise’nin şık röveşatası üst direkten geri geldi; pozisyonu takip eden Dembele’nin şutu ise az farkla dışarı çıktı.

Baskısını her geçen dakika artıran Fransa, aradığı golü 45. dakikada buldu. Ousmane Dembele'nin şık pasıyla sol kanattan ceza sahasına sızan Kylian Mbappe, topu sağına çekip uzak köşeye harika bir plase göndererek takımını soyunma odasına 1-0 önde götürdü.

İkinci yarıda Barcola ve Olise resitali

İkinci yarıya da aynı oyun dominasyonuyla başlayan Fransa, farkı açmakta gecikmedi. 53. dakikada Michael Olise’nin derinlemesine pasında kaleci Zetterström ile karşı karşıya kalan Bradley Barcola, sert ve düzgün bir vuruşla skoru 2-0’a getirdi.

Maçın fişini çeken gol ise yine gecenin yıldızından geldi. 74. dakikada sahanın yıldızlarından Olise'nin şık ara pasında ceza sahası sol çaprazında topla buluşan Kylian Mbappe, bekletmeden yaptığı tek vuruşla meşin yuvarlağı uzak köşeden ağlarla buluşturdu ve maçın skorunu tayin etti: 3-0. Bu sonuçla İsveç, 2026 Dünya Kupası serüvenine veda ederken, Fransa şampiyonluk yürüyüşünü sürdürdü.

Kylian Mbappe tarih yazdı: Klose’yi geçti, Messi’nin ensesinde!

İsveç karşısında yaptığı dubleyle maça damga vuran Kylian Mbappe, sadece takımını turlatmakla kalmadı, aynı zamanda dünya kupası tarihinin altın sayfalarını yeniden yazdı.

Dünya Kupası tarihinde çıktığı 9 eleme turu maçında 10 gole ulaşan Mbappe; Brezilyalı efsaneler Leonidas (8) ve Ronaldo’yu (8) geride bırakarak turnuva tarihinin eleme turlarında en çok gol atan oyuncusu unvanını tek başına ele geçirdi.

Turnuva tarihindeki toplam gol sayısını 18’e çıkaran Fransız süper star, 16 gollü Alman efsane Miroslav Klose'yi geride bıraktı. Bu alanda zirvede ise 19 golle Arjantinli Lionel Messi yer alıyor.

Fransa 3 golden aşağı atmıyor

Didier Deschamps yönetimindeki Fransa, 2026 Dünya Kupası'nda kelimenin tam anlamıyla bir gol makinesine dönüşmüş durumda. Turnuvada şu ana kadar oynadığı 4 müsabakada da rakiplerine en az 3 gol atan Horozlar, şampiyonluk yolunda rakiplerine adeta gözdağı veriyor.

Barbarez’den saha ortasında taktik zirve

Bosna Hersek A Milli Futbol Takımı, karşılaşmanın oynanacağı şehirde yer alan San Jose Park tesislerinde son idmanını tamamladı. Teknik direktör Sergej Barbarez yönetiminde gerçekleştirilen antrenmanın ilk 15 dakikalık bölümü, FIFA regülasyonları gereği uluslararası basın mensuplarının takibine açık tutuldu.

Antrenman düdüğü çalmadan önce teknik direktör Sergej Barbarez'in, saha ortasında tüm oyuncuları etrafına toplayarak kısa ancak motivasyonu yüksek bir toplantı gerçekleştirmesi dikkat çekti. Deneyimli teknik adamın, ev sahibi seyirci baskısına karşı oyuncularına saha içi disiplin ve konsantrasyon uyarısında bulunduğu öğrenildi.

Basına kapalı bölümde ABD provası

Futbolcuların moralli ve istekli göründüğü antrenman, dinamik ısınma hareketlerinin ardından pas organizasyonlarıyla başladı. Daha sonra dar alanda top kapma ve baskıdan çıkma varyasyonları üzerinde duran Bosna Hersekli futbolcular, idmanın basına açık olan ilk 15 dakikalık bölümünü bu şekilde noktaladı.

Medyaya kapatılan ve gizlilik içinde yürütülen ana bölümde ise tamamen ABD takımının analizine yönelik stratejik hamleler denendi. Teknik heyetin; ABD'nin hızlı hücum silahlarını durdurmaya yönelik savunma kurguları, duran top kombinasyonları ve çeyrek final yolunda son 16'ya kalacak takımı belirleyecek olası bir penaltı atışı senaryosu üzerinde durduğu belirtildi.

Ankara ilçe ilçe hava durumu tahminleri (1 Temmuz 2026)

Merkez ve Yoğun Nüfuslu İlçeler

• ÇANKAYA: 18°C, 33°C — Az bulutlu ve açık

• KEÇİÖREN: 19°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

• YENİMAHALLE: 18°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

• MAMAK: 17°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

• ETİMESGUT: 17°C, 35°C — Az bulutlu ve açık

• SİNCAN: 18°C, 35°C — Az bulutlu ve açık

• ALTINDAĞ: 19°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

• PURSAKLAR: 18°C, 33°C — Az bulutlu ve açık

• GÖLBAŞI: 16°C, 32°C — Az bulutlu ve açık

Kuzey ve Batı İlçeleri

• KAHRAMANKAZAN: 16°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

• BEYPAZARI: 19°C, 36°C — Az bulutlu ve açık (İl genelinin en sıcak yerlerinden biri)

• NALLIHAN: 18°C, 37°C — Az bulutlu ve açık (Ankara'nın en sıcak ilçesi)

• AYAŞ: 18°C, 35°C — Az bulutlu ve açık

• KIZILCAHAMAM: 12°C, 31°C — Az bulutlu ve açık

• ÇAMLIDERE: 11°C, 30°C — Az bulutlu ve açık

• GÜDÜL: 16°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

Güney ve Doğu İlçeleri

• POLATLI: 18°C, 36°C — Az bulutlu ve açık

• HAYMANA: 15°C, 31°C — Az bulutlu ve açık

• ŞEREFLİKOÇHİSAR: 19°C, 36°C — Az bulutlu ve açık

• BALA: 15°C, 30°C — Az bulutlu ve açık

• ÇUBUK: 14°C, 32°C — Az bulutlu ve açık

• AKYURT: 15°C, 32°C — Az bulutlu ve açık

• ELMADAĞ: 15°C, 31°C — Az bulutlu ve açık

• KALECİK: 17°C, 36°C — Az bulutlu ve açık

• EVREN: 18°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

İşte Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından paylaşılan veriler doğrultusunda, 1 Temmuz 2026 Çarşamba günü il il detaylı hava durumu haritası:

Marmara Bölgesi

Bölge genelinin az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor. Ancak güney kesimlerde öğleden sonra bulutluluk oranının artması bekleniyor.

• İSTANBUL: 23°C, 33°C — Az bulutlu ve açık

• BURSA: 22°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

• ÇANAKKALE: 22°C, 36°C — Az bulutlu ve açık

• KIRKLARELİ: 21°C, 33°C — Az bulutlu ve açık

Ege Bölgesi

Genel olarak az bulutlu ve açık bir hava hakim olacak. Ancak öğle saatlerinden sonra Balıkesir’in batı ve güneyi ile Manisa’nın kuzey ve batı kesimlerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış geçişleri görülecek.

• İZMİR: 25°C, 35°C — Az bulutlu ve açık

• DENİZLİ: 24°C, 39°C — Az bulutlu ve açık (Yüksek sıcaklık uyarısı)

• MUĞLA: 20°C, 35°C — Az bulutlu ve açık

• A.KARAHİSAR: 18°C, 33°C — Az bulutlu ve açık

Akdeniz Bölgesi

Bölge genelinde az bulutlu ve açık, bol güneşli bir yaz günü yaşanacak. Nem oranının yüksek seyretmesi bekleniyor.

• ANTALYA: 25°C, 33°C — Az bulutlu ve açık

• ADANA: 23°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

• BURDUR: 19°C, 35°C — Az bulutlu ve açık

• HATAY: 22°C, 31°C — Az bulutlu ve açık

İç Anadolu Bölgesi

Güneşli ve sıcak havanın hakim olduğu bölgede herhangi bir yağış riski öngörülmüyor.

• ANKARA: 18°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

• ESKİŞEHİR: 19°C, 35°C — Az bulutlu ve açık

• KONYA: 20°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

• YOZGAT: 14°C, 29°C — Az bulutlu ve açık

Batı Karadeniz Bölgesi

Az bulutlu ve açık geçeceği tahmin edilen bölgede, kıyı kesimler ile iç kesimler arasındaki sıcaklık farkı dikkat çekiyor. Bartın çevresinde yüksek sıcaklık öngörülüyor.

• BARTIN: 18°C, 38°C — Az bulutlu ve açık

• BOLU: 17°C, 33°C — Az bulutlu ve açık

• KASTAMONU: 15°C, 33°C — Az bulutlu ve açık

• ZONGULDAK: 20°C, 29°C — Az bulutlu ve açık

Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi

Kıyı şeridinde hafif nemli ve az bulutlu bir hava beklenirken, iç kesimlerde güneş etkisini gösterecek.

• AMASYA: 18°C, 35°C — Az bulutlu ve açık

• SAMSUN: 20°C, 30°C — Az bulutlu

• RİZE: 19°C, 28°C — Az bulutlu

• TRABZON: 22°C, 27°C — Az bulutlu

Doğu Anadolu Bölgesi

Gece ve sabah saatlerinde serin bir havanın etkili olduğu bölgede, gün içinde az bulutlu ve açık bir gökyüzü hakim olacak.

• MALATYA: 18°C, 34°C — Az bulutlu ve açık

• ERZURUM: 10°C, 27°C — Az bulutlu ve açık

• VAN: 14°C, 26°C — Az bulutlu ve açık

• KARS: 7°C, 25°C — Az bulutlu ve açık (Yurdun en serin ili)

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Bölge genelinde aşırı sıcak hava dalgası etkisini sürdürüyor. Şanlıurfa başta olmak üzere birçok ilde termometreler 40°C ve üzerini gösterecek. Uzmanlar, güneş çarpmasına karşı dikkatli olunması çağrısında bulundu.

• ŞANLIURFA: 27°C, 40°C — Az bulutlu ve açık (Termometrelerin zirvesi)

• GAZİANTEP: 22°C, 39°C — Az bulutlu ve açık

• DİYARBAKIR: 18°C, 38°C — Az bulutlu ve açık

• MARDİN: 25°C, 36°C — Az bulutlu ve açık

YASAMA BÖLÜMÜ

KANUN

7587 Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

CUMHURBAŞKANI KARARLARI

–– Bazı Sanayi Ürünlerinin İthalatında Tarife Kontenjanı Uygulanması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayısı: 11484)

–– İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar (Karar Sayısı: 11485)

–– Bazı Sanayi Ürünlerinin İthalatında Tarife Kontenjanı Uygulanması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayısı: 11486)

–– Bazı Sanayi Ürünlerinin İthalatında Tarife Kontenjanı Uygulanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11487)

–– Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Dolu ve Boş Kadrolarda Değişiklik Yapılması Hakkında Karar (Karar: 2026/152)

YÖNETMELİKLER

–– Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

TEBLİĞLER

–– İthalatta Kota ve Tarife Kontenjanı İdaresine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2026/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2026/7)

–– İthalatta Kota ve Tarife Kontenjanı İdaresine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2026/2)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2026/8)

–– İthalatta Kota ve Tarife Kontenjanı İdaresine İlişkin Tebliğ (No: 2026/9)

–– Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

–– Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/10)

KURUL KARARI

–– Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 20/05/2026 Tarihli ve 2026/1095 Sayılı Kararı

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânları

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Devletin işlettiği 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü geçiş ücretlerinde ise herhangi bir değişiklik yapılmadı.

Karayolları Genel Müdürlüğü sitesinde belirtilen güncel fiyat tarifeleri şöyle:

1915 Çanakkale Köprüsü geçiş ücretleri

1. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 995,00 TL'den 1.170,00 TL'ye yükseldi.

2. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 1.245,00 TL'den 1.465,00 TL'ye yükseldi.

3. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 2.240,00 TL'den 2.635,00 TL'ye yükseldi.

4. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 2.490,00 TL'den 2.925,00 TL'ye yükseldi.

5. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 3.755,00 TL'den 5.560,00 TL'ye yükseldi.

6. Sınıf Araçlar (Motosiklet): Geçiş ücreti 250,00 TL'den 295,00 TL'ye yükseldi.

Osmangazi Köprüsü geçiş ücretleri

1. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 995,00 TL'den 1.170,00 TL'ye yükseldi.

2. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 1.590,00 TL'den 1.870,00 TL'ye yükseldi.

3. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 1.890,00 TL'den 2.225,00 TL'ye yükseldi.

4. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 2.505,00 TL'den 2.950,00 TL'ye yükseldi.

5. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 3.165,00 TL'den 3.720,00 TL'ye yükseldi.

6. Sınıf Araçlar (Motosiklet): Geçiş ücreti 695,00 TL'den 820,00 TL'ye yükseldi.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü geçiş ücretleri

1. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 95,00 TL'den 110,00 TL'ye yükseldi.

2. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 125,00 TL'den 145,00 TL'ye yükseldi.

3. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 235,00 TL'den 270,00 TL'ye yükseldi.

4. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 595,00 TL'den 690,00 TL'ye yükseldi.

5. Sınıf Araçlar: Geçiş ücreti 740,00 TL'den 860,00 TL'ye yükseldi.

6. Sınıf Araçlar (Motosiklet): Geçiş ücreti 65,00 TL'den 75,00 TL'ye yükseldi.

Bakanlığın açıklamasına göre, saldırılarda yaşamını yitirenlerin sayısı 4 bin 246'ya yükselirken, yaralı sayısı da 12 bin 190 olarak kaydedildi.

Bir önceki gün yayımlanan resmi açıklamada ise can kaybının 4 bin 243 olduğu belirtilmişti. Son verilerle birlikte ölü sayısına üç kişinin daha eklendiği bildirildi.

İsrail ordusu, 2 Mart'ta Lübnan genelinde yoğun hava saldırıları başlatmış, ülkenin güneyindeki birçok yerleşim birimini hedef alarak bazı bölgelerde fiili kontrol sağlamıştı. Saldırıların ardından Lübnan hükümeti, ülke genelinde yerinden edilen kişi sayısının 1 milyonu geçtiğini açıklamıştı.

Öte yandan, ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen diplomatik girişimler sonucunda taraflar arasında geçici ateşkes sağlanmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin üç hafta süreyle uzatıldığını duyurmuştu.

Daha sonra 14-15 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirilen üçüncü tur görüşmelerde, Lübnan ile İsrail arasında ateşkesin 17 Mayıs'tan itibaren 45 gün daha uzatılması konusunda mutabakata varılmıştı.

İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin, Seferihisar Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2026/394 sayılı dosyasında 'Rüşvet Vermek, Rüşvet Almak, İcbar Suretiyle İrtikap (3 kez), Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma' suçlarından soruşturmaya başlandığı ve tutuklama tedbiri uygulanması üzerine, Anayasanın 127’nci maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 47’nci maddesi uyarınca geçici bir tedbir olarak İçişleri Bakanlığı'nca görevden uzaklaştırılmıştır."

Sosyal medya hesabından paylaştığı video mesajla düzenlemeyi duyuran Bakan Yumaklı, vatandaşların sipariş vermeden önce yiyecek ve içeceklerin içeriğine kolayca ulaşabilmesini hedeflediklerini belirtti. Uygulama kapsamında tüketiciler, ürünlerin içeriği, alerjen bilgileri ve enerji (kalori) değerlerini fiziksel menüler, dijital ekranlar ya da QR kodlar üzerinden görüntüleyebilecek.

Yeni sistemle birlikte tüketicilerin hem sağlık durumlarına hem de kişisel beslenme tercihlerine uygun seçim yapmasının kolaylaşması amaçlanırken, denetim sürecinde vatandaşların da daha etkin rol üstlenmesi hedefleniyor.

Uygulamaya ilişkin açıklamalarda bulunan Bakan Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:

"Restoran ve kafelerde şeffaf menü uygulamasına geçişi zorunlu hale getiriyoruz. Artık sipariş verirken yemeğinizin içindeki malzemeleri, alerjenleri ve enerji (kalori) değerlerini menülerden, dijital ekranlardan veya QR kodlarla şeffafça görebileceksiniz. Sağlığınız ve kişisel tercihleriniz için en doğru seçimi yapabilmeniz adına denetim artık sizin de elinizde."

Fidan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Türkiye-AB ilişkilerinin yanı sıra Orta Doğu ve Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere güncel bölgesel ve küresel krizlerin masaya yatırıldığını aktardı.

Vize, göç ve dış politika başlıkları masada

Görüşmelerde dış politikadan bağlantısallığa, ticaretten göç ve vize meselelerine kadar Türkiye-AB ilişkileri bağlamındaki tüm güncel gelişmelerin değerlendirildiğini belirten Fidan, sürece ilişkin şu mesajları verdi:

"Sayın Cumhurbaşkanımızın da ifade ettikleri gibi, AB üyeliği ülkemiz için stratejik bir hedef olmaya devam etmektedir. AB ile ilişkilerimizi bu anlayış temelinde geliştirmeye hazırız. AB’nin de Türkiye ile olan ilişkilerini nesnel kriterler ve liyakat temelinde, ayrımcılık yapmadan ilerletmesini bekliyoruz."

"İlişkileri arzu ettiğimiz seviyeye taşıması için önemli bir adım"

Avrupa Komisyonu'nun üç üst düzey isminin Türkiye'ye gerçekleştirdiği ortak ziyaretin anlamına da dikkat çeken Dışişleri Bakanı Fidan, "Bu ortak ziyaretin, Türkiye ile AB arasındaki ilişkileri arzu ettiğimiz seviyeye taşıma yönünde önemli bir adım teşkil etmesini temenni ediyoruz"değerlendirmesinde bulundu.

2- İhalenin

3- İhale konusu yapım işinin

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.
6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.
7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.
8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.
9- İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine hale yapılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.
10- Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.
11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.
12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.
13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (YüzYirmi) takvim günüdür.
14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.
15- Diğer hususlar:

İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (N): 1,00
Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.

"Resmi makamlar bünyesinde böyle bir merkez yok"

Açıklamada, söz konusu içeriklerde yer alan "öncelikli kurum çalışanları için başvuru portalı oluşturulduğu" yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı vurgulandı. Ayrıca, devletin resmi kurumları bünyesinde bu isimle faaliyet gösteren herhangi bir merkezin bulunmadığı bildirildi.

Siber saldırı girişimi için adli süreç başlatıldı

DMM, paylaşılan sahte belgeler ile başvuru ekranlarının hiçbir resmi makam tarafından hazırlanmadığını ve bunun bir siber korsanlık faaliyeti olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Kamu kurumlarının isim ve logoları taklit edilerek hazırlanan bu tarz sahte paylaşımlar, kamuoyunu yanıltmaya ve siber korsanlık yoluyla kişisel bilgileri ele geçirmeye yönelik girişimlerdir. Söz konusu sahte içerikleri üreten ve yayan odaklara yönelik gerekli adli süreçler ivedilikle başlatılmıştır."

Açıklamanın sonunda vatandaşlar ile kamu personeline, bu tür manipülatif içeriklere karşı dikkatli olunması çağrısında bulunuldu. Resmi duyuru ve gelişmelerin yalnızca yetkili kurumların resmi iletişim kanalları üzerinden takip edilmesi gerektiği de bir kez daha hatırlatıldı.

"LeBron James, tarihin en büyük sporcularından biridir. Lakers'ta geçirdiği 8 yıl için ona her zaman minnettar olacağız. 2020'de hayal edilebilecek en zorlu koşullarda kırdığı sayısız rekorlarla bizi şampiyonluğa taşıdı. Ona hem saha içinde hem de saha dışında gelecekte her şeyin en iyisini diliyoruz. O, Lakers ailesinin her zaman değerli bir parçası olarak kalacak."

NBA kariyerinde dört kez normal sezon MVP'si ve dört kez finallerin En Değerli Oyuncusu (Finals MVP) seçilen LeBron James, ayrıca 22 kez All-Star kadrosunda yer alma başarısı gösterdi.

ABD basınında yer alan iddialara göre, serbest oyuncu konumundaki ve NBA'deki 24. sezonuna hazırlanan James'e Golden State Warriors'ın yanı sıra eski takımları Miami Heat ile Cleveland Cavaliers da ilgi gösteriyor.

Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurulu'nda, CHP, DEM Parti ve Yeni Yol Partisi'nin emeklilerin yaşadığı ekonomik krizin araştırılması ve aylıkların artırılması yönündeki grup önerileri ele alındı.

"Bir Demirel, bir Erbakan olamıyorsunuz"

Görüşmelerde partisinin önerisi üzerine söz alan Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, TÜİK'in açıkladığı enflasyon rakamlarına tepki gösterdi. TÜİK içerisinde her partiden temsilcilerin ve uzmanların bulunacağı bir komisyon kurulmasını öneren Özdağ, iktidara şu sözlerle yüklendi:

"Vatandaşlarımızın, 4,5 milyon memurumuzun, 17 milyon 700 bin emeklimizin parasını haksız bir şekilde onların cebinden alıyorsunuz, onlara az maaş veriyorsunuz, onları enflasyona ezdiriyorsunuz; bir Demirel olamıyorsunuz, bir Erbakan olamıyorsunuz. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemiyle beraber savrulduğunuzu görüyoruz."

"Emekli yüzünüze tükürse yeridir"

İyi Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşcı ise iktidarın "kaynak yetmiyor" gerekçesini sert bir dille eleştirdi. Başkentteki estetik harcamalarına dikkat çeken Taşcı, "NATO zirvesine geleceklerin başkentin sefaletini görmemeleri için günlerdir harcanan para milyarlarca lirayı geçti, su gibi estetiğe para harcandı bu ülkede. Trump'ın, Macron'un göz zevki kadar değeri yoksa canlarının, bu saatten sonra emekli bunu kendilerine reva görene ne dese yeridir, yüzlerine tükürse yeridir" ifadelerini kullandı.

CHP'den açlık ve yoksulluk sınırı hatırlatması

CHP'nin önergesine ilişkin söz alan Aydın Milletvekili Evrim Karakoz, yüksek enflasyon karşısında emeklinin alım gücünün kalmadığını belirtti. TÜRK-İŞ'in Mayıs 2026 verilerini hatırlatan Karakoz, açlık sınırının 35 bin 174 lira, yoksulluk sınırının ise 114 bin 576 lira olduğunu vurgulayarak, "Bu rakamlar ortadayken yaklaşık 5 milyon vatandaşımız 20 bin liralık emekli aylığıyla hayatta kalma mücadelesi veriyor. Asgari ücretli ev kirasını mı ödeyecek, pazara mı gidecek, çocuğunu mu okutacak?" diye sordu.

AKP'li Yegin: Yeterli değil, toparlayacağız inşallah

Muhalefetin eleştirilerine yanıt veren AKP Ankara Milletvekili Orhan Yegin, iktidar olarak sosyal güvenlik alanında önemli düzenlemeler yaptıklarını savundu. 2019'da bin lira olan taban aylığın 20 bin liraya çıktığını belirten Yegin, "Bu yeterli mi? Asla yeterli değil. Emeklilerimize ve sabit gelirlilerimize çok daha yüksek refah sağlayabilmenin gayreti içerisindeyiz" dedi. Kalıcı refahın maaş artışıyla değil, enflasyonun düşmesiyle sağlanacağını savunan Yegin, sözlerini "Toparlayacağız inşallah" diyerek bitirdi.

Yegin'in sözleri üzerine araya giren CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın ise "Konuşma güzel de icraat yok, 16,5 milyon emekli sürünmeye devam edecek anladığımız kadarıyla" diyerek tepkisini dile getirdi.

Tartışmaların ardından oylamaya sunulan CHP, DEM Parti ve Yeni Yol Partisi'nin önergeleri, AKP ve MHP'li milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.

GOL KRALI DİAGNE AMEDSPOR'A VEDA EDECEK Mİ?

Teknik direktör Besnik Hasi'nin yönetime sunduğu raporda, tecrübeli golcüyle yolların ayrılması yönünde görüş bildirdiği öğrenildi. Yönetimin de bu rapor doğrultusunda Diagne'nin ayrılık sürecini başlatması bekleniyor.

YENİ TEKNİK EKİP İSTEMİYOR

Geçtiğimiz sezon ortaya koyduğu etkili performansla dikkat çeken Senegalli forvetin yeni adresinin ise önümüzdeki günlerde netlik kazanması bekleniyor.

İlk yarıda Norveç, 39. dakikada Antonio Nusa’nın şık golüyle 1-0 öne geçti ve devreye üstün girdi. İkinci yarıda Fildişi Sahili oyuna ortak oldu ve 74. dakikada Amad Diallo ile skoru 1-1’e getirdi.

Karşılaşmanın son anlarında sahneye çıkan Erling Haaland, 86. dakikada attığı golle Norveç’e galibiyeti getirdi.

Bu sonuçla Norveç, Dünya Kupası’nda son 16 turuna yükselirken Fildişi Sahili turnuvaya veda etti. Norveç’in bir sonraki rakibi ise Japonya’yı eleyen Brezilya oldu.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!