Videoda yeni döneme ve “yeni nesil siyaset” anlayışına vurgu yapan İmamoğlu, parti üyelerinin karar alma süreçlerinde daha etkin bir konumda olacağını ifade etti.

İmamoğlu konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Sevgili yurttaşlarım, sizleri çok özledim. Kavuşacağımız günü hasretle beklerken Yeni Parti’nin Türkiye için açacağı yolun heyecanını taşıyorum. Yeni bir döneme adım atıyoruz. Yeni nesil bir siyaseti hep birlikte kuruyoruz.

“Yeni Parti’nin üyesi bekleyen değil, talep edendir”

Peki, nedir yeni nesil siyaset? Yeni nesil siyasetin en önemli parçası yeni nesil üyedir. Yeni Parti’nin üyesi bekleyen değil, talep edendir; hür fikrini söyleyendir. Seyreden değil, karar verendir. Yeni Parti’nin üyesi; belediye başkan adayını, milletvekili adayını, cumhurbaşkanı adayını ve genel başkanını seçen en yüksek iradedir. ‘Gel, seç, tarihe geç’ dedik. 15,5 milyon oyla cumhurbaşkanı adayınızı seçtiniz ve gerçekten tarihe geçtiniz.

"Siz yolu açacaksınız ki Türkiye huzura kavuşacak”

Şimdi diyoruz ki ‘Gel, üye ol, Türkiye’nin umudu ol.’ Kadınlara, gençlere, ailesi için emek ve ekmek mücadelesi verenlere, bu ülkenin geleceğinden umudunu kesmeyen herkese sesleniyorum. Siz yolu açacaksınız ki Türkiye huzura kavuşacak. Ne diyordu Mehmet Akif? 'Sahipsiz vatanın batması haktır. Sen sahip çıkarsan bu vatan batmayacaktır.' Türkiye'nin geleceğinde söz sahibi olun.

Yeni Parti'nin sahibi halktır

Türkiye’nin geleceğinde söz sahibi olun. Yeni Parti’nin sahibi bir kişi, bir makam, bir kadro değildir. Yeni Parti’nin sahibi halktır. 86 milyonun her ferdi bu yolculuğa davetlidir. Rotamız belli: Cumhuriyet, adalet, demokrasi. Türkiye’nin geleceğini düşünen herkesi bu yolculukta yan yana yürümeye davet ediyorum. Sizleri hasretle selamlıyorum.”

Programda; Beşiktaş-Erzurumspor, Galatasaray-Kocaelispor, Konyaspor-Trabzonspor, Gaziantep FK-Fenerbahçe ve Gençlerbirliği-Kasımpaşa karşılaşmaları başta olmak üzere Süper Lig maçlarında yaşanan tartışmalı pozisyonlar ele alındı.

12 Bingölspor-Ankaragücü karşılaşması da programın gündeminde yer aldı. Mücadelede Ankaragücü'nün golünün hakem Aykut Sergin tarafından iptal edilmesi tartışma konusu olurken, Ali Kunak söz konusu pozisyonu hakemlik kriterleri ve kararın gerekçesi üzerinden değerlendirdi.

Tansu Polatkan ve Ali Kunak'ın değerlendirmeleri, maçlardaki tartışmalı pozisyonların detayları ve programın tamamına aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

https://www.youtube.com/watch?v=8xH1McV_1io

Ankara'daki resepsiyonda konuşan Büyükelçi Díaz de León ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, diplomatik ilişkilerin 100. yılına yaklaşılırken iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın güçlendirilmesi, ticaretin geliştirilmesi ve kültürel iş birliğinin artırılmasına yönelik mesajlar verdi.

"İlişkilerimizin parlak geleceğini de kutluyoruz"

Büyükelçi Díaz de León, "Bugün Meksika'nın bağımsızlığının 216'ncı yılını kutluyoruz. Ancak aynı zamanda Türkiye ile Meksika arasındaki ilişkilerin sahip olduğu parlak geleceği de kutluyoruz" dedi.

Diplomatik ilişkilerin 100. yılı için Türkiye'deki dostlarıyla birlikte çalıştıklarını belirten Büyükelçi, Ankara'daki bir yıllık görev süresinde kurulan dostlukların önemini vurguladı. Díaz de León, "Birbirimizden çok uzakta olmamıza rağmen, aynı zamanda birbirimizi anlayan ve kendimizden bir şeyler bulduğumuz ülkeleriz" diye konuştu.

Bağların diplomatik ilişkilerden daha eskiye uzandığını anlatan Büyükelçi, Meksika'nın bağımsızlığının 100. yılında Osmanlı topluluğunun armağan ettiği saatin bugün hala Meksiko'nun merkezinde bulunduğunu söyledi. Díaz de León, 1927'de imzalanan Dostluk Antlaşması'nın 1928'de onaylanmasıyla diplomatik ilişkilerin başladığını hatırlattı.

Türkiye ile Meksika coğrafi olarak birbirinden uzak olsa da her iki ülkenin de kendi bölgesinde bir köprü işlevi gördüğünü belirten Díaz de León, Türkiye'nin Avrupa, Orta Asya ve Orta Doğu arasında, Meksika'nın ise Kuzey Amerika ile Latin Amerika arasında bu rolü üstlendiğini vurguladı. Büyükelçi, bu köprü rolünün iki ülkeyi Birleşmiş Milletler ve G20 gibi platformlarda da yakınlaştırdığını belirtti.

Deprem dayanışmasının simgesi "Arkadaş"

Türkiye'nin 2017'de Meksika'da meydana gelen depremin ardından yardım gönderen ilk ülkelerden olduğunu belirten Díaz de León, Meksika'nın da 2023'te Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından arama kurtarma çalışmalarına destek vermek üzere Türkiye'ye ekip gönderen ilk ülkelerden biri olduğunu kaydetti.

Büyükelçi, görev sırasında hayatını kaybeden Meksikalı arama kurtarma köpeği Proteo'nun ardından Türk hükümetinin Meksika'ya "Arkadaş" adlı bir köpek yavrusu armağan ettiğini anlattı. Díaz de León, bunu iki ülke arasındaki dayanışmanın somut bir örneği olarak gösterdi.

"Dünya beşten büyüktür" inancını paylaşıyoruz

Meksika, Endonezya, Kore, Türkiye ve Avustralya'yı bir araya getiren, 2013'te kurulan MIKTA oluşumuna değinen Díaz de León, "Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sık sık söylediği gibi, 'dünya beşten büyüktür' inancını paylaşıyoruz. Dünyanın kararlarının farklı şekilde alınması gerektiğine, kurallara dayalı bir ekonomiye, kurallara dayalı ticarete ve herkes için geçerli yeni kurallara ihtiyaç olduğuna inanıyoruz" dedi.

Ticaret potansiyelin gerisinde

İkili ticaret hacminin geçen yıl 2,7 milyar dolara ulaştığını, bu rakamın Meksika'yı Türkiye'nin Latin Amerika'daki ikinci büyük ticaret ortağı yaptığını belirten Büyükelçi, ülkelerin ekonomik büyüklükleri dikkate alındığında bu rakamın daha yüksek olması gerektiğini söyledi. Díaz de León, Türk Hava Yollarının uçuşları ve Volaris ile iş birliğinin ulaşım bağlantılarını güçlendirdiğini kaydetti.

Her yıl en az 22 bin Türk vatandaşının Meksika'yı ziyaret ettiğini, 2025'te ise 60 bin Meksikalının Türkiye'ye geldiğini aktaran Büyükelçi, Türk dizilerinin özellikle Türkiye'ye yönelik ziyaretleri teşvik ettiğini belirtti.

Gümrükçü'den "Zenginler de Ağlar" hatırlatması

Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, ilişkilerin 2013'te stratejik ortaklık düzeyine yükseltildiğini hatırlatarak, "O günden bu yana her geçen gün, halklarımızın yararına bu stratejik ortaklığı daha da geliştirmeye ve derinleştirmeye devam ediyoruz" dedi.

Dünyanın uluslararası ekonomik ilişkilerde bir yeniden yapılanma sürecinden geçtiğini belirten Gümrükçü, herkesin ticaret ortaklarını çeşitlendirmeye çalıştığı bu dönemde Türkiye ile Meksika'nın aralarındaki mesafeye rağmen birbirleri için güvenilir ve kazançlı ortaklar olduğunu söyledi.

Coğrafi uzaklığın kültürel yakınlığa engel olmadığını vurgulayan Gümrükçü, Meksika'da Türk dizilerine gösterilen ilgiye ve Türkçe öğrenen Meksikalı öğrencilerin sayısındaki artışa değindi. Gümrükçü, Meksiko'daki Yunus Emre Enstitüsünün düzenlediği etkinliklerin de iki toplum arasındaki yakınlığın bir göstergesi olduğunu söyledi.

Meksikalıların Türkiye'yi Türk dizileriyle tanımasından çok önce, Meksika'nın "Zenginler de Ağlar" dizisiyle Türk izleyicilerin evlerine girdiğini söyleyen Gümrükçü, karakterlerin bir kuşak tarafından hala hatırlandığını belirtti. Gümrükçü, bu ilginin iki kültürün ortak yönlerini ortaya koyduğunu ifade etti.

Resepsiyonda Meksikalı sanatçılar dans ve müzik performansları sundu. Konuklara Meksika mutfağından lezzetler ikram edildi.

Yangına çok sayıda ekip müdahale etti

Yangın söndürme çalışmalarında 32 itfaiyeci, 1 yaya ekip ve 11 araç görev aldı. Ekipler, yangının kontrol altına alınması için karadan müdahalede bulundu.

Çalışmalara Langadas Belediyesi de su tankerleriyle katkı sağladı. Böylece kara ekiplerinin söndürme faaliyetlerine belediye ekipleri de destek verdi.

Havadan da söndürme çalışması yapıldı

Yangının söndürülmesi için hava araçları da devreye sokuldu. Çalışmalara 1 helikopter ve 2 yangın söndürme uçağı havadan destek verdi. Yetkililer ayrıca yangının bulunduğu bölgeyi termal ve optik kameralarla donatılmış İHA aracılığıyla takip etti.

Yangının çıkış nedeni araştırılıyor

Yangının hangi nedenle çıktığının belirlenmesi için inceleme başlatıldı. Selanik Kundaklama Suçlarıyla Mücadele Soruşturma Birimi, yangının çıkış nedenini ortaya çıkarmak amacıyla çalışma yürütüyor.

Çakır, Doğu Anadolu Bölge Sorumlusu olarak görevlendirilmesinden kısa süre sonra sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla görevinden ayrıldığını duyurdu.

Erkan Çakır’dan istifa açıklaması

Çakır, paylaşımında CHP içerisinde uzun yıllar çeşitli görevlerde bulunduğunu belirtti.

Daha önce il gençlik kolları başkanlığı ve Genel Merkez Spor Kurulu yöneticiliği yaptığını ifade eden Çakır, 38. Olağan Kurultay sonrasında Kemal Kılıçdaroğlu'na yönelik olduğunu belirttiği haksızlıklar nedeniyle kendisinden özür dilediğini aktardı.

Çakır, bu süreçte söz konusu haksızlıkların ortaya çıkarılması amacıyla mücadele ettiğini söyledi.

“Görevimden istifa ediyorum”

Kendisine yapılan yeni görevlendirmeden öncelikle onur duyduğunu belirten Çakır, açıklamasında kararının gerekçesine ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“CHP’de uzunca yıllar il gençlik kolları başkanlığı ve Genel Merkez Spor Kurulu yöneticiliği görevlerinde bulundum. 38. Olağan Kurultay sonrasında genel başkanımız sayın Kemal Kılıçdaroğlu’na yapılan haksızlıklardan dolayı kendisinden özür diledim. Süreçte de haksızlıkların ortaya çıkması için mücadele ettim. Bugün şahsıma yapılan bu görevlendirmeden öncelikle onur duydum. Lakin bu süreçte başta CHP kurumsal kimliğine ve genel başkanımız sayın Kemal Kılıçdaroğlu’na zarar vermemek adına görevimden istifa ediyorum”

Standart altının kilogram fiyatı, önceki günkü 6 milyon 682 bin liralık kapanışa göre yüzde 1,4 yükseldi. Böylece standart altının kilogram fiyatı gün sonunda 6 milyon 777 bin lira seviyesine ulaştı.

KMKTP’de altın işlem hacmi 2,4 milyar lirayı aştı

KMKTP’de altın işlemlerinin toplam hacmi 2 milyar 449 milyon 58 bin 537,43 lira olarak kaydedildi. Piyasada gerçekleştirilen işlemlerin toplam miktarı ise 362,87 kilogram oldu.

Tüm metallerde işlem hacmi 2,8 milyar lira oldu

Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası’nda tüm metallerin toplam işlem hacmi 2 milyar 856 milyon 758 bin 992,27 liraya ulaştı.

Altın piyasasında en fazla işlem yapan kurumlar

Altın piyasasında günün en yüksek işlem hacmine sahip kurumlar QNB Bank, Garanti BBVA, NMGlobal Kıymetli Madenler, Altınbaş Kıymetli Madenler ve Ahlatcı Döviz ve Kıymetli Madenler oldu.

ÖSYM Yönetim Kurulu, söz konusu adaylar için eş değer sınav yapılmasına karar verdi.

2026 KPSS’ye 1 milyon 708 bin 329 aday katıldı

ÖSYM’nin açıklamasına göre 2026-KPSS Lisans Genel Yetenek-Genel Kültür oturumu, 6 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirildi.

Sınav, Türkiye genelinde 145 sınav merkezinde, 4 bin 724 sınav binası ve 86 bin 646 sınav salonunda uygulandı. Oturuma toplam 1 milyon 708 bin 329 aday katıldı.

Şanlıurfa’daki Harran Üniversitesi Osmanbey Kampüsü’nde ise sınav sürecinde ulaşım nedeniyle çeşitli sorunlar yaşandı.

Şanlıurfa’da sınav başlangıç saati 30 dakika ertelendi

ÖSYM, Şanlıurfa şehir merkezi ile Harran Üniversitesi Osmanbey Kampüsü arasındaki bağlantı yolunun tek şeride düşürülmesi ve bölgede meydana gelen trafik kazası nedeniyle sınav binalarına ulaşımın güçleştiğini belirtti.

ÖSYM Şanlıurfa İl Koordinatörlüğünün, çok sayıda adayın sınava zamanında ulaşamayacağını tespit ederek durumu ÖSYM Sınav Günü Masası'na ilettiği bildirildi.

Yapılan değerlendirme sonucunda, sınav güvenliği ve gizliliğinin korunması şartıyla Osmanbey Kampüsü’ndeki sınav binalarına giriş süresinin 30 dakika uzatılmasına karar verildi.

Bu kapsamda ilgili binalarda sınavın 10.45'te başlatıldığı açıklandı.

Kamera kayıtları ve sınav tutanakları incelendi

Yaşanan gelişmelerin ardından ÖSYM tarafından kapsamlı bir inceleme başlatıldı.

İnceleme kapsamında sınav merkezindeki yönetici ve görevlilerle görüşmeler gerçekleştirildi. Ayrıca sınav binaları ve salonlarına ait kamera kayıtları ile bina ve salon tutanakları ayrıntılı şekilde incelendi.

ÖSYM, özellikle sınav binası girişlerindeki kameralar ile sınav salonlarındaki kamera görüntülerinin aday bazında ve tek tek değerlendirildiğini bildirdi.

22 sınav salonunda mevzuata aykırı uygulama tespit edildi

Yapılan inceleme sonucunda, Harran Üniversitesi Osmanbey Kampüsü'nde bulunan 150 sınav salonunun 22'sinde, sınava giren 392 adaya yönelik ÖSYM mevzuatına aykırı sınav uygulamalarının gerçekleştirildiği tespit edildi.

ÖSYM, inceleme sonucunda söz konusu adayların sınavlarının adalet ve fırsat eşitliği ilkeleri açısından yeniden değerlendirilmesine karar verdi.

392 aday için eş değer sınav yapılacak

ÖSYM Yönetim Kurulunun 15 Eylül 2026 tarihli ve 2026/38.10 sayılı kararı doğrultusunda, inceleme kapsamında belirlenen 392 aday için eş değer sınav yapılmasına karar verildi.

Ekonomi Bakanlığı ile parlamento binası önünde bir araya gelen öğrenciler, hükümet tarafından meclise sunulan anayasa değişikliği teklifine karşı protesto gerçekleştirdi.

Öğrenciler barınma sorununa dikkat çekti

Eylemde üniversite öğrencilerinin ülkede karşı karşıya kaldığı barınma sorununa da vurgu yapıldı.

Öğrenciler, yüksek kira bedellerinin oluşturduğu yükün yanı sıra yurt bulma konusunda yaşanan sıkıntılara işaret ederek hükümetten bu alanlarda destek istedi.

Memurlar iş bırakarak protestoya katıldı

Memurlar da saat 12.00'den itibaren iş bırakma eylemi gerçekleştirdi. Eylemciler daha sonra parlamento binası önünde toplandı.

Ekonomik destek talebini yineleyen memurlar, anayasa değişikliği teklifinde yer alan ve kalıcı kadroya geçişin performans değerlendirmesine bağlanmasını öngören düzenlemeye de karşı çıktı.

Anayasa reformunda birçok alanda değişiklik öngörülüyor

Parlamentoda görüşmeleri haziran ayında başlayan anayasa reformu, çok sayıda başlıkta yeni düzenleme içeriyor.

Teklif kapsamında başta bakanların sorumlulukları, yüksek yargı mensuplarının belirlenmesi, borç yapılandırması, memurların çalışma sistemi, eğitim sistemi ve seçimler olmak üzere çeşitli alanlarda değişiklik yapılması planlanıyor. Reform paketinde ayrıca iklim krizi ve yapay zekaya yönelik yeni düzenlemeler de bulunuyor.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan programda, İSKİ tarafından hazırlanan ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun mesajlarının da yer aldığı tanıtım filmi gösterildi. Film gösteriminin ardından toplantı, protokol konuşmalarıyla sürdürüldü.

"İstanbul’un geleceğine kalıcı eserler kazandırdık"

İmamoğlu'nun mektubunda şu ifadeler yer aldı:

“Bugün sizlerle bir arada olamasam da aklımın, kalbimin ve bütün iyi dileklerimin İstanbul’la ve sizlerle olduğunu bilmenizi isterim. İstanbul’a hizmet, bizim için 16 milyona karşı duyduğumuz sorumluluğun, ortak emeğimizin ve bu eşsiz şehre duyduğumuz sevginin adıdır. Göreve geldiğimiz ilk günden bu yana; adil, yeşil ve yaratıcı bir İstanbul hedefiyle çalıştık. İstanbul’un bugününü iyileştirirken yarınını da güvence altına alacak yatırımları hayata geçirdik. İstanbul’un kaynaklarını korumayı, hayat kalitesini yükseltmeyi ve bu eşsiz şehri güçlü bir altyapıyla gelecek kuşaklara bırakmayı temel sorumluluğumuz olarak gördük.

İstanbul’un suyunu koruyan, yaşam kaynaklarına sahip çıkan, bu kadim şehrin altyapısını geleceğe hazırlayan İSKİ; İstanbul Büyükşehir Belediyesi ailemizin en köklü ve en güzide kurumlarından biridir. Bu güzide kurumumuz 2019 yılından itibaren İstanbul’un geleceğini ilgilendiren büyük yatırımların hayata geçirilmesinde, şehrimizin dirençli ve sürdürülebilir bir altyapıya kavuşmasında çok önemli bir sorumluluk üstlendi.

İstanbul’un musluklarından akan her damla suda, yerin metrelerce altında ilerleyen her yatırımda, derelerimizi ve denizlerimizi koruyan her projede İSKİ’nin ve onun fedakâr çalışanlarının emeği vardır. 2019 yılında göreve geldiğimizde önümüzde yıllardır çözüm bekleyen, kronikleşmiş çok sayıda sorun vardı. Bu sorunların üzerine kararlılıkla gittik, yapılamaz denilen işleri yaptık, İstanbul’un geleceğine kalıcı eserler kazandırdık.

"Yıllardır bekleyen yatırımları tamamladık"

Elbette bu 7 yıl kolay geçmedi. Peş peşe krizlerle, afetlerle ve çok zor süreçlerle karşı karşıya kaldık. Dünyayı durma noktasına getiren pandemiden ekonomik darboğazlara, iklim krizinin giderek ağırlaşan etkilerinden afetlere kadar pek çok sınavdan geçtik. Ama hiçbir zorluğu İstanbul’a hizmet etmenin önünde bir mazeret olarak görmedik.

Hiçbir krizin çalışma azmimizi, yatırım irademizi ve İstanbul’a olan inancımızı zayıflatmasına izin vermedik. Bütün bu zorlukların içerisinde İstanbul’a ilkleri yaşattık. Yıllardır bekleyen yatırımları tamamladık, yeni nesil uygulamaları hayata geçirdik. Sadece bugünün sorunlarını çözmekle yetinmedik; İstanbul’un su yönetiminde, çevre politikalarında ve altyapı anlayışında geleceğe yön verecek yeni bir vizyon ortaya koyduk.

Geride bıraktığımız 7 yılda, İSKİ eliyle İstanbul’un dört bir yanında çok büyük bir altyapı ve yatırım hamlesi gerçekleştirdik. İçme suyundan atık suya, arıtma tesislerinden isale hatlarına, dev tünellerden yaşam vadilerine ve doğal yaşam parklarına; İstanbul’un su ve kültür mirasını yaşatan kapsamlı restorasyon çalışmalarından çevre yatırımlarına kadar önemli yatırımları birer birer hayata geçirdik.

İstanbul’u depreme hazırlamak ve afetlere karşı daha dirençli bir kent haline getirmek için bütün imkânlarımızı seferber ettik. Altyapımızı yalnızca bugünün ihtiyaçlarına göre değil; deprem, kuraklık, aşırı yağışlar ve iklim krizinin beraberinde getirdiği yeni riskleri gözeterek güçlendirdik. İstanbul’un doğasını, tarihini ve yaşam kaynaklarını koruyor; gelecek kuşaklara daha dirençli, daha yeşil ve daha yaşanabilir bir İstanbul bırakıyoruz.

"Biz o sözden asla dönmeyeceğiz"

Bugün burada tanıtılan yatırımlarımız da işte bu iradenin eseridir. İSKİ Genel Müdürümüz Sayın Doç. Dr. Şafak Başa’nın öncülüğünde; yöneticilerimiz, mühendislerimiz, teknik ekiplerimiz ve sahadaki emekçi arkadaşlarım İstanbul’un suyunu korumak, altyapısını güçlendirmek ve geleceğini güvence altına almak için gece gündüz çalışmaya devam ediyor. Bugün geldiğimiz noktada gururla söyleyebilirim ki İSKİ; yalnızca İstanbul’un sorunlarını çözen değil, hayata geçirdiği ilklerle, gerçekleştirdiği büyük yatırımlarla ve ortaya koyduğu vizyonla Türkiye’ye örnek olan güçlü bir kurumdur.

2019 yılında göreve geldiğimizde İstanbul’umuz için nasıl başladıysak bugün de aynı inançla yolumuza devam ediyoruz. Yarın da aynı kararlılıkla devam edeceğiz. Başta Genel Müdürümüz Sayın Doç. Dr. Şafak Başa olmak üzere bütün İSKİ aileme emekleri, cesaretleri ve İstanbul’a olan bağlılıkları için yürekten teşekkür ediyorum. Ben nerede olursam olayım, yol arkadaşlarım görevlerinin başında; İstanbul emin ellerde. Çünkü bizim için İstanbul’a hizmet bir görevden öte, 16 milyon hemşehrimize verilmiş bir sözdür ve biz o sözden asla dönmeyeceğiz. Hepinizi sevgiyle, özlemle ve saygıyla selamlıyorum.”

Programda konuşan İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkan Vekili Nuri Aslan, İstanbul'un su ve atık su altyapısına yönelik yatırımlara ilişkin bilgi verdi.

İçme suyu ve atık suya 296 milyar liralık yatırım

Aslan, son 7 yılda güncel değerlerle 296 milyar liralık yatırım gerçekleştirildiğini belirtti.

Bu yatırımın 130 milyar lirasının içme suyu, 166 milyar lirasının ise atık su çalışmalarına ayrıldığını aktaran Aslan, kent genelindeki altyapı çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.

İstanbul'da kronik su baskınlarının yaşandığı 181 noktada çözüm üretildiğini belirten Aslan, 100 kilometrelik dere ıslahının tamamlandığını söyledi.

Aslan ayrıca 2019'da 40 olan izole alt bölge sayısının 530'a çıkarıldığını, yaklaşık 195 milyon metreküp suyun kaybolmasının önüne geçildiğini ve 220 milyon metreküp atık suyun yeniden kullanıma kazandırıldığını bildirdi.

Atık su arıtma kapasitesi artırılıyor

Atık su altyapısındaki çalışmalara da değinen Aslan, Haliç, İstanbul Boğazı ve denizlere 189 farklı noktadan atık su girişinin engellendiğini söyledi.

Biyolojik ve ileri biyolojik yöntemlerle arıtılan atık su oranının yüzde 38'den yüzde 58'e yükseltildiğini aktaran Aslan, mevcut kapasitenin daha da artırılacağını belirtti.

Bu kapsamda Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi'nin 2. kademe yatırımının hayata geçirildiğini ifade eden Aslan, günlük 600 bin metreküp kapasiteli yatırımla İstanbul'un atık su arıtma altyapısının güçlendirileceğini kaydetti.

Kuraklığa karşı deniz suyu arıtma tesisi planlanıyor

İklim krizi ve kuraklık nedeniyle İstanbul'un su kaynaklarını çeşitlendirmesi gerektiğini belirten Aslan, alternatif kaynakların da değerlendirilmesinin önemine işaret etti.

Bu kapsamda deniz suyu arıtma tesisi kurulmasının planlandığını aktaran Aslan, İstanbul'un su ihtiyacına yönelik alternatif çözümler üzerinde çalışıldığını bildirdi.

Dijital faturaya geçen abone sayısı 850 bini aştı

İSKİ hizmetlerinde teknolojik imkanlardan da yararlanıldığını belirten Aslan, dijital faturaya geçen abone sayısının 850 bini aştığını açıkladı.

Aslan, İstanbullulara kağıt fatura yerine dijital faturayı tercih etmeleri çağrısında bulunarak suyun yanı sıra ağaçların ve doğanın da korunmasına katkı sağlanabileceğini ifade etti.

İSKİ'nin 2019-2026 yatırımları sunuldu

Aslan'ın konuşmasının ardından İSKİ Genel Müdürü Şafak Başa, 2019-2026 yılları arasında gerçekleştirilen yatırımları içeren bir sunum yaptı.

Program, İBB Başkan Vekili Nuri Aslan, İSKİ Genel Müdürü Şafak Başa ve diğer katılımcıların etkinlik alanını ziyaret etmesinin ardından sona erdi.

"299. madde kapsamındaki soruşturma Genç'teki konuşmaya ilişkin"

Hasan Seymen, sosyal medya hesabından Abdulkadir Selvi'nin Davutoğlu hakkındaki yazısını alıntılayarak açıklama yaptı.

Seymen, Davutoğlu hakkında TCK'nın 299. maddesi kapsamında başlatılan soruşturmanın, Davutoğlu'nun 11 Eylül 2021'de Bingöl'ün Genç ilçesinde yaptığı konuşmaya ilişkin olduğunu belirtti.

"Binali Yıldırım'ın açtığı dava Diyarbakır'daki konuşmayla ilgili"

Seymen, Selvi'nin yazısında sözünü ettiği Binali Yıldırım tarafından açılan manevi tazminat davasının ise farklı bir konuya ilişkin olduğunu ifade etti.

Avukat Seymen'e göre dava, Davutoğlu'nun 14 Nisan 2022'de Diyarbakır'da yaptığı konuşma nedeniyle açıldı.

Seymen, iki hukuki sürecin birbirinden farklı olduğunu vurgulayarak Selvi'nin yazısındaki bilgilerin düzeltilmesi gerektiğini savundu.

"Yeterli araştırma yapmadan köşe yazısı yazmışsınız"

Seymen, açıklamasında Selvi'ye yönelik olarak, "Yazınızın neresini düzeltelim? Yeterli araştırma yapmadan kulaktan dolma bilgilerle köşe yazısı yazmışsınız" ifadelerini kullandı.

Davutoğlu'nun avukatı, Binali Yıldırım tarafından açılan manevi tazminat davasında davacı tarafın 150 bin TL tazminat talep ettiğini, mahkemenin ise 20 bin TL tazminata hükmettiğini belirtti.

"Karar henüz kesinleşmedi"

Seymen, söz konusu mahkeme kararının henüz taraflarına tebliğ edilmediğini ve istinaf sürecinden geçerek kesinleşmediğini açıkladı.

Seymen, açıklamasının devamında yargıya intikal eden konularda daha kapsamlı araştırma yapılması ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi gerektiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Sizin paylaştığınız Binali Yıldırım tarafından açılan manevi tazminat davası ise Sayın Başbakanımızın 14 Nisan 2022 tarihinde Diyarbakır’da yaptığı bir konuşmaya ilişkindir. Söz konusu manevi tazminat davasında davacı taraf 150 bin Türk lirası tazminat talep etmiş, sayın mahkeme 20 bin Türk lirası tazminata hükmetmiştir. Karar henüz tarafımıza tebliğ edilmemiş ve istinaf sürecinden geçip kesinleşmemiştir. Hülasa heyecanınızı anlayabiliyorum ama yargıya intikal eden konularda lütfen yazılarınızı daha ciddi araştırmalar yaparak yazınız ve kamuoyunu doğru bilgilendiriniz."

CHP Manisa İl Örgütü’nde il başkanlığı görevinde değişiklik gerçekleşti. Engin Uzun’un sağlık sorunları nedeniyle görevini bırakmasının ardından MYK kararıyla Sait Özkan, CHP Manisa İl Başkanı olarak görevlendirildi.

Sait Özkan kimdir?

Sait Özkan, 20 Ekim 1958’de Ardahan’ın Göle ilçesinde doğdu ve Anadolu Üniversitesi İşletme Bölümü’nden mezun oldu. Çalışma yaşamına TEDAŞ bünyesinde devam eden Özkan, kurum içerisinde çeşitli yönetici pozisyonlarında görev aldıktan sonra 2006 yılında emekliye ayrıldı. Kamu sektöründeki görevlerinin yanı sıra sendikal faaliyetlerde de yer alan Özkan, KESK’e bağlı ESM Sendikası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu’nda sorumluluk üstlendi. Sendikal örgütlenme ile kamu çalışanlarının haklarına yönelik çalışmalarda bulunan Özkan, bu alanlarda çeşitli faaliyetler yürüttü.

Siyasi faaliyetlerini CHP çatısı altında sürdüren Sait Özkan, Manisa il teşkilatının farklı kademelerinde görev yaptı. Özkan’ın geçmiş görevleri arasında CHP Manisa İl Disiplin Kurulu üyeliği ve CHP Manisa İl Yönetim Kurulu üyeliği bulunuyor. Özkan ayrıca 2015 yılında CHP Manisa İl Başkanvekili olarak görev aldı.

CHP Grup Başkanı ve Tekirdağ Milletvekili Faik Öztrak, Borsa İstanbul'daki sert düşüşün ardından düzenleyici ve denetleyici kurumlara süreci yakından takip etme çağrısında bulundu.

BIST 100'de yüzde 5'e yakın kayıp

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi gün içinde yaklaşık yüzde 5 geriledi. Endeksin 13 bin 200 puan seviyelerine çekilmesiyle birlikte son beş işlem günündeki değer kaybı yüzde 8'e yaklaştı.

Borsadaki sert düşüşün ardından piyasalardaki gelişmeler ve düzenleyici kurumların atacağı adımlar gündeme geldi.

Öztrak'tan Hazine, TCMB, SPK ve BDDK'ya çağrı

CHP'li Faik Öztrak, Borsa İstanbul'daki düşüşe ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Öztrak, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) süreci yakından takip etmesi gerektiğini belirtti.

Öztrak açıklamasında, söz konusu kurumların gerekli adımları "ivedilikle ve koordine şekilde" atması gerektiğini savundu.

"Vatandaşın soyulmasını önlemelidir"

Borsadaki son gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde Öztrak, hisselerde devre kesicilerin devreye girdiğini belirterek son beş gündeki değer kaybına dikkat çekti.

Öztrak, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Borsada bugün hisseler devre kesti. Son 5 günde borsadaki değer kaybı yüzde 8’e dayandı. Başta Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TCMB ile SPK, BDDK gibi düzenleyici denetleyici kurumlar süreci dikkatle izlemeli, gerekli adımları ivedilikle ve koordine şekilde atmalı, vatandaşın soyulmasını önlemelidir.”

Borsada bugün hisseler devre kesti.
Son 5 günde borsadaki değer kaybı %8’e dayandı.
Başta Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TCMB ile SPK, BDDK gibi düzenleyici denetleyici kurumlar süreci dikkatle izlemeli, gerekli adımları ivedilikle ve koordine şekilde atmalı, vatandaşın…

— Faik Öztrak (@faikoztrak) September 16, 2026

Koalisyon reşit olmayanlar konusunda uzlaştı

Resmi haber ajansı Belga'nın haberine göre De Wever, Federal Parlamento'daki Temsilciler Meclisi oturumunda muhalefet milletvekilleri François De Smet ve Sandro Di Nunzio'nun sorularını yanıtladı.

De Wever, bazı hükümet ortaklarının çocukların geri dönüş merkezlerine gönderilmesine karşı çıktığını belirtti.

Başbakan, koalisyon ortaklarının yürütülen görüşmeler sonucunda reşit olmayan sığınmacıların uygulama kapsamı dışında bırakılması konusunda anlaşmaya vardığını duyurdu.

Belçika merkezlerin kurulmasını destekliyor

Belçika hükümetinin, geri dönüş merkezlerinin oluşturulmasına imkan tanıyan Avrupa düzeyindeki hukuki çerçeveyi olumlu karşıladığını ifade eden De Wever, uygulamanın insan haklarına en üst düzeyde saygı gösterilerek hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

Planlanan merkezler, iltica talebi reddedilen ve AB'de yasal kalış hakkı bulunmayan kişilerin AB dışındaki üçüncü ülkelere gönderilmesini öngörüyor.

Bazı AB ülkeleri anlaşma hedefliyor

Almanya, Avusturya, Yunanistan, Danimarka ve Hollanda'nın, gelecek yılın başına kadar AB üyesi olmayan bir ülkeyle geri dönüş merkezlerinin kurulmasına yönelik anlaşmaya varmayı hedeflediği bildirildi.

AB ülkeleri ile Avrupa Parlamentosu ise haziran ayında, söz konusu merkezlerin kurulmasına hukuki dayanak sağlayacak düzenleme üzerinde anlaşmaya varmıştı.

Von der Leyen'in önerisi, Kanada Başbakanı Mark Carney'nin de bulunduğu Avrupa Parlamentosu'nda milletvekilleri tarafından ayakta alkışlandı.

Von der Leyen: Kanada ile ortaklığımızı güçlendirmek istiyoruz

Von der Leyen, Kanada'nın AB'nin ilk "ortak üyesi" olması için çalışmak istediğini belirterek iki tarafın başta demokrasi olmak üzere birçok ortak değeri paylaştığını söyledi.

AB ile Kanada'nın Ukrayna, savunma, kritik ham maddeler ve tedarik zincirleri gibi alanlarda birlikte hareket ettiğini belirten Von der Leyen, yapay zeka ve iklim değişikliği konusunda da ortaklıkların geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

"Bu, başka birine karşı kurulmuş bir ortaklık değil"

Dünyanın giderek daha kırılgan hale geldiğini ve Avrupa'nın yeni ortaklıklara ihtiyaç duyduğunu belirten Von der Leyen, küresel gelişmelere dikkat çekti.

Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Avrupa'nın sınırlarında savaş yaşandığını, ABD ile ticaret ve diğer alanlarda rekabetin arttığını belirten Von der Leyen, Çin'in de giderek daha iddialı bir ekonomik aktör haline geldiğini söyledi.

Kanada ile önerilen yeni ortaklığın herhangi bir ülkeye karşı kurulmadığını vurgulayan Von der Leyen, iki tarafın akıllı üretim, teknoloji, savunma sanayilerinin entegrasyonu ve Arktik bölgesindeki projeler gibi alanlarda birlikte çalışabileceğini kaydetti.

Kanada tam üyelik istemiyor

Kanada Başbakanı Mark Carney, hafta başında yaptığı açıklamada AB ile "benzersiz bir ittifak" arayışında olduklarını ancak Kanada'nın AB'ye tam üyelik hedeflemediğini belirtmişti.

Carney'nin Avrupa Parlamentosu'nda konuşma yapması bekleniyor. Kanada Başbakanı'nın Avrupa ziyareti, Kanada ile ABD arasındaki ticari ilişkilerin son dönemde gerilmesinin ardından gerçekleşiyor.

Kanada hükümeti, ABD dışındaki ticaretini önümüzdeki 10 yılda iki katına çıkarmayı hedeflerken AB ile ticaret, savunma ve dijital güvenlik alanlarındaki ilişkilerini de güçlendirmeye çalışıyor.

Kanada-AB zirvesi ekimde yapılacak

Kanada ile AB arasındaki daha kapsamlı görüşmelerin ekim ayında Montreal'de gerçekleştirilmesi planlanan Kanada-AB zirvesinde başlaması bekleniyor.

Tarafların özellikle ticaret, savunma, teknoloji, kritik ham maddeler ve dijital güvenlik alanlarında iş birliğinin kapsamını genişletmesi gündemde bulunuyor.

"Ortak üyelik" önerisinin önünde belirsizlikler var

Von der Leyen'in "ortak üyelik" önerisinin hayata geçirilebilmesi için AB'nin 27 üyesinin desteği gerekiyor.

AB'nin daha önce hukuki statüsü net olmayan esnek ortaklık modellerine temkinli yaklaştığı belirtilirken, Kanada ile ilişkilerin geliştirilmesinin önünde bazı ticari sorunlar da bulunuyor.

Özellikle Kanada'nın telekomünikasyon ve süt ürünleri sektörlerindeki korumacı politikaları, AB ile ticaret görüşmelerinde ele alınması gereken başlıklar arasında gösteriliyor.

Meteoroloji'den 12 il için kuvvetli sağanak uyarısı

Meteoroloji'nin değerlendirmesine göre Ankara'nın yanı sıra Eskişehir'in doğusu, Çankırı, Kırıkkale, Çorum, Muğla, Antalya'nın batısı, Isparta, Burdur, Uşak, Afyonkarahisar ve Denizli'de yarın sabah saatlerinden sonra yerel olarak kuvvetli gök gürültülü sağanak görülebilecek.

Kuvvetli sağanak ulaşımı etkileyebilir

Beklenen kuvvetli sağanak nedeniyle sel, su baskını, yıldırım ve heyelan gibi olumsuzlukların yaşanabileceği belirtildi. Yağışların ulaşımda aksamalara da yol açabileceği ifade edilerek dikkatli ve tedbirli olunması istendi.

Ankara'da yarın kuvvetli sağanak bekleniyor

Ankara Valiliği de kentte beklenen kuvvetli sağanakla ilgili açıklama yaptı. Valiliğin NSosyal hesabından paylaşılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Meteoroloji Genel Müdürlüğü Analiz ve Tahmin Merkezinden alınan son verilere göre, yarın sabah saatlerinden sonra Ankara çevrelerinde yerel olarak kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış beklendiğinden, sel, su baskını, yıldırım, yağış anında kuvvetli rüzgar, küçük çaplı dolu yağışı ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunmalıdır.”

Ukrayna ordusunun yazılı açıklamasında, saldırıların Rus güçlerine ait hedeflere yönelik gerçekleştirildiği aktarıldı.

Saki Askeri Havaalanı'ndaki Su-24 hedef oldu

Açıklamaya göre, Kırım'daki Saki Askeri Havaalanı'nda bulunan Su-24 tipi savaş uçağı saldırının hedefleri arasında yer aldı.

Ukrayna ordusu, savaş uçağında meydana gelen hasara ilişkin detayların henüz netleşmediğini bildirdi. Açıklamada, hasarın boyutunun belirlenmesi için çalışmaların sürdüğü ifade edildi.

Donetsk ve Zaporijya'daki hedeflere de saldırı

Ukrayna ordusu, saldırıların yalnızca Kırım'daki havaalanıyla sınırlı olmadığını da açıkladı. Donetsk, Luhansk ve Zaporijya bölgelerinde Rusya'nın kontrolündeki noktalarda bulunan bazı askeri hedeflerin de vurulduğu belirtildi.

Bu bölgelerde insansız hava araçlarının kullanıldığı merkezlerin yanı sıra mühimmat ve yakıt depolarının hedef alındığı kaydedildi.

Hasarın boyutu araştırılıyor

Ukrayna ordusunun açıklamasında, Saki Askeri Havaalanı'ndaki saldırının ardından Su-24 savaş uçağında oluşan hasarın kapsamına ilişkin incelemenin devam ettiği belirtildi. Saldırının diğer hedeflerinde meydana gelen hasara ilişkin ise açıklamada ayrıca bir bilgi paylaşılmadı.

CBO tarafından yayımlanan raporda, İran’la yaşanan silahlı çatışmanın operasyonel maliyetinin 1 Ağustos itibarıyla yaklaşık 38 milyar dolara ulaştığı hesaplandı.

Raporda, bu tutarın büyük ölçüde kullanılan mühimmatın yeniden tedarik edilmesi, çatışmalar sırasında kaybedilen askeri teçhizat, artan uçuş süreleri, sahadaki operasyonların giderleri ve yakıt maliyetlerindeki yükselişten kaynaklandığı kaydedildi.

ABD’nin mühimmat stoklarında azalma bekleniyor

CBO raporunda, stoklarda meydana gelen düşüşün ABD’nin askeri envanterini önümüzdeki birkaç yıl boyunca olumsuz etkileyebileceği belirtildi.

Raporda ayrıca, oluşan stok açığının özellikle Çin gibi yüksek miktarda balistik ve seyir füzesi kapasitesine sahip ülkelerle yaşanabilecek olası krizler sırasında ABD açısından önemli güvenlik riskleri oluşturabileceği değerlendirildi.

WEF tarafından bu yıl 20'nci kez hazırlanan raporda cinsiyet eşitsizliğinin değişimi; “ekonomik katılım ve fırsat”, “eğitimsel kazanımlar”, “sağlık ve hayatta kalma” ile “siyasi yetkilendirme” olmak üzere dört temel başlık üzerinden incelendi.

Araştırmaya göre dünya genelindeki cinsiyet uçurumunun yüzde 69,2'si kapandı. Geçen yıl yüzde 68,8 olarak ölçülen bu oran, bir yılda 0,4 puan yükseldi. Raporda yüzde 100 seviyesine ulaşılması tam eşitlik olarak kabul edilirken, mevcut ilerleme hızının korunması halinde küresel cinsiyet eşitliğinin sağlanmasının 120 yıl sürebileceği hesaplandı.

Cinsiyet eşitliğinde siyasi temsil geriledi

Raporda, kadınların siyasi alandaki konumunda 2006 sonrasında ilerleme kaydedildiği ancak bu eğilimin 2016'dan itibaren tersine döndüğü ifade edildi.

Kadınların karar alma mekanizmalarındaki temsiline ilişkin verilerde, üst düzey siyasi görevlerdeki dağılımın cinsiyet eşitliği açısından sınırlı kaldığı görüldü. Kadınların bakanlık görevlerindeki varlığı da bu kapsamda değerlendirildi.

İş dünyasında kadınların üst yönetim kademelerine ulaşabildiği belirtilirken, ekonomik ve siyasi açıdan en yüksek etkiye sahip görevlerde kadınların temsil oranının düşük kaldığı kaydedildi.

Kadınların üst düzey yönetimdeki payı yüzde 19,1

WEF verilerine göre kadınlar, üst yönetici pozisyonlarının yüzde 19,1'ini oluşturuyor. Bakanlık görevleri açısından yapılan değerlendirmede ise kadınların üstlendiği görevlerin yalnızca 10'da 1'inin yüksek etki sahibi olduğu belirtildi.

Raporda, kadınların çalışma hayatında üst düzey kademelere ulaşmasına rağmen en fazla ekonomik ve siyasi etki yaratan pozisyonlarda yeterli düzeyde temsil edilmediği ortaya konuldu.

Yapay zekada kadınların temsili sınırlı

Küresel Cinsiyet Farkı 2026 Raporu'nda yapay zeka alanındaki kadın temsiline de yer verildi. Buna göre kadınlar, yapay zeka mühendislerinin beşte birinden daha azını oluşturuyor.

Kadınların yapay zeka şirketlerindeki temsili de şirketlerin farklı kademelerinde yeterli seviyeye ulaşmadı. Böylece raporda yapay zeka alanı, kadınların temsilinin sınırlı kaldığı başlıklardan biri olarak yer aldı.

Cinsiyet eşitliğinde ilk sırada İzlanda yer aldı

Ülkeler arasındaki değerlendirmede İzlanda, cinsiyet eşitliğinin en yüksek ölçüldüğü ülke oldu. İzlanda'da cinsiyet eşitliği oranı yüzde 93 olarak hesaplandı.

İzlanda'yı yüzde 87,2 ile Finlandiya ve yüzde 85,7 ile Norveç izledi. Namibya yüzde 84,5, İngiltere yüzde 84,2, Yeni Zelanda yüzde 82,8, İsveç yüzde 82,3, Avustralya yüzde 81,9, Almanya yüzde 81,7 ve İrlanda yüzde 81,4 oranlarına ulaştı.

Avustralya, raporun bu yılki sonuçlarında ilk kez cinsiyet eşitliğinin en yüksek olduğu ilk 10 ülke arasında yer aldı.

İzlanda ise üst üste 17'nci kez cinsiyet eşitliğinin en yüksek ölçüldüğü ülke olarak kayıtlara geçti.

Valilik tarafından yapılan açıklamada, Meteoroloji Genel Müdürlüğü Analiz ve Tahmin Merkezi'nden alınan son değerlendirmelere yer verildi.

Yağışlar perşembe günü etkili olacak

Son verilere göre, 17 Eylül Perşembe günü sabah saatlerinden sonra Ankara çevrelerinde yerel olarak kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış görülecek.

Yağışların özellikle yerel ölçekte kuvvetli olması beklenirken, vatandaşların olası olumsuzluklara karşı hazırlıklı olması istendi.

Sel ve su baskını riskine karşı uyarı yapıldı

Valilik açıklamasında, yağışlarla birlikte sel ve su baskını yaşanabileceğine dikkat çekildi. Ayrıca gök gürültülü yağış sırasında yıldırım, dolu ve kuvvetli rüzgar gibi olumsuzlukların meydana gelebileceği belirtildi.

Ankara Valiliği, yağışın yol açabileceği ulaşım aksamalarına karşı da vatandaşların tedbirli davranmasını istedi. Açıklamada, kuvvetli yağışla birlikte ortaya çıkabilecek tüm olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması çağrısında bulunuldu.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü Ankara Bölge Tahmin ve Erken Uyarı Merkezi verilerine göre;

Ankara’da yerel kuvvetli, sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlara dikkat❗️ pic.twitter.com/dqYxBIss1p

— T.C. Ankara Valiliği (@AnkaraValiligi) September 16, 2026

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!