Tercih süresinin sona ermesinin ardından adayların yerleştirme sonuçları için bekleyişi başlayacak. Yerleştirme işlemlerinde adayların YKS puanları, başarı sıralamaları, tercihleri ve yükseköğretim programlarının kontenjanları dikkate alınacak.

ÖSYM tarafından 2026-YKS sonuçları ise daha önce açıklanmıştı. 20-21 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen sınavın sonuçları 21 Temmuz 2026'da erişime açılmıştı.

2026 YKS Yerleştirme Sonuçları Ne Zaman Açıklanacak?

2026 YKS yerleştirme sonuçlarının açıklanacağı kesin tarih, 10 Ağustos 2026 itibarıyla ÖSYM tarafından duyurulmadı. ÖSYM'nin güncel YKS duyuruları ve sınav takvimi incelendiğinde, sınav sonuç tarihi açıklanmış olsa da üniversite yerleştirme sonuçları için ayrıca bir tarih belirtilmediği görülüyor.

Bu nedenle adayların sosyal medya veya farklı internet kaynaklarında paylaşılan tarihleri resmi sonuç tarihi olarak değerlendirmemesi gerekiyor. YKS tercih sonuçları, ÖSYM'nin yerleştirme işlemlerini tamamlamasının ardından açıklanacak.

ÖSYM'nin önceki yıllardaki uygulamalarında tercihlerin tamamlanmasından sonra yerleştirme sonuçları kısa süre içerisinde ilan edilmişti. Ancak önceki yıllardaki tarihler, 2026 sonuçlarının kesin açıklanma günü olarak kabul edilemiyor.

YKS Tercih Sonuçları Ağustos Ayında Mı Açıklanacak?

Tercih işlemlerinin 10 Ağustos'ta sona ermesi nedeniyle 2026 YKS yerleştirme sonuçlarının ağustos ayı içerisinde açıklanması bekleniyor. Ancak ÖSYM tarafından kesin tarih verilmediği için belirli bir gün üzerinden kesinlik içeren açıklama yapmak mümkün değil.

Yerleştirme sürecinde adayların tercih listeleri ile kontenjanların değerlendirilmesi ve yerleştirme işlemlerinin tamamlanmasının ardından sonuçlar erişime açılacak.

Sonuçların açıklanmasıyla birlikte adaylar hangi üniversiteye ve hangi programa yerleştirildiklerini öğrenebilecek. Bir yükseköğretim programına yerleşemeyen adaylar açısından ise sonraki süreçte ek yerleştirme imkanları gündeme gelecek.

2026 YKS Tercih Sonuçları Nereden Öğrenilecek?

YKS yerleştirme sonuçları, ÖSYM'nin sonuç sistemi üzerinden adayların erişimine sunulacak. Adayların sonuçlarını öğrenebilmek için T.C. kimlik numarası ve aday şifresiyle sisteme giriş yapması gerekecek.

Sonuç ekranında adayın yerleştiği üniversite, fakülte veya yüksekokul, bölüm ya da program bilgileri ile yerleştirme durumuna ilişkin bilgiler bulunacak.

ÖSYM, sınav sonuçlarında olduğu gibi yerleştirme sonuçlarını da elektronik ortamda yayımlıyor. 2026-YKS sınav sonuçları da adaylara elektronik ortamda açıklanmış ve adayların sonuçlarına ÖSYM'nin sonuç sistemi üzerinden erişebileceği duyurulmuştu.

YKS Tercih Sonuçları Nasıl Sorgulanacak?

2026 YKS tercih sonuçları açıklandığında adaylar öncelikle ÖSYM'nin resmi sonuç ekranına giriş yapacak. Kimlik ve aday şifresiyle yapılan girişin ardından yerleştirme sonucu görüntülenebilecek.

Adayların sonuç ekranında özellikle şu bilgileri kontrol etmesi gerekecek:

• Yerleşilen üniversite

• Fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulu

• Bölüm veya program adı

• Yerleştirme türü

• Kayıt hakkı kazanılan program

• Kayıt işlemlerine ilişkin bilgiler

Yerleştirme sonucunun açıklanmasının ardından üniversite kayıtları için gerekli tarih ve belgeler de ilgili kurumların duyuruları üzerinden takip edilecek.

2026 YKS Tercihleri Bugün Saat Kaçta Bitiyor?

ÖSYM'nin Aday İşlemleri Sistemi'nde yer alan güncel bilgiye göre 2026-YKS tercih işlemleri 10 Ağustos 2026 Pazartesi günü saat 23.59'da sona erecek. Tercih işlemleri 29 Temmuz'da başlamıştı.

Adayların tercih listelerini son saate bırakmaması önem taşıyor. Tercih süresinin sona ermesiyle birlikte sistem üzerinden tercih işlemlerinin tamamlanması mümkün olmayacak.

ÖSYM'nin yayımladığı 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu da adayların tercihlerini oluştururken başvuracağı temel kaynaklardan biri olarak yayımlandı. ÖSYM, adayların tercih süresi içerisinde güncel kılavuzu ve resmi duyuruları takip etmeleri gerektiğini belirtti.

YKS Yerleştirme Sonuçları Açıklandıktan Sonra Ne Olacak?

Yerleştirme sonuçlarının ilan edilmesiyle birlikte üniversiteye kayıt süreci başlayacak. Bir programa yerleşen adayların kayıt işlemlerine ilişkin tarihleri ve gerekli belgeleri yerleştikleri üniversitenin duyurularından takip etmesi gerekecek.

Herhangi bir yükseköğretim programına yerleşemeyen adaylar açısından ise ÖSYM'nin daha sonra açıklayacağı ek yerleştirme süreci önem kazanacak. Ek yerleştirme kapsamında boş kalan kontenjanlar ve başvuru şartları ayrıca duyurulacak.

Bu nedenle 2026 YKS tercih sonuçlarının açıklanmasının ardından adayların yalnızca yerleştirme sonucunu değil, kayıt ve varsa ek yerleştirme takvimini de takip etmesi gerekiyor.

2026 YKS Sonuçları İçin Gözler ÖSYM'de

Üniversite tercihini tamamlayan milyonlarca aday için şimdi sırada 2026 YKS yerleştirme sonuçları bulunuyor. Tercih sürecinin 10 Ağustos Pazartesi günü saat 23.59'da tamamlanmasının ardından ÖSYM'nin yerleştirme çalışmalarını yürütmesi bekleniyor.

10 Ağustos 2026 itibarıyla ÖSYM, YKS yerleştirme sonuçları için kesin bir açıklama tarihi duyurmuş değil. Bu nedenle “YKS tercih sonuçları şu gün açıklanacak” şeklindeki resmi olmayan paylaşımlara karşı adayların ÖSYM duyurularını esas alması gerekiyor.

ÖSYM'nin resmi açıklaması geldiğinde 2026 YKS tercih sonuçları, sonuç sorgulama ekranı ve üniversite kayıt tarihleriyle ilgili bilgiler netleşmiş olacak. Adaylar da sonuçlarını elektronik ortamda sorgulayarak hangi üniversite ve programa yerleştirildiklerini öğrenebilecek.

Maden işçileri Enerji Bakanlığı önünde eylem yaptı

Elazığ Eti Gümüş ve Doruk Madencilik bünyesinde çalışan işçiler, kendilerine verilen sözlerin yerine getirilmediğini belirterek Ankara'ya geldi. Bağımsız Maden-İş Sendikası üyesi işçiler, taleplerini duyurmak amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önüne yürüdü.

İşçiler, ödemelerin yapılmasını ve daha önce kendilerine verilen sözlerin tutulmasını talep etti.

Bakanlık önünde polis müdahalesi

Bakanlık önünde eylem yapan işçilere polis müdahale etti. Müdahale sırasında çok sayıda işçinin gözaltına alındığı aktarıldı.

Bağımsız Maden-İş Sendikası ise müdahale sırasında basının bölgeden uzaklaştırıldığını ve işçilere yönelik müdahalenin görüntülenmesinin engellendiğini öne sürdü.

Sendikadan açıklama: “Gözaltındayız”

Sendikanın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, Eti Gümüş ve Doruk Madencilik işçilerinin tutulmayan sözlerin peşinden Ankara'ya geldiği belirtildi.

Açıklamada, “Eti Gümüş işçisine ödemeler 6 Ağustos'ta yapılacak dediniz, Doruk Madencisine ücretsiz izinler ödenecek dediniz. Yoksunuz! Biz sözümüzün arkasında duruyoruz, ödeme olamazsa geri geleceğiz dedik ve geldik” ifadeleri kullanıldı.

“Hakkımızı almadan dönmeyiz”

Sendika, işçilerin taleplerinin karşılanmadığını savunarak eylemin sürdürüleceğini belirtti.

Açıklamada, “Artık hakkımızı almadan dönmeyiz” denilirken, Yıldızlar SSS Holding bünyesindeki farklı işletmelerde çalışan işçilerin de sorun yaşadığı iddia edildi.

Sendika ayrıca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı başta olmak üzere ilgili bakanlıkların şirketlere ilişkin süreçlerde sorumluluk taşıdığını öne sürdü.

İşçiler ödemelerin yapılmasını istiyor

İşçilerin temel talebini, daha önce açıklanan ödeme tarihlerinin yerine getirilmesi oluşturuyor. Sendika, Eti Gümüş işçilerine yapılacağı belirtilen ödemelerin ve Doruk Madencilik işçilerine yönelik ücretsiz izin ödemelerinin gerçekleştirilmediğini savunuyor.

Bağımsız Maden-İş Sendikası'nın sosyal medya hesabından yapılan açıklamanın tamamı şöyle:

"Gözaltındayız! Madenciye yönelik işkence görüntülenmesin diye basın uzaklaştırıldı. Eti Gümüş ve Doruk madencilik işçileri olarak tutulmayan sözlerin peşinden Ankara'ya, sorumlu Enerji Bakanlığı önünde gözaltına alındık.

Yıldızlar SSS Holding, yurdun dört bir yanındaki Nesko, Doruk, Yunus Emre Termik, Eti Gümüş, Yıldız Bakır, KMK Madencilik, Söğüt Seramik, OEDAŞ, Kay Süt işletmelerine işçileri, halkı, esnafı ve belediyeleri soymuş ve Enerji Bakanlığı başta olmak üzere tüm Bakanlıklar izin vermiştir.

Eti Gümüş işçisine ödemeler 6 Ağustos'ta yapılacak dediniz, Doruk Madencisine ücretsiz izinler ödenecek dediniz. Yoksunuz! Biz sözümüzün arkasında duruyoruz, ödeme olamazsa geri geleceğiz dedik ve geldik. Artık hakkımızı almadan dönmeyiz!"

Programın yeni sezon yayın tarihi için ATV tarafından 10 Ağustos 2026 itibarıyla resmi bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle kesin başlangıç tarihi henüz netleşmiş değil. Bununla birlikte programın önceki yıllardaki yayın dönemleri dikkate alındığında, yeni sezonun Eylül ayının ilk haftalarında başlaması bekleniyor.

Müge Anlı Yeni Sezon Ne Zaman Başlayacak?

Müge Anlı ile Tatlı Sert yeni sezon başlangıç tarihi için 7 Eylül 2026 Pazartesi günü öne çıkıyor. Ancak bu tarih, yayıncı kuruluş tarafından resmi olarak doğrulanmış bir tarih değil.

Programın geçmiş yıllardaki yayın düzeninde yaz tatilinin ardından eylül ayında yeni sezon başlangıcı yapması, 2026-2027 sezonu için de benzer bir takvimin uygulanabileceği beklentisini oluşturuyor.

Dolayısıyla “Müge Anlı ne zaman başlayacak?” sorusuna şu aşamada kesinleşmiş bir tarih yerine, geçmiş yayın takvimine dayalı beklentiyle yanıt verilebiliyor. ATV'nin resmi yayın akışını ve program duyurusunu paylaşmasıyla birlikte tarih kesinlik kazanacak.

Müge Anlı İlk Bölüm Hangi Gün Yayınlanacak?

Mevcut beklentiye göre Müge Anlı ile Tatlı Sert'in yeni sezon ilk bölümü 7 Eylül 2026 Pazartesi günü yayınlanabilir. Programın önceki yayın düzeninin sürmesi halinde yeni sezonun hafta içi kuşağında izleyiciyle buluşması bekleniyor.

Ancak yayın tarihi konusunda henüz resmi açıklama bulunmadığı için 7 Eylül tarihinin kesinleşmiş program takvimi olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

ATV'nin yeni sezon yayın planını açıklamasıyla birlikte Müge Anlı ilk bölüm tarihi de netleşmiş olacak.

Müge Anlı Saat Kaçta Başlıyor?

Müge Anlı ile Tatlı Sert, önceki yayın dönemlerinde ATV'nin gündüz kuşağında sabah saatlerinde ekrana geliyordu. Yeni sezon için de benzer bir yayın saatinin uygulanması bekleniyor.

Ancak 2026-2027 sezonunun kesin yayın saati, programın yeni sezon duyurusuyla birlikte netleşecek. Bu nedenle Müge Anlı saat kaçta başlıyor? sorusunun kesin yanıtı için ATV'nin güncel yayın akışının takip edilmesi gerekiyor.

Müge Anlı ile Tatlı Sert Yeni Sezonda Ne Zaman?

Yaz tatilinin ardından televizyon kanallarında yeni sezon hazırlıkları devam ederken, Müge Anlı ile Tatlı Sert programı da izleyicilerin en çok merak ettiği yapımlar arasında bulunuyor.

Programda yeni sezonda da kayıp kişilerin bulunmasına yönelik dosyaların, ailelerin yaşadığı sorunların ve geçmiş dönemlerden kalan soruşturmaların ele alınması bekleniyor. Ancak yeni sezonda hangi dosyaların programa taşınacağı konusunda şu aşamada resmi bir açıklama bulunmuyor.

Müge Anlı'nın yeni sezon yayın tarihi açıklandığında programın ilk bölümünde ele alınacak konular da yayın öncesinde netleşecek.

Müge Anlı Yeni Sezon Tarihi Resmen Açıklandı Mı?

10 Ağustos 2026 itibarıyla Müge Anlı yeni sezon tarihi resmi olarak açıklanmış değil. Sosyal medya ve çeşitli internet sitelerinde farklı tarihler paylaşılabilse de yayın tarihi konusunda belirleyici olan ATV'nin resmi açıklaması ve yayın akışı olacak.

Geçmiş sezonların başlangıç tarihleri üzerinden yapılan değerlendirmelerde Eylül ayının ilk haftası öne çıksa da bu durum tek başına kesin yayın tarihi anlamına gelmiyor.

Müge Anlı ile Tatlı Sert Hangi Gün Yayınlanıyor?

Program, önceki yayın dönemlerinde hafta içi günlerde ATV ekranlarında izleyiciyle buluştu. Yeni sezonda da programın hafta içi gündüz kuşağındaki yayın düzeninin devam etmesi bekleniyor.

Ancak 2026-2027 sezonuna ilişkin resmi yayın akışı henüz açıklanmadığından, programın kesin gün ve saat bilgisi ATV'nin yeni sezon programıyla birlikte netleşecek.

Müge Anlı Yeni Sezon İçin Geri Sayım Başladı

Müge Anlı ile Tatlı Sert programının takipçileri, yaz arasının ardından yeni sezonun başlamasını bekliyor. Programın yayın hayatına devam edip etmeyeceği konusunda herhangi bir belirsizlik bulunmazken, merak edilen temel konu yeni sezonun ilk yayın tarihi.

Şu an için 7 Eylül 2026 Pazartesi tarihi geçmiş yıllardaki yayın takvimine göre öne çıkan tarih olarak değerlendiriliyor. Ancak ATV tarafından resmi açıklama yapılmadan bu tarihin kesinleştiği söylenemiyor.

Yeni sezon başlangıç tarihi, yayın saati ve ilk bölüm içeriğiyle ilgili resmi bilgiler yayıncı kuruluş tarafından duyurulduğunda netleşecek.

Su kesintisi 11 Ağustos gecesi başlayacak

İSKİ tarafından yapılan açıklamaya göre, Fatih ilçesi Kocamustafapaşa Mahallesi sınırlarında bulunan Sarayburnu-Münzevi Samatya isale hattında depreme karşı dayanıklılığı artırmaya yönelik çalışmalar yapılacak.

Çalışmalar kapsamında esnek boru bağlantı parçası montajı ve iyileştirme faaliyetleri gerçekleştirilecek.

Planlı su kesintisi, 11 Ağustos 2026 Salı günü saat 22.00'de başlayacak ve 12 Ağustos Çarşamba günü saat 06.00'ya kadar devam edecek.

Fatih’te hangi mahallelerde su kesilecek?

Kesintiden Fatih ilçesindeki 7 mahallenin etkilenmesi bekleniyor. Su kesintisi uygulanacak mahalleler şöyle:

• Cerrahpaşa Mahallesi
• Haseki Sultan Mahallesi
• Kocamustafapaşa Mahallesi
• Sümbülefendi Mahallesi
• Yedikule Mahallesi
• Silivrikapı Mahallesi
• Seyyid Ömer Mahallesi

Çalışmalar depreme karşı dayanıklılığı artıracak

İSKİ'nin gerçekleştireceği çalışmaların, Sarayburnu-Münzevi Samatya isale hattının depreme karşı dayanıklılığının artırılması amacıyla yapılacağı belirtildi.

Montaj ve iyileştirme çalışmalarının tamamlanmasının ardından bölgeye yeniden su verilmesi planlanıyor.

Yangın rüzgarın etkisiyle büyüdü

Nusaybin ile Suriye sınırındaki mayınlı bölgede dün akşam saatlerinde anız yangını çıktı. Rüzgarın etkisiyle kısa sürede büyüyen alevler, sınır hattında geniş bir alana yayıldı.

İhbar üzerine bölgeye Nusaybin İtfaiyesi, askeri itfaiye ekipleri ve TOMA araçları sevk edildi. Ekiplerin koordineli çalışması sonucu yangın yaklaşık 3 saatlik müdahalenin ardından kontrol altına alındı.

Kamışlı'daki yangın Nusaybin’den görüntülendi

Sınırın Suriye tarafında bulunan Kamışlı kentinde de gündüz saatlerinde anız yangını çıktı. Rüzgarın etkisiyle çevredeki bahçelere sıçrayan yangın, akşam saatlerinde de devam etti.

Kamışlı'da yükselen yoğun duman ve geceyi aydınlatan alevler, Nusaybin ilçesinden görüntülendi.

Ekiplerin müdahalesi sürüyor

Kamışlı'da yangının sınır hattında daha geniş alanlara yayılmasını önlemek amacıyla Mardin itfaiye ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

İYİ Parti'den TBMM Başkanlığı'na dilekçe

İYİ Parti'nin TBMM Başkanlığı'na sunduğu dilekçede, 290 sıra sayılı kanun teklifinin Türkiye'nin üniter yapısı, hukuk devleti ilkeleri, kanun önünde eşitlik, yargı bağımsızlığı ve terörle mücadele politikası açısından önemli düzenlemeler içerdiği savunuldu.

Dilekçede, teklifin görüşmelerinin 10 Ağustos 2026 Pazartesi günü saat 11.00'de başlayacak Genel Kurul birleşiminde yapılmasının kararlaştırıldığı hatırlatıldı.

"Görüşmeler TRT-3'ten canlı yayımlanmalı"

İYİ Parti, Genel Kurul'daki görüşmelerin TRT-3 üzerinden canlı yayımlanmamasının yasama faaliyetlerinin kamuoyu tarafından takip edilmesini zorlaştıracağını belirtti.

Dilekçede, Anayasa'nın 97. maddesinde yer alan "Görüşmelerin Açıklığı ve Yayımlanması" hükmüne atıf yapılarak, Türkiye'nin geleceğini yakından ilgilendiren teklifin görüşmelerinin TRT-3'ten canlı yayımlanması gerektiği ifade edildi.

"Milletimiz hiçbir kesinti olmadan takip edebilmeli"

İYİ Parti'nin başvurusunda, Genel Kurul görüşmeleri sırasında yapılacak konuşmaların, soruların, cevapların, açıklamaların ve oylamaların kamuoyunun bilgisine sunulmasının önem taşıdığı belirtildi.

Dilekçede, "Milletimizin kendi adına kullanılan yasama yetkisinin nasıl ve hangi gerekçelerle kullanıldığını hiçbir kesinti ve sınırlama olmaksızın takip edebilmesi sağlanmalıdır" denildi.

Tüm yayın platformlarında eş zamanlı yayın talebi

İYİ Parti, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" ile Adalet Komisyonu raporunun Genel Kurul'daki görüşmelerinin başlangıcından sonuçlandırılmasına kadar geçen tüm sürecin TRT-3'ten canlı yayımlanmasını istedi.

Dilekçede ayrıca, canlı yayının talep eden tüm yayın platformları üzerinden kesintisiz ve eş zamanlı olarak yapılması için gerekli tedbirlerin alınması talep edildi.

Sunulan dilekçede şu ifadeler kullanıldı:

"Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda görüşülecek 'Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi' Türkiye'nin üniter yapısı, hukuk devleti ilkeleri, kanun önünde eşitlik, yargı bağımsızlığı, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü ve terörle mücadele politikası açısından sakıncalı bir kanun teklifidir. Bu kanun teklifiyle terör suçları ve terör suçunu işleyenler nezdinde birtakım ayrıcalıklı düzenlemelerin yapılması planlanmaktadır.

Bu kanun teklifinin görüşmelerinin TBMM Genel Kurulu'nun 10 Ağustos 2026 Pazartesi günü (bugün) saat 11.00'de başlayacak birleşiminde yapılması kararlaştırılmıştır. Bu karardan ötürü kanun teklifinin görüşmeleri TRT-3'ten canlı yayımlanmayacak, Genel Kurul'un yayınına görüşmeler süresince sadece internet sitesi üzerinden erişilebilecektir. Anayasa'nın 97. maddesinde yer alan 'Görüşmelerin Açıklığı ve Yayımlanması' başlıklı hükme istinaden bu görüşmelerin Türk Milleti tarafından rahatça takip edilebilmesi ve demokratik hukuk devleti ilkeleri esasınca yasama faaliyetlerinin şeffaflık içinde yürütülmesine uygun olarak, Türkiye Cumhuriyeti'nin geleceğini ve Türk Milleti'ni yakından ilgilendiren bu denli hassas bir konuda düzenlemeler ihtiva eden kanun teklifinin görüşmelerinin TRT-3'ten canlı yayınlanması gerekmektedir.

Genel Kurul görüşmeleri süresince yapılacak bütün konuşmaların, soruların, cevapların, açıklamaların ve oylamaların kamuoyunun huzurunda gerçekleştirilmesi ve milletimizin bilgisine sunulması önem arz etmektedir. Milletimizin kendi adına kullanılan yasama yetkisinin nasıl ve hangi gerekçelerle kullanıldığını hiçbir kesinti ve sınırlama olmaksızın takip edebilmesi sağlanmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, 290 Sıra Sayılı 'Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi ve Adalet Komisyonu Raporunun' Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulundaki görüşmelerinin başlangıcından sonuçlandırılmasına kadar geçen bütün sürecin, TRT-3'ten ve talep eden tüm yayın platformları üzerinden kesintisiz ve eş zamanlı olarak canlı yayınlanmasının sağlanması hususunda gerekli tedbirlerin alınmasını saygılarımızla arz ederiz."

İtalyan gazeteci Fabrizio Romano'nun aktardığı bilgilere göre Fenerbahçe, Lukaku ile kişisel şartlarda anlaşma sağladı. Romano, sarı-lacivertlilerin Napoli ile bonservis konusunda görüşmelerini sürdürdüğünü ve ilk teklifin reddedildiğini bildirdi.

İlk teklif reddedildi

Transfer sürecinde bonservis bedeli konusunda taraflar arasında önemli bir fark bulunuyor. Sky Sport Italia kaynaklı haberlere göre Fenerbahçe'nin ilk teklifi yaklaşık 5 milyon avro seviyesinde olurken, bazı kaynaklar bu rakamın 6 milyon avro olduğunu aktardı. Napoli'nin ise Lukaku için yaklaşık 10 milyon avro seviyesinde bir beklenti içinde olduğu bildirildi.

İtalyan basınında Napoli'nin başlangıçta daha yüksek bir rakam talep ettiği, ancak pazarlık sürecinde beklentisini yaklaşık 10 milyon avroya çektiği yönünde haberler yer aldı. Fenerbahçe'nin ise transferi 10 milyon avronun altında, mümkünse 7-8 milyon avro bandında tamamlamayı hedeflediği öne sürüldü.

Sky Sport Italia'nın son haberlerinde iki kulübün görüşmeleri yoğunlaştırdığı ve anlaşmanın 48 saat içinde sağlanabileceği ifade edildi. Napoli'nin Fenerbahçe'nin teklifine karşı yeni bir karşı teklif sunduğu, görüşmelerin finansal şartlar üzerinde devam ettiği aktarıldı.

Lukaku'dan Fenerbahçe'ye olumlu yanıt

Transferde Fenerbahçe'nin elini güçlendiren en önemli gelişmenin ise Lukaku'nun Türkiye'ye gelmeye sıcak bakması olduğu bildirildi.

İtalyan basını, Belçikalı futbolcunun Fenerbahçe'ye transfer konusunda olumlu görüş bildirdiğini ve menajeri Federico Pastorello'nun da görüşmelerde aktif rol üstlendiğini yazdı. Oyuncunun yeni sezonda Napoli'de kalmak yerine kariyerine başka bir kulüpte devam etmek istediği belirtiliyor.

Lukaku'nun Napoli'deki geleceğinin belirsizleşmesi aslında temmuz ayında başlamıştı. Corriere dello Sport, Napoli'nin Belçikalı golcüyü satış listesine koyduğunu ve oyuncunun menajeriyle yapılan görüşmeler sonrasında transfer seçeneklerinin değerlendirilmeye başlandığını yazmıştı. Haberde Lukaku'nun yüksek maliyetinin de Napoli'nin kararında etkili olduğu, oyuncunun yıllık maliyetinin yaklaşık 11 milyon avro olduğu aktarılmıştı.

Sözleşmenin süresi ve ücret iddiası

Oyuncu tarafıyla yapılması planlanan sözleşmenin süresi konusunda basında iki yıllık anlaşma bilgisi öne çıkıyor. Bazı kaynaklar Lukaku'nun Fenerbahçe ile 2028'e kadar sözleşme konusunda anlaşmaya vardığını bildirirken, ücretin bonuslar dahil yaklaşık 10 milyon avro olacağı iddia edildi.

Bununla birlikte maaş konusunda da kaynaklar arasında farklı rakamlar bulunuyor. Bazı İngiliz kaynaklarında iki yıllık toplam paketin bonuslarla birlikte yaklaşık 8,6 milyon sterlin olduğu ileri sürülürken, İtalyan basınında Lukaku'nun yıllık yaklaşık 10 milyon avro talep ettiği yönünde haberler yer aldı. Bu nedenle ücret konusunda resmi açıklama gelmeden kesin rakam vermek mümkün görünmüyor.

Napoli neden Lukaku'yu gönderiyor?

33 yaşındaki Lukaku, Napoli'ye 2024 yılında Chelsea'den yaklaşık 30 milyon avro bonservis bedeliyle transfer olmuştu. İtalyan kulübü, oyuncunun yüksek maaş yükünden kurtulmak ve kadro yapılanmasında değişikliğe gitmek isterken, Lukaku'nun sözleşmesinde Chelsea lehine yeniden satıştan pay bulunduğu da bildiriliyor.

Napoli'nin yeni teknik direktörü Massimiliano Allegri döneminde forvet hattındaki rekabetin de Lukaku'nun geleceğinde etkili olduğu belirtiliyor. İtalyan basını, Napoli'nin kadro planlamasında farklı bir santrfor tercihine yöneldiğini ve Lukaku'nun artık takımın vazgeçilmez oyuncularından biri olarak görülmediğini aktarıyor.

Chelsea de transferi takip ediyor

Transferin gerçekleşmesi halinde eski kulübü Chelsea'nin de gelir elde etmesi bekleniyor. İngiliz basınında yer alan haberlere göre Lukaku'nun 2024'te Napoli'ye transferi sırasında Chelsea lehine yaklaşık yüzde 40 oranında bir yeniden satış payı bulunuyor. Bu nedenle Fenerbahçe'nin Napoli'ye ödeyeceği bonservis bedelinin bir bölümünün İngiliz kulübüne aktarılması söz konusu olabilir.

İki kulüp arasındaki rakamsal farkın kapanması halinde Belçikalı golcünün Fenerbahçe'ye transferinin kısa süre içinde resmiyet kazanması bekleniyor.

Milli Merkez'den "çerçeve yasa" tepkisi

Milli Merkez, 10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması'nın yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı açıklamada, Adalet Komisyonu'nda kabul edilerek TBMM Genel Kurulu gündemine gelen "çerçeve yasa"ya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Açıklamada, söz konusu kanun teklifinin görüşmelerinin Sevr Antlaşması'nın yıl dönümüne denk getirilmesi eleştirildi.

"Dayatılanları dehşet içinde izliyoruz"

Milli Merkez, açıklamasında Sevr Antlaşması'nı reddeden ve Kurtuluş Savaşı'nın ardından Cumhuriyet'i kuran Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarını anarak, Gazi Meclis'e saygı mesajı verdi.

Açıklamada, "Çerçeve yasa görüşmelerinin özellikle bugüne getirilmiş olması karşısında milletimizin kahir ekseriyeti üzüntülü ve tepkilidir" denildi.

Milli Merkez, yaşananları "dehşet içinde" izlediklerini belirterek, Sevr sürecine ilişkin tarihsel göndermelerde bulundu.

"Sevr'i yırtıp atan Türk milleti"

Açıklamada, İngiliz askerlerinin İstanbul'u işgali sırasında Türk milletinin sessiz göründüğü ancak daha sonra Sevr Antlaşması'nı reddetmeyi başardığı savunuldu.

Milli Merkez, Sevr Antlaşması'nı "meşum Sevr teslimiyet anlaşması" olarak nitelendirerek, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet'in kuruluşuna vurgu yaptı.

Milli Merkez'den "Atatürk'te birleşme" çağrısı

Açıklamanın sonunda siyasi partilere, kuruluşlara ve kişilere çağrıda bulunan Milli Merkez, şu ifadeleri kullandı:

"Tüm yurtsever, Atatürkçü, demokrat partileri, kuruluşları ve kişileri yine yeniden Atatürk'te Birleşmeye davet ediyoruz."

Milli Merkez'in açıklaması şöyle:

"10 Ağustos 1920 meşum Sevr teslimiyet anlaşmasının imzalandığı gündür. Bugün de 10 Ağustos.

Sevr’i yırtıp atan ve Kurtuluş savaşı vererek Cumhuriyetimizi kuran Atatürk ve silah arkadaşlarıyla, Gazi Meclisimizin önünde saygı ile eğiliyoruz.

Emperyalizmin maşası PKK bölücü-narko terör örgütünün elebaşı ve onunla işbirliği yapanların talebiyle TBMM’ye sunulan, Çerçeve yasa görüşmelerinin özellikle bugüne getirilmiş olması karşısında Milletimizin kahir ekseriyeti üzüntülü ve tepkilidir.

Dayatılanları dehşet içinde anlamaya ve izlemeye çalışmaktadır.

Unutulmasın ki İngiliz askerleri İstanbul’u işgal ederken sessiz görünen büyük Türk Milleti, bilahare Sevr’i yırtıp atmayı başarmıştır.

Tüm yurtsever, Atatürkçü, demokrat partileri, kuruluşları ve kişileri yine yeniden Atatürk’te Birleşmeye davet ediyoruz."

AKP'den seçim sürecine itiraz

Sarıcaoğlu, Anadolu Adliyesi önünde meclis üyeleriyle yaptığı açıklamada, başkanvekili seçiminin yalnızca meclisteki siyasi grupların değil, Üsküdar'da sandığa yansıyan halk iradesinin de bir sonucu olduğunu savundu.

AKP İstanbul İl Başkanı Abdullah Özdemir de seçim sonrasında yaptığı açıklamada, bazı oyların gerekçesiz şekilde geçersiz sayıldığını ileri sürerek gerekli hukuki başvuruları yapacaklarını açıklamıştı.

"Seçim sürecinde baskı iddiaları araştırılmalı"

Sarıcaoğlu, seçim güvenliği ve gizli oy ilkesi açısından tartışmalı uygulamalar yaşandığını öne sürdü.

Üçüncü turda 6 CHP'li meclis üyesinin Cumhur İttifakı Başkanvekili adayı Dündar Ziya Gültekin lehine oy vermesinin ardından seçime ara verilmesini eleştiren Sarıcaoğlu, seçimin kesintiye uğratılmadan devam etmesi yönündeki taleplerinin karşılık bulmadığını söyledi.

Sarıcaoğlu, verilen ara sırasında CHP'li meclis üyelerine baskı ve tehdit uygulandığı yönünde iddialar bulunduğunu belirterek, üçüncü ve dördüncü tur arasındaki oy değişiminin bu iddialarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

"Bir harfin görüntüsü o oyu geçersiz kılamaz"

Dördüncü turda bazı oy pusulalarının geçersiz sayılmasına da tepki gösteren Sarıcaoğlu, pusulalardaki harf ve işaretlerin farklı yorumlandığını söyledi.

Bazı pusulalarda yazılan harflerin rakamlara veya başka harflere benzetilerek oyların geçersiz sayıldığını belirten Sarıcaoğlu, "Yazılan isimden hangi adayın tercih edildiği açıkça anlaşılıyorsa o oy geçerlidir. Bir harfin görüntüsü, eğriliği, tekrar yazılması, rakama benzetilmesi o oyu geçersiz kılamaz" dedi.

Sarıcaoğlu ayrıca oyların tasnifi sırasında Divan Başkanı Ali Aral'ın oyların karıştığını ve hangi oyun geçersiz olduğunu sorduğunu belirterek, bu durumun seçim güvenliği açısından soru işaretlerine neden olduğunu ileri sürdü.

AKP'den iki ayrı suç duyurusu

Sarıcaoğlu, bugün meclis üyeleriyle birlikte iki ayrı suç duyurusunda bulunduklarını açıkladı.

İlk suç duyurusunun Başkanlık Divanı üyeleri hakkında olduğunu belirten Sarıcaoğlu, başta görevi kötüye kullanma ve siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi olmak üzere çeşitli iddiaların başvuruda yer aldığını söyledi.

İkinci suç duyurusunun ise üçüncü tur sonrasında verilen ara sırasında salonda ve salon dışında yaşandığı öne sürülen olaylara ilişkin olduğunu aktardı. Bu başvuruda tehdit, arbede, yumruk ve hakaret iddialarının yanı sıra Cumhur İttifakı adayı lehine oy kullanan meclis üyeleri üzerinde baskı ve tehdit oluşturulduğu yönündeki iddiaların da yer aldığı belirtildi.

Seçimin iptali için dava açılacak

AKP Üsküdar İlçe Başkanı Sarıcaoğlu, hukuki başvurularının suç duyurularıyla sınırlı kalmayacağını belirterek, başkanvekili seçiminin iptali ve yeniden yapılması için idare mahkemesine başvuracaklarını açıkladı.

Sarıcaoğlu, seçim işleminin ve meclis kararının iptalini talep edeceklerini söyledi.

Gültekin: "Bir tiyatroyla karşılaştık"

Cumhur İttifakı Başkanvekili adayı Dündar Ziya Gültekin de seçim sürecinde çeşitli gerekçelerle oylarının geçersiz sayıldığını savundu.

Gültekin, "5 Ağustos Çarşamba günü Meclis Başkanvekilliği seçimi için belediyede bir tiyatroyla karşılaştık. Aklımıza gelmeyen türlü türlü şekillerle oylarımız iptal edildi" dedi.

Gültekin, AKP ve MHP'li meclis üyeleri ile kendisine oy veren CHP'li meclis üyelerinin iradesini koruyacaklarını belirterek, yapılan başvuruların ardından kararın yargıya ait olduğunu söyledi.

Teorik bilgiler arazide uygulamaya dönüştü

Ankara’nın farklı ilçelerinden katılan 50 kursiyer, beş gün süren ücretsiz eğitim programı boyunca tıbbi ve aromatik bitkilerin yetiştiriciliğinden pazarlama süreçlerine kadar geniş bir yelpazede eğitim aldı.

Kurs kapsamında katılımcılara tıbbi ve aromatik bitki türlerinin doğru toprak ve alan koşullarında yetiştirilmesi, doğru zaman ve tekniklerle gerçekleştirilen harman ve hasat süreçleri, bitkilerden uçucu yağ, ekstrakt elde etme ve işleme yöntemleri, işlenen ürünlerin ticari değere dönüştürülmesi ve pazara sunulması hedeflendi.

Eğitim sürecini başarıyla tamamlayan kursiyerlere, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) onaylı sertifikaları teslim edildi.

"Tarımsal eğitim faaliyetlerimiz yoğun şekilde sürecek"

Eğitim programına ilişkin değerlendirmelerde bulunan ABB Genel Sekreter Yardımcısı Ahmet Mekin Tüzün, ATA Çiftliği'nin bir tarım kampüsü ve eğitim merkezi olarak işlevini sürdürdüğünü vurguladı. Tüzün, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Program kapsamında kursiyerlerimize bitkiyi tanıttık, nasıl yetiştireceklerini anlattık. Arkasından bunlardan nasıl katma değerli ürünler elde edilebileceğinden bahsettik. Kursumuza oldukça yoğun bir ilgi vardı. Önümüzdeki süreçte de Ankara’da yaşayan hemşerilerimize tıbbi aromatik bitkilerle ilgili bilgiyi anlatmaya devam edeceğiz. Bunun yanı sıra doğayı sevdirecek ve tarımı öğretecek diğer kurslarımız da sürecek."

"Amacımız üretimde farkındalık yaratmak"

ATA Çiftliği’nin temel hedeflerinden birinin teorik bilgiyi sahadaki uygulamalarla birleştirmek olduğunu aktaran ABB Kırsal Hizmetler Daire Başkanı Hüseyin Şemsi Uysal ise şunları söyledi:

"Farklı eğitim düzeylerinden ve Ankara’nın çeşitli bölgelerinden 50 kişilik bir grubu ağırladık. Katılımcılarımız burada tıbbi aromatik bitki yetiştirmenin inceliklerini, ekimini, dikimini, hasadını ve aynı zamanda uçucu yağ ile ekstrakt çıkarımını uygulamalı olarak öğrendiler. Amacımız farkındalık yaratarak bir eğitim vermekti ve bunu da gerçekleştirdik."

Gündemde ilk sıraya alındı

TBMM Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplanan Genel Kurul'da kabul edilen grup önerisiyle birlikte, gündemin "Kanun Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" bölümünde bulunan 290 sıra sayılı teklif ilk sıraya taşındı. Diğer gündem maddelerinin sıralaması da bu doğrultuda güncellendi.

Görüşmeler bitene kadar mesai sürecek

Kabul edilen çalışma takvimi kapsamında görüşmeler 290 sıra sayılı kanun teklifinin görüşmeleri tamamlanana kadar oturum sürdürülecek.

Görüşmelerin bugün bitmemesi durumunda mesai Salı günü devam edecek.

Teklifin Salı günü de tamamlanamaması halinde Çarşamba günü çalışmalar teklifin yasalaşma veya oylama süreci bitene kadar kesintisiz sürecek.

"Çerçeve yasa" teklifinin Genel Kurul aşamasının tamamlanmasıyla birlikte TBMM'nin tatile girmesi bekleniyor.

TBMM Genel Kurulu, TBMM Başkanvekili Celal Adan başkanlığında "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" gündemiyle saat 11.00’de toplandı. Görüşmelere katılmak üzere MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu da parlamentoya geldi.

İYİ Parti’nin grup önerisinin görüşülmesinin ardından saat 12.20 sıralarında birleşime 15 dakika ara verildi. Aranın ardından MHP lideri Devlet Bahçeli, kurmaylarıyla birlikte dinlenmek üzere Meclis iktidar kulisine geçti.

Pervin Buldan’dan Bahçeli’ye: "Hayırlı olsun, selam vermek istedik"

Bu sırada Genel Kurul salonuna geçmeye hazırlanan DEM Parti heyeti kuliste hareketliliğe neden oldu. DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları ile İmralı Heyeti üyeleri Pervin Buldan ve Mithat Sancar, MHP lideri Bahçeli’nin oturduğu masaya doğru yöneldi.

Sıcak bir atmosferde gerçekleşen tokalaşma sırasında Pervin Buldan’ın Bahçeli’ye, "Nasılsınız? Hayırlı olsun. Selam vermek istedik" dediği öğrenildi. Kısa süreli selamlaşma ve sohbetin ardından DEM Parti heyeti ile MHP lideri Bahçeli Genel Kurul Salonu'na girmek üzere ayrıldı.

Öte yandan, Bahçeli’nin kuliste bulunduğu esnada AK Parti Malatya Milletvekili Abdurrahman Babacan da masaya gelerek MHP lideriyle selamlaştı.

Zammın yüzde 25'i ÖTV'den karşılanacak

Sektör kaynaklarından edinilen bilgiye göre benzine yapılması beklenen 2,80 liralık artışın tamamı tüketiciye yansıtılmayacak. Düzenleme kapsamında toplam zam 2,80 TL'ye ulaşacak. ÖTV'den karşılanacak kısım olan yüzde 25'i 0,70 TL'i devlet tarafından sübvanse edilirken geri kalan 1,56 TL satış fiyatına eklenecek.

Motorine de zam sinyali: "Hafta içinde gelebilir"

Uluslararası piyasalarda motorinin metrik ton fiyatında da yükseliş yaşandığını vurgulayan sektör temsilcileri, motorin sürücülerine de uyarıda bulundu.

Fiyat artışlarının devam etmesi halinde hafta içinde motorine de zam gelebileceğini belirten kaynaklar, motorinde oluşacak olası zammın da yüzde 25'lik kısmının ÖTV'den karşılanacağını, kalan tutarın ise doğrudan pompa fiyatlarına yansıtılacağını kaydetti.

Kıyı ve sahil şeritlerinde yeni düzenleme

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenleme, Kıyı Kanunu, Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik ve onaylı imar planı hükümlerine uygun olan kıyı alanlarını kapsıyor.

Bakanlık kıyıların bakım ve işletme işlemlerini yapabilecek

Bakanlık tarafından uygun görülen kıyı ve sahil şeritlerinin bakım, onarım, güvenlik, temizlik ve benzeri işletme uygulamalarına ilişkin işlemler artık belediyeler ve mahalli idare birliklerinin yanı sıra Bakanlığın ilgili birimleri tarafından da yürütülebilecek.

Düzenlemeyle ayrıca Bakanlığın merkez teşkilatına, döner sermaye işletmesi müdürlüğüne bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştiraklerine söz konusu alanların protokol yoluyla kiraya verilmesinin önü açıldı.

Amaç işgalleri ve tahribatı önlemek

Bakanlık, düzenlemeyle kıyıların Anayasa'da öngörüldüğü şekilde halkın ortak kullanımına ve kamu yararına açık olmasının sağlanmasını amaçlıyor.

Ayrıca belediyelerle protokol düzenlenemeyen alanlarda meydana gelen işgallerin ve bu işgallerin yol açabileceği tahribatların önlenmesi hedefleniyor.

Plajlardaki ticari üniteler düzenlenecek

Bakanlık gözetiminde yürütülecek işlemlerle plajların amaç dışı kullanımının azaltılması planlanıyor.

Bu kapsamda zorunlu ticari ünitelerin yanı sıra duş, gölgelik, soyunma kabini ve seyyar tuvalet gibi ihtiyaçların karşılanması amaçlanıyor.

Düzenlemeyle kıyıların doğal yapısının korunması, koruma-kullanma dengesinin gözetilmesi ve vatandaşların plajlardan daha düzenli şekilde yararlanmasının sağlanması hedefleniyor.

6 ay vadeli hazine bonosu yeniden ihraç edilecek

Yarın düzenlenecek ilk ihalede 6 ay vadeli Hazine bonosunun yeniden ihracı yapılacak. Söz konusu bono 182 gün vadeli olacak.

Bakanlık, bu ihaleyle daha önce ihraç edilen 6 ay vadeli Hazine bonosunu yeniden yatırımcıların alımına sunacak.

5 yıl vadeli devlet tahvili yeniden satışta

Günün ikinci ihalesinde ise 5 yıl vadeli sabit kuponlu devlet tahvili yeniden ihraç edilecek. Tahvilin vadesi 1708 gün olarak belirlendi.

6 ayda bir kupon ödemeli olarak ihraç edilecek sabit kuponlu devlet tahvilinin yeniden ihracı da iç borçlanma programı kapsamında gerçekleştirilecek.

Bakanlığın yarın düzenleyeceği iki ihale ile iç borçlanma takviminde yer alan borçlanma işlemlerinden ikisi gerçekleştirilmiş olacak.

"Örtülü af düzenlemesidir, hukuk tersine işletiliyor"

TBMM Genel Kurulundaki görüşmeler öncesinde gazeteci Saygı Öztürk’ün sorularını yanıtlayan İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, düzenlemenin içeriğine ilişkin sert hukuki eleştirilerde bulundu. Teklifin 5. ve 6. maddelerindeki erteleme sürelerine dikkat çeken Dervişoğlu, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Bu metin toplumsal bütünleşme değil, milletin iradesini ve devletin ciddiyetini daraltan bir teslimiyet belgesidir. Hukuki adıyla bu teklif, terör örgütü mensuplarına imtiyaz sağlayan bir 'örtülü af' düzenlemesidir. Mahkumiyetin sonuçlarını ortadan kaldıran her düzenleme Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre özel aftır. Burada hukuk tersine işletilip terör suçlularına özel 'dost ceza hukuku' uygulanmaktadır."

Sürecin izleyiş yöntemine de karşı çıkan Dervişoğlu, terörle mücadelede dünyadaki uygulamaların aksine hareket edildiğini belirterek, "Önce yasal düzenleme yapılıp ardından örgütün silah bırakması ve dağılması ümit ediliyor. Bir devlet bu şekilde hareket etmez; terör örgütü diz çöktürdü gibi bir algı yaratılmasına asla izin vermez" ifadelerini kullandı.

"MGK şartı anayasal yetki gasbıdır"

Yasa teklifinin 1. ve 3. maddelerinde yer alan Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararı ve idari kurul izni şartını değerlendiren İYİ Parti Lideri, bu durumun Anayasa'nın 7. ve 118. maddelerine aykırı olduğunu savundu. Yasama yetkisinin devredilemeyeceğini ve MGK'nin bir danışma organı olduğunu vurgulayan Dervişoğlu, Meclis kanununun uygulanmasının MGK kararına bağlanmasının yetki gasbı olduğunu dile getirdi.

12 Eylül hatırlatması ve milletvekillerine çağrı

Teklifin 10. maddesiyle kamu görevlilerine getirilen korumayı 12 Eylül dönemindeki geçici maddelere benzeten Dervişoğlu, "Görevlilere sınırsız cezasızlık zırhı getiriliyor. 12 Eylül darbecileri de kendilerini koruduklarını sandılar, sonra yargılanıp ceza aldılar. Böylesi bir koruma zırhı günü geldiğinde işe yaramaz" değerlendirmesini yaptı.

Adalet Komisyonu'nda 12 maddenin tamamına ret oyu verdiklerini, Genel Kurul'da da aynı tutumu sürdüreceklerini belirten Dervişoğlu, milletvekillerine "Milletvekillerine sesleniyorum: Anayasa ve vatanın bütünlüğü üzerine ettiğiniz yemini çiğnemeyin. Bu teslimiyet belgesine el kaldıranları tarih ve millet affetmeyecektir" sözleriyle çağrıda bulundu.

Seçim gündemiyle tamamlanan kongrede EMEP Şanlıurfa İl Başkanlığı görevine Cemalettin Özden seçildi.

"Siyasi mahpuslar için genel af ihtiyacı var"

Kongrede konuşan EMEP Genel Başkanı Seyit Aslan, Ekim 2024'te başlayan sürecin bugün çerçeve yasa tartışmalarıyla devam ettiğini belirterek teklifin kapsamının dar tutulmasını eleştirdi. Yasanın Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ gibi siyasi isimleri kapsamadığına dikkat çeken Aslan, iktidara şu çağrıda bulundu:

"Bu insanlar hırsızlık yapmadı, uyuşturucu satmadı. Sadece siyaset yaptıkları, düşüncelerini söyledikleri veya iktidarı eleştirdikleri için cezaevindeler. Türkiye'de gerçek bir barış adımı atılmak isteniyorsa genel bir siyasal affa ihtiyaç vardır. Ana dili hakkı tanınmalı, belediyelere atanan kayyumlar derhal geri çekilmelidir."

"Görmediğimiz tasarının altına imza atmayız"

Teklifin içeriği gösterilmeden muhabirlere veya milletvekillerine imza çağrısı yapılmasını da eleştiren Aslan, EMEP milletvekillerinin tutumunu savundu:

"Görmediğin, bilmediğin bir tasarının altına nasıl imza atarsın? Tasarı Meclis Genel Kurulu’na gelir; görürsün, eleştirilerini ve katkılarını sunarsın, tavrını koyarsın. Görmediğin metne imza atmak parlamenter anlayışa aykırıdır."

Dış politikadaki askerî müdahaleleri de eleştiren Aslan, Irak, Suriye ve İran coğrafyasındaki varlığın "terörle mücadele" söylemiyle meşrulaştırılamayacağını, Kürt sorununun kalıcı çözümü için geçmişteki faili meçhul cinayetler ve hak ihlalleriyle tam bir yüzleşme yaşanması gerektiğini ifade etti.

Urfa'daki tarım işçileri ve sınıf mücadelesi gündemde

Şanlıurfa’nın yerel ve ekonomik sorunlarına da geniş yer ayıran Seyit Aslan, kentten her yıl 300 bin mevsimlik tarım işçisinin diğer illere gitmek zorunda kaldığını hatırlattı. İşçilerin kötü barınma koşulları, ayrımcılık ve altyapısızlıkla mücadele ettiğini belirten Aslan, Urfa'da tarımın ve elektrik kesintileri nedeniyle sulamanın bitme noktasına geldiğini vurguladı.

Özak Tekstil, Uğur Tekstil ve TÜPRAŞ grev yasağı örneklerini hatırlatan Aslan, mücadelenin temelinde işçi sınıfı ile sermaye arasındaki çelişkinin yattığını ve tüm ezilen kesimlerin birleşik bir hatta buluşması gerektiğini sözlerine ekledi.

Havalimanı Meydan Otoritesi (HEAŞ) tarafından yapılan açıklamaya göre, söz konusu rakamlarla daha önce kaydedilen günlük uçuş ve yolcu rekoru geride bırakıldı. Yeni rekor, hem uçuş hem de yolcu trafiğinde kaydedildi.

Uçuşların yüzde 56,5'i dış hatlarda gerçekleşti

Rekorun kırıldığı 9 Ağustos'ta gerçekleştirilen uçuşların yüzde 56,5'ini dış hat seferleri oluşturdu. İç hat uçuşlarının toplam içindeki payı ise yüzde 43,5 olarak hesaplandı.

Yolcu trafiğinde de dış hatlar öne çıktı. Toplam yolcuların yüzde 56'sı dış hat seferlerini kullanırken, iç hat yolcularının oranı yüzde 44 oldu.

Gelen ve giden yolcuların dağılımında ise dengeli bir tablo ortaya çıktı. Gelen yolcular toplam trafiğin yüzde 50,4'ünü oluştururken, giden yolcuların payı yüzde 49,6 olarak kaydedildi.

Yoğun trafik koordinasyonla yönetildi

Gün boyunca devam eden yoğun uçuş ve yolcu trafiğinin, HEAŞ ile terminal işletmecisi İstanbul Sabiha Gökçen (ISG) ekiplerinin koordinasyonuyla yönetildiği bildirildi.

HEAŞ ekipleri hava trafik, apron, pist ve meydan operasyonlarının kesintisiz yürütülmesi için görev yaptı. ISG ekipleri ise terminal içerisindeki yolcu akışı, güvenlik, temizlik, yönlendirme ve yolcu deneyimine ilişkin süreçleri eş zamanlı olarak sürdürdü.

Meydan ve terminal operasyonlarının birlikte yürütülmesi sayesinde yoğunluğa rağmen operasyonların devamlılığının sağlandığı belirtildi. Yolcuların seyahatlerini güvenli ve düzenli şekilde gerçekleştirdiği kaydedildi.

Kacır yeni rekoru değerlendirdi

HEAŞ Genel Müdürü Faruk Kacır, açıklamasında elde edilen rekorun havalimanının operasyonel kapasitesi, hizmet kalitesi ve yolcuların duyduğu güven açısından önem taşıdığını belirtti.

Kacır, İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı'nın Türkiye'nin ulaşım altyapısına ve turizmine katkısını artırmaya devam ettiğini ifade ederek, şu değerlendirmede bulundu:

"9 Ağustos'ta kırdığımız bu tarihi rekor, havalimanımızın operasyonel kabiliyetinin, kusursuz hizmet anlayışının ve yolcularımızın bize duyduğu güvenin en somut göstergesidir. Kesintisiz ve emniyetli operasyon anlayışımızla Sabiha Gökçen'i çok daha ileriye taşımaya ve yeni başarılara imza atmaya devam edeceğiz."

Önceki rekor 2 Ağustosta kırılmıştı

Sabiha Gökçen Havalimanı'nda bir önceki günlük uçuş ve yolcu rekoru 2 Ağustos 2026'da kaydedilmişti. O tarihte 919 uçuş gerçekleştirilmiş ve 174 bin 325 yolcuya hizmet verilmişti.

9 Ağustos'taki yeni verilerle günlük uçuş sayısı 935'e, yolcu sayısı ise 179 bin 789'a yükseldi. Böylece havalimanında hem günlük uçuş hem de yolcu sayısında önceki rekor aşılmış oldu.

Eşit zam uygulaması geriliyor

Ücret araştırmaları kuruluşu Payscale tarafından açıklanan veriler, şirketlerin maaş politikalarında değişime gittiğini ortaya koydu.

Verilere göre 2026 yılında şirketlerin yüzde 36'sı çalışanlarına genel zam uyguladı. Bu yöntemi 2027'de de sürdüreceğini belirten şirketlerin oranı ise yüzde 32'ye geriledi.

Payscale Ücret Eşitliği Stratejisti Ruth Thomas, değişimin şirketlerin sınırlı maaş bütçelerini daha stratejik kullanmaya yöneldiğini gösterdiğini belirtti.

2027 maaş zammı beklentisi yüzde 3,5

Şirketlerin 2027 yılı için planladığı ortalama maaş artışı yüzde 3,5 olarak öne çıkıyor.

Bu oran, 2026'da gerçekleşen yüzde 3,4'lük artışın sınırlı ölçüde üzerinde bulunurken, 2023'te çalışanlara yapılan ortalama yüzde 4,8'lik zam oranının altında kalıyor.

Thomas, ABD'deki şirketlerin yüzde 30'unun 2027 yılında daha yüksek maaş artışı beklediğini ifade etti.

Maaş bütçesi kritik çalışanlara kayıyor

Şirketler, tüm çalışanlara aynı oranda zam yapılmasının nitelikli personeli elde tutmak açısından yeterli olmadığı görüşünde.

Araştırmalara göre her dört şirketten biri, yetenek kaybını "ücret adaletsizliği algısıyla" ilişkilendiriyor. Kamu, yükseköğretim ve saatlik çalışanların yoğun olduğu sektörlerde genel zam uygulaması devam etse de özel sektörde maaş bütçelerinin yüksek performans gösteren çalışanlara ve kritik pozisyonlara yönelmesi bekleniyor.

WTW Kıdemli Direktörü Brittany Innes, şirketlerin maaş bütçelerini azaltmak yerine kaynakları şirketlerin geleceği açısından kritik pozisyonlara ve yüksek performans gösteren çalışanlara aktardığını belirtti.

İş değiştiren daha yüksek zam alıyor

Sektör verileri, en yüksek maaş artışlarının iş değiştiren çalışanlarda görüldüğüne işaret ediyor.

ADP Başekonomisti Nela Richardson'a göre iş değiştiren çalışanların maaş artış oranı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7 seviyesinde gerçekleşti.

Mevcut işinde kalmaya devam eden çalışanlarda ise maaş artışları yüzde 4 ile yüzde 4,5 arasında bulunuyor.

Bank of America Institute verileri de vergi sonrası maaş artışlarında gelir grupları arasında fark olduğunu gösteriyor. Buna göre yüksek gelir grubunda yıllık artış yüzde 4,2, düşük gelir grubunda ise yüzde 5,2 oldu.

Daha yüksek zam için performans öne çıkıyor

Yeni ücret sisteminde daha yüksek zam almak isteyen çalışanların, performans değerlendirme dönemlerinde şirketin zam kriterlerini ve maaş bütçesinin nasıl dağıtıldığını yöneticileriyle görüşmesi öneriliyor.

Çalışanların şirkete sağladıkları katkıyı, elde ettikleri somut başarıları ve çözdükleri sorunları verilerle ortaya koymasının önem taşıdığı belirtiliyor.

Yapay zeka araçları ve yeni teknolojiler başta olmak üzere dönüşüm odaklı becerilerin geliştirilmesinin de çalışanların şirket içindeki değerini artırabileceği değerlendiriliyor.

"Teklifte yer alan, infaz sisteminin bir örgüte özel düzenlenmesine ilişkin hususlar, Kürt kardeşlerimize hürriyet, insan hakları ve eşitlik anlamında herhangi bir iyileştirme getirmemekte, sadece PKK/KCK üyesi teröristlerin salıverilmesini (örtülü bir şekilde affedilmesini) içermektedir. Dolayısıyla, bu maddelerin Türk-Kürt kardeşliğini tesis edeceği ve Kürt kardeşlerimize özlemle beklenen temel haklarını teslim edeceği şeklindeki düşünce tamamen asılsızdır."

Erbakan, teklifin iki farklı yönü nedeniyle doğrudan "Evet" ya da "Hayır" oyu vermeyi doğru bulmadıklarını belirterek partisinin gerekçelerini iki ana başlıkta özetledi. Teklif içeriğinde PKK/KCK terör örgütü ve bağlantılı tüm oluşumların fiili varlığına son verilmesi, silah ve mühimmatların imhasının devlet makamlarınca tespiti ve örgütün tamamen tasfiyesini içeren hükümler yer aldığı için tasarıya kategorik olarak "Hayır" denilmediği aktarıldı.

Hem dağ kadrosundaki hem de cezaevindeki örgüt mensuplarının pişmanlık şartı aranmaksızın affedilmesi ve 2-3 yıl içerisinde siyasi haklarının iade edilmesi öngörüldüğü için "Evet" oyu vermenin bir vebal olarak görüldüğü ifade edildi.

"Kararı şehit aileleri ve gaziler vermeli, konu referanduma götürülmeli"

Terör örgütü mensuplarının akıbetine ilişkin kararın meclis veya hükümet ortakları tarafından değil doğrudan halk tarafından verilmesi gerektiğini vurgulayan Erbakan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"PKK/KCK üyesi teröristlerin akıbeti ile ilgili kararı devlet kadroları ya da hükümet ortakları değil, şehit aileleri ve gazilerimiz, yani milletimiz vermeli, 'çerçeve yasa'nın af kapsamı doğrudan referanduma götürülmelidir. Zikredilen sebepler ve sürecin içerdiği sonraki adımlarla ilgili belirsizlikler nedeniyle, Yeniden Refah Partisi olarak 'çerçeve yasa'ya 'çekimser' oy vereceğimizi aziz milletimize arz ediyoruz."

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!