Siyah-beyazlılar, UEFA Avrupa Ligi 3. eleme turunda Çekya ekibi Hradec Kralove'yi iki maçta da 1-0'lık skorlarla geçerek adını play-off turuna yazdırdı. Karşılaşma sonrası basının karşısına geçen Beşiktaş Teknik Direktörü Vincenzo Italiano, hem galibiyeti değerlendirdi hem de yeni golcü Dusan Vlahovic hakkında iddialı ifadeler kullandı.

"Ona gol attırmak için oynayacağız"

Yeni transfer Dusan Vlahovic ile daha önce de birlikte çalıştığını hatırlatan İtalyan teknik adam, Sırp forvetin takıma büyük güç katacağını belirterek şunları söyledi:

"Dusan Vlahovic'i çok iyi tanıyorum, beraber güzel işler yaptık. Çok aç ve iyi işler yapmak için oynayan bir oyuncu. Kazanmak için son derece hırslı, agresif ve genç bir isim. Beşiktaş forması altında çok güzel işlere imza atacak. Kendisiyle konuştuk; Beşiktaş'a geldiği için çok mutlu ve benim gözümde tam bir şampiyon. Ona gol attırmak için oynayacağız, taraftarımız ona hayran kalacak. Beşiktaş inanılmaz bir 9 numaraya sahip oldu!"

"80 dakika harika oynadık"

Tüpraş Stadyumu'ndaki atmosfere ve oyuncularının mücadelesine de değinen Italiano, takımın gelişim sürecinde olduğuna dikkat çekti:

"Çok heyecan verici bir stadyumumuz var. Ne zaman buraya gelsem tüylerim diken diken oluyor. Oyuncularıma da söyledim; böyle bir atmosfere çıktığınızda %100'ünüzü vermemeniz imkansız. 80 dakika harika bir maç çıkardık. Ekstra mutluyum, önemli bir görevi başardık. Henüz sadece 70 gündür birlikteyiz; ileride çok daha güçlü ve mükemmele yakın bir takım olacağız."

"Kulüp işini iyi yapıyor, transferler devam edebilir"

Basın toplantısında transfer çalışmalarının sürdüğünü belirten tecrübeli çalıştırıcı, yoğun fikstür için kaliteli bir kadroya ihtiyaç duyduklarını ifade etti:

"Play-off'u garantiledik ve resmi olarak Avrupa'dayız. Umarım Avrupa Ligi'nde yolumuza devam ederiz. Perşembe ve pazar günleri maç oynayacağız, tüm oyuncularımıza şans vereceğiz. Transfer sezonu uzun, önümüzde günler ve haftalar var. Kulüp yönetimimiz işini çok iyi yapıyor. Geldiğimden beri Beşiktaş'ta çok mutluyum; burada uzun süre kalmak ve büyük başarılar elde etmek istiyorum."

Bordo-mavili ekibin transfer gündemine ilişkin basına açıklamalarda bulunan Trabzonspor Başkanı Ertuğrul Doğan, hem gündemdeki Darwin Nunez iddialarına açıklık getirdi hem de Mohamed Salah transferinin kulübe olan etkilerini değerlendirdi.

"Nunez İle anlaşmadık ama görüşüyoruz"

Darwin Nunez transferindeki son durumu aktaran Doğan, oyuncunun teknik heyet ve yönetim tarafından beğenildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Nunez ile henüz bir anlaşmamız yok ancak görüşmelerimiz devam ediyor. Hem hocamızın hem de bizim çok beğendiğimiz bir oyuncu. Hocamız Fatih Tekke genç oyuncularla çok güzel işler başardı. Kimse kariyerinin başında böyle bir risk almak istemez, bu vesileyle hocamıza da çok teşekkür ediyorum."

"2 milyar etkileşim aldık, parayla bu reklamı yapamazsınız"

TRT Spor'a yaptığı açıklamalarda Mohamed Salah transferinin şehir ve kulüp için bir dönüm noktası olduğunu belirten Ertuğrul Doğan, bu hamlenin Trabzonspor tarihinin kombine rekorunu kırdığını söyledi.

Salah transferinin vizyoner bir adım olduğunu vurgulayan Doğan:

"Mohamed Salah transferi Trabzonlu çocuklar için ve şehrimizin uluslararası tanıtımı için harika bir adım oldu. Sosyal medyada 2 milyara yakın etkileşim aldık; parayla böyle bir reklamı yapamazsınız. Bir vizyon transferi gerçekleştirdik. Taraftarımızın da bu süreçte elini taşın altına koyacağına inanıyordum. Trabzonspor’un şampiyonluk sonrası kombine rekoru 14 bin 500’dü. Şu an itibarıyla 24 bin 750 kombine satışına ulaştık." dedi.

Mısır’ın Yeni Kahire bölgesinde yer alan "Arabella Plaza" adlı alışveriş merkezinde korku dolu anlar yaşandı. AVM'nin giriş katında faaliyet gösteren bir hediyelik eşya ve oyuncak mağazasında helyum gazı tüpü henüz belirlenemeyen bir nedenle patladı.

Küçük çaplı yangın çıktı vitrinler hasar gördü

Patlamanın şiddetiyle mağazada çıkan yangın kısa sürede büyüdü. Mısır İçişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, olayın ardından bölgeye sevk edilen sivil savunma ekiplerinin müdahalesiyle yangının kontrol altına alındığı bildirildi. Patlama ve yangın nedeniyle AVM'deki çevredeki bazı mağazaların vitrinlerinde de ciddi hasar meydana geldi.

Olayda ilk belirlemelere göre 3 kişinin yaşamını yitirdiği, 17 kişinin ise yaralandığı açıklandı.

Mağaza sahibi gözaltına alındı

Mısır Başsavcılığı, patlamayla ilgili geniş çaplı soruşturma başlattı. İlk incelemelerde facianın gaz tüpünden kaynaklandığının kesinleştiğini belirten Başsavcılık, hediyelik eşya ve oyuncak mağazasının sahibinin gözaltına alınarak ifadesinin alınması talimatını verdi.

Olayın kesin çıkış nedenini ve ihmal zincirini araştırmak üzere uzman ekiplerin görevlendirildiği, soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Irak basınında yer alan haberlere göre güvenlik kaynakları, Erbil kentine yönelik gerçekleşen İHA saldırısının hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini duyurdu.

İHA enkazı yerleşim alanına düştü

Vurularak etkisiz hale getirilen İHA'lara ait parçaların, Erbil Uluslararası Havalimanı yakınlarında bulunan bir yerleşim kompleksine düştüğü kaydedildi.

Yerel basında çıkan iddialara göre saldırının asıl hedefinin havalimanı yakınında konumlanan ABD askeri üssü olduğu öne sürüldü. Güvenlik gerekçesiyle saldırının hemen ardından Erbil Uluslararası Havalimanı'ndaki uçuş ve saha faaliyetlerinin geçici olarak durdurulduğu belirtildi.

Can kaybı yaşanmadı

Meydana gelen olayda herhangi bir can kaybı ya da yaralanmanın yaşanmadığı açıklandı. Saldırının neden olduğu maddi hasarın boyutu ve eylemi üstlenen taraflara ilişkin resmi makamlardan henüz detaylı bir bilgi paylaşılmadı.

Meteoroloji'nin son değerlendirmelerine göre, 14 Ağustos Cuma günü Ankara genelinde yağış beklenmiyor. Gün boyunca az bulutlu ve parçalı bulutlu bir gökyüzü beklenirken, il genelinde sıcaklıklar mevsim normallerinde seyredecek. Başkentlileri ve gün içinde dışarıda plan yapacak vatandaşları bunaltıcı sıcağa karşı dikkatli olmaları konusunda uyaran uzmanlar, özellikle öğle saatlerinde nem ve sıcaklık artışına dikkat çekiyor.

14 AĞUSTOS CUMA ANKARA İLÇE İLÇE HAVA DURUMU TAHMİNLERİ

Başkent Ankara’nın 25 ilçesinde bugün beklenen en yüksek hava sıcaklıkları ve hava olayları şu şekilde:

• Akyurt: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 28 derece

• Altındağ: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 30 derece

• Ayaş: Az bulutlu ve açık, en yüksek sıcaklık 32 derece

• Bala: Parçalı bulutlu, en yüksek sıcaklık 27 derece

• Beypazarı: Az bulutlu ve açık, en yüksek sıcaklık 34 derece

• Çamlıdere: Parçalı bulutlu, en yüksek sıcaklık 26 derece

• Çankaya: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 29 derece

• Çubuk: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 29 derece

• Elmadağ: Parçalı bulutlu, en yüksek sıcaklık 27 derece

• Etimesgut: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 31 derece

• Evren: Az bulutlu ve açık, en yüksek sıcaklık 31 derece

• Gölbaşı: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 28 derece

• Güdül: Az bulutlu ve açık, en yüksek sıcaklık 33 derece

• Haymana: Parçalı bulutlu, en yüksek sıcaklık 27 derece

• Kahramankazan: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 31 derece

• Kalecik: Az bulutlu ve açık, en yüksek sıcaklık 33 derece

• Keçiören: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 30 derece

• Kızılcahamam: Parçalı bulutlu, en yüksek sıcaklık 27 derece

• Mamak: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 29 derece

• Nallıhan: Az bulutlu ve açık, en yüksek sıcaklık 35 derece

• Polatlı: Az bulutlu ve açık, en yüksek sıcaklık 33 derece

• Pursaklar: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 29 derece

• Sincan: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 31 derece

• Şereflikoçhisar: Az bulutlu ve açık, en yüksek sıcaklık 34 derece

• Yenimahalle: Parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 30 derece

Ankara'da yağmur var mı? Hafta sonu hava nasıl olacak?

Meteorolojik verilere göre 14 Ağustos Cuma günü Ankara genelinde yağış riski bulunmuyor. Rüzgarın kuzey ve kuzeydoğulu yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette esmesi bekleniyor. Hafta sonuna girerken sıcaklıkların 1-2 derece daha artacağı ve açık havanın kent genelinde etkisini sürdüreceği tahmin ediliyor.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan son değerlendirmelere göre, ülke genelinin parçalı ve yer yer çok bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Marmara’nın doğusu, İç ve Doğu Akdeniz, Orta Karadeniz kıyıları, Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu’nun kuzey ve batısı ile Güneydoğu Anadolu'nun batısında yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlar bekleniyor.

Kuvvetli yağış ve fırtına alarmı

Yağışların; Doğu Akdeniz Toroslar mevkii, Giresun, Rize ve Artvin kıyıları, Kars ve Ardahan çevreleri ile Erzurum’un kuzeydoğusunda yerel kuvvetli olması bekleniyor.

Sarı Kodlu Rüzgar Uyarısı: Rüzgârın; Batı Karadeniz kıyıları, Marmara, Kuzey ve Kıyı Ege’de kuzeyli yönlerden, Doğu Anadolu’nun güneydoğusunda ise güneyli yönlerden kuvvetli ve kısa süreli fırtına (60-80 km/saat) şeklinde eseceği tahmin ediliyor. Çatı uçması, ağaç devrilmesi ve ulaşımda aksamalara karşı vatandaşların tedbirli olması isteniyor.

14 AĞUSTOS İL İL HAVA DURUMU TAHMİNLERİ

MARMARA BÖLGESİ

Parçalı ve çok bulutlu, bölgenin doğusunun aralıklı sağanak yağışlı geçmesi bekleniyor. Bölge genelinde 60-80 km/saat hızında kuvvetli rüzgar ve fırtına etkili olacak.

• İSTANBUL 23 derece / 28 derece: Parçalı ve çok bulutlu, Cuma sabah saatlerinde aralıklı ve yerel sağanak ile gök gürültülü sağanak yağışlı.

• BURSA 21 derece / 29 derece: Parçalı bulutlu.

• ÇANAKKALE 22 derece / 31 derece: Parçalı bulutlu.

• KIRKLARELİ 19 derece / 29 derece: Parçalı bulutlu.

EGE BÖLGESİ

Kıyı ve Kuzey Ege'de kuvvetli rüzgar ve fırtına bekleniyor. Öğle saatlerinden sonra iç kesimlerde yerel sağanak yağışlar görülecek.

• İZMİR 25 derece / 36 derece: Az bulutlu ve açık, zamanla parçalı bulutlu.

• DENİZLİ 24 derece / 37 derece: Az bulutlu, öğle saatlerinden sonra kuzey kesimleri kısa süreli sağanak yağışlı.

• MUĞLA 23 derece / 37 derece: Az bulutlu ve açık, zamanla parçalı bulutlu.

• UŞAK 18 derece / 31 derece: Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra yerel sağanak yağışlı.

AKDENİZ BÖLGESİ

Doğu Akdeniz'de ve iç kesimlerin yükseklerinde yerel sağanak yağış bekleniyor. Adana ve Osmaniye'nin kuzeyinde yağışların kuvvetli olması öngörülüyor.

• ADANA 26 derece / 35 derece: Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra sağanak yağışlı (Kuzey çevrelerinde kuvvetli).

• ANTALYA 28 derece / 39 derece: Az bulutlu ve açık, zamanla parçalı bulutlu.

• BURDUR 20 derece / 34 derece: Az bulutlu ve açık.

• HATAY 26 derece / 32 derece: Öğle saatlerinden sonra yerel sağanak yağışlı.

İÇ ANADOLU BÖLGESİ

Parçalı ve az bulutlu, öğle saatlerinden sonra Niğde ve Kayseri çevreleri yerel sağanak yağışlı.

• ANKARA 18 derece / 30 derece: Parçalı ve az bulutlu.

• ESKİŞEHİR 18 derece / 28 derece: Parçalı ve az bulutlu.

• KONYA 20 derece / 31 derece: Parçalı ve az bulutlu.

• NİĞDE 16 derece / 30 derece: Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra sağanak yağışlı.

BATI KARADENİZ BÖLGESİ

Bolu, Sinop ve Kastamonu kıyılarında sağanak yağış beklenirken kıyı kesimlerde kuvvetli rüzgar (40-60 km/s) etkili olacak.

• BOLU 17 derece / 26 derece: Yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• DÜZCE 20 derece / 27 derece: Parçalı ve çok bulutlu.

• KASTAMONU 15 derece / 27 derece: Kıyıları sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• ZONGULDAK 20 derece / 26 derece: Parçalı bulutlu.

ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ

Ordu, Giresun, Rize çevreleri ile Artvin kıyılarında sağanak yağışların yerel olarak kuvvetli olması bekleniyor.

• AMASYA 19 derece / 28 derece: Parçalı ve çok bulutlu.

• RİZE 22 derece / 28 derece: Aralıklı sağanak yağışlı (Yer yer kuvvetli).

• SAMSUN 21 derece / 27 derece: Yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• TRABZON 24 derece / 28 derece: Aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ

Kars, Ardahan ve Erzurum’un kuzeydoğusunda kuvvetli sağanak yağış uyarısı verilirken, bölgenin güneydoğusunda rüzgarın kuvvetli esmesi bekleniyor.

• ERZURUM 11 derece / 25 derece: Öğleden sonra yerel sağanak yağışlı (Kuzeydoğusu kuvvetli).

• KARS 11 derece / 25 derece: Yerel kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• MALATYA 20 derece / 34 derece: Öğle saatlerinden sonra yerel sağanak yağışlı.

• VAN 15 derece / 28 derece: Parçalı ve az bulutlu.

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ

Gaziantep, Kilis ve Adıyaman çevrelerinde öğleden sonra yerel sağanak geçişleri öngörülüyor.

• DİYARBAKIR 22 derece / 39 derece: Az bulutlu, zamanla parçalı bulutlu.

• GAZİANTEP 24 derece / 36 derece: Öğle saatlerinden sonra yerel sağanak yağışlı.

• MARDİN 27 derece / 36 derece: Az bulutlu ve açık.

• ŞANLIURFA 27 derece / 38 derece: Az bulutlu ve açık.

Resmî Gazete'nin 14 Ağustos 2026 tarihli ve 33340 sayılı nüshasında yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2026/28) ile 2027'nin ilk 6 aylık döneminde yürürlük süresi sona erecek ithalat kısıtlamaları, ilgili ürün listesi ve Nihai Gözden Geçirme Soruşturması (NGGS) başvuru süreçleri detaylandırıldı.

Süresi dolacak ürünler ve önlem bitiş tarihleri

Tebliğ ekinde yer alan cetvele göre, 2027'nin ilk yarısında önlem süreleri dolacak başlıca ürün grupları ve bitiş tarihleri şu şekilde listelendi:

Yerli üreticilere 5 yıllık süre uyarısı

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik gereğince, kesin önlemlerin yürürlüğe girme tarihinden veya en son gözden geçirme soruşturmasının tamamlanmasından itibaren 5 yıl sonra kendiliğinden yürürlükten kalktığı hatırlatıldı.

Tebliğ kapsamında, yerli sanayiyi ve üreticileri korumaya yönelik şu hususlara dikkat çekildi:

• Mevcut önlemlerin sona ermesinin damping, sübvansiyon veya zararın devam etmesine/yeniden ortaya çıkmasına yol açacağını savunan yerli üreticiler, kararın uzatılması için NGGS açılması talebinde bulunabilecek.

• Yeterli delillerle desteklenmiş başvuruların, ilgili önlemin sona erme tarihinden en geç 3 ay önce KEP adresi üzerinden Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü'ne iletilmesi gerekiyor.

• Başvurunun geçerli bulunması halinde başlatılacak gözden geçirme soruşturması tamamlanıncaya kadar mevcut koruma önlemleri yürürlükte kalmaya devam edecek. Herhangi bir başvuru yapılmaması durumunda ise önlemler tabloda belirtilen tarihlerde kendiliğinden son bulacak.

Ticaret Bakanı tarafından yürütülecek olan tebliğ hükümleri, yayımı tarihi olan 14 Ağustos 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe girdi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bünyesindeki merkez teşkilatının disiplin amirleri cetvelini düzenleyen yönetmelikte güncellemeye gidildi.

Disiplin Amirleri Cetveline Yeni Bölüm Eklendi

Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre, 28 Haziran 2022 tarihli ve 31880 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği ekinde yer alan (Ek-1) cetvele ekleme yapıldı.

Yapılan düzenleme ile cetvelin “A- MERKEZ TEŞKİLATI” başlığı altındaki “15- TERSANELER VE KIYI YAPILARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ” bölümünün ardından gelmek üzere yeni bir teşkilat bölümü eklendi ve müteakip bölümler buna göre düzenlendi.

Yayımı tarihi olan 14 Ağustos 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe giren yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütecek.

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

YÖNETMELİKLER

–– Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Demiroğlu Bilim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

TEBLİĞLER

–– Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 9)

–– Hububat, Baklagiller ve Yağlı Tohumlar Lisanslı Depo Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

–– İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2026/28)

–– Lisanslı Depo İşletmelerine Kuruluş İzni Verilmesi Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

KURUL KARARLARI

–– Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 13/08/2026 Tarihli ve 14803 Sayılı Kararı

–– Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun 06/08/2026 Tarihli ve 11548 Sayılı Kararı

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânı

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ahmet Taşar, göz kuruluğunda tekrarlayan veya uzun süren yakınmaların nedeninin belirlenmesinin önemli olduğunu belirterek konu hakkında bilgi verdi.

Ekran Karşısında Göz Kırpma Sıklığı Azalıyor

Göz yüzeyinin sağlıklı kalabilmesi için gözyaşı tabakasının yeterli miktarda ve uygun yapıda olması gerekiyor. Göz kırpma hareketi ise gözyaşının göz yüzeyine düzenli biçimde yayılmasını sağlıyor.

Bilgisayar, telefon ve tablet gibi dijital ekranlara uzun süre odaklanıldığında göz kırpma sıklığının azalabildiğini belirten Op. Dr. Ahmet Taşar, “Göz kırpmanın azalması, gözyaşı tabakasının göz yüzeyinde yeterince yenilenememesine ve buharlaşmanın artmasına neden olabilir. Özellikle uzun süre kesintisiz ekran kullanan kişilerde günün ilerleyen saatlerinde yanma, batma, göz yorgunluğu ve zaman zaman bulanık görme gibi yakınmalar ortaya çıkabilir.” dedi.

Klima ve fanın doğrudan yüze üflemesi, düşük nem oranına sahip kapalı ortamlar, hava kirliliği ve kuru hava da gözyaşının buharlaşmasını artırarak yakınmaları belirginleştirebiliyor.

Göz Kuruluğu Bazen Sulanmaya da Neden Olabilir

Göz kuruluğunda en sık görülen yakınmalar arasında yanma, batma, kum veya yabancı cisim hissi, kızarıklık, göz yorgunluğu ve görmede zaman zaman dalgalanma bulunuyor. Ancak hastaların şaşırdığı belirtilerden biri de gözlerde sulanma olabiliyor.

Kuruluk ile sulanmanın birbiriyle çelişen durumlar olmadığını ifade eden Op. Dr. Ahmet Taşar, “Göz yüzeyi yeterince nemlenmediğinde oluşan tahriş, refleks gözyaşı üretimini tetikleyebilir. Bu nedenle kuru göz sorunu yaşayan bir kişinin gözlerinde beklenenin aksine sulanma görülebilir. Tekrarlayan sulanmanın farklı nedenleri de olabileceği için değerlendirmede yalnızca bu belirti üzerinden hareket edilmemelidir.” ifadelerini kullandı.

Göz Kuruluğunun Altında Başka Bir Sağlık Sorunu Olabilir

Göz kuruluğu bazı kişilerde çevresel koşullar veya günlük alışkanlıklarla ilişkiliyken bazı durumlarda genel sağlık durumuyla bağlantılı olabilir. Sjögren sendromu başta olmak üzere bazı romatizmal ve otoimmün hastalıklar, tiroid hastalıkları ve diyabet gözyaşı üretimini veya göz yüzeyinin yapısını etkileyebiliyor. Yaşla birlikte meydana gelen değişiklikler ve menopoz dönemindeki hormonal değişimler de kuru göz yakınmalarında rol oynayabiliyor.

Bu nedenle uzun süren, sık tekrarlayan veya başka belirtilerin eşlik ettiği göz kuruluğunun nedeninin araştırılması önem taşıyor. Göz bulguları tek başına herhangi bir sistemik hastalığın tanısını koydurmasa da gerekli görülen durumlarda kişinin farklı branşlar tarafından değerlendirilmesine ihtiyaç duyulabilir.

Makyaj ve Kirpik Uygulamaları Göz Kapağı Kenarını Etkileyebilir

Gözyaşı yalnızca sudan oluşmuyor. Göz kapaklarında bulunan meibomian bezleri, gözyaşının yağ tabakasının oluşmasına katkıda bulunarak gözyaşının hızlı buharlaşmasını önlemeye yardımcı oluyor. Bu bezlerin fonksiyonunun bozulması, buharlaşmaya bağlı kuru gözün önemli nedenlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Göz çevresinde kullanılan kozmetik ürünlerin ve kirpik uygulamalarının da dikkatli kullanılması gerektiğini belirten Op. Dr. Ahmet Taşar, “Göz makyajı ürünleri, takma kirpikler, kirpik lifting uygulamaları veya bazı kirpik serumları hassas kişilerde göz kapağı kenarında irritasyon ya da alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Ürünlerin göz kapağı kenarına uygulanması veya yeterince temizlenmemesi meibomian bezlerinin işlevini de olumsuz etkileyebilir. Göz kapağı ve kirpik dibi hijyenine dikkat edilmesi önemlidir.” dedi.

Kontakt Lens Kullanırken Kuruluk Belirtileri Önemsenmeli

Kontakt lensler gözyaşı tabakasıyla doğrudan etkileşim içinde olduğu için bazı kişilerde mevcut kuruluk yakınmalarını artırabiliyor. Lens kullanırken yanma, batma, kızarıklık veya görmede dalgalanma yaşayan kişilerin lens kullanım alışkanlıklarının ve göz yüzeyinin değerlendirilmesi gerekebiliyor.

Kontakt lens materyali, kullanım süresi ve bakım koşullarının kişiye uygun olması gerektiğini vurgulayan Op. Dr. Ahmet Taşar, kuru göz sorunu bulunan kişilerde lens kullanımına ilişkin kararın göz muayenesi sonrasında verilmesinin uygun olduğunu belirtti.

Kuru Gözün Tipini Belirlemek Tedavi Planını Değiştirebilir

Kuru göz her hastada aynı mekanizmayla ortaya çıkmadığı için değerlendirme süreci de kişiye göre farklılık gösterebiliyor. Standart göz muayenesinin yanı sıra gerekli durumlarda gözyaşı miktarını değerlendiren Schirmer testi, gözyaşı tabakasının ne kadar süre stabil kaldığını gösteren gözyaşı kırılma zamanı ölçümü, göz yüzeyini değerlendirmeye yardımcı olan boyama yöntemleri ve meibomian bezlerinin incelenmesi gibi yöntemlerden yararlanılabiliyor.

Tedavinin ise göz kuruluğunun nedenine ve tipine göre planlandığını aktaran Op. Dr. Ahmet Taşar, “Bazı hastalarda gözyaşı miktarının yetersizliği ön plandayken bazı hastalarda temel sorun gözyaşının hızlı buharlaşmasıdır. Bu ayrım tedavi yaklaşımının belirlenmesinde önemlidir.” dedi.

20-20-20 Kuralı Ekran Kullanımında Basit Bir Hatırlatıcı

Günlük yaşamda alınabilecek bazı önlemler göz kuruluğu yakınmalarının azaltılmasına yardımcı olabiliyor. Özellikle ekran kullanan kişilerin düzenli aralıklarla gözlerini dinlendirmesi önem taşıyor.

Bu amaçla 20-20-20 kuralı uygulanabilir: Yaklaşık her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzaktaki bir noktaya bakmak ve bu sırada bilinçli olarak göz kırpmak ekran kullanımına bağlı göz yorgunluğunu azaltmaya yardımcı olabilir.

Klima ve fanın doğrudan göze yönelmemesi, ortamın aşırı kuru olmaması, yeterli sıvı tüketilmesi, dengeli beslenme ve göz kapağı hijyenine dikkat edilmesi de günlük yaşamda alınabilecek önlemler arasında bulunuyor. Omega-3 veya vitamin gibi takviyelerin ise herkes için rutin bir kuru göz tedavisi olarak değerlendirilmemesi, kişinin gereksinimine ve hekim önerisine göre kullanılması gerekiyor.

Göz kuruluğunun zaman zaman basit bir rahatsızlık gibi algılanabildiğini belirten Op. Dr. Ahmet Taşar,

“Uzun süren veya giderek artan kuruluk yakınmalarında temel nedenin belirlenmesi önemlidir. Belirgin ağrı, ışığa hassasiyet, yoğun kızarıklık veya görmede azalma gibi bulguların eşlik ettiği durumlarda göz hekimi değerlendirmesi geciktirilmemelidir.” ifadelerini kullandı.

Adını play-off turuna yazdıran siyah-beyazlılar, Litvanya ekibi Kauno Zalgiris ile eşleşti.

Ferencvaros ise 1-0 galip geldiği ilk karşılaşmanın rövanşında Gornik Zabrze ile 1-1 berabere kalarak tur atladı. Bu sonuçla Ferencvaros, Trabzonspor'un play-off turundaki rakibi oldu.

Ayrıca rakiplerini eleyen Omonoia, Universitatea Craiova, Salzburg, Thun, CSKA Sofya, Benfica, Anderlecht, Jagiellonia ve Egnatia play-off turuna yükseldi.

Öte yandan Klaksvik'in Lech Poznan'ı ağırlayacağı karşılaşma, yoğun sis nedeniyle konuk takımın Faroe Adaları'na vaktinde ulaşamaması nedeniyle ertelendi.

Ligde play-off turu maçları, 20 ve 27 Ağustos'ta oynanacak.

Alınan sonuçlar şöyle:

Beşiktaş - Hradec Kralove (Çekya): 1-0 (1-0)

Omonoia (Kıbrıs Rum Kesimi) - Lincoln Red Imps (Cebelitarık): 1-0 (1-1)

Universitatea Craiova (Romanya) - KuPS Kuopio (Finlandiya): 2-1 (1-1)

Gornik Zabrze (Polonya) - Ferencvaros (Macaristan): 1-1 (0-1)

Pafos (Kıbrıs Rum Kesimi) - Salzburg (Avusturya): 3-3 (0-1)

Vikingur (İzlanda) - Thun (İsviçre): 3-2 (0-3)

CSKA Sofya (Bulgaristan) - Maccabi Tel Aviv (İsrail): 1-3 (3-0)

Anderlecht (Belçika) - PAOK (Yunanistan): 3-2 (1-0)

Rangers (İskoçya) - Jagiellonia (Polonya): 1-1 (1-2)

Hearts (İskoçya) - Benfica (Portekiz): 1-1 (1-6)

Egnatia (Arnavutluk) - Shamrock Rovers (İrlanda Cumhuriyeti): 5-1 (1-3)

Bakanlığın NSosyal hesabından yapılan paylaşımda, başvuru kapsamına ilişkin ayrıntılara yer verildi. Buna göre, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan askeri personel ile erbaş ve erler, emniyet teşkilatının emniyet hizmetleri sınıfındaki personeli ve güvenlik korucularının muvazzaf ve emekli olanları başvuruda bulunabilecek.

MSB'nin paylaşımında şu ifadeler kullanıldı:

"Terörle mücadelede yaralanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli, emniyet teşkilatının emniyet hizmetleri sınıfına mensup personeli ile güvenlik korucularının muvazzaf/emeklileri dahil, e-Devlet üzerinden başvuruda açılacak ekrana 'terör sonucu yaralanma' olayını özetleyecek ve varsa ellerinde bulunan bilgi belgeleri yükleyerek başvurularını gerçekleştirecektir. Başvuru sürecinde vatandaşlarımızın kamu kurumlarından herhangi bir belge talep etmesine gerek yoktur, ellerinde bulunan bilgi, belgeleri e-Devlet'e yüklemeleri yeterli olacaktır. e-Devlet kapısı üzerinden yapılan başvurular haricinde birlik, kurum ve askerlik şubelerinden başvuru kabul edilmeyecektir."

Türkiye Tenis Federasyonundan yapılan açıklamaya göre karşılaşmaya istediği başlangıcı yapamayan Sönmez, ilk seti 6-2 kaybetti. İkinci sette ise önemli bir geri dönüşe imza atan milli tenisçi, maç puanını çevirerek seti 7-6 kazandı ve mücadelede dengeyi sağladı.

Final setinde üstünlüğünü sürdüren Zeynep Sönmez, seti 6-3, maçı da 2-1 kazanarak turnuvada ikinci tur biletini aldı.

Milli tenisçinin ikinci turdaki rakibi ise dünya sıralamasının 10. basamağında bulunan Amanda Anisimova olacak.

Melikgazi’de tramvay kazası Keykubat İstasyonu’nda meydana geldi

Kayseri’deki kaza, dün Ahmet Gazi Ayhan Bulvarı üzerinde bulunan Keykubat İstasyonu’nda yaşandı. Edinilen bilgiye göre K.E., karşı yöndeki tramvay durağına geçmeye çalıştığı sırada seyir halindeki tramvayın çarpması sonucu ağır yaralandı.

Çarpmanın ardından tramvayın altında sıkışan genç için müdahale gerçekleştirildi. Bulunduğu yerden çıkarılan K.E., sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından tedavi altına alınmak üzere Kayseri Şehir Hastanesi’ne kaldırıldı.

Melikgazi’deki tramvay kazasında ağır yaralanan 24 yaşındaki genç, hastanede doktorların tüm müdahalelerine rağmen hayatını kaybetti.

Kayseri Şehir Hastanesi’nde yapılan müdahaleler sonuç vermedi

K.E.’nin ölüm haberiyle birlikte Kayseri tramvay kazasının bilançosu da ağırlaştı. Kazada ağır yaralanarak hastaneye sevk edilen gencin yaşamını yitirdiği bildirildi.

Olayın yaşandığı Keykubat İstasyonu, tramvay hatlarında yolcuların karşı perona geçiş yaptığı noktalardan biri. Raylı sistem güzergâhlarında peronlar ve rayların bulunduğu alanlarda geçişlerin belirlenen güvenli noktalardan yapılması, yaklaşan tramvayların mesafesinin doğru değerlendirilmesi açısından önem taşıyor. Tramvayların ray üzerinde hareket etmesi nedeniyle ani yön değişikliği yapamaması da istasyon çevresindeki kontrollü geçişlerin önemini artırıyor.

Kayseri’deki tramvay kazası ölümle sonuçlandı

Melikgazi Keykubat İstasyonu’nda yaşanan olayda, tramvayın çarpması sonucu ağır yaralanan K.E.’nin hayatını kaybetmesiyle kaza ölümle sonuçlandı. Olayın meydana gelişine ilişkin mevcut bilgiler, gencin karşı yöndeki durağa geçmeye çalıştığı sırada tramvayın çarptığını gösteriyor.

Kazanın tüm yönleriyle aydınlatılmasına ilişkin resmi makamların yapacağı değerlendirme ve incelemeler belirleyici olacak.

Şehir Tiyatroları tarafından yayımlanan mesajda, sanatçının ailesine, yakınlarına, sevenlerine ve tiyatro camiasına başsağlığı dileğinde bulunuldu.

Şehir Tiyatroları'ndan yapılan açıklamada şöyle denildi:

"İBB Şehir Tiyatroları’nın değerli sanatçılarından Eftal Gülbudak’ın vefatını derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız.

Değerli sanatçımız Eftal Gülbudak’a Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, sevenlerine ve tiyatro camiamıza başsağlığı diliyoruz."

Karesi trafik kazası Bandırma Caddesi’nde meydana geldi

Balıkesir kaza haberlerine yansıyan olay, merkez Karesi ilçesindeki Bandırma Caddesi Sanayi 1. Kapı mevkisinde meydana geldi.

Alihan O. yönetimindeki 10 ARH 693 plakalı otomobil, yolun karşısına geçmeye çalışan Bilge K. (14) ile Serra U’ya (14) çarptı. Çarpmanın etkisiyle Serra U. sürüklenirken, iki çocuk da ağır şekilde etkilendi.

Kazayı gören çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde Serra U’nun olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi.

Ağır yaralanan Bilge K. ise olay yerindeki ilk müdahalenin ardından ambulansla Balıkesir Atatürk Şehir Hastanesi’ne götürüldü. Hastanede tedavi altına alınan 14 yaşındaki çocuğun hayati tehlikesinin bulunduğu öğrenildi.

Balıkesir trafik kazası sonrası sürücü gözaltına alındı

Karesi kaza sonrası polis ekipleri Bandırma Caddesi’nde güvenlik önlemi alırken, olay yeri inceleme ekipleri de kazanın meydana geldiği noktada çalışma yaptı.

Hayatını kaybeden Serra U’nun cenazesi, olay yerindeki incelemelerin tamamlanmasının ardından Balıkesir Atatürk Şehir Hastanesi morguna kaldırıldı.

Otomobili kullanan Alihan O. ise polis ekipleri tarafından gözaltına alındı. Kazanın meydana geliş şeklinin netleştirilmesi amacıyla yürütülen incelemenin sürdüğü bildirildi.

Karesi kaza incelemesi sırasında trafik tek şeritten sağlandı

Balıkesir’in Karesi ilçesindeki trafik kazası nedeniyle Bandırma Caddesi’nde ulaşımda da kısa süreli aksama yaşandı. Olay yeri inceleme ekiplerinin çalışması sırasında trafik bir süre tek şeritten kontrollü olarak sağlandı.

Ekiplerin bölgedeki çalışmalarını tamamlamasının ardından yol yeniden normal trafik akışına açıldı.

İki çocuğun karıştığı Balıkesir trafik kazasının kesin oluş şekli, polis ekiplerinin incelemesi ve yürütülecek soruşturma sonucunda netlik kazanacak.

Gürlek, görüşmenin ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Emir Yuşa Atıcı’nın ölümüne ilişkin dosyanın yeniden ele alındığını belirtti.

Gürlek açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"5 yıl önce, yorgun merminin isabet etmesi sonucu henüz 15 yaşındayken hayatını kaybeden Emir Yuşa Atıcı’nın annesi Asiye Atıcı ve babası Mustafa Atıcı ile Trabzon programımız vesilesiyle bir araya geldik. Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığımızca yeniden ele alınan dosyada, olayın bütün yönleriyle aydınlatılması ve sorumluluğu bulunan kişi ya da kişilerin belirlenmesi için tüm deliller titizlikle yeniden incelenmektedir. Hakikatin ortaya çıkması ve bu acıya sebep olanların adalet önünde hesap vermesi için süreci yakından takip edeceğiz. Emir Yuşa evladımıza bir kez daha Yüce Allah’tan rahmet, ailesine ve sevenlerine sabır ve metanet diliyorum."

UEFA Avrupa Ligi 3. eleme turunda 1-0'ın rövanşında Gornik Zabrze ile Ferencvaros karşı karşıya geldi. Ernesta Pohla Stadı'nda oynanan mücadelede iki takım da sahadan 1-1'lik beraberlikle ayrıldı.

İlk karşılaşmayı 1-0 kazanan Ferencvaros, iki maç sonunda turu geçen taraf oldu. Macar ekibi böylece UEFA Avrupa Ligi play-off turunda Trabzonspor ile eşleşti.

Play-off turundaki karşılaşmalar 20 ve 27 Ağustos 2026 tarihlerinde oynanacak. Eşleşmenin ilk maçına Trabzonspor ev sahipliği yapacak. Bordo-mavililer, Ferencvaros'u elemesi halinde UEFA Avrupa Ligi'nde lig etabına kalacak.

Bartın denize giriş yasağı 14, 15 ve 16 Ağustos’ta uygulanacak

Bartın Valiliğinin açıklamasına göre İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulu, Vali Nurtaç Arslan başkanlığında olağanüstü toplandı. Toplantıda son meteorolojik değerlendirmeler ve beklenen deniz koşulları ele alındı.

Meteorolojik tahminlerde Bartın’da olumsuz hava şartlarının etkili olmasının beklenmesi üzerine denizde oluşabilecek risklere karşı tedbir kararı alındı. Özellikle yüksek dalgalar ve çeken akıntının yüzücüler açısından tehlike oluşturabileceği değerlendirilerek belirlenen plajlarda geçici denize giriş yasağı getirildi.

Kararın, olası boğulma vakalarının önüne geçilmesi ve vatandaşların can güvenliğinin korunması amacıyla alındığı bildirildi.

İnkumu ve Çakraz dahil 11 Bartın plajında denize girmek yasak

Bartın’da denize giriş yasağı uygulanacak plajlar Güzelcehisar, Hatipler, İnkumu, Kızılkum, Mugada, Bozköy, Çakraz, Göçkün, Kapısuyu, Karaman ve Tekkeönü olarak açıklandı.

Bu plajlarda 14 Ağustos, 15 Ağustos ve 16 Ağustos tarihlerinde denize girilemeyecek. Yasak süresince özellikle yüksek dalga ve çeken akıntı riskine karşı vatandaşların yapılan uyarılara ve sahadaki güvenlik tedbirlerine uyması önem taşıyor.

Çeken akıntılar, kıyıya yakın bölgelerde dahi yüzücüleri açığa doğru sürükleyebildiğinden denizin yüzeyden sakin görünmesi her zaman güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle Bartın plajlarında alınan üç günlük kararın sona ermesine kadar belirlenen yüzme alanlarının kullanılmaması gerekiyor.

Bartın’da deniz ve hava koşullarına ilişkin gelişmeler, yapılacak yeni meteorolojik değerlendirmeler ve yetkili kurumların açıklamaları doğrultusunda takip edilecek.

Küçükçekmece silahlı saldırı Fatih Mahallesi'ndeki restoranda yaşandı

Silahlı saldırı, Küçükçekmece Fatih Mahallesi Altın Sokak'ta bulunan 2 katlı bir restoranda meydana geldi. Motosiklet kaskı takarak iş yerine gelen şüpheli, doğrudan restoranın üst katına çıktı.

Burada bulunan bir müşteriye silahla ateş eden saldırgan, daha sonra alt kata yöneldi. Silah seslerini duyan işletme sahibi Cumali K. ise yaşananları kontrol etmek amacıyla üst kata çıkmak istedi.

Şüpheli, merdiven bölümünde karşılaştığı işletme sahibine de silahla ateş etti. Cumali K'nin yaralanmasının ardından saldırgan restorandan çıkarak olay yerinden kaçtı.

Küçükçekmece'deki saldırıda iki yaralı hastaneye kaldırıldı

Küçükçekmece'deki silahlı saldırının ardından çevrede bulunanların ihbarı üzerine bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Sağlık görevlileri, restoranda yaralanan müşteri ile işletme sahibine olay yerinde ilk müdahaleyi yaptı.

İki yaralı daha sonra ambulanslarla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Yaralıların sağlık durumlarına ilişkin henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Polis ekipleri ise restoranda ve çevresinde inceleme yaptı. Olay yeri çalışmaları kapsamında saldırının gerçekleştiği bölgedeki bulgular değerlendirildi.

Kaçan şüphelinin yakalanması için çalışma başlatıldı

İstanbul'daki asayiş olayına ilişkin soruşturma sürerken polis, Küçükçekmece silahlı saldırı şüphelisinin kimliğini belirlemek ve kaçış güzergahını tespit etmek amacıyla çalışma başlattı.

Şüphelinin saldırı sırasında motosiklet kaskı kullanması da polis ekiplerinin yürüttüğü araştırmanın önemli ayrıntılarından biri olarak kayıtlara geçti. İş yeri ve çevresindeki incelemelerin yanı sıra, şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.

Saldırının nedeni ve taraflar arasında daha önce bir bağlantı bulunup bulunmadığına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Olayın kesin nedeni, polis ekiplerinin yürüteceği soruşturmanın ardından netlik kazanacak.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!