TÜFE’ye endeksli tahvil yeniden ihraç edildi

İhalede 4 yıl (1428 gün) vadeli, 6 ayda bir yüzde 2,63 reel kupon ödemeli, TÜFE'ye endeksli devlet tahvilinin yeniden ihracı gerçekleştirildi. Bu ihraçla birlikte, enflasyona karşı korumalı yatırım enstrümanlarına yönelik piyasa talebi de test edilmiş oldu.

Reel bileşik faiz yüzde 5,61 seviyesinde gerçekleşti

Yatırımcıların getiri beklentileri ve piyasadaki likidite koşulları doğrultusunda şekillenen faiz oranları, ihalenin teknik detayları arasında yer aldı. İhalede reel basit faiz yüzde 5,54, reel bileşik faiz yüzde 5,61 oldu.

Nominal teklifin 8 milyar 715 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 6 milyar 465 milyon lira, net satış 6 milyar 585,8 milyon lira olarak gerçekleşti. Tekliflerin satış miktarına oranı, piyasada uzun vadeli borçlanma araçlarına yönelik istikrarlı duruşun korunduğunu gösterdi.

Kamudan ve piyasa yapıcılarından gelen teklifler karşılandı

İhalede kurumsal yatırımcıların ve kamu kurumlarının taleplerinin karşılanma oranları, Hazine'nin fonlama maliyetini dengeleyen en önemli unsurlardan biri oldu.

Kamudan gelen 4 milyar liralık teklifin tamamının karşılandığı ihalede, piyasa yapıcılarından 4 milyar 328,5 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 2 milyar 600 milyon liralık satış yapıldı.

Toplam net borçlanma tutarı 13 milyar lirayı aştı

Günün sonunda yapılan konsolide hesaplamalarla birlikte, kamu maliyesinin kasasına giren net kaynak miktarı netlik kazandı.

Dündar’ın paylaştığı güncel fiyat tablosuna göre, zam sonrası İmperial Tobacco grubunda en düşük sigara fiyatı 100 TL’ye, en yüksek sigara fiyatı ise 120 TL seviyesine yükseldi.

Sigara gruplarında fiyat artışları sürüyor

Son günlerde farklı sigara markalarına yönelik fiyat güncellemeleri dikkat çekiyor. İmperial Tobacco grubundaki artışın yanı sıra diğer markalarda da peş peşe zamlar yapıldığı görülmüştü.

PM grubunda fiyatlar 110-130 TL bandına çıktı

6 Haziran’da Philip Morris (PM) grubuna yapılan zam sonrasında, bu gruptaki sigaraların fiyatları 110 TL ile 130 TL aralığına yükseldi.

BAT ve JTI gruplarında da artış olmuştu

4 Haziran’da BAT sigara grubuna yapılan fiyat güncellemesiyle birlikte en düşük sigara fiyatı 105 TL’ye, en yüksek fiyat ise 120 TL’ye çıktı.

2 Haziran’da ise JTI grubuna yapılan zam sonrası, bu grupta en düşük sigara fiyatı 105 TL, en yüksek fiyat ise 120 TL olarak belirlendi.

Captain Black grubunda da fiyatlar yükseldi

Captain Black markasında da daha önce yapılan fiyat artışıyla birlikte en düşük sigara fiyatı 95 TL’ye, en yüksek sigara fiyatı ise 100 TL seviyesine yükselmişti.

Newcastle kömüründe yükseliş

Newcastle kömür vadeli işlemleri 5 Haziran’da ton başına 148,75 dolardan kapanmıştı. Bugün TSİ 16.10 itibarıyla fiyatlar yüzde 1,51 artarak 152,25 dolara yükseldi. Bu seviye, 3 Aralık 2023’ten bu yana kaydedilen en yüksek değer olarak kayıtlara geçti.

API2 Rotterdam kontratlarında artış

Avrupa piyasasında takip edilen API2 Rotterdam kömürü vadeli işlemleri de yükseliş gösterdi. Mayıs ayında ton başına 112 dolar seviyesinde kapanan kontratlar, bugün 137,30 dolardan işlem gördü.

Arz sıkıntıları fiyatları yukarı çekti

Fiyat artışında Endonezya’nın yeni ihracat kurallarının sevkiyatlarda gecikmeye yol açması etkili oldu. Yaz aylarının başlamasıyla birlikte elektrik üretim tesislerinde artan talep de yükselişi destekledi.

Sıcak hava ve enerji talebi etkili oldu

Kuzeydoğu Asya’da hava sıcaklıklarının yükselmesiyle Çin gibi büyük tüketicilerde klima kullanımının artması, kömür talebini yukarı yönlü etkiledi. Yaz aylarında enerji tüketimindeki artış beklentisi de fiyatlara yansıdı.

Gaz maliyetleri kömüre yönelimi artırdı

Öte yandan Hürmüz Boğazı’ndaki nakliye risklerinin artmasıyla doğal gazın elektrik üretim maliyetinin yükseldiği belirtildi. Bu durumun, enerji yoğun sektörleri daha hızlı alternatif olan kömüre yönlendirdiği ifade edildi.

Enerji piyasalarında dalgalanma sürüyor

Küresel enerji piyasalarında arz riskleri ve talep artışı fiyatlamaları etkilerken, kömür ve doğal gaz gibi emtia piyasalarında oynaklığın devam ettiği değerlendiriliyor.

Hastanedeki sendika temsilcisi görevinden alındı

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde uzun yıllardır görev yapan Devrimci Sağlık-İş Sendikası işyeri temsilcisi Ela Arıkuşu’nun, bayram öncesinde görevinden alınarak merkez kampüsteki öğrenci işleri birimine görevlendirildiği belirtildi.

Sendikanın açıklamasına göre, söz konusu değişiklik örgütlenme çalışmalarının sürdüğü dönemde yapıldı.

“Örgütlenme sürecinde tesadüf değil”

Hastane önünde düzenlenen eylemde konuşan Çerkezoğlu, kararın zamanlamasına dikkat çekerek bunun sendikal faaliyetleri hedef aldığını iddia etti.

Çerkezoğlu, “Bu baskının ve mobbingin doğrudan sendikamıza ve DİSK’e yapıldığını biliyoruz” ifadelerini kullandı.

“Yetki süreci arefesinde yapıldı”

Sendika temsilcisi Arıkuşu’nun görev değişikliğinin, örgütlenme ve yetki sürecinin kritik bir aşamasında gerçekleştiği vurgulandı.

DİSK, uygulamanın sendikal haklara müdahale anlamı taşıdığını savundu.

Standart altının kilogram fiyatında günlük düşüş

KMKTP verilerine göre standart altının kilogram fiyatı gün içinde en düşük 6 milyon 330 bin lira seviyesini gördü. Gün içi en yüksek seviye ise 6 milyon 530 bin lira olarak kaydedildi. Bu bant aralığı, gün boyunca fiyatlamalarda dalgalı bir seyrin izlendiğini ortaya koydu.

Gün sonunda standart altının kilogram fiyatı yüzde 2,0 oranında düşüşle 6 milyon 448 bin liraya geriledi. Böylece altın fiyatları, haftanın son işlem gününe kıyasla daha düşük bir seviyeden kapanış gerçekleştirmiş oldu. Standart altın, bir önceki işlem gününü ise 6 milyon 580 bin lira seviyesinden tamamlamıştı.

Fiyat hareketleri değerlendirildiğinde, gün içi yükseliş ve düşüşlerin belirli aralıklarla etkili olduğu, ancak kapanışta satış yönlü baskının öne çıktığı görüldü.

KMKTP'de işlem hacmi 13 milyar lirayı aştı

Altın piyasasında gerçekleşen işlem hacmi de günün dikkat çeken verileri arasında yer aldı. KMKTP’de standart altına ilişkin toplam işlem hacmi 13 milyar 56 milyon 825 bin 835,65 lira olarak hesaplandı. İşlem miktarı ise 2 bin 46,72 kilogram seviyesinde gerçekleşti.

Tüm kıymetli metallerin dahil edildiği toplam işlem hacmi ise 13 milyar 782 milyon 727 bin 588,56 lira olarak kaydedildi. Bu veriler, piyasada yalnızca altın değil, diğer kıymetli metallerde de yüksek işlem hacminin oluştuğunu ortaya koydu.

İşlem hacminin yüksek seviyede gerçekleşmesi, piyasada aktif bir gün geçirildiğine işaret ederken, yatırımcıların fiyat hareketlerine karşı işlem yoğunluğunu artırdığı değerlendirildi.

Günün en fazla işlem yapan kurumları

Altın piyasasında gün içinde en fazla işlem gerçekleştiren kurumlar da açıklandı. Buna göre Vakıf Katılım Bankası, NMGlobal Kıymetli Madenler, Uğuras Kıymetli Madenler, Türkiye Emlak Katılım Bankası ve Ahlatcı Döviz ve Kıymetli Madenler günün en aktif işlem yapan kuruluşları arasında yer aldı.

Söz konusu kurumlar, KMKTP’deki işlem yoğunluğunun büyük bölümünü üstlenirken, piyasadaki likidite akışının da bu kuruluşlar üzerinden gerçekleştiği görüldü.

Piyasalarda dalgalı seyir devam ediyor

Altın fiyatlarında gün içerisinde görülen hareketlilik, piyasa dinamiklerinin kısa vadede dalgalı bir yapıya işaret ettiğini gösterdi. Gün içi fiyat aralıklarının geniş olması, alım ve satım tarafında farklı yönlü işlemlerin etkili olduğunu ortaya koydu.

Standart altının kilogram fiyatındaki düşüş, gün sonu kapanışına yansırken, işlem hacmindeki yüksek seviye piyasa ilgisinin sürdüğünü gösterdi. KMKTP verileri, altın piyasasında işlem yoğunluğunun devam ettiğini ve fiyatlamalarda anlık değişimlerin etkili olduğunu ortaya koyan bir görünüm sundu.

Hava sahası notam kararıyla kapatıldı

Mehr Haber Ajansı’nın İran Havalimanları Şirketi’nden aktardığı yazılı açıklamaya göre, İran Sivil Havacılık Kurumu tarafından yayımlanan NOTAM doğrultusunda ülkenin batı hava sahası kapatıldı.

Açıklamada, bu kararın hava trafiğini doğrudan etkilediği ve uçuş operasyonlarının durdurulmasına neden olduğu belirtildi.

Tüm uçuşlar ikinci bir duyuruya kadar iptal

Alınan karar kapsamında ülke genelindeki tüm havalimanlarından yapılacak uçuşların ikinci bir duyuruya kadar iptal edildiği açıklandı. Yetkililer, uçuş güvenliği nedeniyle bu adımın zorunlu hale geldiğini ifade etti.

Bazı havalimanlarında uçuşlar durdurulmuştu

İran ile İsrail arasında süren karşılıklı saldırılar nedeniyle sabah saatlerinde Tahran’daki Mehrabad Havalimanı ile Meşhed ve ülkenin batısındaki bazı havalimanlarında uçuşların geçici olarak durdurulduğu bildirilmişti.

Son alınan kararla birlikte uygulamanın ülke geneline yayıldığı aktarıldı.

Bölgedeki gerilim hava trafiğini etkiliyor

İsrail ve İran arasında devam eden askeri gerilim, sivil havacılığı da doğrudan etkilerken, hava sahası kısıtlamaları nedeniyle bölgede uçuş planlamalarının askıya alındığı belirtildi.

Hatemu’l Enbiya açıklaması sonrası gelişme

Öte yandan kısa süre önce İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaşı yürüten birimi Hatemu’l Enbiya Karargâhı, İsrail’e yönelik askeri operasyonların durdurulduğunu açıklamıştı. Bu gelişmenin ardından hava sahasına ilişkin kararın alınması dikkat çekti.

Banka, yapılan incelemelerde herhangi bir veri sızıntısı ya da sistemsel güvenlik problemi bulunmadığını duyurdu.

“Sistemlerimizde güvenlik ihlali yok”

Bankadan yapılan açıklamada, iddialar üzerine kapsamlı bir inceleme gerçekleştirildiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“Bankamız tarafından gerçekleştirilen incelemeler sonucunda sistemlerimizde herhangi bir veri sızıntısı veya güvenlik ihlali tespit edilmemiştir.”

“Maddi kayıp oluşmadı”

Açıklamada, başka bir bankanın sanal POS sistemi üzerinden bazı işlem denemelerinin tespit edildiği ifade edildi.

Söz konusu işlemlerin, güvenlik sistemleri tarafından anlık olarak fark edildiği ve gerekli kontrol mekanizmalarının devreye alındığı belirtildi.

Ziraat Bankası, yapılan kontrollerde müşteri hesapları ve kart işlemleri üzerinde herhangi bir maddi kayıp oluşmadığını da açıkladı.

"Güvenlik sistemleri kesintisiz olarak çalışıyor"

Banka tarafından yapılan açıklamada, güvenlik sistemlerinin ulusal ve uluslararası standartlara uygun şekilde 7 gün 24 saat kesintisiz olarak çalıştığı ve olası risklere karşı sürekli izleme yapıldığı kaydedildi.

Yumurtalık’ta yaşlı çiftten haber alınamayınca komşuları eve gitti

Olay, Dervişiye Mahallesi’nde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre Gülsüm ve Hasan Girtten çiftinden bir süre haber alamayan komşuları, durumdan şüphelenerek yaşlı çiftin yaşadığı eve yöneldi.

Eve girdiklerinde çiftin hareketsiz olduğunu gören mahalle sakinleri, vakit kaybetmeden durumu yetkililere bildirdi. İhbar üzerine adrese sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Adana ölüm vakasında cenazeler otopsi için morga kaldırıldı

Sağlık ekiplerinin evde yaptığı kontrolde Gülsüm Girtten ile Hasan Girtten’in hayatını kaybettiği belirlendi. Yumurtalık ölüm olayı sonrası polis ekipleri evde ve çevrede inceleme yaptı.

Yaşlı çiftin cenazeleri, ölüm nedenlerinin kesin olarak belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu morguna kaldırıldı. Otopsi sonucunda çiftin yaşamını yitirmesine neden olan durumun netleşmesi bekleniyor.

Ölüm nedenine ilişkin inceleme sürüyor

Olayın ardından polis ekipleri, evdeki ilk incelemelerin yanı sıra çiftin son durumuna ilişkin bilgi toplamak için çalışma başlattı. Adana ölüm olayıyla ilgili süreç, adli tıp raporu ve yapılacak teknik incelemelerin ardından netlik kazanacak.

Mahallede üzüntüye neden olan olayda, şu aşamada ölüm nedenine ilişkin kesin bir açıklama yapılmadı. Ekiplerin Yumurtalık’taki ölüm vakasıyla ilgili incelemesi sürüyor.

26 narkotik olaya müdahale edildi

İl Jandarma Komutanlığı tarafından uyuşturucuyla mücadele kapsamında yürütülen çalışmalarda geçen hafta 26 ayrı narkotik olaya müdahale edildi. Operasyonların kent genelinde farklı noktalarda gerçekleştirildiği bildirildi.

Çok sayıda uyuşturucu madde ele geçirildi

Ekipler tarafından düzenlenen operasyonlarda bir miktar uyuşturucu madde, 513 adet sentetik ecza ve uyuşturucu kullanma aparatı ele geçirildi. Ele geçirilen materyallerin soruşturma dosyalarına dahil edildiği aktarıldı.

3 şüpheli tutuklandı

Operasyonlar kapsamında gözaltına alınan 3 zanlı, jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi. Hakimlik tarafından yapılan değerlendirme sonucunda 3 şüpheli tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Soruşturma sürüyor

Muğla İl Jandarma Komutanlığı’nın uyuşturucuyla mücadele kapsamında çalışmalarını sürdürdüğü, operasyonların devam edeceği bildirildi.

Konuşmasında yeni anayasa ihtiyacına vurgu yapan Kurtulmuş, şu ifadeleri kullandı:

"Bu tecrübenin iyi tarafları da vardır, kötü tarafları da vardır. Yanlışları düzeltip yolumuza devam etmek boynumuzun borcudur. Anayasaları darbelerden bütünüyle ayırarak, hiçbir şekilde darbelerin gölgelerinin, tortularının anayasalar üzerine aksetmesine müsaade etmeden Türkiye’nin yeni bir anayasayı yapma gücüne, kuvvetine, kudretine sahip olduğunun altını çizmek isterim. Ayrıca anayasa tartışmaları kısır gündelik siyasi tartışmaların da mevzuu değildir. Siyasi partiler gelir gider, isimler gelir geçer ama ülkelerin anayasaya ihtiyaçları, milletin talepleri ortadadır. Bunun gerektirdiği şekilde hareket edilmesi Türkiye’nin geleceğinin en önemli unsurlarından birisidir. Bu 150 yıllık mücadelemiz sırasında en önemli meselelerimiz den birisi de hem aydınların hem Sultan Abdülaziz Han gibi yöneticilerin üzerinde durduğu temel sorulardan birisi ve belki de başlıcası ‘Ne oldu da biz batı karşısında yenildik’ sorusudur. Yenildiğimizi kimisi kurumsal kapasitemizin zayıflamasına, kimisi bilim ve teknolojide geri kalmamıza, kimisi ordu bakımından zayıf düşmemize, kimisi içeride toplumsal bütünlüğün zayıflamasına bağlar ama ne olursa olsun, bu 150 yıl içerisinde entelektüellerin, siyasetçilerin iyi niyetli bir şekilde çözüm arayan, Türkiye’yi daha ileriye götürmek isteyenlerin üç temel soruya cevap bularak anayasa çalışmalarına, daha doğrusu Türkiye’de devletin gücünü geliştirme, artırma çabalarına katkı sunmaya çalıştıklarını görüyoruz."

“Millet iradesi ve temsili tartışmaların merkezinde”

Kurtulmuş, anayasa tarihindeki temel meselelerden birinin millet iradesinin nasıl temsil edileceği olduğunu belirterek şöyle konuştu:

"Bu 150 yıllık anayasa tartışmalarının, devlet-millet ilişkileri konusundaki tartışmaların üzerinde hâlâ bugün bile çok derin tartışılabilecek ilk konularından birisidir. İkinci mesele ise milletin iradesini hangi kurumlar, hangi mekanizmalar vasıtasıyla temsil edeceği meselesidir. Evet, milletin iradesi var. Bütün bu metinlerde 150 yıl öncesinden itibaren başlayarak sultanın, padişahın iradesinin yanında bir de milletin iradesini önemseyen bir tavrın olduğu, bunun ilk anayasa olarak kabul edebileceğimiz 1876’nın maddelerinin içerisinde de yer aldığı ama milletin iradesinin hangi mekanizmalarla nasıl, ne şekilde ifade edileceği, gündeme getirileceği, nasıl ele alınacağı da hep tartışma konusu olmuştur. Milletin iradesini nasıl temsil edeceği, aynı zamanda da demokrasinin genişleme fikriyle de birebir ilgili konudur. Dolayısıyla dün bu konularda devam eden tartışmaların bugün de bundan sonra da bu konular üzerinde yoğunlaşması mukadderdir ve hatta doğru konulardır bunlar. Bir başka üçüncü mesele ise insanın onuru, insanın haysiyeti, bugünkü tabiriyle kullanırsak insan hak ve özgürlüklerinin hangi çerçeveler içerisinde korunacağı, hangi mekanizmalarla ele alınacağı ve bunun millet iradesini nasıl güçlendirebileceği de önemli tartışmaların arasında olmuştur."

2027 yılını işaret etti

Konuşmasının devamında Kurtulmuş, Türkiye’nin geleceğine ilişkin hedeflere de değindi. 21. yüzyılın koşullarında Türkiye’nin daha güçlü bir demokratik yapıya ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Kurtulmuş, yeni anayasa için 2027 yılını işaret ederek şu değerlendirmeyi yaptı:

"Türkiye artık 21’inci yüzyılın bu şartları içerisinde, hele hele dünyanın tam manasıyla bir savaş meydanına döndüğü, dünyada hemen hemen oluşan bütün bölge ve küresel krizlerin bizim çevremizde yer aldığı böylesi bir dünyada Türkiye iç birliğini, bütünlüğünü, öncelikle anayasal düzenini demokratik unsurlarla tahkim ederek yoluna devam etmek durumundadır. Yeni bir anayasayı yapmak mutlaka ve mutlaka Türkiye’nin öncelikli ödevlerinden birisidir. Türkiye’nin bu anlamda gücünü artıracak katılımcı, çoğulcu, demokratik ve kuşatıcı bir anayasa yapmak için hepimizin üzerimize düşen sorumlulukları yerine getirmemiz lazım. Bu çerçevede hiçbir sözün artık zamanı gelmedi diye düşünmeden, anayasa tartışmalarını da sadece ezberlenmiş birtakım kalıplar etrafında ele almadan bu tartışmaları sürdüreceğiz ve inanıyorum ki sonunda Türkiye artık 2027’de kendisine yaraşan, milletimizin birliğini bütünlüğünü temin eden, Türkiye’nin küresel alandaki rekabet gücünü artıran, Türkiye’yi bölgesindeki ve dünyadaki tehditlerden koruyan yeni, çağdaş bir toplum sözleşmesi olarak yeni anayasasını gerçekleştirecektir."

“Yeni Anayasa siyasi tercih ya da fantezi değil, Türkiye için bir zarurettir"

Yeni anayasa karşıtlarına da yanıt veren Kurtulmuş, bu tartışmanın bir “lüks” ya da “siyasi tercih” olmadığını söyleyerek şunları kaydetti:

"Bunu her söylediğimizde hiçbir fikri olmayan anayasa konusunda ama sağdan soldan, kıyıdan köşeden ‘Kurucu irade yok ama’ diyenleri duyar gibi oluyorum. Onların derdi millete kurucu irade olarak bir paye ve güç vermemektir. Onların anayasadan anladıkları kapalı kapılar ardında birileri anayasa yapar ve hâkim unsurların mütegallibenin ihtiyacı neyse o çerçevede bir anayasa metni yazarak bunu millete dikte ederler. Çünkü millet öyle anayasa falan yapabilecek olgun bir şahsiyet değildir. Millet güdülecek. Millet etrafı kuşatılarak ne tarafa gitmesi gerektiği söylenecek. Yeri geldiğinde de parmakla tehdit edilecek bir unsurdur. Hayır, o devirler geride kaldı. Artık Türkiye kendi anayasasını yaparak önündeki bütün engelleri kaldıracak ve ümit ediyorum ki çok daha güçlü bir şekilde Türkiye bugünün güç dünyasında yerini alacaktır. Niye anayasayı bu kadar önemsiyoruz? Anayasa, milletle devlet arasındaki herkesin kabul ettiği bir toplum sözleşmesidir. Bunun dayatılan bir sözleşme değil, bunun içselleştirilmiş bir sözleşme hâline gelmesi özellikle bu kadar yoğun tartışmaların, bu kadar yoğun altüst oluşların yaşandığı bir dönemde Türkiye için bir zarurettir. Bir siyasi tercih ya da bir fantezi değil, Türkiye için bir zarurettir."

AA Finans’ın TCMB’nin 11 Haziran Perşembe günü gerçekleştirilecek Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına yönelik düzenlediği anket, toplam 20 ekonomistin katılımıyla tamamlandı.

Ekonomistlerin faiz beklentisi

Ankete katılan ekonomistlerden 17’si politika faizinde herhangi bir değişiklik yapılmayacağını öngörürken, 3 ekonomist ise 300 baz puanlık faiz artırımı beklediğini bildirdi.

Ekonomistlerin haziran ayı PPK toplantısına ilişkin beklentilerinin medyanı yüzde 37 seviyesinde oluştu ve politika faizinin sabit bırakılacağı yönünde konsensüs oluştu.

Yıl sonu faiz beklentisi

Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonuna ilişkin politika faizi beklentilerinin medyanı yüzde 35 olarak hesaplandı.

Hatırlatmaya göre, nisan ayında gerçekleştirilen son PPK toplantısında politika faizi değiştirilmeyerek yüzde 37 seviyesinde sabit tutulmuştu.

Tüketiciyi yanıltan ifadeler yasaklandı

Bakanlığın resmi sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, gıda etiketlerinde yer alan ve ürünler arasında karışıklığa yol açabilecek ifadelerin kullanımına son verildiği belirtildi.

“Tadında” ve “lezzeti” gibi ifadeler kaldırıldı

Türk Gıda Kodeksi kapsamında yapılan düzenleme ile birlikte, ürünlerde “... tadında”, “... lezzeti” ve “... keyfi” gibi ifadelerin kullanılmasının yasaklandığı açıklandı.

Bakanlık, bu tür ifadelerin tüketiciyi yanlış yönlendirme ihtimali taşıdığı gerekçesiyle düzenlemeye gidildiğini bildirdi.

Gıda etiketlerinde yeni dönem

Yeni uygulama ile birlikte, özellikle birbirine benzer ürünlerin etiketlerinde daha net ve yanıltıcı olmayan ifadelerin kullanılması amaçlanıyor. Düzenlemenin gıda sektöründe etiket standartlarını yeniden şekillendirmesi bekleniyor.

Denetimler sürecek

Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketiciyi korumaya yönelik denetimlerin devam edeceğini belirterek, mevzuata aykırı etiket kullanımına izin verilmeyeceğini vurguladı.

Bakanlığın resmi sosyal medya hesabından yapılan açıklamanın tamamı şöyle:

“Yanıltıcı etiketlere ve tüketiciyi aldatmaya yönelik ifadelere geçit vermiyoruz. Türk Gıda Kodeksi’nde gerçekleştirdiğimiz düzenlemelerle, birbiriyle karıştırılma ihtimali olan gıdalarda "... tadında", "... lezzeti", "... keyfi" gibi ifadelerin kullanımını yasakladık.”

🚫 Yanıltıcı etiketlere ve tüketiciyi aldatmaya yönelik ifadelere geçit vermiyoruz.

📝 Türk Gıda Kodeksi’nde gerçekleştirdiğimiz düzenlemelerle, birbiriyle karıştırılma ihtimali olan gıdalarda "... tadında", "... lezzeti", "... keyfi" gibi ifadelerin kullanımını yasakladık.… pic.twitter.com/eaRJqOFiow

— T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (@TCTarim) June 8, 2026

AA'nın derlediği kesin olmayan sonuçlara göre, Tokat'ın Almus ilçesine bağlı Bağtaşı beldesinde AK Parti adayı Mustafa Karadağ, Tokat'ın Reşadiye ilçesine bağlı Yolüstü beldesinde AK Parti adayı Mustafa Altın, Gümüşhane merkez Tekke beldesinde AK Parti adayı Kemalettin Demirkıran ve Nevşehir'in Ürgüp ilçesine bağlı Mustafapaşa beldesinde AK Parti adayı Mustafa Özer belediye başkanlığına seçildi.

Tokat'ın Reşadiye ilçesindeki Çevrecik beldesinde CHP adayı Nazım Demirkol, Tokat'ın Yeşilyurt ilçesine bağlı Kuşçu beldesinde ise MHP adayı Hikmet Temizel, kesin olmayan sonuçlara göre belediye başkanlığı görevine seçilen isimler oldu.

Seçim sonuçlarında Cumhur İttifakı 5 beldede başarı sağladı

Cumhur İttifakı, seçim yapılan 6 beldenin 5'inde AK Parti, 1'inde ise MHP adayıyla yarışa katıldı.

AK Parti'nin aday gösterdiği 5 beldede toplam 7 bin 781 geçerli oyun 4 bin 878'i parti adaylarına verildi. Böylece AK Parti'nin oy oranı yüzde 62,69 olarak gerçekleşti. Aynı seçim çevrelerinde CHP ise 2 bin 148 oy alarak yüzde 27,60 seviyesine ulaştı.

MHP ise yalnızca Kuşçu beldesinde aday gösterdi. AK Parti ve CHP'nin aday çıkarmadığı beldede MHP adayı 373 oy alarak yüzde 57,38 oy oranına ulaştı.

AK Parti dört beldede belediye başkanlığını kazandı

Kesin olmayan sonuçlara göre AK Parti, Bağtaşı, Yolüstü, Tekke ve Mustafapaşa beldelerinde belediye başkanlığını kazandı.

Bağtaşı beldesinde AK Parti'nin oy oranı yüzde 94,62 olurken, Yolüstü'nde yüzde 80,40, Tekke'de yüzde 63,09 ve Mustafapaşa'da yüzde 51,62 olarak kaydedildi. Kuşçu beldesinde ise Cumhur İttifakı kapsamında MHP adayı desteklendi.

Çevrecik ve Kuşçu'da farklı partiler öne çıktı

Çevrecik beldesinde CHP adayı yüzde 51,40 oy oranıyla belediye başkanlığına seçildi. Aynı beldede AK Parti adayı yüzde 47,06 oranında oy aldı.

Kuşçu beldesinde ise MHP adayı yüzde 57,38 oy oranıyla seçimi ilk sırada tamamladı. Bu beldede ikinci sırada yüzde 40,92 oy oranına ulaşan BBP adayı yer aldı.

Beldelerdeki oy dağılımları açıklandı

Bağtaşı beldesinde 763 geçerli oyun 722'si AK Parti adayına verilirken, CHP adayı 19 oy aldı.

Yolüstü beldesinde 1.133 geçerli oyun 911'i AK Parti adayına, 204'ü Anahtar Parti adayına verildi. CHP adayı ise 2 oy aldı.

Çevrecik beldesinde CHP adayı 877 oyla seçimi kazanırken, AK Parti adayı 803 oy aldı.

Kuşçu beldesinde MHP adayı 373 oy elde ederken, BBP adayı 266 oy aldı.

Tekke beldesinde AK Parti adayı 1.566 oyla ilk sırada yer alırken, CHP adayı 872 oy aldı.

Mustafapaşa beldesinde ise AK Parti adayı 876 oyla belediye başkanlığını kazanırken, CHP adayı 378 oyda kaldı.

“Barışçıl çözüme açığız” mesajı

Peskov açıklamasında, Rusya’nın barışçıl çözüm arayışına açık olduğunu ifade etti. Ancak Kiev yönetiminin süreci dondurmaya yönelik adımlar attığını öne süren Peskov, çatışmaların sona erdirilmesine yönelik girişimlerin engellendiğini iddia etti.

Sözcü, “Barışçıl çözüme açığız. Ancak Kiev yönetimi, bu süreci dondurmak için elinden geleni yapıyor” ifadelerini kullandı.

E3 ülkeleri ve Ukrayna görüşmesine eleştiri

Peskov, İngiltere, Fransa ve Almanya’dan oluşan E3 ülkelerinin liderleri ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında Londra’da yapılan görüşmeye de değindi.

Söz konusu görüşmenin ardından yayımlanan ortak açıklamayı değerlendiren Peskov, “bu liderlerin hem barışı konuştukları hem de çatışmaları sürdürmek için Kiev yönetimine yeni silah üretimi konusunda destek sağlama niyetinde oldukları” değerlendirmesini yaptı.

NATO ve güvenlik vurgusu

NATO’nun Rusya sınırlarında yıllardır altyapısını güçlendirdiğine dikkat çeken Peskov, Rusya Savunma Bakanlığının bu süreci yakından takip ettiğini söyledi. Moskova’nın kendi güvenliğini sağlamak için gerekli adımları attığını ifade etti.

Kırım ve İHA saldırısı iddiası

Peskov, Rusya’nın yasa dışı ilhak ettiğini belirttiği Kırım’da yolcu trenine yönelik insansız hava aracı saldırısını da değerlendirdi. Bu saldırının Kiev yönetiminin eylemi olduğunu öne süren Peskov, bu tür olayların barış sürecini daha da zorlaştırdığını iddia etti.

Ermenistan seçimleri hakkında yorum

Ermenistan’da hafta sonu yapılan parlamento seçimlerine de değinen Peskov, sonuçlara ilişkin kesin tabloyu beklediklerini belirtti. Seçim süreciyle ilgili iddiaları takip ettiklerini ifade eden Peskov, şimdilik resmi sonuçlar üzerinden değerlendirme yapılacağını söyledi.

Özel, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun toplantıya başkanlık edeceğine dair açıklamalarına atıf yaparak “O kürsüyü seçilmiş değil atanmış birine teslim etmemiz mümkün değildir" ifadelerini kullandı.

Kılıçdaroğlu'ndan TBMM’ye dilekçe

CHP Aydın Milletvekili Hüseyin Yıldız, Kemal Kılıçdaroğlu adına Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne giderek Grup Amirliği’ne yazılı bir dilekçe sundu.

Söz konusu dilekçede, grup toplantısının saatinin Meclis Başkanlığı’na bildirilmesi talep edildi.

CHP Grup Yönetiminden “usul eksikliği” gerekçesi

Sözcü'nün haberine göre CHP Grup Yönetimi, sunulan dilekçeyi prosedür eksiklikleri nedeniyle işleme almadı.

Yapılan değerlendirmede, belgede CHP Genel Sekreteri Rıfat Nalbantoğlu’nun imzası ve evrak numarasının bulunmadığı belirtildi. Bu nedenle başvurunun geçersiz sayıldığı ifade edildi.

Parti yönetimi, “Genel sekreter imzası ve evrak sayısı olmadığı için işlem yapamıyoruz” gerekçesiyle talebi reddetti.

Kılıçdaroğlu’dan TBMM Başkanlığı’na yazılı başvuru

Dilekçenin reddedilmesinin ardından Kemal Kılıçdaroğlu’nun ekibi yeni bir adım attı. Taleplerini doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na yazılı başvuru yoluyla iletti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın başkanlığında yapılan EKK'nın 2026 yılındaki beşinci toplantısının ardından yayımlanan yazılı açıklamada, Orta Vadeli Program (OVP) 2026-2028 hedefleri kapsamında üretim kapasitesini güçlendiren, rekabetçiliği artıran, iş ve yatırım ortamını geliştiren ve ihracatın çeşitlendirilmesini destekleyen yapısal reformların sürdürüldüğü ifade edildi.

Tek Durak Ofis uygulamasının yaygınlaştırılması gündemde

Açıklamada, küresel yatırım yarışının hız kazandığı dönemde bürokratik işlemlerin azaltılması, nitelikli iş gücüne erişimin kolaylaştırılması, çalışma izinlerinin daha etkin hale getirilmesi ve öngörülebilir yatırım ortamının oluşturulmasının önem taşıdığı belirtildi.

Bu çerçevede, "Türkiye Yüzyılında Yatırımlar İçin Güçlü Merkez Programı" kapsamında yatırımcılara daha hızlı ve koordineli hizmet verilmesi amacıyla İstanbul Finans Merkezi'nde uygulanan "Tek Durak Ofis" modelinin ülke genelinde kademeli olarak yaygınlaştırılmasının planlandığı bildirildi.

Yatırım süreçlerinde tek noktadan hizmet hedefi

Toplantıda, "Tek Durak Ofis" uygulamasında gelinen aşama da değerlendirildi. Yapılan açıklamada, yatırımcıların izin, ruhsat ve diğer idari işlemlerini tek merkez üzerinden yürütebilmesine imkan sağlayacak mekanizmaların etkin biçimde devreye alınmasına yönelik çalışmaların ele alındığı kaydedildi.

Bu kapsamda yatırım süreçlerini hızlandıracak adımların değerlendirildiği ve ilgili uygulamaların geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdürüldüğü belirtildi.

Yapısal reformlar ve iş gücü piyasası değerlendirildi

EKK toplantısında ayrıca OVP 2026-2028 döneminde yer alan yapısal reform eylemlerinin mevcut durumu gözden geçirildi. Reform süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik ilave adımların da toplantıda ele alındığı aktarıldı.

İşgücü piyasasına ilişkin gelişmelerin de gündeme geldiği toplantıda, ihtiyaç duyulan sektörlerde yabancı işgücünün istihdamı ve çalışma izinlerine ilişkin süreçlerin daha etkin hale getirilmesine yönelik politikalar değerlendirildi.

Rekabet gücünü artıracak politikalar sürecek

Toplantının ardından yapılan açıklamada, Türkiye'nin küresel değer zincirlerindeki konumunu güçlendirecek ve rekabet kapasitesini kalıcı şekilde artıracak politikaların uygulanmasına devam edileceği vurgulandı.

Gürlek, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde gençleri, aile yapısını ve toplumsal düzeni tehdit eden uyuşturucu, yasa dışı bahis ve sanal kumar suçlarıyla mücadelenin kararlılıkla devam ettiğini ifade etti.

Bu çerçevede mayıs ayında düzenlenen operasyonlara ilişkin bilgi veren Bakan Gürlek, şu ifadeleri kullandı.

"81 il Cumhuriyet başsavcılığımızın koordinesinde, İçişleri Bakanlığımız ile yürütülen etkin işbirliği ve eşgüdüm sayesinde mayıs ayında ülke genelinde 706 operasyon gerçekleştirilmiştir. Bu operasyonlar neticesinde 9 bin 381 şüpheli hakkında işlem yapılmış, 4 bin 606 şüpheli tutuklanmış, 1317 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmıştır. İstanbul ilimiz, 2 bin 531 şüpheli hakkında yapılan adli işlem ile operasyonel süreçlerin en yoğun yürütüldüğü illerimizin başında gelmektedir."

Söz konusu operasyonlarda görev alan kurum ve personele teşekkürler eden Gürlek, "Milletimizin huzurunu ve güvenliğini tehdit eden hiçbir suç odağına geçit vermeyeceğiz" dedi.

SGK ödemelerinde ücret alınmadığı vurgulandı

DMM tarafından yapılan bilgilendirmede, SGK üzerinden gerçekleştirilen ödemelerin banka şubeleri, ATM’ler ve internet bankacılığı kanalları aracılığıyla herhangi bir hizmet ücreti veya komisyon ödenmeden yapılabildiği ifade edildi.

Açıklamada, vatandaşların SGK işlemlerini mevcut bankacılık altyapısı üzerinden ek bir mali yük olmadan gerçekleştirdiği belirtildi.

Kredi kartı işlemleri bankaların uygulaması kapsamında

Kredi kartı ile yapılan ödemelerde ortaya çıkan kesintilere de açıklık getirildi. Buna göre, söz konusu kesintilerin SGK tarafından değil, bankaların kendi ticari uygulamaları kapsamında tahsil edildiği aktarıldı.

DMM, bu kesintilerin SGK ile doğrudan bir bağlantısının bulunmadığını vurguladı.

Kamuoyuna dezenformasyon uyarısı

Açıklamada, kamuoyunu yanıltmaya yönelik içeriklere karşı dikkatli olunması gerektiği ifade edildi. Resmi kurum açıklamaları dışında yapılan paylaşımların doğrulanmadan dikkate alınmaması istendi. DMM, vatandaşların yalnızca resmi kaynaklardan yapılan bilgilendirmelere itibar etmesinin önemine dikkat çekti.

Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nden yapılan açıklamanın tamamı şöyle:

DMM’den SGK ödemeleri iddiasına açıklama

“Bazı sosyal medya hesaplarında yer alan ve SGK’ya yönelik bir işlem görüntüsü verilerek “Devlet artık ödemelerde banka hizmet ücreti alıyor” yönünde ortaya atılan iddialar dezenformasyon içermektedir.

SGK üzerinden işlem ücret alınmıyor

Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden gerçekleştirilen ödemeler; banka şubeleri, ATM'ler ve internet bankacılığı kanalları aracılığıyla herhangi bir hizmet ücreti veya komisyon ödenmeden yapılmaktadır.

“SGK ile herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır”

Kredi kartıyla yapılan ödemelerde uygulanan bahse konu kesinti ise Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından değil, ilgili bankalar tarafından kendi uygulamaları kapsamında tahsil edilmekte olup; SGK ile herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır. Kamuoyunu yanıltmaya yönelik asılsız iddialara itibar edilmemesi önemle rica olunur.”

Bazı sosyal medya hesaplarında yer alan ve SGK’ya yönelik bir işlem görüntüsü verilerek “Devlet artık ödemelerde banka hizmet ücreti alıyor” yönünde ortaya atılan iddialar dezenformasyon içermektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden gerçekleştirilen ödemeler; banka şubeleri,… pic.twitter.com/AGzgSs8O4y

— Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (@dmmiletisim) June 8, 2026

Toplam rezervler 160 milyar dolar seviyesini aştı

Matriks Haber'in TCMB verilerinden yaptığı hesaplamalara göre, 29 Mayıs haftasında 159,2 milyar dolar düzeyinde bulunan toplam rezervler, 5 Haziran haftasında yaklaşık 856,3 milyon dolar artarak 160,1 milyar dolara yükseldi.

Rezervlerde dalgalı seyir dikkat çekti

TCMB rezervleri, 3 Nisan 2026 haftasından itibaren üç hafta boyunca yükseliş kaydettikten sonra 1 Mayıs haftasında gerilemişti. 8 Mayıs haftasında yeniden yükselişe geçen rezervler, 15 Mayıs haftasından başlayarak takip eden üç haftada üst üste düşüş göstermişti.

Tarihi zirve ocak ayında görülmüştü

Merkez Bankası rezervleri, 30 Ocak 2026 haftasında 218,2 milyar dolar seviyesine ulaşarak şimdiye kadarki en yüksek düzeyini görmüştü.

Resmi veriler 11 haziran'da açıklanacak

5 Haziran haftasına ilişkin kesin rezerv rakamları, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 11 Haziran Perşembe günü saat 14.30'da yayımlanacak.

Emin Koramaz aday olmadı

Mevcut TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, bu seçim döneminde adaylığını koymadı. Koramaz böylece görevini yeni yönetime devretmiş oldu.

Seçimi mavi liste kazandı

Genel kurulda iki grubun yarıştığı seçimleri Mavi Liste kazandı. Mavi Liste, Devrimci, Demokrat, Yurtsever, İlerici ve Çağdaş Mimar Mühendis Şehir Plancıları bileşenlerinden oluştu.

Seçim sonucuyla birlikte TMMOB’un yeni dönem yönetimi Mavi Liste tarafından şekillendirilecek.

Seçim sonrası yapılacak ilk Yönetim Kurulu toplantısında, TMMOB 49’uncu dönem başkanı, ikinci başkan, sayman ve yürütme kurulu üyeleri belirlenecek.

Ayrıca Yüksek Onur Kurulu ve Denetleme Kurulu da yeni yönetim tarafından oluşturulacak.

TMMOB yönetim kurulu üyeleri belirlendi

Yeni dönemde görev yapacak TMMOB Yönetim Kurulu üyeleri şu isimlerden oluştu:

Cem Nuri Aldaş, Ahmet Acar, Bahadır Acar, Ekrem Poyraz, Feramuz Aşkın, Mustafa Zorlu, Yusuf Songül, Mustafa Kubilay Yıldırım, Müveddet Hanze Gürkaş, Özgür Topçu, Hakan Yavuz, Ali Nar, Hüsnü Meydan, Ali Ekber Çakar, Ferhat Yaşar, İsmail Küçük, Arif Balkanay, Rüştü Öztürk, Ayşegül Oruçkaptan, Gencay Serter, Esen Leyla İmren, Sefa Apaydın.

Yeni dönemde görev yapacak Yüksek Onur Kurulu üyeleri:

Emir Birgün, Abdullah Bakır, Şevket Demirbaş, Uğur Ayken, Ayşe Işık Ezer.

Denetleme Kurulu’na seçilen isimler ise şöyle:

Ayhan Erdoğan, Evren Korkmazer, Ali Haydar Karaçam, Süleyman Birdal, Mustafa Tevfik Kızgınkaya.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Haziran'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 5 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslan “Erkek çocuklarının aşırı yüceltilmesi narsisistik kişilik özelliklerini artırabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, narsisizmi; empati yapma becerisinin düşük olması, kendisini daha yüksekte görme eğilimi, yüksek ego, yakın çevreyi yönetme ve kullanma isteği, çok başarılı ve çok zeki olduğuna inanma ve bunu sürekli duyma ihtiyacı olarak tanımladı.

Narsisizmin temeli çoğunlukla çocukluk yıllarına dayanıyor

Her çocuğun dünyaya farklı bir mizaçla geldiğini belirten Aslan, bazı çocukların daha dışa dönük, bazılarının ise daha çekingen olabildiğini söyledi. Çocuğun mizacının üzerine yetiştiği çevre, aldığı eğitim ve bulunduğu ortamların eklenmesiyle kişilik yapısının oluştuğunu ifade eden Aslan, kişiliğin 12-13 yaşlarında şekillenmeye başladığını, oturmasının ise 20’li yaşların ortalarına kadar sürebildiğini belirtti.

İnsanların var olan mizaçlarının üzerine hayatta kalma becerilerini stratejik olarak geliştirdikleri süreçte kişilik yapısının oluştuğunu vurgulayan Aslan, çocukluk dönemindeki yaşantıların narsisistik savunmaları tetikleyebileceğini söyledi

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin sürekli pohpohlanmak istediğini belirten Aslan, “Narsisizmi genellikle genç yaşlardan itibaren süregelen bir örüntü, bir patern olarak ifade ediyoruz. Bu yapı içinde kişi kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Karşısındaki insanın ihtiyaçlarına ve duygularına gerçek anlamda empati yapmıyor ya da empati yapıyormuş gibi davranıp yüzeysel bir yaklaşım sergiliyor. Sürekli kendi ihtiyaçlarını önceleyen bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.

İnsanların yaşamlarında bu özellikleri taşıyan bireylerle karşılaştıklarında yaşadıkları sorunları ifade etmek ve içlerini dökmek için sosyal medyayı kullandıklarını belirten Aslan, bu nedenle narsisizmle ilgili çok sayıda paylaşımın gündeme geldiğini söyledi.

Aşırı ezilen de aşırı pohpohlanan da narsisistik özellikler geliştirebilir

Çocukluk döneminde çok ezilen, zorbalığa uğrayan ya da değersiz hissettirilen bireylerin bununla baş etmek için kendilerini güçlü ve üstün göstermeye çalışabildiğini belirten Aslan, “Kötü ya da yetersiz hissettirmemek için çok sağlam ve güçlü görünmeye çalışmak, zamanla büyüklenmeci yani narsisistik mekanizmaları devreye sokabiliyor” dedi.

Bunun tam tersine sürekli övülen, hep alan, hep verilen, adeta cam fanus içinde büyütülen çocuklarda da narsisistik kişilik özelliklerinin gelişebildiğini belirten Aslan, “Çocuğa olduğundan çok daha akıllı, çok daha özel, çok daha yetenekli olduğu duygusunun sürekli verilmesi ilerleyen yıllarda narsisistik bir yapı oluşturabiliyor” diye konuştu.

Narsisistik bireyler büyük çöküşler yaşayabiliyor

Narsisistik özellikler taşıyan bireyler zaman zaman ağır depresif süreçler yaşayabiliyor. Özellikle uzun süren ve tedaviye dirençli depresyon vakalarının bir bölümünde narsisistik kişilik örüntüleri görülebiliyor.

Prof. Dr. Aslan dışarıdan güçlü ve özgüvenli görünen narsisistik yapının aslında kırılgan bir benlik algısı, yoğun onay ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve eleştiriye karşı aşırı hassasiyet barındırdığını belirtti. Aslan, sürekli takdir bekleme, başarısızlığı kabullenememe ve değersizlik hissini bastırmak için “üstün görünme” çabasının zamanla yalnızlık, öfke, tükenmişlik ve depresif belirtilere yol açabileceğini ifade etti.

Özellikle yaş ilerledikçe sosyal ilişkilerde yaşanan kırılmalar, statü kaybı, terk edilme ya da beklenen ilgiyi görememe gibi durumlar ağır depresif süreçleri tetikleyebiliyor.

Narsisizm özellikleri taşıyan bireyler yardım istemeyi zayıflık olarak görebildikleri için psikolojik destek süreçlerine de direnç gösterebiliyorlar.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, “Bu kişiler zaman zaman çok büyük çöküşler yaşayabiliyorlar. Çünkü kendi kurguladıkları dünya istedikleri gibi gitmediğinde dibe vurdukları dönemler olabiliyor. Genellikle de yardım almak için uzmana başvurdukları dönemler bu çöküş süreçleri oluyor. Kendilerini çok iyi hissettikleri, bulutların üzerinde olduklarını düşündükleri dönemlerde yardım alma ihtiyacı hissetmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerde sonradan gelişen narsisizm görülebiliyor

Programda bazı bireylerde narsisistik özelliklerin sonradan da gelişebileceği ifade edildi. Özellikle sahne sanatları gibi göz önünde olunan, popülerlik ve güçle beslenen mesleklerde bulunan bireylerin çevrelerinden sürekli yoğun ilgi ve övgü gördüklerini belirten Aslan, bunun zamanla “ikincil narsisizm” olarak tanımlanan bir davranış kalıbına dönüşebildiğini söyledi.

Aslan, “Bu kişilerle yakın ilişki kurulduğunda aslında özel hayatlarında tamamen farklı bir yapı görülebiliyor. Çünkü burada çocukluktan gelen bir yapıdan değil, sonradan oluşmuş bir davranış örüntüsünden söz ediyoruz” dedi.

Narsisizm erkeklerde daha sık görülüyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de narsisizmin erkeklerde daha sık görülmesi oldu. Erkek çocuklarının büyütülme biçiminin bu durum üzerinde etkili olabileceğini belirten Aslan, “Bazı anneler erkek çocuklarını aşırı yücelterek büyütebiliyor. Erkek oldukları için her şeye hakları varmış gibi davranıldığında bu durum bir patolojiye dönüşebiliyor” ifadelerini kullandı.

Bunun aksine kız çocuklarına daha baskıcı ve sınırlayıcı yaklaşımlar gösterilebildiğini belirten Aslan, toplumda erkekliğin güç üzerinden kışkırtılmasının narsisistik eğilimleri artırabildiğini söyledi. Kadınların zaman zaman erkek çocuklarını kendileri için bir güç unsuru olarak görebildiğini belirten Aslan, bunun erkek çocukları üzerinde de ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Güçlüye uyumlu, güçsüze baskıcı davranabiliyorlar

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin toplum içinde bu yönlerini kamufle edebildiklerini belirten Aslan, özellikle aile içinde daha baskıcı tutumlar sergileyebildiklerini söyledi.

Bu bireylerin kendilerinden güçlü gördükleri kişilere karşı daha uyumlu davranabildiğini ifade eden Aslan, kendilerinden güçsüz gördükleri kişilere karşı ise daha baskıcı, zaman zaman sadist ve zalimce tavırlar sergileyebildiklerini belirtti.

“İnsanları etiketlemek yerine iletişim kurmak gerekiyor”

Programda son olarak sosyal medyada sıkça kullanılan “narsist”, “borderline” gibi etiketlerin gelişigüzel kullanılmasının yanlış olduğuna dikkat çekildi. Özellikle eşler arasında yaşanan tartışma ve boşanma süreçlerinde kişilerin birbirlerini psikiyatrik tanılarla suçlamasının sağlıklı olmadığı vurgulandı.

Prof. Dr. Aslan, “İnsanlarla ve eşlerle sağlıklı iletişim kurabilmek için etiketleme yapmak yerine bize yapılan davranışları ve bunun bizde oluşturduğu duyguları konuşmak gerekiyor” dedi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Programda, hanta virüsünün yeni bir pandemi oluşturmasının beklenmediği belirtilirken, tarih boyunca pandemilerin ağırlıklı olarak grip virüsleri ve koronavirüslerden kaynaklandığına dikkat çekildi. Bunun temel nedeni olarak bu iki virüs grubunun hızlı ve büyük mutasyon geliştirebilme kapasitesi gösterildi. Hanta virüslerinin ise çok daha yavaş mutasyon geçirdiği, insandan insana bulaşmasının sınırlı olduğu ve yoğun temas gerektirdiği ifade edildi. Covid-19’da bir kişinin kısa sürede birçok kişiye virüs bulaştırabildiği hatırlatılırken, hanta virüslerinde böyle bir yayılım kapasitesinin bulunmadığı vurgulandı.

“Pandemi deprem gibi; kaçmak değil hazırlanmak mümkün”

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, pandemilerin insanlık tarihi boyunca belirli aralıklarla tekrarladığına dikkat çekerek, gelecekte de yeni pandemilerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, dünyanın yeni bir pandemiyle mutlaka karşılaşacağını ancak bunun büyük olasılıkla yine grip virüsleri ya da koronavirüslerden kaynaklanacağını belirtti.

Pandemilere karşı en önemli hazırlığın koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendirmek olduğunu belirten Ceyhan, yalnızca tedavi odaklı sağlık sistemleriyle büyük salgınların ekonomik ve toplumsal yükünün taşınamayacağını kaydetti. Ceyhan, Covid döneminde Türkiye’de sağlık sistemi çökmese de bunun çok ağır ekonomik maliyetler oluşturduğunu, benzer durumların dünyanın en güçlü ekonomileri için bile sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

Hanta virüsünün geçmişi 900 yıl öncesine dayanıyor

RNA analizlerinin hanta virüslerini en az 900 yıldır dünyada bulunduğunu ortaya koyduğunu belirten Ceyhan, virüsün ilk kez geniş çapta dikkat çekmesinin Kore Savaşı sırasında olduğunu anlattı. Ceyhan, Birleşmiş Milletler Barış Gücü askerlerinden yaklaşık 3 bin kişinin “Kore Ateşi” olarak tanımlanan ağır bir hastalığa yakalandığını, daha sonra ise bunun nedeninin hanta virüsleri olduğunun anlaşıldığını ifade etti.

Virüse adını veren yerin ise Güney Kore’de bulunan Hantaan Nehri olduğunu aktaran Ceyhan, hanta virüslerinin “Eski Dünya” ve “Yeni Dünya” virüsleri olarak iki ana gruba ayrıldığını ve yaklaşık 21 farklı mutant tip bulunduğunu belirtti.

Bu tiplerden yalnızca birinin; Arjantin, Uruguay ve Şili’de görülen ve insandan insana bulaşabilen tür olduğunu ifade eden Ceyhan, geri kalan yaklaşık 20 tipte insandan insana bulaş olmadığını; buna Türkiye’de görülen tiplerin de dahil olduğunu kaydetti. Ceyhan ayrıca, Asya, Afrika ve ABD’de görülen vakalarda da yaygın insandan insana bulaş saptanmadığını belirtti.

Gemide ortaya çıkan tablo neden önemli?

Son günlerde gündeme gelen gemi vakalarının farklı bir hanta tipiyle ilişkili olduğuna dikkat çeken Ceyhan, bu virüsün çok uzun bir kuluçka dönemine sahip olduğunu belirtti. Ceyhan, kuluçka süresinin bazen 4 gün, bazen ise 42 güne kadar uzayabildiğini ifade etti.

Programda, ilk yolcunun 1 Nisan’da gemiye bindiği, 6 Nisan’da hastalandığı ve kısa süre içinde yaşamını yitirdiği aktarılırken, aradan 6 haftadan fazla süre geçmesine rağmen daha önce testi negatif olan bazı kişilerde sonradan pozitif sonuçların görüldüğü kaydedildi.

Bu nedenle bugün negatif test sonucu bulunan kişilerin ilerleyen günlerde hastalanmayacağının kesin olmadığı vurgulandı.

Ev karantinası risk oluşturabilir”

Türkiye’de gemiden gelen bazı kişilerin evlerinde karantinada tutulmasının tartışma yarattığını belirten Ceyhan, uzun kuluçka süresi nedeniyle aile içi bulaş riskine de dikkat çekti. Ceyhan, özellikle ateşin yükseldiği dönemin hastalığın en bulaştırıcı evresi olduğunu ifade etti.

Evde karantina uygulamasında hastanın sağlık kuruluşuna bildirilmesinin ailelerin inisiyatifine bırakılmasının risk yaratabileceğini belirten Ceyhan, hastaneye ulaşana kadar aynı evde yaşayan kişilere bulaş olabileceğine dikkat çekti.

Ceyhan, bu nedenle bazı ülkelerin daha sıkı önlem aldığını ifade ederek, Yunanistan’ın vakasını hastanede karantinada tuttuğunu, İngiltere ve Avustralya’nın da benzer uygulamalar yaptığını aktardı. Ceyhan, ABD’nin ise CDC kararıyla vakaları özel merkezlerde izlemeye başladığını ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, Arjantin’de birkaç yıl önce yaşanan bir olayda tek bir kişinin 33 kişiye virüs bulaştırdığı ve bunlardan 10’unun yaşamını yitirdiği örneğini vererek, ev karantinasının bazı hanta tiplerinde ciddi risk taşıyabileceğini vurguladı.

“Komplo teorileri doğal ama doğadan büyük laboratuvar yok”

Virüs salgınlarının bilinçli biçimde üretildiğine yönelik komplo teorileriyle ilgili değerlendirmelerde de bulunan Ceyhan, teorik olarak birçok senaryonun üretilebildiğini ancak bunun tek başına kanıt oluşturmadığını ifade etti.

Yıllar önce gemi salgını ya da hanta virüsü senaryolarının yazılmış olmasının doğal olduğunu vurgulayan Ceyhan, her yıl binlerce benzer senaryo ve komplo teorisi üretildiğini, bunlardan bazılarının ise tesadüfen gerçek olaylarla örtüşebildiğini belirtti.

Ceyhan, virüslerin yaşamlarını sürdürebilmek için sürekli mutasyon geliştirdiğini, doğanın zaten başlı başına dev bir laboratuvar olduğunu belirtti. Grip virüslerinin kuşlarda, koronavirüslerin ise yarasalarda yaşamlarını sürdürdüğünü aktaran Ceyhan, zaman içinde bazı mutasyonların insandan insana bulaşma özelliği kazandığını ifade etti.

Programda, insanların doğal yaşam alanlarına müdahalesinin de bu süreçte etkili olduğu belirtilirken, kuşların ve yarasaların yaşam alanlarının yapılaşma nedeniyle daralmasının insan temasını artırdığına dikkat çekildi.

Turistik gemiler ve gıda depoları için kritik uyarı

Programda, yaz sezonu yaklaşırken özellikle büyük yolcu gemileriyle ilgili hijyen uyarıları da gündeme geldi. Gemilerdeki gıda depolarının kemirgenler açısından yüksek risk taşıdığını belirten Prof. Dr. Ceyhan, kemirgenlerin bıraktığı atıkların hastalık bulaşında önemli rol oynayabileceğini ifade etti.

Ceyhan ayrıca, Türkiye’deki gıda depoları dahil olmak üzere tüm depolarda her gün kemirgen kontrolü yapılması; deliklerin, yuvaların ve atıkların düzenli denetlenmesi gerektiğini kaydetti.

Virüsün gıda yoluyla alınmasının ardından yine solunum sistemi üzerinden hastalık oluşturabileceğini belirten Ceyhan, özellikle temizlik personelinin yüksek risk altında olduğunu vurguladı. Ceyhan, uzun süre kullanılmayan binaların temizliğinde de dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan’dan doğa gezilerine çıkanlara uyarı

Doğa yürüyüşü yapanların kemirgenlerin yoğun bulunduğu alanlardan uzak durması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ceyhan, özellikle durağan su birikintileri, akarsu kenarları, mağaralar ve tarla farelerinin bulunduğu bölgelerde dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.

Ceyhan, kemirgenlerin su içerken salyalarını çevreye bırakabildiğini, bu nedenle bu alanlarla temas edilmemesi gerektiğini kaydetti. Ceyhan ayrıca, evde kemirgen beslenmemesi gerektiğini de özellikle vurguladı.

Pandemilere hazırlıklı olmanın ilk kuralı koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi

Programda sağlık sistemlerinin pandemi hazırlığı açısından geldiği nokta da değerlendirildi. Eskiden koruyucu hekimliği önceleyen bir sağlık yaklaşımının bulunduğu, ancak bugün dünya genelinde yatırımların ağırlıklı olarak tedavi edici hizmetlere yöneldiği ifade edildi.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan aile hekimliği sistemine geçişle birlikte tedavi hizmetlerinin ağırlık kazanması sebebiyle koruyucu sağlık hizmetlerinin geri planda kaldığını vurguladı.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan pandemilere karşı hazırlıklı olmanın en önemli yolunun koruyucu sağlık hizmetlerini yeniden güçlendirmek olduğu söyledi.

Prof. Dr. Dayanç, yapılan bir araştırmaya göre 5 yaşından sonra devam eden idrar kaçırmanın çocuk açısından anne-baba kaybı ve görme kaybından sonra üçüncü en önemli depresyon nedeni olarak tespit edildiğini belirtti. İdrar kaçırmanın çocuklarda özgüven kaybına, sosyal ortamlardan uzaklaşmaya ve içine kapanmaya yol açabildiğini söyleyen Dayanç, doğru tedaviyle çocukların yaşam kalitesinin belirgin biçimde arttığını ifade etti.

“Çocuklara idrarı ertelememeyi öğretmek çok önemli”

Çocukların idrar hissini ertelemeden tuvalete gitmelerinin sağlıklı bir alışkanlık haline getirilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Dayanç, ailelerin bu süreçte yönlendirici olması gerektiğini söyledi.
Dayanç, “Çocuklara zamanında tuvalete gitmeyi öğretmek, onlara yapılabilecek en önemli iyiliklerden biridir” dedi. Çocuğun idrar kaçırdığı durumlarda kızılmasının ya da azarlanmasının sorunu daha da ağırlaştırabileceğini belirten Dayanç, bu yaklaşımın tüm sistemi bozabileceğine dikkat çekti.
Çocukların çeşitli nedenlerle idrarlarını uzun süre tutmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade eden Dayanç, bu durumun ilerleyen süreçte böbrek yetmezliğine kadar uzanabilecek sonuçlar doğurabileceğini anlattı.

Aileler sabah tuvalet alışkanlığını takip etmeli

Prof. Dr. Dayanç, ailelerin dikkat etmesi gereken en önemli konulardan birinin çocuğun sabah uyandığında tuvalete gidip gitmediğini kontrol etmek olduğunu belirtti. Dayanç, uyandıktan sonra tuvalete gitmeyen çocukların mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini, ayrıca idrar renginin de takip edilmesinin önemli olduğunu söyledi.
Çocuklarda koyu renkli idrar yetersiz sıvı tüketiminin en önemli belirtisi, ailelerin bunu takip ederek çocuklara gün içinde yeterli sıvı tüketimi konusunda özen göstermesi gerekiyor.

“Genetik yatkınlık olabilir ama tedavisiz bırakılmamalı”

Anne ya da babada çocukluk döneminde idrar kaçırma öyküsü varsa çocukta görülme riskinin arttığını belirten Dayanç, anne ya da babadan birinde sorun varsa riskin yüzde 35, her ikisinde de varsa yüzde 70’e kadar çıkabildiğini söyledi.
Ancak genetik yatkınlığın sorunun kabullenilmesi anlamına gelmediğini vurgulayan Dayanç, idrar kaçırmanın tedavi edilebilir bir sağlık problemi olduğunu ifade etti.

İdrar Kaçırmanın Sebebini Doğru Tespit Etmek Uygulanacak Tedavinin Başarısını Artırıyor

İdrar kaçırma gece, gündüz ya da her iki şekilde görülebiliyor.
Prof. Dr. Dayanç, tanı sürecinde ultrasonografi, işeme testi, idrar tahlili ve bazı görüntüleme yöntemlerinden yararlanıldığını belirtti . Dayanç, mesanede idrar kalıp kalmadığının, böbreklerin durumunun ve pelvik taban kaslarının mutlaka değerlendirilmesinin de önem taşıdığını belirtti.

Okul tuvaletlerindeki hijyen sorunları çocukları idrar tutmaya zorluyor

Okullardaki tuvaletlerin hijyen koşullarına da dikkat çeken Prof. Dr. Murat Dayanç, birçok çocuğun bu nedenle okulda tuvalete gitmekten kaçındığını söyledi.
Çocukların uzun süre idrar tutmasının sağlık açısından risk oluşturduğunu belirten Dayanç, ailelerin çocuklarına hijyenik yardımcı ürünler vererek okulda tuvalet kullanımını kolaylaştırmaları gerektiğini ifade etti.

“Tedavide ameliyatın yeri neredeyse yok”

İdrar kaçırma tedavisinde aile desteğinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Dayanç, ailelerin sürece aktif katılım gösterdiği tedavilerde başarının çok daha yüksek olduğunu söyledi.
Anatomik ve doğumsal bazı özel durumlar dışında ameliyatın genellikle gerekli olmadığını belirten Dayanç, aşırı aktif mesane vakalarında ise nadiren botoks uygulamasına başvurulabildiğini kaydetti.

“Kısırlık yapar” iddiaları gerçeği yansıtmıyor

İdrar kaçırma tedavisinde kullanılan ilaçların çocuklarda ileride kısırlığa yol açtığı yönündeki iddiaların bilimsel bir dayanağı olmadığını belirten Prof. Dr. Murat Dayanç, bu ilaçların uzun yıllardır güvenle kullanıldığını söyledi.
Pelvik taban egzersizleri ve alarm tedavisinin de oldukça etkili yöntemler arasında yer aldığını belirten Dayanç, alarm tedavisinde amaçlanan şeyin çocuk ile mesane arasındaki koordinasyonu yeniden oluşturmak olduğunu ifade etti.

“Tedaviyi ertelemek doğru değil”

Prof. Dr. Murat Dayanç, 5 yaşından sonra devam eden idrar kaçırma probleminin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirterek ailelere “geçer” diye beklememeleri çağrısında bulundu.
Özellikle kız çocuklarında görülen ve gülme sırasında ortaya çıkan idrar kaçırma probleminin ciddiye alınması gerektiğini ifade eden Dayanç, bu durumun çocukların zamanla gülmekten kaçınmasına ve sosyal yaşamdan uzaklaşmasına neden olabileceğini de söyledi.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Prof. Dr. Ayşe Tana Aslan, akciğer sağlığının doğumdan çok önce başladığını vurgulayarak, “Akciğer sağlığı aslında anne karnında başlıyor” dedi.

Akciğer gelişimi doğumdan önce tamamlanıyor

Sağlıklı nefes almanın yaşamın temeli olduğuna dikkat çeken Aslan, bebeklerde akciğer gelişiminin kritik bir süreci olduğunu belirtti.

Aslan, “Akciğer gelişimi ancak 36 haftayı tamamladıktan sonra bir insan yavrusunun nefes alabileceği hale geliyor” sözleriyle erken doğumun riskine işaret etti.

Anne sağlığının da çocukların akciğer sağlığında kritik öneme sahip olduğunun altını çizen Aslan, “Anne karnındaki süreçten başlayarak anne sağlığı aslında çocukların akciğer gelişimini etkiliyor” dedi.

Sigara kullanımının etkilerine de değinen Aslan, “Sigara içen bir anne çok önemli risk… Çocuk akciğer gelişimi açısından eksi puanla doğuyor” ifadelerini kullandı.

RSV ve gebelik dönemi riski

Gebelikte enfeksiyonların önemine de dikkat çeken Prof. Dr. Aslan, RSV’nin özellikle bebekler için ciddi sonuçlar doğurabildiğini belirtti.

Aslan, “Respiratuvar sinsityal virüs… Özellikle bebeklerde çok ağır akciğer enfeksiyonuyla seyrediyor” dedi.

ABD’de bu virüsle ilgili olarak gebelikte aşılama oranlarına da değinen Aslan, “Amerika Birleşik Devletleri’nde annelerin yüzde 80’den fazlası gebelikte aşılanıyor RSV’ye karşı” diye konuştu.

Kronik öksürük önemli bir belirti

Programda çocuklardaki kronik öksürüğün ihmal edilmemesi gerektiği vurgulandı. 4-6 haftadan uzun süren öksürüğün mutlaka araştırılması gerektiği belirtilirken, altta yatan nedenlerin detaylı şekilde incelenmesi gerektiğine dikkat çekildi.

Akraba evliliği riski artırıyor

Türkiye’de akraba evliliklerinin çocuk sağlığı üzerindeki etkilerine değinen Prof. Dr. Aslan, bu durumun genetik hastalık riskini artırdığını söyledi.

Aslan, “Akraba evliliği… Aynı çekinik gene sahip hastalıklı geni bulmak için en kolay yöntem” diyerek riskin boyutunu ortaya koydu.

Elektronik sigara tehlikesi büyüyor

Programda elektronik sigara ve nargile kullanımındaki tehlikeye de dikkat çekildi. Bu ürünlerin sigaraya göre daha yüksek dozda nikotin ve toksik madde içerdiği vurgulandı.

Aslan, elektronik sigaraların ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını belirterek, “Elektronik sigaranın çok ağır akut yan etkileri var… 2019 yılında yaklaşık 2500 kişi ağır akciğer hasarı nedeniyle hastaneye yatırılıyor ve 60 kişi de ölüyor” dedi.

Prof. Dr. Aslan bu ürünlerin yeni hastalıklara yol açtığını da belirterek şunları söyledi:

“Elektronik sigaranın içindeki ısıtıcılar ciddi toksik ve alerjik maddeler içeriyor . Akciğerde yırtıklar ve hava kaçaklarına yol aşan ciddi sorunlar elektronik sigaralar sebebiyle oluşuyor. Son yıllarda sadece elektronik sigara kullanımı nedeniyle ortaya çıkan ve tanımlanan yeni akciğer Hastalıkları tanımlanmış durumda. Elektronik sigaralar sigarayı bırakmaya yardımcı olacakmış gibi pazarlansa sa bilakis daha fazla bağımlılık yapıyor çünkü çok daha yoğun nikotin ve toksik madde içeriyor.”

Prof. Dr. Aslan’dan ailelere 3 kritik uyarı

Programda çocukların akciğer sağlığı için ailelere şu üç temel öneri yapıldı:

• Bebeklerin akciğer sağlığı anne rahminde başlar, gebelik süreci dikkatle takip edilmeli
• Kronik öksürük belirtileri varsa vakit kaybetmeden uzmana başvurulmalı
• Çocuklar ve gençler sigara, nargile ve elektronik sigaradan uzak tutulmalı

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!