Ankara Palas'ta düzenlenen "Narva Neden Sonraki Hedef Değil: Baltık Savunmasızlığı Üzerine Varsayımların İncelenmesi" başlıklı panel, Baltık Uluslararası Güvenlik Merkezi moderatörlüğünde yapıldı.

Baltık ülkelerinin güvenliği panelde ele alındı

Panele, Letonya Dışişleri Bakanı Baiba Braze, Litvanya'nın NATO Daimi Temsilcisi Darius Jauniskis ve Estonya Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Martin Roger konuşmacı olarak katıldı.

Panelde Baltık bölgesinin güvenlik durumu, NATO'nun savunma planları ve Rusya'nın bölgedeki faaliyetlerine yönelik değerlendirmeler yapıldı.

Letonya'dan NATO'nun caydırıcılığına vurgu geldi

Letonya Dışişleri Bakanı Braze, Rusya'nın NATO'ya meydan okumaya hazır olmadığını ancak "sahte ikilemler" oluşturmaya istekli olduğunu belirtti.

Güvenlik ve savunma konularında ciddiyetin korunması gerektiğini ifade eden Braze, NATO'nun müttefiklerin ortak çalışması, planlaması, hazırlığı ve savunma planları üzerinde etkili olduğunu söyledi.

Braze, "Kendi içimizde hem iç güvenliğe, sınırlara ve istihbarat işbirliğine yatırım yaptığımızdan, NATO olarak kendimize güvendiğimizden hem de caydırıcılığın işe yaradığından emin olmalıyız" diye konuştu.

Ukraynalılara verilen desteği zayıflatmaya yönelik dış müdahaleler ve dezenformasyon faaliyetleriyle karşı karşıya kaldıklarını aktaran Braze, Letonya'da farklı etnik kökenlerden insanların ülkenin bir parçası olarak yaşamak istediğini belirtti.

Litvanya, Belarus ile Rusya arasındaki bağlantıya dikkat çekti

Litvanya'nın NATO Daimi Temsilcisi Jauniskis, Belarus'u Rusya'dan ayrı değerlendirmediklerini söyledi.

Belarus'un Rusya'nın enerjisine, finansal kaynaklarına ve desteğine büyük ölçüde bağlı olduğunu savunan Jauniskis, iki ülke arasındaki ilişkilerin güvenlik açısından önem taşıdığını ifade etti.

Belarus'tan Litvanya'ya giren ve kaçak sigara taşıdığı belirtilen meteoroloji balonları konusuna da değinen Jauniskis, bu durumun ciddi güvenlik sorunlarına yol açtığını belirtti.

Jauniskis ayrıca, Rusya ve Belarus'un Litvanya'nın tarihine ilişkin gerçeğe aykırı bilgiler üzerinden propaganda yürüttüğünü dile getirdi.

Estonya, Narva için caydırıcılık mesajı verdi

Estonya Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Martin Roger ise siber güvenlik konusuna dikkat çekti. Roger, devlet kurumlarının siber tehditlerle mücadele ettiğini ve bu sürecin toplumun dayanıklılığını artırdığını söyledi.

Estonya'nın Rusya sınırındaki Narva şehrinin Moskova yönetiminin bir sonraki hedefi olmadığını belirten Roger, "Estonya'da hem ulusal düzeyde hem de müttefiklerle birlikte inşa ettiğimiz caydırıcılığın, Rusların Estonya'da böyle bir adım atmasını gerçekten de göze alamayacağı bir noktaya getirdiğini düşünüyorum" dedi.

Roger, sınır güvenliği alanında önemli yatırımlar yaptıklarını belirterek, Estonya vatandaşlarının yüzde 81'inin ülkeye yönelik olası bir saldırı durumunda direnilmesi gerektiğini düşündüğünü aktardı.

Bakanlık, düzenlemeyle hem tedarik zincirini güçlendirmeyi hem de üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler arasındaki ticari ilişkileri daha sağlıklı hale getirmeyi amaçlıyor.

Yönetmeliğin adı değişiyor

Hazırlanan taslağa göre mevcut yönetmeliğin adının "Tedarik Zincirinde Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik" olarak değiştirilmesi planlanıyor.

Ayrıca yönetmeliğin kapsamı genişletilerek "üretici", "tedarikçi" ve "otuz gün içinde bozulabilen tarım ve gıda ürünü" tanımlarının güncellenmesi hedefleniyor.

KOBİ'ler için yeni sorgulama sistemi

Bakanlık, ticari faaliyetlerde ödeme sürelerinin daha hızlı ve şeffaf şekilde belirlenebilmesi amacıyla KOBİ tespit süreçlerini kolaylaştıracak yeni bir sorgulama ekranını da devreye almayı planlıyor.

Bu sistemle ödeme süreçlerinde yaşanan belirsizliklerin azaltılması hedefleniyor.

Kadın kooperatiflerine raf önceliği

Taslak düzenlemede kadın girişimcilerin desteklenmesine yönelik maddeler de bulunuyor.

Buna göre, zincir marketlerde ortaklarının çoğunluğu kadınlardan oluşan kooperatiflerin ürettiği yöresel ürünlere raflarda öncelik verilmesi planlanıyor. Böylece kadın emeğinin ekonomik hayata daha güçlü katılımının desteklenmesi amaçlanıyor.

Mozoleye çelenk bırakıldı, saygı duruşunda bulunuldu

Aslanlı Yol'dan yürüyerek Anıtkabir ana meydanına ulaşan ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine liderliğindeki heyet, Cumhuriyet'in kurucusu Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün mozolesine çıktı. Caine’in mozoleye çelenk bırakmasının ardından heyet, saygı duruşunda bulundu. Saygı duruşunun tamamlanmasıyla birlikte tören alanında hatıra fotoğrafı çektirildi.

Caine, Anıtkabir Özel Defteri’ni imzaladı

Törenin ardından Anıtkabir Misak-ı Milli Kulesi'ne geçen Genelkurmay Başkanı Dan Caine, heyet adına Anıtkabir Özel Defteri'ne şu satırları kaydetti:

"Türkiye Cumhuriyeti'nin büyük ve seçkin lideri Mustafa Kemal Atatürk'e duyduğum derin saygı ve hayranlık nedeniyle, Amerikan halkının bir temsilcisi olarak Türk milletine ve bu büyük lidere saygılarımı sunmaktan büyük onur ve gurur duyuyorum."

Resmi tören işlemlerinin tamamlanmasının ardından ABD Genelkurmay Başkanı ve beraberindeki askeri heyet, NATO Zirvesi oturumlarına katılmak üzere Anıtkabir'den ayrıldı.

Kuru meyve ihracatı 141 ülke ve serbest bölgeye ulaştı

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye yılın ilk 6 ayında 146 bin 856 ton kuru meyve ürünü ihraç etti.

Söz konusu dönemde Türk kuru meyveleri 141 ülke ve serbest bölgeye gönderildi. İhracatta öne çıkan ürünler arasında çekirdeksiz kuru üzüm, kuru incir, kuru kayısı ve Antep fıstığı yer aldı.

İhracatta kuru üzüm ilk sırada yer aldı

Sektörün ihracatında en yüksek geliri çekirdeksiz kuru üzüm sağladı. Bu ürün grubundan 218 milyon 145 bin dolar gelir elde edildi.

Çekirdeksiz kuru üzümü 158 milyon 975 bin dolarla kuru incir, 115 milyon 964 bin dolarla kuru kayısı ve 60 milyon 815 bin dolarla Antep fıstığı takip etti.

Bu dört ürün, toplam sektör ihracatının yaklaşık dörtte üçünü oluşturdu.

Avrupa Birliği ülkeleri en büyük pazar oldu

Kuru meyve sektörünün en önemli pazarı olmayı sürdüren Avrupa Birliği ülkelerine yılın ilk yarısında 332 milyon 893 bin dolarlık ihracat gerçekleştirildi.

Ülke bazında en fazla ihracat geliri ise Almanya'dan sağlandı.

Almanya'ya yapılan ihracat 98 milyon 738 bin dolar olurken, bu ülkeyi 87 milyon 952 bin dolarla İngiltere, 68 milyon 846 bin dolarla ABD ve 56 milyon 721 bin dolarla Fransa izledi.

Ege İhracatçı Birlikleri ihracatta liderliğini korudu

İhracatçı birlikleri bazında değerlendirildiğinde Ege İhracatçı Birlikleri, 465 milyon 540 bin dolarlık ihracatla sektör liderliğini sürdürdü.

Ege İhracatçı Birlikleri, Türkiye'nin kuru meyve ve mamulleri ihracatının yaklaşık yüzde 62'sini tek başına gerçekleştirdi.

Aynı dönemde Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri 122 milyon 388 bin dolarlık, İstanbul İhracatçı Birlikleri ise 86 milyon 247 bin dolarlık ihracat yaptı.

Sektör 2 milyar dolarlık ihracat hedefliyor

Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Yusuf Gabay, AA muhabirine yaptığı açıklamada, incir, kayısı ve üzümün Türkiye'nin prestij ürünleri olduğunu belirtti.

Türkiye'nin incir, kayısı ve üzüm üretimi ile ihracatında dünya lideri olduğunu ifade eden Gabay, geçen yıl yaşanan kuraklık, zirai don ve farklı nedenler nedeniyle rekabet konusunda zorluklar yaşandığını söyledi.

Bu yıl yağışların olumlu geçtiğini ve verimli bir sezon beklendiğini belirten Gabay, "Kayısı, üzüm ve incirde Türkiye ile rekabet edebilecek başka bir ülke yok. En kaliteli, güvenli, gıda güvenliğine uygun en sürdürülebilir ürünleri ülkemizde üretiyoruz. Bundan dolayı bu konuda rekabet gücümüz çok fazla. Ama iklim gibi başka unsurlardan dolayı kayıplarımız oldu" diye konuştu.

Gabay, yılın ilk 6 ayında gerçekleştirilen 752 milyon dolarlık ihracatın yeni sezonla birlikte önemli ölçüde artmasını beklediklerini belirterek, "Bu yıl birlik olarak 1 milyar dolar, Türkiye genelinde de 2 milyar dolara yaklaşma hedefimiz var" ifadelerini kullandı.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında düzenlenen programda konuşan Rutte, "Artık verilen taahhütleri somut sonuçlara dönüştürme zamanı" mesajını verdi.

"Savunma harcamaları tek başına yeterli değil"

NATO ülkelerinin son yıllarda savunma bütçelerini önemli ölçüde artırdığını hatırlatan Rutte, bunun tek başına yeterli olmadığını ifade etti.

Savunmaya ayrılan kaynakların daha fazla mühimmat, hava savunma sistemi, füze ve askeri teçhizat üretimine dönüşmesi gerektiğini belirten Rutte, savunma sanayii şirketleri ile hükümetlerin üretim kapasitesini artırmak için daha yakın iş birliği yapmasının önemine dikkat çekti.

"Daha hızlı olmalıyız"

Rusya-Ukrayna savaşının Avrupa'nın güvenlik mimarisini köklü biçimde değiştirdiğini söyleyen Rutte, NATO'nun caydırıcılık gücünü koruyabilmesi için müttefiklerin daha hızlı hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Ukrayna'ya desteğin süreceğini belirten Rutte, güçlü bir savunma sanayiinin yalnızca NATO ülkeleri için değil, tüm Avrupa-Atlantik bölgesinin güvenliği açısından kritik öneme sahip olduğunu ifade etti.

Şişli, Esenler ve Esenyurt'ta operasyon düzenlendi

Ekiplerin yürüttüğü çalışmalar kapsamında, 6-7 Temmuz tarihlerinde Şişli, Esenler ve Esenyurt ilçelerinde belirlenen 4 ev ile bir araca yönelik 3 ayrı operasyon gerçekleştirildi.

Operasyonlarda uyuşturucu ticareti ve üretimiyle bağlantılı olduğu değerlendirilen 7 şüpheli gözaltına alındı.

Aramalarda uyuşturucu ve silah ele geçirildi

Adreslerde ve araçta yapılan aramalarda 151 kilogram uyuşturucu, 249 sentetik ecza hapı, 2 ruhsatsız tabanca, uyuşturucu yapımında kullanılan çeşitli malzeme ve aparatlar, 8 hassas terazi ile 34 mermi bulundu.

Ele geçirilen malzemeler muhafaza altına alınırken, operasyon kapsamında yakalanan şüphelilerin emniyetteki işlemlerinin sürdüğü bildirildi.

Şüpheliler emniyete götürüldü

Operasyonlarda gözaltına alınan 7 zanlı, işlemleri yapılmak üzere İstanbul Emniyet Müdürlüğüne götürüldü. Soruşturmanın sürdüğü belirtildi.

Termometreler 41 dereceyi görecek

Fransız meteoroloji ajansı Meteo-France tarafından yapılan resmi açıklamada, hava sıcaklıklarının ülke genelinde büyük oranda 35 ila 38 derece arasında seyredeceği bildirildi. Ülkenin güneybatı kesimlerinde ise termometrelerin 38 ila 41 dereceye kadar yükseleceği kaydedildi.

Yüksek sıcaklık değerleri ve nem oranının hızla düşmesi nedeniyle, çoğunluğu güney ve güneybatı bölgelerinde yer alan 61 vilayette yüksek sıcaklık gerekçesiyle "turuncu" alarm durumuna geçildi.

48 vilayette orman yangını riski

Sıcaklık artışının yanı sıra kuraklığın da derinleştiğini aktaran Meteo-France, ülke genelindeki 48 vilayetin "yüksek" ve "çok yüksek" dereceli yangın riski altında bulunduğunu duyurdu.

Yangın bilançolarına ilişkin Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu da dün Ulusal Mecliste bir açıklama yaptı. Başbakan Lecornu, bu sezon çıkan orman yangınlarında ülke genelinde şu ana kadar 14 bin 500 hektarlık alanın kül olduğunu, bu miktarın geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık 3 kat daha fazla olduğunu kaydetti.

Haziran ayında fazladan 2 bin 25 ölüm kaydedildi

Fransa, geride kalan haziran ayında "tarihinin en sıcak haziranını" yaşamış, yaklaşık 2 hafta süren sıcak hava dalgası ulaşımdan sağlığa, eğitimden üretime kadar birçok sektörde operasyonel aksamalara yol açmıştı.

Fransa Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 22-28 Haziran tarihleri arasında geçmiş yılların ortalamalarına kıyasla ülkede fazladan 2 bin 25 ölüm vakası tescil edildi. Başkent Paris'te ise rekor sıcaklıkların kaydedildiği 26 Haziran günü, yalnızca bir günde 109 kişi sıcaklığa bağlı nedenlerden ötürü hayatını kaybetti.

Bankalar, SGK emeklilerine yönelik kampanyalarını nakit promosyonun yanı sıra ek ödüller, otomatik fatura talimatı, kredi kartı harcaması ve farklı bankacılık ürünlerine yönelik avantajlarla birlikte sunuyor. Promosyon tutarları bankadan bankaya ve kampanya şartlarına göre değişiklik gösteriyor.

Emekli Promosyonu Almak İçin Şartlar Neler?

Bankaların promosyon kampanyalarında genel olarak şu şartlar aranıyor:

• Emekli maaşının ilgili bankaya taşınması,

• Maaşın 3 yıl boyunca aynı bankadan alınacağının taahhüt edilmesi,

• Bazı kampanyalarda otomatik fatura ödeme talimatı verilmesi,

• Kredi kartı kullanımı veya belirli tutarda harcama yapılması,

• Kampanyaya belirtilen süre içerisinde başvurulması.

İş Bankası Emekli Promosyonu 2026

İş Bankası, SGK emeklilerine;

• 15.000 TL'ye varan nakit promosyon

• 10.000 TL'ye varan ek promosyon

olmak üzere toplam 25.000 TL'ye varan kampanya sunuyor.

Banka ayrıca ücretsiz para transferi, ATM kullanım avantajı ve çeşitli bankacılık hizmetlerini de kampanyaya dahil ediyor.

Yapı Kredi Emekli Promosyonu 2026

Yapı Kredi, maaşını üç yıl boyunca bankadan alma taahhüdü veren emeklilere 30.000 TL'ye varan promosyon imkânı sağlıyor.

Kampanya kapsamında;

• Maaş tutarına göre nakit promosyon,

• Otomatik fatura talimatı ödülü,

• Kredi kartı harcama ödülü

gibi ek avantajlar sunuluyor.

DenizBank Emekli Promosyonu 2026

DenizBank, emeklilere yönelik kampanyasında;

• 27.000 TL'ye varan nakit promosyon

ödemesi yapılacağını duyurdu.

Kesin ödeme tutarı, maaş tutarı ve kampanya şartlarına göre değişiyor.

Garanti BBVA Emekli Promosyonu 2026

Garanti BBVA'nın kampanyasında;

• 15.000 TL'ye kadar nakit promosyon

• Bonus ve ek kampanyalarla

• Toplam 25.000 TL'ye varan ödül

sunuluyor.

Ek ödüller belirli harcama ve ürün kullanım şartlarının yerine getirilmesine bağlı olarak veriliyor.

Akbank Emekli Promosyonu 2026

Akbank'ın kampanyasında;

• 15.000 TL'ye varan nakit promosyon

ödemesi bulunuyor.

Banka ayrıca farklı bankacılık ürünleriyle birlikte toplam faydanın daha yüksek seviyelere ulaşabileceğini belirtiyor.

ING Emekli Promosyonu 2026

ING, Temmuz 2026 itibarıyla en yüksek promosyon kampanyalarından birini sunuyor.

Kampanya kapsamında;

• 15.000 TL'ye varan koşulsuz nakit promosyon

• Ek kampanyalarla birlikte

• 32.000 TL'ye varan toplam promosyon

ödemesi yapılabiliyor.

Halkbank Emekli Promosyonu 2026

Halkbank'ın maaş tutarına göre belirlediği promosyon ödemeleri şöyle:

• 10.000 TL - 14.999 TL maaş alanlara 8.000 TL

• 15.000 TL - 19.999 TL maaş alanlara 10.000 TL

• 20.000 TL ve üzeri maaş alanlara 12.000 TL

Ziraat Bankası Emekli Promosyonu 2026

Ziraat Bankası'nın promosyon tutarları maaşa göre değişiyor:

• 0 - 9.999 TL maaş: 5.000 TL

• 10.000 TL - 14.999 TL maaş: 8.000 TL

• 15.000 TL - 19.999 TL maaş: 10.000 TL

• 20.000 TL ve üzeri maaş: 12.000 TL

En Yüksek Emekli Promosyonunu Hangi Banka Veriyor?

Temmuz 2026 itibarıyla açıklanan kampanyalara göre ek ödüller ve kampanya avantajları dahil edildiğinde en yüksek promosyon tutarları şu şekilde sıralanıyor:

• ING: Toplam 32.000 TL'ye varan promosyon

• Yapı Kredi: 30.000 TL'ye varan promosyon

• DenizBank: 27.000 TL'ye varan promosyon

• İş Bankası: 25.000 TL'ye varan promosyon

• Garanti BBVA: 25.000 TL'ye varan promosyon

• Akbank: 15.000 TL'ye varan nakit promosyon ve ek bankacılık avantajları

• Ziraat Bankası: 12.000 TL'ye varan promosyon

• Halkbank: 12.000 TL'ye varan promosyon

Promosyon tutarlarının tamamına ulaşabilmek için birçok bankada ek kampanya koşullarının yerine getirilmesi gerekiyor.

Temmuz 2026 Emekli Promosyonlarında Son Durum

Temmuz ayında emekli maaşlarına yapılan zammın ardından bankaların promosyon kampanyaları yeniden emeklilerin gündemine geldi. Mevcut kampanyalara göre ek şartlar dahil edildiğinde en yüksek promosyon tutarı ING'de 32.000 TL'ye, ardından Yapı Kredi'de 30.000 TL'ye kadar ulaşıyor. Kampanya koşulları ve ödeme tutarları bankalara göre değişiklik gösterebildiğinden, başvuru öncesinde ilgili bankanın güncel kampanya şartlarının kontrol edilmesi önem taşıyor.

New York Times'ın dört üst düzey ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberine göre Trump, NATO Zirvesi kapsamında F-35 dosyasını Erdoğan ile yapılacak görüşmenin önemli gündem maddelerinden biri haline getirecek.

Trump yönetimi farklı formüller üzerinde çalışıyor

Haberde, Trump yönetiminin Türkiye'nin F-35 programına dönüşünü sağlayabilmek için Kongre'deki mevcut yasal engelleri aşacak çeşitli seçenekleri değerlendirdiği aktarıldı.

ABD'li yetkililerin konuya ilişkin farklı görüşler dile getirdiği belirtilirken, iki lider arasında bu konuda bir mektup teatisi yapılmasının da gündemde olduğu öne sürüldü.

Beyaz Saray ise haberde yer alan iddialarla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.

S-400 krizi süreci kilitlemişti

Türkiye'nin 2019 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından Ankara ile Washington arasında ciddi bir kriz yaşanmıştı.

ABD yönetimi, S-400 sistemlerinin F-35 savaş uçaklarının güvenliği açısından risk oluşturduğunu savunarak Türkiye'yi programdan çıkarmış, ardından Kongre de Ankara'nın S-400 sistemlerine sahip olduğu sürece F-35 satışını yasaklayan düzenlemeyi kabul etmişti.

Bu gelişmeler, F-35 dosyasını iki ülke arasındaki en önemli anlaşmazlık başlıklarından biri haline getirmişti.

Jet motoru satışı da dikkat çekti

New York Times'ın haberinde, Trump yönetiminin geçen ay Türkiye'ye 700 milyon doların üzerinde değere sahip jet motorlarının satışına ilişkin Kongre'ye resmi bildirimde bulunduğu da hatırlatıldı.

Söz konusu adımın, Washington'ın Türkiye ile savunma sanayii alanındaki iş birliğini yeniden canlandırmaya yönelik yaklaşımının bir göstergesi olarak değerlendirildiği ifade edildi.

Süreç Kongre'nin tutumuna bağlı

Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi ihtimalinin, ABD Kongresi'nin yaklaşımı, yürürlükteki yasal düzenlemeler ve S-400 meselesinde bulunabilecek olası çözüm formüllerine bağlı olduğu değerlendiriliyor.

AFP'nin güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, patlamalar Macron'un konaklamasının planlandığı bölgenin yakınında yaşandı.

Ambulanslar bölgeye sevk edildi

Patlamalardan en az birinin kent genelinde duyulmasının ardından olay yerine sağlık ve güvenlik ekipleri yönlendirildi.

Patlamaların yaşandığı bölgenin çevresindeki yollar trafiğe kapatılırken, lüks otelin yakınlarından yoğun duman yükseldiği görüldü.

Macron o sırada başkanlık sarayındaydı

Edinilen bilgilere göre patlamalar sırasında Macron, Şam yönetiminin lideri Ahmed eş-Şara ile başkanlık sarayında resmi temaslarını sürdürüyordu.

Bu nedenle Fransa Cumhurbaşkanı'nın patlamaların yaşandığı bölgede bulunmadığı belirtildi.

Batı'dan Şam'a ilk üst düzey ziyaret

Macron'un Suriye ziyareti, Beşşar Esad yönetiminin 2024 yılında devrilmesinin ardından Batı Avrupa'dan bir liderin Şam'a gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret olma özelliğini taşıyor.

Ziyaret kapsamında Suriye'nin yeniden inşası, bölgesel güvenlik ve yeni yönetimle diplomatik ilişkilerin ele alınması bekleniyordu.

Yetkililer, patlamaların nedeni ve hedefi konusunda henüz resmi bir açıklama yapmadı.

ATO Congresium'da düzenlenen forumda, transatlantik savunma üretimi ve bu alandaki yatırımların artırılması konuları ön plana çıkacak.

NATO tarihinin en kapsamlı sanayi etkinliği düzenleniyor

ATO Congresium'da başlayan Savunma Sanayii Forumu, NATO tarihinin en geniş kapsamlı sanayi etkinliği olma özelliğini taşıyor. Forum kapsamında savunma sanayisine yönelik çeşitli oturumlar gerçekleştirilecek.

NATO devlet ve hükümet başkanları ise 8 Temmuz'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya gelecek. Külliye'de bugün NATO savunma ve dışişleri bakanlarının katılımıyla çeşitli etkinlikler düzenlenecek.

Savunma Sanayii Forumu ilk kez resmi programda yer aldı

Son 3-4 yıldır NATO zirvelerinin yan etkinliği olarak düzenlenen Savunma Sanayii Forumu, ilk kez Türkiye'de zirvenin resmi programı kapsamında gerçekleştiriliyor.

NATO tarafından paylaşılan programa göre, önemli bir duyurunun yapılmasının beklendiği Forum'da Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte konuşma yapacak.

Forum kapsamında savunma sanayisine ilişkin oturumların yanı sıra NATO Genel Sekreteri Rutte ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de açıklamalarda bulunacak.

NATO Genel Sekreteri Rutte, daha önce yaptığı açıklamalarda savunma sanayisi üretiminin artırılmasının Forum'un en önemli gündem başlıklarından biri olacağını belirtmişti.

Erdoğan, zirve kapsamında liderlerle görüşecek

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında çok sayıda liderle görüşmeler gerçekleştirecek.

Erdoğan'ın görüşeceği isimler arasında ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Slovakya Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Kanada Başbakanı Mark Carney, Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, Karadağ Başbakanı Milojko Spajic, NATO Genel Sekreteri Rutte ve Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Antonio Costa bulunuyor.

Zirve kapsamında dışişleri ve savunma bakanları da çalışma yemeklerinde bir araya gelecek.

İstanbul İşbirliği Girişimi için özel oturum yapılacak

Zirvede, 2004 yılında İstanbul'daki NATO Zirvesi sırasında hayata geçirilen ve Katar, Bahreyn, Kuveyt ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin yer aldığı İstanbul İşbirliği Girişimi kapsamında özel bir oturum gerçekleştirilecek.

Bu kapsamda dışişleri bakanları düzeyinde NATO İstanbul İşbirliği Girişimi Dışişleri Bakanları Toplantısı düzenlenecek.

Zirvede, transatlantik ilişkilerde son dönemde yaşanan görüş ayrılıklarına rağmen müttefik ülkelerin birlik ve dayanışma mesajı vermesi bekleniyor.

NATO'da yeni vizyon ele alınacak

Ana gündem maddeleri arasında Avrupa'nın konvansiyonel savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesi ve ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığının yeniden değerlendirilmesini öngören "NATO 3.0" vizyonu yer alıyor.

Ukrayna'ya desteğin geleceğinin de ele alınacağı zirvede, müttefik ülkelerin savunma harcamalarını artırması ve savunma sanayii üretim kapasitelerini geliştirmesi konusunda yeni taahhütlerde bulunması bekleniyor.

Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi, uluslararası basının en yoğun katılım gösterdiği NATO toplantılarından biri olacak.

"NATO kendini yenileyerek ayakta kaldı"

NATO'nun yalnızca askeri bir ittifak olmadığını vurgulayan Güler, ittifakın kuruluşundan bu yana kolektif savunma, siyasi dayanışma ve transatlantik bağın en önemli kurumsal yapılarından biri olduğunu söyledi.

NATO'nun değişen güvenlik ortamına uyum sağlayarak varlığını sürdürdüğünü belirten Güler, ittifakın gelişimini "NATO 1.0", "NATO 2.0" ve "NATO 3.0" olarak üç dönemde değerlendirdi.

"NATO 360 derece bakış açısını korumalı"

Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu'daki gelişmeler ve bölgesel krizlerin küresel etkilerine dikkat çeken Güler, NATO'nun doğu ve güney kanatları başta olmak üzere tüm tehditlere karşı 360 derecelik güvenlik perspektifini koruması gerektiğini ifade etti.

Güler, savunma harcamalarının yalnızca bütçelerle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, bu kaynakların hazır birliklere, eğitimli personele, mühimmata, lojistik altyapıya ve güçlü komuta sistemlerine dönüştürülmesinin önemine işaret etti:

“Bu durum, Avrupa'nın konvansiyonel savunmada daha fazla sorumluluk üstlendiği, ancak transatlantik bağın ve ABD'nin genişletilmiş caydırıcılığının vazgeçilmezliğini koruduğu, daha güçlü, daha gerçekçi ve daha dengeli bir İttifakı gerekli kılmaktadır. Bu dönüşüm, olağanüstü karmaşık bir güvenlik ortamında gerçekleşmektedir. Ukrayna'daki savaş Avro-Atlantik güvenliğini şekillendirmeye devam ederken, İran, İsrail ve ABD'yi kapsayan son çatışma, bölgesel krizlerin nasıl küresel sonuçlar doğurabildiğini göstermiştir. Füze ve insansız hava aracı saldırıları, deniz ulaşımındaki kesintiler, enerji arzının sekteye uğraması ve tedarik zincirleri üzerindeki baskı, tehditlerin birbiriyle ne kadar derinden bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle NATO, doğu ve güney kanatları ile Avrupa-Atlantik alanının ötesindeki sınamaları kapsayan kapsamlı bir 360 derece bakış açısını muhafaza etmelidir. Böylesine kritik bir dönemde Avrupalı Müttefikler daha fazla sorumluluk üstlenmelidir. Ancak bu, yalnızca daha yüksek bütçe rakamları açıklamakla gerçekleştirilemez. Savunma harcamaları, hazır birliklere, eğitimli personele, mühimmata, dayanıklı lojistik sistemlere, bütünleşik komuta yapılarına ve muharebe edebilir kuvvetlere dönüşmelidir.”

"Türkiye NATO için stratejik avantaj"

Türkiye'nin Soğuk Savaş sonrasında birçok Avrupa ülkesinin aksine askeri kapasitesini koruduğunu belirten Güler, bu sayede bugün NATO için önemli bir stratejik avantaj sağladığını söyledi.

Türkiye'nin profesyonel ordusu, operasyonel tecrübesi ve gelişen savunma sanayisiyle ittifakın caydırıcılığına önemli katkılar sunduğunu vurgulayan Güler, Türkiye'nin kriz bölgelerinde hızlı görev yapabilme kapasitesine sahip olduğunu dile getirdi:

“Bu bakımdan Türkiye'nin tecrübesi son derece değerlidir. Avrupa'nın büyük bölümü Soğuk Savaş sonrasında silahlı kuvvetlerini küçültürken Türkiye aynı yolu izlememiştir. Türkiye, büyük, profesyonel ve faal bir kuvvet yapısını muhafaza etmiş, hazırlık seviyesini artırmış, savunma sanayisine yatırım yapmış ve zorlu ortamlarda harekat icra etme kabiliyetini korumuştur. Bu geniş imkan ve kabiliyetler ile sahip olunan devamlılık, bugün hem Türkiye hem de İttifak için stratejik bir avantaja dönüşmüştür. Bazı müttefikler birliklerini yeniden teşkil etmeye, personel temin etmeye ve stoklarını yenilemeye çalışırken Türkiye mevcut yapıları ve operasyonel bilgi birikimi sayesinde derhal katkı sağlayabilmektedir.”

Savunma sanayisinde ortak üretim vurgusu

Türkiye'nin savunma sanayisinde insansız sistemler, hava savunma teknolojileri, elektronik harp, mühimmat, deniz platformları ve komuta kontrol sistemlerinde önemli ilerleme kaydettiğini belirten Güler, bu kabiliyetlerin NATO'nun üretim ve yetenek açıklarının kapatılmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.

Güler, "Türkiye savunma sanayi alanında rekabet yerine tamamlayıcılığı, dışlama yerine ortak üretimi ve kısıtlamalar yerine güvene dayalı iş birliğini savunmaktadır" ifadelerini kullandı.

"NATO-AB iş birliği kapsayıcı olmalı"

Avrupa Birliği'nin savunma girişimlerine de değinen Güler, bu yapıların AB üyesi olmayan NATO müttefiklerine de açık olması gerektiğini belirtti.

Türkiye'nin askeri kapasitesi, savunma sanayisi ve jeostratejik konumuyla Avrupa güvenliğinin vazgeçilmez aktörlerinden biri olduğunu söyleyen Güler, şunları kaydetti:

“Avrupa güvenlik girişimleri, ilgili kabiliyetlere sahip AB üyesi olmayan tüm NATO müttefiklerine açık olmalıdır. Askeri kapasitesi, gelişmiş savunma sanayi, operasyonel tecrübesi ve jeostratejik konumuyla uluslararası güvenlik mimarisinin başat üyelerinden biri olan Türkiye'nin dışlanması Avrupa'yı daha güvenli hale getirmeyecektir. Beklentimiz açıktır. NATO-AB işbirliği kapsayıcı, bütünleştirici ve karşılıklı olarak güçlendirici olmalıdır. Daha güçlü, daha gerçekçi ve daha dengeli bir NATO için tüm Müttefiklerin eşit katılımı ve her Müttefikin kabiliyetlerinden tam olarak yararlanılması gerekmektedir.”

"Ankara Zirvesi kritik bir eşik"

Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'nin yalnızca diplomatik bir toplantı olmadığını vurgulayan Güler, zirvede ittifakın birlik ve beraberliği, savunma yatırımları, savunma sanayisi üretimi, Ukrayna'ya destek ve caydırıcılık kapasitesinin ele alınacağını ifade etti:

“Bu kapsamda müttefikler savunma yatırımlarını, hazır kuvvetlere, dayanıklı altyapıya, sürdürülebilir mühimmat stoklarına ve modern kabiliyetlere dönüştürmelidir. Üretimi artıran, yeniliği destekleyen kapsayıcı bir savunma sanayi ekosistemi oluşturan iş birliği alanları da genişletilmelidir. Bugün ele alınacak yazılım tanımlı kabiliyetler, yapay zeka, bilişsel harp gibi teknolojik içeriklerle birlikte altyapı ve deniz güvenliği konuları ile NATO'nun güney kanadı, Karadeniz, Kafkasya, Körfez ve Hint-Pasifik gibi bölgelerdeki jeopolitik denklem, aynı stratejik gerçekliğin farklı boyutlarıdır. Günümüzde caydırıcılık, yalnızca tanklar, uçaklar ve gemilerle inşa edilemez.”

Caydırıcılığın, aynı zamanda güvenli veri, etkili stratejik iletişim, güvenilir tedarik zincirleri, korunan altyapı ile dayanıklı toplumların varlığı ve hasımlardan daha hızlı görev icra edebilme yeteneğiyle inşa edilebileceğine işaret eden Güler, NATO'nun geleceğinin yalnızca silahlı kuvvetlerin değil, toplumların, sanayinin, teknolojinin ve siyasi birliğin gücüne de bağlı olduğu söyledi.

Türkiye'nin, NATO'nun yükünü paylaşan, sahada sorumluluk üstlenen, savunma yatırımlarını ciddiyetle ele alan ve geleceğin kabiliyetlerine yatırım yapan bir müttefik olduğunu ifade eden Güler, "Bundan sonra da NATO'nun savunma ve caydırıcılığına katkı sağlamaya, Müttefiklerimizle yakın iş birliği içinde çalışmaya ve NATO'nun dönüşümünü aktif şekilde desteklemeye devam edeceğiz. Bu etkinlikte gerçekleştirilecek tartışmaların ve yapılacak değerlendirmelerin İttifakın geleceğine ve önümüzdeki muhtemel sınamalara ilişkin ortak anlayışımıza katkı sağlamasını diliyorum." dedi.

Dört noktada 692 ışık kullanıldı

Bakanlıktan yapılan kurumsal açıklamaya göre, Kapadokya Alan Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen teknik altyapı çalışmaları, ilk etapta Göreme Açık Hava Müzesi'ndeki sistemlerin devreye alınmasıyla başladı ve ardından diğer ören yerlerine yayıldı.Toplamda 692 adet aydınlatma armatürünün kullanıldığı projede, kaya dokularının doğal karakterinin korunması, enerji verimliliği ve ışık kirliliğinin en aza indirilmesi esas alındı.

Dijital anlatım ve yansıtma gösterileri devreye alındı

Uygulama kapsamında doğal yaşamın korunması ve kültürel mirasın özgün kimliğinin muhafaza edilmesi amacıyla çevresel sürdürülebilirlik kriterleri gözetildi. Güvenli ve konforlu bir yürüyüş parkuru oluşturulmasının yanı sıra, alanlara kurulan ışık ve görüntü yansıtma (mapping) sistemleri sayesinde bölgenin tarihi dijital uygulamalarla desteklendi. Taşınmaz kültür varlıkları ve doğal doku, yeni bir anlatım modeliyle gün batımından sonra da ziyaretçilerin deneyimine sunuldu. Bakan Ersoy, projenin tamamlanmasına ve gece müzeciliğinin bölgeye kazandırılmasına katkı sunan tüm çalışma ekiplerine teşekkür etti.

İran Devrim Muhafızları'nın gemilere füze fırlattığı iddia edildi

ABD merkezli haber sitesi Axios'a konuşan ABD'li yetkililer, İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından dün gece Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere en az iki füze fırlatıldığını öne sürdü.

Yetkililer, saldırıya uğrayan iki ticari geminin de ciddi şekilde zarar gördüğünü ancak olayda can kaybı meydana gelmediğini aktardı.

Hürmüz Boğazı'ndaki tanker saldırısı bildirildi

İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO) tarafından yapılan açıklamada ise Hürmüz Boğazı'nda Umman kıyıları yakınında güneye doğru ilerleyen bir tankerden ihbar alındığı bildirildi.

İhbara göre tanker, kaynağı henüz belirlenemeyen bir mühimmatla vuruldu. Saldırı sonrasında gemide yangın çıktığı bilgisi paylaşıldı.

ABD'nin misilleme yapabileceği öne sürüldü

Axios, saldırıların ardından ABD'nin bölgedeki İran hedeflerine yönelik askeri karşılık verebileceğini iddia etti. Ancak bu iddiaya ilişkin ABD makamlarından resmi bir açıklama yapılmadı.

Öte yandan İran yönetimi, söz konusu saldırı iddialarıyla ilgili henüz resmi bir açıklamada bulunmadı.

Saldırı ateşkes anlaşmasının sona ermesinin ardından gerçekleşti

Söz konusu saldırıların, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'ndaki saldırıların durdurulmasını kapsayan bir haftalık mutabakatın sona ermesinin hemen ardından yaşandığı belirtildi.

İran ve ABD arasında 14 Haziran'da varılan mutabakat kapsamında tarafların; İran'a yönelik yaptırımların kaldırılması, Hürmüz Boğazı'nın durumu ve nükleer mesele gibi başlıklar üzerinde 60 gün boyunca müzakere yürütmesi planlanıyordu.

Görüşmeler anlaşmazlıklar nedeniyle devam etmedi

Bu kapsamda 21 Haziran'da İsviçre'de gerçekleştirilen görüşmelerin; İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürmesi, ABD'nin İran'ın dondurulmuş varlıklarını henüz serbest bırakmaması ve taraflar arasında Hürmüz Boğazı'nın yönetimi konusunda yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle devam etmediği aktarıldı.

Taraflar arasında varılan mutabakata rağmen Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan yoğun askeri çatışmaların ardından iki ülkenin heyetleri, 1 Temmuz'da Katar'ın başkenti Doha'da Katarlı yetkililerle ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi.

Dün altının ons fiyatında yaşanan değer kayıplarına paralel olarak gerileyen gram altın, günü önceki kapanış seviyesinin yüzde 0,3 altında kalarak 6 bin 268 liradan tamamlamıştı. Yeni işlem gününe de benzer bir satıcılı seyirle başlayan iç piyasada, altın gram fiyatı sert düşüş kaydetti.

Gram altın ne kadar oldu? Çeyrek ve cumhuriyet altınında son durum

Piyasalardan alınan anlık verilere göre, saat 09.25 itibarıyla gram altın önceki günün kapanışına kıyasla yüzde 1 oranında net bir azalış sergiledi. Bu düşüşle birlikte serbest piyasada gram altın 6 bin 210 lira seviyesinden işlem görmeye başladı. İç piyasadaki düşüş dalgası diğer altın türlerine de şu şekilde yansıdı:

• Çeyrek Altın: Aynı dakikalar itibarıyla Kapalıçarşı ve serbest piyasada 10 bin 210 liradan alıcı buluyor.

• Cumhuriyet Altını: Yatırımcısının gözdesi olan Cumhuriyet altını ise 40 bin 700 liradan satılıyor.

Küresel piyasalarda dolar baskısı ve ons altın

Uluslararası piyasalarda altının ne kadar olduğu sorusu da yanıt buldu. Yeni işlem gününde küresel emtia borsalarında altının ons fiyatı yüzde 1 değer kaybederek 4 bin 125 dolar seviyesine geri çekildi.

Küresel para birimlerinin dolara karşı gücünü ölçen dolar endeksi yüzde 0,1 oranında sınırlı bir artışla 100,9 seviyesine yükseldi. Doların, gelişmiş ülke para birimleri karşısında güçlü duruşunu korumaya devam etmesi, ons altın üzerinde doğrudan bir bariyer oluşturarak fiyatları aşağı yönlü baskılamayı sürdürüyor.

Hürmüz Boğazı’nda füze krizi: Barış rüzgarları tersine döndü

Altın fiyatlarındaki bu geri çekilmenin arkasında makro ekonomik verilerin yanı sıra Orta Doğu'da aniden tırmanan askeri gerilim yatıyor. ABD ile İran arasında 18 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptı ile bölgede geçici olarak esen barış rüzgarları, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerin hedef alınmasıyla tamamen terse döndü. Ticari gemilere yönelik saldırılar sonucu Orta Doğu'daki uzlaşı ikliminin tamamen bozulabileceğine dair endişeler varlık fiyatlamalarında ana belirleyici oldu.

Merkezi ABD'de bulunan Axios haber sitesinin iddiasına göre İran, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan ticari gemilere en az iki füze fırlattı. Haber sitesi, bu hamlenin ardından ABD tarafından bölgede askeri bir misilleme yapılmasının muhtemel olduğunu duyurdu.

Söz konusu sıcak gelişmenin ardından, Orta Doğu'da artan jeopolitik risklerin küresel enerji fiyatları (petrol ve doğalgaz) üzerinden enflasyonist baskıları yeniden tırmandıracağı öngörülüyor. Enflasyonun tekrar yükselmesiyle merkez bankalarının faiz indirimlerini öteleyerek daha sıkı para politikalarına yönelmek zorunda kalacağı beklentisi, faiz getirisi olmayan altını küresel piyasalarda baskılayan en temel faktör haline geldi.

Gözler Ankara’daki NATO Zirvesi ve Hazine verilerinde

Ekonomi analistleri, piyasaların önümüzdeki saatlerdeki yönü üzerinde bugün başkent Ankara'da resmen başlayacak olan kritik NATO Zirvesi'nden gelecek haber akışının doğrudan belirleyici olacağını ifade ediyor. Küresel liderlerin güvenlik ve jeopolitik mesajları yakından izlenirken, günün geri kalanında yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise ABD'de açıklanacak olan dış ticaret dengesi verileri yatırımcıların odağında yer alacak.

Anlaşmaların ayrıntıları zirve öncesinde gizli tutulurken, toplam büyüklüğünün on milyarlarca doları bulacağı belirtiliyor.

Savunma harcamalarında tarihi artış

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın savunma harcamalarının 2025 yılında yüzde 20 artarak 570 milyar doların üzerine çıktığını açıkladı.

Rutte, Rusya-Ukrayna savaşının ardından Avrupa'nın güvenlik ortamının köklü şekilde değiştiğini belirterek, müttefik ülkelerin savunma yatırımlarını hızlandırdığını vurguladı.

Ankara zirvesi kritik gündemle toplanacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesi, ABD Başkanı Donald Trump'ın müttefiklerin daha fazla savunma harcaması yapması yönündeki çağrılarının gölgesinde gerçekleştirilecek.

Avrupalı liderlerin zirvede hem savunma bütçelerindeki artışı ortaya koyması hem de ittifak içindeki birlik mesajını güçlendirmesi bekleniyor.

Yeni projeler açıklanacak

Zirvede açıklanması beklenen projeler arasında, Hollanda'nın Belçika ve Birleşik Krallık ile birlikte 3 milyar euronun üzerinde değere sahip yeni savunma ortaklıkları bulunuyor.

Ayrıca NATO envanterinde uzun yıllardır kullanılan AWACS erken ihbar uçaklarının, İsveçli Saab tarafından geliştirilen GlobalEye hava gözetleme platformlarıyla değiştirilmesine yönelik planların da kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.

Hedef caydırıcılığı ve üretim kapasitesini artırmak

NATO yetkilileri, yeni savunma yatırımlarının yalnızca mevcut güvenlik tehditlerine karşı caydırıcılığı artırmayı değil, aynı zamanda Avrupa savunma sanayisinin üretim kapasitesini yükseltmeyi ve müttefik ülkeler arasındaki teknolojik iş birliğini güçlendirmeyi hedeflediğini belirtiyor.

İlgi Odağında Kilo Kaybından Fazlası Var

GLP-1 reseptör agonistleri başlangıçta tip 2 diyabet tedavisinde geliştirilmiş, daha sonra uygun hasta grubunda obezite tedavisinde de kullanılmaya başlanmıştır. Ancak son dönemde bilim insanlarının dikkatini çeken konu, bu ilaçları kullanan bazı bireylerin alkol, sigara veya aşırı yeme gibi davranışlara yönelik isteklerinde azalma bildirmeleridir.

Yapılan gözlemler üzerine dünyanın farklı merkezlerinde yürütülen araştırmalarda, ilaçların yalnızca iştah mekanizmasını değil, beynin ödül ve motivasyon sistemlerini de etkileyip etkilemediği incelenmektedir.

Dopamin Törpüleniyor: Beyindeki Şartlanma Nasıl Kırılıyor?

GLP-1 reseptör agonistlerinin kan-beyin bariyerini geçerek doğrudan merkezi sinir sistemindeki motivasyon, dürtü kontrolü ve haz mekanizmalarıyla etkileşime girdiğini belirten Uzm. Dr. Sema Bayçın, mekanizmanın arka planını şu sözlerle aktardı:

"Normal şartlarda alkol, tütün ürünleri veya yüksek kalorili işlenmiş gıdaların tüketimi, beynin ödül merkezi olan Nucleus Accumbens bölgesinde ani ve yapay bir dopamin patlamasına yol açar. Bağımlılık döngüleri, zihnin bu ani dopamin yükselişini sürekli yeniden aramasıyla pekişir.

Klinik gözlemler ve nörobiyolojik çalışmalar, GLP-1 agonistlerinin bu maddelerin yarattığı yapay dopamin zirvelerini baskıladığını gösteriyor. Birey, eski bağımlılık davranışını sergilediğinde o tanıdık coşku ve rahatlama hissini alamıyor. Beyin, bu davranışı artık bir ödül olarak kodlamayı bıraktığında ise psikolojide şartlanmanın kırılması süreci başlıyor."

Bu süreçte "Food Noise" Kavramı Neden Konuşuluyor?

Son dönemde özellikle sosyal medyada en sık karşılaşılan kavramlardan biri de "food noise" olarak adlandırılan durumdur. Bu kavram, kişinin gün boyunca sürekli yemek düşünmesi, ne yiyeceğini planlaması veya yüksek kalorili besinlere yönelik yoğun zihinsel uğraş yaşaması şeklinde tanımlanmaktadır.

GLP-1 reseptör agonistlerinin bazı kişilerde bu sürekli zihinsel meşguliyeti azaltabileceğini değerlendirmektedir. Ancak bu etkinin kişiden kişiye değişebileceği ve henüz standart bir tedavi yaklaşımı olarak kabul edilmediği vurgulanmaktadır.

Araştırmalar Alkol ve Sigara Kullanımını da İnceliyor

Bilim dünyasında yalnızca yeme davranışı değil;

• alkol kullanım bozukluğu,
• nikotin bağımlılığı,
• kumar oynama davranışı,
• dürtüsel alışveriş gibi farklı alanlarda da GLP-1 reseptör agonistlerinin olası etkilerini değerlendiren çalışmalar yürütülmektedir.

İlk sonuçlar bazı bireylerde aşerme hissinin azalabileceğini düşündürse de, mevcut veriler bu ilaçların bağımlılık tedavisinde kullanılabileceğini söylemek için yeterli değildir.

Madalyonun Diğer Yüzü ve Psikolojik Riskler

Bu mekanizmanın dürtü kontrolünde büyük bir avantaj gibi görünmesine rağmen, psikiyatri dünyasının çok dikkatli yaklaşması gereken riskleri de beraberinde getirdiğini vurgulayan Uzm. Dr. Sema Bayçın, hastaları ve hekimleri şu konularda uyarıyor:

• Anhedoni (Haz Alamama) Riski: İlaç, zararlı dürtülerin dopamin salınımını baskılarken, hayatın doğal ve sağlıklı hazlarını da (sosyalleşmek, hobiler, sanatsal aktiviteler) törpüleyebilir. Bu durum hastada kronik bir boşluk hissine yol açabilir.
• Psikolojik Yas Süreci: Alkol veya aşırı yemek tüketimi, bireyler için genellikle yıllar içinde gelişmiş birer "psikolojik baş etme mekanizmasıdır." Stres anında sığınılan bu liman biyolojik bir müdahaleyle aniden ve hazırlıksız şekilde ortadan kalktığında, kişi duygu regülasyonunu sağlamakta zorlanabilir ve bir nevi adaptasyon yası yaşayabilir.
• Duygu Durum Değişiklikleri: Ödül sisteminin bu denli güçlü bir şekilde baskılanması, kişinin bastırdığı köklü anksiyete ve depresif semptomlarla yüzleşmesine neden olabilir ve altta yatan psikiyatrik tabloları tetikleyebilir.

Dünya genelinde bu ilaçların bağımlılık mekanizmaları üzerindeki etkilerini inceleyen çok sayıda klinik araştırma yürütüldüğünü, ancak bu ilaçların henüz resmi olarak bir "bağımlılık tedavisi" endikasyonu ve onayı taşımadığının altını çizen Uzm. Dr. Sema Bayçın, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kilo yönetimi sürecinde bu ilaçları kullanan veya kullanmayı planlayan hastaların, sadece fiziksel bir değişim yaşamadıklarını, beyinlerindeki kimyasal ödül merkezinin de yeniden programlandığını bilmeleri gerekir. Bu nedenle, biyolojik tedavi sürerken kişinin yeni yaşam tarzına uyum sağlayabilmesi, stresle sağlıklı baş etme yolları geliştirebilmesi ve olası duygu durum dalgalanmalarının önüne geçilebilmesi için sürecin Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi etkin bir psikoterapi programıyla desteklenmesi önem taşımaktadır. Sürecin psikolojik yönden takibi ve destek terapileri uygun olacaktır."

"HPV aşısı kanseri önleyen koruyucu sağlık hizmetidir"

HPV aşısının SGK kapsamına alınmasının hayati önem taşıdığını belirten Erbay, rahim ağzı kanseri başta olmak üzere birçok kanser türünü önleme gücüne sahip bir aşıdan söz edildiğini vurguladı.

Anayasa Mahkemesi'nin kararını eleştiren Erbay, "HPV aşısı bir lüks değil, kanseri önleyen koruyucu bir sağlık hizmetidir" ifadelerini kullandı.

"Gerçek sosyal devlet hastalığı önleyendir"

Koruyucu sağlık hizmetlerinin önemine dikkat çeken Erbay, sağlık politikalarında önceliğin hastalıkları önlemek olması gerektiğini söyledi.

"Gerçek sosyal devlet, hastalanan yurttaşa sadece tedavi sunan değil, hastalanmasını önleyen devlettir" diyen Erbay, ekonomik yetersizlik nedeniyle çocukların ve gençlerin HPV aşısına ulaşamamasının sağlıkta eşitlik ve sosyal adalet açısından ciddi bir sorun olduğunu ifade etti.

"Koruyucu sağlık hizmetlerinden tasarruf edilemez"

Koruyucu sağlık hizmetlerini maliyet olarak görmenin yanlış olduğunu belirten Erbay, bu yaklaşımın ilerleyen yıllarda çok daha yüksek kanser tedavi maliyetlerine yol açacağını savundu.

Erbay, "Koruyucu sağlık hizmetlerinden tasarruf etmek, geleceğin sağlık bütçesini büyütmekten başka bir sonuç doğurmaz. Kanseri önleyen aşıya kaynak ayırmayan bir sağlık politikası hem ekonomik hem de toplumsal açıdan sürdürülebilir değildir" değerlendirmesinde bulundu.

Bakanlık, kurallara uygun faaliyet gösteren dış ticaret erbabının haklarını korumak amacıyla yürütülen denetimlerde usulsüz işlemlerin tespit edilerek gerekli işlemlerin uygulandığını bildirdi.

Son 2,5 yılda 28,7 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi

Bakanlık tarafından yapılan açıklamaya göre, 2024 yılında 5,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,3 milyar lira sonradan kontrol kapsamında olmak üzere, bir önceki yıla göre yüzde 98 artışla toplam 6,8 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.

2025 yılında ise 11,8 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol kapsamında, bir önceki yıla göre yüzde 100 artışla toplam 13,6 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı alındı.

2026 yılının ilk altı ayında da 6,5 milyar lira ikincil kontrol ile 1,8 milyar lira sonradan kontrol kapsamında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artışla toplam 8,3 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.

Riskli firmalar veri analitiği sistemleriyle belirleniyor

Açıklamada, denetim çalışmalarının Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldüğü belirtildi.

Yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi arasından riskli işlemlerin belirlenmesinde yetişmiş insan kaynağının yanı sıra ileri veri analitiği sistemlerinden de yararlanıldığı ifade edildi.

Bu kapsamda Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi uygulamaların kullanıldığı bildirildi.

Riskli firmalar ve beyannameler incelemeye alınıyor

Bakanlık açıklamasında, tespit edilen riskli firmaların Ticaret Bakanlığı Müfettişleri tarafından Sonradan Kontrol Denetimine alındığı aktarıldı.

Şüpheli görülen gümrük beyannamelerinin ise 18 Bölge Müdürlüğü Kontrol Şubeleri tarafından İkincil Kontrol İncelemesi kapsamında değerlendirildiği kaydedildi.

Denetimlerin süreceği bildirildi

Açıklamada, gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi ile vergi gelirlerinde oluşabilecek kayıp ve kaçağın en aza indirilmesi amacıyla gerçekleştirilen denetimlerin önümüzdeki dönemde de etkin şekilde sürdürüleceği belirtildi.

Ticaret Bakanlığı sonradan kontrol firma denetimleri ve ikincil kontrol beyanname incelemeleri sonucunda devletin gelir kaybı önleniyor.

Ticaret Bakanlığı sonradan kontrol firma denetimleri ve ikincil kontrol beyanname incelemeleri kapsamında son 2,5 yılda 28,7 milyar TL ek… pic.twitter.com/cobThlcr6d

— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) July 7, 2026

Kırıkkale kaza bölgesine çok sayıda ekip sevk edildi

Kaza, Tekirdağ’dan Kayseri’ye seyir halinde olan D.A.G. yönetimindeki 38 ADF 410 plakalı yolcu otobüsünün, Kaman-Ankara kara yolu üzerinde devrilmesiyle meydana geldi. Otobüsün Karakeçili Devlet Hastanesi yakınlarında kontrolden çıkarak yan yatmasının ardından çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye AFAD, itfaiye, sağlık, jandarma ve polis ekipleri yönlendirildi.

Ekipler, otobüste bulunan yolcuların tahliyesi ve yaralıların hastanelere ulaştırılması için çalışma başlattı. İlk belirlemelere göre otobüste 38 yolcu, 2 şoför ve 1 muavin bulunuyordu. Kazada yaralanan 41 kişi ambulanslarla kentteki hastanelere sevk edildi.

Hastanelerde tedavi altına alınan yaralılardan Tekmile Atasoy, doktorların tüm müdahalesine rağmen kurtarılamadı. Yaralılar arasında 3 kişinin durumunun ağır olduğu değerlendiriliyor.

Kırıkkale otobüs kazasında yolun kayganlaştığı belirtildi

Kırıkkale Valisi Hüseyin Engin Sarıibrahim, kaza yerinde incelemelerde bulunarak ekiplerden bilgi aldı. Vali Sarıibrahim, AA muhabirine yaptığı açıklamada sabah saatlerinde oluşan kırağının zemini kayganlaştırdığını belirtti.

Sarıibrahim, “38 yolcu, 2 şoför, 1 muavin toplam 41 kişi yaralandı. Yaralılar olay yerinden hastanelere sevk edildi. 3 ağır yaralımızın olduğunu değerlendiriyoruz. Sabahın ilk kırağısıyla zemin kayganlaşmış. Yolun kaygan olması nedeniyle yaşanan bir kaza” dedi.

Vali Sarıibrahim, yolcu otobüslerinde emniyet kemeri kullanımının önemine de dikkat çekti. Özellikle şehirler arası yolculuklarda emniyet kemerinin takılı olmasının, devrilme ve savrulma gibi kazalarda yaralanma riskini azaltan temel güvenlik önlemlerinden biri olduğu biliniyor.

Otobüs şoförü gözaltına alındı

Kırıkkale otobüs kazası sonrası otobüs şoförünün gözaltına alındığı bildirildi. Kazanın kesin nedeni, yapılacak teknik inceleme ve soruşturma sürecinin ardından netleşecek.

Jandarma ve polis ekiplerinin bölgede yaptığı incelemenin yanı sıra, kazanın meydana geldiği yol kesimindeki zemin durumu ve otobüsün seyir bilgileri de soruşturma kapsamında değerlendirilecek. Ekiplerin olayla ilgili incelemesi sürüyor.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi, Ramazan Bayramı öncesi ödenecek ikramiyenin 2026’da ne kadar olacağını merak ediyor. Son olarak 4 bin TL’ye yükseltilen bayram ikramiyesinde yeni bir artış yapılıp yapılmayacağı ve olası zam oranı, emeklilerin gündeminde ilk sırada yer alıyor. Özellikle maaş zamlarının ardından gözler, açıklanacak yeni ikramiye tutarına çevrildi.

Transfer dönemleri, Süper Lig’de sadece kadroları değil gündemi de değiştiriyor. Kulüplerin milyonlarca euro ödeyerek kadrosuna kattığı yıldızlar; hem rekabetin seviyesini yükseltiyor hem de tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu dosyada, en pahalı transferler Süper Lig tarihine geçen isimleri tek listede topladık. İşte Süper Lig en pahalı transferler sıralaması ve her bir hamlenin kısa hikâyesi…