Eş genel başkanlar güven tazeleyecek

Yasal prosedürlerin işletilmesi amacıyla düzenlenen kongrede parti programı, tüzük veya parti isminde herhangi bir değişikliğe gidilmesi öngörülmüyor.

Parti kulislerinden edinilen bilgilere göre, mevcut Eş Genel Başkanlar Tülay Hatimoğulları ile Tuncer Bakırhan'ın tek listeyle seçime girerek görevlerine devam etmesine kesin gözüyle bakılıyor. Merkez Yürütme Kurulu (MYK) ve Parti Meclisi (PM) listelerinde ise yalnızca sınırlı düzeyde teknik ve zorunlu değişikliklerin yapılması bekleniyor.

Yarınki oturumu prosedürel bir eşik olarak değerlendiren DEM Parti yönetimi, kapsamlı kurumsal yeniden yapılanma ve strateji kongresini ileri bir tarihe bırakıyor.

Partinin, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun"un uygulama süreçleriyle koordineli şekilde, olası yeni siyasi dinamiklere paralel olarak geniş katılımlı dönüşüm kongresini 2027 yılının bahar aylarında hayata geçirmeyi planladığı bildirildi.

Bulgar Kukla Tiyatrosu Çocukları Büyüledi

Köprübaşı'ndaki etkinlikler kapsamında Bulgaristan'dan gelen Burgaz Devlet Kukla Tiyatrosu, "Burgas’ın Martıları" adlı gösteriyi sahneledi.

Konsept ve yönetmenliğini Petar Todorov’un üstlendiği oyunda Asya Atasova, Stanislava Kamenova-Zafirova, İvaylo Enev, Kalin Zafirov ve Nikolay Nikolov performans sergiledi. Canlı kuklaların renkli gösterisi özellikle minik izleyiciler ve ailelerden yoğun alkış aldı.

Günün müzik programı Porsuk Çayı boyunca farklı türleri bir araya getirdi. Eskişehir Kent Konseyi Roman Kültür ve Müzik Çalışma Grubu, Porsuk Sahne’de sergilediği hareketli performansla izleyicilere enerjik anlar yaşattı.

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası sanatçıları Onur Akalın, Ferit Bakır ve İdil Karakuzu’dan oluşan "Golden Gondol" ekibi, su üzerindeki gondoldan sundukları dinletiyle Porsuk kıyısını açık hava konser salonuna çevirdi.

Akşam saatlerinde Porsuk Sahne’ye çıkan rock grubu SALT (Deha Özer Şenay, Oğuzhan Atar, Ozan Akyüz ve Altuğ Coşkun), dinamik repertuarıyla alanı dolduran gençleri coşturdu.

Başkan Ünlüce: "Festival heyecanını hep birlikte yaşıyoruz"

Adalar boyunca kurulan etkinlik alanlarında vatandaşlarla sohbet eden Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, festivalin kent yaşamına kattığı canlılığı vurguladı:

"Uluslararası Eskişehir Porsuk Festivalimiz kapsamında gerçekleştirdiğimiz birbirinden eğlenceli etkinlikler Adalar’ı şenlendirdi. Porsuk kıyısını dolduran hemşehrilerimizle birlikte festival coşkusunu doyasıya yaşadık. Kentimizin kültür ve sanat hayatına değer katan tüm konuk sanatçılarımıza ve emeği geçen ekibimize teşekkür ediyorum."

Tugay: "Holler kalkacak, yerini yeşile ve sanata bırakacak"

Kültürpark’ın yalnızca bir yeşil alan değil, gençlerin kültürel yaşamını beslemek üzere kurulmuş bilinçli bir Cumhuriyet projesi olduğunu hatırlatan Başkan Tugay, değişen kent ve fuarcılık dinamiklerine dikkat çekti:

"30-40 yıl önceki fuarcılık anlayışıyla bugünkü arasında iki gezegen kadar fark var. Dünyada her şey değişirken Kültürpark'ın ve İzmir'in aynı kalmasını beklemek gerçekçi değil. Kültürpark bünyesinde Mehmet Tüzüm Kızılcan Sanat Galerisi, Prof. Dr. İlber Ortaylı Kütüphanesi ve Hasan Ali Yücel Kütüphanesi gibi alanlar küllerinden yeniden doğdu. Holler Kültürpark'tan kalkacak; bunu başarmak inşallah görev dönemimde bana nasip olacak. Yerine bütün İzmirlilerin faydalanacağı, çok daha yeşille buluşmuş sanat ve spor amaçlı tesisler inşa edeceğiz. Dr. Behçet Uz’dan bugüne bu alan için konuşan değil, emek veren herkese teşekkür ediyorum."

Küratör Aybala Yentürk: "Kültürpark bir Kurtuluş Savaşı anıtıdır"

Kültürpark'ın 1922 Büyük İzmir Yangını'nın külleri üzerinde, Suat Yurtkoru'nun hazırladığı planlar ve Dr. Behçet Uz'un vizyonuyla yükseldiğini belirten sergi küratörü Aybala Yentürk ise şu değerlendirmelerde bulundu:

"Kültürpark'ta hiçbir yapı tesadüfi değildir; ortak bir fikrin ürünüdür. Bu alan adeta bir Kurtuluş Savaşı anıtıdır ve Atatürk’ün halkçılık ilkesinin somut bir uzantısı olarak sınıfsız bir kamusal buluşma noktasıdır. 90 yıldır kuşaklar ve yapılar değişse de Kültürpark, İzmirlilerin kolektif hafızasındaki yerini sarsılmaz bir biçimde koruyor."

Arşiv belgeleri ve 3 boyutlu mimari maketler

Sergide Kültürpark’ın 90 yıllık geçmişi; özgün arşiv belgeleri, tarihi fotoğraflar, dönemsel efemeralar ve görsel-işitsel enstalasyonlarla aktarılıyor. Mimari mirasa özel yer ayrılan sergide, günümüze ulaşamayan veya biçim değiştiren tarihi pavyonlar ile simge binalar, orijinal çizimlerinden yararlanılarak dijital ortamda üç boyutlu olarak modellendi ve ölçekli maketlerle izleyiciye sunuldu.

"Kültürpark 90 Yaşında" sergisi, 31 Aralık 2026 tarihine kadar Kültürpark Pakistan Pavyonu’nda ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek.

Başkan Ünlüce: "Porsuk kıyısındaki bu enerji bizleri mutlu ediyor"

Sümerpark alanındaki stantları tek tek ziyaret eden Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, festivalin kent belleği ve kamusal alan kullanımı açısından önemine dikkat çekti:

"Sanatın, müziğin, tiyatronun ve birbirinden renkli etkinliklerin Porsuk’un kıyısında buluştuğu bu güzel atmosferi her yaştan hemşehrimizle birlikte yaşadık. Her köşesinde başka bir etkinliğin, başka bir heyecanın olduğu festival alanımızda özellikle çocuklarımızın ve gençlerimizin enerjisi bizleri çok mutlu etti."

Üniversite gençliği Tasarım Pazarı’nda buluştu

Sümerpark'ın en hareketli noktalarından birini; Anadolu Üniversitesi, Eskişehir Teknik Üniversitesi ve Eskişehir Osmangazi Üniversitesi öğrencilerinin katılımıyla kurulan "Tasarım Pazarı" oluşturdu. Genç tasarımcıların el emeği özgün illüstrasyon, takı, seramik ve tekstil ürünleri sanatseverlerle buluştu.

Hurda metaller canlı performansla heykele dönüştü

Çevre ve sürdürülebilirlik bilincini sanatla harmanlayan iki önemli atölye dikkat çekti. Atıktan sanatta heykel atölyesi & Baycan Dalga atölyesi Anadolu Üniversitesi Heykel Bölümü mezunları Mücahit Diyar Ariz, Işıl Afacan, Niyazi Kerem Bengi, Üveys Kınay ve Mustafa Tuğrul; kentin sokaklarından ve atık sahalarından toplanan hurda metalleri canlı performans eşliğinde heykele dönüştürdü.

"Populous" açıkhava sergisi Dr. Öğr. Üyesi Hasan Çimenci danışmanlığında heykel bölümü öğrencileri Selin Varol, Ergün Efe Günönü, Banu Tuğçe Öztopaç, Etem Aka Sözbilir, Deniz Aydın ve Erim Can’ın Porsuk kavakları ile insan topluluklarını yorumladığı eserler Sümerpark’a yerleştirildi.

"Nehir Şövaleleri" ile 8 ülkeden sanatçı Porsuk'u tuvale taşıdı

Uluslararası sanat çalıştayı "Nehir Şövaleleri" kapsamında yerli ve yabancı ressamlar Porsuk kıyısında kurdukları açık hava atölyelerinde üretim yaptı. Etkinliğe yurt dışından Andrew Smith, Simon J. Houlton (Birleşik Krallık), Ekaterina Dunaeva (Rusya), Giulia Tosco (İtalya), Maha Sabry (Mısır), Petri Hilden (Finlandiya), Tudor Serbanescu (Romanya), Ritu Aggarwal, Ritu Singh Panday, Sanju Jain, Shikha Gupta, Shilpa Kishore Patole, Shraddha Panday ve Sujata Vijay Achrekar (Hindistan), Türkiye'den Barış Özyurt, Bora Uluyol, Doğa Deniz Güler, Ece Zeber, Seyit Kurban ve Ülkü Usta katıldı.

Günün dinamik temposuna Red Bull aktivasyonlarının yanı sıra Cengohaus DJ'leri Eren Coşan ve Furkan Boran'ın ritimleri, Efe Yılmaz, Olgun Koçak ve Soup Opera mini konserleri eşlik etti.

İskele26 ve Opera Sahnesi'nde kültür seansı

Festivalin nehir içi etkinlik merkezi İskele26’da "Nehir Sohbetleri" kapsamında oyuncu Tansu Biçer kent anılarını paylaşırken; Büyükşehir İklim Çalışma Grubu'ndan Batuhan Bayram ve Merve Özkiremitçi Porsuk ve iklim krizi ilişkisini ele aldı. "Suare" doğaçlama tiyatro oyununun ardından "Nehir Sineması"nda "Bildiğin Gibi Değil" filmi gösterildi ve yönetmen Vuslat Saraçoğlu ile söyleşi yapıldı.

Günün tiyatro ayağında ise Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Kültür Merkezi (Opera), Bahçe Galata’nın sahnelediği "Nora 2" oyununa ev sahipliği yaptı.

KGM'nin sorumluluğunda bulunan üç otoyol ve bunlara bağlı bağlantı yolları ile bu güzergahlardaki bakım ve işletme tesisleri, hizmet tesisleri, ücret toplama merkezleri ve yük aktarma merkezleri gibi mal ve hizmet birimleri ile diğer varlıkların özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Otoyol ve köprüler için hazırlık çalışmaları sürüyor

Kararın ardından ÖİB tarafından otoyol ve köprülere ilişkin kurumun internet sitesinde açıklama yayımlandı.

Açıklamada, KGM tarafından işletilen otoyol ve köprülerle ilgili teknik, hukuki ve mali hazırlıkların ilgili kurumlarla işbirliği ve koordinasyon içerisinde devam ettiği bildirildi.

Yürütülen hazırlıkların rutin nitelikte olduğu belirtilen açıklamada, çalışmaların "kamu varlıklarının satışını değil, mülkiyetin devlette kalması kaydıyla işletme hakkının belirli bir süre için devredilmesini esas alan bir modelin değerlendirilmesine" yönelik olduğu ifade edildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Bu modelde öncelik gelir elde etmek değil, otoyollarda hizmet kalitesini yükseltmek, bakım ve yatırımları hızlandırmak ve işletme verimliliğini artırmaktır. Diğer yandan, kamuoyunda otoyolların yıllık 600 milyon dolar kar ettiği ve 30 yıllık toplam karın 18 milyar dolara ulaştığı yönünde eksik ve yanıltıcı değerlendirmeler yapılmaktadır.

Oysa 600 milyon dolar kar değil, gelirdir. Bu tutarın yaklaşık 300 milyon doları bakım ve onarım giderlerine ayrılmaktadır. Ayrıca önemli tutarda yatırım ve yenileme harcamaları ile personel ve işletme giderleri bulunmaktadır. Tüm bu maliyetler göz ardı edilerek yapılan hesaplamalar, otoyolların gerçek ekonomik değerini yansıtmamakta ve kamuoyunu yanıltmaktadır."

600 milyon dolarlık gelir açıklaması

ÖİB açıklamasında, otoyolların yıllık 600 milyon dolar kar sağladığı yönündeki değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığı vurgulandı. Bu rakamın kar değil gelir olduğu, söz konusu gelirin yaklaşık 300 milyon dolarının bakım ve onarım çalışmaları için kullanıldığı belirtildi.

Bunun yanı sıra yatırım ve yenileme harcamaları ile personel ve işletme maliyetlerinin de bulunduğuna dikkat çekilerek, bu giderler hesaba katılmadan yapılacak değerlendirmelerin otoyolların ekonomik değerini doğru şekilde ortaya koyamayacağı ifade edildi.

Açıklamada, "Bu nedenle 600 milyon doların doğrudan 30 yıl ile çarpılarak '30 yıllık kar' veya 'kamu zararı' hesabı yapılması teknik ve mali açıdan geçerli değildir. Altyapı değerlemelerinde trafik projeksiyonları, bakım ve yenileme yatırımları, işletme ve personel giderleri, finansman maliyetleri ve riskler birlikte dikkate alınır" denildi.

Ücretsiz otoyollarla ilgili karar bulunmuyor

Çalışmaların temel hedefinin otoyol hizmetlerinin niteliğini yükseltmek, bakım ve yatırım süreçlerini hızlandırmak, işletme verimliliğini geliştirmek ve altyapının sürdürülebilir biçimde yönetilmesini sağlamak olduğu bildirildi.

Açıklamada ayrıca ücretsiz kullanılan otoyolların ücretli hale getirilmesine yönelik herhangi bir karar bulunmadığı belirtildi. Geçiş ücretlerinde ek bir artış yapılmasına veya çalışanların mevcut haklarını kaybetmesine neden olacak bir düzenlemenin de söz konusu olmadığı vurgulandı.

Cumhurbaşkanı Kararı ihale anlamına gelmiyor

ÖİB, Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'nın doğrudan bir özelleştirme ihalesi başlatılması anlamına gelmediğini de açıkladı.

Kararın, yürütülecek işlemler konusunda ÖİB'ye yetki verdiği belirtilirken, sürecin ilgili mevzuat doğrultusunda Başkanlık tarafından yürütüleceği kaydedildi. Çalışmaların tüm aşamalarında şeffaflık, rekabet ve hesap verebilirlik ilkelerinin esas alınacağı ifade edildi.

"Mazot zamları peşi sıra gelecek zamları körükler"

Akaryakıta yapılan artışların diğer ürünlerle kıyaslanamayacak derecede çarpan etkisi yarattığını vurgulayan Bedrettin Kalın, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Mazot zamları diğer zamlar gibi değil. Peşi sıra gelecek zamları körükleyen bir etkiye sahip. Mazotun litresi 91 lira olmuşsa bundan sonra meyveyi, sebzeyi daha pahalıya yiyeceğiz. Genel olarak ülkede ekonominin bir çıkmaz içerisinde olduğu bilinen bir gerçek. Özellikle dar gelirli kesimlerin, emeklilerin, asgari ücretle geçinen insanların yaşamları zorlaşıyor. Maalesef siyasi iktidar dar gelirlilerle olan bağını, gönül bağını tümüyle kesmiş durumda. Düşünmüyorlar da umursamıyorlar da. YENİ Parti olarak bir siyasi mücadeleyle, bu iktidardan kurtulduğumuz zaman bütün bunlardan da kurtulacağımızı umut ediyoruz."

"Okul masrafları velilerin sırtına yüklendi"

Yeni eğitim-öğretim yılının başlamasına kısa bir süre kaldığını hatırlatan Kalın, Milli Eğitim Bakanlığı'nın bütçe yetersizlikleri ve ihmalleri sebebiyle okulların temel ihtiyaçlarını karşılamadığını savundu. Bakanlığın aksini iddia etmesine rağmen okulların tüm kırtasiye, temizlik ve bakım giderlerinin doğrudan velilerin sırtına yüklendiğini kaydetti.

"Avrupa'nın toplamından fazla enflasyonla karşı karşıyayız"

TÜİK verileri ile halkın sokakta karşılaştığı hayat pahalılığı arasındaki uçuruma değinen Kalın, gelir adaletsizliğinin toplumsal yapıyı derinden sarstığını belirterek açıklamasını şöyle tamamladı:

"Avrupa'nın tümünün toplamından daha fazla bir enflasyon oranıyla karşı karşıyayız. ENAG’ın açıklamış olduğu enflasyon oranları neredeyse iki katı. Biz yaşadığımız ortamda zaten bunu hissediyoruz. TÜİK'in verdiği enflasyon oranlarının gerçek yaşamla hiçbir bağlantısının olmadığını herkes biliyor. Ülkemizde dar gelirlilerle en üst gelir grubu arasındaki makas son derece açılmış durumda. Bu ülkede refah içinde yaşayan bir kesim var; ancak gelin görün ki 'orta direk' diye bir kavram kalmadı. Toplum asgari ücret seviyesinde veya sadece emekli maaşıyla tutunmaya çalışan çok dar gelirli bir kitle haline getirildi. YENİ Parti tam da bu dar gelirli, yaşam koşulları ağırlaşan yurttaşlarımızın partisidir. Her zaman onların yanında olacağız ve bu sorunların çözümü için mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz."

"Ulaşılan naaşla birlikte can kaybı 13 oldu"

Sürdürülen çalışmalar hakkında kamuoyunu bilgilendiren KKTC Başbakanı Ünal Üstel, ekiplerin denizden yeni bir naaşa ulaştığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Girne açıklarında yaşanan elim gemi kazasının ardından başlatılan arama kurtarma faaliyetleri kapsamında ekiplerimiz bir vatandaşımızın daha naaşına ulaşmıştır. Ulaşılan bu naaşla birlikte kazada hayatını kaybeden insanlarımızın sayısı 13’e yükselmiş, kayıp insanlarımızın sayısı ise 15 olmuştur. Kayıp vatandaşlarımıza ulaşmak adına tüm birimlerimiz ve Türkiye Cumhuriyeti'nin desteğiyle sahadaki çalışmalarımız aralıksız sürmektedir."

Arama kurtarma sürüyor

30 Ağustos Pazar günü meydana gelen kazada toplam 267 kişinin bulunduğu gemiden 239 kişi kurtarılmıştı. Girne açıklarında yaklaşık 500 metreyi aşan derinlikte tespit edilen enkaz çevresinde, havadan ve denizden yürütülen çalışmalara dalgıçlar ve özel donanımlı arama kurtarma unsurları katılıyor.

Faciayla ilgili açılan adli soruşturma kapsamında gemi kaptanı ve mürettebatın tutukluluk halleri devam ederken, kazanın teknik ve operasyonel nedenlerine ilişkin incelemeler çok yönlü olarak sürdürülüyor.

Moskova’dan sonra ilk kez Kiev ziyareti

Rus devlet haber ajansı TASS’ın aktardığı bilgilere göre, Witkoff ve Kushner hafta sonu Moskova’da üst düzey temaslarda bulunacak. Heyetin pazar günü ise Ukrayna’nın başkenti Kiev’e geçmesi planlanıyor. Bu temas, Trump yönetiminin göreve gelmesinin ardından temsilcilerin Kiev’e gerçekleştireceği ilk resmi ziyaret olma niteliği taşıyor.

En son ocak ayında Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelen iki isim, arabuluculuk trafiğini sürdürmüştü. Ancak mart ayında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlar ve ardından tırmanan bölgesel gerilim nedeniyle Washington’ın Rusya-Ukrayna diplomasisi bir süreliğine askıya alınmıştı.

Zelenski’den "Müzakere süresince karşılıklı ateşkes" çağrısı

Ziyarete ilişkin akşam saatlerinde bir video mesaj yayımlayan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD heyetinin ziyareti sırasında Rus hava sahasının ve temsilcilerin güvenliğini sağlayacaklarını, Ukrayna ordusunun bu süreçte Rusya topraklarına hava saldırısı düzenlemeyeceğini açıkladı:

"Amacımız Amerikan tarafıyla mümkün olduğunca yapıcı, somut ve anlamlı bir müzakere yürütmek. Bu savaşı sona erdirecek gerçek seçenekler aramak zorundayız. Temsilcilerin güvenliği için bizim tarafımızdan hava saldırısı olmayacak; Moskova’nın da bu görüşmeler boyunca aynı tutumu sergilemesini ve saldırıları durdurmasını bekliyoruz. Steve ve Jared’ın hangi somut tekliflerle geleceğini ve Moskova’nın ne yanıt vereceğini göreceğiz."

Putin: "Barış için bir şans var"

Görüşmeler öncesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de diplomatik sürece ilişkin olumlu sinyaller verdi. Rusya’nın Uzak Doğu bölgesinde düzenlenen ekonomi forumunda konuşan Putin, ABD ve Çin dahil olmak üzere birçok ülkenin kalıcı bir barış anlaşmasını destekleme iradesine sahip olduğunu vurguladı. Putin, "Çözüme katkı sağlamak isteyen herkese teşekkür ediyoruz. Barış için bir şans var mı? Bana göre evet, kesinlikle var" ifadelerini kullandı.

Masada diplomasi, sahada füze ve İHA trafiği

Diplomasi kanallarında hareketlilik yaşanırken sahadaki çatışmalar şiddetini koruyor. Görüşmelerin hemen öncesinde Rusya ordusu, Kiev’de bulunan Ukrayna Güvenlik Servisi’nin (SBU) merkez karargah binasını kamikaze İHA ile hedef aldı. Ağır hasar alan binadaki saldırının ardından Ukrayna yönetimi bunu barış çabalarına yönelik bir provokasyon olarak nitelendirirken, temsilcilerin yapacağı kritik görüşmelerin çatışmaların seyrini nasıl etkileyeceği merak konusu

GALATASARAY SAKATLIK RAPORU: OSIMHEN, SINGO VE LEMINA'NIN DURUMU

Galatasaray’ın sağlık ekibi tarafından yapılan kontrollerde Wilfried Singo’nun sağ uyluk biceps femoris adale grubunda tendon ve kası ilgilendiren hasar ile kanama tespit edildi. Fildişi Sahilli savunma oyuncusunun tedavisine başlandı.

Victor Osimhen ve Mario Lemina’da ise sağ adduktor, yani kasık kas grubunda gerilme ve ağrı belirlendi. İki futbolcunun tedavileri başlatılırken MR dahil ileri tetkiklerinin 6 Eylül Pazar günü tamamlanacağı bildirildi. Bu nedenle Osimhen ve Lemina için şu aşamada kesin bir dönüş süresi açıklanmadı.

VICTOR OSIMHEN'İN SAKATLIĞI NE?

Victor Osimhen, Galatasaray’ın Başakşehir deplasmanında oynadığı karşılaşmanın ilk yarısında sakatlandı. Nijeryalı golcü, Christopher Operi ile girdiği ikili mücadeleden bir süre sonra kasık bölgesini tutarak değişiklik istedi ve 33. dakikada yerini Barış Alper Yılmaz’a bıraktı.

Galatasaray’ın ilk kontrollerinde Osimhen’in sağ adduktor bölgesinde gerilme ve ağrı tespit edildi. Kas dokusunda yırtık bulunup bulunmadığı ve sakatlığın derecesi MR sonucuyla ortaya çıkacak.

Teknik direktör Okan Buruk da maçın ardından Osimhen’in durumunun yapılacak görüntüleme sonrasında kesinleşeceğini belirtmişti. Kulüp tarafından henüz “kaç hafta sahalardan uzak kalacak” şeklinde resmî bir süre paylaşılmadı.

MARIO LEMINA'NIN SAKATLIĞI NE?

Mario Lemina da Başakşehir karşılaşmasında fiziksel problem yaşayan isimlerden biri oldu. İlk yarıda yaşadığı sorun sonrasında devre arasına kadar oyuna devam eden Gabonlu futbolcu, ikinci yarıya çıkamadı ve yerini Abdülkerim Bardakcı’ya bıraktı.

Lemina’nın da Osimhen gibi sağ kasık bölgesinde gerilme ve ağrı yaşadığı tespit edildi. Deneyimli orta sahanın sakatlığının derecesi ve olası dönüş tarihi, MR ve ileri kontrollerin tamamlanmasından sonra belli olacak.

WILFRIED SINGO'NUN SAKATLIĞI NE?

Wilfried Singo’nun durumu Osimhen ve Lemina’dan farklı. Galatasaray’ın açıklamasına göre antrenmanda sakatlanan 25 yaşındaki savunmacının sağ uyluk biceps femoris bölgesinde tendon ve kas dokusunu etkileyen hasar ve kanama tespit edildi.

Kulüp Singo’nun tedavisine başlandığını açıklarken oyuncunun kaç maç kaçıracağı konusunda herhangi bir süre vermedi. Bu nedenle sosyal medyada ve farklı kaynaklarda dile getirilen dönüş süreleri şu aşamada resmî bilgi niteliği taşımıyor.

Singo’nun geçmişte de arka adale problemleri yaşadığı biliniyor. Ancak mevcut sakatlığın süresiyle ilgili değerlendirme yapılabilmesi için kulübün sağlık ekibinden gelecek yeni açıklamanın beklenmesi gerekiyor.

SPORTING MAÇINDA OYNAYACAKLAR MI?

Galatasaray için sakatlıkların zamanlaması Şampiyonlar Ligi programı nedeniyle önem taşıyor. Sarı-kırmızılı ekip, 9 Eylül Çarşamba günü saat 22.00’de Sporting deplasmanında UEFA Şampiyonlar Ligi lig aşamasındaki ilk maçına çıkacak.

Osimhen, Lemina ve Singo, Galatasaray’ın UEFA’ya bildirdiği Şampiyonlar Ligi kadrosunda yer alıyor. Ancak üç futbolcunun Sporting karşısında forma giyip giyemeyeceğine ilişkin kulüp tarafından şu ana kadar kesin bir açıklama yapılmadı.

Özellikle Osimhen ve Lemina açısından 6 Eylül’de tamamlanacak MR tetkikleri kritik önem taşıyor. Kontrollerde kas dokusunda hasar bulunup bulunmadığı ve varsa derecesi, oyuncuların Sporting maçına yetişme ihtimali konusunda daha net bir tablo ortaya koyacak.

GALATASARAY SAKATLIK RAPORUNDA GÖZLER MR SONUÇLARINDA

Galatasaray sakatlık raporunda şu aşamada en net bulgu Wilfried Singo için açıklandı. Singo’nun sağ arka adalesinde tendon ve kas dokusunu ilgilendiren hasar ile kanama bulunurken tedavi süreci başladı. Osimhen ve Lemina’da ise sağ kasık kas grubunda gerilme ve ağrı tespit edildi.

Sarı-kırmızılı taraftarların merak ettiği “Osimhen kaç hafta yok?”, “Lemina Sporting maçında oynayacak mı?” ve “Singo ne zaman dönecek?” sorularının yanıtı henüz kesinleşmiş değil. Osimhen ve Lemina’nın MR dahil ileri tetkiklerinin tamamlanmasının ardından Galatasaray’ın sağlık durumlarına ilişkin yeni bir bilgilendirme yapması bekleniyor.

View this post on Instagram

A post shared by Galatasaray (@galatasaray)

"Selimiye yılda 2 milyon ziyaretçiyi ağırlıyor"

Mimar Sinan'ın "ustalık eserim" dediği Selimiye Camii'nin hem Türkiye hem de Edirne için paha biçilemez bir değer taşıdığını vurgulayan Özel, restorasyon sürecine ilişkin yetkililerden bilgi aldıklarını kaydetti. Özel, şunları söyledi:

"Yılda 2 milyon ziyaretçiyi Edirne'ye çeken, Edirne'ye ve Türkiye'ye hem maddi hem manevi yönden çok önemli katkısı olan muazzam bir eseri ziyaret etmiş bulunuyoruz. Restorasyonla ilgili detaylı bilgiler aldık. Bundan sonra 100 yıl süreyle bu restorasyonun, caminin kesintisiz ziyarete açık kalmasına katkı sağlayacağı bilgisini paylaştılar; bundan büyük memnuniyet duyduk."

Selimiye'nin kentin simgesi olduğunu ancak Edirne'nin çok daha geniş bir kültürel mirasa sahip bulunduğunu dile getiren Özel, vatandaşlara çağrıda bulundu:

"'Edirne'de ne varsa Selimiye'nin gölgesinde kalır' diye hep söylenir. Ama Selimiye'yi ziyaret için buraya gelenler, Selimiye'nin ötesinde ve onunla birlikte Edirne'de çok güzel zamanlar geçirip önemli eserleri keşfetme ve eşsiz bir deneyimle buradan ayrılma fırsatına sahipler. Biz de tüm vatandaşlarımızı; İstanbul'dan önceki son Osmanlı payitahtını, Manisa'da yetişen Fatih Sultan Mehmet'in gelip tahta çıktığı ve İstanbul'u fethetmek üzere hazırlıklarını yürüttüğü bu tarihi başkenti görmeye davet ediyoruz."

"Trakya bana huzur veriyor"

Edirne programının ardından gün içinde Kırklareli'ne geçeceğini ve bölgedeki temaslarını sürdüreceğini belirten Özel, Trakya ziyaretlerinin kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını ifade etti:

"Benim için Trakya ziyareti bir dinlenme vesilesi; çünkü burada akrabalarımı görüyorum, huzur veren şehirlerdeyiz. Edirne'de bir gece uyku, başka yerlerdeki üç gece uykuya denk gelir. İnsanı psikolojik olarak rahatlatan, sakinleştiren bir kent. Ben de Edirne'de geçirdiğim her dakikadan ve her geceden fevkalade memnuniyetle ayrılıyorum."

"Meclis matematiği iradi hamlelerle değiştirilmek istendi"

Son bir haftada seçim sonucunu doğrudan etkilemeye yönelik adımlar atıldığını kaydeden Sarı, meclis aritmetiğindeki dengelere dikkat çekti:

"CHP’li 3 belediye meclis üyemiz gözaltına alındı, daha önce listelerimizden seçilen 4 meclis üyesi ise AKP'ye geçti. Üsküdar'ın belediye meclis kompozisyonunu ve oradaki matematiği değiştirmeye dönük iradi hamleler yapıldı. Bugünkü seçim tarihi bu operasyonlara göre kurgulandı; çünkü gözaltındaki arkadaşlarımızın tutukluluk değerlendirmelerinin yapılacağı gün bugündü ve seçime katılamayacaklardı. Arkadaşlarımızdan biri serbest bırakıldı ancak ikisi halen gözaltında bulunuyor."

YSK kararına rağmen yanıt verilmedi

Normal şartlarda 23 meclis üyesi bulunan CHP grubunun, iki üyenin gözaltında tutulması nedeniyle 21'e gerilediğini ve aritmetiğin 21'e 21 seviyesine çekildiğini belirten Sarı, gözaltındaki üyelerin oy kullanabilmesi amacıyla Yüksek Seçim Kurulu (YSK) içtihatlarına dayanarak resmi başvuruda bulunduklarını ancak bir dönüş alamadıklarını aktardı.

YENİ Parti ile ortak tutum

Halk iradesinin tecelli etmesini engellemeye dönük planları bertaraf etmek amacıyla meclis oturumuna girmeme kararı aldıklarını söyleyen Sarı, süreci şöyle anlattı:

"Üsküdar halkının iradesini boşa çıkarmaya dönük bu hamleleri engellemek, bugünkü seçimin yapılamamasını ve en azından ertelenmesini sağlamak, gözaltındaki arkadaşlarımızın durumlarının netleşmesi ve oy kullanabilmelerine imkan tanımak adına YENİ Parti grubu ile beraber ortak bir karar aldık. YENİ Parti Yerel Yönetimlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Sayın Yaşar Tüzün ile süreci koordineli yürüttük. Meclise katılmayarak toplantı yeter sayısının oluşmasını engelledik ve seçim otomatikman 8 Eylül Salı gününe ertelendi."

"Kazanılan belediyeleri korumayakararlıyız"

Farklı partilerde yer alsalar da sosyal demokrat aktörlerin yerel yönetim iradesini koruma noktasında ortak duruş sergilediğini vurgulayan CHP Sözcüsü Sarı, açıklamasını şu ifadelerle noktaladı:

"Cumhuriyet Halk Partisi kimliği altında kazanılmış bütün belediyelerin partimizde kalması adına genel merkezimiz ve örgütümüz yoğun çabasını kararlılıkla sürdürecektir. Bizim için kritik bir gündü ancak süreç bitmedi, her şey yeni başlıyor. Salı gününe kadar bu tutumumuzu devam ettireceğiz. Halkın iradesini sakatlayan bir müdahale devam ederse aynı birliktelikle gereken tavrı yeniden sergileyeceğiz."

Yolcunun şikayeti üzerine inceleme başlatıldı

KVKK'nin kararına göre, uçak içi internet hizmetini kullanmak isteyen yolcudan, kişisel verilerinin işlenebilmesi için açık rıza vermesi istendi. Kişisel verilerinin bu şekilde işlenmesini kabul etmeyen yolcu, uygulamaya itiraz ederek KVKK'ye başvuruda bulundu.

Yapılan başvuruyu inceleyen Kurum, söz konusu uygulamanın havayolu şirketinden değil, uçak içi internet hizmetini sağlayan internet servis sağlayıcısından kaynaklandığını belirledi.

İnternet servis sağlayıcısına 90 bin lira ceza verildi

İnceleme sonucunda KVKK, kişisel verilerin işlenmesi konusunda kanuna aykırı şekilde açık rıza talep ettiği tespit edilen internet servis sağlayıcısına 90 bin lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi.

Kurumun kararında, internet hizmetinden yararlanmak için sunulan sözleşmenin kişiyi "açık rıza vermeye yönlendirme" niteliği taşıdığı ve bu durumun 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na aykırı olduğu değerlendirildi.

Açık rıza tek şart değil

Kararda, kişisel verilerin işlenmesi için yalnızca açık rızanın esas alınamayacağına dikkat çekildi. Kanunda açık rıza dışında da kişisel verilerin işlenmesine imkan sağlayan farklı hukuki şartların bulunduğu belirtildi.

Kararda, internet servis sağlayıcısının söz konusu uygulamayla kişisel verilerin işlenmesi sürecinde uyulması gereken "hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk" ilkesine aykırı hareket ettiği öğrenildi.

Bariyerli önlem ve basına giriş engeli

Yenilenecek seçim öncesinde sabahın erken saatlerinden itibaren polis ekipleri Üsküdar Belediyesi hizmet binası çevresini demir bariyerlerle kapattı ve bölgede geniş güvenlik önlemleri aldı. Belediye binasına giriş çıkışlar sıkı denetime tabi tutulurken, süreci takip etmek üzere adrese gelen basın mensuplarının içeri girişlerinde engellemelerle karşılaştığı bildirildi.

Çoğunluk sağlanamadı, karar 8 Eylül'e kaldı

Meclis salonunda salt çoğunluğun oluşmaması üzerine saat 10.30 sıralarında oturum açılamadı. Yapılan resmi bilgilendirmede, yeterli çoğunluk sağlanamadığı gerekçesiyle başkan vekilliği seçiminin 8 Eylül 2026 Salı gününe ertelendiği duyuruldu.

Belediye önünde protesto

Erteleme kararının duyurulmasının ardından belediye binası önünde toplanan kalabalık duruma tepki gösterdi. Vatandaşlar, "Direne direne kazanacağız", "Sinem Dedetaş onurumuzdur" ve "Özgür İstanbul, Özgür Türkiye" sloganları atarak bekleyişlerini sürdürdü.

Yaşlı ve engelli vatandaşlara destek sürüyor

Bakan Göktaş, yazılı açıklamasında, yaşlı ve engelli bireylerin toplumsal yaşamın her alanına etkin şekilde katılabilmeleri ve kendi yaşamlarını bağımsız biçimde sürdürebilmeleri için çalışmalar yürüttüklerini ifade etti.

Eğitim, sağlık, ekonomi ve sosyal yaşam başta olmak üzere farklı alanlarda yaşlı ve engelli vatandaşların ihtiyaçlarına yönelik desteklerin sürdüğünü belirten Göktaş, yürütülen hizmetlerin insan odaklı ve hak temelli bir anlayışla devam ettiğini aktardı.

Eylül ayı ödemeleri hesaplara aktarılıyor

Engelli ve yaşlı bireylere yönelik sosyal yardım programlarının düzenli ve kapsayıcı şekilde sürdürüldüğünü belirten Göktaş, eylül ayındaki ödemelere ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Bu doğrultuda eylül ayında 5,3 milyar lira tutarında yaşlı aylığı ve 4 milyar lira tutarında engelli aylığı olmak üzere toplam 9,3 milyar lira yaşlı aylığı ve engelli aylıklarını hak sahiplerinin hesaplarına yatırmaya başladık. Ödemelerin tüm vatandaşlarımıza hayırlı olmasını diliyorum."

Aile ve Nüfus On Yılı'nda da insan odaklı ve hak temelli politikalarımızı, yaşlı ve engelli vatandaşlarımızla buluşturmaya devam ediyoruz.

Bu doğrultuda Eylül ayına ilişkin 9,3 milyar lira tutarındaki yaşlı ve engelli aylıklarını hak sahiplerinin hesaplarına yatırdık.

🔗… pic.twitter.com/0ft5dlkJFO

— T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (@tcailesosyal) September 5, 2026

Burundi ve Kuzey Makedonya'da görev değişikliği

Karara göre, Türkiye'nin Burundi nezdindeki Büyükelçisi Alp Işıklı merkeze alındı. Işıklı'nın görevden alınmasıyla boşalan Burundi Büyükelçiliğine Dışişleri Bakanlığı Teftiş Kurulu Üyesi Haydar Kerem Divanlıoğlu getirildi.

Kuzey Makedonya nezdinde Türkiye Büyükelçisi olarak görev yapan Fatih Ulusoy da merkeze alınan isimler arasında yer aldı.

12 ülkeye yeni büyükelçi atandı

Karar doğrultusunda Kaan Esener, Türkiye'nin Filipinler Büyükelçiliğine atandı. Esener, daha önce Dış Politika Danışma Kurulu Üyesi olarak görev yapıyordu.

Bahreyn Büyükelçisi Ayşe Hilal Sayan Koytak, Türkiye'nin yeni Finlandiya Büyükelçisi oldu. Bahreyn Büyükelçiliği görevine ise Cumhurbaşkanı Danışmanı Necati Sancaktutan getirildi.

Türkiye'nin Umman Büyükelçiliği görevini İran ile İlişkiler Genel Müdür Yardımcısı Hüseyin Ergani üstlenecek. Namibya Büyükelçiliğine de Fikriye Aslı Güven atandı.

Sudan Büyükelçisi Fatih Yıldız, Türkiye'nin Güney Kore Büyükelçisi olarak görevlendirildi. Gambiya Büyükelçisi Fahri Türker Oba ise yeni görev yeri olan Sudan'a atandı.

Somali Büyükelçisi Alper Aktaş, Kuzey Makedonya Büyükelçiliği görevine getirildi. Mozambik Büyükelçisi Ferhat Alkan da Türkiye'nin yeni Somali Büyükelçisi oldu.

Diplomatik Arşiv Genel Müdür Yardımcısı Özgür Gökmen, Gambiya Büyükelçiliğine atanırken, Kamu Diplomasisi ve Stratejik İletişim Genel Müdür Yardımcısı Ayça Oşafoğlu İnam ise Mozambik Büyükelçiliği görevini üstlenecek.

21 şüpheli hakkında işlem başlatıldı

Soruşturma, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Kaçakçılık, Narkotik ve Ekonomik Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütüldü. Soruşturma kapsamında 21 şüpheli hakkında gözaltı, arama ve el koyma kararı alındı.

Kararların ardından şüphelilerin yakalanması amacıyla Ankara'nın farklı noktalarında sabah saatlerinde eş zamanlı operasyon gerçekleştirildi. Operasyonda ilgili güvenlik birimleri görev aldı.

14 şüpheli yakalandı

Başsavcılık tarafından yapılan açıklamada, Cumhuriyet Başsavcılığının koordinasyonunda Ankara Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince yürütülen çalışmalar sonucunda şüphelilerin çeşitli suçlarla bağlantılı olduğuna ilişkin delillere ulaşıldığı bildirildi.

Soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında "uyuşturucu madde ticareti yapma", "uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma", "uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma" ve "fuhuş" suçlarına ilişkin deliller elde edildiği öğrenildi.

Düzenlenen operasyon sonucunda 14 şüpheli gözaltına alınırken, haklarında yakalama kararı bulunan 7 kişinin yakalanmasına yönelik çalışmaların devam ettiği aktarıldı.

Edirne'de 13 düzensiz göçmen yakalandı

Edirne genelinde gerçekleştirilen denetimlerde güvenlik güçleri, 13 yabancı uyruklunun yasa dışı yollarla Türkiye'ye giriş yaptığını belirledi.

Kontroller sırasında yakalanan düzensiz göçmenler, güvenlik güçlerindeki işlemlerinin tamamlanmasının ardından Edirne İl Göç İdaresi Müdürlüğüne gönderildi. Yakalanan kişilerin işlemlerinin ilgili birimler tarafından sürdürüldüğü bildirildi.

Kırklareli'nde 8 göçmen yakalandı

Kırklareli'nde yapılan kontrollerde ise 8 düzensiz göçmen yakalandı. Güvenlik güçlerinin denetimleri sırasında tespit edilen kişilerin de gerekli işlemleri gerçekleştirildi.

Yakalanan kişiler, işlemlerinin ardından Pehlivanköy Geri Gönderme Merkezine teslim edildi.

Edirne ve Kırklareli'nde yapılan çalışmalar sonucunda toplam 21 düzensiz göçmen yakalanırken, kişilerin ilgili göç idaresi birimlerine sevk edildiği belirtildi.

Yumaklı, denetimlerde mevzuata aykırı durum tespit edilen işletmelere toplam 186,5 milyon lira para cezası kesildiğini, 49 işletme hakkında ise suç duyurusunda bulunulduğunu belirtti.

Ağustosta 100 bin 128 gıda denetimi yapıldı

Bakan Yumaklı, konuya ilişkin değerlendirmesini sosyal medya hesabından paylaştı. Gıda güvenilirliğinin sağlanması için denetimlerin ülke genelinde aralıksız sürdüğünü belirten Yumaklı, 1-31 Ağustos tarihleri arasında gıda işletmelerine yönelik gerçekleştirilen kontrollerin sayısını açıkladı.

Bu kapsamda ekipler tarafından bir ay içerisinde toplam 100 bin 128 denetim yapıldı. Kontroller sonucunda uygunsuzluk tespit edilen işletmelere yönelik gerekli yaptırımlar uygulandı.

Uygunsuzluk tespit edilen işletmelere ceza verildi

Denetimlerin sonuçlarına ilişkin bilgi veren Yumaklı, kurallara aykırı uygulamaların belirlendiği işletmelere toplam 186,5 milyon lira para cezası uygulandığını aktardı.

Bakan Yumaklı ayrıca, yapılan kontroller sonucunda 49 işletme hakkında adli süreç başlatılması amacıyla suç duyurusunda bulunulduğunu ifade etti.

Yumaklı, denetimlerin hem tüketicilerin güvenilir gıdaya erişimini korumayı hem de mevzuata uygun faaliyet gösteren işletmelerin haklarını gözetmeyi amaçladığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Uygunsuzluk tespit edilen işletmelere 186,5 milyon lira para cezası uygulanırken, 49 işletmeyle ilgili suç duyurusunda bulunduk. İşini hakkıyla yapan dürüst esnafımızın hakkını korurken, vatandaşlarımızın gıdasına hile karıştıranlara karşı mücadelemiz kararlılıkla sürecek."

🛡️ Vatandaşlarımızın güvenilir gıdaya erişimini sağlamak için denetimlerimize aralıksız devam ediyoruz.

📊 1-31 Ağustos tarihleri arasında yurt genelinde gıda işletmelerine yönelik 100 bin 128 denetim gerçekleştirdik.

⚠️ Denetimler sonucunda uygunsuzluk tespit edilen… pic.twitter.com/j7a8i6NXhY

— İbrahim Yumaklı (@ibrahimyumakli) September 5, 2026

Kurumsal yatırımcılar için stopaj düzenlemesi

Düzenlemeyle, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesi kapsamında yerli ve yabancı kurumsal yatırımcıların tabi olduğu stopaj uygulamasında değişikliğe gidildi.

Buna göre, para piyasası fonları ile unvanında “para piyasası” ibaresi bulunan serbest fonların katılma paylarından elde edilen kazançlar için daha önce yüzde 0 olarak uygulanan tevkifat oranı yüzde 10'a yükseltildi.

Yeni oran yalnızca söz konusu fonlardan elde edilen kazançlar için uygulanacak. Yerli ve yabancı kurumsal yatırımcıların para piyasası fonları dışındaki diğer kazançlarında ise yüzde 0'lık tevkifat uygulaması devam edecek.

Yerli ve yabancı yatırımcılar arasındaki fark

Yerli kurumsal yatırımcıların para piyasası fonlarından elde ettiği kazançlar üzerinden kesilecek yüzde 10'luk tevkifat, üçer aylık vergilendirme dönemlerinde beyan edilen geçici vergiden mahsup edilebilecek.

Yabancı kurumsal yatırımcılar açısından ise yapılan yüzde 10'luk kesinti nihai vergi niteliğinde olacak. Böylece iki yatırımcı grubu bakımından stopajın vergilendirme sürecindeki uygulanma şekli farklılaşacak.

Öte yandan, yerli ve yabancı gerçek kişilerin yatırım fonu katılma paylarından elde ettikleri kazançlara uygulanan yüzde 17,5 oranındaki tevkifatta herhangi bir değişiklik yapılmadı.

Yeni katılma paylarında oran doğrudan uygulanacak

Oran değişikliğinin hangi kazançlara uygulanacağı konusunda ise kademeli bir yöntem benimsendi.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra satın alınacak yeni katılma paylarından elde edilen kazançlar, doğrudan yüzde 10'luk tevkifat oranına tabi olacak.

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Yapılan değişiklikle, dağıtım şirketlerinin AR-GE bütçelerinden karşılanabilecek gider ve harcamaların kapsamı yeniden tanımlandı. Böylece araştırma ve geliştirme faaliyetleri sonucunda geliştirilen ürün, yazılım, ekipman, sistem, malzeme ve teknolojilerin üretim ve ticarileştirme öncesindeki süreçlerine ilişkin çeşitli harcamalar destek kapsamına alındı.

ÜR-GE faaliyetlerinde destek kapsamı genişletildi

Yeni düzenlemeye göre ÜR-GE harcamaları; seri üretim öncesinde prototip geliştirilmesi, doğrulama ve geçerleme testlerinin yapılması, yazılım performansı ve siber güvenlik testleri, pilot uygulamalar ve sertifikasyon süreçleri gibi çalışmalar için kullanılabilecek.

Bunun yanı sıra saha demonstrasyonları, yerlileştirme faaliyetleri, yazılım geliştirme, lisanslama ve entegrasyon çalışmaları da destek kapsamında değerlendirilecek. Dijital platform geliştirme, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması, tip testleri, akreditasyon sertifikaları ve ticarileştirme öncesi olgunlaştırma faaliyetlerine yönelik giderler de AR-GE bütçelerinden karşılanabilecek.

Dağıtım şirketlerinin bu kapsamda gerçekleştireceği ÜR-GE faaliyetlerinin finansmanı, ilgili mevzuat doğrultusunda belirlenen ve EPDK Kurulu tarafından onaylanan AR-GE bütçesinden sağlanacak. ÜR-GE çalışmalarına komisyonun onayının ardından başlanabilecek.

Destek miktarını aşan harcamalara da imkan

İlgili kurum veya kuruluşlardan alınan destek tutarını aşan gider ve harcamalar da belirli koşullarda AR-GE bütçesinden karşılanabilecek. Bunun için söz konusu giderlerin, dağıtım şirketinin proje bütçesinde desteklenmeyen bölümle sınırlı olması gerekecek.

Ayrıca dağıtım şirketlerinin tarife uygulama dönemindeki AR-GE bütçesinin yüzde 10'una kadar gerçekleşen gider ve harcamalar da AR-GE bütçesinden karşılanabilecek.

Başvuru sırasında reddedilen projeler kapsamında makul bulunan giderler ile AR-GE Merkezi, Tasarım Merkezi ve Kuluçka Merkezi kurulmasına yönelik harcamalar da belirlenen şartların sağlanması halinde destek kapsamına alınabilecek.

Girişimcilik çalışmaları, kuluçka merkezleri ve hızlandırma programlarının yanı sıra fikir yarışmaları, eğitim ve yaygınlaştırma faaliyetleri de düzenleme kapsamında yer alacak. Ulusal ve uluslararası fuarlar, etkinlikler ve teknoparklara ilişkin giderler de destek kapsamında değerlendirilebilecek.

Komisyon tarafından onaylanan bir AR-GE projesinin tamamlanmasının ardından patent alınması durumunda, dağıtım şirketinin AR-GE bütçesine ilave kaynak aktarılabilecek.

Bu kapsamda patent başına, onaylanan proje bütçesinin yüzde 5'ine karşılık gelen tutar AR-GE bütçesine eklenecek. Ancak bu miktar proje başına 1 milyon 500 bin lirayı geçemeyecek.

Belirlenen tutar, 2026 yılı Temmuz ayına ait Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) değerine endekslenecek ve patentin alındığı aydaki TÜFE değeri dikkate alınarak güncellenecek.

ÜR-GE başvuru süreci yeniden düzenlendi

Düzenlemeyle ÜR-GE faaliyetleri için uygulanacak başvuru takvimi de değiştirildi. Buna göre, ilgili AR-GE projesinin sonuç raporunun sunulmasının ardından üç ay içerisinde ÜR-GE faaliyeti için başvuru yapılması gerekecek.

ÜR-GE çalışmalarına ise komisyon tarafından onay verilmesinin ardından başlanabilecek.

TÜFE hesaplamasında yeni dönem

EPDK, AR-GE ve ÜR-GE harcamalarının hesaplanmasında kullanılan TÜFE uygulamasında da değişikliğe gitti.

Buna göre AR-GE harcamasının bütçe teklifinde, ilgili projenin başvuru tarihinden önceki aya ait TÜFE değeri esas alınacak. Harcama aşamasında ise fiili harcamanın yapıldığı aydan önceki aya ilişkin TÜFE değeri üzerinden hesaplama yapılacak.

Kurum'a gerçekleştirilen tüm başvurular kapsamında hazırlanacak bütçe ve harcamalarda da başvuru tarihinden önceki aya ait TÜFE değeri dikkate alınacak.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!