"Yalan ve yanlış haberleri sabırla takip ettim"

Gündemdeki iddialara değinen Dikbayır, süreci sabırla izlediğini ifade ederek şu açıklamayı yaptı:

"Nihayet bugün 14 Ağustos. Hakkımda kirli bilgiler üzerinden üretilen yalan ve yanlış haberleri, yorumları, dedikoduları ve paylaşımları büyük bir sabırla takip ettim. Biliyorum ki bu kirli siyaset arenasında bunlar yapılmaya devam edecek."

"Kimin dost kimin düşman olduğu ortaya çıkıyor"

Yaşananların kendisine önemli bir hayat tecrübesi kattığını belirten Dikbayır, sözlerini şöyle tamamladı:

"Ancak böyle süreçlerin insana kattığı önemli bir tecrübe de var. Kimin dost, kimin düşman; kimin samimi, kimin riyakar olduğunu daha açık görüyorsunuz. Yaşanan her şey, hayat tecrübemize yeni bir ders daha ekliyor. Ben ise bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da doğru bildiklerimi yapmaya, inandıklarımı söylemeye devam edeceğim. Gerisini Allah’a havale ediyorum."

Düşen İHA'nın sınırdan yaklaşık 5 kilometre uzaklıktaki bir bölgeye isabet ettiği belirtildi. Olayda can kaybı veya maddi hasar meydana gelmediği kaydedilirken, İHA'nın düşük irtifada uçması nedeniyle radar sistemleri tarafından tespit edilemediği aktarıldı.

İHA'nın düştüğü bölgede yangın çıktı

Romanya Savunma Bakanlığının açıklamasında, İHA'nın düşmesinin ardından bir patlama meydana geldiği ve sonrasında yangın çıktığı belirtildi. Bölgeye sevk edilen itfaiye ekiplerinin yangına müdahale ettiği bildirildi.

Ekiplerin olayın meydana geldiği alandaki çalışmalarını sürdürdüğü ifade edildi. İHA'nın düşüşü sırasında çevrede herhangi bir can kaybı veya maddi zarar oluşmadığı bilgisi paylaşıldı.

İHA'nın hangi ülkeye ait olduğu araştırılıyor

Romanya makamları, ormanlık alana düşen İHA'nın hangi ülkeye ait olduğunun henüz tespit edilemediğini açıkladı. Olay yerinde yürütülen çalışmalar kapsamında aracın özellikleri ve düşüş nedenine ilişkin incelemelerin devam ettiği bildirildi.

İHA'nın Ukrayna sınırına yakın bir noktaya düşmesi nedeniyle olayla ilgili güvenlik birimlerinin incelemeleri de sürüyor. Yetkililer, saha çalışmalarının tamamlanmasının ardından aracın menşeine ilişkin daha fazla bilgi elde edilmesinin beklendiğini belirtti.

Tulcea'da 90 dakikalık kırmızı uyarı verildi

Romanya Acil Durum Müdürlüğü de olayın ardından Tulcea bölgesinde güvenlik tedbiri uygulandığını bildirdi. Açıklamaya göre bölgede 90 dakika boyunca "kırmızı uyarı" ilan edildi.

Uyarının, İHA'nın düşmesi ve bölgede meydana gelen patlama ile yangının ardından uygulandığı belirtildi. Olayla ilgili saha çalışmaları devam ederken, Romanya makamlarının gelişmeleri takip ettiği kaydedildi.

"Gördüğüm lüzum üzerine istifa ediyorum"

Ayrılık kararına ilişkin kısa ve net bir açıklama yayımlayan Karakaş, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

"Kurucusu ve milletvekili olduğum İYİ Partiden, gördüğüm lüzum üzerine istifa ediyorum."

İYİ Parti'nin Meclis'teki sandalye sayısı 27'ye düştü

Ömer Karakaş’ın istifasının ardından İYİ Parti’nin Meclis'teki temsil sayısı bir eksilerek 27'ye düştü. İstifasını duyuran Karakaş'ın Meclis çalışmalarına bağımsız milletvekili olarak devam etmesi bekleniyor.

Program kapsamında 4 devlet tahvili yeniden ihraç edilirken, 1 dolar cinsi devlet tahvili ile 1 dolar cinsi kira sertifikasının doğrudan satışı yapılacak.

İlk ihaleler 17 Ağustos'ta yapılacak

Bakanlığın takvimine göre ilk işlemler 17 Ağustos Pazartesi günü gerçekleştirilecek. Bu kapsamda 3 yıl vadeli, 1232 gün süreli devlet tahvilinin yeniden ihracı yapılacak.

Söz konusu tahvil 6 ayda bir kupon ödemeli ve değişken faizli olarak ihraç edilecek. Aynı gün 4 yıl vadeli, 1414 gün süreli ve 6 ayda bir kupon ödemeli Türk lirası gecelik referans faiz oranına (TLREF) endeksli devlet tahvilinin de yeniden ihracı gerçekleştirilecek.

Böylece haftanın ilk işlem gününde iki farklı özellikteki devlet tahvili yatırımcılara yeniden sunulmuş olacak.

18 Ağustos'ta iki tahvil yeniden ihraç edilecek

Hazine ve Maliye Bakanlığının ihraç programı 18 Ağustos Salı günü de iki yeniden ihraçla devam edecek. İlk işlemde 4 yıl vadeli, 1358 gün süreli TÜFE'ye endeksli devlet tahvili yeniden ihraç edilecek.

Bu tahvilde kupon ödemeleri 6 ayda bir yapılacak. Aynı gün 9 yıl vadeli, 3304 gün süreli sabit kuponlu devlet tahvilinin yeniden ihracı da gerçekleştirilecek.

9 yıllık tahvilin de kupon ödemeleri 6 ayda bir yapılacak. Böylece 18 Ağustos'taki işlemlerde farklı vade ve faiz yapısına sahip iki devlet tahvili yeniden ihraç edilmiş olacak.

20 Ağustos'ta dolar cinsi iki satış yapılacak

Haftanın son borçlanma işlemleri 20 Ağustos Perşembe günü gerçekleştirilecek. Bakanlık bu tarihte dolar cinsi iki farklı menkul kıymetin doğrudan satışını yapacak.

İlk işlemde 1 yıl vadeli, 364 gün süreli ve 6 ayda bir kupon ödemeli dolar cinsi devlet tahvilinin doğrudan satışı gerçekleştirilecek. Aynı gün 1 yıl vadeli ve 364 gün süreli dolar cinsi kira sertifikasının da doğrudan satışı yapılacak.

Kira sertifikasında ödemeler 6 ayda bir gerçekleştirilecek. Böylece Bakanlığın gelecek haftaki iç borçlanma programında Türk lirası cinsi devlet tahvillerinin yanı sıra dolar cinsi devlet tahvili ve kira sertifikası da yer alacak.

Bir kişiden 1 milyon 550 bin lira değerinde kripto para aldıkları tespit edilen 9 şüpheli gözaltına alındı. Şüphelilerden 4'ü çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklanırken, 5 kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Kripto para hareketleri blokzincir üzerinden takip edildi

Batman Valiliğinden yapılan açıklamaya göre, şüphelilerin internette yatırım grubu kurarak bir kişiye sahte kripto para sattığı belirlendi. Şüphelilerin bu yöntemle mağdurun 1 milyon 550 bin lira değerindeki kripto varlığını aldığı tespit edildi.

İhbar üzerine Batman İl Jandarma Komutanlığı Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri çalışma başlattı. Ekipler, gelişmiş Kripto Varlık Takip Analiz Sistemi üzerinden suç gelirinin blokzincir üzerindeki hareketlerini inceledi.

Yürütülen dijital takip sonucunda şüphelilerin kimlik ve adres bilgilerine ulaşıldı. Yapılan incelemelerde 9 kişinin "bilişim sistemlerini kullanmak suretiyle nitelikli dolandırıcılık" suçunu işlediği belirlendi.

4 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi

Jandarma ekipleri tarafından belirlenen şüphelilerin yakalanması amacıyla Batman merkezli olmak üzere İstanbul, Ankara ve Mersin'de eş zamanlı operasyon gerçekleştirildi. 11 Ağustos'ta düzenlenen operasyonlarda 9 şüphelinin tamamı gözaltına alındı.

Şüphelilerin adreslerinde yapılan aramalarda suçla bağlantılı olduğu değerlendirilen çok sayıda materyal bulundu. Aramalarda 1 soğuk kripto cüzdanı, 14 cep telefonu, 6 dizüstü bilgisayar, 13 SIM kart ve 2 USB bellek ele geçirildi.

Aramalarda ayrıca suç gelirinden elde edildiği değerlendirilen 3 kilo 420 gram altın ile 3 adet alacak-verecek notunun bulunduğu defter de bulundu.

Şüphelilerin mal varlıklarına el konuldu

Soruşturmanın "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" yönüyle de sürdürüldüğü bildirildi. Bu kapsamda şebekeye ait olduğu belirlenen 262 banka hesabı ile 8 kripto cüzdanına el konuldu.

Soruşturma kapsamında ayrıca 3 bin 420 gram altın, 7 araç ve 8 taşınmaz hakkında da el koyma işlemi uygulandı. Böylece operasyon kapsamında yalnızca dijital varlıklar değil, suç gelirinden elde edildiği değerlendirilen farklı mal varlıkları da incelemeye alındı.

4 şüpheli tutuklandı

Jandarmadaki işlemleri tamamlanan 9 şüpheli adliyeye sevk edildi. Şüphelilerden 4'ü çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Diğer 5 şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Soruşturmanın, ele geçirilen dijital materyaller, banka hesapları, kripto cüzdanları ve diğer mal varlıklarına ilişkin incelemelerle sürdürüldüğü bildirildi.

Marmara'da fırtına ne zaman başlayacak?

Marmara'da rüzgarın bugün öğle saatlerinden itibaren kuzey ve kuzeydoğu yönlerden esmesi bekleniyor. Meteoroloji, rüzgarın 6 ila 8 kuvvetinde fırtına şeklinde etkili olacağını bildirdi.

Bölgede beklenen fırtınanın cumartesi günü akşam saatlerinden sonra etkisini kaybetmesi öngörülüyor.

Kuzey Ege'de fırtına uyarısı

Kuzey Ege'de fırtınanın yarın günün ilk saatlerinden itibaren başlaması bekleniyor. Rüzgarın kuzey ve kuzeydoğu yönlerden 6 ila 8 kuvvetinde esmesi tahmin ediliyor.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Kuzey Ege'deki fırtınanın akşam saatlerinden sonra sona ermesinin beklendiğini açıkladı.

Orta Ege'nin açıklarında da kuvvetli rüzgar bekleniyor

Orta Ege'nin açıklarında ise rüzgarın bugün akşam saatlerinden sonra kuzey ve kuzeybatı yönlerden fırtına şeklinde esmesi bekleniyor. Rüzgarın kuvvetinin 6 ila 8 seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor.

Orta Ege'de etkili olması beklenen fırtınanın, cumartesi günü gece saatlerinde sona ereceği öngörülüyor.

Ulaşımda aksamalara karşı dikkatli olunması istendi

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün açıklamasında, fırtına nedeniyle yaşanabilecek olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması gerektiği belirtildi. Özellikle ulaşımda meydana gelebilecek aksamalara karşı gerekli önlemlerin alınması istendi.

Bugün itibarıyla bazı il milli eğitim müdürlükleri kesin sonuç listelerini, bazıları ise taslak sonuç listelerini resmi internet sitelerinden yayımladı. Trabzon, Osmaniye, Bingöl, Denizli, Şanlıurfa ve Yalova sonuçlarını duyuran iller arasında yer alırken; Adana, Aydın, Manisa, Mersin, Sinop, Hatay ve Ordu gibi bazı illerde taslak listeler yayımlandı.

Bu nedenle “İlk defa yönetici atama sonuçları açıklandı mı?” sorusunun yanıtı, 14 Ağustos itibarıyla evet, il bazında sonuç duyuruları yapılmaya başladı şeklinde verilebilir. Ancak her ilde aynı anda kesin liste yayımlanmış değil. Adayların kendi görev yaptıkları veya tercih yaptıkları ilin milli eğitim müdürlüğünün resmi duyurusunu kontrol etmesi gerekiyor.

İlk defa yönetici atama sonuçları açıklandı mı?

MEB’in 2026 yılı ilk defa yönetici görevlendirme takvimine göre sonuçların 12 Ağustos’ta açıklanması planlandı. İlk defa yönetici olarak görevlendirilen öğretmenlerin göreve başlatılacağı tarih ise 14 Ağustos olarak belirlendi.

14 Ağustos sabahından itibaren il milli eğitim müdürlüklerinin internet sitelerinde sonuç duyuruları peş peşe yayımlanmaya başladı. Örneğin Trabzon İl Milli Eğitim Müdürlüğü, 14 Ağustos saat 09.49'da 2026 Yılı İlk Defa Yönetici Görevlendirme Sonuçları başlıklı duyuruyu yayımladı. Denizli'de de aynı gün sonuç listesine erişim sağlandı. Osmaniye İl Milli Eğitim Müdürlüğü ise müdürlük sonuçlarının yayımlandığını duyurdu.

Bingöl'de de İlk Defa Yönetici Görevlendirme Sonuç Listesi (2026) başlığıyla duyuru yayımlandı. Yalova İl Milli Eğitim Müdürlüğü ise müdür ve müdür yardımcısı kadrolarına ilişkin görevlendirme sonuçlarına erişim bağlantısını paylaştı.

Dolayısıyla adayların yalnızca merkezi MEB duyurularını değil, kendi illerinin milli eğitim müdürlüğü sayfasını da takip etmesi gerekiyor.

Hangi illerde yönetici görevlendirme sonuçları yayımlandı?

14 Ağustos 2026 itibarıyla resmi MEB sitelerinde farklı statülerde sonuç duyuruları bulunuyor.

Kesin sonuç duyurusu yayımlayan illerden bazıları:

• Trabzon

• Osmaniye

• Bingöl

• Denizli

• Şanlıurfa

• Yalova

Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü, müdür yardımcısı listesine ilişkin sonuç duyurusunu yayımlarken; Yalova'da müdür ve müdür yardımcısı kadrolarına ilişkin görevlendirme sonuçlarına erişim bağlantısı paylaşıldı.

Taslak sonuç listesi yayımlayan illerden bazıları ise şöyle:

• Adana

• Aydın

• Manisa

• Mersin

• Sinop

• Hatay

• Ordu

• Afyonkarahisar

Örneğin Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü taslak sonuç listesini 14 Ağustos saat 09.31'de yayımladı. Aydın'da da aynı gün 10.39'da taslak liste duyuruldu. Mersin'de müdür ve müdür yardımcısı görevlendirmelerine ilişkin taslak listeler paylaşılırken, Sinop'ta da taslak atama sonuç listesi erişime açıldı.

Buradaki “taslak” ifadesine özellikle dikkat edilmesi gerekiyor. Taslak liste ile kesin sonuç aynı anlama gelmiyor. Bu nedenle adayların resmi duyuruda listenin niteliğini kontrol etmesi önemli.

MEB yönetici atama sonuçları nereden sorgulanır?

MEB yönetici atama sonuçları için adayların ilk olarak Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü ve kendi il milli eğitim müdürlüklerinin resmi internet sitelerini kontrol etmesi gerekiyor.

Sonuçların il bazında yayımlanması nedeniyle tek bir il listesinin bütün adayların durumunu göstermesi söz konusu değil. Adayın tercih yaptığı ilde yayımlanan resmi sonuç duyurusundaki bağlantı üzerinden ilgili listeye ulaşılması gerekiyor.

Özellikle arama motorlarında sonuç sorgulama adı altında çıkan üçüncü taraf sitelerden uzak durulması ve kişisel bilgilerin yalnızca meb.gov.tr uzantılı resmi sistemlerde kullanılması gerekiyor.

MEBBİS üzerinden ilk defa yönetici sonucu görülebilir mi?

MEBBİS, Milli Eğitim Bakanlığı personelinin birçok işlemi için kullandığı resmi platformlardan biri. Ancak ilk defa yönetici görevlendirme sonuçlarının hangi ekran üzerinden gösterileceği konusunda adayların MEB tarafından yapılan güncel duyuruyu esas alması gerekiyor.

Sonuçlar il milli eğitim müdürlüklerinin resmi sitelerinde listeler halinde yayımlanabildiği için adayın doğrudan kendi iline ait duyuruyu kontrol etmesi en güvenilir yöntemlerden biri.

MEB Personel Genel Müdürlüğü de yönetici görevlendirme sürecine ilişkin resmi takvimi yayımlayan birim olarak sürecin temel kaynağı konumunda.

2026 ilk defa yönetici görevlendirme takviminde hangi tarihler yer aldı?

MEB'in 2026 yılı takviminde yönetici görevlendirme süreci birkaç aşamadan oluştu. Müdür ve müdür yardımcılığı boş bulunan eğitim kurumlarının duyurulması 2 Temmuz'da yapıldı.

Ardından adayların Eğitim Kurumları Yönetici Yetiştirme Programı başvuruları 3-7 Temmuz tarihleri arasında alındı. Program kapsamında eğitimler 16-23 Temmuz'da gerçekleştirildi. Sürecin devamında adaylar tercih aşamasına geçti.

Resmi takvimde sonuç ve göreve başlama açısından öne çıkan tarihler şöyle:

• 7-10 Ağustos 2026: İlk defa yönetici görevlendirme tercihleri

• 7-11 Ağustos 2026: Tercihlerin onaylanması

• 12 Ağustos 2026: Görevlendirme sonuçlarının duyurulması

• 14 Ağustos 2026: İlk defa yönetici olarak görevlendirilenlerin göreve başlatılması

MEB, sonuçların duyurulması için 12 Ağustos tarihini, göreve başlatma için ise 14 Ağustos tarihini belirledi.

Müdür ve müdür yardımcısı sonuçları neden il il yayımlanıyor?

İlk defa yönetici görevlendirme sürecinde eğitim kurumlarının ihtiyaçları ve adayların tercihleri doğrultusunda yerleştirmeler gerçekleştiriliyor. Bu nedenle sonuçların il milli eğitim müdürlüklerinin duyuru kanallarından yayımlanması adayların kendi sonuçlarına ulaşmasını sağlıyor.

14 Ağustos'ta yayımlanan duyurular da bu sürecin il bazında ilerlediğini gösteriyor. Trabzon'da doğrudan görevlendirme sonuçları paylaşılırken Adana ve Aydın gibi bazı illerde taslak listeler yayımlandı. Mersin'de ise müdür ve müdür yardımcısı için ayrı taslak listeler duyuruldu.

Bu nedenle bir ilde sonuç listesinin yayımlanmış olması, Türkiye genelindeki tüm adayların aynı listede sonuçlarını görebileceği anlamına gelmiyor.

İlk defa yönetici olarak görevlendirilenler ne zaman göreve başlayacak?

MEB'in resmi takvimine göre ilk defa yönetici olarak görevlendirilen öğretmenlerin 14 Ağustos 2026'dan itibaren göreve başlatılması planlandı. Bu tarih, sonuçların açıklanmasının ardından yeni görev yerlerinde sürecin başlaması açısından önem taşıyor.

Görevlendirilen adayların sonuç listelerinde yer alan okul ve görev bilgilerini dikkatle incelemesi gerekiyor. Özellikle müdür ve müdür yardımcılığı görevlendirmelerinde adayların hangi eğitim kurumuna yerleştirildiği sonuç listelerinde belirtiliyor.

Taslak sonuç listesi ile kesin sonuç arasındaki fark nedir?

14 Ağustos itibarıyla bazı illerde yayımlanan duyurularda özellikle “taslak liste” ifadesinin kullanıldığı görülüyor. Adana, Aydın, Manisa, Mersin, Sinop, Hatay ve Ordu gibi illerde bu nitelikte listeler yayımlandı.

Taslak listede adının bulunması, adayın mutlaka nihai sonuçta aynı şekilde görevlendirileceği anlamına gelmeyebilir. Bu nedenle adayların ilgili il milli eğitim müdürlüğünün daha sonra yayımlayacağı kesin duyuruyu da takip etmesi gerekiyor.

Buna karşılık Trabzon, Osmaniye, Bingöl, Denizli ve Yalova gibi illerde doğrudan görevlendirme sonuçları başlığıyla duyurular yayımlandı.

Sonuç sorgularken nelere dikkat edilmeli?

Adayların sonuçlarını kontrol ederken öncelikle duyurunun resmi MEB internet sitesinde yayımlandığından emin olması gerekiyor. Sonuç listelerinde adayın görevlendirildiği kurum, görev türü ve ilgili diğer bilgiler yer alabiliyor.

Sonuç ekranına ulaşılamaması durumunda ise aynı sayfanın yoğunluk nedeniyle geçici olarak açılmaması ihtimali göz önünde bulundurulabilir. Böyle bir durumda adayların kişisel bilgilerini farklı internet sitelerine girmek yerine resmi MEB sayfalarını yeniden kontrol etmesi daha güvenli olacaktır.

Özetle; 14 Ağustos 2026 itibarıyla ilk defa yönetici görevlendirme sonuçları il bazında yayımlanıyor. MEB'in resmi takviminde sonuç tarihi 12 Ağustos olarak belirlenmiş, görevlendirilen öğretmenlerin göreve başlatılacağı tarih ise 14 Ağustos olarak açıklanmıştı. Bugün itibarıyla bazı illerde kesin sonuçlar, bazı illerde ise taslak listeler yayımlanmış durumda.

Adayların MEBBİS, MEB Personel Genel Müdürlüğü ve kendi il milli eğitim müdürlüklerinin resmi duyurularını takip ederek görevlendirme durumlarını kontrol etmesi gerekiyor. MEB Personel Genel Müdürlüğü'nün resmi sayfası güncel duyuruların takip edilebileceği temel kaynaklardan biri.

RTÜK 2025'te 129 müeyyide kararı aldı

RTÜK'ün 2025 Yılı Faaliyet Raporu'nda yer alan verilere göre, 1 Ocak-31 Aralık 2025 tarihleri arasında 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesi kapsamında yayın ihlalleri nedeniyle 129 müeyyide kararı verildi.

En fazla müeyyide, "toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı"yayınlara ilişkin oldu. Bu kapsamda 27 karar alındı.

Bunu, insan onuru ve özel hayatın gizliliğine ilişkin düzenlemeler kapsamında verilen 22 karar ile toplumu kin ve düşmanlığa tahrik eden veya nefret duyguları oluşturan yayınlara ilişkin 13 karar izledi.

2025'te 90 idari para cezası uygulandı

RTÜK'ün 2025'te aldığı müeyyide kararlarının türlerine göre dağılımında 90 idari para cezası, 10 program durdurma, 10 katalogdan çıkarma, 8 geçici yayın durdurma ve 2 yayın lisansı iptali yer aldı.

Raporda, bir kuruluş hakkında toplam iki kez yayın lisansı iptali müeyyidesi uygulandığı belirtildi.

RTÜK kararlarına karşı 127 dava açıldı

Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar tarafından RTÜK'ün müeyyide kararlarına karşı 2025 yılında toplam 127 dava açıldı.

Bu davaların 87'si idari para cezalarına, 23'ü izinsiz yayınlar ve diğer davalara, 9'u idari para cezası ve program durdurma tedbirine ilişkin oldu. Ayrıca geçici yayın durdurma ve yayın lisansı iptali kararlarına karşı da davalar açıldı.

41 dava RTÜK lehine sonuçlandı

Rapora göre, 2025 yılında RTÜK kararlarına ilişkin toplam 128 dava kayda geçti. Bu davaların 41'i RTÜK lehine, 28'i RTÜK aleyhine sonuçlandı.

Bir davada kısmen aleyhe, kısmen lehe karar verilirken, 3 davada karar verilmesine yer olmadığına hükmedildi. 55 dava ise derdest olarak kayıtlara geçti.

2026'nın ilk 6 ayında 112 milyon TL'lik ceza

RTÜK Üyesi Tuncay Keser'in aktardığı verilere göre, 2026'nın ilk altı ayında yayın içerikleri nedeniyle 41 yaptırım kararı alındı.

Bu kapsamda 39 idari para cezası uygulanırken cezaların toplam tutarı 112 milyon 75 bin TL oldu. Ayrıca 2 uyarı yaptırımı uygulandı.

18 televizyon kanalına 108,8 milyon TL ceza

2026'nın ilk altı ayında 30 yaptırım kararı 18 televizyon kanalına uygulandı. Bu kanallara verilen cezaların toplam tutarı 108,8 milyon TL olarak açıklandı.

En fazla yaptırım NOW TV'ye 5, Halk TV'ye 4, Sözcü TV'ye 3, Kanal D, Show TV ve Malatya Vuslat TV'ye ise 2'şer kez uygulandı. ATV, Star TV, TV8, Beyaz TV, Koza TV, CNBC-e, beIN Sports 1, TLC, Ulusal 1, Kanal 26, Ekintürk TV ve Yıldız EN hakkında da birer yaptırım kararı verildi.

Dijital platformlara da yaptırım uygulandı

RTÜK'ün 2026'nın ilk altı ayında dijital platformlara yönelik yaptırımları da dikkat çekti.

HBO Max'e 2 idari para cezası ve 2 katalogdan çıkarma yaptırımı uygulanırken, Netflix, Prime Video, MUBİ, Disney+ ve Spotify'a birer idari para cezası ve birer katalogdan çıkarma yaptırımı verildi.

Dijital platformlara uygulanan cezaların toplamı 2,8 milyon TL oldu. Radyo kuruluşlarına ise toplam 360 bin TL ceza kesildi.

"Yaptırımlar dizilere ve gündüz kuşağı programlarına kaydı"

RTÜK Üyesi Tuncay Keser, 2025'in gazetecilik ve habercilik açısından zor bir yıl olduğunu belirterek, 2026'nın ilk altı ayında yaptırımların ağırlık merkezinin değiştiğini söyledi.

Keser, dizilerde ve filmlerde şiddet ve cinsel içerikli görüntüler, gündüz kuşağı programlarında ise çocuk ve gençlerin ahlaki gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek içerikler nedeniyle 15 ayrı medya hizmet sağlayıcı kuruluşa 27 yaptırım uygulandığını belirtti.

Keser ayrıca haber ve yorum programlarında eleştiri sınırının aşılması ve tarafsızlık ilkesinin ihlali gerekçeleriyle 4 kanala 7 ayrı ceza verildiğini ifade etti.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nda ilk adım Sekretarya

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından 7 Temmuz'da Mekke'de imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması ile üç ülke arasındaki savunma iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Anlaşmaya göre, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırı, diğer üç ülkeye de yapılmış sayılacak. Anlaşmanın temel amacı, taraflar arasında kolektif caydırıcılığı güçlendirmek olarak ifade ediliyor.

Anlaşmanın savunma amaçlı olduğu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığı belirtilirken, diğer ülkelerin katılımına da açık olduğu aktarılıyor.

Sekretarya başkanlığı üç yılda bir değişecek

Anlaşma kapsamında atılması beklenen ilk somut adım Sekretarya'nın kurulması olacak.

Edinilen bilgilere göre Sekretarya başkanlığı, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında üç yıllık dönemlerle dönüşümlü olarak yürütülecek. İlk dönem başkanlığının Pakistan'a verilmesi beklenirken, Pakistan'ın ardından görevi sırasıyla Suudi Arabistan ve Türkiye'nin üstlenmesi öngörülüyor.

Ortak karar kurulları oluşturulacak

Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında üç ülke arasında ortak kararların alınacağı kurulların oluşturulması planlanıyor.

Söz konusu kurulların yılda iki kez toplanması öngörülüyor. Toplantılarda Dışişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı'nın yer alması bekleniyor.

Ortak karargah kurulması planlanmıyor

Anlaşma kapsamında üç ülkenin ortak kullanacağı bir karargah kurulmasının planlanmadığı bildirildi.

Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için taraf ülkelerdeki iç hukuk süreçlerinin tamamlanması gerekiyor. Anlaşmanın ayrıntılı metninin TBMM'ye sunulabileceği, bazı bölümlerin ise gizli tutulabileceği ifade ediliyor.

Türkiye'de muz üretiminin 2000'li yıllardaki 30 bin tonluk seviyesinden sera destekleri ve korumacı gümrük vergileri sayesinde bugün yaklaşık 1 milyon tona ulaştığını belirten üreticiler, yerli arzın ülke ihtiyacını karşılayacak güce sahip olduğuna dikkat çekti. Üreticiler, sektörün korunmaması durumunda seraların sökülmek zorunda kalacağı uyarısında bulundu.

"Maliyet 42 TL, satış fiyatı 8 ila 25 TL"

Anamur Muz Üreticileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Salim Erdem, 1 kilogram muzun üretim maliyetinin 42 lirayı bulduğunu, ancak üreticinin kalitesine göre ürününü 8, 15 ve 25 lira bandında güçlükle satabildiğini vurguladı.

Yerli üretimin her yıl 2 milyar dolarlık döviz çıkışını engellediğini hatırlatan Erdem, Ticaret Bakanlığı'na seslenerek şu ifadeleri kullandı:

"İthalat firmaları yeniden lobi oluşturup Ticaret Bakanlığı'nda çalışma yapıyorlar. Bakanımız Sayın Ömer Bolat'tan yerli muz üreticisinin yanında olmasını istiyoruz. İthal muz lobilerinin 'halka ucuz muz yedireceğiz' vaatlerine inanılırsa, rekabet gücümüz kalmadığı için gümrük vergileri kalktığında mecburen seralarımızı sökeceğiz ve halkımız muz yiyemeyecektir."

Salim Erdem, yerli üreticinin sürdürülebilirliği için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Ticaret Bakanlığı'ndan taleplerini şu maddelerle sıraladı:

"Gümrük vergileri yüzde 145,8 olarak uygulanmalı. Irak, İran ve Suriye'de muzları sıkı bir denetim altına alınmalı, ülkemize bu muzların kontrolsüz şekilde sürülmemesi sağlanmalı. Mersin Limanı'nın Muz İhtisas Gümrüğü'ne çevrilerek ithal edilen muzlar kırmızı hatlarda kontrol alanına alınarak kontrollerinin daha da sıkılaştırılması sağlanmalı. Tarihin en büyük uyuşturucu operasyonları muz konteynerlerinde Mersin Limanı'nda yapılmıştır. Zincir marketler maalesef yerli muz satmıyorlar. Yönetmelikle zincir marketlere reyonlarında en az yüzde 77 yerli muz bulundurma zorunluluğu getirilmesini istiyoruz."

"Tarih tekerrür etmesin"

Yerli üretimin desteklenmesi çağrısını yineleyen Erdem, "Ülkemizin ne kadar ihtiyacı varsa üretiriz. Yeter ki ithal muz karşısında rekabet şansımız olsun. Geçmişte yaşanan yol kazaları tekerrür etmesin. Vatandaşlarımızdan hem kendi sağlıkları hem de milli ekonomi için yerli muz tercih etmelerini istiyoruz" dedi.

Geçici ithal edilen araçlarda emeklilik belgesi değişti

Ticaret Bakanlığının Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliği Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Mevcut uygulamada, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik olan kişiler arasında yurt dışından emekli olanlara, malulen emekliler ve ön emeklilik hakkı bulunanlar da dahil olmak üzere, emeklilik belgesini ibraz etmeleri halinde araçları için 730 gün süre tanınıyor.

Yeni düzenlemeyle bu kişilerin sunması gereken emeklilik belgesinin kapsamı yeniden tanımlandı.

Yurt dışından emekliliği gösteren belgeler kabul edilecek

Yapılan değişikliğe göre, kişinin yurt dışında emekli olduğunu kanıtlaması için çalışmaya bağlı olarak hak kazandığı emekliliğin, ilgili ülkenin sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında düzenlenen bir belgeyle gösterilmesi gerekiyor.

Söz konusu belgeyle birlikte, belgenin elçilik, konsolosluk veya noter tarafından onaylanmış Türkçe tercümesi de emeklilik belgesi kapsamında kabul edilecek. Böylece geçici olarak Türkiye'ye araç getiren yurt dışı emeklilerinin sunacağı belgelerin niteliği açık şekilde düzenlenmiş oldu.

Araçları kimlerin kullanabileceği yeniden belirlendi

Tebliğ değişikliğinde, geçici olarak Türkiye'ye getirilen araçların hak sahibi dışında kullanılması konusunda da yeni esaslara yer verildi.

Turistik kolaylıklardan yararlanılarak geçici ithal edilen araçların, izin hakkı sahibinin Türkiye dışında ikamet eden eşi veya akrabası tarafından kullanılabilmesine imkan tanındı. Bu kişilerin aracın kullanımında belirlenen şartlara uyması gerekiyor.

Bunun yanı sıra, izin hakkı sahibinin araç içerisinde bulunması şartıyla, ikamet yeri Türkiye dışında olan diğer kişilerin de söz konusu aracı kullanabilmesi mümkün olacak.

Düzenlemeyle birlikte hem yurt dışından emekli olarak Türkiye'ye araç getirenlerin sunacağı belgeler hem de geçici ithal edilen araçların hak sahibi dışındaki kişilerce kullanımına ilişkin kurallar yeniden belirlenmiş oldu.

Gençlerbirliği'nden salih uçan transferi

Gençlerbirliği, son olarak Beşiktaş forması giyen Salih Uçan'ın transferini tamamladı. Başkent temsilcisi, deneyimli futbolcuyla iki sezon geçerli olacak sözleşme imzaladı.

Salih Uçan, kariyerinde farklı kulüplerde görev yaptı. 32 yaşındaki futbolcu daha önce Bucaspor, Fenerbahçe, Roma, Sion, Empoli, Alanyaspor, Başakşehir ve Beşiktaş formalarını giydi.

Salih Uçan'ın kariyerindeki takımlar

Profesyonel futbol kariyerinde Türkiye ve yurt dışında çeşitli takımlarda oynayan Salih Uçan, Bucaspor ve Fenerbahçe'nin ardından Roma'ya transfer oldu. Oyuncu kariyerinin devamında Sion ve Empoli'de de görev yaptı.

Türkiye'ye dönen Salih Uçan, Alanyaspor ve Başakşehir formalarını giydikten sonra Beşiktaş kadrosunda yer aldı. Futbolcunun yeni adresi ise Gençlerbirliği oldu.

Salih Uçan geçen sezon kaç maç oynadı?

Salih Uçan, 2025-2026 sezonunda Beşiktaş formasıyla Trendyol Süper Lig'de 19 karşılaşmada görev aldı. Orta saha oyuncusu, aynı sezon Türkiye Kupası'nda ise 4 maçta sahaya çıktı.

Gençlerbirliği'nin kadrosuna kattığı Salih Uçan, böylece kariyerindeki yeni dönemine başkent temsilcisinde başlayacak. Transfer kapsamında taraflar arasında 2 yıllık sözleşme imzalandı.

Yılın ilk yedi ayında iş cinayetlerinde yaşamını yitiren işçi sayısı ise bin 279'a yükseldi.

7 ayda bin 279 işçi hayatını kaybetti

İSİG verilerine göre 2026 yılının verilere göre, temmuz ayında en az 214 işçi hayatını kaybetti. 2026 yılının ilk yedi ayında iş cinayeti sayısı; ocak ayında 155, şubat ayında 129, mart ayında 150, nisan ayında 190, mayıs ayında 213, haziran ayında 228 ve temmuz ayında 214 olmak üzere toplam bin 279’a ulaştı.

Yılın ilk yedi ayında toplam bin 279 işçi yaşamını yitirdi.

Temmuzda en fazla ölüm sanayi sektöründe

Temmuz ayında hayatını kaybeden işçilerin sektörlere göre dağılımında sanayi sektörü ilk sırada yer aldı.

İSİG verilerine göre temmuz ayında 73 sanayi işçisi, 60 inşaat işçisi, 45 tarım işçisi ve 36 hizmet sektörü işçisi hayatını kaybetti.

42 çiftçi, besici ve arıcı yaşamını yitirdi

İSİG, yaz döneminde tarla ve bahçe çalışmalarını sürdüren, hayvanlarının bakımını ve beslenmesini yapan 42 çiftçi, besici ve arıcının da hayatını kaybettiğini bildirdi.

Temmuz ayında 12 çocuk işçi öldü

Temmuz ayında hayatını kaybedenler arasında çocuk işçiler de yer aldı.

İSİG verilerine göre 12 çocuk işçi yaşamını yitirdi. Bu çocuk işçilerin 4'ü tarım, 2'si metal, 2'si inşaat, 2'si konaklama, 1'i taşımacılık ve 1'i ise farklı bir sektörde çalışıyordu.

Aynı dönemde en az 11 kadın işçi de hayatını kaybetti. Hayatını kaybeden kadın işçilerin 5'i tarım, 2'si konaklama, 1'i gıda, 1'i çimento, 1'i sağlık ve 1'i belediye sektöründe çalışıyordu.

Ölen işçilerin yüzde 97'si sendikasız

İSİG'in açıkladığı verilerde işçilerin sendikalılık durumu da dikkat çekti.

Temmuz ayında hayatını kaybeden işçilerin yalnızca yüzde 3'ünün sendikalı, yüzde 97'sinin ise sendika üyesi olmadığı belirtildi.

"Sanatın üretimini sürdürmek imkânsız hâle geliyor"

Belediye salonlarının fahiş kira seviyelerine ulaşmasının bağımsız tiyatroların önündeki en büyük engellerden birine dönüştüğü belirtilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Sanatın kamusal bir değer olduğu, toplumun her kesimine ulaşması gerektiği söylenirken; salon kiralarının ulaştığı rakamlar, tiyatroların üretimini sürdürülebilir kılmayı imkânsız hale getirmekte, bilet fiyatlarını yükseltmek zorunda bırakmakta ve sanatı izleyiciyle buluşturma amacımızı zedelemektedir."

"Seyircinin sanata erişimi kısıtlanıyor

Açıklamada, kamusal sahnelerdeki yüksek maliyetlerin kaçınılmaz olarak bilet fiyatlarına yansıdığı, bu durumun kültürel çeşitliliği azalttığı ve seyircinin nitelikli sanata erişimini doğrudan kısıtladığı vurgulandı.

Mevcut ekonomik şartlar ve salon maliyetleri sebebiyle artık yalnızca belirli il ve salonlara gidebileceklerini duyuran topluluk, yerel yönetimlere çağrıda bulunarak salon kiralamalarında bağımsız sanatı destekleyen makul ve sürdürülebilir bir tarife politikasının uygulanması gerektiğini kaydetti.

Arama-kurtarma faaliyetleri kapsamında 416 olaya müdahale edilirken, ulaşılması güç bölgelerde bulunan 261 kişi sağlık ekiplerine teslim edilmek üzere tahliye edildi.

7 ayda 416 deniz olayına müdahale edildi

Sahil Güvenlik Komutanlığı verilerine göre ekipler, yılın ilk 7 ayında farklı nedenlerle yardım talebinde bulunan kişilere ulaşmak için çalışmalarını sürdürdü. Arızalanan teknelerde kalan, denize düşen veya acil yardım isteyen kişilerin kurtarılması için deniz ve hava araçlarından yararlanıldı.

Arama-kurtarma faaliyetlerinde bot, gemi ve helikopterler kullanılırken, operasyonlar olayın meydana geldiği bölge ve şartlara göre gerçekleştirildi. Bu çalışmaların sonucunda toplam 2 bin 257 kişi denizlerden sağ çıkarıldı. Aynı dönemde ulaşımı sınırlı bölgelerde bulunan 261 kişinin sağlık kuruluşlarına götürülmesi için tıbbi tahliye gerçekleştirildi.

En yüksek kurtarma sayısı mayısta kaydedildi

İlk 7 aylık dönemin aylık verilerinde en fazla kişinin mayıs ayında kurtarıldığı görüldü. Ocak ayında 190 kişi, şubatta 181 kişi, martta 142 kişi ve nisanda 241 kişi sağ olarak kurtarıldı.

Kurtarılan kişi sayısı mayıs ayında 571'e yükselirken, haziranda 447, temmuzda ise 485 olarak kayıtlara geçti. Böylece yalnızca mayıs, haziran ve temmuz aylarında yürütülen deniz arama-kurtarma çalışmaları sonucunda 1503 kişinin kurtarılması sağlandı.

Denizlerden 111 kişinin cansız bedeni çıkarıldı

Sahil Güvenlik ekiplerinin yılın ilk 7 ayında gerçekleştirdiği müdahalelerde 111 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Aylık rakamlara bakıldığında ocak ayında 8, şubatta 13, martta 16, nisanda 28, mayısta 9, haziranda 13 ve temmuzda 24 kişinin cesedi denizden çıkarıldı.

Bu dönemde en yüksek sayı nisan ayında kaydedilirken, temmuz ayında da 24 kişinin cansız bedenine ulaşıldı.

Yaz aylarında deniz trafiği görev yoğunluğunu artırdı

Yaz mevsiminin başlamasıyla birlikte denizlerdeki hareketliliğin artması, Sahil Güvenlik Komutanlığının görev trafiğine de yansıdı. Temmuz ayında ekipler 123 ayrı arama-kurtarma olayında görev aldı.

Temmuzdaki müdahalelerde 485 kişi sağ olarak kurtarıldı. Bu rakam, söz konusu ayı yılın ilk 7 ayındaki yoğun çalışma dönemlerinden biri haline getirdi.

Acil çağrıların ardından ekipler bölgeye sevk ediliyor

Denizlerde yaşanan kazalar veya acil durumlar için yapılan ihbarların ardından uygun ekipler olay bölgesine yönlendiriliyor. Müdahalenin şekli, olayın yaşandığı konum ve durumun niteliğine göre belirleniyor.

Sahil Güvenlik botları ve gemileri operasyonlarda görev alırken, ihtiyaç duyulması halinde hava araçları da çalışmalara katılıyor. Ekipler yalnızca kazazedelerin bulunduğu bölgeye ulaşmakla kalmıyor, kişilerin denizden çıkarılması ve ilk müdahalelerinin gerçekleştirilmesinde de görev yapıyor.

Sağlık desteğine ihtiyaç duyulan durumlarda ise kazazedelerin sağlık kuruluşlarına ulaştırılması için gerekli işlemler yürütülüyor. Bu kapsamda teknesi arızalanan, denize düşen, denizde mahsur kalan veya herhangi bir nedenle yardım isteyen kişilerin güvenli şekilde karaya çıkarılması için çalışmalar kesintisiz devam ediyor.

Önceki yıllarda kurtarılan kişi sayıları da açıklandı

Sahil Güvenlik ekiplerinin geçen yıl gerçekleştirdiği faaliyetlerde toplam 8 bin 453 kişi kurtarıldı. Aynı yıl denizlerden 165 kişinin cansız bedeni çıkarıldı.

2024 yılına ait verilere göre ise Sahil Güvenlik çalışmalarında 24 bin 448 kişinin kurtarılması sağlandı. Denizlerde hayatını kaybeden 190 kişinin cansız bedenine ulaşıldı.

2023 yılında gerçekleştirilen arama-kurtarma faaliyetlerinde ise 24 bin 826 kişi kurtarılırken, denizden 147 kişinin cesedi çıkarıldı.

İthalatta en büyük payı ham petrol oluştururken, motorin türlerinde de yıllık bazda düşüş görüldü. Haziran ayında Rusya, Türkiye'nin ham petrol ve petrol ürünleri ithalatında ilk sırada yer aldı.

Petrol ithalatında ham petrol ilk sırada

Haziran ayında Türkiye'nin toplam petrol ithalatı içerisinde ham petrol önemli bir paya sahip oldu. Ham petrol ithalatı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 9,1 azalarak 2 milyon 657 bin 324 tona geriledi.

Motorin türleri ithalatında da düşüş kaydedildi. Bu ürün grubunda ithalat miktarı yüzde 24,3 azalarak 913 bin 254 ton oldu. Toplam ithalatın geri kalan bölümünü ise havacılık ve denizcilik yakıtları ile diğer petrol ürünleri oluşturdu.

Bu verilerle birlikte Türkiye'nin haziran ayındaki toplam petrol ve petrol ürünleri ithalatı 4 milyon 17 bin 943 ton seviyesinde gerçekleşti.

Petrol ithalatında Rusya ilk sırada

Türkiye'nin haziran ayında gerçekleştirdiği ham petrol ve petrol ürünleri ithalatında en yüksek miktar Rusya'dan geldi. Rusya'dan yapılan ithalat 1 milyon 519 bin 116 ton olarak kaydedildi.

Rusya'nın ardından 570 bin 676 tonla ABD, 464 bin 22 tonla Kazakistan sıralandı. Böylece söz konusu üç ülke, Türkiye'nin ham petrol ve petrol ürünleri ithalatında öne çıkan kaynaklar oldu.

Yurt içi petrol satışları arttı

Haziran ayında petrol piyasasında yurt içi satışlarda ise artış görüldü. Benzin satışları, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,33 yükselerek 574 bin 792 tona çıktı.

Toplam petrol ürünü satışları da aynı dönemde yüzde 9,14 artışla 3 milyon 289 bin 578 tona ulaştı. Motorin satışlarında ise yüzde 9,69'luk yükseliş gerçekleşti ve satış miktarı 2 milyon 573 bin 462 ton oldu.

Böylece petrol ithalatının azaldığı haziran ayında, yurt içindeki benzin, motorin ve toplam petrol ürünü satışlarında yıllık bazda artış kaydedildi.

Petrol ihracatı yüzde 17,2 geriledi

Petrol piyasasında ihracat rakamları da haziran ayında düşüş gösterdi. Toplam petrol ihracatı, 2025 yılının aynı ayına göre yüzde 17,2 azalarak 1 milyon 209 bin 526 ton oldu.

Denizcilik yakıtları ihracatı yüzde 34,83 düşüşle 120 bin 693 tona geriledi. Motorin türleri ihracatı da yüzde 18,76 azalarak 236 bin 336 ton olarak gerçekleşti.

Buna karşılık havacılık yakıtları ihracatında yüzde 3,15 artış görüldü. Bu ürün grubundaki ihracat 594 bin 749 tona yükseldi. Benzin türleri ihracatı ise yüzde 52,55 azalarak 5 bin 916 tona düştü.

Rafineri petrol ürünleri üretimi azaldı

Haziran 2026'da toplam rafineri petrol ürünleri üretiminde de yıllık bazda düşüş kaydedildi. Rafineri petrol ürünleri üretimi yüzde 1,52 azalarak 3 milyon 405 bin 560 ton oldu.

Havacılık yakıtları üretimi yüzde 6,74 düşüşle 583 bin 385 tona geriledi. Benzin türleri üretiminde ise yüzde 20,04 artış yaşandı ve üretim 521 bin 961 tona ulaştı.

Motorin türleri üretimi de haziranda artış gösterdi. Bu ürün grubunda üretim yüzde 4,89 yükselerek 1 milyon 472 bin 566 ton olarak gerçekleşti. Böylece Haziran 2026'da rafineri petrol ürünleri üretiminde genel düşüş yaşanırken, benzin ve motorin üretiminde artış kaydedildi.

Netanyahu’dan İngiltere’ye “İslam Cumhuriyeti” benzetmesi

Likud Partisi’nin seçim kampanyası için çalışan bir şirketin stüdyosunda İsrail Ordu Radyosu’na röportaj veren Netanyahu, eski İngiltere Başbakanı Winston Churchill’in oğlu ve torununun İsrail’in dostu olduğunu söyledi.

Netanyahu, Churchill ailesinin iki üyesinin Altı Gün Savaşı sırasında İsrail’e gelerek haberleriyle ülkeye destek verdiğini ifade etti.

İsrail Başbakanı, İngiltere’nin zaman içerisinde “İsrail Cumhuriyeti”ne dönüştüğünü ileri sürdü.

“İran’ın ikinci olmasına izin vermeyeceğiz”

Netanyahu, İngiltere üzerinden yaptığı değerlendirmede İran’ın nükleer programına da değindi.

Netanyahu, “Birisi, nükleer silaha sahip ilk İslam Cumhuriyeti'nin İngiltere İslam Cumhuriyeti olacağını söylemişti. Biz ise İran'ın bir başkası olmamasını sağlıyoruz” iddiasında bulundu.

İsrail Başbakanı böylece İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engellemeye yönelik politikalarını savunurken, İngiltere hakkında da sert ifadeler kullandı.

İran’ın nükleer programı gündemde

Netanyahu’nun açıklamaları, İsrail ile İran arasındaki nükleer program ve bölgesel gerilim tartışmalarının sürdüğü dönemde geldi.

İsrail yönetimi, İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemeyi güvenlik politikasının temel başlıklarından biri olarak gösteriyor. Netanyahu da son açıklamasında İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini savundu.

ÖZYES 6 oturumda uygulanacak

ÖSYM tarafından yapılan açıklamaya göre 2026-ÖZYES toplam 6 oturum halinde düzenlenecek. Her oturum için adaylara 210 dakika süre verilecek.

Sabah gerçekleştirilecek oturumlar 09.00'da başlayıp 12.30'da sona erecek. Öğleden sonraki oturumlar ise 14.30'da başlayacak ve 18.00'de tamamlanacak. Sınav kapsamında 221 bina kullanılacak.

ÖZYES, adayların fiziki yeterliliklerinin ölçüldüğü uygulamalı sınav şeklinde yapılacak. Adaylara uygulamalı sınav için iki hak tanınacak ve bu iki denemeden elde edilen en iyi derece değerlendirmeye alınacak.

Engelli adaylara da iki sınav hakkı verilecek

Engelli adaylar için de uygulamalı sınavda iki hak bulunacak. Bu adayların da iki uygulama arasındaki en iyi derecesi değerlendirmeye dahil edilecek.

Adayların sınava katılacakları merkez ve bina bilgilerini gösteren sınava giriş belgeleri ÖSYM'nin internet sitesinde erişime açıldı. Adayların sınava girmeden önce belgelerinde yer alan bilgileri kontrol etmeleri gerekiyor.

2026-ÖZYES sonuçları 9 Eylül'de açıklanacak

ÖSYM'nin takvimine göre 2026-ÖZYES sonuçları 9 Eylül'de açıklanacak. Sınav sonucuna göre bir lisans programına yerleştirilen adayların kayıt hakkı ise yalnızca 2026-2027 eğitim öğretim yılı için geçerli olacak.

Spor bilimleri alanında eğitim veren yükseköğretim programlarında öğrenim görmek isteyen adaylar, merkezi olarak gerçekleştirilen sınavın ardından aldıkları sonuçlara göre tercih ve yerleştirme sürecine dahil olacak.

Sınava 24 bin 381 aday başvurdu

ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, sınava ilişkin yaptığı değerlendirmede merkezi sınav uygulamasının adayların değerlendirilmesi ve yerleştirilmesinde ortak standartların kullanılmasına imkan sağladığını belirtti.

Ersoy, farklı branşlarda spor yapan gençlerin ÖZYES üzerinden yükseköğretim hedeflerine ulaşabildiğini ifade ederek, uygulamanın ÖSYM tarafından ilk kez 2024'te başlatıldığını ve merkezi ölçme, seçme ve yerleştirme sisteminin önemli uygulamalarından biri haline geldiğini söyledi.

2026-ÖZYES'e toplam 24 bin 381 aday başvurdu. Başvuruların 16 bin 202'sini erkek, 8 bin 179'unu kadın adaylar oluşturdu. Sınava ayrıca 148 engelli aday katılacak. Milli sporcu olan adayların sayısı ise 1063 olarak açıklandı.

Sınavda yaklaşık 7 bin 370 görevli bulunacak

Gaziler ile şehit ve gazilerin eş ve çocukları sınav ücretinden muaf tutuldu. Bu kapsamda ücret muafiyetinden 83 aday yararlandı.

ÖSYM tarafından ÖZYES için kurumun öz kaynakları kullanılarak yeni yazılım ve ekipmanlar da geliştirildi. Yaklaşık bir yıl süren AR-GE çalışmaları kapsamında hazırlanan sistemlerin, sahadan gelen ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirildiği ve sınavda kullanılacağı belirtildi.

Altı oturum halinde yapılacak sınavda yaklaşık 7 bin 370 görevli görev alacak. ÖSYM tarafından görevlilere gerekli eğitimlerin verildiği ve sınav hazırlıklarının tamamlandığı bildirildi.

ÖZYES sınavı nedir?

ÖZYES sınavı, ÖSYM tarafından spor bilimleri alanındaki yükseköğretim programlarına öğrenci yerleştirmek amacıyla uygulanan Özel Yetenek Sınavıdır.

2026-ÖZYES, spor programlarına yerleşmek isteyen adayların fiziki yeterliliklerinin uygulamalı olarak değerlendirildiği merkezi sınavdır. Adaylara uygulamalı sınav için iki hak verilir ve en iyi dereceleri değerlendirmeye alınır.

Sınavın temel amacı, yükseköğretim kurumlarının spor bilimleri alanındaki programlarına yerleşecek adayların merkezi ve belirli standartlar çerçevesinde seçilmesini sağlamaktır.

Gürlek, ayrıca yıllardır aydınlatılmayı bekleyen iki ayrı cinayet dosyasında bu sabah operasyon düzenlendiğini ve toplam 17 şüphelinin tespit edildiğini bildirdi.

4 ayda 30 dosyada 35 cinayet aydınlatıldı

Adalet Bakanı Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı’nın ilgili Cumhuriyet başsavcılıkları ve kolluk birimleriyle koordineli yürüttüğü çalışmalar hakkında bilgi verdi.

Gürlek, “Dört ay içerisinde 30 dosyada 35 faili meçhul cinayet aydınlatıldı” dedi.

Bakan Gürlek, yıllardır çözülemeyen iki ayrı cinayet dosyasında da bu sabah önemli gelişmeler yaşandığını belirtti.

Hüseyin Okumuşoğlu dosyasında 17 şüpheli tespit edildi

Bakan Gürlek, açıklamasında Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda yürütülen soruşturmanın 2014 yılında Kırıkkale'de kaybolan ve 2025 yılında bir ikametteki derin dondurucuda cansız bedeni bulunan Hüseyin Okumuşoğlu'nun ölümü üzerine yeniden ele alındığını belirtti.

Gürlek, teknik incelemeler, iletişim kayıtları ve elde edilen yeni bulgular doğrultusunda olayla bağlantılı olduğu değerlendirilen 17 şüphelinin tespit edildiğini ifade ederek bu sabah gerçekleştirilen operasyonda 16 şüpheli gözaltına alındığını ifade etti.

Emrah Daşdemir cinayetinde Halil Can Çelik gözaltında

Diğer gelişmenin ise 2018 yılında Ankara'nın Kızılcahamam ilçesinde öldürülen Emrah Daşdemir dosyasında yaşandığını açıklayan Gürlek, soruşturmanın Kızılcahamam Cumhuriyet Başsavcılığı ve İlçe Jandarma Komutanlığı koordinasyonunda yürütüldüğünü bildirdi.

Gürlek açıklamasında soruşturma kapsamında HTS kayıtları, baz hareketleri, sosyal medya yazışmaları ve şüpheli beyanlarının ayrıntılı şekilde incelendiğini belirterek daha önce hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen şüpheliyle ilgili yeni bulgular üzerine kararın kaldırıldığını ifade etti.

Bakan Gürlek, soruşturma kapsamında Halil Can Çelik'in bu sabah gözaltına alındığını açıkladı.

“Faillerin yargı önünde hesap vermesi için çalışacağız”

Gürlek, iki dosyanın yeniden ele alınmasında görev yapan Cumhuriyet başsavcılıkları, emniyet ve jandarma birimlerine teşekkür etti.

Faili meçhul cinayet soruşturmalarının kararlılıkla sürdürüleceğini belirten Gürlek, “Aradan kaç yıl geçerse geçsin, ortaya çıkan her yeni delilin, ulaşılan her yeni izin peşinden gitmeye; faillerin tespit edilerek yargı önünde hesap vermesi için gereken bütün çalışmaları kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Bakan Gürlek'in sosyal medya hesabından faili meçhul cinayet soruşturmalarına ilişkin yaptığı açıklamanın tamamı şöyle:

"Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinesinde Kırıkkale İl Emniyet Müdürlüğü ile yürütülen çalışmalarda; 2014 yılında Kırıkkale'de kaybolan ve 2025 yılında cansız bedeni bir ikametteki derin dondurucuda bulunan Hüseyin Okumuşoğlu'nun ölümüne ilişkin dosya yeniden ele alınarak soruşturma derinleştirildi.

98 kişinin ifadesine başvuruldu, 112 farklı kurum ve kuruluşla yazışma gerçekleştirildi. Teknik incelemeler, iletişim kayıtları ve elde edilen yeni bulgular doğrultusunda olayla bağlantılı olduğu değerlendirilen 17 şüpheli tespit edildi. Bu sabah gerçekleştirilen operasyonda 16 şüpheli gözaltına alındı.

Diğer önemli gelişme ise Kızılcahamam Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinesinde Kızılcahamam İlçe Jandarma Komutanlığı ile yürütülen çalışmalar kapsamında, 2018 yılında Ankara'nın Kızılcahamam ilçesinde öldürülen Emrah Daşdemir'e ilişkin soruşturmada yaşandı.

HTS kayıtları, baz hareketleri, sosyal medya yazışmaları ve şüpheli beyanları ayrıntılı şekilde değerlendirildi. Şüpheli hakkında daha önce verilen ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, elde edilen yeni bulgular üzerine kaldırıldı. Soruşturma kapsamında Halil Can Çelik bu sabah gözaltına alındı.

Bu dosyaların yeniden ele alınmasında büyük bir titizlikle çalışan Kırıkkale ve Kızılcahamam Cumhuriyet Başsavcılıklarımıza, Kırıkkale İl Emniyet Müdürlüğümüze, Kızılcahamam İlçe Jandarma Komutanlığımıza ve süreçte emeği bulunan tüm kamu görevlilerimize canı gönülden teşekkür ediyorum.

Aradan kaç yıl geçerse geçsin, ortaya çıkan her yeni delilin, ulaşılan her yeni izin peşinden gitmeye; faillerin tespit edilerek yargı önünde hesap vermesi için gereken bütün çalışmaları kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz."

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!