Kazaya ilişkin yetkili kurumlardan yapılacak resmi açıklama bekleniyor.

AYRINTILAR GELİYOR...

Zonguldak'ta denize giriş yasağı dört gün sürecek

Valilik açıklamasında, kentte hava ve deniz koşullarının olumsuz seyretmesinin beklendiği belirtildi. Bu nedenle denize giriş yasağının 13 Ağustos'ta başlayacağı ve 16 Ağustos'a kadar devam edeceği açıklandı.

Yasak, 13, 14, 15 ve 16 Ağustos tarihlerinde Zonguldak genelinde uygulanacak. Belirtilen tarihler boyunca kent sınırları içerisinde denize giriş yapılamayacak.

Açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

"Olumsuz hava ve deniz şartları nedeniyle vatandaşlarımızın can güvenliğinin korunması amacıyla 13, 14, 15 ve 16 Ağustos'ta kent genelinde denize girişler yasaklanmıştır. Vatandaşlarımızın, güvenliği açısından yasağa riayet etmeleri önemli rica olunur."

İngiltere ve Galler'deki ceza, hukuk ve aile mahkemelerinden sorumlu Kraliyet Mahkemeleri ve Divanları Hizmetleri (HMCTS), Meta gözlüklerin mahkeme binalarına sokulmasına izin verilmeyeceğini açıkladı. Uygulamanın, yargı süreçlerinin güvenliği ve görüntü kaydına ilişkin mevcut kurallar doğrultusunda hayata geçirildiği belirtildi.

Meta gözlükler mahkeme girişinde teslim alınacak

HMCTS tarafından yapılan açıklamada, mahkeme ve yargı kurumlarında görüntü veya video kaydı yapılmasına ilişkin açık kısıtlamaların bulunduğu ifade edildi. Bu nedenle kamera özelliği bulunan Meta gözlüklerin kullanımının da yasak kapsamında değerlendirildiği kaydedildi.

Mahkeme binalarına Meta gözlüklerle gelen kişilerin cihazlarının girişte görevlilere teslim edileceği, gözlüklerin bina terk edilirken sahiplerine iade edileceği bildirildi.

Uygulamanın yalnızca gözlüklerin kullanılmasını değil, cihazların mahkeme binalarına sokulmasını da kapsadığı belirtildi.

Mahkemelerde izinsiz görüntü kaydı yasak

İngiltere'deki mahkeme binalarında resmi izin olmadan görüntü veya video kaydı yapılmasına izin verilmiyor. Bu kurallara aykırı hareket edilmesi halinde kişilerin mahkemeye itaatsizlik kapsamında cezai yaptırımlarla karşılaşabileceği ifade edildi.

Meta gözlüklerin üzerinde bulunan kamera nedeniyle mahkeme ortamlarında kayıt yapılması ihtimali, cihazların kullanımına ilişkin düzenlemenin temel nedenlerinden biri oldu.

Meta gözlüklerin kamera özelliği tartışılıyor

ABD'li teknoloji şirketi Meta tarafından geliştirilen akıllı gözlükler, kullanıcıların gözlük üzerinden video kaydı yapabilmesine imkan tanıyor. Kamera özelliği bulunan cihazlar, kullanıcıların bulundukları ortamı kaydetmesine ve bazı durumlarda görüntüleri sosyal medya platformları üzerinden canlı paylaşmasına olanak sağlıyor.

Bu özellik, kişilerin bilgisi veya izni dışında görüntülerinin kaydedilebilmesi ve özel hayatın gizliliğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.

İngiltere ve Galler'deki kararın, Meta gözlüklerin mahkeme ortamlarında kullanımına yönelik yeni bir kısıtlama olduğu belirtildi. Daha önce ABD'nin New York eyaletindeki mahkemelerde de benzer bir yasak uygulanmıştı.

New York'taki mahkemelerin geçen ay Meta gözlüklerin kullanımını yasaklamasının ardından İngiltere ve Galler'de de benzer bir uygulamaya gidilmesi, cihazların yargı süreçlerinde kullanımına yönelik kısıtlamaların kapsamının genişlediğini gösterdi.

Bayrağı yakıp olay yerinden uzaklaştı

Olay, gece saatlerinde Kurşunlu Meydanı çevresinde meydana geldi. İddiaya göre bir kadın, mağazanın önünde asılı bulunan Türk bayrağını çakmakla yaktıktan sonra bölgeden uzaklaştı.

Mağazayı sabah saatlerinde açan iş yeri sahipleri, bayrağın yakıldığını fark ederek durumu polise bildirdi.

Güvenlik kameraları incelendi

İhbar üzerine çalışma başlatan polis ekipleri, çevredeki iş yerlerinin güvenlik kamerası görüntülerini inceledi. Görüntülerde bir kadının bayrağı yaktıktan sonra olay yerinden uzaklaştığı tespit edildi.

Polis ekiplerinin incelemesi sonucunda şüphelinin A.A. (31) olduğu belirlendi.

Şüpheli adliyeye sevk edilecek

Güvenlik Şube ekipleri tarafından yakalanan A.A'nın emniyetteki işlemleri devam ediyor. Şüphelinin yarın adliyeye sevk edileceği öğrenildi.

Mahkemenin kararında, platformların Rusya'daki yasal yükümlülüklere uymadığı ve yasaklı içeriklerin kaldırılmadığı belirtildi. Karar doğrultusunda Telegram'a 18,4 milyon ruble, Google'a ise 7,6 milyon ruble para cezası uygulanmasına hükmedildi.

Telegram'a 18,4 milyon ruble ceza

Taganskiy Bölge Mahkemesinde görülen davalarda, Telegram'ın platformdaki yasaklı içeriklere ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği değerlendirildi.

Mahkeme, yapılan incelemelerin ardından Telegram'ın 18,4 milyon ruble ödeme yapmasına karar verdi. Google hakkında açılan davada ise şirketin 7,6 milyon ruble para cezasına çarptırılmasına hükmedildi.

İki şirkete verilen cezaların toplamının 26 milyon rubleye ulaştığı bildirildi. Söz konusu tutarın yaklaşık 313 bin dolara karşılık geldiği belirtildi.

Yabancı platformlara daha önce de ceza verilmişti

Rusya'da yabancı internet platformlarına yönelik benzer gerekçelerle daha önce de çeşitli yaptırımlar uygulanmıştı. Instagram, YouTube, X ve TikTok gibi platformlar da yasaklı içeriklerin kaldırılmaması ve ülkedeki yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi gerekçeleriyle para cezalarıyla karşılaşmıştı.

Rus makamları, internet platformlarının ülkedeki yasal düzenlemelere uymasını ve yasak kapsamındaki içeriklere ilişkin gerekli işlemleri gerçekleştirmesini talep ediyor.

Telegram'a erişim engeli uygulanıyor

Telegram, Rusya'daki düzenlemeler kapsamında daha önce de çeşitli yaptırımlarla karşı karşıya kalmıştı. Ülkede platforma erişim engeli de uygulanıyor.

Son kararla birlikte Telegram'ın yanı sıra Google da yasaklı içeriklerin kaldırılmasına ilişkin yükümlülükleri yerine getirmediği gerekçesiyle yeni bir para cezasına tabi tutulmuş oldu.

Kentsel dönüşüm sürecindeki destekler finansmanla sınırlı kalmıyor. Dönüşüm kapsamındaki yapılarda belirli şartların karşılanması halinde tapu, yapı ruhsatı, iskan, belediye harçları, noter harcı ve damga vergisine yönelik çeşitli muafiyet ve indirimler uygulanabiliyor. Riskli yapıların boşaltılması nedeniyle ortaya çıkan barınma ihtiyacı için de kira veya tahliye yardımı sağlanıyor.

Kentsel dönüşümde "Yarısı Bizden” desteği

İstanbul'da uygulanan “Yarısı Bizden” kampanyasında bir konut için sağlanan toplam destek 1 milyon 875 bin liraya ulaşıyor. Bu tutarın 875 bin lirasını hibe, 875 bin lirasını kredi ve 125 bin lirasını taşınma desteği oluşturuyor.

İş yerleri için belirlenen desteklerde ise 437 bin 500 lira hibe ve aynı miktarda kredi sağlanıyor. İş yerleri için taşınma desteği de 125 bin lira olarak uygulanıyor.

Böylece kentsel dönüşüm kapsamında konut ve iş yerlerinin yenilenmesine yönelik finansman, hibe ve taşınma desteği birlikte sunuluyor.

Kentsel dönüşüm desteğinde kritik tarih 31 aralık 2026

“Yarısı Bizden” kampanyasından yararlanmak isteyenler açısından 31 Aralık 2026 tarihi önem taşıyor. Bu tarihe kadar riskli yapı olarak belirlenen konut ve iş yerleri, diğer koşulları da sağlamaları halinde destek kapsamına alınabilecek.

Kampanyadan yararlanma sürecinde riskli yapı tespitinin belirtilen tarihe kadar yapılması gerekiyor. Desteklerden yararlanılabilmesi için bunun yanında kampanya kapsamında aranan diğer şartların da karşılanması gerekiyor.

Kentsel dönüşüm için 3 milyon TL'ye kadar kredi

Riskli yapıların yenilenmesine yönelik bir diğer finansman imkanı İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi kapsamında sunuluyor. Proje çerçevesinde kentsel dönüşüm için 3 milyon liraya kadar kredi kullanılabiliyor.

Söz konusu finansman ilk yıl ödemesiz olarak sağlanıyor. Kredinin vadesi 180 ay olarak belirlenirken aylık faiz oranı yüzde 0,69 seviyesinde bulunuyor.

Bazı hak sahipleri için kredi kapsamında ek faiz indirimleri de uygulanabiliyor. Başka bir konutu bulunmayanlar, orta ve düşük gelirli haneler, emekliler, belirli şartları karşılayan engelliler ve şehit aileleri bu kapsamda yer alan gruplar arasında bulunuyor.

Binanın enerji verimliliği de kredi faiz oranı açısından avantaj sağlayabiliyor. Programın ilk aşamadaki uygulama alanları İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ olarak belirlendi.

Kentsel dönüşümde tapu, ruhsat ve iskan avantajları

Kentsel dönüşüm kapsamında sağlanan kolaylıklar kredi ve hibeyle sınırlı tutulmuyor. Dönüşüme dahil edilen yapılarda belirli koşullar altında yapı ruhsatı, iskan, tapu ve belediye harçlarına yönelik muafiyet veya indirimlerden yararlanılabiliyor.

Riskli yapıların yenilenmesi sırasında hazırlanan bazı sözleşmeler ve resmi belgeler için de noter harcı ile damga vergisi açısından avantajlar bulunuyor.

Tapu harcı bakımından ise belirli işlemlerde yüzde 4 oranındaki alım-satım harcına ilişkin istisna uygulanabiliyor. Söz konusu istisnanın geçerli olduğu işlem ve aşama, kentsel dönüşüm sürecinin niteliğine göre değişiyor.

Kentsel dönüşümde kira ve tahliye desteği

Riskli yapı nedeniyle evini veya iş yerini boşaltmak zorunda kalan hak sahipleri ile gerekli şartları taşıyan kiracılar için kira veya tahliye yardımı da sağlanıyor. Bu ödemeler “Yarısı Bizden” kampanyasından ayrı olarak 6306 sayılı Kanun kapsamında uygulanıyor.

Kira ve tahliye desteğinin tutarı illere göre farklılık gösteriyor. Destek miktarları belirli dönemlerde yeniden güncellenebiliyor.

Böylece kentsel dönüşüm sürecinde vatandaşlara hibe ve kredi desteğinin yanı sıra taşınma, kira ve tahliye yardımları ile bazı tapu, ruhsat, iskan ve harç işlemlerinde çeşitli mali avantajlar sunuluyor.

CHP MYK'nın gündemi belli oldu

CHP MYK toplantısı, Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nun sunuş konuşmasıyla başladı. Toplantının gündeminde iç siyasi gelişmelerin yanı sıra bölgesel gelişmeler, dış politika ve ekonomiye ilişkin başlıklar yer alıyor.

MYK'da ayrıca TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun hakkında parti değerlendirmesinin yapılması bekleniyor.

İhraçlar ve il örgütleri de gündemde

Toplantıda parti içi gelişmelerin de ele alınması bekleniyor. Bu kapsamda ihraçlar ile bazı il örgütlerine ilişkin atamaların MYK gündemine gelmesi öngörülüyor.

CHP yönetiminin toplantıda güncel siyasi gelişmelere ilişkin yol haritasını da değerlendirmesi bekleniyor.

CHP Sözcüsü Müslim Sarı açıklama yapacak

MYK toplantısının ardından CHP Sözcüsü Müslim Sarı, saat 17.00'de CHP Genel Merkezi'nde basın toplantısı düzenleyecek.

Sarı'nın toplantıda MYK'da ele alınan başlıkların yanı sıra gündemdeki siyasi gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulunması bekleniyor.

Perseid meteor yağmuru için iki gecelik etkinlik

Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi, her yıl ağustos ayında gözlemlenen Perseid meteor yağmuru kapsamında iki ayrı gece etkinlik düzenleyecek.

Rasathanenin 2026 etkinlik takvimine göre gözlemler 12 ve 13 Ağustos'ta saat 20.00'de başlayacak.

Gözlemler Ahlatlıbel’de yapılacak

Ankara'nın Ahlatlıbel bölgesindeki Kreiken Rasathanesi’nde açık alanda gerçekleştirilecek etkinliklerde katılımcılar, teleskop binalarına en fazla 10 kişilik gruplar halinde alınacak.

Rasathane, bölgenin Ankara merkezine göre yaklaşık 5 derece daha soğuk olabileceği uyarısında bulunarak katılımcıların yanlarında kalın ve yedek kıyafet bulundurmasını tavsiye etti.

Hava kapalı olursa alternatif program uygulanacak

Havanın kapalı ancak yağışsız olması durumunda gözlem etkinliği yerine gökbilim sunumu, müze gezisi ve gökbilimcilerle soru-cevap programı gerçekleştirilecek.

Yağış olması halinde ise etkinliğin iptal edileceği bildirildi. Rasathane, katılımcılardan etkinlik öncesinde internet sitesi ve sosyal medya hesaplarından güncel hava ve etkinlik durumunu kontrol etmelerini istedi.

Kreiken Rasathanesi etkinlik ücreti ne kadar?

Rasathanedeki halk günü ve özel etkinliklerin giriş ücreti tam bilet için 200 lira, öğrenciler ve Ankara Üniversitesi mensupları için ise 100 lira olarak belirlendi.

Ücretler girişte kapıda tahsil edilecek. Etkinliklere katılmak için önceden randevu alınması gerekmiyor.

Perseid meteor yağmuru ne zaman zirve yapacak?

Amerikan Meteor Topluluğu'nun verilerine göre Perseid meteor yağmuru 17 Temmuz-24 Ağustos tarihleri arasında gözlemlenebiliyor. 2026 yılında meteor yağmurunun en yoğun döneminin 12-13 Ağustos geceleri olması bekleniyor.

12 Ağustos'taki yeni ay evresi nedeniyle gökyüzünün daha karanlık olması, Perseidleri gözlemlemek isteyenler için elverişli koşullar oluşturacak.

Perseid meteorlarının kaynağı Swift-Tuttle kuyruklu yıldızı

NASA'nın bilgilerine göre Perseid meteor yağmurunu oluşturan parçacıklar 109P/Swift-Tuttle kuyruklu yıldızındangeliyor.

Kuyruklu yıldızın bıraktığı parçacıkların Dünya atmosferine saniyede yaklaşık 59 kilometre hızla girmesiyle parlak ışık izleri oluşuyor. Perseidler Kuzey Yarımküre'de, özellikle gece yarısından sonra ve şafak öncesi saatlerde daha iyi gözlemlenebiliyor.

Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen “Yasa Dışı Sanal Bahis ve Kumar Eylem Planı İzleme ve Koordinasyon Toplantısı”na başkanlık etti. Toplantıda yasa dışı bahis ve kumarın yalnızca bir asayiş sorunu olmadığını belirten Yılmaz, bu faaliyetlerin mali sistemin güvenliği, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi, organize suçla mücadele, çocukların ve gençlerin korunması açısından da önemli bir tehdit oluşturduğunu söyledi.

Yılmaz, yasa dışı faaliyetlerin yöntemlerinin sürekli değiştiğini belirterek proaktif bir mücadele stratejisinin sahada uygulandığını ifade etti.

Yasa dışı platformlara teknik müdahale kapasitesi geliştirildi

Yılmaz, sanal ortamda yasa dışı faaliyetlerin tespit edilmesi ve erişimin engellenmesine yönelik kapsamlı teknik çalışmalar yürütüldüğünü belirtti. Bu kapsamda yasa dışı platformların kullandığı internet siteleri, sunucular ve bağlantı adreslerine yönelik müdahale kapasitesinin geliştirildiğini kaydeden Yılmaz, yasa dışı faaliyetlerde kullanılabilen mobil hatlara yönelik de yeni tedbirlerin hayata geçirildiğini söyledi.

Bir kişi adına çok sayıda hat açılmasının sınırlandırılması, yabancılara yönelik abonelik limitlerinin belirlenmesi, kimlik doğrulama süreçlerinin güçlendirilmesi ve aboneliklerin daha etkin denetlenmesine yönelik düzenlemelerin uygulamaya alındığını aktardı.

Toplu SMS ve kiralık hesaplara yönelik önlemler

Yılmaz, yasa dışı bahis ve kumar sitelerine yönlendirmede kullanılan toplu SMS uygulamalarına ilişkin de tedbirlerin geliştirildiğini belirtti.

Özellikle kaynağı belirsiz ve yurt dışı bağlantılı mesaj trafiğinin sınırlandırılmasına yönelik düzenlemeler yapıldığını ifade eden Yılmaz, finansal sistem tarafında ise kiralık hesaplar, yasa dışı ödeme altyapıları ve suç gelirlerinin transferinde kullanılan yöntemlere yönelik denetimlerin artırıldığını kaydetti.

Riskli hesapların tespit edilmesi, kısıtlanması veya kapatılmasına yönelik mekanizmaların da geliştirildiğini söyledi.

“Yapay zeka tabanlı tarama ve tespit sistemi” geliyor

Toplantının gündemindeki önemli başlıklardan birinin yapay zeka tabanlı yasa dışı bahis ve kumar tarama ve tespit sistemi olduğunu açıklayan Yılmaz, yasa dışı platformların kısa süre içerisinde adres ve teknik altyapılarını değiştirebildiğine dikkat çekti.

Yılmaz, mevcut tespit yöntemlerinin yapay zeka ve veri analitiğiyle güçlendirilmesi gerektiğini belirterek kurumlar arasında ortak bir tarama, tespit ve mücadele kapasitesi oluşturulmasının hedeflendiğini söyledi.

Yeni mevzuat çalışmaları da gündemde

Yılmaz, toplantıda yeni mevzuat ihtiyacının da değerlendirileceğini belirtti.

Mevcut düzenlemelerin yanı sıra ihtiyaç duyulan yeni yasal düzenlemelerin ele alınacağını söyleyen Yılmaz, gerekli görülmesi halinde konuların TBMM'nin değerlendirmesine sunulacağını ifade etti.

Çocuklar ve gençlere yönelik farkındalık çalışmaları

Yasa dışı bahis ve kumarla mücadelede toplumsal farkındalığın artırılmasına yönelik çalışmaların da sürdüğünü belirten Yılmaz; çocukların ve gençlerin korunması, dijital okuryazarlık, ebeveyn farkındalığı ve kumar bağımlılığı konusunda eğitim ve araştırmalar yapıldığını söyledi.

Lisanslı uygulamalarda yaş kontrolü ve kimlik doğrulama mekanizmalarının geliştirilmesine yönelik adımlar atıldığını da aktardı.

Uluslararası işbirliği güçlendirilecek

Yasa dışı bahis ve kumarın sınır aşan niteliğine dikkat çeken Yılmaz, uluslararası işbirliğinin de sürdürüldüğünü belirtti.

Bu kapsamda yasa dışı faaliyetlerin kaynağı olan ülkeler ve yabancı otoriteler nezdinde girişimlerde bulunulduğunu, konunun Birleşmiş Milletler ve Türk Devletleri Teşkilatı gibi uluslararası platformlarda gündeme taşındığını söyledi:

"Eylem Planımızın uygulanması süreci MASAK tarafından 2 aylık olarak izlenmekte, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında 4 ayda bir izleme ve koordinasyon toplantıları yapılmaktadır. Eylem Planının uygulanmaya başlanmasından bu yana birçok alanda önemli adımlar attık ve somut kazanımlar sağladık. Bu kapsamda, sanal ortamda yasa dışı faaliyetlerin tespit edilmesi ve erişimin engellenmesine yönelik kapsamlı teknik çalışmalar yapılarak, yasa dışı platformların kullandığı internet siteleri, sunucular ve bağlantı adreslerine yönelik müdahale kapasitesi geliştirilmiştir. Suç faaliyetlerinde kullanılabilen mobil hatların kontrolüne yönelik olarak da yeni tedbirler alınmıştır. Bir kişi adına çok sayıda hat açılmasının sınırlandırılması, yabancılara ilişkin abonelik limitlerinin belirlenmesi, kimlik doğrulama süreçlerinin güçlendirilmesi ve abonelerin daha etkin denetlenmesi yönünde düzenlemeler hayata geçirilmiştir.

Benzer şekilde, yasa dışı bahis ve kumar sitelerine yönlendirmede kullanılan toplu SMS uygulamalarına ilişkin tedbirler geliştirilmiş, özellikle kaynağı belirsiz ve yurt dışı bağlantılı mesaj trafiğinin sınırlandırılmasına yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Finansal sistem tarafında ise kiralık hesaplar, yasa dışı ödeme altyapıları ve suç gelirlerinin transferinde kullanılan yöntemlere ilişkin denetim ve veri toplama faaliyetleri artırılmıştır."

İstanbul için fırtına uyarısı

İstanbul Valiliği, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün değerlendirmelerine göre kentte yarın sabah saatlerinden itibaren kuzey ve kuzeydoğu yönlerden kuvvetli rüzgâr ve fırtına beklendiğini açıkladı.

Rüzgârın saatte 50-70 kilometre, yer yer ise 80 kilometre hızla esmesinin öngörüldüğü bildirildi.

Ağaç ve direk devrilmesine karşı uyarı

Valilik, kuvvetli rüzgâr nedeniyle meydana gelebilecek olumsuzluklara karşı yurttaşları uyardı.

Açıklamada, ağaç ve direk devrilmesi, çatı uçması ve ulaşımda yaşanabilecek aksamalara karşı dikkatli ve tedbirli olunması istendi.

İstanbul’da sağanak da bekleniyor

Kentte bugün havanın parçalı ve az bulutlu olması beklenirken, yarın havanın parçalı ve yer yer çok bulutlu olacağı tahmin ediliyor.

Meteoroloji değerlendirmelerine göre yarın sabah ve öğle saatlerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışda görülebilecek.

İlimizde beklenen kuvvetli rüzgâr ve fırtınaya dikkat!

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün değerlendirmelerine göre;

⚠️💨 Rüzgârın; yarın (13 Ağustos 2026 Perşembe) sabah saatlerinden itibaren kuzey ve kuzeydoğu yönlerden kuvvetli rüzgâr ve fırtına (50-70 km/saat, yer yer 80… pic.twitter.com/HRBgj3Fyi9

— TC İstanbul Valiliği (@TC_istanbul) August 12, 2026

AA muhabirine açıklama yapan kaynaklar, iki ülkenin mevcut ateşkesin devam ettirilmesi konusunda anlaşmaya ulaştığını aktardı.

Arabuluculuk sürecine yakın bir kaynak ise ABD ve İran'ın, ateşkes süresinin uzatılmasına yönelik onaylarını arabuluculara ilettiğini belirtti. Ateşkesin 17 Ağustos sonrasında kaç gün daha yürürlükte kalacağına ilişkin taraflarla görüşmelerin sürdüğü kaydedildi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların sona erdirilmesi amacıyla Washington ve Tahran, 17 Haziran'da İslamabad Mutabakatı'nı imzalamıştı. Mutabakat kapsamında nihai bir anlaşmaya ulaşılması için taraflara 60 günlük müzakere süresi tanınmıştı.

Rehberle birlikte mülki idare amirleri ve ilgili kamu görevlilerinin toplumla dijital alandaki iletişiminin güvenli, şeffaf ve etkin bir çerçevede yürütülmesi hedeflendi. Kamu düzeninin korunması ve devlet temsilinin sosyal medya alanındaki ilkelerinin belirlenmesine yönelik düzenlemelere de rehberde yer verildi.

Sosyal medya kullanımında kurumsal standart oluşturulacak

Hazırlanan rehberde sosyal medyanın kamu hizmetlerinin vatandaşlara duyurulması ve dezenformasyonla mücadelede daha etkin kullanılması amaçlandı. Bu kapsamda kamu görevlilerinin dijital iletişim faaliyetlerinde uyması gereken temel ilke ve sınırlar ortaya konuldu.

Kurumsal sosyal medya hesaplarının güvenliği de rehberde ele alınan başlıklardan biri oldu. Hesapların siber güvenliğinin devlet otoritesinin itibarıyla doğrudan bağlantılı olduğu belirtilirken, teknik güvenliğe ilişkin uygulanması gereken standartlara dikkat çekildi.

Kriz dönemleri için iletişim protokolü oluşturuldu

Afet ve acil durumlarda sosyal medya platformlarında ortaya çıkabilecek bilgi kirliliğinin önüne geçilmesi için rehberde kriz iletişim protokolüne de yer verildi. Kriz dönemlerinde doğru ve doğrulanmış bilginin hızlı şekilde kamuoyuna aktarılmasının önemi vurgulandı.

Rehberde, kriz anlarında iletişimin geciktirilmesinin veya kamu kurumlarının sessiz kalmasının bilgi boşluğuna yol açabileceğine dikkat çekildi. Bu kapsamda ilk doğrulanmış açıklamanın en geç 1 saat içinde yapılması önerildi.

Deepfake ve dezenformasyona karşı teyit mekanizması

Sosyal medyada yapay zeka teknolojileriyle hazırlanan "deepfake" içerikler ve dezenformasyon riskleri de rehberde ayrı bir başlık altında değerlendirildi. Kamu görevlilerinin karşılaştıkları bilgileri teyit mekanizmalarından geçirmesi gerektiği belirtildi.

Yanlış bilgilerin düzeltilmesi sırasında asılsız iddianın yeniden öne çıkarılmaması gerektiğine dikkat çekilen rehberde, bunun yerine doğru bilginin uzman görüşleriyle desteklenerek kamuoyuna aktarılması gerektiği ifade edildi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığı iş birliğinde kamu yönetiminde dijital iletişim süreçlerini kurumsal bir standart altına almak amacıyla "Mülki İdare Amirlerine Yönelik Sosyal Medya Rehberi" yayımlandı.https://t.co/jQXZ5od0Dx pic.twitter.com/YO2XWEbTAy

— T.C. İletişim Başkanlığı (@iletisim) August 12, 2026

LGS yerleştirme sürecinin ardından pansiyonlu okullarda kalmak isteyen öğrenciler için ayrı bir yatılılık süreci yürütülecek. Başvuruların ardından yerleştirme işlemleri yapılacak ve hakkı bulunan öğrencilerin kayıtları e-Pansiyon sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.

Bu nedenle “LGS 2026 lise pansiyon başvuruları başladı mı?” sorusunun yanıtı şu an için hayır. 12 Ağustos 2026 itibarıyla yatılılık başvuruları henüz başlamadı. Başvuruların 31 Ağustos'ta başlaması planlanıyor.

2026 lise pansiyon başvuruları ne zaman başlıyor?

MEB'in yayımladığı takvime göre 2026-2027 eğitim öğretim yılı lise yatılılık başvuruları 31 Ağustos Pazartesi günü başlayacak. Başvurular 3 Eylül Perşembe günü sona erecek.

Böylece öğrenciler ve veliler için yatılılık başvurusunda bulunulabilecek süre dört gün olacak. Başvuru işlemlerinin tamamlanmasının ardından okullar ve ilgili kurumlar tarafından yerleştirme süreci yürütülecek.

Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor. MEB'in takviminde yatılılık başvuruları için 31 Ağustos-3 Eylül 2026 tarihleri belirtilirken, LGS'nin merkezi yerleştirme ve nakil takvimi bundan daha önce tamamlanıyor. Dolayısıyla öğrencilerin önce lise yerleştirme süreçlerini takip etmesi, ardından yatılılık başvurusu için belirtilen tarihlerde işlem yapması gerekiyor.

Lise yatılılık sonuçları ne zaman açıklanacak?

Başvuru döneminin sona ermesinin ardından yatılılık yerleştirme sonuçları 4 Eylül 2026 Cuma günü ilan edilecek.

Sonuçların açıklanmasıyla birlikte hangi öğrencilerin okul pansiyonlarında kalma hakkı elde ettiği belli olacak. MEB'in takviminde, yatılılık yerleştirme sonuçlarının ilan edilmesinin ardından kayıt işlemlerinin e-Pansiyon üzerinden gerçekleştirileceği belirtiliyor.

Bu nedenle öğrencilerin yalnızca başvuru işlemini tamamlaması yeterli olmayacak. Yerleştirme sonucunun takip edilmesi ve hak kazanılması halinde kayıt aşamasının da tamamlanması gerekecek.

Lise pansiyon başvurusu nasıl yapılacak?

2026-2027 yılı için yatılılık başvurularının okul ve kurumlarca alınacağı MEB tarafından yayımlanan takvimde açıkça belirtiliyor. Bu nedenle başvuru sürecinin LGS merkezi tercih ekranından ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

LGS tercih döneminde öğrencilerin pansiyonlu okulları tercih edebilmesi ile daha sonraki yatılılık başvurusu aynı işlem değil. MEB'in LGS tercih kılavuzuna göre öğrenciler, yerel yerleştirme tercihlerini tamamladıktan sonra istemeleri halinde pansiyonlu okullar için de tercih yapabiliyor. Bu kapsamda pansiyonlu okullar tercih ekranında en fazla 5 okul seçilebiliyor.

Bunun ardından, okul pansiyonunda kalmak isteyen öğrenciler için ayrıca yatılılık başvuru süreci bulunuyor.

Dolayısıyla öğrencilerin LGS tercih dönemindeki pansiyonlu okul tercihi ile 31 Ağustos-3 Eylül arasındaki yatılılık başvurusunu birbirine karıştırmaması gerekiyor.

LGS'de pansiyonlu okul tercihi nasıl yapılıyor?

MEB'in 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu'na göre öğrenciler üç farklı tercih grubunda işlem yapabiliyor:

• Merkezi sınav puanı ile öğrenci alan okullar

• Yerel yerleştirme ile öğrenci alan okullar

• Pansiyonlu okullar

Merkezi sınava girmeyen öğrenciler ise yerel yerleştirme ve pansiyonlu okullar için tercih yapabiliyor.

Yerel yerleştirme tercihleri tamamlandıktan sonra isteyen öğrenciler merkezi sınavla öğrenci alan okullardan en fazla 10, pansiyonlu okullardan ise en fazla 5 okul tercih edebiliyor. Böylece öğrencinin tercih listesinde pansiyonlu okullar da yer alabiliyor.

Ancak bu tercih işlemi, öğrencinin otomatik olarak pansiyona yerleştiği anlamına gelmiyor. Pansiyonda kalmak isteyen öğrencilerin ayrıca MEB tarafından belirlenen yatılılık başvuru sürecini takip etmesi gerekiyor.

Yatılılık başvurusu için LGS yerleştirmesinin tamamlanması gerekiyor mu?

LGS yerleştirme takvimi ile yatılılık takvimi birbirinden ayrı aşamalardan oluşuyor. 2026 yılı takvimine göre ikinci nakil tercih başvuruları 10-12 Ağustos tarihlerinde alınacak ve sonuçlar 14 Ağustos'ta açıklanacak. Ardından herhangi bir okula yerleşemeyen öğrenciler için il ve ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonlarına başvuru dönemi başlayacak.

Komisyon başvuruları 17-26 Ağustos tarihleri arasında yapılacak ve yerleştirme işlemleri 28 Ağustos'ta tamamlanacak. Yatılılık başvuruları ise bu sürecin hemen ardından, 31 Ağustos-3 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Bu takvim, öğrencilerin lise yerleştirme sürecindeki son aşamaların tamamlanmasının ardından pansiyon başvurularına geçileceğini gösteriyor.

2026 LGS yerleştirme ve yatılılık takvimi

Öğrencilerin takip etmesi gereken tarihler şöyle:

MEB'in resmi takviminde yer alan bu tarihler, 2026-2027 eğitim öğretim yılı öncesindeki lise yerleştirme ve yatılılık sürecinin ana aşamalarını oluşturuyor.

Pansiyon yerleştirmesi nasıl yapılacak?

Yatılılık başvuru sürecinin ardından öğrencilerin pansiyonlara yerleştirme işlemleri gerçekleştirilecek. Sonuçlar 4 Eylül'de ilan edilecek ve yatılılık hakkı elde eden öğrencilerin kayıt işlemleri e-Pansiyon üzerinden yürütülecek.

Burada okulun pansiyon kapasitesi ve başvuru şartları önem taşıyor. Öğrencilerin yalnızca bir pansiyonlu okulu tercih etmiş olması, tek başına pansiyonda kesin kayıt hakkı anlamına gelmiyor. Yerleştirme işlemlerinde ilgili mevzuat ve okulun mevcut kapasitesi dikkate alınacak.

Bu nedenle öğrencilerin başvurdukları okulun pansiyon bilgilerini ayrıca takip etmeleri gerekiyor.

Pansiyonda boş kontenjan kalırsa ne olacak?

Yatılılık sürecinde kayıt yaptırmama, öğrencinin pansiyondan ayrılması veya başka nedenlerle kontenjanların boşalması halinde oluşan durumlar ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilecek.

Boş kontenjanların oluşması durumunda öğrencilerin yerleştirme işlemleri, ilgili okul ve kurumların uyguladığı süreç üzerinden yürütülebilecek. Bu nedenle başvuru yapan öğrencilerin yalnızca ilk yerleştirme sonuçlarını değil, kayıt dönemindeki kontenjan durumunu da takip etmesi önem taşıyor.

Özellikle okul pansiyonlarının kapasitesi okuldan okula değişebildiğinden, bütün öğrenciler için aynı kontenjan sayısının geçerli olduğu düşünülmemeli.

LGS pansiyon tercihi ile yatılılık başvurusu arasındaki fark ne?

Bu süreçte en fazla karıştırılan konulardan biri, LGS tercih ekranındaki “pansiyonlu okullar” seçeneği ile daha sonra yapılan yatılılık başvurusunun aynı işlem olup olmadığı.

İki aşamanın amacı farklı.

LGS tercih döneminde pansiyonlu okulların tercih edilmesi, öğrencinin ortaöğretim kurumlarına yerleştirme sürecindeki tercih aşamalarından biri. MEB, öğrencilerin yerel yerleştirme tercihlerini tamamladıktan sonra pansiyonlu okullar ekranından en fazla 5 okul seçebilmesine izin veriyor.

Bunun ardından ise 31 Ağustos-3 Eylül tarihleri arasında yatılılık başvurusu alınacak. Dolayısıyla öğrencilerin okul tercihi ile pansiyon için başvuru sürecini ayrı ayrı takip etmesi gerekiyor.

Öğrenciler hangi tarihlere dikkat etmeli?

2026-2027 eğitim öğretim yılında pansiyonda kalmayı planlayan öğrenciler açısından ağustos ayının ikinci yarısı ve eylül ayının ilk günleri yoğun bir takvim içeriyor.

İlk olarak 14 Ağustos'ta ikinci nakil sonuçlarının açıklanması bekleniyor. Herhangi bir okula yerleşemeyen öğrenciler için 17-26 Ağustos arasında komisyon başvuruları alınacak. Komisyon yerleştirmeleri 28 Ağustos'ta tamamlanacak.

Ardından yatılılık başvuruları 31 Ağustos'ta başlayacak ve 3 Eylül'de sona erecek. Yatılılık yerleştirme sonuçları 4 Eylül'de açıklanacak.

Bu nedenle başvuru yapmak isteyen öğrencilerin 31 Ağustos tarihinden önce ilgili okulun pansiyon koşulları ve başvuru sürecine ilişkin duyurularını takip etmesi faydalı olacak.

2026-2027 lise pansiyon başvuruları için son durum

MEB'in resmi takvimine göre 2026-2027 lise yatılılık başvuruları henüz başlamadı. Başvurular 31 Ağustos-3 Eylül 2026 arasında alınacak ve sonuçlar 4 Eylül 2026 tarihinde açıklanacak. Kayıt hakkı elde eden öğrencilerin işlemleri ise e-Pansiyon sistemi üzerinden yürütülecek.

LGS sürecinde pansiyonlu okul tercihi yapmış öğrencilerin de ayrıca yatılılık başvuru takvimini takip etmesi gerekiyor. Çünkü pansiyonlu okul tercihinin yapılması ile pansiyonda kalma işleminin tamamlanması aynı aşama değil.

MEB'in açıkladığı takvimde şu an için değişiklik bulunmuyor. Yeni eğitim öğretim yılı yaklaşırken öğrencilerin başvuru süresini kaçırmamak için hem okul duyurularını hem de Bakanlığın resmi açıklamalarını takip etmesi gerekiyor.

ABD enflasyon verisinin faiz politikasına ilişkin beklentiler üzerinde etkili olması beklenirken, açıklanacak rakamın gümüş fiyatları üzerinde de hareketlilik oluşturabileceği değerlendiriliyor. Enflasyonun beklentilerin altında kalması halinde faiz baskısının azalması ve ABD Doları'nın değer kaybetmesi gümüş fiyatlarını destekleyebilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.

Gümüş fiyatlarında gözler ABD enflasyon verisinde

ABD'de açıklanacak enflasyon verisinin beklentilerin altında kalması durumunda Fed'in eylül ayında faiz artıracağı yönündeki beklentilerin zayıflayabileceği değerlendiriliyor. Böyle bir gelişmenin ABD Doları üzerinde de aşağı yönlü baskı oluşturabileceği belirtiliyor.

Faiz baskısının azalması ve ekonomik beklentilerin iyileşmesi halinde gümüş fiyatlarının destek bulabileceği ifade ediliyor. Gümüşün yalnızca değerli metal olarak değil, aynı zamanda sanayide kullanılan bir emtia olarak da öne çıkması nedeniyle söz konusu gelişmelere altına kıyasla daha güçlü tepki verebileceği değerlendiriliyor.

Buna karşılık ABD enflasyonunun beklentilerin üzerinde açıklanması halinde farklı bir piyasa görünümünün ortaya çıkabileceği belirtiliyor. Yüksek enflasyonun ABD Doları ve tahvil getirilerini yukarı taşıması durumunda gümüş fiyatları üzerindeki satış baskısının artabileceği ifade ediliyor.

Gümüşte 70-72 dolar seviyesi takip ediliyor

Gümüş fiyatlarının teknik görünümünde ons başına 60 ABD Doları seviyesi önem taşıyor. Bu seviyenin üzerinde kalınmasının yükseliş eğiliminin korunması açısından kritik olduğu değerlendiriliyor.

Gümüş fiyatının 64 ABD Doları seviyesini aşmasının ardından ilk güçlü hedef 70-72 ABD Doları bandına taşındı. Teknik göstergeler arasında yer alan RSI'ın 70 seviyesinin altında bulunması ise kısa vadede yükseliş hareketi açısından alan bulunduğuna işaret ediyor.

Bu kapsamda gümüş fiyatlarında 70-72 ABD Doları bandı önemli direnç bölgesi olarak öne çıkarken, 60 ABD Doları seviyesi destek konumunda bulunuyor.

Gümüş fiyatlarında 90 dolar senaryosu

Gümüşün 72 ABD Doları seviyesinin üzerinde kalıcı bir kırılma gerçekleştirmesi halinde yükseliş hareketinin 90 ABD Doları seviyesine kadar hız kazanabileceği değerlendiriliyor.

Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda gümüş fiyatlarında mevcut seviyelerden yaklaşık yüzde 40 oranında ek yükseliş yaşanabileceği öngörülüyor. Söz konusu beklenti, 72 ABD Doları seviyesinin üzerinde kalıcı hareket oluşmasına bağlı olarak değerlendiriliyor.

Gümüş fiyatlarında 60 dolar desteği öne çıkıyor

Gümüş fiyatlarında yükseliş beklentisinin geçerliliğini kaybedebileceği seviye ise 60 ABD Doları olarak öne çıkıyor. Fiyatın bu seviyenin altına gerilemesi halinde satış baskısının hız kazanabileceği belirtiliyor.

60 ABD Doları'nın altında gerçekleşebilecek hareketlerde gümüş fiyatının önce 55 ABD Doları, ardından 50 ABD Doları bölgesine doğru çekilebileceği değerlendiriliyor. Böyle bir hareket, mevcut yükseliş senaryosunun zayıflaması anlamına geliyor.

Gümüş fiyatlarında kritik seviyeler belli oldu

Gümüş piyasasında takip edilen teknik seviyeler 60, 70-72 ve 90 ABD Doları olarak öne çıkıyor. 60 ABD Doları destek seviyesi olarak izlenirken, 70-72 ABD Doları bölgesi ana direnç konumunda bulunuyor. 72 ABD Doları üzerinde kalıcı hareket oluşması halinde ise 90 ABD Doları hedefi gündeme geliyor.

Gümüş fiyatlarının kısa vadeli seyrinde teknik seviyelerin yanı sıra ABD enflasyon verisi de yakından takip edilecek. Açıklanacak enflasyon verisinin faiz ve dolar üzerindeki etkisinin, gümüş fiyatlarının yönü açısından belirleyici olması bekleniyor.

Uçuş takip platformu Flightradar24 verilerine göre, TC-LJE kuyruk tescilli Boeing 777-300ER tipi uçak, Perth'ten havalandıktan sonra yaklaşık 16 saat 27 dakika süren yolculuğun ardından Torino'ya ulaştı.

Uçuş 16 saat 27 dakika sürdü

Özel charter operasyonunda kullanılan uçak, Avustralya'nın Perth kentinden İtalya'nın Torino kentine doğrudan uçuş gerçekleştirdi. Yaklaşık 13 bin 800 kilometrelik güzergahın aktarmasız tamamlanması, THY'nin bugüne kadar gerçekleştirdiği uçuşlar arasında mesafe ve süre bakımından yeni bir seviyeye ulaştı.

Uçuşun yaklaşık 16 saat 27 dakika sürmesiyle operasyon, THY'nin gerçekleştirdiği en uzun aktarmasız uçuş olarak kayıtlara geçti.

Juventus için özel charter hizmeti verildi

Juventus, Avustralya'daki programı kapsamında Perth kentinde Inter ile karşı karşıya geldi. "Derby d'Italia" olarak adlandırılan karşılaşmanın ardından İtalyan ekibinin dönüş yolculuğu için THY'den özel charter hizmeti aldığı belirtildi.

Takım kafilesini taşıyan uçuşun tamamlanmasıyla Juventus'un Avustralya programı sonrasında İtalya'ya dönüşü sağlandı.

Uçak İstanbul'dan Perth'e pozisyon uçuşuyla gitti

Operasyonda kullanılan TC-LJE kuyruk tescilli Boeing 777-300ER, Juventus kafilesini Perth'ten almak üzere daha önce İstanbul'dan Avustralya'ya hareket etti.

Uçak, İstanbul'dan Perth'e TK3700 sefer sayısıyla yaklaşık 14 saat 30 dakika süren bir pozisyon uçuşu gerçekleştirdi. Ardından Juventus kafilesini almak üzere Perth'ten Torino'ya düzenlenen özel charter uçuşunda kullanıldı.

Perth-Torino arasındaki doğrudan uçuşun tamamlanmasıyla THY'nin aktarmasız uçuşlarındaki en uzun mesafe rekoru da yenilenmiş oldu.

Burada yaptığı konuşmada, terörün geçmişte kaldığı bir Türkiye hedeflediklerini söyleyen Göktaş, şunları kaydetti:

"Terörün olmadığı, ailelerin huzurla yaşadığı bir Türkiye'yi el birliğiyle inşa etmeye devam edeceğiz. Biliyorsunuz terör, en çok aileleri parçaladı, çocukları yetim bıraktı, anneleri evlatlarından ayırdı, pek çok ailenin yüreğine ve bağrına ateş düşürdü. Biz huzurun olduğu bir Türkiye'yi el birliğiyle inşa etmeye devam etmek istiyoruz. Terörün olduğu yerde huzur olmaz. Terörün olmadığı yerde huzur olur, barış olur, güçlü aile olur. Biz her ailenin güçlendiği ve özellikle gençlerimizin huzurlu bir Türkiye'ye her geçen gün güvenerek bir Türkiye'yi onlarla beraber inşa etmek istiyoruz. Gençlerimizin enerjisini yatırıma, yeni projelere akıtmasını ve yeni projelerle Türkiye Yüzyılı'nı inşa etmeye devam etmek istiyoruz. Aileler güçlenir, güçlü aileler güçlü Türkiye demektir. Terörsüz Türkiye de bu kapsamda bu alanda yürüttüğümüz bir yol haritasıdır. İnşallah terörün olmadığı bir Türkiye'yi el birliğiyle inşa etmeye devam edeceğiz."

"Yarınların Türkiye'sini de onlarla beraber inşa edeceğiz"

Bununla birlikte, Göktaş, geçen günlerde önemli bir kanunun hayata geçtiğini belirtti. "Bu kanunla geniş bir kesimin haklarına yönelik ciddi iyileştirmeler yapıldığını" vurgulayan Göktaş, şöyle konuştu:

"Malul sayılmayan er gazilerin özellikle bu çalışmayı beklediğini ifade etmek istiyorum. Malul sayılmayan er gazilere yönelik de ilk defa bir gazilik ile aylık hakkı tanındı. 15 Temmuz gazilerimize yönelik de bir aylık bağlandı. Diğer yandan şehit anne ve babalarına yönelik de önemli bir aşamaya getirdik ve önemli bir iyileştirme yaptık. Diğer yandan sosyal haklar kapsamında da pek çok çalışmayı sürdürmeye devam edeceğiz. AK Parti olarak, Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde dün olduğu gibi bugün ve yarın da şehit yakınlarımızın, gazilerimizin yanında olmayı sürdüreceğiz. Biz sadece bugünün değil, yarınların Türkiye'sini de onlarla beraber inşa edeceğiz."

Çerçeve Yasa’nın 467 oyla kabul edilmesini değerlendiren Kurtulmuş, sonucun toplumdaki barış ve esenlik beklentisinin siyasete yansıması olduğunu söyleyerek “Milletin, Terörsüz Türkiye’ye verdiği desteğin siyasete yansımasıdır. Barış ve esenlik havasını toplumun tamamı satın aldı. Bunun siyasete yansımasıdır” ifadelerini kullandı.

“Devletin temel nitelikleri tartışma konusu olmadı”

Süreç boyunca devletin temel nitelikleriyle ilgili herhangi bir tartışmanın gündeme gelmediğini belirten Kurtulmuş, şehitlerin, gazilerin ve toplumun genel hassasiyetlerinin gözetildiğini söyledi.

Kurtulmuş, sürecin milli hassasiyetler ve devlet yapısının korunması temelinde ortak bir kararlılıkla yürütüldüğünü belirterek yüksek oy desteğinin de bunun göstergesi olduğunu ifade etti.

“Yasa kapıyı tamamen açtı”

Türkiye'nin zor bir coğrafyada bulunduğunu ve ülkenin iç güvenliğini güçlendirmesi gerektiğini söyleyen Kurtulmuş, Çerçeve Yasa’nın süreç açısından önemli bir aşama olduğunu dile getirerek şöyle devam etti:

"Rapor süreçlerinin hiçbirisinde devletin temel nitelikleriyle ilgili tartışma gündeme gelmemiştir. Şehitlerimizin, gazilerimizin, maşeri vicdanın, büyük çoğunluğun kabul edeceği bir şekilde dengeyi oluşturmaya çalıştık. Milli hassasiyetin ve devlet yapısının tamamının korunabildiği ortak bir kararlılıkla yürütülmüştür. Onun için büyük bir destek sağladı"

“Bu bir genel af değil”

Çerçeve Yasa’nın kapsamına ilişkin tartışmalara da değinen Kurtulmuş, düzenlemenin genel af olmadığını vurguladı.

Kurtulmuş, “Milli egemenliğimizi, birliğimizi, bütünlüğümüzü, ulus devlet, üniter yapımızı bozacak bir tek cümle yoktur” dedi. Yasanın tek tek dosyalar üzerinden uygulanacağını belirten Kurtulmuş, şöyle devam etti:

"Eski dönemin alışkanlıkları üzerinden siyaseti konuşma devri artık geride kalmalıdır. Husumete ya da karşıtlıklara dayalı bir dilin bırakılması gerektiğini düşünüyorum. Herkes yeni dönemin hassasiyetine uygun, barış ve kardeşlik diliyle konuşmak durumundadır. Önceki ezberlerine göre yapılan siyasetin bundan sonra bir karşılığı olmayacak"

“Bundan sonra süreç tıkır tıkır işleyecek”

Kurtulmuş, bundan sonraki aşamada sürecin yakından takip edileceğini belirterek medyanın da sürece katkısının önemli olduğunu söyledi:

"Çerçeve yasa ile ilgili "Milli egemenliğimizi, birliğimizi, bütünlüğümüzü, ulus devlet, üniter yapımızı bozacak bir tek cümle yoktur" değerlendirmesini yapan Kurtulmuş, "Bu bir genel af değil. Tek tek her bir dosyayla ilgili Kurul'da kararlar verilecek ve Kurul'un verdiği kararlar çerçevesinde uygulama gerçekleşecek. Bundan sonraki süreci hep birlikte takip edeceğiz. Medyanın da bu süreçte etkisi olduğunu biliyoruz. Anayasa oylamalarında bile bu kadar yüksek konsensüs çıkmaz. Bu tarihi bir başarıdır. Türkiye en zor meselesini bile ittifakla çözecek kudrettedir. Bundan sonra süreç tıkır tıkır işleyecektir"

Bundesbank, çalışanları ve bankadan emekli olan personeli için sunduğu ücretsiz vadesiz hesap ile menkul kıymet hesabı hizmetini tamamen kapatmaya hazırlanıyor. Karar, banka yönetiminin oluşturduğu uzlaşma kurulu tarafından tasarruf tedbirleri doğrultusunda alındı.

Modernizasyon maliyeti on milyonlarca avroyu buluyor

Personel temsilcileri alınan karara tepki gösterirken, Bundesbank yönetimi mevcut hesap ve depolama altyapısının günümüz teknik standartlarını karşılamadığını ve kapsamlı bir modernizasyona ihtiyaç duyduğunu savundu.

Bundesbank Başkanı Joachim Nagel, 2024 yazında konuya ilişkin yaptığı açıklamada, söz konusu altyapı sistemlerinin yenilenmesinin on milyonlarca avroya mal olabileceğini ifade etmişti. Yüksek yenileme ve işletim maliyetlerini göz önünde bulunduran kurum, personele özel sunulan bu finansal hizmetleri tamamen kaldırma yoluna gitti.

Fesihler en geç 2029 ortasında yürürlüğe girecek

Alınan karar hemen uygulamaya konulmayacak. Hesap ve menkul kıymet depolarının kapatılmasına ilişkin resmi fesih süreçlerinin, geçiş döneminin tamamlanmasının ardından en geç 2029 yılının ortasında yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Geçiş sürecinde Bundesbank'ın, ticari bankalarla görüşerek çalışanlarına özel avantajlı teklifler alması ve bunları hesap sahiplerine sunması bekleniyor. Ayrıca banka, çalışan ve emeklilerine hesaplarını farklı finans kuruluşlarına taşımaları konusunda teknik ve idari destek sağlayacak.

Uraloğlu, ulaşım yatırımları kapsamında farklı coğrafi koşullar nedeniyle ortaya çıkan fiziksel engellerin aşılması için köprü projelerinin sürdürüldüğünü belirtti. 2002 yılında Türkiye'de 5 bin 967 köprü bulunduğunu ve bunların toplam uzunluğunun 311 kilometre olduğunu hatırlattı.

Köprü sayısı 10 bin 239'a yükseldi

Bakan Uraloğlu, son 24 yılda tamamlanan projelerle köprü altyapısında önemli bir artış yaşandığını ifade etti.

"Son 24 yılda 519 kilometre uzunluğunda 4 bin 272 yeni köprü inşa ederek köprü sayısını 10 bin 239'a, toplam uzunluğu da 830 kilometreye yükselttik. Bugün Türkiye'deki köprülerimizi uç uca ekleseydik, Ankara'dan Şanlıurfa'ya uzanan mesafe kadar uzunluğa ulaşırdık."

Uraloğlu, köprü projeleri sayesinde vadiler ve nehirlerin geçildiğini, farklı şehirler arasındaki ulaşım bağlantılarının güçlendirildiğini kaydetti. Bu yatırımların yalnızca ulaşımda karşılaşılan fiziksel engellerin aşılmasına değil, mühendislik alanındaki sınırların geliştirilmesine de katkı sunduğunu belirtti.

Türkiye'nin köprü projeleri uluslararası ölçekte öne çıkıyor

Türkiye'de gerçekleştirilen bazı köprü ve viyadük projelerinin uluslararası ölçekte dikkat çeken özelliklere sahip olduğunu belirten Uraloğlu, bu yapılardan bazılarının farklı kategorilerde dünya sıralamalarında yer aldığını aktardı.

1915 Çanakkale Köprüsü'nün 2 bin 23 metrelik ana açıklığıyla dünyanın en geniş ana açıklığa sahip asma köprüsü olduğunu hatırlatan Uraloğlu, Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün ise üzerinden raylı sistem geçen en uzun asma köprü olma özelliğini taşıdığını bildirdi.

Elazığ'daki Kömürhan Köprüsü'nün de ters "Y" şeklindeki kule tasarımıyla inşa edildiğini belirten Uraloğlu, yapının 660 metre uzunluğa sahip olduğunu ifade etti.

Eğiste Hadimi Viyadüğü ve Neonteikhos köprüsü

Uraloğlu, Kömürhan Köprüsü'nün 168,5 metrelik tek pilonu ve 380 metrelik orta açıklığıyla dünyada 4'üncü sırada bulunduğunu belirtti.

Eğiste Hadimi Viyadüğü'nün de Türkiye'nin önemli köprü projeleri arasında yer aldığını aktaran Uraloğlu, yapının 42 ila 166 metre arasında değişen yüksekliklerde 8 orta ve 2 kenar ayak üzerine inşa edildiğini kaydetti. 1372 metre uzunluğundaki viyadüğün, Türkiye'nin en yüksek ayaklı ve en uzun dengeli konsol köprüsü olduğu belirtildi.

Uraloğlu, kültürel mirasın korunmasına yönelik projelerde de özel köprü uygulamalarının hayata geçirildiğini ifade etti. Menemen-Aliağa-Çandarlı Otoyolu üzerindeki Neonteikhos Antik Kenti'nde bulunan tarihi yol ve kalıntıların korunması amacıyla özel olarak tasarlanan çelik arkeolojik köprünün bu alanda dünyada ilk ve tek olduğunu aktardı.

Söz konusu proje, ABD merkezli National Corrugated Steel Pipe Association (NCSPA) tarafından 2021 yılında "Yılın En İyi Özel Uygulama Projesi Ödülü"ne layık görüldü.

Garantörlük görevini yerine getirmesi talebiyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na yürümek isteyen fakat Milli Kütüphane Metro İstasyonu önünde polis engeliyle karşılaşan madenciler, hem şirket yönetimine hem de yetkililere tepki gösterdi.

"Biz hayvan değil, insanız: Çocuklarımın ekmeği için direniyorum"

Parkta konakladıkları esnada üzerlerine su sıkıldığını ve sığınacak yer bulamadıklarını ifade eden bir madenci, karşılaştıkları muameleye tepkisini şu sözlerle dile getirdi:

"İki gecedir gördüğümüz eziyeti hiçbir hayvan görmedi. Parkta yatıyoruz, üzerimize su fışkırtıyorlar. Üstümüz başımız, eşyalarımız ıslanıyor. Camiye gidiyoruz, imam ve bekçiler bizi içeri almıyor. Bize yaptıkları eziyeti köpeğe bile yapmazlar. Biz hayvan değiliz, insanız. Ben 33 sene devletime hizmet yaptım ama devlet benim yanımda durmuyor. Buraya geldim, köle değilim. Benim de çocuklarım var, ben çocuklarımın ekmeğini götürmek için direniyorum."

"Üç ay maaş almayın, çocuğunuza harçlık göndermeyin de görelim"

Yasa dışı bir eylem yapmadıklarını, yalnızca anayasal ve yasal haklarını aradıklarını belirten başka bir maden işçisi ise yetkililere çağrıda bulundu:

"Pazar günü 'işçiler grev yapamaz' diye yasak çıkardılar. Sayın Valim, gelin derdimize derman olun. Burada yaşlı arkadaşlarımız var, çocukları okula ve üniversiteye gidenler var. Gelin, üç ay maaş almayın, çocuğunuza harçlık göndermeyin. O çocuk üniversitede ne yapacak? Biz burada muhalefet yapmıyoruz. Alın terimizi, ekmeğimizi ve Elazığ Maden’den gelemeyen arkadaşlarımızın haklarını savunmak için geldik. Sesimize ses olun."

Ekiplerin ve emniyet mensuplarının engellemelerine rağmen madenciler, alacaklarının tamamı ödenene kadar hak arayışlarını sürdüreceklerini vurguladı.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!