MHP'li Bayraktar yaptığı açıklamada, "Milliyetçi Hareket Partisi Araştırma ve Strateji Geliştirmeden Sorumlu Birim olarak hazırladığımız; geçmişten geleceğe Türkiye’de demografik dönüşüm süreçlerine ışık tutan ve ülkemizde nüfus artış hızını yeniden yükseltecek politika önerilerine yer verdiğimiz Türkiye’nin Nüfus Vizyonu başlıklı araştırma Raporumuzu, Genel Başkanımız Sayın Devlet Bahçeli'ye arz etmiş bulunuyoruz. Ülkemizin demografik geleceğine dair kapsamlı bir perspektif sunan raporumuzun, Türkiye’nin güçlü ve sürdürülebilir nüfus yapısına katkı sağlamasını temenni ediyoruz." dedi.

MHP tarafından hazırlanan "Türkiye'nin Nüfus Vizyonu" raporunun basın açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

"Tarih boyunca devletlerin kudreti, milletlerin kalıcılığı ve medeniyetlerin ihtişamı yalnızca sahip oldukları yer altı zenginlikleri veya askeri teknolojilerle değil, en başta bu imkânları sevk ve idare edecek, vatanı canı pahasına müdafaa edecek ve kalkındıracak nitelikli ve dinamik insan gücüyle ölçülmüştür. İnsan, devletin özü, milletin cevheri ve geleceğin teminatıdır. Bu bağlamda, son yıllarda küresel ölçekte yaşanan ve ülkemizde de tehlikeli sinyaller vermeye başlayan nüfus artış hızının düşmesini ve nüfusumuzun yaşlanma eğilimine girmesini, sıradan bir demografik değişim olarak değil, doğrudan doğruya milli bir beka sorunu olarak görmekteyiz.

Ülkemizde son 100 yılda demografik dönüşümü sağlamak amacıyla belli dönemlerde arz merkezli, belli dönemlerde ise talep merkezli aile planlaması ve nüfus programları uygulanmıştır. Türkiye'de özellikle 1980 sonrası uygulamalarda talep merkezli bir aile planlaması modeli uygulamaya başlamış, bu politikaların sonucu olarak da bu dönemde doğurganlık hızında aşağı yönlü hareket başlamıştır.

Türkiye'de toplam doğurganlık hızı, 2001 yılında 2,38 çocuk iken 2014 yılından itibaren aralıksız düşüş eğilimine girerek 2025 yılında 1,44 çocuk olarak gerçekleşmiştir. Toplam doğurganlık hızı son dokuz yıldır nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,10'un altında kalmaya devam etmektedir. 2007-2025 döneminde nüfus sürekli artmasına rağmen, buna karşılık nüfus artış hızı belirgin biçimde yavaşlamıştır. Türkiye nüfusu 2007 yılında 70,6 milyon iken 2025 yılında 86,1 milyona yükselmiştir. Yıllık nüfus artış hızı aynı dönemde genel olarak düşüş eğilimi göstermiş ve 2023 yılında binde 1,1 ile tarihsel olarak en düşük seviyelerden birine gerilemiştir.

Nüfus artış hızının düşmesini konjonktürel bir süreç olarak değil, doğrudan doğruya Türk milletinin varlığını ve geleceğini tehdit eden milli beka sorunu olarak görüyoruz. Bizim mefküremizde nüfus; sadece istatistiki bir veri, iktisadi bir çarpan ya da tablolara sığdırılan rakamlardan ibaret değildir. Nüfus, Türk milletinin bu coğrafyadaki ebedi mührü, egemenliğimizin insan unsuru ve devletimizin sarsılmaz dayanağıdır. Beşiklerin sustuğu, çocuk seslerinin azaldığı ve yaşlanan bir nüfus yapısının egemen olduğu bir gelecekte; ne ekonomik dinamizmi korumak ne de Türk ve Türkiye Yüzyılı hedeflerini omuzlayacak kadroları yetiştirmek mümkün olacaktır.

Genel Başkanımız Sayın Devlet Bahçeli'nin ifade ettikleri üzere "Biz yalnızca bu döneme değil, geleceğin Türk asırlarına, Türk varlığına, Türk coğrafyasının her karışına, her köşesine karşı da maddi ve manevi sorumluluklar taşıyoruz.

Bizden sonraki nesillere kuşku duyacakları, zora girecekleri, kendi ülkelerinde garip olacakları, çok bilinmeyenli denklemlerle kilitlenmiş bir vatan coğrafyası, bir nüfus müktesebatı asla ve kat'a bırakamayız" stratejik bakışı doğrultusunda, Milliyetçi Hareket Partisi Araştırma ve Strateji Geliştirmeden Sorumlu Birim olarak hazırladığımız, geçmişten geleceğe Türkiye'de demografik dönüşüm süreçlerine ışık tutan ve ülkemizde nüfus artış hızını yeniden yükseltecek politika önerilerine yer verdiğimiz Türkiye'nin Nüfus Vizyonu başlıklı Araştırma Raporumuzu Genel Başkanımız Sayın Devlet Bahçeli'ye arz etmiş bulunuyoruz.

Bu vesiyle, Türkiye'nin Nüfus Vizyonu'na yönelik raporumuzda yer alan 11 maddelik somut politika önerilerini kamuoyu ile paylaşıyoruz;

1. Analık sigortası uzun vadeli sigorta kolları kapsamına alınarak yeniden düzenlenmelidir.
2. Annelerin emeklilik için prim günü ve yaş şartı kriterleri çocuk sayısına bağlı olarak kademeli olarak azaltılmalıdır.
3. Çalışan anne ve babalardan gelir vergisi kesintisi çocuk sayına bağlı olarak kademeli olarak azaltılmalı, 3 ve daha fazla çocuk sahibi aileler için gelir vergisi tamamen kaldırılmalıdır.
4. Kamuda çalışan anneler için ücretli doğum izni süresi her bir çocuk için 12 aya, babalar için 2 aya çıkarılmalıdır.
5. Üçüncü çocuktan itibaren devreye giren ve çocuk sayısıyla orantılı biçimde artan eğitim ve gıda ödeneği uygulaması yürürlüğe konulmalıdır.
6. Üç ve daha fazla çocuk sahibi ailelere 1 defaya mahsus sıfır faizle uzun vadeli konut ve taşıt kredisi verilmelidir.
7. Üç ve daha fazla çocuk sahibi ailelere elektrik, doğalgaz, su ve internet hizmetlerinde % 50 indirim uygulanmalıdır.
8. Esnek ve uzaktan çalışma modelleri anneler için kalıcı ve uygulanabilir hale getirilmelidir.
9. Sağlıklı ve güvenli çocuk bezi ve maması üretilerek ailelere ihtiyacı kadar ücretsiz şekilde verilmelidir.
10. Kentten kıra göç etmek isteyen genç evli çiftler, kırsalda konut tahsisi ile tarım ve hayvancılık teşvikleri ile desteklenmelidir.
11. Köylerde internet, eğitim, sağlık ve sosyal yaşam alanlarının kent standartlarına yaklaştırılması sağlanmalı, genç evli çiftlerin kırsalda kalma motivasyonu artırılmaldır."

Soruşturma kapsamında başsavcılık, soruşturmaya konu sosyal medya hesaplarına yönelik erişimin engellenmesi ve içeriklerin çıkarılması talebinde bulundu.

Talebin kabulüne karar veren İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği, müstehcen içerik bulunduğu değerlendirilen toplam 184 sosyal medya hesabına erişimin engellenmesine ve söz konusu içeriklerin kaldırılmasına karar verdi.

Mahkemenin kararında, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'un 8/A maddesine atıfta bulunularak, suç ve suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla erişimin engellenmesine ve içeriğin yayından çıkarılmasına karar verildiği belirtildi.

Kararda ayrıca, kararın Erişim Sağlayıcıları Birliğine ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna gönderilmesine hükmedilerek, İstanbul 2. Sulh Ceza Hakimliğine itiraz yolunun açık olduğu bildirildi.

Almanya'da uzun yıllar milli takımın kalesini koruyan Manuel Neuer'in 2026 Dünya Kupası'nın ardından milli takıma veda etmesi, kaleci pozisyonunda yeni bir dönemin başlamasına yol açtı.

Sky'ın haberine göre Jürgen Klopp, milli takımın kalesi için Oliver Baumann, Alexander Nübel, Marc-Andre ter Stegen ve Jonas Urbig gibi isimler arasından tercih yapacak.

Bu yarışta Alexander Nübel'in öne çıkmasını sağlayan önemli faktörlerden birinin Beşiktaş'ta düzenli olarak forma giymesi olduğu belirtildi. Siyah-beyazlı takımda sürekli oynayarak maç ritmini yükselten Nübel'in, bu avantajıyla Almanya Milli Takımı'nın birinci kalecisi olma konusunda umutlanabileceği ifade edildi.

ÇAYKUR RİZESPOR - ALANYASPOR MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Çaykur Rizespor - Alanyaspor maçı 7 Eylül 2026 Pazartesi günü oynanacak. Çaykur Didi Stadyumu’nun ev sahipliği yapacağı Süper Lig 4. hafta karşılaşması saat 20.00’de başlayacak.

Mücadelede hakem Abdullah Buğra Taşkınsoy düdük çalacak. Çaykur Rizespor, ligde geride kalan üç karşılaşmanın ikisini kazanırken Alanyaspor bir galibiyet, bir beraberlik ve bir mağlubiyet aldı.

ÇAYKUR RİZESPOR'UN MUHTEMEL 11'İ

Çaykur Rizespor Teknik Direktörü Recep Uçar’ın Alanyaspor karşısında sezonun ilk haftalarında kullandığı oyuncu grubunu büyük ölçüde koruması bekleniyor.

Çaykur Rizespor muhtemel 11: Yahia Fofana, Mithat Pala, Attila Mocsi, Modibo Sagnan, Zakaria Ariss, Qazim Laçi, Taylan Antalyalı, Emrecan Bulut, Ibrahim Olawoyin, Ahmed Kutucu, Ali Sowe.

Kalede Yahia Fofana’nın başlaması beklenirken savunmanın merkezinde Attila Mocsi ile Modibo Sagnan öne çıkıyor. Orta alanda Taylan Antalyalı ve Qazim Laçi, hücumda ise Ahmed Kutucu, Olawoyin ve Ali Sowe teknik ekibin önemli seçenekleri arasında bulunuyor.

ÇAYKUR RİZESPOR KADROSUNDA KİMLER VAR?

Yeşil-mavili ekibin kaleci rotasyonunda Yahia Fofana, Zafer Görgen, Efe Doğan ve Hasan Yağız Döne yer alıyor. Savunmada Attila Mocsi, Tayyip Talha Sanuç, Zakaria Ariss, Modibo Sagnan, Muhammet Taha Şahin, Umut Erdem ve Siaka Bakayoko gibi isimler bulunuyor.

Orta sahada Taylan Antalyalı, Qazim Laçi, Mithat Pala, Dal Varesanovic, Moussa Diakite ve Can Bozdoğan görev yapabiliyor. Hücum hattında ise Ali Sowe, Ahmed Kutucu, Ibrahim Olawoyin, Valentin Mihaila, Adedire Mebude, Emrecan Bulut, Iustin Doicaru ve Gennaro Borrelli teknik heyetin alternatifleri arasında.

ÇAYKUR RİZESPOR'DA ÖNE ÇIKAN FUTBOLCULAR

Çaykur Rizespor’un sezonun ilk bölümündeki önemli isimlerinden biri Qazim Laçi oldu. Arnavut orta saha oyuncusu, takımın merkezdeki oyun kurulumunda önemli rol üstleniyor.

Ali Sowe ise ceza sahası içindeki etkinliğiyle Rizespor’un en önemli gol silahları arasında bulunuyor. Gambiyalı santrfor, fizik gücü ve bitiriciliğiyle hücum hattında fark yaratabilecek isimlerin başında geliyor.

Genç hücum oyuncusu Emrecan Bulut da sezonun dikkat çeken isimlerinden biri. Hücum hattındaki hareketliliği ve farklı pozisyonlarda oynayabilmesiyle Recep Uçar’ın seçeneklerini artırıyor.

Galatasaray’dan kiralık olarak kadroya katılan Ahmed Kutucu ise hücum hattının dikkat çeken bir diğer oyuncusu. Can Bozdoğan ve İtalyan santrfor Gennaro Borrelli’nin kadroya eklenmesiyle Rizespor’un hücum ve orta saha alternatifleri genişledi.

ALANYASPOR'UN MUHTEMEL 11'İ

João Pereira yönetimindeki Alanyaspor’un Rize deplasmanında savunma ile hücum arasındaki geçişlerde hızlı oyuncularını kullanması bekleniyor.

Alanyaspor muhtemel 11: Paulo Victor, Nuno Lima, Fidan Aliti, Fatih Aksoy, Florent Hadergjonaj, Gaius Makouta, Baran Ali Gezek, Ruan Duarte, Hwang Ui-Jo, İbrahim Kaya, Arda Usluoğlu.

Alanyaspor’un özellikle Florent Hadergjonaj’ın kenar bindirmeleri, Makouta’nın orta sahadaki fizik gücü ve hücumdaki Hwang Ui-Jo ile Ruan Duarte’nin hareketliliğinden faydalanmaya çalışması bekleniyor.

ALANYASPOR KADROSUNDA KİMLER VAR?

Alanyaspor’un kaleci rotasyonunda Paulo Victor, Mert Furkan Bayram ve Mahmut Can Kara bulunuyor. Savunmada Fidan Aliti, Nuno Lima, Fatih Aksoy, Bedirhan Özyurt, Ümit Akdağ ve Florent Hadergjonaj gibi isimler forma rekabeti veriyor.

Orta sahada Gaius Makouta, Baran Ali Gezek, Enes Keskin, Emre Demir, İzzet Çelik, Yusuf Özdemir, Paolo Fernandes ve Ianis Hagi bulunuyor. Turuncu-yeşillilerin hücum seçenekleri arasında ise Hwang Ui-Jo, Ruan Duarte, Meschack Elia, İbrahim Kaya, Omar Ben Ali, Ivan Cedric ve Arda Usluoğlu yer alıyor.

ALANYASPOR'DA ÖNE ÇIKAN FUTBOLCULAR

Alanyaspor’un deneyimli hücumcularından Hwang Ui-Jo, ceza sahası çevresindeki bitiriciliği nedeniyle Rizespor savunmasının dikkat etmesi gereken isimlerin başında geliyor. Güney Koreli santrfor, hücumun merkezinde oynayabildiği gibi takım arkadaşlarına alan açan koşularıyla da görev yapıyor.

Ianis Hagi ise Alanyaspor kadrosunun teknik kapasitesi yüksek oyuncularından biri. Rumen futbolcu orta saha ile hücum arasındaki bağlantıyı sağlayabilmesi, duran topları ve son pas özellikleriyle teknik ekibin önemli alternatiflerinden.

Orta sahadaki Gaius Makouta, fizik gücü ve ikili mücadelelerdeki etkinliğiyle takımın dengesini sağlayan isimlerden. Ruan Duarte ise hücum hattındaki sürati ve bire bir oyunlarıyla Alanyaspor’un geçiş hücumlarında kullanabileceği önemli seçenekler arasında bulunuyor.

ÇAYKUR RİZESPOR VE ALANYASPOR'DA EKSİKLER

Çaykur Rizespor’da Khusniddin Alikulov’un sakatlığı nedeniyle karşılaşmada forma giyememesi bekleniyor. Özbek savunmacının yokluğunda stoper bölgesinde Attila Mocsi ve Modibo Sagnan öne çıkıyor.

Alanyaspor’da ise orta saha oyuncusu Maestro’nun sakatlığı nedeniyle kadroda yer alması beklenmiyor. Teknik direktör João Pereira’nın merkez orta sahadaki tercihlerinde Makouta ve Baran Ali Gezek gibi isimlere yönelmesi öngörülüyor.

RİZESPOR EVİNDE GALİBİYET ARIYOR

Çaykur Rizespor, sezonun ilk bölümünde topladığı puanlarla üst sıraları hedefleyen takımlar arasında yer alıyor. Karadeniz temsilcisi, Alanyaspor karşısında taraftarı önünde kazanarak ligdeki çıkışını sürdürmek istiyor.

Alanyaspor ise Rize deplasmanından puan veya puanlarla dönmeyi hedefliyor. Akdeniz ekibi özellikle hızlı hücum oyuncularıyla rakip savunmanın arkasında boşluk arayacak.

İKİ TAKIM ARASINDAKİ REKABET

Çaykur Rizespor ile Alanyaspor arasında son yıllarda Süper Lig’de oynanan karşılaşmalar genellikle dengeli mücadelelere sahne oldu. İki ekip de özellikle iç saha maçlarında rakibine karşı üstünlük kurmaya çalışıyor.

Rize’de oynanacak mücadelede orta saha üstünlüğü, kanat performansları ve iki takımın santrforlarının bitiriciliği maçın sonucunu belirleyebilecek önemli faktörler arasında gösteriliyor.

ÇAYKUR RİZESPOR - ALANYASPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Çaykur Rizespor ile Alanyaspor arasındaki Trendyol Süper Lig karşılaşması 7 Eylül 2026 Pazartesi günü saat 20.00’de başlayacak. Rize’deki Çaykur Didi Stadyumu’nda oynanacak Çaykur Rizespor - Alanyaspor maçı beIN SPORTS 1 kanalından canlı olarak yayınlanacak.

GÖZTEPE GAZİANTEP FK MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Göztepe Gaziantep FK maçı 7 Eylül 2026 Pazartesi günü oynanacak. İzmir'deki ISONEM Park Gürsel Aksel Spor ve Sağlıklı Yaşam Merkezi'nin ev sahipliği yapacağı karşılaşmanın başlama saati 20.00 olarak açıklandı.

Mücadele, Trendyol Süper Lig'in 4. haftasında iki takım açısından da önemli bir puan mücadelesine sahne olacak. Göztepe ilk galibiyetinin, Gaziantep FK ise deplasmanda sezonun ikinci galibiyetinin peşinde olacak.

GÖZTEPE'NİN KADROSUNDA KİMLER VAR?

Göztepe'nin 2026-2027 sezonu kadrosunda kalede Luka Gugeshashvili'nin yanı sıra Arda Özçimen ve Şamil Öztürk bulunuyor. Savunma hattında Taha Altıkardeş, Ogün Bayrak, Malcom Bokele, Richard Akonnor, Allan Godoi, Novatus Miroshi, Furkan Bayır ve Noah Sonko Sundberg gibi isimler yer alıyor.

Orta saha rotasyonunda Rhaldney, Alex Matos, Efkan Bekiroğlu, Alexis Antunes ve Tino Anjorin bulunuyor. Hücum hattında ise Juan, Janderson, Sinclair Armstrong, Andre Henrique, Arda Kurtulan, Gökdeniz Bayrakdar, Turaç Böke ve Ibrahim Sabra seçenekler arasında.

GÖZTEPE'DE ÖNE ÇIKAN FUTBOLCULAR

Göztepe'nin sezonun ilk üç haftasındaki gol yükü farklı oyuncular arasında dağıldı. Efkan Bekiroğlu, Juan, Novatus Miroshi, Sinclair Armstrong ve Alex Matos birer golle skor katkısı sağlayan isimler oldu.

Hücum organizasyonlarında Janderson ve Andre Henrique de asistleriyle dikkat çekti. Özellikle Efkan Bekiroğlu'nun orta sahadan hücuma verdiği destek ile Juan ve Sinclair Armstrong'un rakip ceza sahasındaki etkinliği, Gaziantep FK karşısında Göztepe'nin önemli silahları arasında olacak.

Göztepe Teknik Direktörü Stanimir Stoilov'un hücum hattında geniş bir oyuncu grubuna sahip olması da maç içerisindeki tercihleri açısından önem taşıyor.

GÖZTEPE'DE EKSİK OYUNCULAR KİMLER?

Maç öncesindeki bilgilere göre Göztepe'de Furkan Bayır, Alexis Antunes, Gökdeniz Bayrakdar, Allan Godoi ve Noah Sonko Sundberg sakatlıkları nedeniyle Gaziantep FK karşısında forma giyemeyecek.

Özellikle savunma hattındaki eksikler nedeniyle Stanimir Stoilov'un Taha Altıkardeş, Malcom Bokele, Novatus Miroshi ve diğer savunma seçenekleri üzerinden kadro planlaması yapması bekleniyor.

GAZİANTEP FK'NİN KADROSUNDA KİMLER VAR?

Gaziantep FK'nin kadrosunda kaleci Kacper Tobiasz öne çıkarken savunmada Luis Pérez, Arda Kızıldağ, Myenty Abena, Deian Sorescu, Kazımcan Karataş, Nazım Sangare ve Florin Stefan gibi isimler bulunuyor.

Orta sahada Alexandru Maxim, Kacper Kozlowski, Juninho Bacuna, Oğuz Özçiçek ve Victor Gidado seçenekler arasında. Hücum hattında ise Serdar Dursun, Halil Dervişoğlu, Sontje Hansen ve Trivante Stewart gibi oyuncular yer alıyor.

Kırmızı-siyahlı ekip, sezonun ilk haftalarının ardından teknik direktör Mirel Radoi ile yollarını ayırdı. Takımın başına getirilen Orhan Ak, Göztepe deplasmanında Gaziantep FK'nin teknik direktörü olarak görev yapacak.

GAZİANTEP FK'DE DEIAN SORESCU ÖNE ÇIKIYOR

Gaziantep FK'nin sezonun ilk bölümünde skor anlamında öne çıkan ismi Deian Sorescu oldu. Rumen futbolcu ilk üç lig karşılaşmasında 2 gol kaydederek takımının en golcü oyuncusu konumuna geldi.

Tecrübeli Alexandru Maxim oyun kurulumunda, Kacper Kozlowski ise orta sahadan hücum bölgesine geçişlerde Gaziantep FK'nin önemli isimleri arasında bulunuyor. Santrfor bölgesindeki Serdar Dursun da ceza sahası etkinliği ve hava toplarındaki gücüyle Orhan Ak'ın değerlendirebileceği seçeneklerden biri.

Gaziantep FK'nin resmi maç önü bilgilendirmesine göre kırmızı kart cezalısı Juninho Bacuna ile tedavisi süren Sontje Hansen, Göztepe karşılaşmasında görev yapamayacak.

GÖZTEPE VE GAZİANTEP FK'NİN FORM DURUMU

Göztepe sezona Samsunspor deplasmanında aldığı 3-3'lük beraberlikle başladı. Sarı-kırmızılı ekip daha sonra sahasında Gençlerbirliği'ne 1-0, Galatasaray deplasmanında ise 3-2 mağlup oldu. İzmir temsilcisi böylece ilk üç haftayı 1 puanla tamamladı.

Gaziantep FK ise ilk hafta Corendon Alanyaspor ile 1-1 berabere kaldı. Kırmızı-siyahlılar ardından Eyüpspor deplasmanında 1-0 kazanırken üçüncü haftada Çaykur Rizespor'a sahasında 2-1 mağlup oldu. Gaziantep ekibi ilk üç karşılaşmada 4 puan topladı.

GÖZTEPE GAZİANTEP FK MAÇLARINDA DİKKAT ÇEKEN İSTATİSTİK

Göztepe'nin Gaziantep FK karşısındaki iç saha performansı dikkat çekiyor. İzmir temsilcisi, Gaziantep ekibini sahasında ağırladığı son 7 lig karşılaşmasında mağlubiyet yaşamadı. Bu dönemde Göztepe 3 galibiyet alırken 4 karşılaşma beraberlikle sona erdi.

2025-2026 sezonundaki iki lig maçını da Göztepe kazanmıştı. Sarı-kırmızılı ekip Gaziantep deplasmanından 1-0'lık galibiyetle dönerken İzmir'deki karşılaşmayı 2-1 kazanmıştı.

GÖZTEPE GAZİANTEP FK MAÇININ HAKEMİ KİM?

Göztepe ile Gaziantep FK arasında oynanacak karşılaşmayı hakem Ümit Öztürk yönetecek. İki ekip de Süper Lig'de milli ara öncesindeki haftayı puan veya puanlarla kapatarak lig yarışında konumunu güçlendirmeyi hedefleyecek.

Göztepe açısından taraftarının önünde sezonun ilk galibiyetini almak, Gaziantep FK açısından ise teknik direktör Orhan Ak dönemine olumlu bir sonuçla başlamak karşılaşmanın önemini artırıyor.

GÖZTEPE GAZİANTEP FK MAÇI HANGİ KANALDA?

Göztepe ile Gaziantep FK arasındaki Trendyol Süper Lig karşılaşması 7 Eylül 2026 Pazartesi günü saat 20.00'de İzmir'deki ISONEM Park Gürsel Aksel Spor ve Sağlıklı Yaşam Merkezi'nde başlayacak. Göztepe Gaziantep FK maçı beIN Sports 2 kanalından canlı olarak yayınlanacak.

MANİSA FK BURSASPOR MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Manisa FK sezona Boluspor deplasmanında aldığı 2-1'lik galibiyetle başladı. Ardından Vanspor'u 4-1 mağlup eden Ege temsilcisi, Sivasspor ile 2-2 ve Bodrum FK ile 0-0 berabere kaldı. Manisa FK son karşılaşmasında ise Iğdır FK'ya 4-2 mağlup olarak sezonun ilk yenilgisini yaşadı.

Bursaspor ise ilk beş haftada dört galibiyet aldı. Yeşil-beyazlı ekip Bodrum FK'yi 2-0, Iğdır FK'yi 1-0 ve Kayserispor'u 2-1 mağlup ederken, tek yenilgisini Fatih Karagümrük karşısında 2-1'lik skorla yaşadı. Mustafa Er'in ekibi son olarak İstanbulspor'u 4-0 yenerek 12 puana ulaştı ve 6. hafta öncesinde ikinci sırada yer aldı.

MANİSA FK KADROSU

Manisa FK'nın 2026-2027 sezonu kadrosunda kaleci Vedat Karakuş öne çıkarken savunmada Christophe Herelle, Birama Touré, Yasin Güreler, Ada İbik ve Fırat İnal gibi isimler bulunuyor. Kadir Yurdakul, Julien Anziani, Yassine Benrahou, Noha Lemina, Atakan Rıdvan Çankaya ve Jonathan Lindseth orta saha seçenekleri arasında yer alıyor.

Hücum hattında ise Cheikne Sylla, Waldir Vargas, Osman Kahraman, Ahmet Şen ve Osman Kaynak görev yapabiliyor. Teknik direktör Ahmet Pektaş yönetimindeki ekipte sezonun ilk haftalarında özellikle Anziani ve Sylla'nın hücumdaki üretkenliği dikkat çekti.

MANİSA FK'DA JULIEN ANZIANI ÖNE ÇIKIYOR

Manisa FK'nın sezon başındaki en etkili isimlerinden biri Julien Anziani oldu. 27 yaşındaki orta saha oyuncusu ilk beş lig maçının tamamında ilk 11'de görev alırken dört gole ulaştı. Bu performansıyla takımının en önemli skor kaynaklarından biri haline geldi.

Anziani, Vanspor karşısında alınan 4-1'lik galibiyette iki kez fileleri havalandırdı. Fransız futbolcu Iğdır FK deplasmanında da penaltıdan takımının ilk golünü kaydetti. Orta sahadan ceza sahasına yaptığı koşular ve duran toplardaki sorumluluğu Manisa FK'nın hücum planında önemli yer tutuyor.

CHEIKNE SYLLA MANİSA FK'NIN GOL SİLAHLARINDAN

Manisa FK'nın ileri uçtaki önemli alternatiflerinden Cheikne Sylla da sezonun ilk bölümünde skor katkısı veren oyuncular arasında yer aldı. 32 yaşındaki forvet ilk beş lig karşılaşmasında forma giyerken iki gol ve iki asistlik katkı üretti.

Sylla özellikle Vanspor maçında henüz ilk dakikada attığı golle takımını öne geçirmişti. Fizik gücü ve ceza sahası içindeki etkinliği nedeniyle Bursaspor savunmasının dikkat etmesi gereken isimlerin başında geliyor.

BURSASPOR KADROSU

Bursaspor'un 2026-2027 kadrosunda Kerem Matışlı kalede sezonun ilk beş maçına da ilk 11'de başladı. Savunmada Alperen Babacan, Batuhan Yayıkcı, Barış Gök, Tural Bayramov, Rahmetullah Berişbek, Zeki Yavru ve Ertuğrul Ersoy gibi deneyimli isimler bulunuyor.

Orta sahada Lincoln Henrique, Juergen Elitim, Eyüp Akcan, Lewis Baker, Soner Aydoğdu ve Tayfun Aydoğan forma rekabetine giriyor. Hücum hattında ise Kelechi Iheanacho, Halil Akbunar, Amine Boutrah, Emir Kaan Gültekin ve Ivan Saranic gibi dikkat çeken futbolcular görev yapıyor. Bursaspor'un teknik direktörlüğünü Mustafa Er üstleniyor.

BURSASPOR'DA KELECHI IHEANACHO FARKI

Manisa FK savunmasının en fazla dikkat etmesi gereken isim Kelechi Iheanacho olacak. Nijeryalı santrfor sezonun ilk beş lig maçının tamamında ilk 11'de forma giyerken altı gol ve iki asistlik katkıya ulaştı.

Iheanacho son İstanbulspor karşılaşmasında da performansını sürdürdü. Tecrübeli golcü 45 ve 77. dakikalarda attığı iki golle Bursaspor'un 4-0'lık galibiyetinde önemli rol oynadı. Yeşil-beyazlıların hücumdaki en önemli bitiricisi konumunda bulunan Iheanacho, Manisa FK karşısında da takımının skor arayışındaki başlıca oyuncusu olacak.

LINCOLN HENRIQUE OYUNUN MERKEZİNDE

Bursaspor'un hücum organizasyonlarında dikkat çeken bir diğer futbolcu Lincoln Henrique. 28 yaşındaki Brezilyalı orta saha ilk beş lig karşılaşmasının tamamında ilk 11'de sahaya çıkarken bir gol ve iki asistlik katkı yaptı.

Lincoln son İstanbulspor maçında Iheanacho'nun ilk golünün asistini yaptı. Teknik kapasitesi, pas kalitesi ve duran toplardaki etkinliğiyle Bursaspor'un rakip yarı alandaki oyununda kilit isimlerden biri olarak öne çıkıyor.

HALİL AKBUNAR DA FORMDA

Bursaspor'un kanat bölgesindeki en deneyimli isimlerinden Halil Akbunar da Manisa deplasmanı öncesinde formda. 33 yaşındaki futbolcu sezonun ilk bölümünde dört maçta ilk 11'de görev yaptı ve skor katkısı verdi.

Halil Akbunar, İstanbulspor karşısında takımının ikinci golünü kaydetti. Hızı, çizgi koşuları ve ceza sahasına yaptığı topsuz hareketlerle Manisa FK savunması açısından dikkat edilmesi gereken bir başka hücum oyuncusu olacak.

MANİSA FK BURSASPOR MUHTEMEL 11'LERİ

Takımların son maçlarda kullandığı kadrolar ve sezonun ilk haftalarındaki oyuncu tercihleri dikkate alındığında Manisa FK'nın Vedat Karakuş; Kadir Yurdakul, Christophe Herelle, Atakan Çankaya, Yasin Güreler; Birama Touré, Julien Anziani, Yassine Benrahou; Waldir Vargas, Yusuf Talum ve Cheikne Sylla'ya yakın bir kadroyla sahaya çıkması beklenebilir. Kesin ilk 11 maç öncesinde açıklanacak.

Bursaspor cephesinde ise Kerem Matışlı; Zeki Yavru, Alperen Babacan, Batuhan Yayıkcı, Barış Gök; Juergen Elitim, Eyüp Akcan; Halil Akbunar, Lincoln Henrique, Amine Boutrah ve Kelechi Iheanacho isimlerinin ilk 11 için güçlü adaylar olduğu görülüyor. Bu kadro Bursaspor'un İstanbulspor'u 4-0 mağlup ettiği son lig karşılaşmasında da başlangıç kadrosunu oluşturmuştu.

MANİSA FK İLE BURSASPOR DAHA ÖNCE KAÇ KEZ KARŞILAŞTI?

İki ekip yakın dönemde ligde iki kez karşı karşıya geldi. 2021-2022 sezonundaki maçlardan birini Bursaspor 3-1 kazanırken Bursa'daki mücadele 1-1 sona erdi. Böylece iki takım arasındaki bu iki karşılaşmada Bursaspor bir galibiyet alırken bir maç beraberlikle tamamlandı.

MANİSA FK BURSASPOR MAÇININ HAKEMİ KİM?

Manisa FK ile Bursaspor arasındaki karşılaşmayı Burak Demirkıran yönetecek. Demirkıran'ın yardımcılıklarını Kemal Mavi ve Egemen Savran yapacak. Mücadelenin dördüncü hakemi ise Erdem Demirtaş olacak. VAR'da Yasin Kol, AVAR'da Bilal Köseoğlu görev yapacak.

MANİSA FK BURSASPOR MAÇI HANGİ KANALDA, SAAT KAÇTA?

Manisa FK Bursaspor maçı 7 Eylül 2026 Pazartesi günü saat 20.00'de başlayacak. Manisa 19 Mayıs Stadyumu'nda oynanacak Trendyol 1. Lig karşılaşması beIN Sports Max 1 ekranlarından canlı yayınlanırken, futbolseverler mücadeleyi TRT Spor'dan da canlı ve şifresiz olarak takip edebilecek.

MARDİN 1969 BODRUMSPOR MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Mardin 1969 - Bodrumspor maçı bugün saat 20.00'de başlayacak. Trendyol 1. Lig'in 6. hafta programında yer alan mücadele Mardin 21 Kasım Şehir Stadyumu'nda oynanacak.

Maçta Emre Kaan Çalışkan düdük çalacak. Çalışkan'ın yardımcılıklarını Arif Dilmeç ile Çağrıcan Pazarcıklı yaparken, dördüncü hakem Lütfullah Aslan olacak.

MARDİN 1969 LİGDE YENİLGİ YÜZÜ GÖRMEDİ

1. Lig'in yeni ekiplerinden Mardin 1969, ilk 5 haftada aldığı sonuçlarla sezona dikkat çekici bir başlangıç yaptı. Kırmızı-lacivertliler 2 galibiyet ve 3 beraberlikle 9 puan topladı ve Bodrum FK karşılaşmasına yenilgisiz çıkıyor.

Mardin temsilcisi son lig karşılaşmasında Sivasspor deplasmanından 2-2'lik beraberlikle döndü. Güncel puan tablosunda, hafta içindeki diğer karşılaşmaların da tamamlanmasıyla Mardin 1969 9 puanla 9. sırada yer alıyor.

MARDİN 1969 KADROSUNDA HANGİ FUTBOLCULAR VAR?

Mardin 1969, 1. Lig'e yükselmesinin ardından kadrosunu önemli ölçüde yeniledi. Kalede Erce Kardeşler, Ömer Kahveci, Emir Kireççi ve Arda Kemal Gülmez bulunuyor.

Savunmada Uğur Adem Gezer, Eray Korkmaz, Nafican Yardımcı, Mustafa Şengül, Emre Taşdemir, Berkay Doğan, Kerim Alıcı ve Ömer Karslıoğlu gibi isimler yer alıyor.

Orta saha rotasyonunda Baba Alhassan, Djordje Denic, Tonio Teklić, Bünyamin Balat, Adem Kabak, Abdullah Aydın, Enes Erol, Şahverdi Çetin ve Erol Akdağ bulunuyor. Hücum hattında ise Olarenwaju Kayode, Zdravko Dimitrov, Denizhan Taşkan, Mallik Wilks, Ahmet Ülük, Osman Yıldırım ve Sikou Sonko seçenekler arasında.

MARDİN 1969'DA KAYODE ÖNE ÇIKIYOR

Mardin 1969'ın hücumdaki en önemli isimlerinden biri Olarenwaju Kayode. Tecrübeli santrfor, sezonun ilk 5 lig karşılaşmasının tamamında ilk 11'de görev alırken 3 gol ve 1 asistlik katkı verdi. Kayode'nin ceza sahası içindeki etkinliği Bodrum FK savunmasının dikkat etmesi gereken başlıca unsurlardan biri olacak.

Orta sahada Tonio Teklić de hücum üretimine katkı sağlayan oyuncular arasında. Hırvat futbolcu ilk 5 haftada 1 gol ve 1 asist kaydetti. Teklić'in Mardin 1969 ile sözleşmesi 30 Haziran 2027'ye kadar devam ediyor.

Kaleci Erce Kardeşler ise ilk 5 lig maçının tamamına ilk 11'de başladı. Daha önce Bursaspor, Trabzonspor, Hatayspor ve Amedspor formaları giyen deneyimli kaleci, 2026 yazında Mardin 1969 ile 1 yıllık sözleşme imzaladı.

MALLIK WILKS MARDİN 1969'UN YENİ HÜCUM KOZU

Mardin 1969'un hücum rotasyonundaki yeni isimlerden biri de Mallik Wilks oldu. İngiliz sağ kanat oyuncusu 26 Ağustos'ta Mardin temsilcisiyle 2 yıllık sözleşme imzaladı.

Kanatlarda ve hücum hattında görev yapabilen Wilks'in kadroya katılması, teknik heyetin hücum seçeneklerini artırdı. Güncel kadro verilerinde Wilks'in Mardin formasıyla 2 lig maçında süre aldığı görülüyor.

BODRUM FK ÇIKIŞ PEŞİNDE

Bodrum FK, sezonun ilk bölümünde galibiyete ulaşmakta zorlandı. Yeşil-beyazlı ekip oynadığı ilk 5 lig karşılaşmasında 4 beraberlik ve 1 yenilgiyle 4 puan topladı.

Bodrum temsilcisi son olarak Esenler Erokspor ile 0-0 berabere kaldı. İlk 5 haftada yalnızca 2 gol atan Bodrum FK, kalesinde ise 4 gol gördü. Güncel tabloda Bodrum FK 4 puanla 16. sırada bulunuyor.

BODRUM FK KADROSUNDA KİMLER VAR?

Bodrum FK'nın güncel kadrosunda kaleciler Diogo Sousa, Bahri Can Tosun ve Rüzgar Mehmet Adıyaman yer alıyor. Savunma hattında Arlind Ajeti, Ali Aytemur, Ali Şahin Yılmaz, Furkan Apaydın, İsmail Tarım, Berşan Yavuzay ve Emre Kaplan gibi oyuncular bulunuyor.

Orta saha rotasyonunda Florian Loshaj, Yusuf Sertkaya, Mustafa Erdilman, Ahmet Aslan, Tomas Cruz, Kartal Cengizer, Ege Arslan, Boran Başkan ve Enes Koç görev yapabiliyor.

Hücum bölgesinde ise Vincent Aboubakar, Fernando Andrade, Kerem Kayaarası, Celal Dumanlı, Ruben Providence, Ege Bilsel, Adem Metin Türk, Devrim Şahin ve Elvir Gashijan kadrodaki seçenekler arasında.

VINCENT ABOUBAKAR BODRUM FK FORMASIYLA SAHAYA ÇIKABİLİR

Bodrum FK'nın kadrosundaki en dikkat çekici isimlerden biri Vincent Aboubakar. Kamerunlu santrforun Bodrum FK ile sözleşmesi 1 Eylül 2026 tarihinde başladı. 34 yaşındaki golcüyle 30 Haziran 2027'ye kadar sözleşme yapıldı.

Türkiye'de daha önce Beşiktaş ve Hatayspor formaları giyen Aboubakar, özellikle Beşiktaş'taki dönemleriyle Süper Lig'de önemli bir tecrübeye sahip. Maç öncesi oluşturulan muhtemel 11 verilerinde tecrübeli santrforun Mardin deplasmanında Bodrum FK'nın ileri ucunda başlaması bekleniyor.

Bodrum savunmasının deneyimli isimlerinden Arlind Ajeti de takımın öne çıkan futbolcuları arasında. Ajeti'nin Bodrum FK ile sözleşmesi 30 Haziran 2027'ye kadar devam ediyor.

MARDİN 1969 - BODRUM FK MUHTEMEL 11'LERİ

Karşılaşmanın resmi ilk 11'leri maç saatine yakın açıklanacak. Maç öncesi kadro verilerine göre takımların sahaya çıkması beklenen kadroları şöyle:

Mardin 1969: Erce Kardeşler, Eray Korkmaz, Berkay Doğan, Uğur Adem Gezer, Nafican Yardımcı, Baba Alhassan, Denizhan Taşkan, Tonio Teklić, Abdullah Aydın, Zdravko Dimitrov, Olarenwaju Kayode.

Bodrum FK: Diogo Sousa, Berşan Yavuzay, İsmail Tarım, Ali Aytemur, Emre Kaplan, Yusuf Sertkaya, Boran Başkan, Adem Metin Türk, Florian Loshaj, Ege Bilsel, Vincent Aboubakar.

MARDİN 1969'DA EMRE TAŞDEMİR'İN DURUMU

Maç öncesi veri servislerinde Mardin 1969'un deneyimli sol beki Emre Taşdemir eksik oyuncular arasında gösteriliyor. Oyuncunun kalça/uyluk bölgesindeki sakatlığı nedeniyle kadroda yer almasının beklenmediği belirtiliyor.

Bodrum FK cephesinde ise maç öncesi doğrulanmış bir eksik oyuncu bilgisi yer almıyor. Resmi kadrolar karşılaşmaya kısa süre kala kesinlik kazanacak.

MARDİN 1969 BODRUMSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Mardin 1969 ile Bodrumspor arasındaki Trendyol 1. Lig karşılaşması 7 Eylül 2026 Pazartesi günü saat 20.00'de başlayacak. Mardin 21 Kasım Şehir Stadyumu'ndaki mücadele beIN Sports Max 2, tabii Spor 6 ve TRT Kurdî ekranlarından canlı yayınlanacak. TRT Kurdî yayını sayesinde karşılaşma şifresiz olarak da takip edilebilecek.

Erdoğan'ın açıklamalarından satır başları şu şekilde:

"Bu topraklarda kimseye ameliyat yaptırmayız"

"Birçok önemli konuyu istişare ettik. Vatandaşımızın refahını artıracak kararlar aldık.

Bu topraklarda kurduğumuz son devletimiz olan Türkiye Cumhuriyeti'ni binlerce yıllık yolculuğumuzun en nadide halkası olarak görüyoruz.

Selçuklu'yu Osmanlı'yı yok sayıp eski Türk tarihinden bir hamlede Cumhuriyete atlayan tarih okumalarını iyi niyetli bulmuyoruz.

Bunlar son derece art niyetli toplumsal mühendisliklerdir. Milletimizi ruh kökünden koparmayı amaçlayan hiçbir proje başarılı olamadı. Ecdadın ayak izlerini takip etmeyi sürdüreceğiz. Son yıllarda Ahlat'ta ve Malazgirt'te çok anlamlı etkinlikler düzenliyoruz. Sayın Bahçeli ve diğer siyasi parti liderleri katılımı ile muhteşem bir buluşmaya imza attık. Kardeşlerimiz ile Malazgirt'in yıl dönümünü kutladık.

Açık ve net söylemek isterim, soğuk kanlı tavrımız kimseyi farklı hayallere sürüklemesin. Bu topraklarda kimseye ameliyat yaptırmayız. Bölgemizdeki hasmane adımları türbinden seyretmeyiz. Türkiye hiçbir inancın toplumun karşısında değildir. Türkiye kimsen gelirse gelsin her haydutluğun karşısındadır. Kategorik olarak kimseye düşmanlık beslemiyoruz. Ülkemizin güçlenmesinden rahatsız olanlar bizi yolumuzdan döndüremez. Tarihin akışını değiştirmeye kimsenin gücü yetmez. Türkiye kardeşleri ile yeniden kenetlenecektir. Türkiye'ye dost olan kazanacak düşman olan kaybedecektir.

"10 mürettebatla ilgili arama kurtarma çalışmaları devam ediyor"

Girne'de yolcu gemisinin alabora olması nedeniyle 14 kardeşimiz vefat etti. 14 kardeşimiz ise kayıp durumda. KKTC ile iş birliği içinde 9 gemi ve 11 hava aracı ile çalışmalara destek veriyoruz. Yargı süreci resmi kurumlarımızca yakından takip edilmekte. Silivri'de batan gemideki 10 mürettebatla ilgili arama kurtarma çalışmaları devam ediyor.

Bu sene 104. yıl dönümünü idrak ettiğimiz büyük zafer milletimizin mücadele azmini gösteren önemli bir referanstır. Türkiye istikbalinden vazgeçmeyeceğini, namusunu çiğnetmeyeceğini tüm dünyaya göstermiştir.

Türkiye tarihi ve kültürel birikimi ile, potansiyeli ile dünyada yıldızı giderek parlayan bir ülkedir. Çok geniş coğrafya ile tarihi bağlarımız, akrabalıklarımız var.

Dış politikada Türkiye'nin çıkarlarını merkeze alan bir yaklaşım ile tüm ülkeler ile iş birliğini ilerletme gayretindeyiz. Şangay İşbirliği Teşkilatı, çok güçlü bir potansiyeli bünyesinde barındırıyor. Teşkilatın 1 Eylül'de Bişkek'teki zirvesine iştirak ederek bu iradesini teyit ettik. Zirve kapsamında aralarında Putin'in de bulunduğu birçok hükümet devlet başkanı ile görüştük.

"Petrol fiyatları dünyada tarihi zirvelerini gördü"

Geride bıraktığımız hafta ekonomimize dair önemli veriler açıklandı. İhracatımız 2026 yılı ilk 8 ayında 185 milyar dolara çıktı. Sene sonu hedefe 1,7 milyar dolarlık fark kaldı. Bu başarıda emeği geçen ihracatçılarımızı tebrik ediyorum.

Ekonomimize dair önemli veriler açıklandı. Ağustos ayı mal ihracatımız 23,5 milyar dolar yükseldi. Bu rakamla ihracatta rekor kırdık. Yıllıklandırılmış ihracatımız ise 280,3 milyar dolara ulaştı. Sene sonu hedefimiz olan 282 milyar dolarlık hedefimize yüzde 1,7 oranında fark kaldı. İhracatçılarımızı tebrik ederim.

Enflasyon tarafından İran merkezli krizin etkilerini tüm dünya gibi biz de hissediyoruz. Petrol fiyatları dünyada tarihi zirvelerini gördü. Hürmüz'deki düğüm çözülmedikçe petrol fiyatları herkesi zorlayacak gibi görünüyor. İsrail'in tahrikleriyle başlayan savaşın faturasını ilgili ilgisiz herkes ödemektedir. Türkiye ekonomisini kalkınma ve büyüme rotasında sürdürüyoruz.

"Enflasyonla mücadeledeki kararlı duruşumuz sürecektir"

Orta Vadeli Program ile gelecek 3 yıllık yol haritamızı paylaştık. Hizmetler sektörümüzün güçlendirilmesi, üretimin artırılması, ihracatımızın geliştirilmesi gibi politikalarımızı ortaya koyduk. Belirsizlikten kaynaklı sıkıntılara rağmen politikalarımızda hiçbir değişiklik söz konusu değildir. Kalıcı çözümler atmaya devam edeceğiz. Türkiye ekonomisini daha güçlü bir yapıya kavuşturmak için gerekeni yapacağız.

ABD dair pek çok ülkede petrol fiyatları artmış durumda. İsrail'İn tertip ve tahrikleri ile başlayan savaşın faturasını sadece İran halkı değil herkes ödemekte. Bu radikal zihniyet değişmedikçe kriz fırtınası değişmeyecektir. Türkiye ekonomisini kalkınma ve büyüme rotasında tutuyoruz. Dün açıklanan program bunun örneğidir. Sıkıntılara rağmen üretimi, yatırımı önceleyen politikalarımızda hiçbir değişiklik söz konusu değil. Enflasyonla mücadeledeki kararlı duruşumuz sürecektir.

COP-31 Zirvesi için hazırlıklarımız devam ediyor. Bu alanı yeniliyor, her türlü hazırlığı yapıyoruz. Antalya'mızda trafiği de rahatlatacak adım atarak 38 kilometrelik yol çalışmalarını tamamladık. Bu yatırımlar Ankara'da olduğu gibi milletimize kalacak.

"Kiralık konutlarımızla ilgili başvuruları 14 Eylül’de almaya başlıyoruz"

81 ilde 500 bin sosyal konut için kuralarımızı çekmiştik. 2027 Mart itibariyle anahtarlarımızı teslim etmeye başlayacağız. Bir de kiralık konut projemizi açıklamıştık. İstanbul'daki 100 bin sosyal konuta ek olarak 15 bin kiralık konutu hayata geçireceğiz. Ekim ayında ilk kurayı çekeceğiz. Kiralık konutlarımızla ilgili başvuruları 14 Eylül’de almaya başlıyoruz. Ekim ayında ilk bin kiralık konutumuzun kurasını çekeceğiz."

Ülkede silahın tek elde toplanması ve caydırma kararının devletin mutlak egemenlik hakkı olduğunu ifade eden Şeybani, "Amacımız Suriyelileri tek vatanda korumaktır." diye konuştu.

Şeybani, İsrail'in saldırılarının sona erdirilmesi ve 8 Aralık 2024 öncesindeki hatlara çekilmesini sağlamak için ABD arabuluculuğunda müzakerelerin yürütüldüğünü bildirdi.

Suriye'nin yeniden inşasına odaklanıldığını vurgulayan Şeybani, "Ülkemizi yeniden inşa etme çabalarımızı dağıtacak bir çatışmaya sürüklenmeyi reddediyoruz." diye konuştu.

Suriye halkının 20 ay içinde ülkeyi kriz yönetiminden ulusal yeniden yapılanmaya dönüştürdüğünü belirten Şeybani, "On yıllarca Suriyelilerin canını tüketen kanlı tiranlık dönemini geride bıraktık.” ifadelerini kullandı.

Bakan Şeybani halkın özgür iradesiyle modern Suriye'nin ilk Halk Meclisi'ni seçtiğini, sınırların korunması için ulusal güvenlik ve savunma kurumlarının yeniden yapılandırıldığını aktardı.

Kolombiya'nın İsrail tarafından Golan Tepeleri'nin ilhakını tanıması kararını kınadığı için Arap Birliği'ne teşekkür eden Şeybani, "Suriye, işgal altındaki Golan'daki Arap haklarının devredilemez olduğunu teyit eder. Suriye diplomatik çözüme bağlıdır ve İsrail'in saldırganlığını, tutuklamalarını ve ihlallerini sona erdirmek için çalışmaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

Erdoğan”ın yargılanma süreci hatırlatması

Sürece savcılığın müdahil olmasını eleştiren Özçağdaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan”ın da geçmişte belediye başkanlığı yaparken yargılandığını belirterek, “O, birinci derece mahkemelerinde tutuksuz yargılandı. Üst mahkemelerde tutuksuz yargılandı. Hakkındaki hüküm kesinleşince törenle istediği cezaevine gitti. Eski Türkiye”de bir demokrasi vardı” ifadelerini kullandı. Özçağdaş, Belediye Başkan Yardımcısı Nihat Doğan ve Divan Başkanı Ali Aral başta olmak üzere meclis üyelerinin savcılığa çağrılarak ifade verdiğini ve bu durumun idari bir seçime yargı müdahalesi olduğunu savundu.

Valiliğe 'seçimler açık yapılmalı' çağrısı

İstanbul Valiliği”nin “grubu olmayan partilerin yöneticileri giremez” yönündeki kararına tepki gösteren Özçağdaş, şunları söyledi:

“İstanbul Valisi, nereden buldun bu formülü sen? Meclis”in bırakın seçimlerini, görüşmeleri bile açıktır. Cumhuriyet Savcısı, buranın seçimini sen yönetmiyorsun. Buradaki seçimi, yürütme organı yapıyor. Valilik, kanunun verdiği görevi yapacak. İstanbul Valisi”ne bir kere daha sesleniyorum: Seçimler açık olarak yapılmak durumundadır.”

“Bir sonraki seçimde fark 50 bin olacak”

Tutuklu meclis üyeleri Ekrem Baki ve Amine Cansu Çelik”in durumuna da değinen Özçağdaş, Yeni Parti grubunun yarın sabah 09.00”da tam kadro mecliste olacağını ifade etti. Özçağdaş, “Ne yaparsanız yapın, yarın sabah 09.00”da arkadaşlarımız orada olacaklar. Bu belediye meclis üyelerimiz başı dik oraya girecekler. Buradan ilan ediyorum: Bir sonraki Üsküdar seçiminde fark 50 bin olacak, en az. Göreceksiniz. Sinem Dedetaş dönecek, görevinin başına gelecek” diye konuştu.

Gruptaki diğer müsabakada Belçika, Avustralya'yı 80-68 yenerek 3'te 3 yaptı ve zirvede yer alarak direkt çeyrek finale yükseldi. İkinci basamaktaki Avustralya ise çeyrek final elemesi oynayacak.

Boyalı alandan skor üreten Porto Riko karşısında 3 sayı çizgisinin gerisinden etkili olan A Milli Kadın Basketbol Takımı, Sevgi Uzun'un 10 sayı kaydettiği ilk periyodu 20-19 önde tamamladı.

Başa baş geçen ikinci çeyrekte savunmasını sertleştiren ve topu iyi paylaşarak hücumda etkili olan milliler, 18. dakikada farkı 6 sayıya kadar çıkardı: 29-35. Ay-yıldızlı ekip, soyunma odasına 40-37 üstün gitti.

A Milli Takım, karşılaşmanın ikinci yarısına etkili başladı. Özellikle ribauntlarda Porto Riko'ya üstünlük kuran ve hücumda yüksek yüzdeyle oynayan Türkiye, Elif Bayram'ın pota altından kaydettiği basketle 25. dakikada 8 sayılık fark yakaladı: 43-51. Milli takım, son çeyreğe 58-51 önde girdi.

Dördüncü ve son periyodu 8-0'lık seriyle başlayan Porto Riko, 32. dakikada skoru lehine çevirdi: 59-58. Skor üretmeye devam eden Porto Riko, 37. dakikada farkı 7'ye çıkardı: 67-60. Kalan bölüm büyük bir heyecana sahne oldu. Pes etmeyen ve farkı 2'ye kadar indiren ay-yıldızlı takımın çabası yeterli olmadı ve Porto Riko, karşılaşmayı 75-71 kazandı.

Elif Bayram sakatlandı

A Milli Kadın Basketbol Takımı'nda Elif Bayram, dördüncü çeyreğin başında yaşadığı sakatlık nedeniyle maça devam edemedi.

Maçın 31. dakikasında hücum ribaundu almaya çalıştığı esnada yere düşen Elif, sol bileğinden sakatlandı. Bileğine buz tedavisi uygulanan 24 yaşındaki oyuncu, maçın kalan bölümünü kenardan takip etti.

3 Eylül'de gerçekleştirilen operasyon kapsamında yakalanan Y.G, E.P, A.G, M.V. ve E.P'nin Manisa İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğündeki işlemleri tamamlandı.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen zanlılar, çıkarıldıkları hakimlik tarafından tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Uyuşturucu ve imalat malzemeleri sergilendi

Operasyon kapsamında ele geçirilen uyuşturucu maddeler ile bunların üretiminde kullanıldığı değerlendirilen malzemeler, Manisa İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünün bahçesinde sergilendi.

Ele geçirilen malzemeler arasında yüksek miktarda sentetik ecza hapın yanı sıra uyuşturucu üretiminde kullanılabilecek çeşitli ekipman ve ambalaj malzemelerinin bulunduğu belirtildi.

İki kentte eş zamanlı operasyon düzenlendi

Manisa'nın merkezinde ve Mersin'in Yenişehir ile Mezitli ilçelerinde daha önceden belirlenen adreslere 3 Eylül'de eş zamanlı operasyon gerçekleştirildi.

Çalışmalar kapsamında yapılan incelemelerde, sentetik hap üretiminde kullanıldığı belirlenen 2 makinenin bulunduğu bir imalathane tespit edildi. Ekiplerin adreslerde gerçekleştirdiği aramalarda uyuşturucu madde üretimi ve paketlenmesine yönelik çok sayıda malzeme ele geçirildi.

Yaklaşık 2 milyon sentetik ecza hap ele geçirildi

Operasyonda yapılan aramalarda 1 milyon 983 bin 540 sentetik ecza hap bulundu. Bunun yanı sıra 1 ton 917 kilogram pregabalin, 2 milyon 486 bin basıma hazır boş kapsül ve 27 bin 290 boş blister ele geçirildi.

Tablet veya kapsüllerin korunmasını sağlayan ambalaj olarak kullanılan boş blisterlerin de ele geçirilen malzemeler arasında yer aldığı bildirildi.

Operasyon sonucunda 5 şüpheli gözaltına alınırken, emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından adliyeye sevk edilen zanlıların tamamı tutuklandı.

Yangına müdahalenin hızlı şekilde başlatılması amacıyla Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı hava ve kara araçları ile itfaiye ekipleri bölgeye sevk edildi. Ekipler, yangının ilerleyebileceği alanlarda çalışmalarını yoğunlaştırarak alevlerin kontrol altına alınması için mücadele etti.

Yangına çok sayıda araç ve personelle müdahale edildi

Yangının kontrol altına alınması amacıyla bölgede geniş kapsamlı çalışma yürütüldü. Söndürme çalışmalarına 2 uçak ve 3 yangın söndürme helikopterinin yanı sıra 21 arazöz destek verdi.

Kara ekiplerinin çalışmalarına 4 su tankeri, 1 itfaiye aracı ve 3 iş makinesi de katıldı. Yangınla mücadelede toplam 112 personel görev aldı. Ayrıca bölgede güvenliğin sağlanması ve çalışmaların koordineli şekilde yürütülmesi amacıyla 5 jandarma asayiş timi görev yaptı.

Havadan ve karadan müdahale gerçekleştirildi

Yangına havadan yapılan müdahaleler, kara ekiplerinin çalışmalarıyla eş zamanlı olarak sürdürüldü. Arazözler ve diğer kara araçlarıyla yangının çevresinde çalışma gerçekleştirilirken, hava araçları da alevlerin etkili olduğu bölgelere müdahalede bulundu.

Ekiplerin koordineli çalışması sonucunda yangının büyümesinin önüne geçildi. Yangının kontrol altına alınmasının ardından bölgede görev yapan ekiplerin çalışmaları devam etti.

Yangın kontrol altına alındı

Orman Bölge Müdürlüğü ve itfaiye ekiplerinin müdahalesiyle Bucak'taki orman yangını kontrol altına alındı. Yangının çıkış nedeninin ise henüz belirlenemediği bildirildi.

Bölgede görev yapan ekiplerin müdahalesiyle yangının kontrol altına alınmasının ardından çalışmaların güvenli şekilde tamamlanmasına yönelik süreç sürdürüldü.

Gün içerisinde altın piyasasında standart altının kilogram fiyatı en düşük 6 milyon 800 bin lirayı, en yüksek ise 6 milyon 862 bin lirayı gördü. Standart altının kilogram fiyatı cuma günü ise 6 milyon 922 bin 900 liradan kapanmıştı.

Altın kilogram fiyatında gün sonu düşüşü

KMKTP’de standart altının kilogram fiyatı, gün içinde dalgalı bir seyir izledi. Gün sonunda 6 milyon 820 bin liraya gerileyen altın kilogram fiyatı, cuma günkü kapanış seviyesine kıyasla düşüş gösterdi.

Piyasada günün en düşük fiyatı 6 milyon 800 bin lira olurken, en yüksek seviye 6 milyon 862 bin lira olarak kaydedildi.

Altın piyasasında işlem hacmi 2,5 milyar lirayı aştı

KMKTP verilerine göre, altın işlemlerinde gün boyunca toplam 2 milyar 544 milyon 570 bin 443,85 liralık hacme ulaşıldı. İşlem miktarı ise 372,03 kilogram olarak gerçekleşti.

Tüm metaller birlikte değerlendirildiğinde piyasadaki toplam işlem hacmi 2 milyar 631 milyon 184 bin 511,43 lira oldu.

Altın borsasında en fazla işlem yapan kurumlar

Günün işlemlerinde öne çıkan kurumlar arasında Türkiye İş Bankası, Kuveyt Türk Katılım Bankası, Nil Kıymetli Madenler, NMGlobal Kıymetli Madenler ve Aizona Kıymetli Madenler yer aldı.

Söz konusu kurumlar, altın borsasında gün içinde en fazla işlem gerçekleştiren kuruluşlar olarak sıralandı.

Tekin, büyükelçilik ziyaretine ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Büyükelçi Gürsel Dönmez ile bir araya geldiğini belirtti.

Büyükelçilikte eğitim çalışmaları görüşüldü

Viyana Büyükelçiliğinde gerçekleştirilen görüşmede kentte yürütülen eğitim faaliyetleri hakkında bilgi alan Tekin, çalışmalarla ilgili fikir alışverişinde bulundu.

Tekin, paylaşımında, "Viyana Büyükelçiliğimizi ziyaret ederek değerli Büyükelçimiz Sayın Gürsel Dönmez ile bir araya geldik. Viyana'da gerçekleştirilen eğitim çalışmalarına ilişkin bilgi aldık, fikir alışverişinde bulunduk. Kıymetli Büyükelçimize konukseverliğinden ötürü teşekkür ediyorum" ifadelerine yer verdi.

Maarif Vakfı temsilciliğine ziyaret

Tekin, Viyana programı kapsamında Türkiye Maarif Vakfı Viyana Temsilciliğini de ziyaret etti. Burada görev yapan personelle bir araya gelen Tekin, temsilciliğin yürüttüğü çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Ziyaretine ilişkin paylaşımında Tekin, "Türkiye Maarif Vakfı Viyana Temsilciliğimizi ziyaret ettik. Temsilciliğimizde özveriyle görev yapan personelimizle bir araya gelerek gerçekleştirilen çalışmalara dair bilgi aldık, hasbihal ettik. Değerli çalışanlarımıza konukseverliklerinden ötürü teşekkür ediyor, çalışmalarında muvaffakiyetler diliyorum" dedi.

Yangının, Çorlu Mahallesi kırsalında henüz belirlenemeyen bir nedenle başladığı bildirildi.

Yangına havadan ve karadan müdahale sürüyor

İhbar üzerine bölgeye Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri ile söndürme helikopterleri sevk edildi.

Ekiplerin yangını kontrol altına almak için havadan ve karadan müdahalesi sürüyor.

Ülkede doğrulanmış Ebola vakalarının sayısı 6 bin 436'ya ulaşırken, salgına bağlı ölüm oranı yüzde 48,1 olarak güncellendi.

Ituri salgının merkezinde yer alıyor

Salgından en fazla etkilenen bölgelerin başında Ituri eyaleti gelmeye devam ediyor. Güney Kivu'da ise 95 gündür yeni doğrulanmış Ebola vakasına rastlanmadığı bildirildi.

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde daha önce 246 şüpheli vaka ve 65 ölüm tespit edilmesinin ardından, 15 Mayıs'ta ülkede Ebola salgını ilan edilmişti.

Ebola virüsü ilk kez 1976'da görüldü

Kanamalı ateşe neden olan Ebola virüsü, ilk kez 1976 yılında Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı olarak ortaya çıkan salgınlarla tespit edildi.

Hastalığa, KDC'de Ebola Nehri yakınlarındaki bir köyde ortaya çıkması nedeniyle bu nehrin adı verildi.

Batı Afrika'da binlerce kişi hayatını kaybetti

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da da geniş çapta yayıldı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yılları arasında görülen salgında yaklaşık 30 bin kişiye virüs bulaşırken, 11 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

Sağlık yetkilileri, mayıs ayında ortaya çıkan "Bundibugyo" Ebola varyantına karşı henüz onaylanmış bir tedavi veya aşının bulunmadığını belirtiyor.

Soruşturma kapsamında Özgüven’e ilişkin Adli Tıp incelemesi gerçekleştirildi.

Saç örneğinde uyuşturucu madde tespit edildiği bildirildi

Adli Tıp incelemesinde Özgüven’in saç örneğinde sentetik kannabinoid türü 5F-ADB ve MDMB-INACA maddelerinin tespit edildiği bildirildi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmanın kapsamına ilişkin yeni ayrıntıların soruşturma sürecinde ortaya çıkması bekleniyor.

"Üsküdar olarak zor bir süreçten geçiyoruz"

Özçağdaş'ın açıklamasında şunlar kaydedildi:

*Üsküdar olarak zor bir süreçten geçiyoruz. Hepinizin bildiği gibi Belediye Başkanımız Sayın Sinem Dedetaş burada 157 bin oy alarak seçildi. En yakın rakibi Hilmi Türkmen 133 bin oy almıştı. Üstelik buranın iktidarı, dönemin ve bugünün ikinci partisi konumundaydı. Bir miktar da o dönemde başka partilerden aday olan, Hilmi Türkmen'e oy vermeyen seçmenler vardı. Bu sayı 16-17 bin civarındaydı. Dolayısıyla Üsküdarlılar, çok büyük bir çoğunlukla Üsküdar'da yeni bir başlangıç yapılmasını istediklerini dile getirdiler.

*Sinem Dedetaş seçildikten sonra Türkiye'nin tamamına yönelik bir duygu dalgası oluştu. Sayın Belediye Başkanı, Üsküdar'ın ötesinde tanınan bir figür olarak ortaya çıktı. Çok güzel işler oldu. Fakat mevcut iktidar güzel iş sevmez. Türkiye'nin dört bir yanına hukuk yollarıyla yaptıkları müdahaleleri, Üsküdar'da da gerçekleştirdiler. Üsküdar'ın bir özelliği var.

"Türkiye siyasi tarihinde uzun yıllar konuşulabilecek bir süreç"

*Bu, inanılmaz bir rakam ve daha üçüncü yılı doldurmadık. Fakat Üsküdar'da başka bir durum var. Bu hukuk darbeleri ne zaman gündeme gelse ilk dalgada belediye başkanlarımız bürokratlarla beraber alındılar. Üsküdar'da Sayın Belediye Başkanımız birinci, ikinci ve üçüncü dalgalarda alınmadı. İstendi ki Türkiye'deki başka bazıları gibi iktidar partisine geçsin. Dik durdu, geçmedi ve en sonunda onun da kapısı çalındı. O da dik durmaya devam etti. Burada yaşadığımız süreç, Türkiye siyasi tarihinde bundan sonra uzun yıllar konuşulabilecek bir süreç. 28 Belediye Meclis üyesi ile başladık. Bir arkadaşımız hala görevine dönemedi. Akıl alır gibi değil. Türkiye'de inanılmaz mesajlar verenler, halkın iradesiyle seçilmiş bir belediye meclis üyesini geri döndürmediler. Kaldık 27... Bu 27'den 4'ü, çeşitli baskılarla, tehditlerle ve tekliflerle, siyasi ahlaka asla sığmayacak şekilde transfer edildiler. Bu ayıp onların boynunda bir ömür devam edecek. Ama kaldı geriye 23 kaldı, hala önde. İşte o operasyon da devam etti, iki arkadaşımız daha gözaltına alındı. Sonra tutuklandılar, bomboş dosyalarla.

"Kapalılık kararı yoksa, TBMM'de yapılan her görüşme açıktır"

*Üsküdar'da yaşayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kendisi de belediye başkanlığı yapmıştı. Belediye başkanıyken 'Akbil yolsuzluğu' da dahil çok sayıda dosyadan yargılanmıştı. Bugün Ekrem İmamoğlu neyden yargılanıyorsa, birçok şeyden o da yargılanmıştı. Bugün Sinem Dedetaş'ın yargılandığı konularda bizzat kendisinin basın açıklamaları vardı. Bizim arkadaşlarımız, kaçak yapılara ruhsat vermediler ama Recep Tayyip Erdoğan, 'Belediyeye gelir elde ediyoruz. Kaçak yapılara ruhsat veriyoruz' demiş bir belediye başkanıydı.

*O, birinci derece mahkemelerinde tutuksuz yargılandı. Üst mahkemelerde tutuksuz yargılandı. Hakkındaki hüküm kesinleşince, 'Beyefendi, buyurun, hangi cezaevinde kalmak istersiniz' diye soruldu. Törenle İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nden davul ve zurnayla, istediği kişilerle, istediği cezaevine gitti. Sorarsanız eski Türkiye. Eski Türkiye'de bir demokrasi vardı. Tayyip Erdoğan Türkiye'sinde yok demokrasi.

*Bu arada burada bir seçim yapıldı. Seçimden sonra savcılık sürece el koydu. Sekiz arkadaşımız, tanık ifadesiyle davet edildiler ve son derece uygunsuz şekilde kendileriyle konuşmalar yapıldı. Buradaki süreç AK Parti-MHP grubuyla CHP-YENİ Parti grubu arasında geçmiyor. Aslında savcılıkla diğer belediye meclisleri arasında yaşanan bir durum söz konusu. Belediye Başkan Yardımcısı Nihat Doğan çağrıldı, ifade verdi. Divan Başkanı Ali Aral çağrıldı, ifade verdi. Buradaki diğer Meclis üyelerimiz çağrıldı, ifade verdi.

*Yetmedi, Valilikten bir yazı geldi: 'Grubu olmayan partilerin yöneticileri giremez.' Nereden çıkardınız bunu? İstanbul Valisi, nereden buldun bu formülü sen? Meclis'in bırakın seçimlerini, görüşmeleri bile açıktır. Vatandaş, burada ne olduğunu görecek. TBMM'de yapılan her görüşme açıktır, kapalılık kararı yoksa. O da savaş hali vesaire gibi büyük konular içindir. Ne tartışırsak milletin önünde tartışıyoruz. AK Parti gibi halktan korkmadığımız için, nerede belediyeyi kazandıysak belediye meclisinin bütün oturumlarını da halka açık canlı yayından yapıyoruz.

"Sinem Dedetaş tutuksuz yargılanmalıydı"

AK Parti anlatır, 'Millet, millet iradesi' der ama hep kaçırır. Burada yıllarca 'Canlı yayında yayınlayın' dedik. Üsküdar'ın yerel basını burada, ulusal basın burada. Yayınlayamadılar. Üsküdar'daki, Türkiye'nin dört bir yanındaki AK Partili belediyeler, belediye meclisindeki görüşmeleri canlı yayında yayınlayamadılar. O yüzden arkadaşlarımız hatırlayacaklardır. Ben İlçe Başkanıyken burada, her seferinde Meclisten önce ve sonra yerel basınımızı topluyordum, maddeler hakkında bilgi veriyordum. İlgili Genel Başkan Yardımcımız geliyordu. Bu kadar gün ışığından korkan insanlarsınız. Bu kadar gerçeklikten korkan insanlarsınız.

Sinem Dedetaş geldi ve dedi ki, 'Belediye meclisi toplantılarımız halka açık olacak.' Vali diyor ki, 'Grubu olmayan partilerin yöneticileri giremez.' Sebep? Her yurttaş belediye meclisinin seçimine de görüşmesine de girebilir kardeşim. E peki, grup kuruldu. CHP grubu var. Başkanımız burada. YENİ Parti grubu derhal kuruldu. Savcılıktan bir yazı: 'Efendim, kimse girmesin seçime.' Hangi hadle ya? Cumhuriyet Savcısı, buranın seçimini sen yönetmiyorsun. Herkes bir hukukuna bir baksın. Savcı, yürütme organının bir parçası değil; yargı organının bir parçası. Sen, burada bir aksilik olursa, bir şikayet olursa, sana bir şey sorulursa, görev verilirse devreye girecek bir kamu görevlisisin.

Buradaki seçimi, savcı yapmıyor. Buradaki seçimi, yürütme organı yapıyor. Bugün itibarıyla belediye başkan vekili seçmek zorunda olduğumuz için, ki olmamalıydık, Sinem Dedetaş tutuksuz yargılanmalıydı, Valilik, kanunun verdiği görevi yapacak. İstanbul Valisi, hangi hakla burada insanların girmesini engelliyorsun? Herkes bir kendine baksın, bir çeki düzen versin. Ne zannediyorsunuz? İçeri kimse girmeyince bizim Belediye Meclis üyelerimizi korkutacaksınız mı zannediyorsunuz?

Buradakilerin hepsi, Üsküdar'da sizinle 30 senedir mücadele vermiş olan insanlar. Çeşitli görevlerde; belediye meclis üyesi olarak, ilçe yöneticisi olarak, sandık sorumlusu olarak, seçim koordinasyon başkanı olarak, ilçe başkanı olarak... Siz kimi korkutacağınızı zannediyorsunuz? Siz kiminle muhatap olduğunuzun farkında değilsiniz. Buradan İstanbul Valisi'ne bir kere daha sesleniyorum: Seçimler açık olarak yapılmak durumundadır. Ben İstanbul milletvekiliyim, Üsküdar'da yaşıyorum. Benim Üsküdar Belediye Başkan Vekili'min belirlendiği seçimi geleceğim, göreceğim, izleyeceğim.

"Bir sonraki Üsküdar seçiminde fark 50 bin olacak, en az"

Kendi kendinize bir devlet tanımı yaptınız. Kendi kendinize bir uygulama biçimi oluşturdunuz. Üsküdar, sizin yutabileceğiniz bir lokma değil. Biz 30 sene burada mücadele ettik. Şunu görüyorum: AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan Üsküdar'da yaşıyor. Çok üzülüyor. Üsküdar'ı kaybettiği için çok üzülüyor. O burada oturduğu için herkes AK Parti'ye oy verecek zannediyor. O günler geçti.

Referandumda 'Atı alan Üsküdar'ı geçti' demişti. Atı aldık, Üsküdar'dayız, buradayız. Üsküdarlılar kararını çok net bir biçimde verdiler: 157 bin, 133 bin. Öyle 500 kişi, 100 kişi falan değil yani. Dolayısıyla Üsküdar'daki mücadelemiz İstanbul mücadelesidir. İstanbul'daki mücadelemiz Türkiye mücadelesidir. Üsküdar Belediye Meclis Üyemiz Ekrem Baki'ye, 'Sen Ekrem İmamoğlu'nu neden bu kadar çok ziyaret ediyorsun' diye suçlama yapılıyor. Siz, biraz aklınızı başınıza mı alsanız acaba? Bir avukatın bir sınırı mı var? Metraj mı var?

Ekrem Baki'nin günahı ne? Ekrem Baki çıkmış, 'Böyle ülke yönetilmez. Böyle haksızlık olmaz' demiş. Sizin gözünüzün içine bakmış. Sizin asıl derdiniz bu. Amine Cansu Çelik gencecik bir anne. Neymiş Amine Cansu Çelik'in suçu? Neden tutuklu yargılanıyormuş? Sizin bu zulümleriniz, boynunuzda bir ferman gibi duracak. Sizin bu zulümleriniz bundan sonra girdiğiniz her seçimde aşağı doğru gitmenize neden olacak. Şimdi buradan ilan ediyorum: Bir sonraki Üsküdar seçiminde fark 50 bin olacak, en az. Göreceksiniz."

Davutoğlu'na adliyeye girişinde, AKP hükümetleri döneminde bakanlık yapan DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan ile Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan eşlik etti.

Savcılıktaki işlemlerinin ardından adliye önünde açıklama yapan Davutoğlu, yargıya duyduğu saygı nedeniyle ifade verdiğini söyledi.

"Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir başbakan şüpheli sıfatıyla çağrıldı"

Davutoğlu, soruşturmayı eleştirerek, Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir başbakanın düşüncelerini ve eleştirilerini dile getirdiği için "şüpheli" sıfatıyla adliyeye çağrıldığını savundu. Davutoğlu, "Bu benim şahsi itibarım değil, ülkemin itibarıdır" dedi.

Yargının üzerinde hiç kimsenin olmadığına inandığını belirten Davutoğlu, bu nedenle kendisinden talep edilen ifadeyi verdiğini ifade etti.

Soruşturma 2022'deki konuşması nedeniyle başlatıldı

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Davutoğlu hakkında Diyarbakır ziyareti sırasında yaptığı konuşma nedeniyle soruşturma başlatmıştı.

Davutoğlu'nun söz konusu konuşmasında, kendisinden sonra görev yapan bakanları ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı hedef aldığı öne sürülen ifadeler kullanması soruşturmanın gerekçesi olarak gösterildi.

Davutoğlu, konuşmasında "Benden sonraki bakanlar gibi bir kuruş haram lokma yemedim" ifadelerini kullanmış, bazı yöneticilerin yakınlarını ve belirli müteahhitleri zengin ettiğini iddia etmişti.

Başsavcılık, sosyal medya platformlarında yayılan paylaşımların resen incelemeye alınmasının ardından soruşturma başlatıldığını açıklamıştı.

"O sözlerimin arkasındayım"

Davutoğlu, adliye önündeki açıklamasında söz konusu konuşmasına ilişkin tutumunu değiştirmediğini belirtti.

Kendisini yönlendiren temel ilkenin "dosdoğru olmak" olduğunu söyleyen Davutoğlu, "Yaptığım o konuşmada bir provokatörün sorusu üzerine verdiklerim de dosdoğru olmanın bir gereğiydi. O sözlerimin arkasındayım" diyerek şöyle devam etti:

"Tabii bu, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bir ilk... Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir başbakan düşüncesini ifade ettiği, eleştirilerini dile getirdiği için 'şüpheli' sıfatıyla adliyeye çağrıldı; bunun herkes tarafından bilinmesini isterim. Ben yargıya duyduğum saygı gereği, hiç kimsenin yargının üzerinde olmadığı inancıyla bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak ifademi verdim. Ama bu ülkeye Dışişleri Bakanı ve Başbakan olarak hizmet etmiş bir devlet adamı olarak da ilk kez böyle bir uygulamanın devletin üst katında yaşanmış olmasını hüzünle karşılıyorum.

Soruşturmanın açıldığı ilk günden itibaren ulusal ve uluslararası basından çok sayıda görüşme talebi geldi. Geçmişte birlikte çalıştığım muhataplarımdan ne olup bittiğiyle ilgili sorular iletildi. Bunların hiçbirine cevap vermedim, hiçbir demeç vermedim. Hatta cuma günü, son derece önemli bir kuruluşta eski devlet yetkililerinin, siyasilerin ve akademisyenlerin bulunduğu bir oturumda konuşmam vardı; onu da iptal ettim. Çünkü kendi ülkemin ve ülkemin yargısının olumsuz bir algıyla anılmasını asla istemedim. Böyle bir durumu savunmak bile bana zül gelir. Hâlâ çok sayıda telefon alıyorum; kimisine cevap vermiyorum, cevap verdiklerimde de ülkemin yurt dışında olumsuz bir algıyla anılmamasına özen gösteriyorum"

"Ulusal ve uluslararası basına açıklama yapmayacağım"

Soruşturmanın başlamasının ardından çok sayıda ulusal ve uluslararası medya kuruluşundan görüşme talebi aldığını belirten Davutoğlu, bunlara yanıt vermediğini söyledi.

Ülkesinin yurt dışında olumsuz bir algıyla anılmasını istemediğini belirten Davutoğlu, şunları kaydetti:

"Şimdi uzun bir açıklama yapacak değilim. Avukatım Sayın Hasan Seymen baştan itibaren süreci takip ettiği için sizlere bütün teknik detayları verecek. Ulusal basınımızın temsilcilerinden birçoğu aradı, hiçbirinin telefonuna dönmedim. Açık bir şekilde söylüyorum: Bundan sonra da ulusal ve uluslararası basının görüşme taleplerine asla olumlu bir cevap vermeyeceğim. Çünkü bu benim şahsi itibarım değil, ülkemin itibarıdır.

Siyasetten çekilme kararı almıştım. Bundan sonra da aynı ilke çerçevesinde ama inandığım doğrular doğrultusunda görüşlerimi beyan etmeye devam edeceğim. Benim hayatımı yönlendiren en önemli ilke, "Emrolunduğun gibi dosdoğru ol" ilahi kelamının kendisidir. Akademik hayatta ders verirken, kitap yazarken, büyükelçi olarak devletimi temsil ederken, Dışişleri Bakanı olarak Türkiye'nin menfaatlerini gözetirken ve Başbakan olarak ülkede şeffaflığı, hukuk devletini savunup terörle mücadelenin en sert şartlarında görevimi yaparken hep bu ilkeyle davrandım. Dosdoğru... Emrolunduğum gibi dosdoğru olmaya çalıştım, buna milletim şahittir. Yaptığım o konuşmada bir provokatörün sorusu üzerine verdiklerim de dosdoğru olmanın bir gereğiydi. O sözlerimin arkasındayım. Buradan milletime söz veriyorum: Bundan sonra da Rabb'im ve milletim adına dosdoğru olmaya devam edeceğim. Ben tekrar genel başkanımıza teşekkür ediyorum. Avukatım kalacak, onunla görüşmeye devam edebilirsiniz. Soru almayacağım, ilkesel bir tutum olarak bu konuda ülkemin itibarı adına hiçbir soruya cevap vermeyeceğim."

Davutoğlu'nun avukatı Seymen: "Hukuki süreçlere katkıda bulunmayı ilkesel zorunluluk görüyor"

Davutoğlu'nun avukatı Hasan Seymen de soruşturmanın başlatıldığı dönemde yaptığı açıklamada, soruşturmanın Davutoğlu'nun Gelecek Partisi Genel Başkanı ve "Seçilmiş Son Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı" sıfatıyla yaptığı konuşmadaki bazı ifadeler nedeniyle başlatıldığını belirtmişti.

Seymen, Davutoğlu'nun şeffaflığı bir hayat ilkesi olarak benimsediğini ve hakkında yürütülen hukuki süreçlere katkıda bulunmayı ilkesel bir zorunluluk olarak gördüğünü ifade etmişti.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!