Belediyenin iştirak şirketlerinden BelPlas AŞ ekipleri, haşere türlerinin biyolojik özelliklerine göre farklı noktalarda özel formülasyonlu uygulamalar hayata geçiriyor.

Altınpark ve Gençlik Parkı'nda, özellikle akşam saatlerinde rahatsızlık veren sivrisinek ve karasinek gibi uçkun popülasyonunu baskılamak adına koruyucu bariyer ilaçlaması yapıldı.Dikmen Vadisi ve Seğmenler Parkı ağaçlık yapısı ve geniş çim yüzeyleri nedeniyle kene tutunması riskine açık olan bu vadilerde, doğrudan kene popülasyonunu hedef alan ve diğer canlı organizmalara zarar vermeyen spesifik ilaçlama teknikleri uygulandı.

"Temelde larva mücadelesi var, Şubat ayından beri sahadayız"

Yaz aylarında görülen sinek ve böcek artışının Türkiye genelinde doğal bir periyot olduğunu belirten ABB Sağlık İşleri Daire Başkanlığı Çevre Sağlığı Şube Müdürü Mustafa Polat, haşerelerle mücadelenin aslında kış aylarında başladığına dikkat çekti. Mücadele stratejisinin arka planını aktaran Polat, şu teknik bilgileri paylaştı:

"Yaz aylarının gelmesiyle birlikte Ankara’da uçkun popülasyonunda bir artış yaşıyoruz. Türkiye’nin her yerinde olduğu gibi Ankara’da da bu durum söz konusu. Bununla ilgili 192 personel ve 60 araçla Ankara’nın 25 ilçesinde ilaçlama çalışmalarımıza devam ediyoruz. Şubat ayında larva mücadelesiyle uygulamalarımıza başlıyoruz. Bu işin temelinde larva uygulaması vardır. Şubat, mart, nisan ve mayıs aylarında yürüttüğümüz çalışmalar kapsamında yaklaşık 400 uygulama gerçekleştirdik ve Ankara’nın birçok noktasında larva mücadelesini sürdürdük."

Kırım kongo riskine karşı 7 gün 24 saat esası

Yaz döneminde sıcaklık eğrilerinin yükselmesiyle en tehlikeli vektörlerden biri haline gelen kene türlerine karşı yürütülen adli temizlik operasyonları da üst seviyeye çıkarıldı. ABB Sağlık İşleri Daire Başkanlığı Çevre Sağlığı İlaçlama Mesul Müdürü İsmail Dane, özellikle ölümcül olabilen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına karşı yürütülen koruyucu önlemleri şu sözlerle özetledi:

"Kırım kongo kanamalı ateşi hastalığının vektörü olan kenelere yönelik AVM, hastane, mezarlık, park-bahçe ve rekreasyon alanlarımızda, ayrıca ormanlık bölgelerimizde 7 gün 24 saat esasına göre ilaçlama faaliyetlerimizi sürdürüyoruz. Ankara Büyükşehir Belediyesi Sağlık İşleri Daire Başkanlığı’mız tarafından yürütülen vektör mücen dellesi kapsamında çevre ve sağlığa duyarlı çalışmalarımızı sürdürerek hep birlikte daha sağlıklı, daha temiz bir çevre için çalışmaya devam edeceğiz."

Brent petrol 87 dolara kadar geriledi

ANKA Haber Ajansı'ndan Olcay Aydilek'in aktardığına göre uluslararası piyasalarda jeopolitik tansiyonun düşmesiyle birlikte, serbest piyasada Brent petrolün varil fiyatı 87 dolar seviyesine kadar geri çekildi. Ham petroldeki bu gevşemenin yanı sıra, küresel piyasalarda motorinin metrik ton fiyatında da kayda değer bir düşüş yaşandı. Akaryakıt ürünlerinin uluslararası rafine fiyatlarındaki bu aşağı yönlü grafik, yurt içi piyasalarda indirim beklentisini doğurdu.

Motorine ne kadar indirim gelecek?

Sektör temsilcilerinden alınan verilere göre, borsa hareketleri ve döviz kurunun mevcut seyri doğrultusunda salı günü motorin grubunda 4,88 TL'lik bir indirim oluştu. Ancak yurt içinde uygulanan ve vergi ayarlamalarıyla fiyat istikrarını hedefleyen eşel mobil sistemi formülleri gereği, bu indirimin tamamı tüketiciye yansıtılmayacak. Hesaplanan toplam indirimin 1,22 TL'lik kısmının tabela fiyatlarından düşürülmesi, kalan kısmının ise vergi düzenlemelerinde mahsup edilmesi bekleniyor.

Benzin fiyatlarında değişiklik beklenmiyor

Motorin grubunda salı günü gerçekleşmesi öngörülen fiyat indirimine karşın, benzin grubunda şimdilik herhangi bir fiyat değişimi öngörülmüyor. Sektör uzmanları ve piyasa analistleri, uluslararası ürün fiyatlarındaki olumlu seyrin ve diplomatik temasların istikrarlı devam etmesi durumunda, ilerleyen günlerde benzin fiyatları için de aşağı yönlü bir revizyon ihtimalinin masaya gelebileceğini ifade ediyor.

"Hukuk çalıştayımız sıradan bir parti içi etkinliği değildir"

Çalıştayın siyasi bir programın ötesinde toplumsal bir çağrı niteliği taşıdığını dile getiren Müsavat Dervişoğlu, adaletin ideolojik kutupların üzerinde bir üst şemsiye olduğunu savundu. Dervişoğlu, çalıştayın misyonunu şu sözlerle tanımladı:

"Bu salona adım attığımız anda, sıradan bir toplantıya değil, tarihin önümüze koyduğu bir sınava girdiğimiz hissiyatına kapıldım. Türkiye’nin hukukla imtihanı, bugün bu çatı altında, sizlerin bilgisiyle, vicdanıyla ve cesaretinin ışığıyla yeni bir sayfa açmak üzeredir. Biliyor ve tüm kalbimizle inanıyoruz ki; hukukun siyasi görüşü olmaz. Sağın da solun da, muhafazakârın da sekülerin de, iktidarın da muhalefetin de ortak ihtiyacıdır hukuk. Adalet bir kesim için değil, herkes için varsa anlam taşır. İşte bu sözleri bugün bu salona bir davet olarak, memleketin ortak vicdanını ayağa kaldırma çağrısı olarak söyledim. Şunun altını kalın çizgilerle çizmek isterim: Hukuk Çalıştayımız, İYİ Parti’nin sıradan bir parti içi etkinliği değildir. Bu çalıştay, milletin hukukla olan kadim ve derin bağını yeniden kurmak için çıkılan bir yolculuktur."

"Kâğıt üzerinde yaşayan bir hukuk devleti hukuk görünümlü keyfiyet rejimidir"

Konuşmasında Immanuel Kant, Hans Kelsen, Montesquieu ve İbn Haldun gibi düşünürlerin teorilerine atıfta bulunan Dervişoğlu, Türkiye’deki normlar hiyerarşisinin bozulduğunu ve anayasal ilkelerin kişisel ikballer uğruna çiğnendiğini ileri sürdü. Mevcut yönetim modelini ve yargı reflekslerini eleştiren Dervişoğlu, şu tespitlerde bulundu:

"Bir kişiyi yerinde tutmak amacıyla, Anayasa’nın çiğnenmesini, hukukun çiğnenmesini, demokrasinin ve millet iradesinin ayaklar altına alınmasını kabul edebilmek asla mümkün değildir. Hukuk, güçlünün aracı olamaz. Hukuk, iktidarın meşruiyet örtüsü ve kalkanı olamaz. Normlar hiyerarşisinin bozulduğu, Anayasa’nın kişisel ya da siyasi çıkar için zorlandığı bir ortamda, hukuk devleti yalnızca kâğıt üzerinde kalır. And kâğıt üzerinde yaşayan bir hukuk devleti, gerçekte hukuk devleti değildir o, hukuk görünümlü bir keyfiyet rejimidir."

"Türkiye'yi 'ikili devlet' illetinden kurtaracağız"

Alman hukukçu Ernst Fraenkel’in "İkili Devlet" teorisi üzerinden güncel yargı kararlarını yorumlayan Dervişoğlu, Türkiye'de siyasi muhalifler ile iktidara yakın olanlar arasında çifte standart uygulandığını ve bir "Tedbir Devleti" mekanizmasının işletildiğini ifade etti:

"Türkiye’ye dayatılan ve adına Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi denilen bu ucube yapı, yürütme, yasama ve yargıyı tek elde toplayarak, Madison’ın uyardığı o büyük tehlikeyi, yani yozlaşmayı bizzat sistemin kendisi haline getirmiştir. Alman hukukçu Ernst Fraenkel Nazi dönemi Almanyasını anlatırken, 'İkili Devlet' teorisini ortaya atar. Fraenkel’e göre, sıradan vatandaşların günlük işlerinde kısmen işleyen bir 'Norm Devleti' vardır. Ancak iktidarın bekası ve siyasi muhalifler söz konusu olduğunda, kuralların değiştiği, idari keyfiyetin devreye girdiği bir 'Tedbir Devleti' baş gösterir. Eğer bugün Türkiye’de, 'Bir yargı kararıdır' denilip geçilemeyen, vicdanlarda kara bir leke olarak kalan kararlar varsa, bu kararlar, siyasi iktidara yakınlık ya da uzaklığa göre veriliyorsa, orada 'Tedbir Devleti' işlemekte demektir. Biz İYİ Parti olarak, Türkiye’yi bu ikili devlet illetinden kurtarıp, güçlünün de zayıfın da önünde eşit biçimde yürüyen, onurlu bir norm devleti inşa etmeye geliyoruz."

İstanbul Sözleşmesi ve basın özgürlüğü vurgusunda bulundu

Müsavat Dervişoğlu, çalıştay kapsamında Türk hukuk sisteminin sorunlarına yönelik ele alınacak 10 temel başlığı ve partisinin anayasal reform vaatlerini sıraladı:

"Türkiye’nin üniter devlet yapısı, toprak bütünlüğünün ve milli birliğin kırmızı çizgisidir, güvencesidir. Federalizm ya da özerklik tartışmaları ülkemiz açısından bir tehdittir. Ancak biz üniter yapıyı savunurken, Meclis'in gücünü tek adama teslim etmeyi reddediyoruz. Yürütmenin yasamaya hesap verdiği, iktidarın sonsuz süremeyeceği, çoğulculuğu ve denetimi sağlayan bir Parlamenter Sisteme geçiş anayasal reformumuzun birinci önceliğidir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nu bir 'istisnalar kanununa' dönüştüren, mali hukuk normlarını yandaşın çıkarına uyduran bu düzeni mutlaka değiştireceğiz. Sayıştay’ın denetim yetkisini yeniden tam ve eksiksiz olarak hayata geçirerek, yolsuzluğun yapısal zeminini ortadan kaldıracağız. İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılması kararı ne kadar yanlışsa, kadın cinayetlerinde uygulanan haksız tahrik indirimleri de o kadar vicdansızdır. Hukuk, kadının yanında dağ gibi durmak zorundadır. Koruyucu tedbir kararlarının sürüncemede bırakılmasına asla müsaade etmeyeceğiz. Bir kişinin mahkûmiyet kararından önce yıllarca tutuklu kalması, masumiyet karinesinin fiilen işlevsiz kılınmasıdır. Tutukluluk bir ceza infazına dönüştürülemez. Uzun yargılama sürelerine son vereceğiz. Dezenformasyonla mücadele kılıfı altında, basın özgürlüğünü kısıtlayan sansür yasalarına geçit vermeyecek, gerçeklerin şeffafça dolaştığı bir medya iklimi yaratacağız. Hakimler ve Savcılar Kurulu’nu yürütmenin siyasi tahakkümünden tamamen arındıracağız. Karar kürsüsündeki hakimi coğrafi teminata, iddia makamındaki savcıyı liyakate, savunmadaki avukatı ise müvekkilini savunurken, yargılanma korkusu taşımayacağı tam bir hürriyete kavuşturacağız. Aynı şekilde noterlerimizin mesleki sorunlarını çözecek, dijital dönüşüme entegrasyonlarını hızlandıracağız. Büyük veri, algoritmik karar alma ve yapay zekanın yargı süreçlerine etkisi, kişisel verilerin korunması ve siber güvenlik artık bugünün konusudur. İYİ Parti, Türkiye’yi AB standartlarında dijital haklar çerçevesine kavuşturacak vizyona sahiptir. Demokrasilerde sandık namustur. Devlet olanaklarının iktidar partisi lehine pervasızca kullanıldığı eşitsizliğe son verecek, Yüksek Seçim Kurulu’nun bağımsızlığını kurumsal bir zırha büründüreceğiz."

"Derin devlet safsatasını kökünden reddediyoruz"

Konuşmasının kapanış bölümünde "derin devlet" ve "devlet aklı" kavramlarının hukuksuzlukları örtbas etmek için bir kalkan olarak kullanılamayacağını ifade eden İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, hitabını şu vurgularla tamamladı:

"Türk siyasetini zehirleyen, hesap vermeyen gizli güç merkezlerini meşrulaştıran 'derin devlet' safsatasını kökünden reddediyoruz. Bizim felsefemiz şudur: Bir devletin derini olmaz, hukuku olur. Devlet, vatandaşının önünde hesap vermekten kaçınan değil her kararını hukuki gerekçeyle ortaya koyan şeffaf bir varlıktır. Devlet aklı, iktidarın her hukuksuzluğuna giydirilen bir dokunulmazlık zırhı değildir. Devlet aklı, milletin tarih içinden süzülüp gelen ortak aklıdır. Devlet aklı, anayasal sadakattir. Bilge Kağan’ın 'il ve töre' uyarısında, Tonyukuk’un bağımsızlık siyasetinde ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' ilkesinde yatan öz tam da budur! Yarın kamuoyuyla paylaşacağımız 'Hukuk Vizyon Belgesi', bu eşsiz çalıştayın mirası olarak Türk demokrasi tarihine altın harflerle kazınacaktır."

"Benim siyaset anlayışımın merkezinde makamlar değil, milletin iradesi var"

Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer, şahsına tebliğ edilen disiplin kararını kesin bir dille reddettiğini belirtti. Siyasi geçmişine ve örgüt emeğine dikkat çeken Tuncer, açıklamasında şu ifadeleri kaydetti:

"Cumhuriyet Halk Partisi Merkez Yönetim Kurulu tarafından şahsım hakkında alınan 'kesin çıkarma cezası istemiyle disipline sevk' kararını kabul etmiyorum. Siyasi yaşamım boyunca tek dayanağım halkın iradesi, Cumhuriyet Halk Partisi'nin kuruluş değerleri ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün gösterdiği yol olmuştur. Gençlik kollarından başlayarak partimin her kademesinde görev yaptım, emek verdim, mücadele ettim. Bugün de Mezitli Belediye Başkanı olarak görevimi aynı inanç ve kararlılıkla sürdürmekteyim. Benim siyaset anlayışımın merkezinde makamlar değil, milletin iradesi vardır. Bu nedenle her zaman seçilmişlerin ve halkın ortaya koyduğu demokratik iradenin yanında oldum. Demokrasinin temel gücü halkın sandıkta ortaya koyduğu iradedir."

"Mezitli halkı yüzde 65’e yaklaşan oy verdi"

Yerel yönetimdeki sayısal başarısına ve kamuoyu nezdindeki popülaritesine işaret eden Tuncer, ihraç isteminin örgüt tabanında karşılık bulmayacağını ima etti. Göreve rekor oyla seçildiğini hatırlatan Tuncer, şöyle devam etti:

"31 Mart seçimlerinde Mezitli halkı bana ve çalışma arkadaşlarıma rekor düzeyde bir destek vermiş, yüzde 65'e yaklaşan tarihi bir oy oranıyla belediye başkanlığı görevini tevdi etmiştir. Aradan geçen sürede yapılan kamuoyu araştırmaları da halkımızın belediyemize ve çalışmalarımıza olan güveninin artarak devam ettiğini göstermektedir. Bu destek yalnızca bir seçim sonucu değil, yıllardır verdiğimiz emeğin, halkla kurduğumuz gönül bağının ve sosyal demokrat belediyecilik anlayışımızın bir göstergesidir."

"Bu tür kararların örgüt vicdanında sorgulanması doğaldır"

CHP Genel Merkezi’nin yerel başarı elde etmiş aktörleri tasfiye etmeye çalıştığını savunan Mezitli Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer, hukuki yollara başvuracağını ilan ederek açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Partimizin ülkenin dört bir yanında demokrasi, adalet ve halk iradesi mücadelesi verdiği bir dönemde yıllarını örgüte vermiş, partisine emek sunmuş ve seçimlerde önemli başarılar elde etmiş isimler hakkında alınan bu tür kararların örgüt vicdanında sorgulanmasının doğal olduğunu düşünüyorum. Cumhuriyet Halk Partisi'nin en büyük gücü örgütleri, emekçileri ve halkla kurduğu güçlü bağdır. Beni bugün bulunduğum noktaya getiren ne bir makam ne bir güç odağı ne de herhangi bir siyasi hesap olmuştur. Beni bu göreve getiren Mezitli halkının iradesidir. Benim için en büyük güç, en büyük meşruiyet kaynağı ve en büyük sorumluluk da budur. Demokratik ve hukuki tüm haklarımı sonuna kadar kullanacağımı kamuoyuyla paylaşırken, partimizin iktidar mücadelesine, Cumhuriyet değerlerine ve Mezitli halkına hizmet etmeye aynı kararlılık ve inançla devam edeceğimi ifade etmek isterim."

"12 Haziran itibarıyla Mart ayı maaşını hala alamadık"

ANKA Haber Ajansı'ndan Barış Tüysüz'ün haberine göre maden sahasında toplanarak mağduriyetlerini dile getiren işçiler, 12 Haziran tarihi geçmesine rağmen mart, nisan ve mayıs ayı ödemelerinin yapılmadığını, haziran ayının 21'i itibarıyla da dördüncü maaş dönemine girileceğini belirtti. İşletmede yaklaşık 8 yıldır çalışan bir madenci, mali tabloyu ve bayram döneminde yaşananları şu sözlerle aktardı:

"Bugün 12 Haziran. Biz hala mart ayının maaşını alamadık. Ocak ve şubat maaşını aldık ama ocak maaşı da zam yetiştirilemediği gerekçesiyle eksik ödendi. Her ay maaşıyla zar zor geçinen insanlar mart ayının maaşını alamamış durumda. Haziranın 12’si gelmiş, mart maaşımız yok. Kurban Bayramı geçti. Kurban pazarlığı yapan arkadaşımız vardı, maaşını alamayınca gidip pazarlığı bozdu. Arefe günü çocuğuna ayakkabı, kıyafet alamayan arkadaşlarımız oldu. Sonra evinde oturup sağdan soldan kurban payı gelir mi diye bekledi."

Şebinkarahisar Nesko Maden bünyesinde 6 yıldır yer altında görev yaptığını ifade eden bir diğer işçi ise yönetim tarafından ödemeler için sürekli olarak "Salı" ve "Cuma" günlerinin hedef gösterildiğini ancak bu tarihlerin sürekli ertelendiğini savundu. Aynı işçi, devlet yetkililerine seslenerek, "Televizyonlara çıktıklarında ‘İşçimizin yanındayız, işçimizi ezdirmeyiz’ diyorlar. Nerede bu sözler? Kiramı veremiyorum, çocuklarıma ekmek götüremiyorum. Açız" ifadelerini kullandı.

"Greve çıkınca işimizle tehdit edildik"

Hak arama süreçlerinde idari baskıyla karşılaştıklarını öne süren işçiler, haklarını talep ettikleri dönemlerde iş akitlerinin feshedilmesiyle tehdit edildiklerini iddia etti. Eyleme katılan bir maden çalışanı, "Biraz ileri gittiğimizde işimizle tehdit ediliyoruz. ‘Liste istendi, Ankara’ya isim gönderilecek’ denildiği zamanlar oldu. Grevi sonlandırın denildi. Ama sürekli mağdur edilen işçi sınıfı oldu" şeklinde konuştu.

İşçiler, 2009 yılında şirketin maden sahalarını devralmasından bu yana düzenli maaş ödemesi görmediklerini, madencilik faaliyetleri nedeniyle bölgedeki meraların elden çıktığını, toz ve kirlilik yüzünden Uğurca Köyü ve çevresinde hayvancılık dahi yapamaz hale geldiklerini belirterek, tüm bu fedakarlıklara rağmen yalnız bırakıldıklarını vurguladı.

"Tek çaremiz kalıyor; Ankara'ya yürüyeceğiz"

Kendilerine idari izin verildiğini ancak geleceğe dönük bir açıklama yapılmadığını beyan eden işçiler, hukuki süreçlerin uzun sürmesi nedeniyle adliyeye gitmek istemediklerini, doğrudan hak edişlerini talep ettiklerini söyledi. Şirketin holding bünyesindeki diğer maden iştiraklerine değinen bir işçi, eylemin bir sonraki safhasını şu sözlerle duyurdu:

"Nereye kadar bu idari izin? Bizim özlük haklarımızı versinler; ister kapatsınlar, ister satsınlar. Tazminat ve alacaklarımızı istiyoruz. ‘Git mahkemeye ver’ deniliyor. Mahkemeye gitsek yıllarca sürecek. Biz yer altında çalışan, risk alan insanlarız. Avukat yer altına girmiyor, alacağımız parayı bir de avukatlara mı verelim. Ödenmediği takdirde bizim de tek çaremiz kalıyor; biz de Doruk Madencilik’teki arkadaşlarımız gibi Ankara’ya yürüyeceğiz. Bu süreci Ankara’ya taşımak istiyoruz."

Aynı holding grubu çatısı altında yer alan Doruk Madencilik işçileri de geçmiş dönemde ödenmeyen maaş ve kıdem tazminatları nedeniyle Eskişehir'den Ankara'ya yürüyüş başlatmış ve eylemlerini bakanlıklar düzeyinde çözüme ulaştırmak adına başkentte sürdürmüştü.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Şebinkarahisar İlçe Başkanı Sezai Şenol, eylem kararı alan maden işçilerini işletme bölgesinde ziyaret etti. Sahanın sendikasız olması nedeniyle hukuki ve idari korumadan mahrum kalan işçilerin taleplerini dinleyen Şenol, madencilerin haklı mücadelelerinin yanında olduklarını, konuyu CHP Genel Merkezi'nin ilgili birimlerine raporlayarak işçilerin sesinin duyurulması için gerekli siyasi girişimlerde bulunacağını ifade etti.

"Bunun elektriği, suyu, doğal gazı, yemesi içmesi ayrı bir mesele"

Genel Başkan Hüseyin Baş, şahsi sosyal medya platformu üzerinden gerçekleştirdiği paylaşımda, Türk milletinin geçim şartlarının her geçen gün daha da ağırlaştığına dikkat çekti. Büyükşehirlerdeki barınma maliyetlerini net rakamlar üzerinden analiz eden Baş, şu ifadeleri kaydetti:

"Şartlar her geçen gün daha da ağırlaşıyor. Türk milletinin geçim şartları zorlaştıkça zorlaşıyor. Özellikle büyükşehirlerde sıkıntı çok ama çok büyük. Asgari ücretin 28 bin TL olduğu, en düşük emekli maaşının 20 bin TL olduğu bir ortamda İstanbul'da 40-50 bin TL'den düşük ev bulmak imkânsız. İki asgari ücretli, İstanbul şartlarında maaşlarını birleştirse ancak bir ev kiralayabiliyor. Bunun elektriği, suyu, doğal gazı, yemesi içmesi ise ayrı bir mesele."

"Ekranlarda siyasi parti operasyonlarını konuşuyoruz"

Medya kuruluşlarının ve siyaset mekanizmasının halkın gerçek sorunlarından uzaklaştığını iddia eden BTP Lideri Hüseyin Baş, vatandaşın siyasetçilerden kendi dertlerine yönelik yapısal adımlar beklediğini savundu. Hüseyin Baş, paylaşımını şu sözlerle tamamladı:

"Halkın canını yakan bu konu ne yazık ki TV ekranlarında kendine yer bulamıyor. Ekranlarda, emeklinin 1 Temmuz'da ne kadar zam alacağı, asgari ücrete ara zam yapılıp yapılmayacağı gibi sorunların konuşulması gerekirken siyasi parti operasyonlarını konuşuyoruz. Vatandaş, siyasetçilerden dertlerine derman olacak çözümler bekliyor; siyasetçiler ise oralı değil. Türk milletinin acilen derdiyle dertlenecek bir iktidara ihtiyacı var. Bu iktidar da Bağımsız Türkiye Partisi iktidarıdır."

MHP'li isimden "hayali fatura" iddiası

ANKA Haber Ajansı'ndan Gençağa Karafazlı'nın haberine göre ÇAYTAŞ Tarım Ürünleri Pazarlama A.Ş. üzerinden yapılan satışlara yönelik iddialar ilk olarak MHP Rize İl Başkanı İhsan Alkan tarafından düzenlenen basın toplantısında gündeme taşındı. Alkan, kurumun üretim verileri ile satış rakamları arasında çelişkiler olduğunu öne sürerek, satışı yapılan 31 bin tonluk farkın ve çöp çayların işlenme süreçlerinin şeffaf şekilde açıklanması gerektiğini belirtti ve süreçte fiktif (hayali) fatura kesilmiş olabileceği şüphesini paylaştı.

Kurum içi resmi belgelere dayandırılan diğer iddialara göre ÇAYKUR Yönetim Kurulu'nun 22 Aralık 2025 tarihli kararıyla onaylanan 31 bin 500 tonluk çay satışında, ürünlerin depolardan fiziki çıkışının yapılmadığı ve 2025 yılı mali bilançosunu karlı göstermek amacıyla işlemin sadece kağıt üzerinde gerçekleştirildiği iddia edildi.

2026 yılının ilk beş ayına ait iç yazışmalarda, ÇAYTAŞ'tan zamanında tahsilat yapılamadığı, bayilerin banka teminat mektubu sunmakta geciktiği belirtildi. Kurumun bayilere kolaylık sağlamak amacıyla 8 Nisan, 22 Nisan ve 21 Mayıs 2026 tarihli yönetim kararlarıyla sürekli olarak ek süreler tanıdığı belgelendi.

ÇAYKUR Pazarlama Dairesi Başkanlığı’nın 22 Mayıs 2026 tarihli resmi yazısıyla, söz konusu satışlar için bayilere 2026 yılı yeni dönem zamlarının yansıtılmaması talimatı verildiği, bu durumun kurumu milyarlarca liralık potansiyel gelirden mahrum bırakarak kamu zararına yol açtığı ileri sürüldü.

ÇAYKUR: "Teminatsız satış suçtur, pazar payımızı yüzde 50'ye çıkardık"

ANKA Haber Ajansı'nın kamu zararı ve usulsüzlük iddialarını yönelttiği ÇAYKUR yetkilileri ise iddiaları kesin bir dille reddetti. Operasyonun tamamen yasal çerçevede ve modern pazarlama stratejileri doğrultusunda yürütüldüğünü belirten yetkililer, şu teknik detayları paylaştı:

"ÇAYKUR dahil 156 bayinin yer aldığı ÇAYTAŞ'a 2025 yılında 31 bin 500 ton çay sattığımız doğrudur. Ancak biz çayı doğrudan bayilere değil, ana distribütöre satıyoruz; diğer bayiler ürünlerini bu merkez üzerinden temin etmektedir. Bu yöntem sayesinde ÇAYKUR'un yüzde 45 olan pazar payını yüzde 50’ye çıkarmayı başardık. 31 bin 500 ton çayın teminat alınmadan satıldığı yönündeki iddialar tamamen gerçek dışıdır. Böyle bir uygulama suçtur. Böyle bir durum söz konusu olamaz."

"Depoda teslim alınmayan ürüne yüzde 15 gecikme farkı uygulanıyor"

Satış sonrası lojistik ve fiyatlandırma süreçlerine de açıklık getiren ÇAYKUR yönetimi, 2025 yılında satılan 31 bin 500 ton kuru çayın 4 bin 286 tonunun henüz nihai tüketiciye ulaştırılamadığı için stoklarda beklediğini doğruladı. Kurum yetkilileri, ek süre tavan sınırının geride bıraktığımız günlerde dolduğunu belirterek işleyişi şöyle özetledi:

"Süreç şu şekilde işlemektedir: Çay satın alma talebinde bulunan firmalara, nakit ödeme ya da teminat şartlarını yerine getirmeleri gerektiği bildirilir. Bu şartlar sağlanmadığında firmalara 15 günlük ek süre tanınır ve bu süre içinde alım yapılması halinde fiyat farkı uygulanmaz. Bizim yeniden verdiğimiz süreler bahse konu yazışmalarda yer aldı ve bu ayın 11’nde (11 Haziran 2026) süre doldu. Sattığımız çayların firmalar tarafından teslim alınmadığı ve depolarımızda bekletildiği yönündeki iddialar da gerçeği yansıtmamaktadır. Çünkü satış sonrası 15 gün içinde ürünlerini teslim almayan firmalara yüzde 15 oranında gecikme farkı uygulanmaktadır."

KDK'nin incelemeye aldığı somut olaya ilişkin dosyada yer alan bilgilere göre, bir devlet hastanesinde acil tıp uzmanı olarak görev yapan bir hekim, idari görevlendirme neticesinde 8 saatlik bir mesleki eğitime katıldı.

Söz konusu eğitimin resmi mesai saatlerinin dışında gerçekleştirildiğini, ancak bu kapsamdaki görevlendirmeye istinaden kendisine herhangi bir ek ödeme yapılmadığını ya da izin kullanımı hakkı tanınmadığını belirten kamu personeli, talebinin karşılanması ve mağduriyetinin giderilmesi adına Kamu Denetçiliği Kurumu’na resmi başvuruda bulundu.

"Aksi uygulama Anayasa'nın angarya yasağına aykırıdır"

Başvuruyu inceleyen KDK, mesai saatleri dışındaki eğitimi "fazla çalışma" olarak kabul etti. Kurumun yayımladığı nihai kararda, başvurucunun katıldığı 8 saatlik eğitimin kendi mesai saatleri dışında gerçekleştiği ve bu eğitimin mesleki bilgi ile becerinin tazelenmesine yönelik hizmet içi eğitim kapsamında olduğu açıkça ifade edildi.

Sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve yoğunluğu göz önüne alındığında, personelin dinlenme hakkı ile çalışma verimliliği arasında bir dengenin kurulması ve bu dengenin korunması gerektiğine işaret edilen kararda, fazla çalışma kapsamında hak kazanılan izinlerin de aynı mali yıl içerisinde kullandırılmasının yerinde olacağı kaydedildi.

Fazla mesailerin idari işleyişteki kullanımı konusunda kamu idarelerinin belirli bir takdir yetkisinin bulunduğuna değinilen kararda, yasal hak edişlerin korunmasına yönelik şu ifadeler kullanıldı:

"Fazla mesai karşılığı izin kullanımının mümkün olmadığı hallerde çalışana ücret ödemesi yapılması gerekmektedir. Aksi yönde yapılacak uygulama da Anayasa'nın angarya yasağını düzenleyen maddesi ile ücretin emeğin karşılığı olduğu hükmüne yer veren maddesine aykırılık teşkil edecektir."

Alınan bu ilkeler doğrultusunda KDK, idare birimlerince ilgili kamu görevlisine öncelikle serbest zaman/izin kullandırılması, iş yoğunluğu nedeniyle bu mümkün değilse fazla mesai ücretinin nakden ödenmesi yönünde Sağlık Bakanlığına resmi tavsiye kararını tebliğ etti.

Bakanlık saha taraması gerçekleştirdi

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre, merkez üssü Gaziantep'in Nurdağı ilçesi olarak saptanan depremin büyüklüğü 4,6 olarak kayıtlara geçti. Yerin 7,01 kilometre derinliğinde meydana gelen sarsıntı kent merkezi ve çevre ilçelerde hissedildi.

Depremin hemen ardından saha tarama çalışmalarına başlandığını belirten İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, ekiplerin incelemeleri neticesinde şu ana kadar herhangi bir olumsuz duruma rastlanmadığını bildirdi.

Prof. Dr. Naci Görür: "Deprem levha sınırı ve kenarlarında"

Deprem bilimci Prof. Dr. Naci Görür, sarsıntının meydana geldiği fay mekanizmasına ve bölgesel risklerine yönelik ilk profesyonel değerlendirmesini şahsi sosyal medya hesabı üzerinden paylaştı.

Sarsıntının tam konumunu yerleşke sınırlarına göre tarif eden Görür, şu ifadeleri kayda geçirdi:

"Deprem Gaziantep, Kuzoluk - Nurdağı bölgeleri civarında, Amanos ile Ölüdeniz Fay Zonu segmanları arası. Deprem levha sınırı ve kenarlarında. Korkarım, 6 Şubat 2023 depremlerinin etkisiyle levha içleri parçalanacak. Geçmiş olsun."

Valilik ve belediye makamları ziyaret edildi

Programın ilk bölümünde Bartın Valisi Dr. Nurtaç Arslan’ı makamında ziyaret eden Bölge Müdürü Çelik, Basın İlan Kurumu’nun yerel basının güçlendirilmesi, dijital dönüşüm süreçleri ve resmi ilan ekosisteminin işleyişine yönelik yürüttüğü projeler hakkında teknik bilgiler verdi. Kabulde, yerel medyanın karşı karşıya kaldığı yapısal sorunlar ile sektörel gelişmeler üzerinde duruldu.

Ardından Bartın Belediye Başkanı Muhammet Rıza Yalçınkaya ile bir araya gelen Çelik, yerel basının şehirlerin demokratik yapısı ve kamuoyunun sağlıklı bilgi edinmesi açısından üstlendiği role dikkat çekti. Görüşmede, yerel medyanın finansal sürdürülebilirliğinin desteklenmesi ve yerel yönetimler ile kurumlar arası koordinasyonun artırılmasına yönelik fikir alışverişinde bulunuldu.

Medya temsilcileriyle dijital yayıncılık toplantısı

Bölge Müdürü Atakan Çelik, resmi temaslarının ardından kentte resmi ilan ve reklam yayımlama hakkını haiz gazete ile internet haber sitesi yöneticileri ve temsilcileriyle sektörel bir toplantı gerçekleştirdi.

Toplantıda yerel medyanın mevcut ekonomik ve yapısal durumu, internet haber sitelerinin resmi ilan sistemine uyum süreçleri ve dijital yayıncılık kriterleri, sektörde yaşanan mevzuat aksaklıkları ve Basın İlan Kurumu tarafından yürürlüğe konulan yeni düzenlemeler ele alındı.

Yerel basının kamuoyunun doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmasındaki işlevini hatırlatan Çelik, kurum olarak yerel medyanın niteliksel ve niceliksel olarak güçlenmesine yönelik mevzuat çalışmalarını kararlılıkla sürdüreceklerini ifade etti.

"Temaslarımız son derece verimli geçti"

Bartın’daki saha çalışmalarının ardından kapanış değerlendirmesinde bulunan Ankara Bölge Müdürü Atakan Çelik, kentteki temasların son derece verimli geçtiğini belirterek, yapıcı yaklaşımları ve ev sahiplikleri dolayısıyla Bartın Valisi Dr. Nurtaç Arslan’a, Bartın Belediye Başkanı Muhammet Rıza Yalçınkaya’ya ve tüm yerel basın mensuplarına teşekkür etti.

Bartın programı süresince Bölge Müdürü Atakan Çelik’e, Basın İlan Kurumu Ankara Bölge Müdürlüğü personeli Murat Aktaş eşlik etti.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, internet ortamında faaliyet gösteren geleneksel ilan platformlarının EİDS'e entegre edildiği ve bu platformlarda kimlik ile yetki doğrulamalarının zorunlu olarak yapıldığı hatırlatıldı. Bu kuralların küresel sosyal medya ağları için de geçerli olduğunun altı çizilerek şu ifadelere yer verildi:

"Söz konusu düzenleme Instagram, Facebook ve WhatsApp da dahil olmak üzere elektronik ortamda verilen tüm ilanları kapsamakta olup bu platformlarda yer alan tüm taşınmaz ve taşıt ilanları Bakanlığımızca titizlikle takip edilmekte ve EİDS ile getirilen düzenlemelere aykırı şekilde yayımlanan ilanlar hakkında gerekli idari yaptırımlar uygulanmaktadır."

Kurallara uymayan Meta'ya yaptırım

Sıkı takip neticesinde, EİDS protokollerini işletmeyen ve doğrulama mekanizması olmaksızın taşınmaz ile taşıt ilanı yayımlanmasına zemin hazırlayan sosyal ağlara ilk büyük ceza kesildi. Bakanlık, bu çerçevede mevzuata aykırı paylaşımlara izin verdiği tespit edilen Meta Platforms İstanbul Bilişim Hizmetleri Ltd. Şti.'ye 5 milyon lira idari para cezası uygulandığını ilan etti.

Emlakçılar ve galeriler için "yalnızca link" kuralı

Açıklamada, yetki belgesine sahip emlak ve galeri işletmelerinin de cezai müeyyidelerle karşı karşıya kalmamaları için sosyal medya mecralarını kullanırken rehber edinmeleri gereken kurallar sıralandı. Buna göre; işletmeler Instagram, Facebook veya WhatsApp durumlarında doğrudan ilan mahiyetinde görseller veya detaylar paylaşamayacak; yalnızca geleneksel ilan sitelerinde EİDS doğrulaması tamamlanmış olan ilanlarının güvenli linklerini takipçileriyle paylaşabilecekler.

"Kapora dolandırıcılığına karşı itibar etmeyin"

Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin mali güvenliğini korumak adına dijital ortamlardaki manipülasyon risklerine karşı vatandaşları uyararak açıklamasını şu şekilde tamamladı:

"Taşınmaz ve taşıt ilanlarında, sahte ilanların, ilan kirliliğinin, spekülatif fiyat artışlarının ve tüketici mağduriyetlerinin önüne geçilmesi amaçları doğrultusunda Bakanlığımızca, internet ortamındaki ilan platformlarına kimlik ve yetki doğrulama yükümlülükleri getirilmiştir. Ayrıca, vatandaşlarımızın da gerçekte var olmayan taşınmaz/taşıtın pazarlanması, bunların yetkili kişiler dışındakilerce pazarlanması, kapora dolandırıcılığı gibi çeşitli dolandırıcılık vakalarıyla karşılaşmaması ve mağduriyetler yaşamaması adına sosyal medya ve sosyal iletişim uygulamalarında yer alan doğrulanmamış taşınmaz ve taşıt ilanlarına itibar etmemeleri gerekmektedir."

Uluslararası Medya Enformasyon Derneği (UMED) genel merkezinde başlayan projenin açılışında konuşan Basın İlan Kurumu Ankara Bölge Müdürü Atakan Çelik, mesleki deneyimlerini yerel basın çalışanlarıyla paylaştı. Anadolu Ajansının kuruluş dönemine değinerek o dönemdeki mücadele ruhunun tüm ülkeye duyurulduğunu hatırlatan Çelik, iletişimin ve enformasyonun günümüz dünyasındaki önemine dikkat çekti. Dijitalleşmeyle birlikte artan bilgi kirliliğine de değinen Çelik, bu duruma rağmen gazetecilik mesleğinin hakkıyla ve etik kurallara bağlı kalarak yapılması gerektiğini vurguladı.

"Doğru yazmak şartıyla gazeteci muhaliftir"

Ankara'nın bir ulusal gazetesinin olması gerektiğini belirten Çelik, dijital çağ nereye evrilirse evrilsin insan hikayesinin bulunmadığı bir haberin okunmayacağını dile getirdi. Yazmanın, insanların dertlerini duyurmanın ve ortaya bir eser koymanın önemine değinen Çelik, "Gazeteciler kötülüğe alışmamalı, kötülüğü görmeli ve yazmalı. Doğru yazmak şartıyla gazeteci muhaliftir" dedi.

Programın bir diğer konuşmacısı olan memurlar.net Genel Yayın Yönetmeni Edip Üzen ise dijital medya ve internet dünyasındaki değişimleri ele aldı. İletişim süreçlerinin internetten dijital ve sosyal medya mecralarına kaydığını belirten Üzen, sosyal medyanın günümüzün vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ve bu alanın iyi kullanılmasının büyük bir önem taşıdığını kaydetti. Sosyal medyadaki yalan haberlerin yayılma hızına dikkat çeken Üzen, etkileşim alan içeriklerin hiçbir şekilde doğrulanmadan ve teyit edilmeden para kazanma amacıyla kurulan sayfalar tarafından yaygınlaştırıldığını ifade etti. Sosyal medyanın sadece meslek hayatında değil, yaşamın tüm alanında kullanılması gerektiğini aktaran Üzen, günümüzde gazetecilerin algoritma mağduru olduğunu söyledi.

"Sosyal medyada yalan haber, doğru habere göre yüzde seksen fazla yayılıyor"

Sosyal medyanın günümüzün vazgeçilmez bir parçası olduğunu söyleyen Üzen, iletişim süreçlerinde internetten dijital medya ve sosyal medya mecrasına geçiş yapıldığını belirtti. Sosyal medyayı iyi kullanabilmenin önemini vurgulayan Üzen, "Sosyal medyada yalan haber, doğru habere göre yüzde seksen fazla yayılıyor. Sosyal medyada etkileşim alan bir içerik hiç doğrulanmadan, teyit edilmeden yaygınlaştırılıyor. Para kazanmak için kurulan sayfalar bunu yapıyor. Sadece mesleğimizde değil, hayatımızın tümünde sosyal medyayı doğru kullanmamız gerekiyor. Gazeteciler bugün maalesef algoritma mağduru" diye konuştu.

Eğitim programı, UMED Genel Merkez eğitim salonunda devam ediyor. Yarın da Ankara'daki yerel medya kuruluşlarının katılımıyla gazetecilere; mobil gazetecilik, yapay zekâ araçlarının habercilikte kullanımı, dijital güvenlik, sosyal medya algoritmaları ve video içerik üretimi gibi konularda teorik ve uygulamalı dersler verilecek.

"Dünyada 2,5 milyar insan gıda güvensizliğiyle karşı karşıya"

Küresel Gıda Bankacılığı Ağı Strateji ve İnovasyondan Sorumlu Kıdemli Direktörü Ana Catalina Suarez Pena, forum marjında yaptığı değerlendirmelerde küresel metan salınımı ile gıda atıkları arasındaki doğrusal ilişkiyi rakamlarla özetledi. Dünyadaki gıda istikrarının iklim felaketleri nedeniyle giderek daha büyük bir risk altına girdiğini belirten Pena, mevcut tabloyu şu sözlerle ifade etti:

"Küresel ölçekte metan emisyonlarının yaklaşık yüzde 20'sinin organik atıktan kaynaklandığına, organik atığın yaklaşık yüzde 77'sinin ise gıda atığı olduğuna dikkati çekmek gerekiyor. Aynı zamanda dünyada 2,5 milyar insan gıda güvensizliğiyle karşı karşıya. Yani bir paradoks var. Bir yandan gıdayı israf ediyoruz, öte yandan insanlar açlıkla ve gıda güvensizliğiyle boğuşuyor. Gıda bankalarının yaptığı şey, bu iki konuyu birbirine bağlamak."

COP28 zirvesinden bu yana toprak, tarım ve gıda sistemleri konularının her COP gündemine dahil edildiğini hatırlatan Pena, şöyle devam etti:

"İnsanlar bazen 'İklimi konuşurken neden gıda sistemlerinden bahsediyoruz?' diye soruyor. Bahsediyoruz çünkü gıda istikrarı her zaman risk altında. İklim değişikliğine bağlı felaketlerle karşılaştığımızda, gıda istikrarının bu felaketlerden nasıl etkilendiği giderek daha belirleyici hale geliyor. Çünkü hasat değişiyor, gübrenin maliyeti artıyor. Dolayısıyla gıdayı nasıl ürettiğimizi ve içinde bulunduğumuz koşullarda insanların nasıl besleneceğini konuşmamız gerekiyor."

"En iyi atık, hiç üretmediğiniz atıktır"

Gıda bankacılığı modelinin çevresel faydalarını somut istatistiklerle açıklayan Ana Catalina Suarez Pena, iklim taahhütlerini yerine getirmenin en kısa yolunun organik atık yönetiminden geçtiğini vurguladı. Sahada halihazırda işleyen çözümler olduğunu aktaran Pena, Türkiye'nin ev sahipliğinde yapılacak sonraki iklim zirvesine dair beklentilerini ve hazırladıkları özel paketi şu ifadelerle aktardı:

"Bir gıda bankası, 1 ton gıdanın israf edilmesini ya da kaybolmasını önlediğinde, 2,6 ton karbon emisyonunun oluşmasını da engellemiş oluyor. Atmamız gereken en önemli adım, gıda israfını en baştan önlemek. Çünkü en iyi atık, hiç üretmediğiniz atıktır. Kasım ayında Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek COP31'den beklentimiz, atık gündeminin çok önemli bir yer edinmesi. COP31 başkanlığıyla görüştüğümüz konu da bunun müzakerelerin bir parçası olması, gıda israfını azaltmak için teşviklerin ve net bir gündemin oluşması."

"COP31 başkanlığı için hazırladığımız sıfır atık paketine koyduğumuz önemli nokta da bu. Sahada gerçekleşen pek soul çok çözüm var. Yapmamız gereken, bu çözümleri teşvik etmek, desteklemek ve büyütmek. Bizim taahhüdümüz de bu. Çözüm bizim elimizde. Gıda kaybını ve israfını önlemek, gezegeni serinletmenin ve insanların gıdaya erişmesini sağlamanın en iyi yolu. Herkesin bu sorunu çözmek için etkin biçimde çalışmasını sağlamamız gerekiyor çünkü bu paradoks herkesin sorunu."

"Küresel iklim ginansmanının yalnızca yüzde 4’ü gıda sistemlerine gidiyor"

Küresel Gıda Bankacılığı Ağı İletişim ve Pazarlama Başkan Yardımcısı Michael Oko da gıda israfının küresel emisyon havuzunun yaklaşık yüzde 8 ila 10'una sebebiyet verdiğini belirterek, bu orana karşılık ayrılan finansal kaynakların yetersizliğine işaret etti. Atıkların dönüştürülmesi gerektiğini ifade eden Oko, şunları kaydetti:

"Gıdanın israfını önleyerek güçlü bir sera gazı olan metan salınımın da önüne geçebiliriz. Gıdayı israf etmek yerine insanlara ulaştırabilirsek ya da kompost gibi başka çözümlere yönlendirebilirsek gezegeni ısıtan emisyonları gerçekten ciddi biçimde azaltabiliriz."

Gıda israfını azaltarak emisyonları düşürmenin mümkün olduğunu, öte yandan küresel ölçekte iklim finansmanının yalnızca yüzde 4 kadarının gıda sistemlerine yöneltildiğini anımsatan Oko, uluslararası arenada Türkiye’nin üstlendiği diplomatik rolü şu sözlerle övdü:

"Türkiye bu alana ciddi bir liderlik getiriyor. Gıda israfının bu yıl gündemin en üst sırasında yer alması gerektiğini görüyoruz. Türkiye'nin bunu önceliklerinden biri haline getirmesi çok güçlü bir adım. Dünyada gıda bankacılığı da dahil olmak üzere bu soruna çözüm olabilecek pek çok yöntem var ve bunlar hem gıda güvenliğini hem de iklimi aynı anda ele acila biliyor. Yalnızca sözlere değil, eyleme ve uygulamaya ihtiyacımız var, bu yıl COP'ta görmeyi umduğumuz şey de tam olarak bu."

Bakan Abdulkadir Uraloğlu, yaptığı yazılı açıklamada, yerli ve milli demir yolu araçları vizyonunun meyvelerini vermeye başladığını vurguladı. Demir yollarında yerli araç kullanımını her geçen gün artırdıklarını belirten Uraloğlu, uluslararası pazarlardaki bu başarıya dair şu ifadeleri kullandı:

"Yalnızca ülkemizin ihtiyaçlarını karşılamakla yetinmiyor, geliştirdiğimiz ve ürettiğimiz demir yolu araçlarını uluslararası pazarlara da sunuyoruz. Türk mühendisliği ve işçiliğinin ürünü olan araçlarımızın yurt dışında tercih edilmesi bizler için büyük bir gurur kaynağıdır. Yaptığımız görüşmeler neticesinde TÜRASAŞ Eskişehir Bölge Müdürlüğünde ürettiğimiz lokomotifimizin Afrika'nın doğusunda yer alan Tanzanya'ya ihraç edileceğini duyurmaktan memnuniyet duyuyorum."

Türkiye'nin ve Orta Doğu'nun en büyük raylı sistem araç üreticilerinden biri olan TÜRASAŞ'ın imalat kalitesinin rüştünü ispat ettiğini dile getiren Uraloğlu, ilk yerli ve milli dizel elektrikli lokomotif "DE 10000"in Tanzanya demir yolu filosunda hizmet verecek olmasının, yerli sanayinin ulaştığı seviyenin ve uluslararası alanda gördüğü güvenin en net göstergesi olduğunu aktardı.

Yerli ve özgün motor içerilyor

İhracatı gerçekleştirilecek olan manevra lokomotifinin kalbinde, Türkiye'nin savunma ve teknoloji ekosisteminin ortak başarısı yer alıyor. Bakan Uraloğlu, TÜBİTAK KAMAG Projesi kapsamında TÜRASAŞ ve TÜBİTAK ortaklığında üretilen 1000 beygir gücü (hp) üzeri ilk yerli ve milli dizel motor olan "Özgün Motor"un ihraç edilecek bu lokomotifte kullanıldığını bildirdi.

Tüm fikri ve sınai mülkiyet haklarının Türkiye'ye ait olduğunun altını çizen Uraloğlu, yüksek yerlilik oranıyla üretilen bu motorun ticari başarısını şu sözlerle değerlendirdi:

"Motor geliştirme sürecinde kazanılan mühendislik, bilgi birikimi ve tasarım kabiliyeti, Türkiye'nin güç sistemleri alanındaki teknolojik yetkinliğini bir üst seviyeye taşıdı. Ticarileşme aşamasına ulaşan motor, demir yolu başta olmak üzere farklı sektörlerin ihtiyaçlarına cevap verebilecek stratejik bir ürün olarak öne çıkıyor."

Metrekareye düşen yağış miktarı 95,6 kilograma ulaştı

Meteorolojik veri standartları çerçevesinde yapılan ölçümlerde, Türkiye genelinde metrekareye düşen ortalama yağış miktarları büyük bir artış kaydetti. Türkiye genelinde 1991-2020 dönemini kapsayan uzun yıllar mayıs ayı yağış ortalaması metrekareye 52,7 kilogram olarak bilinirken, bu değer 2025 yılının mayıs ayında metrekareye 48,2 kilogram olarak ölçülmüştü. Geçen ay ise istatistikleri altüst eden bir gelişimle metrekareye tam 95,6 kilogram yağış düştü. Bu verilere göre, Türkiye genelinde mayıs ayı yağışları normaline kıyasla yüzde 81, Mayıs 2025 verilerine kıyasla ise yüzde 98 oranında artış gösterdi. Elde edilen hacim, Türkiye genelinde son 33 yılın en yüksek mayıs ayı yağış seviyesi olarak tescillendi.

Üç bölgede 66 yıllık yağış rekoru kırıldı

Raporda, bölgesel bazda bakıldığında yağışların tüm coğrafi bölgelerde normallerin ve geçen yılın üzerinde gerçekleştiği görüldü. Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde normallerinin iki katından fazla yağış meydana gelirken; Akdeniz, İç Anadolu ve Karadeniz bölgeleri özelinde son 66 yılın en yüksek mayıs ayı yağışı alındı.

Bölgesel artış oranları incelendiğinde, Marmara Bölgesi'nde yağışların normaline göre yüzde 52 ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 60 arttığı anlaşıldı. Ege Bölgesi'nde normaline göre yüzde 60 artan yağışlar, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 100'den fazla artış kaydetti. Akdeniz Bölgesi'nde hem normaline hem de geçen yıla göre tam yüzde 100 artış yaşanırken, İç Anadolu Bölgesi'nde yağışlar normaline göre yüzde 99 ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 100'den fazla gerçekleşti. Karadeniz Bölgesi'nde normaline ve 2025 yılı mayıs ayı yağışlarına göre yüzde 100'den fazla artış meydana gelirken, Doğu Anadolu Bölgesi'nde normaline göre yüzde 48 ve geçen yıla göre yüzde 44 yükseliş görüldü. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ise mayıs yağışları normaline göre yüzde 73 ve 2025 yılı mayıs ayına göre yüzde 100'den fazla artış göstererek dikkat çekti.

En fazla yağış Ordu’ya, en az yağış Muğla’ya düştü

İl bazlı veri haritasına göre, mayıs ayında en yoğun yağış alan şehir metrekareye 206,7 kilogram düşen kütleyle Ordu olurken, en az yağış alan il ise metrekareye 35,6 kilogram ile Muğla olarak belirlendi. Ardahan, Aydın, Iğdır ve Kars illeri dışında kalan tüm Türkiye illeri mevsim normallerinin üzerinde yağış aldı. Bu süreçte; Adana, Aksaray, Amasya, Erzincan, Giresun, Gümüşhane, Isparta, Kayseri, Konya, Mersin, Niğde, Osmaniye, Rize, Tokat, Trabzon ve Tunceli illerinde son 66 yılın en yüksek mayıs ayı yağış rekorları kırıldı.

Buna karşın Aydın ve Muğla'nın batı şeridi, Antalya'nın güneybatısı ile Iğdır ve Ardahan çevrelerinde yağışlar normallerine göre yüzde 20'den fazla azalış gösterdi. Tersine bir uç grafikle; Mersin, Osmaniye, Ordu, Tokat ve Samsun çevrelerinde ise normalinin üç katını aşan yağış birikintileri ölçüldü.

Ayın yarısı yağışlı geçti

Mayıs ayı boyunca Türkiye genelinde ortalama yağışlı gün sayısı 15,2 gün olarak hesaplandı. Yağış günlerinin frekans dağılımında Karadeniz Bölgesi genelinde, Nevşehir, Aksaray, Yozgat, Kayseri, Sivas çevrelerinde ve Doğu Anadolu’nun kuzey kesimlerinde yağışlı gün sayısı yer yer 25 günün üzerine çıktı. Buna karşılık, Antalya'nın güneybatı kesimleri ile Muğla’nın kıyı şeridinde yağış görülen gün sayısı beş günün altına indi.

"Topuk kanı verileri kırılma noktası oldu"

Adalet Bakanı Akın Gürlek, resmi sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının göreve başladığı ilk günden itibaren geçmiş yıllara ait dosyaları büyük bir titizlikle ele aldığını vurguladı. İlgili cumhuriyet başsavcılıklarıyla koordineli yürütülen çalışmalar neticesinde, vicdanları yaralayan bir olayın daha üzerindeki sis perdesinin kaldırıldığını belirten Bakan Gürlek, teknik süreci şu sözlerle aktardı:

"2010'da Manisa'da yaşanan bebek ölümü hadisesi, bizzat öncelik verdiğimiz dosyalardan biri olmuştur. Sağlık Bakanlığı topuk kanı verileri üzerinden bu ay içerisinde gerçekleştirilen çapraz sorgulamalar, 16 yıl sonra vakanın aydınlatılması bakımından kırılma noktasını oluşturmuştur. Topuk kanı kayıtları, nüfus kayıtları, sağlık verileri ve tanık beyanları üzerinden yürütülen incelemeler neticesinde, bebeğini dünyaya getirdikten sonra çöp konteynerinin yanına bıraktığı anlaşılan şüpheli ile olaya iştirak ettiği değerlendirilen kardeşi hakkında gözaltı kararı verilmiştir."

Şüphelilere "altsoyu kasten öldürme" suçundan işlem

Olayın aydınlatılmasının kurumlar arası sıkı bir veri analizi ve saha çalışmasıyla mümkün olduğunu kaydeden Bakan Gürlek, İçişleri Bakanlığıyla kurulan koordinasyon, adli birimlerin hukuki değerlendirmeleri, emniyet birimlerinin saha çalışmaları ve ilgili bakanlıkların veri tabanlarından elde edilen verilerin analiziyle sonuca ulaşıldığını bildirdi. Gürlek, yakalanan zanlıların hukuki durumuna ilişkin, "Şüpheliler hakkında 'altsoyu kasten öldürme' suçundan işlem başlatılmıştır" bilgisini verdi.

"Her bir dosyanın izini sabırla sürmeye devam edeceğiz"

Yargı organlarının maddi gerçeğin peşinde kararlılıkla duracağını ifade eden Adalet Bakanı Akın Gürlek, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Hukuk devletinin vazifesi, mazlumun hakkını aramak, maddi gerçeği ortaya çıkarmak ve suç işleyenlerin hukuk önünde hesap vermesini sağlamaktır. Bu doğrultuda özveriyle çalışan Manisa Cumhuriyet Başsavcılığımızın değerli savcılarına ve olayın aydınlatılmasında görev alan Manisa Emniyet Müdürlüğümüzün kıymetli mensuplarına teşekkür ediyorum. Her bir dosyanın izini sabırla sürmeye, hakikati ortaya çıkarmak için kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz."

"Türkiye’ye karşı nerede avantajlı olduğumuzu biliyoruz"

Dünya Kupası'na iyi bir başlangıç yapmanın önemine değinen Tony Popovic, sahaya galibiyet hedefiyle çıkacaklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Rakibinizin kim olduğu fark etmeksizin, her zaman iyi başlamak istersiniz. Yarın oldukça güçlü bir rakiple karşılaşacağız, biz hazırız. Tabii ki kazanmak istiyoruz, hedefimiz bu. Türkiye’ye karşı nerede avantajlı olduğumuzu biliyoruz, bunu şimdi söylemeyeyim. Gruptaki tüm takımlar bizi yeneceklerini iddia edecektir, önemli olan bizim hazır olmamız ve elimizden geleni yapmamız. Uzun süredir bu maça çalışıyoruz. Maç saatine hazır olacağız."

Hakan Çalhanoğlu’nun sözlerine yanıt

Basın mensuplarının, "Avustralya futbolunun saygı görmediğini söylemiştiniz, Hakan Çalhanoğlu da Türkiye’nin üstün olacağını söyledi. Sizin bu konudaki yorumunuz nedir?" sorusunu yanıtlayan Popovic, rakiplerinin iddialı duruşuna saygı duyduğunu ifade etti:

"Bu yorumlara saygı duyuyorum, soru sorduğunuzda oyuncular istediği şekilde cevap verecektir, onlar da kazanmak istiyor. Türkiye’nin kazanmasını bekleyen de çok kişi var. Bizim yapacağımız şey bu beklentilerin aksini çıkarmak. Yarın da bunu yapmaya çalışacağız."

"Türkiye önümüzdeki 4 ila 8 sene boyunca etkili olacak"

Türkiye'nin kadro yapısını analiz ettiklerini ve Vincenzo Montella yönetimindeki değişimi yakından takip ettiklerini belirten Popovic, ay-yıldızlı ekibin geleceğine dair şu öngörüde bulundu:

"Çalhanoğlu ve Arda Güler var ama pek çok başka isim de söyleyebilirim. Çok güçlü bir ekip, tek tek ve birlikte ne kadar güçlü olduklarını gösterdiler. Montella geldikten sonra 24 yıl sonra Dünya Kupası'na katıldılar ve çok tutkulu bir takım, Türk halkı futbolu çok seviyor, Türkiye’nin taraftarları da çok tutkulu. Güçlü bir takım olduklarını biliyoruz. Türkiye’yi analiz ettik, kendimizi de düşünmemiz gerek, nasıl onlara sorun çıkarabiliriz, Avustralya futbolunu nasıl dünyaya güzel sunarız, güçlü ve saygı görmesi gereken bir takım olduğumuzu göstereceğiz."

"Montella ile birlikte güven oluştu, Türkiye'de çok iyi genç yetenekler var. Dünyanın iyi kulüplerinde oynuyorlar, elde ettikleri sonuçların da faydası oldu, Montella ile önemli başarılar elde ettiler. Oluşturdukları şey oldukça güçlü, Türkiye önümüzdeki 4 ila 8 sene boyunca etkili olacak çok kuvvetli bir ekip oluşturuyor. Çok pozitif bir futbolları var. Pek çok insan bizden bir şey beklemiyor, kendi ülkemiz hariç ama biz buna alışığız, yine de yarın iyi bir futbol oynayıp Avustralya futbolunun neler yapabileceğini göstereceğiz."

Turnuva öncesinde Avustralya Futbol Federasyonu ile olan sözleşmesinin uzatılmasından gurur duyduğunu belirten deneyimli çalıştırıcı, ayrıca takımda sakatlığını atlatan Mohamed Toure de dahil olmak üzere tüm oyuncuların oynamaya hazır olduğunu kaydetti. Vancouver'daki taraftar desteğine de değinen Popovic, "Burada çok ciddi desteğe sahibiz, Avustralyalı taraftarların Vancouver’da hazır olduklarını biliyoruz. Biz de onları gururlandırmak istiyoruz" dedi.

Aiden O'Neill: "Uyuduğumuz yastıklara kadar kontroller yapıldı"

Basın toplantısına katılan Avustralya'nın orta saha oyuncularından Aiden O'Neill ise takımın maça yönelik lojistik ve zihinsel hazırlık seviyesini şu sözlerle özetledi:

"Oyunun başından itibaren iyi oynamak istiyoruz, topa sahip olmak istiyoruz. Ben de elimden geleni yapacağım. Avustralyalı taraftarları burada görmek de heyecan verici olacak. Elimizden gelen her şeyi yapıyoruz, detaylı çalışıyoruz. Her şey kontrol edildi, uyuduğumuz yastıklara kadar kontroller yapıldı, hazırız."

Müsabaka öncesinde Los Angeles Stadyumu'nda turnuvanın ABD etabına özel bir açılış seremonisi gerçekleştirildi. Çeşitli görsel şovların ve koreografilerin sergilendiği organizasyonda ünlü sanatçılar Future, Anitta, Lisa, Rema ve Tyla sahne alarak performans sergiledi.

Dünya Kupası'nda mücadele eden 48 ülkenin ulusal bayraklarının saha zeminine getirilmesinin ardından, ABD'li pop şarkıcısı Katy Perry sahneye çıkarak turnuva açılış konserini tamamladı. Törenin ardından D Grubu müsabakasının başlama vuruşu yapıldı.

ABD ilk yarıda farkı açtı

Hollanda Futbol Federasyonundan hakem Danny Makkelie'nin yönettiği karşılaşmaya hızlı başlayan taraf ev sahibi ABD oldu:

• 7. Dakika (Gol): Sol kanatta topla buluşan Christian Pulisic, iki rakibinden sıyrılıp ceza sahasına girdi ve pasını Weston McKennie'ye aktardı. Bu oyuncunun kale sahasına doğru gönderdiği sert ortada Paraguaylı futbolcu Damian Bobadilla ters bir vuruş yaparak topu kendi ağlarına yolladı: 1-0.

• 31. Dakika (Gol): Skor avantajıyla baskısını artıran ABD'de Pulisic, savunma arkasına sarkarak sol kanattan penaltı noktasına doğru hareketlenen Folarin Balogun'u gördü. Balogun, bekletmeden yaptığı ayak içi vuruşla meşin yuvarlağı kaleci Carlos Gill'in solundan filelerle buluşturdu: 2-0.

• 45+5. Dakika (Gol): İlk yarının uzatma bölümlerinde Malik Tillman'ın uzun pasıyla savunma arkasına koşan Balogun, iki Paraguaylı defans oyuncusundan sıyrılıp ceza sahası içinden yaptığı sert vuruşla kendisinin iki, takımının üçüncü golünü kaydetti: 3-0.

Paraguay'ın geri dönüş çabası yetmedi

İkinci yarıda ABD oyunun temposunu kontrol altında tutarak yavaşlatmayı tercih ederken, Paraguay takımı hücum hattında daha fazla etkinlik gösterdi:

• 73. Dakika (Gol): Gelişen Paraguay atağında Julio Enciso'nun pasıyla ceza sahası içi sol çaprazında buluşan oyuna sonradan dahil olan ve kendi kalesine gol atan Bobadilla'nın yerine giren Mauricio, yerden düzgün bir vuruşla farkı ikiye indirdi: 3-1.

• 90+8. Dakika (Gol): Maçın son uzatma dakikasında ABD'nin hızlı atağında topla buluşan Giovanni Reyna, ceza sahası içi sağ çaprazından ayağının dışıyla yaptığı vuruşla kalecinin sağından topu ağlara göndererek maçın skorunu tayin etti: 4-1.

Bu sonuçla ABD, D Grubu'ndaki ilk maçında 3 puanı hanesine yazdırırken, Paraguay turnuvaya mağlubiyetle başladı.

"Baskı altındayız ama bunu yönetebiliriz"

Rakibin turnuva devamlılığına hak veren ancak kendi oyuncularının da büyük sahnelerde rüştünü ispatladığını belirten Montella, durumu şu sözlerle özetledi:

"Ben de bu tür yorumlar okudum, doğru şeyler de söylediler. 24 yıldır Dünya Kupası’nda oynamadık, onlar 6 turnuvada bulundular, tecrübeleri var ama tüm takımları tecrübeli değil. Tabii ki bir baskı altındayız ama bunu yönetebiliriz. Baskı altında büyük maçlarda oynamış futbolcularımız var. Milli takımda olmak çok özel ama futbolcularıma şunu söylüyorum; 24 yıldır katılamamak bizim sorumluluğumuzun dışındaydı, biz bunu yapmadık, 24 yıl sonra buraya katıldığınız için bununla gurur duymalısınız. Kendi futbolunuzu oynayın ve bu anların tadını çıkarın."

"Aceleci olmayacağız, sabırlı oynayacağız"

Tarihi sorumluluğun farkında olduklarını ancak sahada soğukkanlı kalacaklarını ifade eden deneyimli çalıştırıcı, maça dair motivasyon planını şu şekilde aktardı:

"Uzun zamandır, 24 yıldır beklediğimiz bir maç öncesinde çok heyecanlıyız, iyi bir oyun çıkaracağımıza inanıyoruz. Dünya kupasında karşılaşacağımız zorlukların farkındayız ama bunun üstesinden gelebileceğimize inanıyoruz ve tadını çıkarmak istiyoruz. Ülkemizi gururlandırmak istiyoruz. Tutkulu bir takımımız var, sorumluluğu hissediyoruz, milyonların bizi desteklediğini ve büyük beklenti olduğunu da biliyoruz. Futbolcularımızla konuşurken kendi oyunlarını oynamalarını ve rahat olmaları gerektiğini söyledim. Bugüne kadar nasıl yaptıysak bu şekilde devam etmemiz gerekiyor. Aceleci olmayacağız, sabırlı bir şekilde kendi oyunumuzu ortaya koyacağız."

"Kafamda soru işaretleri var"

Taktiksel hazırlık sürecine ve futbolcuların son durumuna değinen Montella, fiziksel handikapları şu sözlerle aktardı:

"Çok dengeli ve her zorluğa karşı mental olarak hazır olmaları gerektiğini vurgulamak istiyorum. Her ne şekilde oynayacağımıza bağlı olarak maçta yapmamız gereken özel şeyler var. Tabii ki rakip takımın özelliklerine göre hazırlanmanız gerek, bunun üzerine çalıştık. Her zaman rakiplerimizin oyunlarını dikkate aldık. Çok sıkı çalıştık, rakibimizin de sıkı çalıştığını biliyoruz. Doğru hamleleri yapmamız gerekiyor, tüm futbolcularımız bazı zorlukları aşarak oynuyor. Arda, Hakan ve Kenan’la şu anda 100 dakikayı çıkarabileceklerini düşünmüyorum. Bununla alakalı kafamda bazı soru işaretleri var."

"Yetenek yetmez, sonuç çabayla belirlenecek"

Kadro kalitesinin tek başına galibiyete yetmeyeceğini, Avustralya'nın sert yapısına karşı direnç göstermeleri gerektiğini ekleyen Montella, şu ifadeleri kullandı:

"Yetenek bu maç için belirleyici olabilir ama sonuç tüm takımın vereceği çabayla belirlenecek. Avustralya zihinsel olarak çok güçlü ve dayanıklı, top geldiğinde ne yapmaları gerektiğini çok iyi biliyor. Dayanıklı bir takım var karşımızda, her takım onlar gibi oynayamaz, kompakt bir oyun sergiliyorlar. Beslendikleri kontra ataklar var, bunları engellememiz ve bu tuzaklara düşmememiz gerekiyor. İki hazırlık maçı oynadık, iyi yaptığımız ve iyileştirmemiz gereken şeyler vardı, son 10 günde bunun üzerine çalıştık. Ofansif ve defansif anlamda hazırlık maçlarına göre daha iyi performans göstermeliyiz."

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Haziran'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 5 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslan “Erkek çocuklarının aşırı yüceltilmesi narsisistik kişilik özelliklerini artırabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, narsisizmi; empati yapma becerisinin düşük olması, kendisini daha yüksekte görme eğilimi, yüksek ego, yakın çevreyi yönetme ve kullanma isteği, çok başarılı ve çok zeki olduğuna inanma ve bunu sürekli duyma ihtiyacı olarak tanımladı.

Narsisizmin temeli çoğunlukla çocukluk yıllarına dayanıyor

Her çocuğun dünyaya farklı bir mizaçla geldiğini belirten Aslan, bazı çocukların daha dışa dönük, bazılarının ise daha çekingen olabildiğini söyledi. Çocuğun mizacının üzerine yetiştiği çevre, aldığı eğitim ve bulunduğu ortamların eklenmesiyle kişilik yapısının oluştuğunu ifade eden Aslan, kişiliğin 12-13 yaşlarında şekillenmeye başladığını, oturmasının ise 20’li yaşların ortalarına kadar sürebildiğini belirtti.

İnsanların var olan mizaçlarının üzerine hayatta kalma becerilerini stratejik olarak geliştirdikleri süreçte kişilik yapısının oluştuğunu vurgulayan Aslan, çocukluk dönemindeki yaşantıların narsisistik savunmaları tetikleyebileceğini söyledi

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin sürekli pohpohlanmak istediğini belirten Aslan, “Narsisizmi genellikle genç yaşlardan itibaren süregelen bir örüntü, bir patern olarak ifade ediyoruz. Bu yapı içinde kişi kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Karşısındaki insanın ihtiyaçlarına ve duygularına gerçek anlamda empati yapmıyor ya da empati yapıyormuş gibi davranıp yüzeysel bir yaklaşım sergiliyor. Sürekli kendi ihtiyaçlarını önceleyen bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.

İnsanların yaşamlarında bu özellikleri taşıyan bireylerle karşılaştıklarında yaşadıkları sorunları ifade etmek ve içlerini dökmek için sosyal medyayı kullandıklarını belirten Aslan, bu nedenle narsisizmle ilgili çok sayıda paylaşımın gündeme geldiğini söyledi.

Aşırı ezilen de aşırı pohpohlanan da narsisistik özellikler geliştirebilir

Çocukluk döneminde çok ezilen, zorbalığa uğrayan ya da değersiz hissettirilen bireylerin bununla baş etmek için kendilerini güçlü ve üstün göstermeye çalışabildiğini belirten Aslan, “Kötü ya da yetersiz hissettirmemek için çok sağlam ve güçlü görünmeye çalışmak, zamanla büyüklenmeci yani narsisistik mekanizmaları devreye sokabiliyor” dedi.

Bunun tam tersine sürekli övülen, hep alan, hep verilen, adeta cam fanus içinde büyütülen çocuklarda da narsisistik kişilik özelliklerinin gelişebildiğini belirten Aslan, “Çocuğa olduğundan çok daha akıllı, çok daha özel, çok daha yetenekli olduğu duygusunun sürekli verilmesi ilerleyen yıllarda narsisistik bir yapı oluşturabiliyor” diye konuştu.

Narsisistik bireyler büyük çöküşler yaşayabiliyor

Narsisistik özellikler taşıyan bireyler zaman zaman ağır depresif süreçler yaşayabiliyor. Özellikle uzun süren ve tedaviye dirençli depresyon vakalarının bir bölümünde narsisistik kişilik örüntüleri görülebiliyor.

Prof. Dr. Aslan dışarıdan güçlü ve özgüvenli görünen narsisistik yapının aslında kırılgan bir benlik algısı, yoğun onay ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve eleştiriye karşı aşırı hassasiyet barındırdığını belirtti. Aslan, sürekli takdir bekleme, başarısızlığı kabullenememe ve değersizlik hissini bastırmak için “üstün görünme” çabasının zamanla yalnızlık, öfke, tükenmişlik ve depresif belirtilere yol açabileceğini ifade etti.

Özellikle yaş ilerledikçe sosyal ilişkilerde yaşanan kırılmalar, statü kaybı, terk edilme ya da beklenen ilgiyi görememe gibi durumlar ağır depresif süreçleri tetikleyebiliyor.

Narsisizm özellikleri taşıyan bireyler yardım istemeyi zayıflık olarak görebildikleri için psikolojik destek süreçlerine de direnç gösterebiliyorlar.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, “Bu kişiler zaman zaman çok büyük çöküşler yaşayabiliyorlar. Çünkü kendi kurguladıkları dünya istedikleri gibi gitmediğinde dibe vurdukları dönemler olabiliyor. Genellikle de yardım almak için uzmana başvurdukları dönemler bu çöküş süreçleri oluyor. Kendilerini çok iyi hissettikleri, bulutların üzerinde olduklarını düşündükleri dönemlerde yardım alma ihtiyacı hissetmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerde sonradan gelişen narsisizm görülebiliyor

Programda bazı bireylerde narsisistik özelliklerin sonradan da gelişebileceği ifade edildi. Özellikle sahne sanatları gibi göz önünde olunan, popülerlik ve güçle beslenen mesleklerde bulunan bireylerin çevrelerinden sürekli yoğun ilgi ve övgü gördüklerini belirten Aslan, bunun zamanla “ikincil narsisizm” olarak tanımlanan bir davranış kalıbına dönüşebildiğini söyledi.

Aslan, “Bu kişilerle yakın ilişki kurulduğunda aslında özel hayatlarında tamamen farklı bir yapı görülebiliyor. Çünkü burada çocukluktan gelen bir yapıdan değil, sonradan oluşmuş bir davranış örüntüsünden söz ediyoruz” dedi.

Narsisizm erkeklerde daha sık görülüyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de narsisizmin erkeklerde daha sık görülmesi oldu. Erkek çocuklarının büyütülme biçiminin bu durum üzerinde etkili olabileceğini belirten Aslan, “Bazı anneler erkek çocuklarını aşırı yücelterek büyütebiliyor. Erkek oldukları için her şeye hakları varmış gibi davranıldığında bu durum bir patolojiye dönüşebiliyor” ifadelerini kullandı.

Bunun aksine kız çocuklarına daha baskıcı ve sınırlayıcı yaklaşımlar gösterilebildiğini belirten Aslan, toplumda erkekliğin güç üzerinden kışkırtılmasının narsisistik eğilimleri artırabildiğini söyledi. Kadınların zaman zaman erkek çocuklarını kendileri için bir güç unsuru olarak görebildiğini belirten Aslan, bunun erkek çocukları üzerinde de ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Güçlüye uyumlu, güçsüze baskıcı davranabiliyorlar

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin toplum içinde bu yönlerini kamufle edebildiklerini belirten Aslan, özellikle aile içinde daha baskıcı tutumlar sergileyebildiklerini söyledi.

Bu bireylerin kendilerinden güçlü gördükleri kişilere karşı daha uyumlu davranabildiğini ifade eden Aslan, kendilerinden güçsüz gördükleri kişilere karşı ise daha baskıcı, zaman zaman sadist ve zalimce tavırlar sergileyebildiklerini belirtti.

“İnsanları etiketlemek yerine iletişim kurmak gerekiyor”

Programda son olarak sosyal medyada sıkça kullanılan “narsist”, “borderline” gibi etiketlerin gelişigüzel kullanılmasının yanlış olduğuna dikkat çekildi. Özellikle eşler arasında yaşanan tartışma ve boşanma süreçlerinde kişilerin birbirlerini psikiyatrik tanılarla suçlamasının sağlıklı olmadığı vurgulandı.

Prof. Dr. Aslan, “İnsanlarla ve eşlerle sağlıklı iletişim kurabilmek için etiketleme yapmak yerine bize yapılan davranışları ve bunun bizde oluşturduğu duyguları konuşmak gerekiyor” dedi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Programda, hanta virüsünün yeni bir pandemi oluşturmasının beklenmediği belirtilirken, tarih boyunca pandemilerin ağırlıklı olarak grip virüsleri ve koronavirüslerden kaynaklandığına dikkat çekildi. Bunun temel nedeni olarak bu iki virüs grubunun hızlı ve büyük mutasyon geliştirebilme kapasitesi gösterildi. Hanta virüslerinin ise çok daha yavaş mutasyon geçirdiği, insandan insana bulaşmasının sınırlı olduğu ve yoğun temas gerektirdiği ifade edildi. Covid-19’da bir kişinin kısa sürede birçok kişiye virüs bulaştırabildiği hatırlatılırken, hanta virüslerinde böyle bir yayılım kapasitesinin bulunmadığı vurgulandı.

“Pandemi deprem gibi; kaçmak değil hazırlanmak mümkün”

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, pandemilerin insanlık tarihi boyunca belirli aralıklarla tekrarladığına dikkat çekerek, gelecekte de yeni pandemilerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, dünyanın yeni bir pandemiyle mutlaka karşılaşacağını ancak bunun büyük olasılıkla yine grip virüsleri ya da koronavirüslerden kaynaklanacağını belirtti.

Pandemilere karşı en önemli hazırlığın koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendirmek olduğunu belirten Ceyhan, yalnızca tedavi odaklı sağlık sistemleriyle büyük salgınların ekonomik ve toplumsal yükünün taşınamayacağını kaydetti. Ceyhan, Covid döneminde Türkiye’de sağlık sistemi çökmese de bunun çok ağır ekonomik maliyetler oluşturduğunu, benzer durumların dünyanın en güçlü ekonomileri için bile sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

Hanta virüsünün geçmişi 900 yıl öncesine dayanıyor

RNA analizlerinin hanta virüslerini en az 900 yıldır dünyada bulunduğunu ortaya koyduğunu belirten Ceyhan, virüsün ilk kez geniş çapta dikkat çekmesinin Kore Savaşı sırasında olduğunu anlattı. Ceyhan, Birleşmiş Milletler Barış Gücü askerlerinden yaklaşık 3 bin kişinin “Kore Ateşi” olarak tanımlanan ağır bir hastalığa yakalandığını, daha sonra ise bunun nedeninin hanta virüsleri olduğunun anlaşıldığını ifade etti.

Virüse adını veren yerin ise Güney Kore’de bulunan Hantaan Nehri olduğunu aktaran Ceyhan, hanta virüslerinin “Eski Dünya” ve “Yeni Dünya” virüsleri olarak iki ana gruba ayrıldığını ve yaklaşık 21 farklı mutant tip bulunduğunu belirtti.

Bu tiplerden yalnızca birinin; Arjantin, Uruguay ve Şili’de görülen ve insandan insana bulaşabilen tür olduğunu ifade eden Ceyhan, geri kalan yaklaşık 20 tipte insandan insana bulaş olmadığını; buna Türkiye’de görülen tiplerin de dahil olduğunu kaydetti. Ceyhan ayrıca, Asya, Afrika ve ABD’de görülen vakalarda da yaygın insandan insana bulaş saptanmadığını belirtti.

Gemide ortaya çıkan tablo neden önemli?

Son günlerde gündeme gelen gemi vakalarının farklı bir hanta tipiyle ilişkili olduğuna dikkat çeken Ceyhan, bu virüsün çok uzun bir kuluçka dönemine sahip olduğunu belirtti. Ceyhan, kuluçka süresinin bazen 4 gün, bazen ise 42 güne kadar uzayabildiğini ifade etti.

Programda, ilk yolcunun 1 Nisan’da gemiye bindiği, 6 Nisan’da hastalandığı ve kısa süre içinde yaşamını yitirdiği aktarılırken, aradan 6 haftadan fazla süre geçmesine rağmen daha önce testi negatif olan bazı kişilerde sonradan pozitif sonuçların görüldüğü kaydedildi.

Bu nedenle bugün negatif test sonucu bulunan kişilerin ilerleyen günlerde hastalanmayacağının kesin olmadığı vurgulandı.

Ev karantinası risk oluşturabilir”

Türkiye’de gemiden gelen bazı kişilerin evlerinde karantinada tutulmasının tartışma yarattığını belirten Ceyhan, uzun kuluçka süresi nedeniyle aile içi bulaş riskine de dikkat çekti. Ceyhan, özellikle ateşin yükseldiği dönemin hastalığın en bulaştırıcı evresi olduğunu ifade etti.

Evde karantina uygulamasında hastanın sağlık kuruluşuna bildirilmesinin ailelerin inisiyatifine bırakılmasının risk yaratabileceğini belirten Ceyhan, hastaneye ulaşana kadar aynı evde yaşayan kişilere bulaş olabileceğine dikkat çekti.

Ceyhan, bu nedenle bazı ülkelerin daha sıkı önlem aldığını ifade ederek, Yunanistan’ın vakasını hastanede karantinada tuttuğunu, İngiltere ve Avustralya’nın da benzer uygulamalar yaptığını aktardı. Ceyhan, ABD’nin ise CDC kararıyla vakaları özel merkezlerde izlemeye başladığını ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, Arjantin’de birkaç yıl önce yaşanan bir olayda tek bir kişinin 33 kişiye virüs bulaştırdığı ve bunlardan 10’unun yaşamını yitirdiği örneğini vererek, ev karantinasının bazı hanta tiplerinde ciddi risk taşıyabileceğini vurguladı.

“Komplo teorileri doğal ama doğadan büyük laboratuvar yok”

Virüs salgınlarının bilinçli biçimde üretildiğine yönelik komplo teorileriyle ilgili değerlendirmelerde de bulunan Ceyhan, teorik olarak birçok senaryonun üretilebildiğini ancak bunun tek başına kanıt oluşturmadığını ifade etti.

Yıllar önce gemi salgını ya da hanta virüsü senaryolarının yazılmış olmasının doğal olduğunu vurgulayan Ceyhan, her yıl binlerce benzer senaryo ve komplo teorisi üretildiğini, bunlardan bazılarının ise tesadüfen gerçek olaylarla örtüşebildiğini belirtti.

Ceyhan, virüslerin yaşamlarını sürdürebilmek için sürekli mutasyon geliştirdiğini, doğanın zaten başlı başına dev bir laboratuvar olduğunu belirtti. Grip virüslerinin kuşlarda, koronavirüslerin ise yarasalarda yaşamlarını sürdürdüğünü aktaran Ceyhan, zaman içinde bazı mutasyonların insandan insana bulaşma özelliği kazandığını ifade etti.

Programda, insanların doğal yaşam alanlarına müdahalesinin de bu süreçte etkili olduğu belirtilirken, kuşların ve yarasaların yaşam alanlarının yapılaşma nedeniyle daralmasının insan temasını artırdığına dikkat çekildi.

Turistik gemiler ve gıda depoları için kritik uyarı

Programda, yaz sezonu yaklaşırken özellikle büyük yolcu gemileriyle ilgili hijyen uyarıları da gündeme geldi. Gemilerdeki gıda depolarının kemirgenler açısından yüksek risk taşıdığını belirten Prof. Dr. Ceyhan, kemirgenlerin bıraktığı atıkların hastalık bulaşında önemli rol oynayabileceğini ifade etti.

Ceyhan ayrıca, Türkiye’deki gıda depoları dahil olmak üzere tüm depolarda her gün kemirgen kontrolü yapılması; deliklerin, yuvaların ve atıkların düzenli denetlenmesi gerektiğini kaydetti.

Virüsün gıda yoluyla alınmasının ardından yine solunum sistemi üzerinden hastalık oluşturabileceğini belirten Ceyhan, özellikle temizlik personelinin yüksek risk altında olduğunu vurguladı. Ceyhan, uzun süre kullanılmayan binaların temizliğinde de dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan’dan doğa gezilerine çıkanlara uyarı

Doğa yürüyüşü yapanların kemirgenlerin yoğun bulunduğu alanlardan uzak durması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ceyhan, özellikle durağan su birikintileri, akarsu kenarları, mağaralar ve tarla farelerinin bulunduğu bölgelerde dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.

Ceyhan, kemirgenlerin su içerken salyalarını çevreye bırakabildiğini, bu nedenle bu alanlarla temas edilmemesi gerektiğini kaydetti. Ceyhan ayrıca, evde kemirgen beslenmemesi gerektiğini de özellikle vurguladı.

Pandemilere hazırlıklı olmanın ilk kuralı koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi

Programda sağlık sistemlerinin pandemi hazırlığı açısından geldiği nokta da değerlendirildi. Eskiden koruyucu hekimliği önceleyen bir sağlık yaklaşımının bulunduğu, ancak bugün dünya genelinde yatırımların ağırlıklı olarak tedavi edici hizmetlere yöneldiği ifade edildi.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan aile hekimliği sistemine geçişle birlikte tedavi hizmetlerinin ağırlık kazanması sebebiyle koruyucu sağlık hizmetlerinin geri planda kaldığını vurguladı.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan pandemilere karşı hazırlıklı olmanın en önemli yolunun koruyucu sağlık hizmetlerini yeniden güçlendirmek olduğu söyledi.

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!