İşte KGM verilerine göre trafiğe kapatılan, tek şeride düşürülen ve servis yoluna yönlendirilen kritik güzergâhlar:

Niğde-Pozantı Otoyolu'nda Enerji Hattı Kesintisi

Niğde-Pozantı Otoyolu'nun Niğde Kuzey ile Niğde Güney kavşakları arasında kalan 0-7. kilometrelerinde enerji iletim hattı montaj ve yenileme çalışmaları gerçekleştiriliyor. Çalışmalar kapsamında söz konusu kesimde her iki yön de saat 18.00'e kadar aralıklarla kısa süreli olarak araç trafiğine kapatılıyor.

Bursa Çevre Otoyolu'nda Köprü Derzi Onarımı

Bursa Çevre Otoyolu'nun Bursa ile Yıldırım kavşakları arasındaki 0-3. kilometrelerinde bulunan köprü genleşme derzi onarım çalışmaları yürütülüyor. Bu sebeple otoyolun İzmir-Ankara istikameti trafiğe tamamen kapatılarak, ulaşım karşı şeritten (Ankara-İzmir yönü) çift yönlü ve kontrollü olarak sağlanıyor.

Ankara-Konya Yolu ve Çankırı Bağlantısında Yol Yapımı

• Ankara-Konya Yolu: Güzergâhın 56-59. kilometreleri arasındaki yol yapım ve asfaltlama çalışmaları sebebiyle Konya'dan Ankara istikametine gidiş yönü trafiğe kapatıldı. Araç geçişleri Ankara-Konya yönündeki şeritten iki yönlü olarak devam ediyor.

• Çankırı-Ankara Yolu: Yolun 4-12. kilometreleri dolgu iyileştirme ve üstyapı yenileme çalışmaları gerekçesiyle araç geçişine kapatıldı. Bu güzergâhtaki ulaşım, Süleymanlı köyü bağlantısı üzerinden eski Çankırı-Ankara yoluna yönlendiriliyor.

Marmara, Karadeniz ve Güneydoğu'da Çalışma Olan Diğer Güzergâhlar

• Trabzon-Rize Yolu: Güzergâhın 28. kilometresinde yer alan Araklı Viyadüğü Giriş Köprüsü'nün Trabzon istikametindeki derz onarım faaliyeti sebebiyle ulaşım bu hatta tek şeritten kontrollü olarak veriliyor.

• Nurdağı-Gaziantep Yolu: 47-48. kilometreler arasındaki üstyapı çalışmaları nedeniyle geçişler kontrollü sürdürülüyor.

• Balıkesir-Karacabey Yolu: 5-6. kilometreler arasında devam eden yol yapım çalışmaları sebebiyle trafik akışı kontrollü olarak ilerliyor.

• Çavdır-Söğüt-Korkuteli Yolu: Yolun 3-7. kilometrelerinde yol genişletme ve asfaltlama çalışmaları bulunuyor.

• Diyarbakır-Siverek Yolu: 42-46. kilometreler arasında şerit düzenlemesi ve yapım çalışması yürütülüyor.

• Kangal-Alacahan-Hekimhan Yolu: Güzergâhın 1-8. kilometreleri arasındaki asfaltlama ve zemin yenileme çalışmaları dolayısıyla sürücülerin hız düşürmeleri isteniyor.

Kamuoyunda farklı iddiaların ve 1,8 milyar dolarlık spekülasyonların dolaştığını belirten Binance, şeffaflık ilkesi gereği yalnızca teyit edilen verilerin paylaşıldığını ve şu ana kadar teyitli dondurulan tutarın 2,54 milyar dolar olduğunu kaydetti.

Sürecin uluslararası iş birliğiyle yürütüldüğünü bildiren borsa yetkilileri; kolluk kuvvetleri, blokzincir analiz şirketleri ve stabil kripto para ihraççılarıyla koordineli bir şekilde şüpheli cüzdanların izinin sürüldüğünü aktardı. Ekiplerin ilave varlıkları bloke etme çalışmalarının sürdüğü ve dondurulan toplam tutarın daha da yükselebileceği bildirildi.

Yaşanan krizin ardından borsa yetkilileri şu güvenceyi verdi:

"Güvenlik sorununu tamamen çözmek için aralıksız çalışıyoruz. Kullanıcılarımız müsterih olsun; Binance, oluşabilecek tüm kayıpları bizzat karşılayacaktır. Güvenlik doğrulamaları tamamlanana kadar para yatırma ve çekme işlemleri askıya alınmıştır. İncelemeler bittiğinde detaylı durum raporu kamuoyuyla paylaşılacaktır."

Eski CEO "CZ" açıkladı: Siber saldırı ihtimali yüksek

Binance'in kurucu ortağı ve eski CEO'su Changpeng Zhao (CZ), X platformu üzerinden yaptığı açıklamada kullanıcı fonlarının güvende olduğunu teyit etti. Olayın organize bir siber saldırı niteliği taşıdığına işaret eden Zhao, sektör ortaklarının hızlı refleks gösterdiğini belirterek; Tether'ın yaklaşık 971 milyon dolarlık USDT'yi, Circle'ın ise yaklaşık 823 milyon dolarlık USDC varlığını anında bloke etmesini takdirle karşıladığını ifade etti.

Binance TR: Varlıklar güvende, hizmetler kesintisiz sürüyor

Küresel borsadaki krizin ardından Binance TR de kullanıcıları rahatlatan bir açıklama yayımladı. Platformdaki işlemlerin olağan seyrinde devam ettiğini duyuran Binance TR: "Kullanıcılarımızın varlıklarının güvenliği en önemli önceliğimizdir. Binance TR'de tüm kullanıcı varlıkları tamamen güvendedir ve platformumuzdaki hizmetler kesintisiz şekilde devam etmektedir. Güvenlik süreçlerimizi titizlikle sürdürüyoruz" ifadelerine yer verdi.

SPK tarafından belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda, ilk ödemelerde öncelik unvanında "para piyasası" ibaresi yer alan fonlara verildi. Kasasında yeterli nakit bulunmayan fonlarda ise dağıtım en düşük tutarlı hesaplardan başlanarak kademeli biçimde yapılacak; varlık satışları gerçekleştikçe küçük yatırımcıların alacakları kapatılacak. Sürecin kasım ayı ortasına kadar tamamlanması hedefleniyor.

71 bin 899 hesaba 68 milyar lira ödendi

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda sürece ilişkin bilgilendirmede bulunan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, olağan tasfiyede önemli bir eşiğin aşıldığını belirterek şu verileri paylaştı:

"Olağan tasfiye sürecindeki ödemeler büyük oranda tamamlandı. 23 Ekim itibarıyla toplam 93 fona, 71 bin 899 hesaba 68 milyar lira ödendi. Olağanüstü tasfiye kapsamında kalan net yatırım tutarı 125 milyar lira olarak görünüyor. Bu kapsamda 1 milyon liraya kadar olan ödemelerin mevcut kaynaklarla rahatlıkla karşılanabileceği öngörülüyor. Ödemeler cuma günü (bugün) itibarıyla İş Bankası ve Ziraat Bankası kanalıyla başlıyor."

Ödemelerin finansman kaynağını da açıklayan Yılmaz; fonların mevcut nakit, nitelikli hisse ve taşınmaz varlıklarının yanı sıra, süreçten fahiş kâr veya haksız kazanç sağladığı tespit edilen kişi ve kurumlardan tahsil edilen geri kazanım hesaplarının devreye sokulduğunu aktardı.

Hangi banka hangi fonun ödemesini yapıyor?

SPK'nin yetkilendirmesiyle tasfiye süreci iki kamu ve özel banka arasında paylaştırıldı. T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Pusula Portföy Yönetimi A.Ş. ve Atlas Portföy Yönetimi A.Ş. kurucusu olduğu yatırım fonlarının tasfiyesini yürütüyor. Türkiye İş Bankası A.Ş. Tera Portföy Yönetimi A.Ş. bünyesindeki fonların tasfiye ve geri ödeme operasyonlarını yönetiyor.

Katılma payları saklı tutuluyor, manipülasyon yapanlara ödeme yok

Ara ödeme süreci yatırımcıların katılma payları geri alınmaksızın ilerliyor. Fon katılma paylarının kesin iadesi ve mahsuplaşması nihai tasfiye tablosu netleştiğinde yapılacak.

Öte yandan SPK, piyasa dolandırıcılığı ve usulsüzlük şüphelilerini sistemin tamamen dışında tuttu. Sermaye Piyasası Kanunu’nun 104, 106 ve 107’nci maddelerinde belirtilen piyasa bozucu fiilleri işlediği, bilgi suistimali yaptığı veya bu fonlarla iş birliği içinde hareket ettiği Kurul tarafından belirlenip Merkezi Kayıt Kuruluşu'na (MKK) bildirilen kişi ve kurumlara hiçbir ara veya nihai ödeme yapılmayacak.

İlk Çeyrekte Üstünlük Sarı-Lacivertlilerdeydi

Karşılaşmaya dengeli başlayan Fenerbahçe Tarfin, Will Clyburn ve Talen Horton-Tucker'ın hücumdaki üretkenliğiyle ilk periyodu 24-22 önde tamamladı. İkinci çeyrekte hücum ritmini artıran ev sahibi ekip, Walter Tavares'in pota altı etkinliği ve Facundo Campazzo'nun organizasyonuyla üstünlüğü ele alarak soyunma odasına 47-42 önde girdi.

Üçüncü Çeyrekte Real Madrid Fırtınası

İkinci yarıda oyunun kontrolünü bütünüyle eline alan Real Madrid, özellikle Theo Maledon'un dış atışları ve hızlı hücumlarıyla farkı hızla çift hanelere taşıdı. Sarı-lacivertlilerin savunma direncini kıran ev sahibi ekip, final periyoduna 70-55'lik skor avantajıyla girdi. Son çeyrekte de farkın kapanmasına izin vermeyen İspanyol ekibi, parkeden 95-76 galip ayrıldı.

Fenerbahçe Tarfin'de Will Clyburn'ün 21 sayısı ile Talen Horton-Tucker'ın 16 sayısı mağlubiyeti engellemeye yetmedi. Real Madrid cephesinde ise kaydettiği 26 sayıyla maçın en skorer ismi olan Theo Maledon galibiyetin mimarı olurken, Walter Tavares 14 sayı ve Facundo Campazzo 10 sayıyla galibiyete katkı sağladı.

Maç Tablosu

• Salon: Movistar Arena

• Hakemler: Borys Ryzhyk (Ukrayna), Gytis Vilius (Litvanya), Stefan Calic (Sırbistan)

• Real Madrid (95): Feliz 8, Theo Maledon 26, Procida 5, Jantunen, Walter Tavares 14, Luwawu-Cabarrot 8, Pradilla 4, Alberto Abalde 8, Facundo Campazzo 10, Okeke 6, Jones 6

• Fenerbahçe Tarfin (76): Shane Larkin 7, Wade Baldwin 7, Shavon Shields 8, Key 6, Sertaç Şanlı, Bingham 3, Nicolo Melli 2, Talen Horton-Tucker 16, Forrest 6, Will Clyburn 21

• Periyot Skorları:

  • 1. Periyot: 22-24

  • Devre: 47-42

  • 3. Periyot: 70-55

  • Maç Sonucu: 95-76

Costa: "Kanada, Avrupa Dışındaki En Avrupalı Ülke"

Montreal'deki zirve öncesi basına açıklamalarda bulunan AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB ile Kanada arasındaki bağların yalnızca ekonomi ve ticaretle sınırlı olmadığını, ortak demokratik değerler ve tarihi köklere dayandığını vurguladı. Kanada'nın Avrupa'dan göç eden milyonlarca insana kucak açtığını hatırlatan Costa, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Kanada, Avrupa dışındaki ortaklarımız arasında en Avrupalı olanıdır. Demokrasi, insan onuru, çoğulculuk ve hukukun üstünlüğü konusunda aynı ilkeleri paylaşıyoruz. İlişkimiz o kadar ayrıcalıklı ki yeni bir şey oluşturmak istiyoruz. Basit bir ortaklığın ötesine geçmek ancak Avrupa Birliği'ne tam üyeliğe kadar gitmemek... Sayın von der Leyen'in Kanada'yı AB'nin ortak üyesi yapma hedefini paylaşıyorum. Hangi terim kullanılırsa kullanılsın, ortaklığımız mümkün olan en yakın, en derin ve en benzersiz ortaklık olacak. Değişen bir dünyaya yalnızca yanıt vermiyoruz; geleceğin dünyasını birlikte şekillendiriyoruz."

CETA'ya Ek Olarak Dijital Ticaret Anlaşması İmzalanacak

2016 yılında hayata geçirilen Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması'nın (CETA) başarısına dikkat çeken Costa, 2025 yılı verilerine göre karşılıklı mal ve hizmet ticaret hacminin 130 milyar avroyu aştığını bildirdi. Zirvede yeni bir ekonomik adımın duyurulacağını belirten Costa, mevcut anlaşmayı güçlendirecek bir "Dijital Ticaret Anlaşması" ilan edileceğini; kritik kaynaklar, enerji, havacılık-uzay ve stratejik sanayilerde tedarik zincirlerinin entegre edileceğini söyledi.

Von der Leyen: "Çekirdeği Kuruyoruz, Güvenilir Ortaklara Açığız"

Zirve kapsamında toplanan Kanada-AB İş Forumu'nda konuşan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise toplantının rutin bir ilişki yönetimi değil, mevcut bağı bir üst lige taşıma hamlesi olduğunu belirtti. "Gelecek İçin İttifak" vizyonunun çok taraflı bir yapıya evrilebileceğini kaydeden von der Leyen şunları aktardı:

"Bu zirve, ilişkilerimizi nasıl yöneteceğimize değil, ortaklığımızı nasıl yeniden tasarlayıp bir üst seviyeye çıkarabileceğimize odaklanıyor. 'Gelecek İçin İttifak' girişiminin çekirdeğini AB ve Kanada oluşturuyor. Ancak elbette benzer vizyon ve değerleri paylaşan diğer güvenilir küresel ortakların katılımına da tamamen açığız. Kritik ham maddeler, dayanıklı tedarik zincirleri ile savunma ve güvenlik alanlarındaki stratejik işbirliğimiz bu yapının temel taşları olacak."

Peki Çankaya, Keçiören, Yenimahalle, Mamak, Sincan ve diğer ilçelerde bugün hava nasıl olacak? İşte 30 Ekim 2026 Cuma Ankara'nın 25 ilçesine ait ayrıntılı hava durumu raporu:

Merkez İlçeler: Sabah Sisi, Öğleden Sonra Parçalı Bulutlu

• Çankaya: 15°C / Parçalı ve çok bulutlu, yüksek kesimlerde sabah saatlerinde sis etkili, gün içinde yağış beklenmiyor. Gece 8°C.

• Keçiören: 16°C / Çok bulutlu, öğle saatlerinde kısa süreli hafif çisenti ihtimali, gece 8°C.

• Yenimahalle: 16°C / Sabah saatlerinde puslu, günün ilerleyen saatlerinde parçalı bulutlu, gece 7°C.

• Mamak: 15°C / Parçalı ve çok bulutlu, sabah saatlerinde görüş mesafesi sis nedeniyle yer yer düşüyor, gece 7°C.

• Altındağ: 16°C / Sabah puslu ve kapalı, öğleden sonra bulutların arasından zaman zaman güneş görülecek. Gece 8°C.

• Etimesgut: 15°C / Sabah vadi tabanlarında sisli, gün boyu çok bulutlu, gece ayazı hissedilecek (6°C).

• Sincan: 15°C / Parçalı ve çok bulutlu, serin bir sonbahar günü, gece 6°C.

• Gölbaşı: 14°C / Mogan ve Eymir çevresinde sabah yoğun sis ve yüksek nem, gün içinde çok bulutlu ve serin. Gece 5°C.

• Pursaklar: 14°C / Çok bulutlu, kuzey yönlü rüzgârlarla birlikte serinlik gün boyu sürecek, gece 6°C.

Kuzey İlçeleri: Yerel Sağanak ve Soğuk Hava Dalgası

Meteoroloji'nin uyarısına göre Ankara'nın kuzey hattında Karadeniz üzerinden gelen nemli hava kütleleri yer yer aralıklı sağanak geçişlerine yol açacak.

• Kızılcahamam: 12°C / Çok bulutlu, öğleden sonra aralıklı sağanak yağışlı, yüksek yaylalarda serin hava etkili. Gece 3°C.

• Çamlıdere: 11°C / Çok bulutlu ve aralıklı yerel yağmurlu, baraj çevresinde sisli, gece 2°C.

• Kahramankazan: 14°C / Parçalı çok bulutlu, öğle saatlerinde hafif yağmur geçişi ihtimali, gece 5°C.

• Çubuk: 13°C / Çok bulutlu, dağlık kesimlerinde yer yer hafif sağanak görülecek, gece 4°C.

• Akyurt: 13°C / Parçalı çok bulutlu, rüzgârlı ve serin, gece 4°C.

• Kalecik: 16°C / Parçalı bulutlu, Kızılırmak vadisinde sabah sisi, gündüz kentin en ılık noktalarından biri. Gece 6°C.

Batı İlçeleri: Rüzgâr ve Kuru Soğuk Hâkim

• Beypazarı: 16°C / Parçalı ve çok bulutlu, yağış beklenmiyor, gece 6°C.

• Güdül: 15°C / Çok bulutlu, vadi tabanlarında sabah pus ve serinlik, gece 5°C.

• Nallıhan: 16°C / Parçalı bulutlu, hafif rüzgârlı, gece 5°C.

• Ayaş: 14°C / Çok bulutlu, yüksek yamaçlarda serin rüzgâr etkili, gece 5°C.

Güney ve Doğu İlçeleri: Sabah Ayazı ve Geniş Çaplı Sis

• Polatlı: 16°C / Parçalı ve çok bulutlu, sabah açık arazide ayaz ve sis, gün içinde ılık, gece 5°C.

• Haymana: 12°C / Yüksek rakım nedeniyle oldukça serin ve çok bulutlu, rüzgârlı, gece 3°C.

• Bala: 12°C / Çok bulutlu ve rüzgârlı, sabah saatlerinde yoğun pus ve ayaz, gece 3°C.

• Şereflikoçhisar: 17°C / Parçalı bulutlu, Tuz Gölü çevresinde açık hava, gece 5°C.

• Evren: 16°C / Az bulutlu ve parçalı bulutlu, göl kıyısında ılık rüzgârlar, gece 6°C.

• Elmadağ: 12°C / Çok bulutlu, tepe noktalarında sis ve rüzgâr etkisini sürdürüyor, gece 3°C.

Kaza, İncesu ilçesine bağlı Bulgurcu Mahallesi İstiklal Caddesi üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, A.D. idaresindeki plakası henüz belirlenemeyen otomobil, seyir halindeyken sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kontrolden çıkarak savruldu. Yol kenarındaki yaklaşık 50 metre yükseklikteki kayalıklardan aşağı uçan otomobil, alt tarafta bulunan iş yerlerinin üzerine çakıldı.

Çevredekilerin durumu bildirmesi üzerine olay yerine çok sayıda polis, itfaiye ve 112 Acil Sağlık ekibi sevk edildi. Çarpmanın şiddetiyle ters dönen ve hurda yığınına dönen otomobilde sıkışan sürücü A.D., itfaiye ekiplerinin titiz çalışması sonucu araçtan çıkarıldı.

Olay yerinde sağlık görevlileri tarafından ilk müdahalesi yapılan yaralı sürücü, ambulansla İncesu Devlet Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı. Kaza nedeniyle dükkanlarda maddi hasar meydana gelirken, polis ekipleri olayla ilgili tahkikat başlattı.

ÖSYM'nin resmi internet sitesinde yayımlanan duyuruda, 4 Ekim 2026 tarihinde yurt içi ve yurt dışı sınav merkezlerinde uygulanan 2026-KPSS Ön Lisans oturumunun değerlendirme işlemlerinin başarıyla tamamlandığı bildirildi.

Sınava katılan adaylar, sınav sonuç belgelerine ÖSYM'nin https://sonuc.osym.gov.tr internet adresinden T.C. kimlik numaraları ve aday şifreleriyle erişebilecek. Adaylara ayrıca posta yoluyla sonuç belgesi gönderilmeyecek.

​Peki bugün hava nasıl olacak? İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya ve 81 ilde yağmur var mı? İşte 30 Ekim 2026 Cuma güncel il il hava durumu tahminleri ve bölge bölge detaylar.

​Marmara Bölgesi: Poyraz Fırtınası ve Yerel Sağanak

​Bölge genelinde parçalı ve çok bulutlu bir hava hâkim. Kuzeyli yönlerden esen rüzgârın hızının saatte 40 ila 65 kilometreye ulaşması ve hissedilen sıcaklığı belirgin şekilde düşürmesi bekleniyor.

• ​İstanbul: 14°C / Parçalı ve çok bulutlu, Anadolu Yakası ve boğaz çevresi aralıklı sağanak yağışlı.
• ​Bursa: 15°C / Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel sağanak geçişleri bekleniyor.
• ​Kocaeli: 16°C / Çok bulutlu, kıyı ilçelerinde aralıklı kuvvetli sağanak yağışlı.
• ​Sakarya: 15°C / Çok bulutlu ve yerel gök gürültülü sağanak yağışlı.
• ​Edirne: 17°C / Parçalı bulutlu, rüzgâr kuzeyden sert ve serin esiyor.
• ​Tekirdağ: 16°C / Parçalı ve çok bulutlu, kıyı kesimlerde sert poyraz etkili.
• ​Çanakkale: 18°C / Parçalı bulutlu, Boğaz çevresinde kuvvetli rüzgâr bekleniyor.
• ​Balıkesir: 16°C / Parçalı ve çok bulutlu, kuzey ilçeleri hafif yağmurlu.
• ​Yalova: 15°C / Çok bulutlu, aralıklı yağmurlu.
• ​Kırklareli: 15°C / Parçalı bulutlu, sabah saatlerinde yerel sis ve pus hâkim.
• ​Bilecik: 13°C / Çok bulutlu, hafif sağanak yağış geçişleri görülecek.

​Ege Bölgesi: Kıyılarda Sert Rüzgâr, İç Kesimlerde Gece Ayazı

​Kıyı Ege'de açık ve parçalı bulutlu bir gökyüzü görülürken, İç Ege'de gece sıcaklıkları tek haneli rakamlara iniyor.

• ​İzmir: 20°C / Parçalı ve az bulutlu, rüzgâr kuzeyden orta kuvvette.
• ​Manisa: 20°C / Parçalı bulutlu, sabah saatlerinde serin.
• ​Aydın: 23°C / Az bulutlu ve açık, mevsim normallerinde.
• ​Muğla: 21°C / Parçalı bulutlu, iç vadilerde sabah saatlerinde puslu.
• ​Denizli: 19°C / Parçalı bulutlu, akşam saatlerinden itibaren serin hava dalgası.
• ​Afyonkarahisar: 12°C / Çok bulutlu, gece sıcaklığı 3 dereceye kadar düşüyor.
• ​Kütahya: 11°C / Parçalı ve çok bulutlu, yüksek rakımlarda soğuk hava etkili.
• ​Uşak: 14°C / Parçalı bulutlu, serin ve kuru hava bekleniyor.

​Akdeniz Bölgesi: Batısı Güneşli, Doğusu Yağışlı

​Akdeniz'in batısında açık hava sürerken, Doğu Akdeniz'in iç ve dağlık kesimlerinde yerel sağanak geçişleri öngörülüyor.

• ​Antalya: 24°C / Az bulutlu ve güneşli, gündüz sıcaklıkları mevsim normallerinde.
• ​Adana: 26°C / Parçalı bulutlu, kuzey ilçelerinde yerel gök gürültülü sağanak ihtimali.
• ​Mersin: 25°C / Parçalı ve az bulutlu, deniz üzerinden esen ılık rüzgârlar etkili.
• ​Hatay: 24°C / Parçalı ve yer yer çok bulutlu, aralıklı hafif sağanak geçişli.
• ​Kahramanmaraş: 22°C / Parçalı bulutlu, yüksek kesimlerde serin hava.
• ​Osmaniye: 24°C / Parçalı bulutlu, öğleden sonra yerel yağış görülebilir.
• ​Isparta: 15°C / Parçalı bulutlu, gece saatlerinde hissedilir sıcaklık düşüşü.
• ​Burdur: 16°C / Parçalı bulutlu, gündüz ılık, gece serin.

​İç Anadolu Bölgesi: Sıcaklıklar Hızla Düşüyor, Gece Don Riski

​Bölge genelinde bulutlanma artarken rüzgâr kuzeydoğudan esiyor; gece sıcaklıklarının sıfır dereceye yaklaştığı yerlerde zirai don uyarısı yapılıyor.

• ​Ankara: 13°C / Parçalı ve çok bulutlu, sabah saatlerinde puslu ve ayaz, yağış beklenmiyor.
• ​Konya: 14°C / Parçalı bulutlu, rüzgâr orta kuvvette, gece 4 dereceye geriliyor.
• ​Eskişehir: 13°C / Çok bulutlu, yüksek kesimlerinde hafif çisenti ihtimali.
• ​Kayseri: 13°C / Parçalı ve çok bulutlu, gece saatlerinde don riski var (1°C).
• ​Sivas: 11°C / Çok bulutlu, sabah sisli, yüksek tepelerde soğuk hava sert hissedilecek.
• ​Yozgat: 10°C / Çok bulutlu, rüzgârla birlikte üşüten sonbahar havası.
• ​Aksaray: 14°C / Parçalı bulutlu, kuru soğuk etkili.
• ​Nevşehir: 12°C / Parçalı bulutlu, sabah saatlerinde vadilerde sis görülebilir.
• ​Niğde: 13°C / Az bulutlu ve açık, gece sıcaklıkları belirgin düşüşte.
• ​Kırşehir: 12°C / Parçalı bulutlu, rüzgârlı ve serin.
• ​Karaman: 15°C / Parçalı bulutlu, gece saatlerinde sert sıcaklık düşüşü.
• ​Çankırı: 13°C / Parçalı ve çok bulutlu, gece ayazı hâkim.
• ​Kırıkkale: 14°C / Parçalı bulutlu, serin bir sonbahar günü.

​Karadeniz Bölgesi: Kıyı Hattında Sağanak ve Dalga Uyarısı

​Bölgenin hem batısında hem doğusunda deniz etkisiyle oluşan kütleler kıyı şeridinde kuvvetli sağanak yağışlara yol açıyor.

• ​Samsun: 16°C / Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.
• ​Trabzon: 17°C / Çok bulutlu, kıyı kesimlerde kuvvetli sağanak yağış bekleniyor.
• ​Rize: 16°C / Çok bulutlu ve kuvvetli yağmurlu, iç ve yüksek dağ köylerinde karla karışık yağmur ihtimali.
• ​Artvin: 14°C / Parçalı ve çok bulutlu, yüksek kesimleri soğuk ve karla karışık yağmurlu.
• ​Ordu: 16°C / Çok bulutlu, gün boyu aralıklarla sağanak yağışlı.
• ​Giresun: 16°C / Çok bulutlu, yer yer kuvvetli sağanak geçişleri.
• ​Sinop: 17°C / Parçalı çok bulutlu, yerel sağanak yağışlı, denizde fırtınamsı rüzgâr.
• ​Zonguldak: 15°C / Çok bulutlu ve yerel kuvvetli sağanak yağışlı.
• ​Bartın: 15°C / Çok bulutlu, sağanak geçişleri etkisini sürdürüyor.
• ​Kastamonu: 12°C / Çok bulutlu, iç kesimlerde sabah sisi, kıyılarda yağmur.
• ​Bolu: 11°C / Çok bulutlu, sabah saatlerinde sisli, yüksek kesimlerde soğuk hava.
• ​Düzce: 15°C / Çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.
• ​Karabük: 13°C / Parçalı çok bulutlu, serin.
• ​Amasya: 15°C / Parçalı ve çok bulutlu, hafif yağmur ihtimalli.
• ​Tokat: 13°C / Çok bulutlu, yüksek rakımlarda soğuk hava dalgası.
• ​Gümüşhane: 11°C / Parçalı ve çok bulutlu, gece saatlerinde sıfır dereceye yakın.
• ​Bayburt: 10°C / Çok bulutlu, gece don riski yüksek.

​Doğu Anadolu Bölgesi: Dağlarda Kar Sinyali, Geceler Eksiye İniyor

​Bölgede sonbahar yerini erken kış koşullarına bırakıyor. Gece saatlerinde sıcaklıklar birçok merkezde eksi değerlere kadar geriliyor.

• ​Erzurum: 8°C / Çok bulutlu, yüksek kesimlerde karla karışık yağmur ve kar geçişleri, gece -2°C.
• ​Kars: 7°C / Çok bulutlu, sabah buzlanma ve don, gece -3°C.
• ​Ardahan: 6°C / Parçalı çok bulutlu, yükseklerde kar yağışı görülebilir, gece -4°C.
• ​Ağrı: 9°C / Parçalı ve çok bulutlu, gece sıfırın altında 2 derece.
• ​Van: 12°C / Parçalı bulutlu, göl çevresinde serin rüzgâr, gece 1°C.
• ​Malatya: 16°C / Parçalı bulutlu, mevsim normalleri civarında.
• ​Elazığ: 16°C / Parçalı bulutlu, gece serinliği hissedilir derecede.
• ​Erzincan: 12°C / Çok bulutlu, yüksek yamaçlarda soğuk hava hâkim.
• ​Tunceli: 15°C / Parçalı ve çok bulutlu, yerel sağanak geçişli.
• ​Bingöl: 14°C / Parçalı çok bulutlu, yükseklerde serin rüzgâr.
• ​Muş: 11°C / Çok bulutlu, sabah saatlerinde sisli ve ayaz.
• ​Bitlis: 10°C / Çok bulutlu, gece saatlerinde don uyarısı.
• ​Hakkâri: 13°C / Parçalı bulutlu, dağlık kesimlerde kuvvetli soğuma.
• ​Iğdır: 15°C / Parçalı bulutlu, ova mikrokliması nedeniyle çevre illere göre daha ılık.

​Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Ilık Hava ve Yerel Toz Taşınımı

​Bölge genelinde parçalı ve az bulutlu bir gökyüzü beklenirken, güney sınır kesimlerinde hafif toz taşınımı hadisesi öngörülüyor.

• ​Gaziantep: 21°C / Parçalı ve az bulutlu, ılık bir sonbahar günü.
• ​Diyarbakır: 21°C / Parçalı bulutlu, sabah saatlerinde serin, öğleden sonra açık.
• ​Şanlıurfa: 24°C / Az bulutlu ve açık, gün boyu güneşli.
• ​Mardin: 20°C / Parçalı bulutlu, yüksek kesimlerde hafif rüzgâr.
• ​Batman: 22°C / Az bulutlu ve açık, mevsim normallerinde.
• ​Siirt: 20°C / Parçalı bulutlu, akşam saatlerinde serin hava etkili.
• ​Adıyaman: 21°C / Parçalı bulutlu ve ılık.
• ​Şırnak: 17°C / Parçalı ve çok bulutlu, yüksek alanlarda serin.
• ​Kilis: 22°C / Az bulutlu ve güneşli.

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

YÖNETMELİKLER

–– Avrasya Üniversitesi Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği

–– Avrasya Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği

TEBLİĞ

–– Yapı Sahipleri ile Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesi İmzalayacak Yapı Denetim Kuruluşlarının Elektronik Ortamda Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ

YARGI BÖLÜMÜ

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI

–– Anayasa Mahkemesinin 5/5/2026 Tarihli ve 2021/32883 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 18/5/2026 Tarihli ve 2021/22795 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 18/6/2026 Tarihli ve 2021/22462 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 16/9/2026 Tarihli ve 2020/7753 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 16/9/2026 Tarihli ve 2021/1112 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 16/9/2026 Tarihli ve 2024/68293 Başvuru Numaralı Kararı

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânları

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Burun estetiği ameliyatı sonrasında hastaların en çok merak ettiği konuların başında, şişliklerin ne zaman geçeceği ve burnun son şeklinin ne zaman ortaya çıkacağı geliyor. Rinoplasti sırasında kemik, kıkırdak ve yumuşak dokular üzerinde gerçekleştirilen cerrahi işlemler, vücudun doğal iyileşme mekanizmalarını harekete geçiriyor.

Bu süreçte dokular arasında sıvı birikmesi sonucunda ödem meydana gelebiliyor. Ameliyattan sonraki ilk günlerde daha belirgin olan şişlikler, zaman içerisinde azalsa da burnun farklı bölgelerinde iyileşme aynı hızda gerçekleşmeyebiliyor.

Prof. Dr. Seçkin Ulusoy'un çalışma alanlarından biri olan rinoplastide, ameliyat sonrası iyileşmenin bireysel özelliklere göre değerlendirilmesi ve hastaların bu süreç hakkında doğru bilgilendirilmesi önem taşıyor.

Burun Estetiği Sonrası Şişlik Neden Oluşur?

Burun estetiği ameliyatından sonra meydana gelen şişlikler, cerrahi müdahaleye bağlı olarak gelişen doğal doku yanıtının bir sonucu olarak ortaya çıkıyor.

Rinoplasti sırasında burun kemikleri, kıkırdaklar ve yumuşak dokular üzerinde yapılan işlemler, ameliyat bölgesindeki küçük kan damarlarını ve lenfatik dolaşımı geçici olarak etkileyebiliyor.

Bu durum dokular arasında sıvı birikmesine ve ödem oluşmasına neden olabiliyor. Özellikle burun ucunda bulunan yumuşak dokuların yapısı, şişliklerin diğer bölgelere göre daha uzun süre devam etmesinde rol oynayabiliyor.

Şişliklerin miktarı her hastada aynı olmuyor. Cilt kalınlığı, cerrahi müdahalenin kapsamı, daha önce geçirilmiş operasyonlar ve kişinin iyileşme özellikleri, ödemin derecesini etkileyebiliyor.

Bu nedenle ameliyat sonrasında şişlik görülmesi tek başına bir komplikasyon olarak değerlendirilmiyor. Ancak beklenenden farklı şekilde ilerleyen veya başka belirtilerle birlikte ortaya çıkan şişliklerin hekim tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.

Burun Estetiği Sonrası İlk 3 Günde Şişlik Artar mı?

Rinoplasti ameliyatından sonraki ilk 48–72 saat, şişliklerin en belirgin hale gelebildiği dönemlerden biri olarak kabul ediliyor.

Ameliyatın hemen ardından hafif düzeyde başlayan ödem, takip eden günlerde artabiliyor. Özellikle göz çevresinde, yanakların üst kısmında ve burun sırtında dolgunluk oluşabiliyor.

Bu dönemde bazı hastalarda göz altlarında morarma da görülebiliyor. Morlukların derecesi, ameliyat sırasında gerçekleştirilen kemik işlemlerine ve bireysel doku özelliklerine göre değişebiliyor.

İlk günlerde başın yüksekte tutulması, cerrah tarafından önerilen bakım uygulamalarına uyulması ve ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması, iyileşme sürecinin desteklenmesine yardımcı olabiliyor.

Bununla birlikte şişliklerin erken dönemde tamamen ortadan kalkması beklenmiyor. Vücudun cerrahi müdahaleye verdiği yanıtın zaman içerisinde azalması gerekiyor.

Burun Estetiği Sonrası İlk Hafta Şişlikler Ne Kadar Azalır?

Burun estetiği sonrasındaki ilk hafta, ödem ve morlukların belirgin olduğu ancak iyileşmenin de ilerlemeye başladığı bir dönem olarak değerlendiriliyor.

Özellikle ameliyatın üçüncü gününden sonra bazı hastalarda şişliklerin azalmaya başladığı gözlemlenebiliyor. Bununla birlikte burun ucundaki ödem daha uzun süre devam edebiliyor.

Burun üzerine yerleştirilen koruyucu atel, çoğu hastada yaklaşık bir hafta sonra gerçekleştirilen kontrol muayenesinde çıkarılabiliyor.

Atel çıkarıldığında burnun beklenenden daha geniş, şiş veya asimetrik görünmesi mümkün olabiliyor. Bu durum erken dönemdeki ödemin etkisiyle ilişkili olabiliyor.

Hastaların ameliyatın ilk haftasındaki görünümü nihai sonuç olarak değerlendirmemeleri önem taşıyor.

Burun Estetiği Sonrası Şişliklerin Geçme Süreci

Rinoplasti sonrasında ödemin gerilemesi genellikle aşamalı olarak gerçekleşiyor. Şişliklerin önemli bölümü ilk haftalarda azalırken özellikle burun ucundaki dokuların son şeklini alması daha uzun zaman gerektirebiliyor.

İyileşme süreci genel olarak şu şekilde değerlendiriliyor:

İlk 3 gün: Burun ve göz çevresindeki şişlikler artabiliyor. Morluklar bu dönemde daha belirgin hale gelebiliyor.

İlk 1–2 hafta: Göz çevresindeki morluklar ve belirgin yüz şişlikleri çoğu hastada önemli ölçüde geriliyor. Burunda ödem devam edebiliyor.

İlk 1 ay: Burun sırtındaki şişliklerin bir bölümü azalıyor. Ancak burun ucu hâlâ geniş veya sert hissedilebiliyor.

3–6 ay: Burun hatları daha belirgin hale geliyor. Özellikle burun ucundaki ödem kademeli olarak azalmaya devam ediyor.

6–12 ay: Burnun şekli daha fazla oturuyor. İnce doku değişiklikleri ve kalan ödemin gerilemesi devam edebiliyor.

12–18 ay ve sonrası: Özellikle kalın ciltli veya kapsamlı cerrahi işlem uygulanmış hastalarda iyileşme ve şekillenme daha uzun sürebiliyor.

Bu süreler genel bir çerçeve sunuyor. Her hastanın iyileşme süreci farklılık gösterebildiğinden kesin bir takvim belirlemek mümkün olmuyor.

Burun Ucundaki Şişlik Neden Daha Geç Geçer?

Burun estetiği sonrasında ödemin en uzun süre devam edebildiği bölgelerden biri burun ucudur.

Burun ucunun cilt ve yumuşak doku özellikleri, ameliyat sırasında gerçekleştirilen kıkırdak düzenlemeleri ve bölgedeki lenfatik dolaşımın iyileşme süreci, ödemin gerileme hızını etkileyebiliyor.

Özellikle burun ucunda kapsamlı şekillendirme yapılan hastalarda şişlikler daha uzun süre devam edebiliyor.

Bazı kişilerde burun sırtındaki ödem büyük ölçüde azalmış olsa bile burun ucunda dolgunluk ve sertlik hissi sürebiliyor.

Bu durum, ameliyatın başarısız olduğu veya burnun son şeklinin beklenenden farklı olacağı anlamına gelmiyor. Ancak uzun süren şişliklerin normal iyileşme sürecine ait olup olmadığının belirlenmesi için kontrol muayeneleri önem taşıyor.

Kalın Ciltli Burunlarda Şişlik Daha Uzun mu Sürer?

Burun cildinin kalınlığı, rinoplasti sonrasında ödemin azalmasını etkileyen önemli faktörlerden biridir.

Kalın ciltli burunlarda yumuşak doku hacminin fazla olması, burun ucundaki şekillenmenin daha yavaş ortaya çıkmasına neden olabiliyor.

Bu hastalarda kemik ve kıkırdak yapılarda gerçekleştirilen değişikliklerin dışarıdan belirginleşmesi daha uzun sürebiliyor. Özellikle burun ucundaki dolgunluğun azalması ve konturların netleşmesi aylar boyunca devam edebiliyor.

İnce ciltli hastalarda ise ödemin azalmasıyla birlikte burun hatları daha erken belirginleşebiliyor. Ancak bu kişilerde de küçük yüzey düzensizliklerinin fark edilme olasılığı bulunuyor.

Bu nedenle rinoplasti öncesinde cilt yapısının değerlendirilmesi, ameliyat sonrası iyileşme sürecine ilişkin gerçekçi beklentiler oluşturulmasına yardımcı oluyor.

Açık ve Kapalı Burun Estetiğinde Şişlik Farklı mı?

Açık ve kapalı rinoplasti teknikleri, cerrahi kesilerin konumu ve burun dokularına ulaşma biçimi açısından birbirinden ayrılıyor.

Açık rinoplastide burun ucundaki yapıların daha geniş bir görüş alanından değerlendirilmesi mümkün olurken kapalı rinoplastide cerrahi işlemler burun içerisindeki kesiler aracılığıyla gerçekleştiriliyor.

Bazı hastalarda kapalı teknik sonrasında erken dönem ödem daha sınırlı olabiliyor. Ancak mevcut bilimsel veriler, yöntemlerden birinin bütün hastalarda daha az şişlik oluşturduğunu kesin biçimde göstermiyor.

Şişliklerin derecesinde ameliyatın kapsamı, kemiklere uygulanan işlemler, burun ucundaki kıkırdak düzenlemeleri ve hastanın bireysel özellikleri önemli rol oynuyor.

Bu nedenle cerrahi tekniğin yalnızca daha az şişlik oluşması beklentisiyle seçilmesi uygun bir yaklaşım olarak değerlendirilmiyor.

Burun Estetiği Sonrası Şişlikleri Azaltmak İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Rinoplasti sonrasında şişliklerin kontrol altına alınması için cerrahın önerdiği bakım kurallarına uyulması önem taşıyor.

İyileşme döneminde dikkat edilmesi gereken başlıca konular şunlardır:

• İlk günlerde başın hafif yüksekte tutulması

• Yüzüstü yatmaktan ve burun üzerine baskı uygulamaktan kaçınılması

• Ağır kaldırma ve yoğun fiziksel aktivitelerin erken dönemde sınırlandırılması

• Burun bölgesinin darbelere karşı korunması

• Hekimin önerdiği ilaçların ve burun bakım ürünlerinin talimatlara uygun kullanılması

• Sigara ve nikotin kullanımından kaçınılması

• Yeterli sıvı tüketilmesi ve dengeli beslenmeye dikkat edilmesi

• Planlanan ameliyat sonrası kontrol muayenelerine katılım sağlanması

Soğuk uygulamalar bazı hastalarda erken dönem şişlik ve morlukların kontrolüne yardımcı olabiliyor. Ancak bu uygulamaların burun üzerine doğrudan baskı oluşturmayacak şekilde ve cerrahın önerileri doğrultusunda yapılması gerekiyor.

Burun üzerine kontrolsüz masaj uygulanması veya hekim önerisi olmadan çeşitli ürünlerin kullanılması ise iyileşme sürecini olumsuz etkileyebiliyor.

Burun Estetiği Sonrası Masaj Şişlikleri Azaltır mı?

Burun estetiği sonrasında masaj uygulamaları, hastaların sıkça araştırdığı konular arasında yer alıyor.

Bazı cerrahlar, belirli hastalarda ve uygun iyileşme dönemlerinde kontrollü masaj uygulamaları önerebiliyor. Ancak burun masajı bütün rinoplasti hastaları için standart bir bakım yöntemi olarak kabul edilmiyor.

Özellikle burun kemiklerinin yeniden şekillendirildiği veya kıkırdak greftlerin yerleştirildiği hastalarda kontrolsüz baskı uygulanması, iyileşmekte olan dokular açısından risk oluşturabiliyor.

Bu nedenle hastaların internet ortamında gördükleri masaj tekniklerini kendi kendilerine uygulamamaları gerekiyor.

Masaj gerekip gerekmediği, uygulamanın ne zaman başlayacağı ve hangi bölgelerde gerçekleştirileceği, ameliyatı yapan cerrahın değerlendirmesine göre belirleniyor.

Burun Estetiği Sonrası Tek Taraflı Şişlik Normal mi?

Rinoplasti sonrasında burnun sağ ve sol tarafındaki şişliklerin aynı oranda azalması gerekmiyor. Bazı hastalarda bir tarafta diğerine göre daha fazla ödem oluşabiliyor.

Bu durum cerrahi müdahalenin kapsamına, dokuların iyileşme hızına ve mevcut anatomik farklılıklara bağlı olarak ortaya çıkabiliyor.

Erken iyileşme döneminde görülen hafif asimetriler, ödemin gerilemesiyle birlikte azalabiliyor. Ancak tek taraflı şişliğin giderek artması veya belirgin ağrı, kızarıklık, ateş gibi belirtilerle birlikte görülmesi, tıbbi değerlendirme gerektirebiliyor.

Özellikle ani gelişen ve hızla ilerleyen şişliklerde ameliyatı gerçekleştiren sağlık ekibiyle iletişime geçilmesi önem taşıyor.

Burun Estetiği Sonrası Şişlik Ne Zaman Tehlikeli Olabilir?

Burun estetiği sonrasında görülen ödem çoğunlukla normal iyileşme sürecinin bir parçası olsa da bazı belirtiler komplikasyonların işareti olabiliyor.

Şiddetli ve giderek artan ağrı, yüksek ateş, burun çevresinde belirgin kızarıklık, kötü kokulu akıntı veya hızla ilerleyen şişlikler enfeksiyon ya da farklı cerrahi sorunlar açısından değerlendirme gerektirebiliyor.

Benzer şekilde durmayan burun kanaması ve belirgin solunum güçlüğü de tıbbi yardım gerektiren belirtiler arasında bulunuyor. Ani görme değişikliği gibi ciddi bulgularda ise acil tıbbi değerlendirme önem taşıyor.

Bu nedenle hastaların yalnızca şişliğin miktarına değil, beraberinde gelişen diğer belirtilere de dikkat etmeleri gerekiyor.

Düzenli kontrol muayeneleri, normal iyileşme süreci ile müdahale gerektiren durumların birbirinden ayrılmasına yardımcı oluyor.

Burun Estetiği Sonrası Nihai Görünüm İçin Sabırlı Olmak Gerekiyor

Burun estetiği ameliyatından sonra şişliklerin tamamen geçmesi, kişiden kişiye farklılık gösteren uzun bir iyileşme sürecini kapsıyor.

İlk haftalarda yüz çevresindeki belirgin ödem ve morlukların azalması beklenirken, burun ucundaki ince doku değişiklikleri aylar boyunca devam edebiliyor.

Özellikle kalın ciltli hastalarda, revizyon rinoplasti geçiren kişilerde veya kapsamlı yapısal düzenlemeler gerçekleştirilen operasyonlarda nihai görünümün ortaya çıkması daha uzun sürebiliyor.

Bu nedenle ameliyat sonrasındaki ilk haftalarda burnun şekli hakkında kesin değerlendirmeler yapılmaması ve iyileşme sürecinin hekim kontrolleriyle takip edilmesi önem taşıyor.

Burun estetiğinde doğal ve dengeli bir görünümün ortaya çıkması, yalnızca cerrahi müdahalenin tamamlanmasıyla değil, dokuların zaman içerisinde iyileşmesiyle mümkün oluyor. Hastaların ameliyat sonrası bakım önerilerine uyması, burun bölgesini travmalardan koruması ve gerçekçi bir iyileşme takvimi benimsemesi, rinoplasti sürecinin sağlıklı biçimde ilerlemesini destekliyor.

Oy sayımının sona ermesinin ardından açıklanan kesinleşmemiş sonuçlara göre, Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53 milletvekili kazanırken, Eisenkot'un öncülük ettiği muhalefet bloku 48 milletvekilinde kaldı.

Buna göre, 120 üyeli İsrail Meclisinde hükümet kurabilmek için gereken 61 sandalyeye iki blok da ulaşamadı.

Filistinlileri temsil eden partiler 19 sandalye kazandı

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden siyasi partiler, toplam 19 milletvekili çıkararak parlamentoda yüksek bir temsil oranı elde etti. Hadash, Taal ve Balad'ın oluşturduğu Ortak Liste 11, Mansur Abbas'ın liderliğindeki Raam Partisi ise 8 sandalye kazandı.

Seçim sonuçlarına göre, iktidardaki Likud Partisi 27 milletvekiliyle ilk sırada bulunurken, Gadi Eisenkot'un Yashar Partisi 21 sandalyeyle onu izledi.

Muhalefet partileri arasında eski başbakan Naftali Bennett ve Yair Lapid'in oluşturduğu Birlikte Listesi 12, Avigdor Liberman'ın liderliğindeki İsrail Evimiz Partisi 7, Yair Golan'ın başında bulunduğu Demokratlar Partisi ise 8 milletvekili çıkardı.

Netanyahu'nun iktidar blokunda yer alan Ultra-Ortodoks Yahudileri (Harediler) temsil eden Şas 6, Birleşik Tevrat Yahudiliği 7 sandalye elde etti. Netanyahu'nun aşırı sağcı ortaklarından Itamar Ben-Gvir'in liderliğindeki Yahudi Gücü Partisi 7, Bezalel Smotrich'in başında bulunduğu Dini Siyonizm Partisi ise 6 milletvekili kazandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın paylaşımı

Erdoğan, X hesabından yaptığı açıklamada, şu ifadelere yer verdi:

"2026 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ne layık görülen çok kıymetli ilim, kültür ve sanat erbabımıza ülkemize yaptıkları eşsiz katkılar için şükranlarımı sunuyor, gönül ve fikir dünyamızın yıldızlarından Ahmed-i Hânî'yi rahmetle yâd ediyorum."

2026 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ne layık görülen çok kıymetli ilim, kültür ve sanat erbabımıza ülkemize yaptıkları eşsiz katkılar için şükranlarımı sunuyor, gönül ve fikir dünyamızın yıldızlarından Ahmed-i Hânî'yi rahmetle yâd ediyorum. https://t.co/ZfZo5enl5x

— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) October 29, 2026

2027 Yılı Diş Protez Laboratuvarı Hizmet Alımı hizmet alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecektir.
İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:

2- İhalenin

3- İhale konusu hizmet alımının

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.

7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

10- Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 60 (Altmış) takvim günüdür.

14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15- Diğer hususlar:

İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (R) : Diğer Hizmetler/0,78
Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.

Göreme Açık Hava Müzesi yakınlarında etkili olan sağanağın ardından peribacasından kopan kaya parçalarının altında kalan kişilere yönelik arama çalışmalarında bulunan cenazelerin, 31 yaşındaki Fatih Eray Tuna ve eşi Begüm Çetinkaya Tuna ile 37 yaşındaki Fransız vatandaşı Cynthia Francine Marie Madeleine Houpert’e ait olduğu belirlendi.

Vali Kök, yaralı çocuğu ziyaret etti

Nevşehir Valisi Hüseyin Kök, olayda yaralanarak Nevşehir Devlet Hastanesi’nde tedavi altına alınan 8 yaşındaki Fransız vatandaşı Nael Mgattaf’ı ziyaret etti.

Çocuğun babasıyla da görüşen Kök, aileye geçmiş olsun dileklerini iletti.

Olayda yaralanan diğer 4 kişinin ise hastanedeki tedavilerinin tamamlanmasının ardından taburcu edildiği bildirildi.

Fatih Eray Tuna’nın yerel medya kuruluşunun sahibiydi

Hayatını kaybeden Fatih Eray Tuna’nın, Sakarya’da faaliyet gösteren yerel bir haber kuruluşunun imtiyaz sahibi olduğu öğrenildi. Tuna çiftinin temmuz ayında evlendiği belirtildi.

İstanbul Havalimanı günlük 1491 uçuşla ilk sırada

EUROCONTROL’ün Avrupa Havacılık Raporu’nda yer alan verilere göre İstanbul Havalimanı, incelenen haftada günlük ortalama 1491 uçuşla Avrupa’daki diğer havalimanlarını geride bıraktı.

İstanbul Havalimanı’nın ardından günlük ortalama 1371 uçuşla Amsterdam, 1369 uçuşla Paris Charles de Gaulle ve 1303 uçuşla Frankfurt havalimanları sıralandı. Madrid Havalimanı ise günlük 1299 uçuş ortalamasıyla listede yer aldı.

İstanbul havalimanı 8’inci yaşını kutladı

29 Ekim 2018’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından hizmete açılan İstanbul Havalimanı, 8’inci yılını kutladı. Havalimanı, EUROCONTROL’ün 19-25 Ekim dönemine ilişkin verilerinde Avrupa’nın en yoğun havalimanı olarak kaydedildi.

Dedetaş, "Tahliye olan bütün arkadaşlarımızın söylediği gibi aslında biraz yarım sevinebiliyoruz. Çünkü içeride olan çalışma arkadaşlarımız var. Bir an önce herkesin özgürlüğüne kavuşmasını öncelikle diliyorum" ifadesini kullandı.

Ev hapsi tedbiri uygulanarak tahliye edilen Dedetaş, işlemlerin ardından ikametine geçti.

"Benim için çifte bayram oldu"

Evinin önünde gazetecilere açıklama yapan Dedetaş, şu ifadeleri kullandı:

"Öncelikle iyi bayramlar demek istiyorum. Çünkü bugün 29 Ekim, dün akşam mesaj yazmıştım. İlk defa bir bayramı yalnız geçirecektim. Allah nasip etmedi, bu güzel bir şey. Hep beraberiz. Cumhuriyetimizin 103'üncü yılı kutlu olsun. Benim için çifte bayram oldu. Tahliye olan bütün arkadaşlarımızın söylediği gibi aslında biraz yarım sevinebiliyoruz. Çünkü içeride olan çalışma arkadaşlarımız var. Bir an önce herkesin özgürlüğüne kavuşmasını öncelikle diliyorum."

Yetkililer, uyarılara yol açan riskin türü ve halkın alması gereken tedbirler konusunda ayrıntı paylaşmadı.

Bölgedeki görgü tanıkları ise cep telefonlarına güvenlik uyarılarının gönderildiğini, bildirimlerin ardından hava savunma sistemlerinin devreye alındığını ve art arda patlama seslerinin duyulduğunu belirtti.

Sivil Savunma Müdürlüğünün daha sonra yaptığı açıklamada, Riyad, Harc ve Necran'daki tehlike durumunun sona erdiği ifade edildi.

Arap Koalisyonu: 2 balistik füze imha edildi

Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonunun Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, X hesabından yaptığı açıklamada, Husilerin Riyad yönüne gönderdiği iki balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından önlenerek imha edildiğini açıkladı.

Maliki, füze saldırısının ardından herhangi bir can kaybı yaşanıp yaşanmadığı veya maddi zarar oluşup oluşmadığı hakkında bilgi paylaşmadı.

Yemen'de hükümet güçleri ile Husiler arasındaki çatışmalar son dönemde yoğunlaşırken İran destekli Husiler, kendilerine yönelik saldırılardan sorumlu tuttukları Suudi Arabistan'a balistik füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenliyor.

Yemen'de iç savaş, İran destekli Husilerin Eylül 2014'te başkent Sana'nın yanı sıra bazı vilayetlerin kontrolünü ele geçirmesiyle başladı.

Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonu ise Mart 2015'ten bu yana uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetine destek sağlıyor.

"Cumhuriyet'imizin kalbinde, hafızalara kazınan bir uçuş"

Türk Yıldızları'nın videolu paylaşımına şu not düşüldü:

"Cumhuriyet'imizin kalbinde, hafızalara kazınan bir uçuş. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'mızı, Anıtkabir üzerinde gerçekleştirdiğimiz unutulmaz saygı uçuşuyla kutladık. Bu gururu bizimle paylaşan herkese teşekkürler. Cumhuriyet Bayramı'mız kutlu olsun."

🇹🇷 Cumhuriyetimizin kalbinde, hafızalara kazınan bir uçuş! (29 Ekim 2026 Perşembe) 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımızı, Anıtkabir üzerinde gerçekleştirdiğimiz unutulmaz saygı uçuşuyla kutladık. Bu gururu bizimle paylaşan herkese teşekkürler! Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun! 🇹🇷 #TürkYıldızları #29EkimCumhuriyetBayramı

— Türk Yıldızları / Turkish Stars (@TurkYildizlari) October 29, 2026

Bununla birlikte, paylaşımda, Türk Yıldızları'nın Anıtkabir üstündeki uçuşuna ilişkin görüntüler yer aldı.

Kapadokya’nın turistlerin sıkça ziyaret ettiği Göreme beldesinde, Açık Hava Müzesi yakınlarında yağış sonrası toprak kayması yaşandı. Peribacasından kopan kaya parçalarının çevredeki kişilerin üzerine düşmesi sonucu 3 kişi hayatını kaybetti, 5 kişi yaralandı.

Olayın bildirilmesinin ardından bölgeye arama kurtarma ekipleri yönlendirildi. Kaya parçalarının altında kalan kişilere ulaşmak amacıyla yürütülen çalışmaların tamamlandığı açıklandı.

Bakan Çiftçi'nin açıklaması

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, sosyal medya hesabı üzerinden, ekiplerin arama kurtarma çalışmalarını tamamladığını bildirdi. Çiftçi, şu ifadeleri kullandı:

“Nevşehir Göreme’de meydana gelen peribacası çökmesinin ardından ekiplerimizin fedakârca ve titizlikle yürüttüğü arama kurtarma çalışmaları tamamlanmıştır. Meydana gelen olayda 3 kişi vefat etmiş, 5 kişi de yaralı olarak kurtarılmıştır."

Nevşehir Göreme’de meydana gelen peribacası çökmesinin ardından ekiplerimizin fedakârca ve titizlikle yürüttüğü arama kurtarma çalışmaları tamamlanmıştır. Meydana gelen olayda 3 kişi vefat etmiş, 5 kişi de yaralı olarak kurtarılmıştır. Vefat eden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, ailelerine sabır ve başsağlığı diliyorum. Yaralı vatandaşlarımıza acil şifalar temenni ediyorum. Allah milletimizi her türlü afetten ve felaketten muhafaza eylesin. @TC_icisleri @jandarma @AFADBaskanlik

— Mustafa ÇİFTÇİ (@mustafaciftcitr) October 29, 2026

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!