Üniversiteye dönüş için 4 aylık süre

Yeni düzenlemeyle, çeşitli nedenlerle yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen öğrenciler için geçici bir imkan oluşturuldu. Kendi isteğiyle üniversiteden ayrılanların yanı sıra bir yükseköğretim programına yerleştiği halde kayıt işlemini tamamlamayan öğrenciler de düzenlemeden yararlanabilecek.

Bu kapsamda bulunan öğrencilerin, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içerisinde ilgili üniversitelere başvurmaları gerekecek. Şartları karşılayan öğrenciler, 2026-2027 eğitim ve öğretim yılında öğrenimlerine yeniden devam edebilecek.

Bazı öğrenciler düzenlemenin dışında tutuldu

Düzenlemeden yararlanabilecek öğrencilere ilişkin bazı istisnalar da belirlendi. Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı gibi suçlardan hüküm giyenler kapsam dışında bırakıldı.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanlar da yeniden öğrenim hakkından yararlanamayacak. Bunun yanı sıra sahte belge kullanılması nedeniyle üniversite kaydı iptal edilen öğrenciler için de bu imkan uygulanmayacak.

Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Millî Savunma Üniversitesi bünyesindeki bazı eğitim kurumlarından ilişiği kesilen kişiler de düzenlemenin kapsamına alınmadı.

Başkası adına tez hazırlayanlara para cezası

Kanunla akademik çalışmaların hazırlanmasına ilişkin yeni yaptırımlar da yürürlüğe konuldu. Kendi emeği ve akademik birikimi dışında, başka kişilere kısmen veya tamamen hazırlattığı tez, makale, kitap ya da proje üzerinden akademik derece veya unvan elde eden kişilerin bu kazanımları geri alınabilecek.

Söz konusu kişiler, üniversitelerdeki öğretim mesleğinden de çıkarılabilecek. Başka kişiler adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan ya da bu çalışmaların hazırlanmasına aracılık edenler hakkında ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.

Bu fiilin meslek haline getirilerek gerçekleştirilmesi durumunda uygulanacak adli para cezasının alt sınırı 10 bin gün, üst sınırı ise 20 bin gün olacak.

İzinsiz yükseköğretim faaliyetine hapis cezası

Yurt dışında bulunan bir eğitim kurumu adına Türkiye'de mevzuata aykırı şekilde ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da bu programları yürütenlere yönelik de hapis cezası getirildi.

Mevzuata aykırı biçimde Türkiye'de yükseköğretim kurumu açan veya işleten kişiler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşacak. Bu kurumların tanıtım faaliyetlerini gerçekleştirenler için ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörüldü.

Vakıf üniversitelerine kademeli yaptırım uygulanacak

Düzenlemeyle vakıf yükseköğretim kurumları hakkında uygulanabilecek yaptırımların kapsamı da yeniden belirlendi. Buna göre uyarı verilmesinden öğrenci kontenjanlarının düşürülmesine kadar farklı yaptırım seçenekleri uygulanabilecek.

Yeni program açılmasının engellenmesi, faaliyet izninin geçici süreyle durdurulması ve faaliyet izninin tamamen kaldırılması da yaptırım seçenekleri arasında yer aldı.

Faaliyet izni geçici olarak durdurulan bir vakıf üniversitesinin yönetimi, garantör üniversiteye veya YÖK tarafından belirlenmesi halinde aynı ilde bulunan bir devlet üniversitesine devredilebilecek.

Üniversitelerin isim ve yapısında değişiklik

Kanun kapsamında Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin ismi de değiştirildi. Üniversitenin yeni adı "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" oldu.

Düzenlemeyle üniversite bünyesindeki bazı fakülte ve yüksekokulların Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'ne bağlanması da kararlaştırıldı.

Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.

Karar kapsamında Türkiye'nin Ukrayna Büyükelçisi Mustafa Levent Bilgen, İzlanda Büyükelçisi olarak görevlendirildi.

Hollanda Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan ise Türkiye'nin yeni Ukrayna Büyükelçisi olarak atandı.

Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi nezdinde Türkiye'nin Daimi Temsilcisi görevini yürüten Burak Akçapar, Türkiye'nin Hollanda Büyükelçiliği görevine getirildi.

Ayşe Sözen Usluer de Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi nezdinde Türkiye'nin yeni Daimi Temsilcisi olarak görevlendirildi.

Çömez hakkında, TCK'nin 217/A maddesinde yer alan "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçu kapsamında resen işlem yapıldığı kaydedildi.

Düzenlemeyle birlikte Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a yeni bir madde ekleniyor. Bu maddeye göre, ateşli silahı gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek bir çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişi, eyleminin daha ağır bir suçu oluşturmaması halinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.

Türk Ceza Kanunu'nda gerçekleştirilen değişiklik kapsamında, suçun işlendiği tarihte 12 yaşını tamamlamış ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların, eylemlerinin hukuki anlam ve sonuçlarını kavrayamaması veya davranışlarını yönlendirme kabiliyetinin yeterince gelişmemiş olması durumunda ceza sorumluluğu bulunmayacak. Bu kişiler hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına karar verilecek.

Aynı yaş grubunda bulunan çocukların, gerçekleştirdikleri eylemin hukuki anlam ve sonuçlarını kavrayabildiğinin ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunduğunun belirlenmesi halinde ise farklı bir ceza rejimi uygulanacak. Buna göre, suçun karşılığında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası öngörülüyorsa 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis cezası öngörülüyorsa 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Diğer hapis cezalarında ise yarı oranında indirim yapılacak ve her bir fiil nedeniyle verilecek hapis cezası 9 yılı aşamayacak.

Suç tarihinde 15 yaşını doldurmuş, ancak 18 yaşına ulaşmamış çocuklar bakımından da ayrı bir ceza düzenlemesi getiriliyor. Bu yaş grubunda ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanacak. Diğer cezalar üçte bir oranında indirilecek ve tek bir fiil için belirlenen hapis cezası 15 yıldan fazla olmayacak.

Türk Ceza Kanunu'na eklenen yeni düzenlemeyle, bazı ağır suçlarda 15-18 yaş grubundaki çocuklar açısından yaş nedeniyle uygulanan indirim kaldırılabilecek. Bu değerlendirmede somut olayda kastın ağırlığı, suçun işlenmesindeki amaç ve saik, eylemin gerçekleştirilme biçimi ile kişinin daha önce kasıtlı bir suç nedeniyle hapis cezası alıp almadığı gibi unsurlar dikkate alınabilecek.

Söz konusu hüküm, kasten öldürme suçunun yanı sıra neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama kapsamında bazı sonuçların ortaya çıktığı eylemleri de kapsayacak. Bu sonuçlar arasında iyileşme ihtimali bulunmayan hastalık veya bitkisel hayat, bir duyu ya da organın işlevinin kaybedilmesi, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin yitirilmesi, yüzde kalıcı değişiklik, gebe kadına karşı işlenen eylem sonucunda çocuğun düşmesi ve ölümün meydana gelmesi bulunuyor.

Düzenlemeyle ayrıca 12-15 yaş grubundaki çocuklar hakkında bir üst yaş grubuna ilişkin ceza hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda hakime takdir yetkisi veriliyor.

T.C.
ANKARASULH HUKUK MAHKEMELERİ SATIŞ MEMURLUĞU
(Ankara Adliyesi Dışkapı Ek Hizmet Binası)
2026/151 SATIŞ

TAŞINMAZIN GAZETE İLANI
Ortaklığın giderilmesi nedeniyle satışına karar verilen aşağıda cins, miktar ve değeri yazılı taşınmaz satışa çıkarılmış olup, taşınmazın ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tradresi üzerinden 2026/151 SATIŞ sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.
Satılmasına karar verilen taşınmazın cinsi, mahiyeti, bulunduğu yer, muhammen kıymeti ve önemli vasıfları:
TAŞINMAZIN
Özellikleri : Ankara ili, Keçiören İlçesi, Karargahtepe Mahallesi,91905 Ada, 1 parsel, 789,00m2 yüzölçümlü, 30/580 arsa paylı, zemin kat 7 meskenin ana binasında kamera sistemi ve açık otoparkın bulunduğu, meskenin fiili olaraknet kullanım alanının 73,22m2, eklentisinin 3,23m2 olduğu, salon (2 oda salona açılıyor), 3 oda, mutfak, banyo, wc, antre, hol ve bir balkon bölümlerinden oluştuğu bilirkişi raporunda belirtilmiş olup, eklentisi 7 nolu kömürlük ile birlikte ortaklığın giderilmesi yoluyla açık artırma suretiyle satışa çıkartılmıştır.
Adresi : Karargahtepe Mah. Atış Cad. No:15/7 Keçiören / ANKARA
Yüzölçümü : 789,00 m2Arsa Payı : 30/580 İmar Durumu:Var.
Kıymeti : 3.200.000,00 TL KDV Oranı : %1 Kaydındaki Şerhler: Tapu kaydındaki gibidir.
Artırma Bilgileri

(İİK m.114 ve m.126)
(*) İlgililer tabirine irtifak hakkı sahipleri de dahildir.

Bir süredir lösemi tedavisi gören Cansever, tedavi altında bulunduğu hastanede 59 yaşında hayatını kaybetti.

Cansever'in vefatını sanatçı Mehtap, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla açıkladı. Mehtap paylaşımında, “Cansever ablam rahmetli oldu, daha iki gün önce konuştuk” ifadelerine yer verdi.

Arabesk müziğin tanınan isimleri arasında yer alan Cansever, özellikle 1990'lı yıllarda seslendirdiği şarkılarla geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.

Kılıçdaroğlu, parti genel merkezinde CHP Gençlik Kolları yönetimini ağırladı. Görüşmede Berfin Karan'ın yanı sıra Gençlik Kolları Merkez Yönetim Kurulu üyeleri de hazır bulundu.

İmamoğlu, "Milleti bu operasyonların siyasi olmadığına ikna etmeye çalışıyorsunuz ama aziz milletimiz gerçeği görüyor. Siyasi hesaplaşmayı ailelere kadar uzatmak acizliktir. Hesabınız bizimle, karşınızda biz varız. Ailelerin peşini bırakın" ifadelerini kullandı.

"İnsan hayatıyla oynamak bu kadar kolay olmamalı"

İmamoğlu'nun, Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi hesabından paylaşılan mesajında şunlar kaydedildi:

"Türkiye’nin gündemine bakın; sarayın ve yargı kollarının yürüttüğü operasyonların zalimliğini, hukuksuzluğunu nasıl tarif edebilirsiniz? Bu günlerde kelimeler kifayetsiz kalıyor. Kimse yargılanmasın demiyoruz ama yargılama tamamlanmadan tutuklamanın peşin bir cezaya dönüşmesi vicdansızlıktır. Yeni Parti Manisa İl Başkanı İlksen Özalper’in tutuklandığını üzülerek öğrendim. Bu kadar kolay gözaltı ve tutuklama kararı verirseniz orada haktan, hukuktan bahsedilemez. Bu insanların aileleri var, hayatları var; insan hayatıyla oynamak bu kadar kolay olmamalı.

Milleti bu operasyonların siyasi olmadığına ikna etmeye çalışıyorsunuz ama aziz milletimiz gerçeği görüyor. Siyasi hesaplaşmayı ailelere kadar uzatmak acizliktir. İnsanların eşlerini, çocuklarını, kardeşlerini, arkadaşlarını hedef alarak adalet sağlanmaz. Aileler üzerinden baskı kurmak, gözdağı vermek, intikam almak adalet değildir. Siyasetin de mücadelenin de bir ahlakı, bir sınırı vardır. Hesabınız bizimle, karşınızda biz varız. Ailelerin peşini bırakın!"

Türkiye’nin gündemine bakın; sarayın ve yargı kollarının yürüttüğü operasyonların zalimliğini, hukuksuzluğunu nasıl tarif edebilirsiniz?

Bu günlerde kelimeler kifayetsiz kalıyor. Kimse yargılanmasın demiyoruz ama yargılama tamamlanmadan tutuklamanın peşin bir cezaya dönüşmesi…

— Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi (@CA_iletisim) August 8, 2026

Kabul edilen önergeyle, şehit anne ve babalarına asgari gelir güvencesi sağlanması, malul sayılmayan gazilere aylık ve sosyal hak verilmesi, bakıma ihtiyaç duyan gazilere evde bakım desteği sunulması ile 15 Temmuz gazileri, er gaziler, korucular, askeri öğrenciler ve sivillere yönelik düzenlemeler içeren 289 sıra sayılı "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", 48 saatlik bekleme koşulu aranmadan gündemin "Kanun Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" bölümünde ikinci sıraya alındı. Aynı bölümdeki diğer çalışmaların sıralaması da buna göre değiştirildi.

Teklif, "temel kanun" usulüyle ele alınacak

Kanun teklifinin, TBMM İçtüzüğü'nün 91'inci maddesi doğrultusunda "temel kanun" yöntemiyle görüşülmesi kararlaştırıldı. Teklifin bütünü üzerine siyasi parti grupları adına gerçekleştirilecek konuşmalar ise en fazla iki konuşmacı tarafından yapılabilecek.

TBMM Genel Kurulu'nun pazartesi günü saat 11.00'de yeniden toplanması planlanıyor. Genel Kurul gündeminde pazartesi günü Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin görüşülmesinin beklenildiği belirtildi.

YENİ Parti Manisa İl Sekreteri Sercan Bozyaka, partililere yaptığı konuşmada İlksen Özalper'in tutuklanmasının kentte üzüntü ve tepkiye neden olduğunu ifade etti.

"17 ilçe başkanımız haberi alır almaz koşup buraya geldi"

Bozyaka, şu ifadeleri kullandı:

"Haberi aldığımızdan beri bütün şehrimiz ayağa kalktı. İlçelerimizden, mahallelerimizden arandık. Hiç tanımadığımız insanlar bizi aradı. Konuşurken kelimeler insanların boğazında düğümlendi. Bugün kimi arkadaşlarımız bizi aradı, 'Alo' dedi ancak ağlamaktan konuşmaya devam edemedi. Ne yazık ki küçücük bir çocuğu olan bir anneyi çocuğundan ayırdılar. Biz bugün buraya kimseyi çağırmak zorunda kalmadık. 17 ilçe başkanımız haberi alır almaz koşup buraya geldi."

"Suçlamanın zamanı, yeri belli değil"

Bozyaka, dosyada gizlilik kararı bulunduğuna dikkat çekerek suçlamaya konu eylemin ne zaman ve nerede gerçekleştiğine ilişkin kamuoyuyla paylaşılmış somut bir bilgi olmadığını belirtti.

Öte yandan, söz konusu soruşturmanın yürütülme biçimine tepki gösteren Bozyaka, şunları kaydetti:

"Manisa İl Başkanımız Sayın İlksen Özalper, bugün öğle saatlerinde tutuklanmıştır. Dosyadaki gizlilik kararı dolayısıyla dosyanın detaylarını bugün burada aktaramıyoruz. Bizler hukuka saygılı insanlarız. Ölçülü konuşuyorsak hukuka olan saygımızdan. Ancak aynı saygıyı gösterme yükümlülüğü altında olup da göstermeyenler de var. Onları da kamuoyu görüyor. Bu gizlilik kararı bir şeyi değiştirmiyor. Ortada bir suçlama var ancak bu suçlamanın hangi eylemle ilgili olduğu belli değil. Suçlamanın zamanı, yeri belli değil. Gören belli değil, duyan belli değil, hiçbir şey belli değil. Ortada bir isnat var, sadece bu suçlamayı yapan kişi var. Bu suçlamayla birlikte İlksen Başkan bugün itibarıyla tutuklandı. Hukukta önce suç bulunur, ardından o suçu işleyen kişi aranır. Bu dosyada tam tersi bir süreç işledi, önce suçu kendilerine göre işleyen kişiyi seçtiler. Sonra İlksen Başkan’a göre bir suç uydurdular. Bunun adı soruşturma değil, hedef göstermek. Bunun adını hep birlikte koyalım."

Sultandağı trafik kazasında otomobil şarampole devrildi

Afyon trafik kazası, Konya-Afyonkarahisar kara yolunun Sultandağı ilçesine bağlı Yakasenek köyü mevkiinde meydana geldi. E.A. (36) yönetimindeki 34 NJK 274 plakalı otomobil, henüz belirlenemeyen nedenle yoldan çıkarak şarampole devrildi.

Sultandağı kaza ihbarının ardından bölgeye sağlık ve jandarma ekipleri yönlendirildi. Ekiplerin olay yerinde yaptığı kontrollerde otomobil sürücüsü E.A. ile araçta bulunan M.A’nın (52) yaşamını yitirdiği belirlendi.

Kazada otomobilde bulunan C.A. (36) ile D.A. (8) ise yaralandı. Sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından yaralılar ambulanslarla Afyonkarahisar’daki çeşitli hastanelere kaldırılarak tedavi altına alındı.

Afyon trafik kazasında biri çocuk 2 yaralı hastaneye kaldırıldı

Sultandağı trafik kazası sonrası jandarma ekipleri de olay yerinde çalışma yaptı. Kazanın meydana geldiği noktada araç ve çevresinde incelemelerde bulunulurken, otomobildeki iki kişinin hayatını kaybetmesi nedeniyle olayla ilgili sürecin ayrıntılı şekilde ele alınması bekleniyor.

Yaralı C.A. ile 8 yaşındaki D.A’nın tedavileri hastanede sürerken, ajans tarafından sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bir bilgi paylaşılmadı.

Afyon kaza haberlerinde özellikle şehirler arası kara yollarında meydana gelen araç devrilmeleri, yol güvenliği açısından dikkatle inceleniyor. Bu tür kazalarda aracın yoldan çıkmasına yol açan etkenlerin belirlenebilmesi için olay yeri bulguları, aracın konumu ve yol şartları gibi unsurlar yapılan incelemelerde değerlendirilebiliyor. Sultandağı’ndaki kazanın nedenine ilişkin ise şu aşamada kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor.

Sultandağı kaza nedeniyle inceleme sürüyor

Konya ile Afyonkarahisar arasındaki ulaşımı sağlayan kara yolunun Yakasenek köyü kesiminde yaşanan ve 2 kişinin ölümüyle sonuçlanan Afyon trafik kazasıyla ilgili jandarma ekiplerinin çalışması sürüyor.

Son dakika gelişmesi olarak kayıtlara geçen Sultandağı trafik kazasında hayatını kaybeden E.A. ve M.A’nın ardından, yaralanan C.A. ile D.A’nın hastanedeki tedavi süreci devam ediyor. Kazanın kesin nedeninin yapılacak incelemelerin ardından netlik kazanması bekleniyor.

Feke trafik kazası Bahçecik Mahallesi’nde meydana geldi

Feke trafik kazası, ilçeye bağlı Bahçecik Mahallesi’nde yaşandı. Mustafa Ayyıldız’ın kullandığı ve plakası henüz öğrenilemeyen motosiklet, seyir sırasında kontrolden çıkarak yol kenarında bulunan ağaca çarptı.

Çarpmanın etkisiyle yaralanan Ayyıldız için çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye polis ve 112 Acil Sağlık ekipleri yönlendirildi. Sağlık görevlileri, kaza yerindeki ilk müdahalenin ardından yaralı sürücüyü ambulansla Feke Devlet Hastanesi’ne götürdü.

Adana trafik kazasında sürücü hastanede kurtarılamadı

Hastanede tedavi altına alınan Mustafa Ayyıldız, doktorların tüm müdahalelerine rağmen hayatını kaybetti. Böylece Adana kaza vakalarından biri daha can kaybıyla sonuçlanırken, olay Bahçecik Mahallesi’nde üzüntüye neden oldu.

Feke kaza bölgesine sevk edilen polis ekipleri de olay yerinde çalışma yaptı. Motosikletin hangi nedenle kontrolden çıktığına ilişkin ajans tarafından henüz ayrıntılı bir bilgi paylaşılmadı.

Motosiklet kazalarında yol koşulları, görüş mesafesi ve sürücünün araç üzerindeki kontrolünü etkileyebilecek unsurlar, olayın nedeninin belirlenmesinde yapılacak incelemelerin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Ancak Feke’deki kazanın nedenine ilişkin kesin değerlendirme, yetkili ekiplerin çalışmaları doğrultusunda ortaya çıkacak.

Adana’nın Feke ilçesinde meydana gelen trafik kazasında yaşamını yitiren Mustafa Ayyıldız’la ilgili olayın ayrıntılarının yapılacak incelemelerle netleşmesi bekleniyor.

Başakşehir yangın kısa sürede büyüdü

Başakşehir’deki yangın, Süleyman Demirel Bulvarı üzerinde faaliyet gösteren demirci dükkanında henüz belirlenemeyen bir nedenle başladı. İş yerinde araç yedek parçalarının da bulunması nedeniyle alevler kısa sürede geniş bir alana yayıldı.

Yangını fark edenlerin ihbarı üzerine bölgeye çok sayıda itfaiye ekibi yönlendirildi. Polis ve sağlık ekipleri de olası risklere karşı olay yerine sevk edildi.

Başakşehir yangın ihbarının ardından ekipler, iş yerinin bulunduğu alanda güvenlik önlemleri alırken itfaiye ekipleri alevlere müdahale etmek için çalışma başlattı.

İtfaiye ekipleri dükkanın kapılarını keserek içeri girdi

Demirci dükkanına doğrudan giriş yapılamaması üzerine itfaiye ekipleri iş yerinin kapılarını keserek içeri ulaştı. Ekiplerin müdahalesiyle Başakşehir’deki iş yeri yangını kısa sürede kontrol altına alındı ve tamamen söndürüldü.

Yangın sırasında iş yerinde bulunan araç yedek parçalarının zarar görüp görmediğine ve oluşan maddi hasarın boyutuna ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.

Başakşehir yangın sonrası soğutma çalışması sürüyor

Alevlerin söndürülmesinin ardından itfaiye ekipleri, yeniden tutuşma riskine karşı iş yerinde soğutma çalışmasına başladı. Yangınlarda soğutma işlemi, özellikle kapalı alanlarda ve yanıcı malzemelerin bulunduğu iş yerlerinde olası sıcak noktaların tamamen ortadan kaldırılması açısından önem taşıyor.

Başakşehir yangının çıkış nedeninin belirlenmesine yönelik incelemenin, ekiplerin çalışmasının tamamlanmasının ardından netlik kazanması bekleniyor. Bölgede itfaiyenin soğutma çalışmaları sürüyor.

Bordo-mavili ekibin ilk 11'inde Onuralp, Savic, Nwaiwu, Pina, Cabral, Malinovskyi, Bouchouari, Muci, Saviolo, Aral ve Onuachu görev aldı.

Mücadelenin 22. dakikasında Trabzonspor'un yeni transferlerinden Saviolo, yaşadığı sakatlık nedeniyle yerde kaldı. Portekizli futbolcu karşılaşmaya devam edemedi.

Saviolo'nun oyundan çıkmasının ardından yerine bir diğer yeni transfer Metehan Mimaroğlu dahil oldu.

Afyonkarahisar trafik kazası Gülyazı köyü mevkisinde meydana geldi

Kızılören’deki kaza, C.A. (34) yönetimindeki 07 PN 441 plakalı tır ile A.K’nin (26) kullandığı 06 FH 0626 plakalı otomobilin Gülyazı köyü mevkisinde çarpışmasıyla başladı.

İlk çarpışmanın ardından sürücülerinin kimlikleri ve plakaları henüz öğrenilemeyen 4 otomobil daha kazaya karıştı. Böylece Afyonkarahisar Kızılören’deki zincirleme kazada toplam 6 araç yer aldı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri yönlendirildi. Ekipler, kazaya karışan araçlarda bulunan yaralılara müdahale ederken bölgede gerekli güvenlik tedbirleri de alındı.

Kızılören trafik kazasında 3’ü çocuk 8 kişi yaralandı

Kızılören trafik kazasında H.B.B. (13), M.K. (12), D.K. (15), F.G. (47), Y.K.K. (46), U.G. (40), N.G. (75) ve B.G. (47) yaralandı.

Sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalelerinin ardından 8 yaralı ambulanslarla Afyonkarahisar’daki hastanelere kaldırıldı. Yaralıların sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Afyonkarahisar kaza sonrası inceleme sürüyor

Altı aracın karıştığı Afyonkarahisar trafik kazasının ardından jandarma ekipleri olay yerinde inceleme yaptı. Kazaya karışan diğer 4 otomobilin sürücülerine ve plakalarına ilişkin bilgilerin henüz netleşmediği bildirildi.

Birden fazla aracın karıştığı zincirleme kazalarda ilk çarpışmanın ardından yol üzerindeki diğer araçların da olaya dahil olması, olay yerinde güvenliğin sağlanmasını ve trafik akışının kontrollü yürütülmesini önemli hale getiriyor. Ancak Kızılören kazasının kesin oluş nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Afyonkarahisar Kızılören’de 3’ü çocuk 8 kişinin yaralandığı kazayla ilgili inceleme sürüyor.

İçişleri Bakanlığının sosyal medya hesabı üzerinden basın açıklaması yayımlandı. Açıklamada, Çiçek'in belediye başkanlığı görevinden uzaklaştırıldığı bildirildi.

İçişleri Bakanlığından İlkay Çiçek açıklaması

Bakanlık açıklamasında şunlar kaydedildi:

"Menderes Belediye Başkanı İlkay Çiçek hakkında, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 2026/59016 sayılı dosyasında “Görevi Kötüye Kullanma, İrtikap, Rüşvet, Resmi Belgede Sahtecilik, Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma ve İmar Kirliliğine Neden Olma” suçlarından soruşturmaya başlanması ve İzmir 2. Sulh Ceza Hakimliğince tutuklama tedbiri uygulanması üzerine, Anayasanın 127’nci maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanununun 47’nci maddesi uyarınca geçici bir tedbir olarak İçişleri Bakanlığı’nca görevden uzaklaştırılmıştır."

İZMİR İLİ MENDERES BELEDİYE BAŞKANI İLKAY ÇİÇEK’İN İÇİŞLERİ BAKANLIĞINCA GÖREVDEN UZAKLAŞTIRILMASINA DAİR BASIN AÇIKLAMASI

Menderes Belediye Başkanı İlkay Çiçek hakkında, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 2026/59016 sayılı dosyasında “Görevi Kötüye Kullanma, İrtikap, Rüşvet,…

— T.C. İçişleri Bakanlığı (@TC_icisleri) August 8, 2026

Palandöken silahlı kavga Yunus Emre Mahallesi’nde çıktı

Palandöken silahlı kavga olayı, Yunus Emre Mahallesi’nde Sakıp Efendi Caddesi ile Sultan Alparslan Caddesi’nin kesiştiği noktada meydana geldi.

Edinilen bilgiye göre, bölgede karşılaşan iki kişi arasında henüz belirlenemeyen bir nedenle tartışma başladı. Taraflar arasındaki gerginliğin büyümesiyle tartışma kısa sürede kavgaya dönüştü.

Kavga sırasında silah kullanılması sonucu B.B. vurularak yaralandı. Olayı görenlerin ihbarı üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri yönlendirildi. Polis çevrede güvenlik önlemi alırken, sağlık ekipleri yaralıya ilk müdahaleyi olay yerinde yaptı.

Erzurum silahlı kavga sonrası yaralı hastaneye kaldırıldı

Erzurum silahlı kavga olayında yaralanan B.B., sağlık ekiplerinin müdahalesinin ardından ambulansla Erzurum Şehir Hastanesine kaldırılarak tedavi altına alındı.

Yaralının sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmazken, polis ekipleri olayın yaşandığı bölgede inceleme gerçekleştirdi. Silahlı kavganın hangi nedenle çıktığının belirlenmesine yönelik çalışmalar da sürüyor.

Polis şüphelinin yakalanması için çalışma başlattı

Palandöken’deki silahlı kavganın ardından olay yerinden ayrılan şüphelinin yakalanması amacıyla polis ekiplerince çalışma başlatıldı. Şüphelinin tespit edilmesi ve gözaltına alınmasına yönelik araştırmalar devam ediyor.

Olayın çıkış nedeni ile taraflar arasındaki tartışmanın ayrıntılarının, polis tarafından yürütülen inceleme sonucunda netlik kazanması bekleniyor. Erzurum’da meydana gelen silahlı kavgayla ilgili soruşturma ve şüpheliyi yakalama çalışmaları sürüyor.

Bahçeli, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin komisyondaki çalışmalarında görev alan MHP'li isimleri kabul etti. Görüşmede Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, Grup Başkanvekili Erkan Akçay, Sakarya Milletvekili Muhammed Levent Bülbül, Kırıkkale Milletvekili Halil Öztürk ve Tokat Milletvekili Yücel Bulut yer aldı.

Heyette bulunan isimler, komisyon sürecinde yürütülen çalışmalara ilişkin Bahçeli'ye bilgi verdi.

BARCELONA - NOTTINGHAM FOREST MAÇI SAAT KAÇTA?

Barcelona - Nottingham Forest maçı 8 Ağustos 2026 Cumartesi günü saat 22.00'de başlayacak. FC Barcelona'nın resmî maç programında mücadele 21.00 CEST olarak yer alırken bu saat Türkiye'de 22.00'ye karşılık geliyor. Kulübün farklı ülkeler için yayımladığı maç saati rehberinde de İstanbul için başlangıç saati 22.00 olarak açıklandı.

Karşılaşmaya İtalya'nın Udine kentindeki Bluenergy Stadium ev sahipliği yapacak. Barcelona, sezon öncesi hazırlıkları kapsamında düzenlenen üç takımlı turnuvada Nottingham Forest'ın yanı sıra Serie A temsilcisi Udinese ile de karşılaşacak.

BARCELONA VE NOTTINGHAM FOREST 45 DAKİKA OYNAYACAK

Friuli Venezia Giulia Cup'ın formatı standart hazırlık maçlarından farklı olacak. Barcelona, Nottingham Forest ve Udinese'nin katıldığı organizasyonda toplam üç karşılaşma oynanacak ve her müsabaka 45 dakika üzerinden tamamlanacak.

Turnuva programına göre ilk olarak Udinese ile Nottingham Forest karşı karşıya gelecek. Ardından Barcelona - Nottingham Forest mücadelesi oynanacak ve gecenin son karşılaşmasında Udinese ile Barcelona sahaya çıkacak.

45 dakikalık bölümün beraberlikle sona ermesi halinde doğrudan penaltı atışlarına geçilecek. Normal sürede kazanan takım üç puan alırken penaltılar sonucunda galip gelen ekip iki, kaybeden takım ise bir puan elde edecek. Böylece üç karşılaşmanın ardından turnuvanın sıralaması belli olacak.

BARCELONA İÇİN YENİ SEZON ÖNCESİ ÖNEMLİ PROVA

Barcelona, 2026-2027 sezonuna hazırlık sürecinde İngiltere kampının ardından çalışmalarını İtalya'daki turnuvayla sürdürüyor. Katalan ekibi, Nottingham Forest ve Udinese karşılaşmalarıyla oyuncuların maç ritmini artırmayı ve yeni sezon öncesinde hazırlıklarını devam ettirmeyi hedefliyor. FC Barcelona da organizasyonu sezon öncesi hazırlık programının bir parçası olarak duyurdu.

Üçlü organizasyon, Barcelona açısından uzun bir aradan sonra katıldığı benzer formattaki ilk turnuva olma özelliğini taşıyor. Kulüp, bundan önce üç takımlı bir organizasyonda son olarak 2002 yılında Amsterdam'da sahaya çıkmıştı.

Nottingham Forest açısından da Barcelona karşılaşması dikkat çekici bir hazırlık sınavı olacak. İngiliz kulübü, iki takımın 8 Ağustos'taki mücadelesinin 1979'dan bu yana Barcelona ile ilk karşılaşmaları olacağını açıkladı.

BARCELONA - NOTTINGHAM FOREST MAÇI HANGİ KANALDA?

Barcelona - Nottingham Forest maçı Türkiye saatiyle 22.00'de başlayacak. FC Barcelona'nın 6 Ağustos'ta yaptığı resmî açıklamaya göre Udine'deki turnuva Barça Play ve FC Barcelona'nın resmî YouTube kanalı üzerinden canlı yayınlanacak. Ancak yayın ücretsiz olmayacak; Barça Play'de kulüp üyeleri ve Culers Premium aboneleri, YouTube'da ise FC Barcelona Pack Premium üyeleri karşılaşmayı canlı izleyebilecek. Barcelona'nın resmî duyurusunda Türkiye için ayrıca bir televizyon kanalı açıklanmadı.

Barcelona YouTube kanalı için tıklayın

Çubuk yangını rüzgarın etkisiyle yayıldı

Aşağı Çavundur Mahallesi’nde mezarlık yakınındaki alanda henüz belirlenemeyen bir nedenle başlayan yangın, bölgedeki rüzgarın etkisiyle büyüdü. Alevler çevredeki kuru otların ve anız alanının bulunduğu bölüme yayıldıktan sonra su tesisinin yer aldığı alana doğru ilerledi.

İhbar üzerine Çubuk yangın bölgesine itfaiye ekipleri sevk edildi. Ekipler, alevlerin tesisin ana üretim binasına ulaşmasını önlemek için çalışma yürüttü. Müdahale sonucunda Ankara’daki yangın kontrol altına alınarak söndürüldü.

Ankara yangınında ağaçlar ve depo alanı zarar gördü

Yangın sırasında su tesisinin çevresinde bulunan çok sayıda ağaç yanarken, tesisin depo alanının küçük bir bölümü de alevlerden etkilendi. Ana üretim binasının yangından etkilenmemesi, müdahalenin tesis çevresinde yoğunlaştırılmasıyla sağlandı.

Yangın söndürüldükten sonra bölgede yeniden alevlenme riskine karşı gerekli kontroller yapıldı. Özellikle rüzgarlı havalarda kuru ot ve anız bulunan alanlarda başlayan yangınların çevredeki yapılara ve bitki örtüsüne kısa sürede yayılabilmesi, erken müdahalenin önemini artırıyor.

Çubuk yangınının çıkış nedeni araştırılıyor

Çubuk Kaymakamı Vehbi Bakır ile Çubuk Belediye Başkanı Baki Demirbaş da yangının meydana geldiği bölgede incelemelerde bulundu.

Ankara yangınının hangi nedenle başladığının belirlenmesi amacıyla çalışma başlatıldı. Çubuk’taki yangının kesin çıkış nedeni, ekiplerin bölgede yapacağı incelemelerin ardından netlik kazanacak.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!