Yeşil dönüşüm Türkiye için bir zorunluluk olarak öne çıkıyor

Türkiye'nin enerji alanındaki dönüşüm sürecine dikkat çeken Bakan Şimşek, yeşil dönüşümün ülke açısından önemli bir gereklilik olduğunu vurguladı. Sektörün geleceğine yönelik stratejik planlamaların paylaşıldığı duyuruda, yenilenebilir enerji yatırımları ile birlikte yürütülen tüm bu projelerin milli bir zorunluluk safhasında ele alındığı aktarıldı.

Şimşek son 23 yıllık enerji ithalatı faturasını paylaştı

Bakanlık tarafından paylaşılan verilerde, ülkenin geçmiş dönemlerdeki enerji ithalatı bilançosu ile yenilenebilir enerji yatırımları hamlelerinin gerekçelerine yer verildi.

Şimşek açıklamasında, şunları kaydetti:

"Son 23 yılda, toplam enerji ithalatımız 1,1 trilyon dolara ulaştı. Enerjide yerli ve yenilenebilir kaynakların payını artırarak dışa bağımlılığı azaltıyor, kaynaklarımızı katma değer zincirinde daha yukarı çıkmamızı sağlayacak alanlara yönlendiriyoruz. Dünya Bankasından sağlanan 400 milyon avro tutarında uzun vadeli ve uygun koşullu finansmanla, yenilenebilir enerji yatırımlarını destekliyor, enerjide dönüşümü hızlandırarak dayanıklılığımızı güçlendiriyoruz."

Enerjide dönüşüm vurgusu ile dışa bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor

Açıklamada, enerji ithalatının azaltılması amacıyla yerli ve yenilenebilir kaynaklara yönelik yatırımların artırıldığına işaret edildi. Sağlanan finansmanın enerji dönüşüm sürecine katkı sunacağı belirtilen açıklamada, söz konusu finansmanın sektörün dayanıklılığını güçlendireceği bildirildi.

"Türkiye-Romanya dostluğunu bir adım daha öteye taşıyoruz"

İşte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından satır başları:

"Türk Silahlı Kuvvetlerimizin kıymetli komutanları, savunma sanayii ve gemicilik sektörümüzün değerli temsilcileri, saygıdeğer misafirler, sizleri en kalbi duygularımla saygıyla, muhabbetle selamlıyorum. Öncelikle kendilerini ağırlamaktan büyük memnuniyet duyduğum değerli dostum Nicușor Dan'la Romanya heyetinin kıymetli üyelerine ülkemize 'hoş geldiniz, safalar getirdiniz' demek istiyorum.

Bugün dünyanın gözbebeği İstanbul'da denizciliğimizin, mühendisliğimizin ve Türkiye-Romanya dostluğunun yeni bir nişanesine tanıklık etmek üzere bir araya gelmiş bulunuyoruz. Sayın Cumhurbaşkanının katılımıyla gerçekleştirdiğimiz törenimizde, tarihten süzülüp gelen Türkiye-Romanya dostluğunu bir adım daha öteye taşıyoruz.

Kam Roman korvetini Romanya Deniz Kuvvetlerine teslim ederken, Koçhisar açık deniz karakol gemimizi envantere katmanın gururunu taşıyoruz. Aynı tezgahtan çıkan, aynı mühendislik aklının ürünü olan bu iki kardeş geminin donanmalarımıza hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum. Her iki platformun ülkelerimize, Karadeniz'in güvenliğine, NATO ittifakına ve bölgemizin huzuruna büyük katkılar yapacağına inanıyorum.

Konuşmamın hemen başında bir hususun altını önemle çizmek istiyorum. Sizlerin de takibi üzere dünyamız Soğuk Savaş'tan bu yana en köklü değişimlerden birini yaşıyor. Alışılagelmiş kalıplar yıkılırken bizim 'zor oyun bozar' dediğimiz yeni bir güvenlik paradigması boy veriyor. Karşılaştığımız her kriz, ulusal güvenliğin başkalarına havale edilemeyecek kadar hayati bir mesele olduğunu bizlere tekrar hatırlatıyor. Sahada güçlü olmayanın masada kendine yer bulamadığı, hatta kendini menüde bulabildiği son derece kaotik bir dönemin tam ortasındayız.

"Savunma sektöründe 23 yıl önce hayal dahi edilemeyecek seviyelere ulaştık"

Türkiye, bu yeni dönemin ruhunu çok erken fark eden ve en doğru biçimde okuyan ülkelerden biridir. Büyük ve güçlü Türkiye vizyonumuzun lokomotifini savunma sanayimiz oluşturuyordu. Savunma sanayinde tam bağımsız Türkiye hedefiyle çıktığımız yolda hamdolsun 23 yılda çok ciddi mesafe aldık. Engellerle, kısıtlamalarla, gizli açık ambargolarla karşılaşmamıza rağmen hedefimize ulaşmak için sabırla yürüdük. Kendimize inandık, savunma sektörümüze güvendik. Neticede 23 yıl önce hayal dahi edilemeyecek seviyelere ulaştık.

Savunma ihracatında dünyanın 11. büyük ülkesi konumundayız. Geçen ay 996 milyon dolar değerinde savunma ve havacılık ürünü ihraç ederek tarihi bir başarıya imza attık. 23 sene evvel yılda 248 milyon dolar ihracatımız varken, bugün bu rakamı sadece bir hafta içinde gerçekleştiriyoruz.

Savunma sanayimiz, 103 yıllık cumhuriyet tarihimizin en yoğun ve en verimli günlerini yaşıyor. Bugüne kadar farklı coğrafyalara 140'ı aşkın deniz platformu ihraç ettik. En küçük bottan SİHA gemimiz TCG Anadolu'ya, muhriplerden denizaltılara, milli uçak gemimiz MUGEM'e, bütün su üstü ve su altı platformlarımızı milli imkan ve kabiliyetlerimizle inşa edebiliyoruz. Aynı anda en fazla savaş gemisi yapabilen ülkelerden biriyiz. Halihazırda 15'ten fazlası dost ve müttefik ülkelere ihraç edilmek üzere, 50'nin üzerinde savaş gemisini imal ediyoruz.

Milli uçak gemisinden hava savunma muhribine, fırkateynlerden açık deniz karakol gemilerine, çıkarma gemilerinden denizaltılara kadar farklı tür ve sınıflardaki platformları yüzde 80'inin üzerinde yerlilik oranıyla üretiyoruz. Aynı zamanda farklı ihtiyaçlara cevap veren insansız deniz araçlarımızın araştırma, tasarım ve üretim faaliyetlerini sürdürüyoruz. Yürütürdüğümüz projelerin toplam bedeli 25 milyar euro seviyesine ulaştı.

"Gemilerimiz muadillerinden daha üstün nitelikte"

Şurası da ülkemiz açısından gurur vericidir: TCG Anadolu'dan önce bölgesel güç aktarım kabiliyetine sahip olan donanmamız artık küresel güç aktarım yeteneğine kavuşmuştur. Bu kabiliyeti şimdi daha da perçinliyoruz. MUGEM projemizle kendi uçak gemisini tasarlayıp üretebilen dünyadaki 7. ülke konumuna yükseliyoruz. Tüm bu platformların kritik alt sistemleri; radarları, sonarları, savaş yönetim sistemleri, yazılımları Türk mühendisleri tarafından hayata geçiriliyor.

Gemilerimiz muadillerinden daha üstün nitelikte, milli mühimmatlarımız ve silah sistemlerimizle donatılıyor. Hamdolsun her alanda kendimizle yarışıyor, kendi belirlediğimiz eşikleri aşmaya çalışıyoruz.

Dünyanın içinde bulunduğu sancılı güvenlik ortamı dost ve müttefiklerin iş birliklerini artırmalarını elzem kılmaktadır. Bu anlayışla, savunma sanayinde sahip olduğumuz imkan ve kabiliyetleri dost ülkelerimizle paylaşmayı kendimiz için görev biliyoruz. Romanya'nın bizim için özel önemi olduğunu vurgulamak isterim. Türkiye ile Romanya'nın müttefiklik ruhuyla olgunlaştırdığı köklü ilişkiler tarihi zirvesini yaşamaktadır. Biliyorsunuz, münasebetlerimizi 2011 yılında stratejik ortaklık seviyesine yükselttik. 2024 senesinde tesis ettiğimiz Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi ile ilişkilerimize kurumsal bir boyut kazandırdık. Bugün burada icra ettiğimiz tören, işte bu stratejik ortaklığımızın denizlerde vücut bulmuş halidir.

Kam Roman korveti, iki müttefik ülkenin Karadeniz ve bölgemizin güvenliğini birlikte inşa etme iradesinin en somut göstergesidir. Karadeniz'in güvenliği aynı zamanda Avrupa-Atlantik güvenlik mimarisinin ayrılmaz bir parçasıdır.

Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasında deniz mayınlarıyla mücadele başta olmak üzere pek çok alanda gelişen iş birliğini bu bakımdan kıymetli buluyoruz. Önümüzdeki dönemde bu iş birliğinin daha da artmasını temenni ediyoruz.

"TCG Koçhisar'ı da bugün hizmete alıyoruz"

Bir başka önemli husus şudur: Bugün teslim ettiğimiz ve envantere kattığımız gemilerimizde kullanılan savaş yönetim sistemi, arama ve atış kontrol radarları, sonar sistemleri, yakın savunma silahları tamamen yerli ve milli şirketlerimize aittir. Aselsan, Roketsan, Havelsan, Makine Kimya ve TÜBİTAK öncülüğünde kurulan güçlü savunma altyapımız, bu sistemlerin üretim ve teslimatlarının kısa sürede gerçekleşmesini sağlamıştır. Romanya ile imzaladığımız satış anlaşmasıyla Türkiye tarihinde ilk kez bir NATO ve Avrupa Birliği üyesi ülkeye savaş gemisi ihraç etmiştir. Geminin test, eğitim ve harekat hazırlık süreçlerinde sergilediği başarı, Türk deniz platformlarının kalitesini bir kez daha bütün dünyaya kanıtlamıştır.

Değerli arkadaşlar, kahraman Deniz Kuvvetlerimizin gücüne güç katacak TCG Koçhisar'ı da bugün hizmete alıyoruz. Açık deniz karakol gemisi projemiz kapsamında inşa ettiğimiz bu platform; istihbarat, gözetleme ve keşiften arama kurtarmaya, deniz haydutluğuyla mücadeleden deniz denetim ve savaş dışı harekatlara kadar pek çok görevi inşallah başarıyla yerine getirecektir.

"İlkemiz çok net: Biz ne hak yeriz ne de hakkımızı yediririz"

Türkiye'nin gayesi bölgemizde gerilim üretmek değil; barışı, adaleti, huzuru ve istikrarı güçlendirmektir. Biz kimseyle kriz, kaos, kavga ve çatışma peşinde değiliz. Aksine, karşılıklı saygıya dayalı güçlü bir iş birliğinden yanayız. Bizim kimsenin toprağında, egemenliğinde gözümüz yoktur ve olmamıştır. Bizim kimsenin meşru hak ve çıkarlarında gözümüz yoktur ve olmamıştır. Bununla birlikte, hiç kimsenin de egemenliğimize kastetmesine, ülkemize tehdit oluşturmasına, menfaatlerimize zarar vermesine müsaade etmeyiz.

İlkemiz çok net: Biz ne hak yeriz ne de hakkımızı yediririz. Dost ve müttefiklerimizin güvenlik ihtiyaçlarına kendi milli kabiliyetlerimizle katkı sunmayı da bu anlayışın tabii bir gereği olarak görüyoruz. Bugün bu rıhtımda denize uğurladığımız her iki gemi de dile getirdiğim bu vizyonun, bu inancın, bu kararlılığın tecessüm etmiş halidir.

Bu düşüncelerle Milli Savunma Bakanlığımızı, Savunma Sanayii Başkanlığımızı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığımızı, İstanbul Tersanesi Komutanlığımızı, ASFAT'ı ve projede görev alan tüm firmalarımızı, kıymetli mühendislerimizi, teknisyenlerimizi ve işçilerimizi gönülden tebrik ediyorum.

Romanyalı dostlarımıza Kam Roman korvetinin hayırlı olmasını diliyor, TCG Koçhisar'ımızın da mavi vatanda şanlı bayrağımızı gururla dalgalandıracağına yürekten inanıyorum. Rabbim denizcilerimizin pruvasını neta, bahtını açık eylesin diyorum."

Mecliste gerçekleştirilen oylamada CHP'nin adayı Yalçın Ekici, üçüncü turda aldığı 20 oyla başkanvekili olarak seçildi. Seçim sürecinde MHP'li meclis üyelerinin oylamaya katılmaması ve AK Parti grubunun aday göstermemesi dikkat çekti.

CHP İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik, söz konusu oylamanın ardından belediye binası önünde partililere seslendi.

Bir basın mensbunun, "5 tane oy boş, MHP meclise gelmedi, AK Parti de aday göstermedi. CHP kadroları da tam teşekkül buradaydı. Nasıl değerlendiriyorsunuz bu durumu?" sorusuna yanıt veren Çelik, şöyle dedi:

"MHP meclis üyelerinin buraya oy kullanma alanına gelmemesiyle ilgili AK Parti ile MHP arasında Silivri'de bir gerilim, bir anlaşmazlık, bir uzlaşmazlık olduğuna yönelik birtakım konular bugün burada konuşuldu. Dolayısıyla Milliyetçi Hareket Partili meclis üyelerinin bugün buraya gelmemesini tabii ki kendileri bilir. AK Parti'nin de zaten 5 meclis üyesiyle kaldıkları için, Cumhuriyet Halk Partili meclis üyeleri ilk andan, ilk operasyonun yapıldığı andan itibaren kenetlendiği için aday çıkartmadıkları yönünde birtakım değerlendirmeler var."

"Gaziosmanpaşa'nın iradesine çöktüler"

Özgür Çelik, konuşmasını şu sözlerle sürdürdü:

"Buradan biz nezaketen aday çıkartmadık gibi birtakım yorumlarla karşılaşabiliriz. Buradan şunun altını çizmek isterim: Örneğin Bursa ilinde bir seçim gerçekleşti. Mustafa Bozbey Bursa'da seçimi kazandı. Seçmen Bursa'ya bir mesaj verdi. 'Biz Mustafa Bozbey'i belediye başkanı seçiyoruz' dedi. Meclis çoğunluğunu da AK Parti'ye vererek 'Bir denetleme, güçlü denetleme yetkisi veriyoruz' dedi. Ancak ne yaptılar Bursa'da? Bursa'da meclis çoğunluğunu kullanarak Bursa halkının iradesine çöktüler. Mustafa Bozbey şu an Bursa'da tutsak vaziyette ve belediye el değiştirdi.

Keza yine aynı şekilde Gaziosmanpaşa'da, Gaziosmanpaşa halkı Hakan Bahçetepe'yi belediye başkanı seçti, meclis çoğunluğunu AK Parti'ye vererek onlara da güçlü bir denetleme yetkisi verdi. O dönem ilk kez AK Parti'nin ve MHP'nin il başkanlarıyla görüşme yapmıştım. Onlara şunu söylemiştim: Demiştim ki 'Gaziosmanpaşa'da halk belediyeyi yönetme yetkisini bir CHP'li Hakan Bahçetepe'ye, size de güçlü yönetme yetkisi, denetleme yetkisini meclis çoğunluğu vererek vermiştir. Halkın mesajı nettir. Milli iradeye saygı duymanızı bekliyoruz. Seçmen iradesine saygı duymanızı bekliyoruz' demiştik.

Seçmen iradesine saygı duymamışlardı ve ne yapmışlardı? Gaziosmanpaşa'nın iradesine çöküp meclis çoğunluğunu kullanarak orada belediye el değiştirmişti. Bayrampaşa'da daha kötülerini yaşadık. Belediye meclis üyelerine teklifle, tehditle, şantajla belediye başkan yardımcılığı teklif ederek, koordinatörlük teklif ederek Bayrampaşa halkının iradesine çöktüler. Hasan Mutlu şu anda tutsak vaziyette.

Dolayısıyla buradan şunu ifade etmek isterim: Milli iradeye saygı duymak herkesin her aşamada ortak sorumluluğu olmalı. Milli iradeye saygı duyulmasını Bursa'da da beklerdik, Gaziosmanpaşa'da da beklerdik, Bayrampaşa'da da beklerdik. Bunu gerçekleştirmediler, milli iradeye karşı büyük bir nezaketsizlik örneği sergilediler, belediyelerimize çöktüler.

Buradaki hikaye şudur: Burada 20 meclis üyesi birbirine kenetlenerek bir süreç yürüttü. İlçe başkanımız Doruk Bulut meclis üyelerimizle beraber, partililerimiz kenetlendiler. Ben tekrar bu kenetlenmeyi sağlayıp burada türlü hilelere fırsat vermeyen meclis üyelerimize yürekten teşekkür ediyorum. Belediye başkanımızın da bir an önce özgürlüğüne kavuşmasını diliyorum."

Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak hayata geçirildi. Alınan yasal kararlar uyarınca, alkol piyasasında faaliyet gösteren şirketlerin kurumsal tanıtım, reklam, sponsorluk ve perakende satış alanlarındaki operasyonlarına yönelik köklü kısıtlamalar devreye alındı.

Alkollü içki firmalarının etkinlik ve yayın desteklerine alkol kısıtlaması

Yeni mevzuat hükümlerine göre, alkollü içkileri üreten, ithal eden ve pazarlayanlar, her ne surette olursa olsun hiçbir etkinliğe veya her tür mecrada yapılacak yayın ve paylaşımlara ticaret unvanları ile ürünlerinin marka, amblem, logoları ile ürünlerin arz ambalajında yer alan ifade, şekil, isim, işaret ve görselleri kullanarak destek olamayacaklar. Bununla birlikte alkollü içkilerin veya alkollü içkileri üreten, ithal eden ve pazarlayan firmaların isim, marka, logo, amblemleri ile arz ambalajında yer alan ifade, şekil, isim, işaret ve görseller iş yerlerinin içinde, dışında, vitrinlerinde, satış ünitelerinde ve hiçbir etkinlik alanında bulunduramayacaklar.

Üretim sektöründe fermente ve distile alkollü içki markası ayrımı geldi

Yasal düzenlemenin getirdiği bir diğer önemli kural ise üretim aşamasındaki alkol markalarının kullanımıyla ilgili oldu. İlgili madde kapsamında, fermente alkollü içki markası, distile alkollü içki markası olarak; distile alkollü içki markası, fermente alkollü içki markası olarak kullanılamayacak. Bu kuralla birlikte içki üretim sektöründeki markalama süreçleri birbirinden tamamen ayrılmış oldu.

Satış yerlerindeki alkollü içki dolapları ve tabelalar değişecek

Yasanın perakende ayağında ise tekel bayileri ve içki satışı yapan noktaları doğrudan etkileyen fiziki değişiklikler yer alıyor. Düzenlemeye göre, alkollü içki satılan ve halk arasında tekel bayi olarak adlandırılan satış noktalarının tabelaları sarı ya da mavi renkli oluyordu. Bu tabelaların değişmesi gerekecek. Satış noktası içinde bulunan alkollü içkilerin bulunduğu buzdolaplarının üzerindeki markayı çağrıştıran ışıklı tabelaların da değişmesi gerekecek.

TYT oturumunda adaylara kaç soru yöneltildi?

Geleceklerini şekillendirmek adına sıralara oturan öğrencilere bu ilk aşamada toplamda 120 soru yöneltildi. Sınav salonlarında öğrencilerin bu soruları yanıtlaması amacıyla 165 dakika süre verildi. Organizasyondan edinilen bilgilere göre sınavda yer alan tyt soru dağılımı şu şekilde gerçekleşti: Adaylara Türkçe Testi'nden 40, Sosyal Bilimler Testi'nden 20, Temel Matematik Testi'nden 40, Fen Bilimleri Testi'nden 20 olmak üzere toplam 120 soru yöneltildi. Sınavın başlama saatinin ardından devam eden süreç, planlandığı üzere saat 13.00'te sona erdi.

AYT saat kaçta başlayacak ve kaç dakika sürecek?

Üniversiteye giriş kapsamında bugün tamamlanan aşamanın ardından, sınav maratonu yarın YKS 2. Oturum Alan Yeterlilik Testleri (AYT) sınavı ile devam edecek. Hafta sonunun ikinci gününde yapılacak olan bu kritik sınav için belirlenen takvime göre, saat 10.15'te başlayacak sınavın süresi 180 dakika olacak. Lisans programlarını hedefleyen adaylar, yarın sabah erken saatlerde ilgili sınav binalarında hazır bulunarak kendilerine ayrılan sürede soruları yanıtlamaya çalışacaklar.

Üçüncü oturum olan YDT ne zaman yapılacak?

Yarınki takvimin öğleden sonraki kısmında ise yabancı dil alanından tercih yapacak adayları ilgilendiren son aşama icra edilecek. Pazar günü öğleden sonra ise saat 15.45'te 3. Oturum Yabancı Dil Testi (YDT) yapılacak. ÖSYM'nin belirlediği kurallara göre bu dördüncü ve son test aşamasında sınavın süresi 120 dakika olacak. Böylelikle 2026 yılı yükseköğretim kurumları sınav aşamaları hafta sonu genelinde tamamlanmış olacak.

BYD Türkiye Dağıtıcısı tesis yatırımının geleceğine değinmedi

Aracı işletmenin yayınladığı metinde montaj fabrikası kurma girişimi, Manisa bölgesinde kurulması tasarlanan imalat üssü şeması yahut finansal ortaklığın akıbetine dair herhangi bir detay sunulmadı. Bu durumun aksine BYD Türkiye şemsiyesi altındaki aktif ve gelecekteki araç sahiplerine yönelik operasyonların, geniş alana yayılan bayiler vasıtasıyla belirlenmiş hizmet kalitesinden ödün verilmeden sürdürüleceği beyan edildi. Üretim tesisi planının son durumu netlik kazanmazken, yetkili acente BYD Türkiye genelindeki lokal şube ağının işleyişine ağırlık verildiğini açıkladı.

BYD Türkiye temsilcisi tarafından iletilen resmi metin

Distribütör şirket, yürütülen ticari süreçlerin tam kapasite sürdürüleceğini aynen şu sözlerle bildirdi:

"BYD markasının Türkiye distribütörü olarak; pazarlama, satış, servis ve yedek parça faaliyetlerimizi ilk günkü kararlılık ve aynı yüksek standartlarla devam ettiriyoruz. Önceliğimiz her zaman müşterilerimizin memnuniyeti ve güvenidir. BYD’nin küresel gücü ve teknolojik liderliğinin yanı sıra, ALJ Pazarlama ve Satış A.Ş.’nin Türkiye otomotiv pazarındaki kurumsal deneyimiyle müşterilerimize yaygın bayi ağımız ile hizmet vermeye devam edeceğiz. Sorularınız ve ihtiyaçlarınız için her zaman yanınızdayız."

2026 YKS SORULARI VE YKS TYT SORU VE CEVAPLARI İÇİN ADAYLAR HEYECANLA BEKLİYOR

TYT oturumunun tamamlanmasının ardından adaylar, doğru ve yanlışlarını kontrol edebilmek için ÖSYM’den gelecek duyuruya odaklandı. 2026 YKS soruları ve YKS TYT soru ve cevapları henüz resmi olarak yayımlanmadı. Soru kitapçığı ve cevap anahtarının erişime açılması halinde adaylar, ÖSYM’nin resmi internet sitesi üzerinden ilgili PDF dosyasına ulaşabilecek.

ÖSYM, sınavlara ilişkin soru kitapçıkları ve cevap anahtarlarını resmi duyurular üzerinden paylaşıyor. Bu nedenle adayların sosyal medyada dolaşıma giren doğruluğu teyit edilmemiş içerikler yerine kurumun internet sitesini takip etmesi gerekiyor. TYT soru ve cevapları yayımlandığında, adaylar kitapçık türüne göre cevaplarını kontrol ederek tahmini net hesaplaması yapabilecek.

TYT CEVAP ANAHTARI PDF NE ZAMAN AÇIKLANACAK?

TYT cevap anahtarı PDF dosyasının yayımlanacağı saat için ÖSYM tarafından henüz kesin bir açıklama yapılmadı. Geçmiş yıllardaki uygulamalarda soru kitapçıkları ve cevap anahtarları, sınav oturumlarının tamamlanmasının ardından duyurular bölümünden erişime açılmıştı. Bu yıl da adayların beklentisi, tüm oturumların sona ermesiyle birlikte YKS soru kitapçığı ve cevap anahtarı PDF dosyalarının yayımlanması yönünde.

2026-YKS kapsamında ikinci oturum Alan Yeterlilik Testleri ve üçüncü oturum Yabancı Dil Testi 21 Haziran Pazar günü yapılacak. Bu nedenle TYT, AYT ve YDT soru kitapçıkları ile cevap anahtarlarının, sınav sürecinin tamamlanmasının ardından ÖSYM tarafından duyurulması bekleniyor. Ancak net tarih ve saat için resmi açıklama esas alınacak.

ADAYLAR NET HESABI İÇİN CEVAP ANAHTARINI BEKLİYOR

TYT’nin sona ermesiyle birlikte adaylar, Türkçe, Sosyal Bilimler, Temel Matematik ve Fen Bilimleri testlerinde yaptıkları doğru ve yanlışları karşılaştırmak istiyor. Cevap anahtarı yayımlandığında adaylar, işaretledikleri cevapları resmi anahtarla karşılaştırarak tahmini net sayılarını hesaplayabilecek.

Net hesaplaması, sınav sonucuna dair kesin bir puan anlamına gelmiyor. YKS puanları, adayların testlerdeki doğru ve yanlış sayıları, ham puanları, standart sapma değerleri ve ilgili hesaplama süreçlerinin ardından belirleniyor. Bu nedenle cevap anahtarı yalnızca ön değerlendirme imkânı sağlayacak.

YKS SORU KİTAPÇIĞI PDF NASIL GÖRÜNTÜLENİR?

YKS soru kitapçığı PDF dosyası yayımlandığında adaylar, ÖSYM’nin resmi internet sitesinde yer alan duyurular bölümünden ilgili bağlantıya ulaşabilecek. Soru kitapçığı ve cevap anahtarı genellikle PDF formatında paylaşılırken, adayların erişim için ÖSYM sayfasını kontrol etmesi gerekiyor.

Adayların, yayımlanan temel soru kitapçığı ve cevap anahtarını dikkatle incelemesi önem taşıyor. Kitapçık türü, test sıralaması ve cevap anahtarı alanları kontrol edilmeden yapılacak hesaplamalar hatalı sonuç verebilir. Bu nedenle adayların yalnızca resmi PDF dosyasındaki bilgilere göre değerlendirme yapması gerekiyor.

YKS SONUÇLARI 22 TEMMUZ’DA AÇIKLANACAK

2026 YKS sürecinde adayların bir diğer merak ettiği başlık ise sonuç tarihi oldu. ÖSYM takvimine göre 2026 YKS sonuçlarının 22 Temmuz 2026 Çarşamba günü açıklanması bekleniyor. Adaylar sonuçlarını, T.C. kimlik numaraları ve aday şifreleriyle ÖSYM’nin sonuç sistemi üzerinden sorgulayabilecek.

Sonuçların açıklanmasının ardından üniversite tercih süreci başlayacak. Tercih takvimi, kılavuz ve kontenjan bilgileri ÖSYM tarafından ayrıca duyurulacak. Adayların tercih döneminde programların başarı sırası, kontenjanı, özel koşulları ve yerleştirme puan türlerini dikkate alması gerekecek.

2026 YKS SORULARI İÇİN ÖSYM DUYURUSU TAKİP EDİLECEK

2026 YKS soruları, YKS TYT soru ve cevapları, TYT cevap anahtarı PDF ve YKS soru kitapçığı için adayların takip edeceği tek resmi kaynak ÖSYM olacak. Kurum tarafından yapılacak duyuruyla birlikte soru kitapçığı ve cevap anahtarı erişime açıldığında, adaylar doğru-yanlış kontrolü yapabilecek.

Şu an için TYT soru ve cevaplarının yayımlandığına dair resmi duyuru bulunmuyor. Adayların, sınavın ardından oluşan bilgi kirliliğine karşı ÖSYM’nin internet sitesi ve resmi açıklamalarını esas alması gerekiyor. YKS soru kitapçığı ve cevap anahtarı PDF dosyası yayımlandığında, adaylar sınav performanslarını ön değerlendirme yoluyla görebilecek.

Burada konuşan Özel, şu ifadeleri kullandı:

“Bugün Denizli’den Burdur’a geçerken ‘Çavdır’da büyük bir beklenti var. Çavdırlılar seni görmek, verdikleri desteği ifade etmek, arkanda durmak, yanında yürümek istiyor’ dediler. Çavdır’a saptık, geldik. Bu gördüğümüz ilgi, destek tarihe damga vuracak. Günü geldiğinde bugünü dönüp hatırlayacağımız bir sahip çıkışla bize sarılıyorsunuz, bize destek veriyorsunuz. Hepinize ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Sağ olun, var olun.”

Öte yandan, partisindeki mutlak butlan sürecine ilişkin konuşan Özel, "CHP'yi elimizden almak, iktidar yürüyüşümüzü durdurmak, iktidarlarını korumak istiyorlar. Bunun için biz yola düştük. Halk, 'Yürüyün millet arkanızda' dedi" dedi.

"47 yıl sonra partimizi birinci yaptık"

İşte Özel'in açıklamalarından satır başları:

“Biliyorsunuz, bundan üç yıl önce söz vererek, neyin sözünü vererek? Kaybetmemenin sözünü vererek, kazanacağımızın sözünü vererek, girdiğimiz bir seçimi kaybedersek bir daha asla Genel Başkanlığa devam etmeyeceğimizin iddialı sözünü vererek önce partide Genel Başkan olduk. Genç arkadaşlarımızla, kadın arkadaşlarımızla, her yaştan tecrübeli partililerimizle birleştik.

Beş ay sonra Türkiye’nin yüzde 65’ini, Türkiye ekonomisinin yüzde 85’ini kazanarak 47 yıl sonra, söz verdiğimiz gibi partimizi birinci parti yaptık. Adalet ve Kalkınma Partisi’ni kurulduğu günden beri ilk kez bir seçimde biz yendik, onlar ikinci oldular. O gün bugündür iktidara yürüyoruz.

Ama herkes şunu bilsin ki biz halkçı bir partiyiz, milleti düşünen bir partiyiz. Biraz önce serada çalışan kadın işçilerimizle konuştuk. Tarımda ne yapacaklarımızı, süt üretiminde ne yapacağımızı, çiftçinin nasıl destekleneceğini tüm Türkiye’ye anlatıyoruz ve burada da konuştuk. Örneğin zirai kredilerin faizlerinin bir kerelik tamamen silinmesini, zirai kredi borçlarının faizsiz beş yıla bölünmesini, KDV’siz ve ÖTV’siz olarak 30 liraya çiftçiye mazot verilmesini, gübre desteğini, gübrenin yüzde 55-60 zamlandığı yerde ürünün yüzde 20 zamlandığı ve ürünün tarlada 20 lira rafta 80 lira olduğu bu düzeni değiştireceğimizi hep söyledik, hep müjdeledik.

En düşük emekli maaşının 20 bin lira sefalet maaşı olduğunu, o paranın kiraya gitse aç kalındığını ve karnını doyursa sokakta kalındığını söyledik. Asgari ücretin yetersizliğini söyledik. Gençlere umut veren, Türkiye’nin yasaksız, Avrupa’nın vizesiz olacağını, gençlerin artık dünyanın başka ucunda değil; memleketlerinde hayal kuracaklarına ilişkin onlara neler yapacağımızı müjdeledik.

Bunların hepsinin sonunda aynı kurulduğumuz gün gibi, aynı 31 Mart seçimlerinde olduğu gibi, nasıl 31 Mart‘ta genç eczacı meslektaşım Ali Başkana siz burada yetki verirken, bütün Türkiye’de partimiz nasıl birinci parti olduysa yapılacak seçimlerde de birinci parti olacağımızı, biz kazanınca sadece CHP’nin değil; Türkiye’nin kazanacağını, AK Parti’li, MHP’li emeklinin de emekçinin de çiftçinin de ya da paritesi 1.4’te olup, süt için kesim kuyruğunda olan hayvanların kurtulduğunda sadece CHP’lilerin değil AK Parti’nin süt üreticisinin de kurtulacağını MHP’linin de rahat edeceğini herkes gördü ve partiye bir yönelme başladı.

Biz öyle insan ayıran, AK Partili’yi MHP’liyi, CHP’liden ayıran, İYİ Partili’ye, başka partiden olanlara mesafe koyan değil, Türkiye İttifakı diye herkesi kucaklayan bir anlayış içerisinde, hep şöyle düşündük: Önce bir kurtaralım memleketi 100 yıl önce olduğu gibi, önce bir hep birlikte kurtaralım ondan sonra tekrar rekabete döneriz. Ama artık bütün yoksulların, bütün emeklilerin, bütün işçilerin, bütün çiftçilerin, hayvancılıkla uğraşan herkesin menfaatinin nerede olduğunu, kurtuluşun nerede olduğunu görmesini istedik.

"10 binler, 100 binler peşimize takıldı"

İşte bunun sonunda maalesef, parti birinci parti oldu ama partiyi birileri de hedefe koydu. Şimdi Cumhuriyet Halk Partisi'ni elimizden almak, yani yürüyüşümüzü durdurmak, iktidar yürüyüşünü durdurmak, emekliyi, işçiyi, çiftçiyi, gençleri iktidara taşıyacağımız büyük yürüyüşü durdurmak, bizden kurtulmak, iktidarlarını korumak istiyorlar. Bunun için biz yola çıktık, yola düştük.

Bir baktık Ankara’da yağmur altında 10 binler, Anıtkabir’e doğru 100 binler, milyonlar. Dün önce geçen hafta Trabzon’da Gümüşhane’de, Tokat’ta, Çorum’da, Amasya’da, Nevşehir’de 10 binler, 100 binler ve dün Denizli’de cuma namazı çıkışında caminin önünde bütün bir meydan 10 binler, 100 binler peşimizde takıldı, ‘Yürüyün iktidara yürüyün, millet arkanızdadır, karşınızdakilerden korkmayın’ dediler. Bugün Çavdır’a gelirken değerli il başkanım, milletvekilim, Burdur Belediye Başkanı, Çavdır Belediye Başkanı, ilçe başkanı, ‘Çavdır‘a uğramazsanız çok çok önemli bir kitlenin size vereceği desteği, sevgiyi görmezseniz bu yolculuk eksik kalır’ dediler. Hepinize teşekkür ediyorum, hepinize.

"Gerekirse portakal kasasını çevirir, üstüne çıkar milletle buluşuruz"

Şunu bilin, bizi devletimizin polisini kullanarak zorla binadan attılar. Üstünde 265 tane miting yaptığım otobüsleri aldılar ve dediler ki ‘Daha bu Özgür’ü sustururuz, bu değişimcileri, iktidar yürüyüşünü durdururuz’ dediler. Aha da buradan söylüyorum. Burdur’dayım, Çavdır’dayım, Çavdır’da bir kahvede bir sandalyenin üstündeyim, ama milletin gönlündeyim.

Bize büyük binalar, bize lüks binalar lazım değil. Gerekirse portakal kasasını çevirir, üstüne çıkar milletle buluşuruz. Bundan sonra siyaset eski, köhnemiş, yaşlanmış, kaybetmeye alışmış ve bundan sonra da ‘CHP kazanmasın, millet kazanmasın’ siyasetini geride bıraktık, geride. Önümüze bakıyoruz, bundan sonra meydandayız, sokaktayız, sandalyenin üstündeyiz, milletimizle omuz omuzayız. Hepinizi çok seviyorum, hepinize inanıyorum, hepinize güveniyorum.

O karşı kahve hepinizin ellerinden öpüyorum, hepinizin ellerinden öpüyorum. Hepinizi sevgiyle selamlıyorum. İyi ki varsınız. Hep beraber yürüyecek miyiz? Yürüyecek miyiz?. Hadi o zaman iktidara yürüyelim arkadaşlar, iktidara yürüyelim. Hepinize sevgiler saygılar sunuyorum. Sağ olun, var olun.”

"Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi" hesabından mesajı yayımlanan İmamoğlu, "Suç aramaya gerek yok, CHP’li olması yetiyor artık sabahın köründe gözaltına alınmak için" dedi.

"Yapılan hizmetler belli ki yine birilerini rahatsız etmiş"

İmamoğlu'nun mesajında şunlar kaydedildi:

"Değerli yol arkadaşım Adalar Belediye Başkanımız Ali Ercan Akpolat’ın yıllarca unutulmuş Adalar ilçemize yaptığı hizmetler belli ki yine birilerini rahatsız etmiş.

İBB ile koordineli çalışarak ilçenin kronik sorunlarını çözmek için gece gündüz çalıştığına hem ben şahidim hem de tüm adalılar şahittir.

Mersin Silifke Belediye Başkanımız Mustafa Turgut da yine aynı şekilde gözaltında.

Suç aramaya gerek yok, CHP’li olması yetiyor artık sabahın köründe gözaltına alınmak için.

Başkanlarımızın yanındayız.

Bir şey değişecek, her şey değişecek!"

Değerli yol arkadaşım Adalar Belediye Başkanımız Ali Ercan Akpolat’ın yıllarca unutulmuş Adalar ilçemize yaptığı hizmetler belli ki yine birilerini rahatsız etmiş.

İBB ile koordineli çalışarak ilçenin kronik sorunlarını çözmek için gece gündüz çalıştığına hem ben şahidim hem de…

— Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi (@CAOIletisim1) June 20, 2026

TÜRKİYE SON MAÇA PUANSIZ ÇIKACAK

Paraguay karşısında alınan 1-0’lık mağlubiyet, A Milli Futbol Takımı’nın turnuvadaki geleceğini belirledi. Türkiye, gruptaki son karşılaşmasına prestij mücadelesi için çıkacak.

A Milli Takım’ın 2026 FIFA Dünya Kupası D Grubu’ndaki performansı, son maçın ardından tamamlanacak. Türkiye, Dünya Kupası serüvenini puansız kapatma riskiyle son karşılaşmasına hazırlanacak.

TÜRKİYE - PARAGUAY MAÇI ÖZETİ İZLE

AYRINTILAR GELİYOR...

Söz konusu kanunlarda yapılan değişikliklerle, "tarım sektörünün yapısal dinamiklerini daha da güçlendirdiklerini" vurgulayan Yumaklı, "Türkiye'nin yarınlarına kalıcı bir miras bıraktıklarını" belirtti.

"Ülkemizin yarınları için kalıcı bir miras"

Bakan Yumaklı'nın açıklamasında şunlar kaydedildi:

"TBMM’de kabul edilerek yasalaşan "Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanunlarda yapılan değişikliklerle tarım sektörümüzün yapısal dinamiklerini daha da güçlendiriyor; doğayı merkeze alan yeniliklerle, ülkemizin yarınlarına kalıcı bir miras bırakıyoruz. "Türkiye Yüzyılı" hedeflerimiz doğrultusunda, tarımsal potansiyelimizi en üst seviyeye taşıyacak stratejik adımlarımızı hukuki bir güvenceyle taçlandırırken, sektörümüzü küresel vizyonumuzla uyumlu, sürdürülebilir ve çok daha dinamik bir yapıya kavuşturuyoruz. Bu tarihi adımlar, sadece bugünün değil, geleceğin büyük ve güçlü Türkiye'sinin tarım politikalarına atılmış sarsılmaz bir imzadır. Bu süreçte Gazi Meclisimizin çatısı altında titizlikle ve yoğun bir mesai harcayan değerli milletvekillerimize ve mesai arkadaşlarıma yürekten teşekkür ediyorum. Ülkemize, sektörümüze ve milletimize hayırlı olsun."

✒️ TBMM’de kabul edilerek yasalaşan "Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

📝 Kanunlarda yapılan değişikliklerle tarım sektörümüzün yapısal dinamiklerini daha da güçlendiriyor;…

— İbrahim Yumaklı (@ibrahimyumakli) June 20, 2026

SED hizmeti ile aile bütünlüğü korunuyor

Söz konusu model sayesinde maddi imkansızlıklar yüzünden kamu korumasına verilme tehlikesi bulunan evlatların öz yuvalarında kalmaları sağlanırken, gerekli ortamın kurulması durumunda ise halihazırda yurtlarda barınan evlatların yeniden anne ve babalarına kavuşturulması amaçlanıyor. Finansal yardımların yanı sıra rehberlik ve psikososyal destek aşamalarını da barındıran bu sistemle, genç nesillerin bağlarından kopmadan eğitimlerine devam etmeleri ve sosyal ortamlarında gelişimlerini sürdürmeleri esas alınıyor. Dönemsel olarak geçim sıkıntısı yaşayan hanelere yönelik sürdürülen yardımlar dahilinde, ocak ile haziran ayları arasındaki altı aylık periyotta muhtaç durumdaki kişilere toplamda 10 milyar 880 milyon lira seviyesinde nakdi destek sağlandı. Ek olarak yetkililer, bu desteklerden faydalanan öğrencilerin derslerindeki başarılarının yanı sıra spor, sanat ve kültürel faaliyetlerde de ileriye gitmeleri adına yeni organizasyonlar düzenlemeyi sürdürüyor.

SED hizmetinden kimler faydalanabiliyor?

Devletin sağladığı bu kurumsal yardımlardan faydalanma hakkına sahip olan kitleler belirli yasal şartlara bağlı olarak tanımlanıyor. Program kılavuzunda yer alan maddelere göre:

Geçim derdi yüzünden ilerleyen süreçte koruma ihtiyacı doğabilecek durumdaki ufaklıklar, gerekli imkanlar sağlandığında tekrardan anne babasının yanına yerleşebilecek evlatlar ile tahsil hayatı süren ancak harçlığı kesildiğinde muhtaç duruma düşme riski bulunan gençler bu imkandan faydalanabiliyor. Bununla beraber ani gelişen deprem, sel gibi afetler, ağır rahatsızlıklar, beklenmedik kazalar yahut benzer olumsuz etkenler sebebiyle kısa vadeli temel gereksinimlerini karşılamakta zorlanan velilerin çocukları da yardım şemsiyesi altına dahil edilebiliyor.

Nakdi ve psikososyal destekler sağlanıyor

Uygulanan bu sosyal yardım şeması kapsamında müracaatı onaylanan kişilere yönelik katkılar temelde iki farklı koldan organize ediliyor. İlgili ödenekler hem danışmanlık hem de bütçe takviyesi şeklinde yapılandırılabilirken, finansal yardımlar belirli ayları kapsayacak biçimde ya da tek seferlik acil nakit yardımı olarak vatandaşların banka hesaplarına geçiriliyor.

ÖSYM tarafından organize edilen üniversite sınavı ilk adımı olan tyt için milyonlarca aday sabahın erken saatlerinde sınav salonlarının yolunu tuttu. Peki YKS kaçta başlıyor, YKS saat kaçta başlıyor, TYT kaçta başlıyor, üniversite sınavı saat kaçta başlıyor, üniversite sınavı saat kaçta başlıyor kaçta bitiyor? YKS kapsamında adaylar en son saat 10.00'da sınıflara alındı. ÖSYM kılavuzuna göre YKS son giriş saati ve TYT son giriş saati olan 10.00'dan sonra salonlara alım yapılmadı.

TYT saat kaçta bitiyor ve TYT kaç saat sürüyor?

Sınav salonlarındaki adaylar ve dışarıda bekleyen yakınları tyt kaçta bitiyor, tyt sınavı kaçta bitiyor, tyt kacta bitiyor, tyt kaçta bitecek, tyt kaçta başlayıp kaçta bitiyor sorularına yanıt arıyor. Paylaşılan takvime göre YKS saat kaçta başlıyor kaçta bitiyor sorusunun yanıtı TYT oturumu için belirlendi. Sınav, 10.15'te başladı ve saat 13.00'te sona erecek. Böylece TYT kaç saat, TYT süresi, TYT sınav süresi, tyt kaç dakika, tyt sınavı kaç dk, üniversite sınavı kaç saat, yks sınavı kaç saat, yks kaç saat, yks kaç saat sürüyor, yks kaç dk sorularını merak edenler için sınavın 165 dakika (2 saat 45 dakika) sürdüğü görülüyor. Sınav esnasında yks ilk çıkış saati, yks en erken çıkış saati, tyt ilk çıkış saati, tyt en erken çıkış saati, tyt erken çıkış saati ile tyt çıkış saatleri ve yks çıkış saatleri kurallarına riayet edilecek. 13.00 olan tyt bitiş saati ile birlikte yks tyt kaçta bitiyor sorgulaması da son bulacak. 2026-YKS kapsamında uygulanan TYT oturumuna 2 milyon 425 bin 628 aday başvuru yaptı.

YKS ikinci oturumu AYT ne zaman ve AYT saat kaçta bitiyor?

Üniversite sınavı kapsamında yarın düzenlenecek olan ayt ne zaman, ayt saat kaçta, ayt kaçta bitiyor, ayt saat kaçta bitiyor sorularının yanıtı da ÖSYM takviminde yer alıyor. Yarın saat 10.15'te düzenlenecek ikinci oturum olan Alan Yeterlilik Testleri'ne (AYT) 1 milyon 627 bin 960, aynı gün saat 15.45'te yapılacak olan Yabancı Dil Testi'ne (YDT) ise 203 bin 639 adayın katılacağı belirtildi. Adaylar tyt ayt ne zaman araştırması yaparken, YDT oturumunda ağırlığı 195 bin 51 kişi ile İngilizce olmak üzere Arapça, Almanca, Rusça ve Fransızca dillerinden sınav uygulanacak.

YKS 2026 başvuru istatistikleri ve aday verileri

Geniş katılımlı üniversite sınavı ne zaman, universite sinavi ne zaman, universite sinavi ne zaman 2026, yks ne zaman 2026, yks 2026 ne zaman, 2026 yks ne zaman, yks ne zaman saat kaçta, yks sınavı ne zaman saat kaçta aramaları sürerken ÖSYM güncel verileri paylaştı. Sınava başvuran adayların 1 milyon 324 bin 509'unu kadınlar, 1 milyon 101 bin 119'unu erkekler oluşturuyor. Verilere göre 921 bin 248 aday sınava ilk kez başvuru yaparken, en genç adayın 16, en yaşlı adayın ise 87 yaşında olduğu bilgisi paylaşıldı. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen 34 yaş üstü kadın kontenjanından yararlanmak için başvuran aday sayısı 83 bin 741, 50 yaş ve üzerinde sınava başvuran aday sayısı ise 20 bin 158 olarak kaydedildi. Adaylar yks sınavına girerken neler gerekli ve yks kapılar ne zaman açılıyor kontrollerini sınav giriş belgelerinden yapabiliyor.

YKS saatleri ve sınav görevlisi sayıları

Hafta sonu genelinde yks saati, sınav saati, yks saat, yks bitiş saati, yks sınav saati, yks giriş saati, yks kacta, yks kaçta, üni sınavı kaçta, sınav kaçta, bugün sınav kaçta, sınav kaçta başlıyor, sınav kaçta bitiyor, üniversite sınavı kaçta, üniversite sınavı kaçta başlıyor, üniversite sınavı kaçta bitiyor, üniversite sınavı saat kaçta, tyt kaçta, yks saat kacta, yks sinavi saat kacta durumunu gösteren tablonun lojistik boyutu da açıklandı. ÖSYM tarafından yapılan bilgilendirmede, 15 bin 360 engelli aday için sınav binalarında gerekli erişilebilirlik düzenlemelerinin yapıldığı, sağlık raporlarına bağlı olarak ihtiyaç duyan adaylara ek süre ve yardımcı personel desteği sağlandığı belirtildi. Şehit ve gazi yakınları ile gazilerden oluşan 10 bin 880 aday sınav, başvuru ve yerleştirme ücretlerinden muaf tutuldu. Sınavın üç oturumu boyunca organizasyonun yürütülmesi amacıyla toplam 600 binin üzerinde sınav görevlisinin ve 50 bin civarında emniyet personelinin görev yaptığı ifade edildi. Sürecin tamamlanmasının ardından adaylar yks ne zaman açıklanacak sorusuna yanıt arayacak.

SZC TV'ye konuk olan Kılıçdaroğlu'nun değerlendirmelerine ilişkin açıklama yapan Çiftci, "Büyük bir çelişki olmasını geçtim, masumiyet karinesini de açıkça yok sayıyor" dedi.

"En vahim cümlelerinden biri, 'Bunlar siyasi dava değil' sözü"

CHP'li Çiftci, şunları kaydetti:

"Bir yandan 'yargı bağımsız değildir' diyor, diğer yandan aynı yargının CHP’li belediye başkanları, parti yöneticileri ve seçilmiş temsilcileri hakkında yürüttüğü soruşturmaları peşinen doğru kabul ediyor.

Bir yandan 'bu iddianamelerin tamamını okumadım' diyor, diğer yandan okumadığını söylediği dosyalardan kesin hükümler çıkarıyor. Bir yandan 'ben hukukçu değilim' diyor, diğer yandan yargı süreci devam eden dosyalarda mahkeme kararı varmış gibi konuşuyor.

Bir yandan 'karşı dava açılsın' diyor, diğer yandan iftirayı, etkin pişmanlık baskısını, çıplak aramayı, ailelerle tehdidi ve siyasi operasyon düzenini görmezden geliyor. Büyük bir çelişki olmasını geçtim, masumiyet karinesini de açıkça yok sayıyor.

Masumiyet karinesi, soyut bir hukuk ilkesi değildir. Hukuk devletinin, adil yargılanma hakkının ve tüm yurttaşların hukuk güvenliğinin temelidir. Bir kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı yoksa, hele ki o kişi siyasallaşmış bir yargı düzeninin hedefindeyse, 'rüşvetçi', 'kirli', 'arınması gereken unsur' gibi ifadeler kullanmak hukukla da vicdanla da bağdaşmaz.

Bugün Sözcü TV yayınında CHP’li belediye başkanları ve parti yöneticileri hakkında iktidar yargısının iddiaları esas alınarak konuşulmuştur. Oysa aynı yargının Can Atalay, Selahattin Demirtaş, Osman Kavala kararlarında siyasi saikle hareket edildiği kabul edilmektedir. Aynı yargı, diploma iptalinde siyasaldır; aynı yargı, Gezi’de siyasaldır; ama sıra CHP’li belediye başkanlarına gelince birden 'itirafçı beyanı', 'banka hareketi', 'dava açılmadıysa kabuldür' denilerek dosyalar meşrulaştırılmaktadır.

En vahim cümlelerinden biri, 'Bunlar siyasi dava değil' sözüdür. Türkiye’de yargı bağımsız değilse, iktidar yargı eliyle muhalefeti dizayn etmeye çalışıyorsa, yalnızca CHP’li belediyelere operasyon yapılıyorsa, belediye başkanları tutuklu yargılanıyorsa, insanlar etkin pişmanlığa zorlanıyorsa, aileleriyle tehdit ediliyorsa, bu davalara 'siyasi değil' demek iktidarın kurduğu hukuksuz zemini kabullenmektir.

"Bunun adı tutarlılık değil"

'Dava açmıyorsa kabuldür' sözü de hukuken kabul edilemez. Ceza hukukunda ispat yükü suçlanan kişide değildir. Hiç kimse masumiyetini kanıtlamak zorunda bırakılamaz. Suç isnadında bulunan iddiasını kanıtlamak zorundadır. Hele ki itirafçı beyanlarının, baskı altında alınan ifadelerin, duyuma dayalı anlatımların ve siyasi operasyon dosyalarının tartışıldığı bir zeminde, 'dava açmadıysa kabul etmiştir' demek hukuk devleti mantığını tersine çevirmektir.

Bu anlayışa göre, iktidar bir kişiye iftira atacak, yargı dosyası açacak, medya eliyle itibarsızlaştıracak, sonra da o kişiye 'kendini akla' denilecek. Bu, masumiyet karinesi değil, siyasi linç düzenidir.

Kurultay sürecine ilişkin açıklamalar da aynı çelişkiyi taşımaktadır. 'Ben bu davanın tarafı değilim' denilirken mahkeme kararının siyasi sonucu kabullenilmektedir. 'Davayı ben açmadım' deniliyor, ama davanın yarattığı sonuç meşru görülüyor. Hem bilmiyorum diyeceksiniz, hem dosyanın tarafı değilim diyeceksiniz, hem de CHP’nin seçilmiş yönetimini şaibe, kirlilik ve arınma kavramlarıyla hedef alacaksınız. Bunun adı tutarlılık değildir.

"Bugün bize düşen görev..."

'Ben dokunulmazlığımın kaldırılmasını isterdim' sözü de Türkiye’nin yakın siyasi hafızası açısından son derece ağırdır. Bu yaklaşımın ne sonuçlar doğurduğunu Türkiye geçmişte yaşamıştır. Siyasallaşmış yargı düzeninde dokunulmazlıkların kaldırılması, hukuk önünde aklanma zemini yaratmaz, muhalefetin yargı eliyle tasfiye edilmesinin kapısını açar. Bugün aynı hatayı yeniden savunmak, siyasal basiretsizlikten öte bir meseledir.

Cumhuriyet Halk Partisi’nin ahlaki üstünlüğü, iktidarın iddianamelerine yaslanarak kendi yol arkadaşlarını suçlamakla korunmaz. Ahlaki üstünlük, masumiyet karinesini savunarak korunur. Ahlaki üstünlük, seçilmiş belediye başkanlarına, yöneticilere ve örgüte sahip çıkarak korunur.

Bugün bize düşen görev, iktidarın yargı operasyonlarına meşruiyet kazandırmak değildir. Görev, millet iradesine sahip çıkmak, seçilmişleri savunmak, hukuku ve demokrasiyi ayakta tutmaktır."

Türkiye genelindeki altyapı, maden ve enerji faaliyetlerinin aksamadan sürdürülebilmesi hedefiyle önemli adımlar atılıyor. Bu kapsamda Manisa, Çorum, Muğla ve Diyarbakır'da hayata geçirilecek enerji ve madencilik projeleri ile çeşitli illerde inşa edilecek enerji nakil hatları kapsamında bazı taşınmazlara yönelik acele kamulaştırma kararı alındı. Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararları, Resmi Gazete'de yayımlandı.

4 farklı şehirdeki taşınmazlar kamulaştırılacak

Resmi Gazete’de yer alan detaylara göre, bölgesel maden ve enerji üretim alanlarının genişletilmesi ve altyapısının güçlendirilmesi amaçlanıyor. Belirlenen şehirlerde kamu birimleri tarafından yürütülecek operasyonlar şu şekildedir:

Manisa: İl sınırlarında konumlanan 2025-İR-01 numaralı jeotermal kaynak işletme ruhsat sahasındaki Salihli JES 1-2-3 tesisinin elektrik üretim santraline kuyulardan sağlanan akışkanı nakledecek boru hattı kurulacak. Jeotermal elektrik enerjisi yatırım sürecinin kesintisiz devamı amacıyla belirlenen mülkler, Manisa Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından devralınacak.

Çorum: Sungurlu ilçesi sınırlarında inşa edilecek OSB RM/A doğal gaz dağıtım tesisinin yapım aşamaları için gerekli alanlar, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından kamulaştırma işlemine tabi tutulacak.

Muğla: Yatağan ile Menteşe ilçelerinde yer alan 4. grup maden (linyit, boksit) işletme ruhsatlı sahadaki üretim faaliyetlerinin sekteye uğramaması adına gereken bazı taşınmazlar, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) kontrolünde işleme alınacak.

Diyarbakır: Çınar ilçesinde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) petrol arama ruhsat sahasında faaliyete geçmesi planlanan Kazıktepe-3 kuyusunun lokasyon sahası ile ulaşım yolunun tamamlanması amacıyla mülkler yine MAPEG eliyle kamulaştırılacak.

Enerji nakil hatları kapsamında TEDAŞ ve TEİDAŞ devreye giriyor

Yayımlanan kararlar sadece üretim sahalarını değil, şebeke ve iletim hatlarını da kapsıyor. Elektrik şebekesinin güçlendirilmesi kapsamında geniş bir coğrafyada kamulaştırma adımları atılacak.

Afyonkarahisar, Karaman, Konya, Sivas, Yozgat ve Kırşehir genelinde planlanan çeşitli enerji nakil hattı projelerinin hayata geçirilmesi amacıyla, belirlenen rotalara denk gelen mülklerde elektrik dağıtım tesis yerleri mülkiyet olarak edinilecek. Hat emniyet sahaları ise irtifak hakkı kurulması yöntemiyle Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ) Genel Müdürlüğü tarafından işleme tabi tutulacak.

Yüksek gerilim iletim hatları yenileniyor ve inşa ediliyor

Bunun yanı sıra Türkiye Elektrik İletim AŞ'ye (TEİAŞ) ait "154 kV Alaşehir-Eşme Enerji İletim Hattı Projesi" ile "154 kV Merzifon-Samsun-1 (1. Devre) Enerji İletim Hattı Yenileme Projesi" için de düğmeye basıldı.

Söz konusu projelerin geçeceği güzergahlardaki mülklerin direk dikilecek alanları doğrudan mülkiyet şeklinde edinilecek. İletken salınım gabarisi mesafeleri ise irtifak hakkı tesis edilerek acele kamulaştırma kuralları çerçevesinde düzenlenecek.

Komisyon tarafından yapılan açıklamada, "NATO Zirvesi için hayvanlar toplatılamaz. Ankara Emniyeti, hayvanlardan elini çek" ifadelerine yer verildi.

"NATO Zirvesi için hayvanlar toplatılamaz"

Komisyonun açıklamasında şunlar kaydedildi:

"Ankara İl Emniyet Müdürlüğü, NATO Zirvesi için kamu kurumlarına gönderdiği yazıda zirve güzergâhında, havalimanlarında ve konaklama yerlerinde yaşayan köpeklerin toplatılmasını talep ediyor.

Savaş örgütü NATO’nun yeni katliam ve işgallerini planlayacağı zirve için kamusal yaşamı askıya alan, sınavları hukuksuzca erteleyen ve gençlerin barınma hakkını gasp eden Saray Rejimi, şimdi de zirve bahanesiyle Katliam Yasası’nı uygulamaya ve sokakta yaşayan hayvanların can güvenliğini ortadan kaldırmaya çalışıyor.

Emperyalist haydutların ülkemizde toplanıp dünyayı nasıl kana bulayacaklarını konuşacakları NATO Zirvesi’nin ve zirve hazırlığı adı altında gençlerin ve emekçilerin temel haklarını yok sayan, sırtını Katliam Yasası’na dayayarak sokakta yaşayan hayvanların özgürlüğünü tehdit eden işbirlikçi Saray Rejimi’nin karşısındayız.

Ankara İl Emniyet Müdürlüğü’nün hukuksuz talimatına karşı dayanışmayı büyütecek, hayvanları sokak sokak, mahalle mahalle savunmak için mücadeleyi sürdüreceğiz.

Dünyanın dört bir yanında savaşları körükleyen, halkları, hayvanları ve doğayı yıkıma sürükleyen politikaların baş faili NATO ve işbirlikçilerine karşı, insanların ve hayvanların eşitlik ve özgürlüğü için hep birlikte direneceğiz. NATO Zirvesi için hayvanlar toplatılamaz. Ankara Emniyeti, hayvanlardan elini çek."

Gazeteciler seğmenlerin gösterisi ile karşılandı

Belediye Başkanı Yıldızkaya “hoşgeldiniz” diyerek başladığı kısa konuşmasında Ankara’nın ilçesi Polatlı’nın hem insanlık hem de tarih açısından önemli bir yer olduğunu söyledi. Gordion Antik Kenti’nden söz ederek, 2023 yılında UNESCO Dünya Miras listesine alındığını belirten Yıldızkaya, böylece Gordion’un sadece kendilerinin değil, insanlığın ortak mirası olduğunu ifade etti. Bu değeri daha da ileriye taşımak için mücadele verdiklerini belirten Başkan Yıldızkaya, “Ülkemizde büyük bir tarih bilinci var. İnşallah sizler de ülkenizde burayı anlatır, tanıtırsınız. Ülkelerinizden misafirlerimizi bekleriz” diye konuştu.

Daha sonra seğmen ekibinin gösterisi ve toplu fotoğraf çekildi. Önünde fotoğraf çekilen bina, Sakarya Meydan Muharebesi’nin tarihi milli parkı içerisinde yer alan bir müzeydi.

Gordion kazı alanı gezildi

Sonrasında Gordion Kazısı Direktörü, Pensilvanya Üniversitesi’nden Brian Rose ve Emekli Albay Kadim Koç rehberliğinde önce kazı alanları ve tarihi Gordion kentinin kalıntılarının yer aldığı bölge gezildi.

Baharın renklerini taşıyan, tümülüslerin dikkat çektiği alanda onlarca leylek da göze çarptı. Kazı Direktörü Brian Rose, çok yağmur nedeniyle yuvaları suyla dolan yılan ve solucanların dışarı çıktığını, leyleklerin de onlarla beslendiğini anlattı.

Tümülüs’ün içi maden ocağı gibi

İki grup halinde yapılan gezilerde bir grup kazı alanını gezerken, diğer grup adeta maden ocağına girer gibi, dar koridorlardan geçerek Midas Tümülüsü’nü yine rehber eşliğinde gezdi. Tümülüsün içerisinde belli bölgeden sonra demir parmaklıklarla çevrili ve kilitli bölge dikkat çekici olup, ilerisinde de tıpkı maden ocağı gibi bölmeler ve üst üste tarihi odunlar dikkat çekiciydi.

Yöreye özgü yiyecek ikramı

Kazı yerleri ve müze gezilerinin ardından meydanda Polatlı Belediyesi tarafından yörenin özel yemeklerinden oluşan bir ikram yapıldı. Özellikle küçük kaselerde ikram edilen koyun yoğurdu gazeteciler tarafından çok beğenildi.

Anadolu Medeniyetleri Müzesi de gezildi

Gezinin son durağı ise hem Ankara hem Türkiye açısından çok önemli bir müze olan Anadolu Medeniyetleri Müzesi oldu. İçerisinde tadilat olduğu için büyük bölümü kapalı olan müzenin açık bölümleri, Gazeteciler Cemiyeti’nden Sibel Güven’in anlatımıyla gezildi.

Anadolu Medeniyetleri Müzesi gezisinin ardından, Gazeteciler Cemiyeti’nin ev sahipliğinde düzenlenen dört günlük etkinlik sona erdi. EFJ üyesi gazeteciler, etkinlik ve gezilerden memnun bir şekilde ülkelerine döndüler.

20 haziran cumartesi güncel gram altın ve çeyrek altın fiyatları

Piyasalardan alınan son verilere göre serbest piyasada işlem gören altın türlerinin güncel satış değerleri belirlendi. Yatırımcıların ve vatandaşların arama motorlarında sıklıkla araştırdığı temel altın kategorilerinde fiyatlama şu şekilde gerçekleşti:

Gram altın satış fiyatı: 6.204,69 TL

Çeyrek altın satış fiyatı: 9.927,51 TL

Yarım, tam ve cumhuriyet altını piyasasında son durum

Hafta sonunun ilk gününde büyük ölçekli altın yatırımı yapmayı planlayanların takip ettiği diğer ürünlerde de güncel satış rakamları netleşti. Cumartesi günü itibarıyla tam, yarım ve cumhuriyet altını piyasasında geçerli olan rakamlar şu değerler üzerinden işlem görüyor:

Yarım altın satış fiyatı: 19.792,96 TL

Tam altın satış fiyatı: 40.823,00 TL

Cumhuriyet altını satış fiyatı: 39.710,02 TL

Küresel piyasalarda gremse ve ons altın satış fiyatı

Uluslararası piyasaları doğrudan ilgilendiren ons değeri ile yüksek hacimli işlemlerin odağında yer alan gremse altında 20 Haziran Cumartesi gününe ait güncel satış listesi şu rakamları işaret ediyor:

Gremse altın satış fiyatı: 102.790,86 TL

Ons altın satış fiyatı: 4.155,55 dolar

İmamoğlu'nun YKS mesajı

"Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi" isimli sosyal medya hesabından yayımlanan video mesajda, şunlar kaydedildi:

"Sevgili gençler, yarın uzun bir maratonun sonunda gireceğiniz YKS'de hepinizin emeklerinin karşılığını almasını temenni ediyorum.

Bugün her ne kadar eğitim yoluyla daha iyi bir hayata kavuşma yolları tıkanmış gibi görünse de sizi temin ediyorum ki bu düzen kısa bir süre içerisinde değişecek.

Bu nedenle umudunuzu koruyun ve en iyi şekilde geleceğe hazırlanın. Önünüzde uzun yıllar var, gençliğiniz var ve birlikte yapacak çok işimiz var.

Düştüğü yerden kaldırılacak, dünya ile her alanda rekabet edecek bir ülke sizleri bekliyor. Hepinize sonsuz başarılar ve çok güzel bir gelecek diliyorum."

Sevgili gençler,

Önünüzde uzun yıllar var, gençliğiniz var. Ve birlikte yapacak çok işimiz var, düştüğü yerden kaldırılacak, dünya ile her alanda rekabet edecek bir ülke sizleri bekliyor.

Hepinize sonsuz başarılar ve çok güzel bir gelecek diliyorum. pic.twitter.com/RkbXseWZpL

— Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi (@CAOIletisim1) June 19, 2026

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Haziran'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 5 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslan “Erkek çocuklarının aşırı yüceltilmesi narsisistik kişilik özelliklerini artırabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, narsisizmi; empati yapma becerisinin düşük olması, kendisini daha yüksekte görme eğilimi, yüksek ego, yakın çevreyi yönetme ve kullanma isteği, çok başarılı ve çok zeki olduğuna inanma ve bunu sürekli duyma ihtiyacı olarak tanımladı.

Narsisizmin temeli çoğunlukla çocukluk yıllarına dayanıyor

Her çocuğun dünyaya farklı bir mizaçla geldiğini belirten Aslan, bazı çocukların daha dışa dönük, bazılarının ise daha çekingen olabildiğini söyledi. Çocuğun mizacının üzerine yetiştiği çevre, aldığı eğitim ve bulunduğu ortamların eklenmesiyle kişilik yapısının oluştuğunu ifade eden Aslan, kişiliğin 12-13 yaşlarında şekillenmeye başladığını, oturmasının ise 20’li yaşların ortalarına kadar sürebildiğini belirtti.

İnsanların var olan mizaçlarının üzerine hayatta kalma becerilerini stratejik olarak geliştirdikleri süreçte kişilik yapısının oluştuğunu vurgulayan Aslan, çocukluk dönemindeki yaşantıların narsisistik savunmaları tetikleyebileceğini söyledi

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin sürekli pohpohlanmak istediğini belirten Aslan, “Narsisizmi genellikle genç yaşlardan itibaren süregelen bir örüntü, bir patern olarak ifade ediyoruz. Bu yapı içinde kişi kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Karşısındaki insanın ihtiyaçlarına ve duygularına gerçek anlamda empati yapmıyor ya da empati yapıyormuş gibi davranıp yüzeysel bir yaklaşım sergiliyor. Sürekli kendi ihtiyaçlarını önceleyen bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.

İnsanların yaşamlarında bu özellikleri taşıyan bireylerle karşılaştıklarında yaşadıkları sorunları ifade etmek ve içlerini dökmek için sosyal medyayı kullandıklarını belirten Aslan, bu nedenle narsisizmle ilgili çok sayıda paylaşımın gündeme geldiğini söyledi.

Aşırı ezilen de aşırı pohpohlanan da narsisistik özellikler geliştirebilir

Çocukluk döneminde çok ezilen, zorbalığa uğrayan ya da değersiz hissettirilen bireylerin bununla baş etmek için kendilerini güçlü ve üstün göstermeye çalışabildiğini belirten Aslan, “Kötü ya da yetersiz hissettirmemek için çok sağlam ve güçlü görünmeye çalışmak, zamanla büyüklenmeci yani narsisistik mekanizmaları devreye sokabiliyor” dedi.

Bunun tam tersine sürekli övülen, hep alan, hep verilen, adeta cam fanus içinde büyütülen çocuklarda da narsisistik kişilik özelliklerinin gelişebildiğini belirten Aslan, “Çocuğa olduğundan çok daha akıllı, çok daha özel, çok daha yetenekli olduğu duygusunun sürekli verilmesi ilerleyen yıllarda narsisistik bir yapı oluşturabiliyor” diye konuştu.

Narsisistik bireyler büyük çöküşler yaşayabiliyor

Narsisistik özellikler taşıyan bireyler zaman zaman ağır depresif süreçler yaşayabiliyor. Özellikle uzun süren ve tedaviye dirençli depresyon vakalarının bir bölümünde narsisistik kişilik örüntüleri görülebiliyor.

Prof. Dr. Aslan dışarıdan güçlü ve özgüvenli görünen narsisistik yapının aslında kırılgan bir benlik algısı, yoğun onay ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve eleştiriye karşı aşırı hassasiyet barındırdığını belirtti. Aslan, sürekli takdir bekleme, başarısızlığı kabullenememe ve değersizlik hissini bastırmak için “üstün görünme” çabasının zamanla yalnızlık, öfke, tükenmişlik ve depresif belirtilere yol açabileceğini ifade etti.

Özellikle yaş ilerledikçe sosyal ilişkilerde yaşanan kırılmalar, statü kaybı, terk edilme ya da beklenen ilgiyi görememe gibi durumlar ağır depresif süreçleri tetikleyebiliyor.

Narsisizm özellikleri taşıyan bireyler yardım istemeyi zayıflık olarak görebildikleri için psikolojik destek süreçlerine de direnç gösterebiliyorlar.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, “Bu kişiler zaman zaman çok büyük çöküşler yaşayabiliyorlar. Çünkü kendi kurguladıkları dünya istedikleri gibi gitmediğinde dibe vurdukları dönemler olabiliyor. Genellikle de yardım almak için uzmana başvurdukları dönemler bu çöküş süreçleri oluyor. Kendilerini çok iyi hissettikleri, bulutların üzerinde olduklarını düşündükleri dönemlerde yardım alma ihtiyacı hissetmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerde sonradan gelişen narsisizm görülebiliyor

Programda bazı bireylerde narsisistik özelliklerin sonradan da gelişebileceği ifade edildi. Özellikle sahne sanatları gibi göz önünde olunan, popülerlik ve güçle beslenen mesleklerde bulunan bireylerin çevrelerinden sürekli yoğun ilgi ve övgü gördüklerini belirten Aslan, bunun zamanla “ikincil narsisizm” olarak tanımlanan bir davranış kalıbına dönüşebildiğini söyledi.

Aslan, “Bu kişilerle yakın ilişki kurulduğunda aslında özel hayatlarında tamamen farklı bir yapı görülebiliyor. Çünkü burada çocukluktan gelen bir yapıdan değil, sonradan oluşmuş bir davranış örüntüsünden söz ediyoruz” dedi.

Narsisizm erkeklerde daha sık görülüyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de narsisizmin erkeklerde daha sık görülmesi oldu. Erkek çocuklarının büyütülme biçiminin bu durum üzerinde etkili olabileceğini belirten Aslan, “Bazı anneler erkek çocuklarını aşırı yücelterek büyütebiliyor. Erkek oldukları için her şeye hakları varmış gibi davranıldığında bu durum bir patolojiye dönüşebiliyor” ifadelerini kullandı.

Bunun aksine kız çocuklarına daha baskıcı ve sınırlayıcı yaklaşımlar gösterilebildiğini belirten Aslan, toplumda erkekliğin güç üzerinden kışkırtılmasının narsisistik eğilimleri artırabildiğini söyledi. Kadınların zaman zaman erkek çocuklarını kendileri için bir güç unsuru olarak görebildiğini belirten Aslan, bunun erkek çocukları üzerinde de ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Güçlüye uyumlu, güçsüze baskıcı davranabiliyorlar

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin toplum içinde bu yönlerini kamufle edebildiklerini belirten Aslan, özellikle aile içinde daha baskıcı tutumlar sergileyebildiklerini söyledi.

Bu bireylerin kendilerinden güçlü gördükleri kişilere karşı daha uyumlu davranabildiğini ifade eden Aslan, kendilerinden güçsüz gördükleri kişilere karşı ise daha baskıcı, zaman zaman sadist ve zalimce tavırlar sergileyebildiklerini belirtti.

“İnsanları etiketlemek yerine iletişim kurmak gerekiyor”

Programda son olarak sosyal medyada sıkça kullanılan “narsist”, “borderline” gibi etiketlerin gelişigüzel kullanılmasının yanlış olduğuna dikkat çekildi. Özellikle eşler arasında yaşanan tartışma ve boşanma süreçlerinde kişilerin birbirlerini psikiyatrik tanılarla suçlamasının sağlıklı olmadığı vurgulandı.

Prof. Dr. Aslan, “İnsanlarla ve eşlerle sağlıklı iletişim kurabilmek için etiketleme yapmak yerine bize yapılan davranışları ve bunun bizde oluşturduğu duyguları konuşmak gerekiyor” dedi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Transfer dönemleri, Süper Lig’de sadece kadroları değil gündemi de değiştiriyor. Kulüplerin milyonlarca euro ödeyerek kadrosuna kattığı yıldızlar; hem rekabetin seviyesini yükseltiyor hem de tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu dosyada, en pahalı transferler Süper Lig tarihine geçen isimleri tek listede topladık. İşte Süper Lig en pahalı transferler sıralaması ve her bir hamlenin kısa hikâyesi…