Cumhurbaşkanlığı'nda düzenlenen Nüfus Politikaları Kurulu toplantısına başkanlık eden Yılmaz, nüfus artış hızı, doğurganlık oranı, çocuk bakım hizmetleri ve iş-aile yaşam dengesi başlıklarında değerlendirmelerde bulundu.

Doğurganlık hızı Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesinde

Türkiye'nin nüfusunun 2025 yılı sonunda 86 milyon 92 bine ulaştığını belirten Yılmaz, yıllık nüfus artış hızının binde 5 seviyesine gerilediğini söyledi.

Toplam doğurganlık hızının 1,42'ye düşerek Cumhuriyet tarihinin kayda geçen en düşük seviyesine indiğini belirten Yılmaz, 2017'de doğurganlık hızının 1,5'in altında olduğu il sayısının dört olduğunu, 2025'te ise bu sayının 59'a yükseldiğini ifade etti.

Yılmaz, yalnızca Şanlıurfa'nın üç çocuk ve üzerindeki doğurganlık hızına sahip olduğunu, 76 ilde ise doğurganlık hızının nüfusun kendini yenileme seviyesi olarak kabul edilen 2,1'in altında seyrettiğini kaydetti.

2100'de çocuk nüfusunun oranı yüzde 9,9'a düşebilir

Nüfustaki değişimin hane yapısına da yansıdığını belirten Yılmaz, tek çocuklu hanelerin arttığını, iki veya daha fazla çocuk bulunan hanelerin ise azaldığını söyledi.

TÜİK çalışmalarına göre mevcut eğilimin sürmesi halinde bugün yüzde 24,8 olan çocuk nüfusu oranının 2100 yılında yüzde 9,9'a kadar gerileyebileceğini belirten Yılmaz, ortanca yaşın da 34,9'a yükseldiğini ifade etti.

Yılmaz, yaşlı nüfus oranının yüzde 10 ve üzerine çıktığı il sayısının 62'ye ulaştığını belirterek, doğurganlıktaki düşüşün nedenlerinin doğru tespit edilmesi gerektiğini vurguladı.

Kadınların işgücüne katılımında yüzde 40 hedefi

Yılmaz, nüfus politikalarının yalnızca doğum oranlarını artırmaya yönelik olmadığını, ailelerin çocuklarını güvenli biçimde büyütebilmesi ve ebeveynlerin çalışma hayatından kopmaması için yeni bir ekosistem oluşturulmasının hedeflendiğini söyledi.

2025-2028 Ulusal İstihdam Stratejisi kapsamında kadınların işgücüne katılımı ve istihdam oranlarının artırılmasının temel politika alanlarından biri olduğunu belirten Yılmaz, şöyle konuştu:

"2028 yılında kadınların işgücüne katılımını yüzde 40'ın üzerine yükseltmeyi hedefliyoruz. Ancak bu hedefi yalnızca kadınları işgücü piyasasına kazandırmak şeklinde değerlendirmiyoruz. Kadınların çalışma hayatına katılımını sürdürülebilir hale getirecek koşulları da bununla birlikte oluşturuyoruz."

Analık izni 24 haftaya çıkarıldı

Yılmaz, aile ve iş yaşamının birlikte sürdürülebilmesi amacıyla hayata geçirilen uygulamaları da anlattı.

Analık izninin doğum öncesi 8, doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarıldığını belirten Yılmaz, babalara verilen mazeret izninin de tüm sektörlerde 10 güne yükseltildiğini söyledi.

Ebeveynlerin çalışma hayatından kopmadan çocuk bakım sorumluluklarını yerine getirebilmesi için kısmi süreli çalışma uygulamalarının hayata geçirildiğini kaydeden Yılmaz, çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılmasının da öncelikli başlıklardan biri olduğunu ifade etti.

Kamu kreşlerinde yeni düzenleme

Kamu kurumlarında çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması amacıyla kreşlerin tasarruf tedbirleri kapsamının dışında tutulduğunu belirten Yılmaz, çocuk bakım evi açılması için gereken asgari çocuk sayısının 50'den 30'a indirildiğini açıkladı.

Yılmaz, ihtiyaç halinde kamu kurumlarında 7 gün 24 saat esasına göre hizmet verebilecek çocuk bakım evlerinin açılmasının önünün açıldığını ve bakım evlerinin mekan standartlarının deprem güvenliği ölçütleriyle uyumlu hale getirildiğini söyledi.

Ayrıca 150 bağımsız bölümden fazla konut bulunan projelerde, 0-66 aylık çocuklar için gündüz bakım evi alanı ayrılmasının zorunlu hale getirildiğini belirtti.

Gençlere faizsiz kredi desteği

Aile ve Gençlik Fonu kapsamında 2026 itibarıyla 81 ilde gençlere faizsiz kredi desteği sağlandığını belirten Yılmaz, 18-25 yaş grubundaki gençlere 250 bin lira, 26-29 yaş grubundaki gençlere ise 200 bin lira kredi verildiğini söyledi.

Yılmaz, bugüne kadar yaklaşık 250 bin gence evlilik öncesi eğitim verildiğini, 186 bine yakın gence kredi ödemesi gerçekleştirildiğini açıkladı.

Bu kapsamda destek alan 16 bin 874 çiftin 17 bin 144 çocuğunun dünyaya geldiğini bildiren Yılmaz, 500 bin konutluk projede de gençler ve üç veya daha fazla çocuk sahibi aileler için özel kontenjan ayrıldığını ifade etti.

Sosyal medya ve oyun platformlarına çocuk düzenlemesi

Çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik adımların da sürdüğünü belirten Yılmaz, 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ sağlayıcılarının hizmet sunmasını yasaklayan düzenlemeyi hatırlattı.

Oyun platformları, oyun dağıtıcıları ve oyun geliştiricilerine yönelik yeni yükümlülükler getirildiğini söyleyen Yılmaz, oyunların yaşa uygun şekilde derecelendirilmesi ve ebeveyn onay mekanizmalarının oluşturulmasının zorunlu hale getirildiğini belirtti.

"Aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşım"

Yılmaz, nüfus politikalarının yalnızca merkezi yönetim tarafından değil, yerel yönetimler ve diğer kamu kurumları tarafından da gözetilmesi gerektiğini söyledi.

Kamu kurum ve kuruluşlarının aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı bir yaklaşımla hareket etmesini beklediklerini belirten Yılmaz, aile politikalarının diğer politika alanlarında da yatay bir öncelik olarak ele alınacağını ifade etti.

Türkiye'nin aile ve nüfus politikalarını uluslararası alana da taşıdığını belirten Yılmaz, İstanbul'da 26-27 Ekim tarihlerinde Uluslararası Aile ve Nüfus Konferansı düzenleneceğini açıkladı.

Havalimanındaki yük trafiği de yılın ilk 7 ayında 230 bin 452 tona ulaştı. Söz konusu rakama kargo, posta ve bagaj taşımaları dahil edildi.

Temmuzda 5,5 milyon yolcu taşındı

Antalya Havalimanı'nda temmuz ayında iç hatlarda 733 bin 437 yolcuya hizmet verildi. Aynı ay dış hat yolcu trafiği ise 4 milyon 822 bin 48 olarak gerçekleşti.

Böylece temmuz boyunca iç ve dış hatlarda hizmet verilen toplam yolcu sayısı 5 milyon 555 bin 485 oldu. Yolcu trafiğinin büyük bölümünü dış hatlardan gelen ve giden yolcular oluşturdu.

Uçak trafiği 30 bin 828'e ulaştı

Temmuz ayında Antalya Havalimanı'ndaki uçak hareketliliği de yüksek seviyede gerçekleşti. İç hatlarda 4 bin 134, dış hatlarda ise 26 bin 694 uçak iniş ve kalkış yaptı.

Böylece temmuz ayındaki toplam uçak trafiği 30 bin 828 olarak kayıtlara geçti. Havalimanında aynı ay gerçekleştirilen yük taşımacılığı ise 66 bin 18 ton oldu.

7 ayda 230 bin tonun üzerinde yük taşındı

Yılın ocak-temmuz döneminde Antalya Havalimanı'nda gerçekleşen toplam uçak trafiği 113 bin 664'e ulaştı. Bu dönemde taşınan toplam yük miktarı ise 230 bin 452 ton olarak açıklandı.

Antalya Havalimanı'nın 7 aylık yolcu trafiği 19 milyon 209 bin 979 olurken, iç ve dış hatlardaki hareketlilik havalimanının toplam yolcu trafiğinde önemli bir pay oluşturdu.

Ölüdeniz Avrupa'nın en değerli plajları arasında

Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası (FTSO) tarafından yapılan açıklamada, CV Villas'ın araştırmasında Ölüdeniz'in Türkiye'yi temsil eden tek plaj olduğu belirtildi. Araştırmada Fethiye'deki Ölüdeniz'in Avrupa'nın en değerli 4. plajı olarak sıralandığı aktarıldı.

Ölüdeniz'in doğal güzellikleri, turkuaz renkli denizi ve coğrafi özellikleriyle Türk turizminin uluslararası alandaki önemli temsil noktalarından biri olduğu ifade edildi. FTSO, araştırmanın bölgenin küresel ölçekteki ekonomik ve marka değerine ilişkin sonuç ortaya koyduğunu bildirdi.

Fethiye ve Ölüdeniz için turizm çalışmaları

FTSO açıklamasında, Fethiye'nin turizm potansiyelinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğü kaydedildi. Odanın bölgenin marka değerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla çalışmalar yürüttüğü belirtildi.

Açıklamada, Fethiye'nin dünya turizmindeki konumunun geliştirilmesine yönelik çalışmaların da devam ettiği ifade edildi. Ölüdeniz ve Fethiye'nin küresel ölçekte sahip olduğu değerin korunması hedefler arasında gösterildi.

Ölüdeniz'in marka değeri ve sürdürülebilir turizm vurgusu

FTSO tarafından yapılan değerlendirmede, Ölüdeniz ve Fethiye'nin uluslararası ölçekteki gücünün sürdürülebilir hale getirilmesinin önemine dikkat çekildi. Bölgenin doğal yapısının korunmasıyla birlikte nitelikli büyümenin sağlanmasının öncelikli hedef olduğu bildirildi.

Ölüdeniz'in CV Villas araştırmasında Avrupa'nın en değerli 4. plajı olarak gösterilmesiyle birlikte, Fethiye'nin uluslararası turizm alanındaki yeri de açıklamada öne çıkarıldı.

Tepeören Mahallesi Gülsultan Sokak'ta yürütülen kanalizasyon çalışmaları sırasında toprak kayması yaşandı.

Olayın bildirilmesinin ardından bölgeye itfaiye ve sağlık ekipleri yönlendirildi.

Gövdesinin yarısına kadar toprak altında kaldığı belirtilen işçinin kurtarılması için itfaiye ekiplerinin çalışmaları devam ediyor.

CHP Çorum İl Kadın Kolları Başkanlığı’na dört gün önce atanan Özlem Özşahin, partisinin yasaya verdiği destek nedeniyle görevinden istifa ettiğini açıkladı.

“CHP’de siyaset yapma şansım yok”

Özlem Özşahin, istifa kararının gerekçesini sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla duyurdu.

CHP çatısı altında siyaset yapmasının artık mümkün olmadığını belirten Özşahin, partisinin “çerçeve yasa” teklifine verdiği desteği eleştirdi.

Özşahin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Çerçeve yasaya evet oyu veren CHP’de siyaset yapma şansım yoktur. Millete rağmen siyaset olmaz. Bu sebeple Çorum İl Kadın Kolları Başkanlığından istifa ediyorum.”

“Çerçeve yasa” Meclis’te kabul edilmişti

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin çağrısıyla başlayan ve iktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı süreç kapsamında hazırlanan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”, TBMM Genel Kurulu’nda dün kabul edildi.

12 maddelik teklif, yaklaşık 12 saat süren görüşmelerin ardından 467 milletvekilinin “evet” oyuyla yasalaştı.

Yasanın kabul edilmesinin ardından CHP içinde de parti yönetiminin tutumuna yönelik eleştiriler sürerken, Özşahin’in istifası “çerçeve yasa” gerekçeli ilk istifa olarak gündeme geldi.

Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ÖSYM Yayınları tarafından hazırlanan eserin kurumun geçmişine ilişkin kapsamlı bir çalışma niteliği taşıdığını belirtti. Kitapta, üniversitelere öğrenci kabulünde kullanılan modellerin tarihsel süreç içerisindeki değişimi ile ÖSYM'nin kuruluş ve gelişim aşamalarının ele alındığı bildirildi.

Üniversiteye öğrenci alım modelleri incelendi

"ÖSYM ve Merkezi Sınavlar Tarihi" kitabında Türkiye'de üniversiteye öğrenci kabulünde uygulanan yöntemlerin geçirdiği değişimlere yer verildi. Çalışmada ayrıca merkezi sınavların gelişim süreci ve bu alanda görev yapan kurumların geçirdiği dönüşümün ele alındığı aktarıldı.

ÖSYM'nin 50 yılı geride bırakan geçmişinin de çalışmada kayıt altına alındığı belirtildi. Kitabın, kurumun kuruluşundan itibaren yaşanan gelişmeleri gelecek dönemlere aktarmayı amaçlayan bir kurumsal hafıza çalışması olarak hazırlandığı ifade edildi.

Ersoy'dan çalışmaya katkı sunanlara teşekkür

ÖSYM Başkanı Bayram Ali Ersoy, kitabın hazırlanmasında emeği bulunan isimlere teşekkür etti. Ersoy, çalışmanın kurumun tarihine katkı sağlayan yöneticiler ve çalışanlara ithaf edildiğini belirtti.

Ersoy, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Üniversiteye öğrenci alım modelleri ve gelişim süreçlerinin incelendiği, ÖSYM'nin tarihçesinin kaleme alındığı, kurumsal hafıza niteliğindeki 'ÖSYM ve Merkezi Sınavlar Tarihi' isimli çalışmamız yayımlandı. ÖSYM Yayınları tarafından basılan bu kıymetli kitabı, 50. yılını geride bırakan ÖSYM'nin kuruluşuna ve gelişim sürecine katkı sağlayan tüm idarecilerimize ve emektarlarımıza saygıyla ithaf ediyorum. Prof. Dr. Alim Arlı hocamız başta olmak üzere, kitabın hazırlanmasında emeği geçen herkese çok teşekkür ederim. Hayırlı olsun."

APIG tarafından yapılan açıklamada, Google'ın arama motorunda kullanıma sunduğu yapay zeka destekli özetlerin kullanıcıların internet üzerindeki arama alışkanlıklarını değiştirdiği belirtildi.

Kuruluş, kullanıcıların aradıkları bilgilere doğrudan haber sitelerine girmeden ulaşabilmesinin basın kuruluşlarının dijital erişimini etkilediğini savundu.

Basın kuruluşları görünürlük ve gelir kaybına karşı çıkıyor

Fransız medya kuruluşlarının başvurusunda, yapay zeka özetlerinin haber kaynaklarına doğrudan erişimi azaltmasına dikkat çekildi. Kullanıcıların arama sonuçlarında karşılarına çıkan özetlerle yetinmesi, haber sitelerine yapılan ziyaretlerin azalmasına neden olabiliyor.

APIG'nin temsil ettiği basın kuruluşları, dijital ortamda haber içeriklerinin görünürlüğünü korumak ve buna bağlı gelir kaynaklarının devamlılığını sağlamak istiyor. Bu kapsamda kuruluşlar, yapay zeka destekli arama sistemlerinin basın sektörü üzerindeki etkilerinin incelenmesini talep ediyor.

Yapay zeka arama alışkanlıklarını değiştiriyor

Yapay zeka teknolojilerinin arama motorlarına daha fazla dahil edilmesi, kullanıcıların bilgiye ulaşma biçiminde de değişikliğe yol açıyor.

Geleneksel arama yönteminde kullanıcıların sonuç sayfalarındaki bağlantılara tıklayarak ilgili internet sitesine ulaşması gerekirken, yapay zeka destekli sistemler bilgileri doğrudan arama ekranında özetleyebiliyor.

Bu durum, özellikle haber ve medya kuruluşlarının internet sitelerine yönelen kullanıcı sayısında düşüş yaşanmasına neden olabiliyor. Fransız basın kuruluşlarının rekabet kurumuna yaptığı başvuru da yapay zeka tarafından hazırlanan arama özetlerinin medya sektöründeki görünürlük ve gelirler üzerindeki etkisine odaklanıyor.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, yasanın kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'a özel olarak hazırlanan bir tablo gönderdi. Tabloda TBMM binasının kabartma tasviri ile Meclis amblemi yer aldı.

Klasik motiflerin kullanıldığı eserin üzerinde "Birliğin Gücü, Milli İradenin Kararı" ifadesi bulunuyor. Tablonun alt kısmındaki plakette ise "Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş'a tebrik ve teşekkürlerimi saygılarımla sunarım" sözleriyle birlikte "10.08.2026" tarihi yer alıyor.

Bahçeli'nin tabloyu, Kurtulmuş'un özellikle yeni "çözüm süreci" kapsamında yürüttüğü çalışmalara yönelik takdir ve teşekkür amacıyla verdiği bildirildi.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un da Bahçeli'yi telefonla aradığı ve tablo hediyesi ile "Terörsüz Türkiye" sürecine yönelik desteği nedeniyle teşekkürlerini ilettiği aktarıldı.

Kazanın ardından sosyal medyada Deniz Seki'nin balkondan düştüğüne ilişkin iddialar gündeme geldi. Ancak sanatçının sosyal medya hesabından yapılan açıklamada bu iddiaların gerçeği yansıtmadığı belirtildi. Açıklamaya göre Seki, evinde kaygan zeminde ayağının kayması sonucu düştü.

Sanatçının sağlık durumuyla ilgili açıklamanın ardından hayranları da Seki'nin geçirdiği kazanın nasıl gerçekleştiğini ve ameliyat sonrası durumunu araştırmaya başladı.

Deniz Seki düştü mü, ne oldu?

Deniz Seki'nin geçirdiği kazanın konserinin ardından evinde meydana geldiği belirtildi. Sanatçı, evinde kedilerine ve köpeklerine mama verdiği sırada kaygan zeminde ayağının kayması sonucu düştü.

Kazanın ardından evde bulunan çalışma arkadaşlarının Seki'yi ambulansla hastaneye götürdüğü aktarıldı. Hastanede yapılan ilk kontrollerin ardından sanatçının leğen kemiği ve omurgasında zedelenme tespit edildi.

Yaşanan kaza nedeniyle Seki'nin sağlık durumu yakından takip edilirken, tedavi sürecinin hastanede sürdüğü bildirildi.

Deniz Seki balkondan mı düştü?

Kaza sonrası sosyal medya platformlarında ve bazı haberlerde Deniz Seki'nin balkondan düştüğü yönünde iddialar ortaya çıktı. Ancak sanatçının hesabından paylaşılan açıklamada bu iddialar açık şekilde yalanlandı.

Yapılan açıklamaya göre olayın balkonla ilgisi bulunmuyor. Seki'nin kendi evinde, kaygan zeminde ayağının kayması nedeniyle düştüğü belirtildi.

Açıklamada özellikle kamuoyunda oluşan yanlış bilginin düzeltilmek istendiği ifade edildi. Böylece sosyal medyada yayılan balkon iddiasının sanatçının ekibi tarafından doğrulanmadığı netleşti.

Deniz Seki ameliyat mı oldu?

Deniz Seki, kaza sonrasında hastanede yapılan kontrollerin ardından ameliyata alındı. Açıklamada, leğen kemiği ve omurgasında zedelenme tespit edilmesi üzerine kısa süre içerisinde operasyon gerçekleştirildiği belirtildi.

Sanatçının ekibinden yapılan açıklamada ameliyatın başarılı geçtiği ve Seki'nin sağlık durumunun iyi olduğu bildirildi. Operasyonun ardından dinlenmeye çekilen sanatçının doktorlar tarafından yakından takip edildiği aktarıldı.

Seki'nin tedavi sürecinin ne kadar devam edeceğine ilişkin ise açıklamada ayrıntılı bir süre verilmedi.

Deniz Seki sağlık durumu nasıl?

Kaza sonrası en çok araştırılan konulardan biri de Deniz Seki'nin sağlık durumu oldu. Sanatçının sosyal medya hesabından yapılan açıklamaya göre operasyonun ardından sağlık durumunun iyi olduğu bildirildi.

Açıklamada Seki'nin dinlendiği ve doktorları tarafından takip edildiği belirtildi. Böylece sanatçının ameliyat sonrasındaki genel sağlık durumuna ilişkin kamuoyuna olumlu bilgi verildi.

Deniz Seki'nin ekibi ayrıca sanatçı için geçmiş olsun dileklerini ileten ve sağlık durumunu soran kişilere teşekkür etti.

Deniz Seki'nin kazası nasıl gerçekleşti?

Sanatçının hesabından yapılan açıklamada kazanın konser sonrasında meydana geldiği belirtildi. Seki'nin evine döndükten sonra kedilerine ve köpeklerine mama vermek istediği sırada kaygan zeminde ayağının kaydığı aktarıldı.

Düşmenin ardından evde bulunan çalışma arkadaşları duruma müdahale ederek ambulans çağırdı. Seki daha sonra hastaneye götürüldü.

Hastanede yapılan kontroller sonucunda leğen kemiği ve omurgasında zedelenme belirlendi. Bunun üzerine sanatçı ameliyata alındı.

Deniz Seki ne zaman sahnelere dönecek?

Deniz Seki'nin sahnelere dönüş tarihiyle ilgili henüz net bir tarih paylaşılmadı. Sanatçının ekibi, önceliğin tedavi ve dinlenme süreci olduğunu belirtti.

Yapılan açıklamada Seki'nin bir süre dinlenmesinin ardından yeniden sahneye çıkmasının planlandığı ifade edildi. Ancak dönüşün ne zaman gerçekleşeceği, doktorların değerlendirmesi ve iyileşme sürecine bağlı olacak.

Bu nedenle şu aşamada belirli bir konser tarihi üzerinden kesin bir dönüş takvimi vermek mümkün değil.

Deniz Seki hakkında son durum

Deniz Seki'nin geçirdiği kaza sonrasında hastaneye kaldırıldığı ve ameliyat edildiği doğrulandı. Sanatçının ekibinden yapılan açıklamaya göre operasyon başarılı geçti ve Seki'nin genel sağlık durumu iyi.

Kazanın balkondan düşme sonucu gerçekleştiğine yönelik sosyal medya iddiaları ise sanatçının hesabından yapılan açıklamayla yalanlandı. Açıklamaya göre kaza, evde kaygan zeminde ayağın kayması sonucu meydana geldi.

Sanatçının bir süre dinlenmesi ve doktor kontrolünde tutulması beklenirken, sahnelere dönüş tarihiyle ilgili henüz kesin bir bilgi paylaşılmadı.

11 Ağustos Salı günü itibarıyla motorin fiyatlarında yeni bir zam ya da indirim bulunmuyor. Buna karşılık benzinin litre fiyatına 1,56 TL zam geldi. Böylece akaryakıt istasyonlarındaki güncel fiyatlar şehir ve dağıtım bölgesine göre farklı seviyelerde oluştu.

Akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde Brent petrol başta olmak üzere küresel petrol piyasasındaki gelişmeler, döviz kuru ve vergiler gibi çeşitli unsurlar etkili oluyor. Son dönemde petrol fiyatlarında yaşanan hareketlilik de Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarının yakından takip edilmesine neden oluyor.

Motorine zam geldi mi?

11 Ağustos 2026 itibarıyla motorine zam yapılmadı. Motorin grubunda bugün için açıklanan yeni bir fiyat artışı veya indirim bulunmuyor.

Araç sahiplerinin günlük olarak takip ettiği mazot fiyatında herhangi bir değişiklik yaşanmazken, akaryakıt piyasasındaki hareketlilik benzin tarafında görüldü. Bu nedenle “mazot zam geldi mi?” sorusunun 11 Ağustos itibarıyla yanıtı hayır oldu.

Motorin fiyatlarının mevcut seviyesini korumasına karşın petrol piyasasındaki gelişmelerin önümüzdeki günlerde akaryakıt fiyatlarına yansıyıp yansımayacağı takip edilecek.

Özellikle Brent petrol fiyatındaki değişimler, Türkiye'de akaryakıt ürünlerinin fiyatlandırılması açısından önemli göstergeler arasında yer alıyor. Bu nedenle motorin kullanan sürücüler de yeni bir fiyat değişikliği olup olmadığını yakından izliyor.

Benzine zam geldi mi?

11 Ağustos Salı günü itibarıyla benzinin litre fiyatında 1,56 TL artış gerçekleşti. Böylece benzin kullanan araç sahiplerinin depolarını doldurmak için ödeyeceği tutar yükseldi.

Benzindeki fiyat artışı sonrasında akaryakıt istasyonlarında litre fiyatları şehir ve yakıt dağıtım bölgesine göre farklılık gösteriyor. İstanbul'un Avrupa ve Anadolu yakalarında dahi aynı ürün için farklı fiyatlar görülebiliyor.

Bu nedenle araç sahiplerinin yalnızca Türkiye genelindeki ortalama fiyatlara değil, bulundukları şehirdeki ve mümkünse yakınlarındaki istasyonların güncel fiyatlarına bakması gerekiyor.

Benzin motorin zam durumu nasıl?

11 Ağustos itibarıyla benzin motorin zam gelişmeleri aynı yönde gerçekleşmedi. Benzin fiyatında 1,56 TL'lik artış yaşanırken motorin fiyatında yeni bir değişiklik uygulanmadı.

Bu durum, akaryakıt ürünlerinin fiyatlarının her zaman aynı anda ve aynı oranda değişmediğini de gösteriyor. Benzin ve motorin farklı ürünler olduğu için fiyat hareketleri ayrı ayrı takip ediliyor.

Dolayısıyla “benzine zam geldiyse motorine de zam geldi” şeklinde bir değerlendirme yapmak doğru değil. 11 Ağustos 2026 itibarıyla motorin fiyatı önceki seviyesinde kalırken benzin fiyatı yükseldi.

11 Ağustos 2026 İstanbul akaryakıt fiyatları

İstanbul'da akaryakıt fiyatları Avrupa ve Anadolu yakasına göre farklılık gösteriyor. 11 Ağustos itibarıyla litre fiyatları şöyle:

İstanbul Avrupa Yakası

• Benzin: 69,92 TL

• Motorin: 80,07 TL

• LPG: 33,79 TL

İstanbul Anadolu Yakası

• Benzin: 69,77 TL

• Motorin: 79,93 TL

• LPG: 33,19 TL

İki yakadaki fiyatlar karşılaştırıldığında motorin ve LPG tarafında küçük fiyat farklılıkları bulunuyor. Benzin fiyatı da Anadolu Yakası'nda Avrupa Yakası'na göre daha düşük seviyede.

İstanbul'da araç sahiplerinin ödeyeceği tutar, istasyonun bulunduğu konum ve uygulanan satış fiyatına göre değişebiliyor. Bu nedenle verilen rakamlar şehir genelindeki güncel fiyat seviyelerini gösterirken istasyon bazında farklılık oluşması mümkün.

Ankara'da benzin ve motorin fiyatları ne kadar?

Başkent Ankara'da 11 Ağustos 2026 itibarıyla benzin, motorin ve LPG fiyatları şu seviyelerde bulunuyor:

• Benzin: 70,89 TL

• Motorin: 81,19 TL

• LPG: 33,89 TL

Ankara'da motorin litre fiyatı 81 TL'nin üzerinde bulunurken benzin fiyatı 70 TL seviyesinin üzerinde. Motorin tarafında yeni bir zam uygulanmaması nedeniyle söz konusu fiyatlar mevcut seviyesini koruyor.

Benzindeki 1,56 TL'lik artış ise özellikle yüksek kilometre yapan ve benzinli araç kullanan sürücülerin yakıt maliyetini doğrudan etkiliyor.

İzmir akaryakıt fiyatları ne kadar?

İzmir'de de 11 Ağustos itibarıyla akaryakıt fiyatları İstanbul ve Ankara'dan farklı seviyelerde bulunuyor.

Güncel litre fiyatları şöyle:

• Benzin: 71,17 TL

• Motorin: 81,46 TL

• LPG: 33,79 TL

İzmir'de motorin litre fiyatı 81 TL'nin üzerinde seyrediyor. Benzin fiyatı ise 71,17 TL olarak uygulanıyor.

Şehirler arasındaki fiyat farklarının oluşmasında akaryakıt dağıtım maliyetleri, bölgesel fiyatlandırma ve istasyonların satış politikaları gibi unsurlar etkili olabiliyor.

Brent petrol fiyatlarında son durum

Akaryakıt fiyatlarının gelecekteki seyri açısından Brent petrol piyasasındaki hareketlilik önemini koruyor. Verilen piyasa verilerine göre Brent petrolün varil fiyatı ABD-İran savaşı öncesindeki yaklaşık 70 dolarlık seviyeden yükselerek geçen haftayı 83,55 dolardan tamamladı.

11 Ağustos sabahı saat 07.52 itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı 87,68 dolar seviyesine ulaştı.

Petrol fiyatlarında yaşanan bu yükseliş, küresel arz koşullarına ilişkin endişelerin devam ettiğini gösterirken Türkiye'deki akaryakıt fiyatları da piyasadaki gelişmeler açısından yakından izleniyor.

Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin belirsizliklerin küresel petrol arzına yönelik endişeleri artırması da piyasadaki fiyat hareketliliğinde öne çıkan başlıklardan biri olarak değerlendiriliyor.

Akaryakıt fiyatları neden değişiyor?

Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları tek bir faktöre bağlı olarak belirlenmiyor. Uluslararası petrol fiyatları, döviz kuru, vergiler ve ürün fiyatlarındaki değişimler pompa fiyatlarına yansıyabiliyor.

Özellikle Brent petrol fiyatında yaşanan yükselişler, uygun piyasa koşulları oluştuğunda yurt içindeki akaryakıt fiyatlarında da artış baskısı oluşturabiliyor. Tersi durumda ise petrol fiyatlarındaki düşüşler indirim ihtimalini gündeme getirebiliyor.

Ancak petrol fiyatındaki her hareketin aynı gün pompa fiyatına yansıması gerekmiyor. Fiyat değişikliklerinin zamanı ve miktarı piyasa koşullarına bağlı olarak farklılık gösterebiliyor.

Bu nedenle araç sahiplerinin “motorin zam” veya indirim haberlerini değerlendirirken açıklanan güncel fiyatları takip etmesi gerekiyor.

11 Ağustos güncel akaryakıt fiyatları

11 Ağustos 2026 itibarıyla İstanbul, Ankara ve İzmir'deki litre fiyatları şöyle:

Bu fiyatlara göre 11 Ağustos'ta motorin tarafında yeni bir artış bulunmuyor. Benzin ise bir önceki fiyat seviyesine kıyasla 1,56 TL zamlı olarak satılıyor.

Motorin fiyatında yeni zam olacak mı?

11 Ağustos 2026 itibarıyla motorin için açıklanmış yeni bir zam bulunmuyor. Bu nedenle bugün açısından motorine zam beklentisini doğrulayan bir fiyat değişikliği söz konusu değil.

Bununla birlikte akaryakıt fiyatları uluslararası petrol piyasasındaki gelişmelere ve diğer maliyet unsurlarına bağlı olarak değişebildiğinden, ilerleyen günlerde yeni bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı piyasa koşullarına göre belli olacak.

Araç sahipleri için mevcut durumda öne çıkan gelişme motorinden ziyade benzin fiyatındaki 1,56 TL'lik artış. Güncel fiyatların istasyon bazında değişebileceği de göz önünde bulundurulmalı.

11 Ağustos 2026 itibarıyla öne çıkan akaryakıt fiyatları:

• Motorinde yeni zam veya indirim yok.

• Benzinin litre fiyatına 1,56 TL zam geldi.

• İstanbul Avrupa Yakası'nda motorin 80,07 TL.

• İstanbul Anadolu Yakası'nda motorin 79,93 TL.

• Ankara'da motorin 81,19 TL.

• İzmir'de motorin 81,46 TL.

• Brent petrolün varili 87,68 dolar seviyesinde bulunuyor.

Akaryakıt fiyatlarında yeni bir değişiklik olması halinde benzin, motorin ve LPG fiyatlarının şehir bazında yeniden şekillenmesi bekleniyor.

Yetkililer tarafından 660 resmi gözlem noktası belirlenirken, 35 binden fazla güvenlik görevlisinin sahada görev yapması planlanıyor.

Tam Güneş tutulması İspanya’dan izlenebilecek

Ay’ın Güneş’in önünden geçerek Güneş diskinin tamamını kapatacağı tam tutulma, Grönland, İzlanda, kuzey Rusya, İspanya ve Portekiz’in kuzeybatısındaki küçük bir bölümden izlenebilecek.

İspanya Ulusal Coğrafya Enstitüsü’ne (IGN) göre tutulma kuşağı ülkeyi batıdan doğuya geçecek. A Coruna, Oviedo, Leon, Bilbao, Zaragoza ve Valencia gibi çok sayıda kentten tam tutulmanın izlenebilmesi bekleniyor.

Tam tutulma İspanya’da gün batımına yakın gerçekleşecek.

6 milyon ziyaretçi bekleniyor

İspanyol yetkililer, tutulmayı izlemek isteyen yaklaşık 6 milyon kişinin gözlem güzergahındaki bölgelere yönelmesini bekliyor.

Bölgesel yönetimler tarafından 660 resmi gözlem alanının yanı sıra otopark ve kamp bölgeleri oluşturuldu.

İçişleri Bakanlığı ise 35 binden fazla güvenlik görevlisinin tutulma sırasında sahada görev yapacağını açıkladı.

Orman yangını riski yüksek

Tutulma öncesinde güvenlik planlarının önemli başlıklarından birini orman yangını riski oluşturuyor.

İspanya Meteoroloji Kurumu (AEMET), tutulmanın gerçekleşeceği gün bazı bölgelerde sıcaklıkların 40 dereceye kadar çıkabileceğini ve orman yangını riskinin “yüksek” veya “çok yüksek” seviyede bulunduğunu bildirdi.

İspanya İçişleri Bakanlığı Sivil Koruma ve Acil Durumlar Genel Sekreteri Virginia Barcones, yaz boyunca ülkede yaşanan büyük yangınlara dikkat çekerek kıvılcım oluşturabilecek faaliyetlerin sınırlandırılması gerektiğini belirtti.

Orman Teknik Mühendisleri Birliği Genel Sekreteri Raul de la Calle de tutulmanın, ülkede istatistiksel olarak en fazla orman yangınının görüldüğü haftaya denk geldiğine dikkat çekti.

Yangın riski nedeniyle bazı yerel yönetimler planlanan etkinlikleri iptal ederken, hassas doğal alanlarda da ek kısıtlamalara gidildi.

Türkiye’den izlenemeyecek

NASA'nın verilerine göre tam tutulma kuşağının dışında ABD'nin kuzey kesimleri, Kanada’nın büyük bölümü, Avrupa’nın önemli bir kısmı ve Kuzeybatı Afrika’da parçalı Güneş tutulması görülebilecek.

Londra, Paris, Berlin ve Milano gibi kentlerde Güneş’in bir bölümünün Ay tarafından örtülmesi bekleniyor.

Türkiye ise 12 Ağustos’taki Güneş tutulmasının görünürlük alanının dışında kalıyor. Bu nedenle tutulma Türkiye’den ne tam ne de parçalı olarak izlenebilecek.

Şile Belediyesi soruşturmasında 36 kişi tutuklandı

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “irtikap”, “rüşvet” ve “ihaleye fesat karıştırma” suçlamalarıyla yürütülen soruşturma kapsamında Şile Belediyesi’ne üç ayrı operasyon düzenlendi.

Şile Belediye Başkanı Özgür Kabadayı ile 4 belediye yöneticisi, CHP’li belediyelere yönelik operasyonlar kapsamında 14 Temmuz 2025’te tutuklandı.

Soruşturmanın ikinci dalgası 23 Aralık 2025’te gerçekleştirildi. Bu operasyonda gözaltına alınan 22 kişiden 15’i tutuklandı.

Üçüncü dalgada ise 17 kişi gözaltına alındı. Bu kişilerden 13’ü 30 Haziran’da tutuklandı.

Böylece soruşturma kapsamında tutuklananların sayısı 36’ya ulaştı.

İddianame ilk tutuklamalardan 13 ay sonra hazırlandı

Şile Belediyesi soruşturmasına ilişkin 53 sanıklı iddianame, ilk tutuklamaların gerçekleşmesinden yaklaşık 13 ay sonra hazırlandı.

İstanbul Anadolu 27. Ağır Ceza Mahkemesi, savcılık tarafından hazırlanan iddianameyi kabul etti.

İddianamede sanıklar hakkında farklı hapis cezaları talep edilirken, bazı kişiler hakkında ise soruşturma kapsamında yöneltilen suçlamalar açısından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildi.

Özgür Kabadayı’ya “örgüt liderliği” suçlaması

İddianamede Şile Belediye Başkanı Özgür Kabadayı hakkında “örgüt liderliği” suçlaması yöneltildi.

Berna Avcı, Oğuz Kaçmaz ve Tuncay Tolga Özçakmak ise “örgüt yöneticiliği” ile suçlandı.

Diğer sanıklar hakkında ise soruşturma kapsamında farklı suçlamalar yöneltildi ve değişik sürelerde hapis cezaları talep edildi.

16 kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı

İddianamede 16 kişi hakkında ise atılı suçlardan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildi.

Bu isimler Hürriyet Bahadır Tanoğlu, Abdulhamit Kanmaz, Ali Şaban Seydioğlu, Arif Sevik, Aytaç Köse, Berkant Acil, Cavit Kakşa, Gözde Şenyurt, Hasret Devrim Çulha, Haşim Taş, Hüseyin Ümit Çeray, İlyas Keleş, Mehmet Sait Köse, Orkut Kakşa, Serbülend Danış ve Tunahan Eren olarak sıralandı.

Soruşturma üç operasyonla genişletilmişti

Şile Belediyesi’ne yönelik soruşturma kapsamında düzenlenen üç operasyonla birlikte dosyadaki tutuklu sayısı 36’ya yükselmişti.

İlk operasyonun ardından ikinci ve üçüncü dalgaların düzenlenmesiyle soruşturmanın kapsamı genişledi. Hazırlanan 53 sanıklı iddianamenin İstanbul Anadolu 27. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilmesiyle birlikte dosya yargılama aşamasına taşındı.

Açıklamada, Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 23. maddesinin 2. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır" düzenlemesinin Anayasa'ya aykırı olduğu yönündeki başvurunun Anayasa Mahkemesi tarafından reddedildiği aktarıldı.

EŞİK, Anayasa Mahkemesi kararını eleştirdi

EŞİK, kararın kadınlar açısından cinsiyet ayrımcılığı oluşturduğu gerekçesiyle yapılan başvurunun İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Anayasa Mahkemesi'ne taşındığını belirtti. Başvurunun Avukat Gülbahar Yılmaz ve eşi Avukat Ömer Çakıröz tarafından yapıldığı ifade edildi.

Platform, Anayasa Mahkemesi'nin kararında eşitlik ilkesinin yeterince ele alınmadığını ileri sürdü. EŞİK, mahkemenin söz konusu düzenlemeyi nüfus kayıt sisteminin işleyişine ilişkin teknik bir düzenleme olarak değerlendirdiğini savundu.

Açıklamada, "evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır" hükmünün erkek üzerinden kurulan nüfus kayıt sisteminin bir parçası olduğu belirtilerek, bu uygulamanın kadınların kimliği ve özerkliğiyle bağlantılı olduğu ifade edildi.

Platformdan Anayasa Mahkemesi'ne eşitlik eleştirisi

EŞİK'ten, "soyadımızdan, kütüğümüzden, kimliğimizden vazgeçmiyoruz" başlığıyla yapılan açıklamada şunlar kaydedildi:

"Anayasa Mahkemesi, Resmî Gazete’de (10.8.2026) yayımlanan kararıyla, kadının evlenince eşinin nüfus kayıt sistemine nakledilmesini düzenleyen, “evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır” şeklindeki Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 23. maddesinin 2. fıkra 1. cümlesini Anayasa’ya aykırı bulmadı. Mahkeme, kadınlar aleyhine cinsiyet ayrımcılığı yarattığı için Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla, Av. Gülbahar Yılmaz ve eşi Av. Ömer Çakıröz’ün açtığı davada İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından iptali talebiyle önüne taşınan kanun maddesindeki cinsiyetçiliği görmezden geldi. Kararın eşitlik ilkesini merkeze alması gerekirken, Mahkeme eşitlikle bağ kurmaksızın Kanunu salt teknik bir düzenlemeye indirgedi. Anayasa Mahkemesi kadın hareketinin “kütüğümüzü geri alacağız” mücadelesini görmezden geldi, ataerkinin aile ve kadına bakışını perçinledi ve kadının ikincil konumunu bir daha normalleştirdi.

Ataerkinin tarafında duran Mahkeme, erkeği önceleyen ve kadını evlenmekle onun nüfus sistemine tabi kılan kanunu “nüfus kayıt sisteminin işleyişinin belli bir düzen içinde sürmesi için kurulmuş olan teknik düzenleme” tanımı altına saklamayı tercih etmiştir. Hatta sicil sisteminde neden kadının değil erkeğin sicilinin asıl alındığını tartışmadığı gibi, nüfus kütüğü kaydının yasayla gizli tutulduğu iddiasıyla kişinin kimliğinin bir parçası olmadığını beyan etmiştir. Halbuki kadın hareketi tam da bu nedenle ayrımcılığın giderilmesini talep etmektedir, kadınlar eşitlik ve kimliklerinin erkeklerden özerkliği için mücadele vermektedir.

Ayrıca nüfus kütüğü kaydı hanesi Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartında bulunmasa bile birçok kimlik kartında açıkça yer aldığı gibi kadınlar birçok işlemde vukuatlı nüfus kayıt örneğini sunmak zorundadır. Nüfus kaydının gizli olmasının kadının kimliği ile ilgili bağı kestiği kabul edilemez bir iddiadır. Gizlilik esas olsun olmasın, nüfus kaydının erkek üzerinden oluşturulması kadın özerkliğine ve kimliğine açık bir müdahaledir.
10/5 nispetiyle alınan karara dair beş üye tarafından kaleme alınan iki ayrı karşı oy ise kadınların sesini duymayı başaran metinlerdir.

Karşı oyların vurguları ise çoğunluk kararında yer almayan cinsiyet eşitliği ve aile içi eşitliktir. Kadınların nüfus kayıt sistemindeki varlığı önce baba sonra erkek eş üzerinden tanımlanmaktadır. Kadınların evlenmekle ve/veya boşanmakla tekrar tekrar değişen soyadları ve kütükleri Anayasa’nın 10’uncu maddesindeki eşitlik düzenlemesine tartışmasız şekilde aykırıdır. Anayasa Mahkemesi yine 10’uncu maddede düzenlenen devletin cinsiyet temelli eşitsizlikleri ortadan kaldırma yükümlülüğünü (pozitif yükümlülük) ve 41’inci maddedeki eşitlikçi aile düzenlemesini görmezden gelmiştir. Ataerkinin ve Aile 10 Yılı’nın siyasi iklimine uygun kararlarla Anayasa’nın aşındırılmasını ve kadınların ikincilleştirilmesini kabul etmiyoruz.

Anayasa Mahkemesi’nin “kadının kütüğü” kararını 4 Haziran’da (“süresiz” nafakanın iptali kararıyla aynı gün) verdiğini görüyoruz. Ama Mahkeme gündeminde esastan görüşme listesinde de yer alan bu kütük kararı nedense o gün basınla paylaşılmadı. Sadece nafaka konusundaki kısa karar duyuruldu.
Mahkeme aynı gün kadın haklarına karşı iki kararla kamuoyu önüne çıkmak istememiş olabilir. Kararların zamana yayılarak, birer birer, kadın kamuoyundaki tepkileri çok yükseltmeden yayımlanması stratejik bir görünüm sergiliyor.
Bağımsız ve tarafsız olması gereken yargıda, iç hukuktaki en son hak arama yolu olan Anayasa Mahkemesi’nin kendisinin, Anayasa’yı görmezden gelmesi kabul edilemez. Mahkeme’nin alenen kadınlara, kadın haklarına ve eşitlik ilkesine aykırı bir strateji ile hareket ettiğini, ataerkinin yanında olduğunu düşünmek istemiyoruz. Aile 10 Yılı ile yüzünü açıkça gösteren uzun soluklu bir eşitlik karşıtı strateji ile karşı karşıya olduğumuzu biliyoruz. Mücadelemizi bu bilinçle yürütüyor ve takibimizi bu gözle yapıyoruz."

Yunanistan İtfaiye Teşkilatının açıklamasında, yangının Zakintos Adası'nın Volimes bölgesindeki ormanlık alanda başladığı belirtildi. Yangına müdahale için itfaiye ekipleri tarafından çalışma yürütülürken, gönüllü ekipler de söndürme faaliyetlerine destek verdi.

Yangının çıktığı bölgedeki çalışmalar sürerken, yetkililer çevrede yaşayan vatandaşların güvenliğinin sağlanmasına yönelik önlemler aldı. Bu kapsamda bölge sakinlerine cep telefonları üzerinden acil durum mesajı gönderildi.

Bölge sakinlerine tahliye uyarısı yapıldı

Yunanistan Sivil Koruma Genel Sekreterliği tarafından gönderilen acil kodlu mesajda, vatandaşlardan yetkililer tarafından yapılan yönlendirmelere uymaları istendi. Mesajda ayrıca yangından etkilenen bölgenin tahliye edilmesi yönünde çağrıda bulunuldu.

Yetkililerin uyarısı üzerine bölgede yaşayanların güvenli alanlara yönlendirilmesi için bilgilendirme yapılırken, yangına müdahale çalışmaları da devam etti.

Yangına itfaiye ve gönüllüler müdahale ediyor

Volimes bölgesindeki ormanlık alanda etkili olan yangının kontrol altına alınması için itfaiye ekiplerinin çalışmaları sürdürülüyor. Söndürme faaliyetlerine gönüllü ekiplerin de katıldığı bildirildi.

Yangının ardından ilgili kurumların bölgede çalışmalarını sürdürdüğü ve vatandaşların acil durum uyarılarını takip ederek yetkililerin talimatlarına göre hareket etmelerinin istendiği kaydedildi.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre Trump, hükümetin çocukluk dönemi aşılarına ilişkin mevcut önerilerinin değiştirilmesini öngören kararnameye imza attı.

Aşı önerilerinde hedeflenen hastalık sayısı azaltılacak

Kararname kapsamında ebeveynlere çocukluk dönemi aşıları hakkında daha fazla bilgi ve farklı seçenekler sunulması öngörülüyor.

Mevcut aşı önerilerinde tüm çocuklar için 18 hastalığa karşı koruma hedeflenirken, yeni tavsiyelerde bu sayının 11'e düşürülmesi planlanıyor.

Böylece ABD'de çocukluk döneminde uygulanan aşı programının kapsamına ilişkin hükümet tavsiyelerinde önemli bir değişikliğe gidilmesi hedefleniyor.

MMR aşısı üç ayrı aşıya bölünecek

Düzenlemede kızamık, kabakulak ve kızamıkçığa karşı kullanılan kombine MMR aşısına ilişkin değişiklik de yer alıyor.

Buna göre MMR aşısının ebeveynlere zamanlama konusunda daha fazla seçenek sunulması amacıyla üç ayrı aşıya bölünmesi ve farklı randevularda uygulanması öneriliyor.

Ebeveynlere daha fazla seçenek sunulacak

Kararnameyle birlikte ebeveynlere çocuklarının aşıları konusunda daha fazla bilgi verilmesi ve farklı uygulama seçeneklerinin sunulması amaçlanıyor.

Yeni tavsiyelerin, ABD'de çocukluk dönemi aşı politikalarının nasıl uygulanacağına ilişkin hükümetin yaklaşımında değişikliğe yol açması bekleniyor.

İtalyan basınında yer alan son haberlere göre siyah-beyazlı kulüp, 26 yaşındaki Dusan Vlahovic ile yapılan görüşmelerde önemli mesafe katetti. İtalya'dan Sport Mediaset, Vlahovic'in Beşiktaş'ın teklifine olumlu yaklaşmaya başladığını ve transferin son saatlerde ciddi şekilde yakınlaştığını yazdı.

La Gazzetta dello Sport da Sırp futbolcunun Beşiktaş'a gitme fikrine önceki dönemlere göre daha sıcak baktığını ve İstanbul temsilcisinin transfer konusunda en ısrarcı kulüp olduğunu aktardı. Haberde, Vlahovic'in bir an önce yeniden sahaya çıkmak istemesinin görüşme sürecini hızlandırabileceği belirtildi.

Teklifin mali şartları

Beşiktaş'ın Vlahovic'e sunduğu sözleşmenin mali şartları konusunda ise farklı rakamlar gündeme geldi.

Sport Mediaset, siyah-beyazlıların Sırp golcüye yıllık 10 milyon avro maaş ve imza bonusları içeren bir teklif sunduğunu ileri sürdü. Beşiktaş'ın transferi tamamlamak için son teklifini yükselttiğini ve görüşmelerin olumlu ilerlediğini aktardı.

Bazı basın organlarında ise tarafların 3 yıllık sözleşme konusunda anlaşmaya vardığı iddia edildi.

Italiano faktörü

Transfer görüşmelerinde Beşiktaş Teknik Direktörü Vincenzo Italiano'nun da önemli rol oynadığı belirtiliyor.

İtalyan teknik adamın, Fiorentina döneminde birlikte çalıştığı Vlahovic'le iletişime geçerek Beşiktaş'ın sportif projesini anlattığı ve oyuncuyu İstanbul'a gelmeye ikna etmeye çalıştığı ifade edildi. Türk basınındaki haberlerde de Italiano'nun transfer sürecinde doğrudan devrede olduğu kaydedildi.

Avrupa'dan da talipleri var

Vlahovic'in geleceği konusunda Avrupa'dan farklı kulüplerin de adının geçmesi, transferin henüz tamamen sonuçlanmadığını gösteriyor.

Barcelona'nın oyuncuyla ilgilendiği ancak henüz Beşiktaş'ın teklifini karşılayacak seviyede resmi bir öneri sunmadığı yönünde haberler bulunuyor. Atletico Madrid'in de Sırp forvet için yeniden devreye girdiği iddia edildi.

Juventus ile yollarını ayırmasının ardından bonservisi elinde bulunan Vlahovic için Beşiktaş'ın ekonomik şartlar bakımından şu aşamada en ciddi tekliflerden birini sunduğu belirtiliyor.

Juventus ile 168 karşılaşmaya çıkan Vlahovic, 68 gol ve 16 asist kaydetti. Sırp forvet daha önce Partizan ve Fiorentina formalarını da giymişti.

Beşiktaş'ın Vlahovic transferini sonuçlandırması halinde, Sırp golcü siyah-beyazlıların yeni sezon öncesindeki en dikkat çekici transferlerinden biri olacak.

Edinilen bilgilere göre, saat 14.00'te gerçekleştirilecek toplantıda iç siyasi gelişmelerin yanı sıra bölgesel konular, dış politika ve ekonomi gündemi değerlendirilecek. MYK'da ayrıca ihraç süreçleri ile TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun hakkında değerlendirmelerde bulunulması bekleniyor.

Toplantının gündeminde parti teşkilatlarına yönelik atamaların da yer alacağı belirtildi. Bu kapsamda il örgütlerinde yapılması planlanan görevlendirmelerin ele alınması bekleniyor.

TBMM Genel Kurulu'ndan geçen "Çerçeve Yasa"nın ardından atılacak adımların da MYK toplantısında görüşüleceği aktarıldı. Genel seçimler için yürütülecek saha çalışmalarının toplantıda ele alınacak diğer başlıklardan biri olacağı kaydedildi.

Parti örgütlerindeki çalışmaların tamamlanmasının ardından yaklaşık iki hafta içerisinde il ziyaretlerinin başlatılması planlanıyor. Örgütlenme çalışmalarını henüz tamamlamayan veya il başkanlığı ataması yapılmayan illerdeki sürecin ise bu hafta içerisinde sonuçlandırılması bekleniyor.

İl başkanları toplantısının da atama süreçlerinin tamamlanması durumunda gelecek hafta gerçekleştirilmesinin planlandığı ifade edildi.

Laerke ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Sözcüsü Tarik Jasarevic, Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi'nde düzenlenen haftalık basın toplantısında Kolombiya'daki depremin ardından yaşanan gelişmeleri değerlendirdi.

Deprem çok sayıda yapıyı etkiledi

Laerke, deprem nedeniyle 61 binanın çöktüğünü ve 550'den fazla eğitim kurumunun hasar gördüğünü belirtti. Afetten 24 sağlık tesisi ile 350'den fazla toplum merkezinin de etkilendiği bildirildi.

Deprem sonrası resmi verilerin güncellenmeye devam ettiğini ifade eden Laerke, sahadaki durumun BM ekipleri tarafından yakından izlendiğini kaydetti.

Laerke, "(Deprem nedeniyle) Yaklaşık 5 bin ev hasar gördü ve 387 ev yıkıldı. 61 bina çöktü ve 550'den fazla eğitim kurumu, 24 sağlık tesisi ve 350'den fazla toplum merkezi etkilendi" diye konuştu.

BM'den Kolombiya'ya destek mesajı

BM ekiplerinin depremden etkilenen bölgelerdeki gelişmeleri takip ettiğini belirten Laerke, Kolombiya hükümetinden şu ana kadar uluslararası yardım için resmi bir talep ulaşmadığını söyledi.

Laerke, buna rağmen BM'nin ihtiyaç duyulması halinde Kolombiya'ya destek sağlamak üzere hazır durumda olduğunu ifade etti.

24 sağlık tesisinde hasar tespit edildi

DSÖ Sözcüsü Tarik Jasarevic de depremin sağlık altyapısında oluşturduğu hasara ilişkin bilgi verdi. Jasarevic, dün gece itibarıyla Kolombiya'nın 6 kentinde bulunan 24 sağlık tesisinde hasar bildirildiğini açıkladı.

Kolombiya'daki DSÖ ofisinin acil müdahale mekanizmasını devreye aldığını belirten Jasarevic, sağlık sektöründeki ihtiyaçların değerlendirilmesi ve koordinasyon çalışmalarına destek verilmesi amacıyla saha ekiplerinin etkilenen bölgelere gönderildiğini aktardı.

Cali ve Choco'nun da ekiplerin sevk edildiği bölgeler arasında bulunduğu belirtildi.

Deprem dört ülkede hissedildi

Kolombiya'da dün meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki depremde 132 kişi yaşamını yitirmişti.

Şiddetli sarsıntı yalnızca Kolombiya'da değil, Venezuela, Ekvador ve Panama'nın bazı bölgelerinde de hissedilmişti. Depremin ardından bölgelerde hasar tespit ve yardım çalışmalarının sürdüğü bildirildi.

Yıldızlar SSS Holding’e bağlı Eti Gümüş ve Doruk Maden işçilerinin haklarını almak amacıyla başlattığı eylem sürüyor. İşçiler, kendilerine verilen garantörlük sözünün yerine getirilmesini ve 5-7 aylık maaşları ile geriye dönük özlük haklarının ödenmesini talep ediyor.

Madencilerin Bakanlığa yürümesine polis engeli

Bağımsız Maden-İş üyesi işçiler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na yürümek üzere Milli Kütüphane’den çıkmak istedi. Ancak madenciler polis tarafından ablukaya alındı.

Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı Gökay Çakır, gözaltına alınan işçilere su ve yemek verilmediğini öne sürerek üç bakanlığa çağrıda bulundu.

Çakır, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı’nın işçilerin 5-7 aylık maaşları ve geriye dönük özlük haklarının ödenmesi konusunda sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

“İşçiler bıkmış, usanmış, bıçak kemiğe dayanmış”

Çakır, işçilerin patronla görüşmek istemediğini, muhataplarının kendilerine söz veren bakanlıklar olduğunu belirtti.

Çakır, “İşçiler bıkmış, usanmış, bıçak kemiğe dayanmış. Çünkü işçilerin aileleri, çocukları var. Çünkü işçiler haklı mücadelesini burada vermek istiyor” dedi.

İşçilerin Ankara’da haklarını aramaya devam edeceğini belirten Çakır, sorunun bir an önce çözülmesini istedi.

536 işçinin tazminat ve diğer hakları doğdu

Çakır, Elazığ Maden ve Doruk Maden işçilerinin mağduriyetlerinin daha önce de bakanlıklara iletildiğini söyledi.

Müfettiş incelemeleri sonucunda 536 işçinin tazminat ve diğer haklarının doğduğunu belirten Çakır, buna rağmen verilen sözlerin henüz yerine getirilmediğini ifade etti.

Çakır, “Çünkü onlar bize söz vermişti, onlar kefil olmuştu” diyerek bakanlıkların sürece müdahale etmesini istedi.

Özlale: “İşçilerin hakları devletin namusuna emanettir”

Yeni Yol Partisi İzmir Milletvekili Ümit Özlale de madencilerin eylemine destek verdi.

28 Nisan’da Çalışma ve Sosyal Güvenlik, İçişleri ile Enerji ve Tabii Kaynaklar bakanlıklarının garantörlüğünde bir anlaşma imzalandığını hatırlatan Özlale, anlaşmanın uygulanması çağrısında bulundu.

Özlale, verilen sözlerin yerine getirilmediğini savunarak, “Bundan sonra işçilerin hakları devletin namusuna emanettir” dedi.

“Baret takmalarına bile müdahale edilmek isteniyor”

Özlale, Ankara Valiliği’nin Doruk Maden ve Eti Gümüş işçilerinin altı gün boyunca birlikte eylem yapmasını yasaklayan karar aldığını söyledi.

İşçilerin Ankara’da hak taleplerini dile getirmesinin engellendiğini savunan Özlale, polislerin eylem sırasında madencilerden baretlerini çıkarmalarını istediğini belirtti.

Özlale, “İşçilerin çok haklı taleplerini Ankara’da dile getirmesi için yaptıkları bütün eylemleri yasaklayan, baret takmalarına bile müdahale etmek isteyen bir anlayışla karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.

Erkan Baş: “İşçiler aç, çocukları evde ekmek bekliyor”

TİP Genel Başkanı Erkan Baş da madencilerin eylemine destek verdi.

Doruk Maden işçilerinin haklarını almak için 17 gün boyunca yüzlerce kilometre yürüdüğünü ve günlerce aç kaldığını belirten Baş, 28 Nisan’da üç bakanlığın işçilerin haklarının korunması konusunda garantör olduğunu hatırlattı.

Aradan aylar geçmesine rağmen anlaşmanın gereğinin yerine getirilmediğini savunan Baş, “Mahkeme, bakan ve herkes işçilerin haklı olduğunu söylüyor. Ama işçiler aç, çocukları evde ekmek bekliyor ve işçiler sokaklarda kalmak zorunda” dedi.

“Bakanlar işçilerden özür dilemeli”

Baş, işçilerin haklarını aradıkları gerekçesiyle gözaltına alındığını belirterek hükümetin verdiği sözleri yerine getirmediğini savundu.

Üç bakanlığın anlaşmada garantör olduğunu yineleyen Baş, bakanların verilen sözün tutulmadığını kabul ederek işçilerden özür dilemesi gerektiğini söyledi.

Baş, bir taraftan işçilere görüşme sözü verilirken diğer taraftan valilik kararıyla beklemelerine izin verilmemesine tepki göstererek, “Bir tarafta ‘bekleyin, geleceğiz’ deniyor, diğer tarafta ‘bekleyemezsin’ deniyor. İşçi ne yapacak?” diye konuştu.

Baş, madencilerin eylemine destek vermeye devam edeceğini belirterek, “İşçi ne yaparsa ben de onunla beraber yapacağım” dedi.

2026-TUS 2. Dönem başvuruları 8-16 Temmuz tarihleri arasında alınmış, geç başvuru işlemleri ise 24 Temmuz’da tamamlanmıştı. Sınav tarihinin yaklaşmasıyla birlikte adayların gündemindeki en önemli başlıklardan biri de sınava girecekleri bina ve salon bilgilerinin ne zaman açıklanacağı oldu.

2026 TUS ne zaman?

ÖSYM’nin yayımladığı güncel takvime göre 2026-TUS 2. Dönem Sınavı 23 Ağustos 2026 Pazar günü saat 10.15’te yapılacak. Aynı gün Tıp Doktorluğu Alanında Yurt Dışı Yükseköğretim Diploma Denkliği için düzenlenen 2026-STS Tıp Doktorluğu 2. Dönem sınavı da gerçekleştirilecek.

TUS, tıp fakültesi mezunu hekimlerin uzmanlık eğitimi programlarına yerleşebilmek amacıyla katıldığı merkezi sınav niteliğini taşıyor. Ağustos ayında yapılacak ikinci dönem oturumu için başvuru süreci tamamlanmış durumda.

ÖSYM kayıtlarında 2026-TUS 2. Dönem için başvuruların 8 Temmuz 2026 saat 10.30’da başlayıp 16 Temmuz 2026 saat 23.59’da sona erdiği görülüyor. Geç başvurular ise 24 Temmuz’da alındı.

TUS sınav giriş belgesi ne zaman yayınlanacak?

Adayların sınava girecekleri bina ve salon bilgilerini gösteren Sınava Giriş Belgesi, ÖSYM tarafından Aday İşlemleri Sistemi üzerinden erişime açılıyor. Ancak 11 Ağustos 2026 itibarıyla ÖSYM’nin resmî duyurularında 2026-TUS 2. Dönem için sınava giriş belgelerinin erişime açıldığına ilişkin bir açıklama bulunmuyor. ÖSYM’nin TUS duyuruları arasında şu aşamada sınavın kılavuz ve başvuru bilgileri yer alıyor.

Bu nedenle adayların sınava giriş belgesinin yayımlandığı yönündeki resmî duyuruyu ÖSYM’nin internet sitesi ve AİS üzerinden takip etmesi gerekiyor.

ÖSYM, sınava giriş belgelerinin yayımlanma tarihini her sınav için ayrıca duyuruyor. Örneğin 2 Ağustos 2026’da yapılan ALES/2 için sınava giriş belgeleri 23 Temmuz’da erişime açılmıştı. Bu örnekte belge sınavdan yaklaşık 10 gün önce yayımlanmıştı. Ancak bu durum TUS için kesin bir yayımlanma tarihi anlamına gelmiyor.

Dolayısıyla 23 Ağustos’taki TUS için “sınav giriş belgesi kesin şu gün yayımlanacak” şeklinde ÖSYM tarafından açıklanmamış bir tarihi kesin bilgi olarak vermemek gerekiyor.

TUS sınav yerleri belli oldu mu?

2026-TUS 2. Dönem sınavına ilişkin sınav merkezi, bina ve salon bilgilerinin yer aldığı sınava giriş belgesi henüz erişime açılmış değil. Adayların sınava nerede gireceği, ÖSYM tarafından belge yayımlandığında kesinleşecek.

Sınav giriş belgesinde adayın sınava gireceği merkez, bina, salon ve sıra gibi bilgiler yer alıyor. Bu nedenle sınava kısa süre kala adayların yalnızca sınav tarihini bilmesi yeterli olmayacak. Belge üzerinden sınav merkezi ve bina bilgilerinin mutlaka kontrol edilmesi gerekecek.

ÖSYM’nin Aday İşlemleri Sistemi’nde TUS 2. Dönem başvurusu kayıtları bulunuyor. Ancak mevcut işlem ekranlarında TUS için henüz sınava giriş belgesi işlemi görünmüyor.

TUS sınav giriş belgesi nereden alınır?

Sınava giriş belgesi yayımlandığında adaylar belgeye ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS) üzerinden ulaşabilecek.

Adayların işlem sırasında ÖSYM sistemine giriş yaparak ilgili sınavı seçmesi ve Sınava Giriş Belgesi bölümünden belgesini görüntülemesi gerekiyor.

Belgeye ulaşıldığında özellikle şu bilgilerin kontrol edilmesi önem taşıyor:

• Sınav tarihi

• Sınav saati

• Sınav merkezi

• Sınav binası

• Salon bilgisi

• Adayın sınava gireceği sıra

Sınava giriş belgesinin sınav günü adayın yanında bulunması gerekiyor. Adayların belgeyi önceden temin ederek sınav günüyle ilgili ulaşım ve zaman planlamasını da buna göre yapması önem taşıyor.

TUS sınavı saat kaçta başlayacak?

ÖSYM’nin güncel sınav takviminde 2026-TUS 2. Dönem için sınav tarihi 23 Ağustos 2026, sınav saati ise 10.15 olarak yer alıyor.

Sınava girecek adayların yalnızca başlangıç saatini değil, ÖSYM’nin sınav günü için belirlediği binaya giriş kurallarını da takip etmesi gerekiyor. Bu nedenle sınava giriş belgesi yayımlandığında belgedeki uyarıların dikkatle okunması gerekiyor.

Sınav günü ulaşım problemi yaşamamak için adayların sınav binasını daha önceden kontrol etmesi de faydalı olacaktır. Özellikle büyükşehirlerde sınav merkezine ulaşım süresinin önceden hesaplanması, son dakikada yaşanabilecek gecikmelerin önüne geçebilir.

TUS sonuçları ne zaman açıklanacak?

TUS 2. dönem sınavına girecek adayların merak ettiği bir diğer tarih ise sonuçların açıklanacağı gün.

ÖSYM’nin 2026 sınav takvimine göre 2026-TUS 2. Dönem sonuçları 17 Eylül 2026 tarihinde açıklanacak. Aynı tarih 2026-STS Tıp Doktorluğu 2. Dönem sınavı için de sonuç tarihi olarak belirlenmiş durumda.

Sınav sonuçları ÖSYM’nin sonuç sistemi üzerinden adayların erişimine açılacak. Adaylar sonuç ekranında sınav performanslarına ilişkin bilgileri sistem üzerinden görüntüleyebilecek.

2026 TUS başvuruları ne zaman yapıldı?

2026-TUS 2. Dönem başvuruları temmuz ayında tamamlandı. ÖSYM’nin duyurusuna göre normal başvuru dönemi 8-16 Temmuz 2026 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Geç başvuru günü ise 24 Temmuz 2026 olarak belirlendi.

Başvuru sürecinin sona ermesinin ardından adayların sınavla ilgili takip etmesi gereken temel aşamalar sınava giriş belgesinin yayımlanması, sınavın gerçekleştirilmesi ve sonuçların açıklanması olacak.

2026 TUS 2. dönem takvimi

ÖSYM’nin yayımladığı takvim doğrultusunda TUS 2. dönem için öne çıkan tarihler şöyle:

• TUS 2. dönem başvuruları: 8-16 Temmuz 2026

• TUS 2. dönem geç başvuru: 24 Temmuz 2026

• TUS sınav tarihi: 23 Ağustos 2026

• TUS sınav saati: 10.15

• TUS sonuç tarihi: 17 Eylül 2026

Sınava giriş belgesinin yayımlanacağı tarih ise ÖSYM tarafından henüz ayrıca açıklanmış değil. Adayların bu nedenle ÖSYM’nin duyurularını ve AİS ekranını düzenli olarak kontrol etmesi gerekiyor.

TUS sınavına ilişkin adayların takip etmesi gerekenler

Sınava sayılı günler kala adayların yalnızca çalışma programlarına değil, sınavla ilgili idari işlemlere de dikkat etmesi gerekiyor. Özellikle sınava giriş belgesi yayımlandığında adayın sınav merkezi ve bina bilgilerinin kontrol edilmesi önem taşıyor.

Sınav merkezinin ikamet edilen bölgeden farklı olması halinde ulaşım planının önceden yapılması, sınav günü yaşanabilecek zaman kaybını azaltabilir. Adayların sınav günü için gerekli belgeler ve ÖSYM’nin yasaklı eşya kurallarını da sınav öncesinde kontrol etmesi gerekiyor.

2026 TUS 2. Dönem için şu an bilinen temel bilgiler şöyle:

Sınav: Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı
Dönem: 2. Dönem
Sınav tarihi: 23 Ağustos 2026 Pazar
Sınav saati: 10.15
Başvuru tarihleri: 8-16 Temmuz 2026
Geç başvuru: 24 Temmuz 2026
Sınav giriş belgesi: 11 Ağustos itibarıyla henüz yayımlanmadı
Sonuç tarihi: 17 Eylül 2026
Sınav giriş sistemi: ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)

Adayların sınav giriş belgesiyle ilgili yeni duyuruları ÖSYM’nin resmî internet sitesinden takip etmesi gerekiyor. Belge erişime açıldığında sınav merkezi, bina ve salon bilgileri de kesinleşmiş olacak.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!