Okulların açılış sürecinde yaz tatilinden kalan esnek uyku saatlerinin okul rutinine uyarlanması gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Volkan Şahin, uyku kalitesini doğrudan etkileyen faktörlere ve ailelerin dikkat etmesi gereken adımlara ilişkin önemli uyarılarda bulundu.

"Mavi ışık melatonini kısıtlıyor, gündüz uyuşukluğuna yol açıyor"

Yatmadan hemen önce dijital ekran başında geçirilen sürenin biyolojik saati bozduğunu belirten Dr. Şahin, mavi ışığın yarattığı fizyolojik etkiyi şu sözlerle aktardı:

"Ekrandan yayılan ışık melatonin hormonunun salgılanmasını kısıtlayabiliyor. Bu durum hem uykuya dalma süresini uzatıyor hem de uyku süresi azalmış oluyor. Bu da çocuğun gündüz uykuluk haline sebep olabilir."

Ekran maruziyetinde yalnızca harcanan zamanın değil, izlenen içerik türünün de kritik rol oynadığını vurgulayan Şahin; şiddet unsuru barındıran veya çocuğun yaş grubuna uygun olmayan görsel içeriklerin de doğrudan uyku kalitesini zedelediğini ifade etti.

"Banyo ve kitap okuma rutinleri geçişi kolaylaştırır"

Geç saatte yatıp sabah erken uyanmanın okul çağındaki çocuklarda dikkat dağınıklığı ve odaklanma problemlerine zemin hazırladığını hatırlatan Şahin, uyku hijyenini sağlamak adına oda koşullarının ve akşam rutinlerinin önemine değindi:

"Kaliteli bir uyku için çocuğun odasının mümkün olduğunca karanlık ve sessiz olması gerekiyor. Uykuya geçişi kolaylaştırmak amacıyla çocukların yaşlarına uygun bazı rutinler oluşturulabilir. Banyo yapılması, kitap okuma rutininin oluşturulması gibi çocuğun yaşına göre rutinler uykuya geçişi kolaylaştırabilir."

"Kuralları ebeveyn tek başına değil, çocukla birlikte koymalı"

Yaz dönemindeki serbestliğin ardından gelen ani ve sert yasakların ters tepebileceğinin altını çizen Şahin, ekran sınırlandırmalarının ortak uzlaşıyla yürütülmesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

"Ailelere şunu net bir şekilde söyleyebilirim, yaz da olsa okul da olsa ekran kullanımı belli bir süre içinde olmalı. Buna çocukla beraber karar vermeliyiz. Tek başına ebeveynin 'Ben bu kuralı koydum' demesi, bunun uygulanabilirliğini veya devamlılığını olumsuz etkileyebilir."

CHELSEA HULL CITY MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Chelsea, Premier League’de ilk üç karşılaşmasının ikisini kazanırken bir kez mağlup oldu. Londra ekibi Fulham ve Brighton karşısında galibiyet alırken Arsenal deplasmanından 2-1’lik yenilgiyle ayrıldı. Xabi Alonso’nun takımı hafta içinde ise Lig Kupası’nda Leeds United’ı 6-3 mağlup ederek hücumdaki üretkenliğini gösterdi.

Hull City ise ligin dikkat çeken ekiplerinden biri olarak Stamford Bridge’e geliyor. İlk üç Premier League maçında 7 puan toplayan konuk ekip bu süreçte gol yemedi. Jakirovic’in öğrencileri özellikle savunma organizasyonu ve hızlı geçiş hücumlarıyla öne çıktı.

CHELSEA KADROSU 2026-27

Chelsea’nin 2026-27 sezonu kadrosunda Robert Sanchez, Marco Palestra, Wesley Fofana, Valentin Barco, Maxence Lacroix, Levi Colwill, Pedro Neto, Enzo Fernandez, Joao Pedro, Cole Palmer, Jamie Gittens, Liam Delap, Jordan Henderson, Nicolas Jackson, Dario Essugo, Morgan Rogers, Danny Welbeck, Mamadou Sarr, Jorrel Hato, Emmanuel Emegha, Geovany Quenda, Reece James, Moises Caicedo, Malo Gusto, Teddy Sharman-Lowe, Pep Chavarria, Aaron Anselmino, Reggie Watson, Mahdi Nicoll-Jazuli, Mykhailo Mudryk, Josh Acheampong, Tayo Subuloye, Tosin Adarabioyo, Mike Penders, Estevao Willian, Gaga Slonina ve Romeo Lavia gibi isimler bulunuyor.

Kadrodaki hücum çeşitliliği dikkat çekiyor. Cole Palmer, Joao Pedro, Morgan Rogers, Pedro Neto ve Estevao gibi isimler Xabi Alonso’ya hücum hattında farklı seçenekler sunarken Reece James, Enzo Fernandez ve Romeo Lavia orta saha ile savunma arasındaki bağlantıda önemli rol üstleniyor.

CHELSEA’DE COLE PALMER VE MORGAN ROGERS ÖNE ÇIKIYOR

Chelsea’nin en önemli hücum silahlarından Cole Palmer, sezona etkili başlayan isimler arasında yer alıyor. Palmer, hücum bölgesindeki oyun kurucu rolü ve ceza sahası çevresindeki etkinliğiyle takımın skor üretiminde belirleyici oyuncularından biri olarak öne çıkıyor.

Yaz döneminde Chelsea’ye katılan Morgan Rogers da kısa sürede takımın önemli parçalarından biri haline geldi. İngiliz futbolcu fizik gücü, dripling yeteneği ve hücumdaki çok yönlülüğüyle Xabi Alonso’nun tercihleri arasında bulunuyor.

JOAO PEDRO CHELSEA HÜCUMUNUN MERKEZİNDE

Joao Pedro, Xabi Alonso döneminde santrfor bölgesinin öne çıkan isimlerinden biri oldu. Brezilyalı futbolcu hareketliliği, bağlantı oyunu ve ceza sahasındaki bitiriciliğiyle Chelsea hücumunun önemli parçalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Palmer ve Rogers ile birlikte görev yaptığında Chelsea’nin ön alandaki pas bağlantılarını güçlendiren Joao Pedro, Hull City savunmasının yakından takip edeceği oyuncular arasında bulunuyor.

HULL CITY KADROSU 2026-27

Hull City’nin kadrosunda Semi Ajayi, Ilyas Ansah, Mohamed Belloumi, Jack Butland, Mohamed-Ali Cho, Lewie Coyle, Matt Crooks, John Egan, Joe Gelhardt, Ryan Giles, Lucas Gourna-Douath, Charlie Hughes, Tim Iroegbunam, Oliver McBurnie, Paddy McNair, Nobel Mendy, Hidemasa Morita, Brooke Norton-Cuffy, Abdülkadir Ömür, Dillon Phillips, Regan Slater, Elliot Stroud, Matt Targett, Sorba Thomas ve Konstantinos Tzolakis gibi isimler yer alıyor.

Hull City özellikle savunma hattındaki fizik gücü ve orta sahadaki mücadeleci oyuncularıyla dikkat çekiyor. Takımın hücum planında ise McBurnie ve Belloumi gibi isimler önemli rol üstleniyor.

HULL CITY’DE MCBURNIE EN ÖNEMLİ HÜCUM SİLAHLARINDAN

Oli McBurnie, Hull City’nin ileri uçtaki en tecrübeli isimlerinden biri. Daha önce Premier League deneyimi yaşayan İskoç santrfor, fizik gücü, hava toplarındaki etkinliği ve sırtı dönük oyunuyla Jakirovic’in hücum planında önemli görev üstleniyor.

McBurnie’nin özellikle duran toplarda ve kanatlardan yapılacak ortalarda Chelsea savunması için tehdit oluşturması bekleniyor.

MOHAMED BELLOUMI HULL CITY’NİN KANAT TEHDİDİ

Hull City’nin dikkat edilmesi gereken diğer hücumcularından biri Mohamed Belloumi. Cezayirli kanat oyuncusu sürati, bire bir oyunları ve sol ayağıyla rakip savunmayı zorlayabiliyor.

Belloumi’nin hızlı hücumlarda boş alanları değerlendirme becerisi, Hull City’nin Stamford Bridge’de kullanmak isteyeceği en önemli hücum seçeneklerinden biri olacak.

CHELSEA HULL CITY MAÇI HANGİ KANALDA?

Chelsea ile Hull City arasındaki Premier League maçı bugün saat 17.00’de başlayacak. Karşılaşma beIN SPORTS 3 ve Idman TV kanallarından canlı olarak ekranlara gelecek.

TZOLAKIS HULL CITY SAVUNMASININ ARKASINDA GÜVEN VERİYOR

Konstantinos Tzolakis, Hull City savunmasının arkasındaki önemli isimlerden biri olarak öne çıkıyor. Yunan kaleci refleksleri ve çizgi üzerindeki performansıyla takımının sezon başındaki savunma başarısına katkı sağladı.

Hull City’nin ilk haftalarda az gol pozisyonu vermesi ve savunma düzenini korumasında kaleci ile savunma hattı arasındaki uyum önemli rol oynadı.

CHELSEA’DE EKSİK OYUNCULAR

Chelsea cephesinde Moises Caicedo’nun Hull City karşılaşmasında forma giymesi beklenmiyor. Sakatlık sürecinden çıkan Romeo Lavia ise kadro seçenekleri arasında yer alıyor.

Jordan Henderson ile Emmanuel Emegha’nın da karşılaşmada görev alma ihtimalinin düşük olduğu belirtiliyor. Son durum maç öncesindeki resmi kadro açıklamasıyla netleşecek.

HULL CITY’DE SAKATLIK DURUMU

Hull City cephesinde Charlie Hughes ve Hidemasa Morita’nın sağlık durumları yakından takip ediliyor. İki oyuncunun karşılaşmada forma giyip giymeyeceği maç kadrosunun açıklanmasıyla kesinleşecek.

Sergej Jakirovic’in mevcut kadro yapısını büyük ölçüde koruyarak Chelsea karşısına çıkması bekleniyor.

CHELSEA HULL CITY MUHTEMEL 11’LER

Chelsea: Martinez; Acheampong, Lacroix, Colwill; Pedro Neto, Reece James, Romeo Lavia, Jorrel Hato; Cole Palmer, Morgan Rogers; Joao Pedro.

Hull City: Tzolakis; Semi Ajayi, John Egan, Nobel Mendy; Lewie Coyle, Regan Slater, Lucas Gourna-Douath, Ryan Giles; Mohamed Belloumi, Elliot Stroud; Oli McBurnie.

Muhtemel kadrolar son maçlardaki tercihler ve takım haberleri dikkate alınarak hazırlanıyor. Resmi ilk 11’ler karşılaşma öncesinde kulüpler tarafından duyurulacak.

HULL CITY YENİLGİSİZ SERİSİNİ KORUMAK İSTİYOR

Hull City, Premier League’e dönüş yaptığı sezona etkili başladı. İlk üç haftada 7 puana ulaşan Jakirovic’in takımı savunmada gösterdiği dirençle dikkat çekti.

Chelsea ise iç saha avantajını kullanarak yeniden galibiyet serisi yakalamayı hedefliyor. Londra ekibinin özellikle topa sahip olma oranı ve hücumdaki bireysel kalite açısından rakibine üstünlük kurmaya çalışması bekleniyor.

İKİ TAKIM ŞUBAT AYINDA DA KARŞILAŞTI

Chelsea ile Hull City, Şubat 2026’da FA Cup’ta karşı karşıya geldi. Hull City’nin sahasında oynanan mücadeleyi Chelsea 4-0 kazanırken Pedro Neto üç golle öne çıkmış, Estevao da bir kez fileleri havalandırmıştı.

Chelsea’nin son dönem karşılaşmalarındaki üstünlüğüne karşın Hull City’nin Premier League’e yaptığı güçlü başlangıç, Stamford Bridge’deki mücadeleyi daha dikkat çekici hale getiriyor.

Axios'un haberine göre, Temsilciler Meclisinin bazı üyeleri, son haftalarda yapay zekaya yönelik endişelerin daha fazla gündeme gelmesinin ardından Meclis Başkanı Mike Johnson'a başvurdu.

Kongre çalışmalarına ara verilmemesi istendi

Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Sam Liccardo'nun hazırladığı mektuba, Demokrat üyeler George Whitesides ve Lori Trahan da imza attı.

Meclis Başkanı Johnson'a gönderilen yazıda, yapay zekaya ilişkin önlemler alınıncaya kadar Meclis için planlanan tatilin kaldırılması talep edildi. Üyeler, özellikle gelişmiş yapay zekanın beraberinde getirebileceği risklerin ele alınması için Kongrenin beklemeden harekete geçmesi gerektiğini savundu.

Mektupta ayrıca, Kongrede yapay zeka konusunda her iki siyasi partinin de destekleyebileceği anlamlı önlemler kabul edilene dek oturumların devam etmesi gerektiği belirtildi.

Yapay zeka sektöründen dikkat çeken istifa

ABD'deki siyasi tartışmaların yanı sıra yapay zeka sektöründe görev yapan bazı araştırmacıların açıklamaları da endişelerin boyutuna ilişkin yeni tartışmaların ortaya çıkmasına neden oldu.

Son üç yıldır yapay zeka şirketleri OpenAI ve Anthropic'te araştırmacı olarak çalışan Jacob Coxon, Anthropic'ten ayrıldığını açıkladı. Coxon, iki şirketin de yapay zekanın oluşturabileceği riskler karşısında yeterince sorumlu hareket etmediğini düşündüğünü belirtti.

Coxon, yapay zeka şirketlerinin kendi kendini geliştirebilen süper zekaya ulaşma konusunda kontrolsüz bir yarış yürüttüğünü savundu. Bu teknolojinin gücünün hafife alınmaması gerektiğini söyleyen Coxon, söz konusu sistemlerin yakın zamanda her şeyi hackleyebilecek, herhangi bir alanı bir gecede dönüştürebilecek ve gerçek güç ile kaynaklara ulaşabilecek insanüstü yapılara dönüşebileceği değerlendirmesinde bulundu.

Coxon'un dikkat çektiği bir başka nokta ise yapay zeka modelleri üzerinde çalışan sektör profesyonellerinin taşıdığı endişeler oldu.

Coxon, sektördeki çalışanların önemli bir bölümünün yapay zeka sistemlerinin gelecek 10 yıl içinde insanlığın yok olmasına yol açabileceğine ciddi biçimde inandığını öne sürdü. Şirket yöneticilerinin kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda daha ılımlı bir tablo çizmesine karşın, kapalı kapılar ardında büyük bir korkunun yaşandığını iddia etti.

Coxon'un açıklamalarının ardından yapay zeka sektöründe çalışan başka uzmanlar da benzer kaygıları kamuoyuyla paylaştı.

İlk tören kurucusu olduğu Taş Okul’da gerçekleştirilecek

Anma programının ilk durağı, sanatçının 1991 yılında eğitim hayatına kazandırdığı Özel Taş İlkokulu ve Ortaokulu olacak. Akan’ın ailesi, meslektaşları, öğretmenler ve öğrencilerinin katılımıyla başlayacak buluşmada, sanatçının eğitime ve aydınlanmaya adadığı yıllar yad edilecek.

Programın kamuya açık ikinci etabı, İBB Kültür ile Bakırköy Belediyesi koordinasyonunda Bakırköy Meydanı’nda düzenlenecek. Saat 19.00 - 21.00 arasında gerçekleştirilecek açık hava etkinliğinde, sanatçının sinema serüvenine damga vuran eserler ve hatıraları sahneye taşınacak.

Anma programının sanat ve müzik bölümünde, Akan’ın başrolünde yer aldığı hafızalara kazınan filmlerden kesitler izleyicilerle buluşacak. Taş Okul Korosu ve çeşitli sanatçıların sahne alacağı gecede, usta aktörün rol aldığı filmlerle özdeşleşen klasik eserler seslendirilecek.

Müzik dinletilerine, Tarık Akan’ın kariyerinin farklı dönemlerine ait sinematografik görüntülerin yer aldığı sinevizyon gösterimleri eşlik edecek. Program kapsamında ayrıca sanatçının yaşam öyküsünü, toplumsal mücadelesini ve sanatsal üretimlerini kronolojik olarak ele alan özel fotoğraf ve video arşivleri de dev ekranlara yansıtılacak.

Yangın Kemaloyman mevkisinde başladı

Yangının, Kemaloyman mevkisindeki ormanlık alanda çıktığı bildirildi. Bölgeden yükselen alevlerin fark edilmesinin ardından durum ekiplere haber verildi.

İhbarın ardından Karabük Belediyesi itfaiye ekipleri ile Karabük Orman İşletme Müdürlüğü'ne bağlı arazözler yangının bulunduğu bölgeye gönderildi. Ekipler, yangının kontrol altına alınması için bölgede çalışma başlattı.

Ekiplerin müdahalesiyle alevler söndürüldü

Yangına farklı ekiplerin müdahalesiyle alevlerin yayılmasının önüne geçildi. Bölgede yürütülen çalışmaların ardından yangın tamamen söndürülürken, yaklaşık bir dönümlük alanın zarar gördüğü belirlendi.

Yangının söndürülmesiyle birlikte ekiplerin bölgedeki müdahalesi de tamamlandı.

Yangından etkilenen kaplumbağa kurtarıldı

Yangın sırasında ormanlık alanda bulunan canlılar da alevlerden etkilendi. Ekipler, yangının etkilediği bölgede bir kaplumbağa tespit etti. Yangından etkilenen kaplumbağa, ekiplerin müdahalesiyle bulunduğu alandan kurtarıldı.

VANSPOR KEÇİÖRENGÜCÜ MAÇINDA KADROLARDA KİMLER VAR?

Vanspor'un 2026-2027 sezonu kadrosunda Muhammed Alperen Uysal ve Abdulsamed Damlu kalede görev yapabilecek isimler arasında bulunuyor. Savunma hattında Naby Youssouf Oulare, Sinan Osmanoğlu, Kadir Seven, Celal Hanalp ve Faruk Can Genç gibi oyuncular yer alıyor.

Orta saha ve hücum bölgesinde ise Mehmet Özcan, Özkan Yiğiter, Ozan Can Kökçü, Jurgen Bardhi, Muhammed Furkan Özhan, Mehmet Maniş ve Richairo Zivkovic öne çıkıyor. Teknik direktör Murat Yıldırım'ın özellikle hücum organizasyonlarında Bardhi ve Ozan Kökçü'nün yaratıcılığından yararlanması bekleniyor.

VANSPOR'DA JURGEN BARDHI ÖNE ÇIKIYOR

Vanspor'un sezonun ilk bölümünde en fazla skor katkısı aldığı oyuncuların başında Jurgen Bardhi geliyor. Arnavut futbolcu ligde kaydettiği 3 golle takımının en golcü ismi konumunda bulunuyor.

Ozan Kökçü, Muhammed Furkan Özhan, Mehmet Maniş ve Richairo Zivkovic de gol katkısı veren diğer isimler arasında. Mehmet Maniş ise hücumdaki üretkenliği ve hazırladığı pozisyonlarla Vanspor'un önemli hücum seçeneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.

Vanspor'un hücumdaki bir diğer tecrübeli ismi Zivkovic'in maç öncesindeki fiziksel durumu da yakından takip ediliyor. Maç önü veri sağlayıcılarında deneyimli forvet için uyluk bölgesinde sakatlık kaydı yer alıyor.

VANSPOR KEÇİÖRENGÜCÜ MAÇI HANGİ KANALDA?

Vanspor-Keçiörengücü karşılaşması bugün saat 17.00'de beIN Sports Haber ve TRT Spor kanallarından canlı olarak yayınlanacak.

KEÇİÖRENGÜCÜ KADROSUNDA DENEYİMLİ İSİMLER VAR

Teknik direktör Osman Zeki Korkmaz yönetimindeki Keçiörengücü'nün kadrosunda kaleciler Emre Satılmış ve Mehmet Erdoğan bulunuyor. Savunmada Yunus Bahadır, Oğuzcan Çalışkan, Wellington Ferreira, Süleyman Luş ve Abdullah Çelik gibi isimler forma mücadelesi veriyor.

Orta sahada İbrahim Akdağ, İshak Karaoğul, Jefferson, Halil Can Ayan, Oğuzhan Ayaydın ve Enes Yılmaz dikkat çekiyor. Hücum hattında ise Francis Ezeh, Odise Roshi ve Mame Diouf, Ankara temsilcisinin önemli gol silahları arasında yer alıyor.

MAME DIOUF KEÇİÖRENGÜCÜ'NÜN EN GOLCÜ OYUNCUSU

Keçiörengücü'nün hücum performansında Mame Diouf'un etkisi öne çıkıyor. Tecrübeli Senegalli santrfor, sezonun ilk bölümünde kaydettiği 5 golle takımının en skorer futbolcusu konumunda.

Orta saha oyuncusu İbrahim Akdağ 3 golle Diouf'u takip ederken, Francis Ezeh de 2 gollük katkısıyla hücum hattının önemli isimleri arasında bulunuyor. Enes Yılmaz ve Halil Can Ayan da skor katkısı veren oyuncular arasında yer alıyor.

Diouf'un ceza sahası içindeki bitiriciliği ile Ezeh'in kanatlardan getirebileceği hareketlilik, Vanspor savunmasının dikkat etmesi gereken başlıca noktalar arasında olacak.

KEÇİÖRENGÜCÜ SON MAÇLARDA YENİLGİ YÜZÜ GÖRMEDİ

Keçiörengücü karşılaşmaya formda bir görüntüyle geliyor. Ankara temsilcisi son beş lig karşılaşmasında üç galibiyet ve iki beraberlik elde ederek yenilgi yaşamadı.

Bu süreçte Sarıyer'i 3-0, Boluspor'u 2-0 ve Pendikspor'u 4-1 mağlup eden Keçiörengücü; Ümraniyespor ile 2-2, Bandırmaspor ile 1-1 berabere kaldı. Hücumdaki yüksek skor üretimi, takımın sezonun ilk bölümünde üst sıralarda kalmasını sağlayan önemli faktörlerden biri oldu.

VANSPOR SON HAFTALARDA İSTİKRAR ARIYOR

Vanspor ise son beş lig karşılaşmasında bir galibiyet, iki beraberlik ve iki yenilgi aldı. Van temsilcisi İstanbulspor'u 3-2 mağlup ederken Mardin 1969 Spor ve Muğlaspor karşılaşmalarından beraberlikle ayrıldı.

Batman Petrolspor ve Manisa FK karşısında ise sahadan mağlubiyetle ayrılan Vanspor, Keçiörengücü karşısında kazanarak ligde yeniden çıkış yakalamayı hedefliyor.

PUAN DURUMUNDA KEÇİÖRENGÜCÜ AVANTAJLI

Karşılaşma öncesinde Keçiörengücü, oynadığı 6 maç sonunda topladığı 11 puanla ligde 6. sırada yer alıyor. Ankara ekibi özellikle hücum üretkenliğiyle sezonun dikkat çeken takımlarından biri durumunda.

Vanspor ise 6 karşılaşmada 5 puan topladı ve haftaya 15. sırada girdi. Ev sahibi ekip açısından karşılaşma, alt sıralardan uzaklaşma mücadelesi bakımından önem taşıyor.

İKİ TAKIM GEÇEN SEZON İKİ KEZ KARŞILAŞTI

Vanspor ile Keçiörengücü geçen sezon Trendyol 1. Lig'de iki kez karşı karşıya geldi. Van'da oynanan ilk karşılaşma 1-1 eşitlikle tamamlandı.

Ankara'daki ikinci mücadelede ise Keçiörengücü rakibini 3-0 mağlup etti. Böylece Ankara temsilcisi geçen sezon Vanspor karşısında oynadığı iki lig maçında yenilgi yaşamadı.

Usta sanatçı Şener Şen ve ekibini tarihi mekânda ağırlamanın kendileri için büyük bir sorumluluk olduğunu ifade eden ACTADA Sanat Merkezi Kurucu Koordinatörü Çağrı Tortop, oyunun kültürel derinliğine işaret ederek şu değerlendirmede bulundu:

"Oyun yalnızca sahnedeki başarısıyla değil, insanı, sınıfsal değişimleri ve toplumsal dönüşümü ele alan evrensel diliyle de kuşaklar boyunca değerini koruyan bir yapım. Bu etkinliğin KKTC'nin kültür ve sanat hayatına kalıcı katkı sunmasını hedefliyoruz. ACTADA Sanat Merkezi olarak ulusal ve uluslararası nitelikli tiyatro yapımlarını, sanatçıları, atölyeleri ve kültürel projeleri KKTC ile buluşturmaya devam edeceğiz."

Başkan Uluçay: "Kültür ve sanata desteğimiz sürecek"

Gazimağusa Belediye Başkanı Dr. Süleyman Uluçay ise organizasyona katkı sağlamaktan duydukları memnuniyeti dile getirerek yerel yönetim olarak sanatsal projelere verdikleri önemi aktardı:

"Belediye olarak kültür ve sanata verdiğimiz destek, şehrimizin sosyal ve kültürel gelişimi açısından büyük bir önem taşıyor. 'Zengin Mutfağı' gibi seçkin bir yapımın Salamis Antik Tiyatrosu'nda sahnelenmesine katkı sunmaktan mutluluk duyuyoruz."

Tarihi Salamis Antik Tiyatrosu’nda gerçekleştirilecek tek gecelik özel gösterimin sınırlı sayıdaki biletlerinin kibrisbiletcim.com platformu üzerinden satışa açıldığı bildirildi.

BOLUSPOR PENDİKSPOR MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Sezona istediği başlangıcı yapamayan Boluspor, ilk 6 lig karşılaşmasının tamamından mağlubiyetle ayrıldı. Kırmızı-beyazlı ekip son olarak Bandırmaspor deplasmanında 6-0 kaybederken, 6 maç sonunda puansız şekilde ligin son sırasında yer aldı.

Pendikspor ise aynı süreçte 8 puan topladı. İstanbul temsilcisi son lig karşılaşmasında Ümraniyespor’u Hakan Yeşil’in kaydettiği golle 1-0 mağlup ederek Bolu deplasmanı öncesinde moral kazandı.

BOLUSPOR KADROSU

Boluspor’un son lig maçlarında kullandığı oyuncu grubunda kalede Alexandros Tafas ve Muhammet Özkan yer alırken; savunmada Kevin Cuesta, Bartu Göçmen, Ali Çırak, Furkan Metin, Can Arda Yılmaz, Abdulsamet Kırım ve Arda Tuğra Saygı gibi isimler bulunuyor.

Orta saha ve hücum bölgesinde Tolunay Artuç, Muhammed Mert, Mustafa Alptekin Çaylı, Zeki Dursun, Furkan Emin Kaçmaz, Deniz Yıldız, Ahmet Can Özdemir, Fernando Escobar ve Ege Özkayımoğlu seçenekler arasında. Bandırmaspor karşılaşmasının maç kadrosunda Rodrigo Gonzalez, Juan Argüello ve Rigoberto Rivas da görev aldı.

BOLUSPOR’DA EGE ÖZKAYIMOĞLU ÖNE ÇIKIYOR

Yaz transfer döneminde Boluspor’a katılan Ege Özkayımoğlu, hücum hattında teknik heyetin önemli alternatiflerinden biri. Göztepe altyapısında yetişen 25 yaşındaki futbolcu, santrfor ve kanat bölgelerinde görev yapabiliyor.

Özkayımoğlu daha önce Göztepe, 1922 Konyaspor, Afyonspor, Uşakspor, Belediye Derincespor, Batman Petrolspor, Kepezspor, Orduspor 1967 ve 52 Orduspor formaları giydi. Genç yaş kategorilerinde Türkiye Milli Takımı’nda da görev yapan hücum oyuncusu, Boluspor’un skor üretme konusunda beklenti içinde olduğu isimler arasında bulunuyor.

FERNANDO ESCOBAR HÜCUMDA ALTERNATİF YARATIYOR

Boluspor’un yeni sezon öncesindeki dikkat çeken transferlerinden biri Fernando Escobar oldu. Paraguaylı futbolcu hem sağ kanatta hem de santrfor bölgesinde görev yapabiliyor.

29 yaşındaki Escobar, Paraguay futbolunun farklı seviyelerinde forma giyerken 2024 sezonunda ülkesinin ikinci liginde 9 gole ulaştı. Hücum hattındaki pozisyon çeşitliliği nedeniyle Daniel Farrar’ın kullanabileceği önemli seçeneklerden biri konumunda.

HOSUE DIAZ ORTA SAHAYA GÜÇ KATMAK İÇİN TRANSFER EDİLDİ

Boluspor’un yaz döneminde kadrosuna kattığı bir diğer yabancı oyuncu Hosue Diaz oldu. Ön libero ve merkez orta saha pozisyonlarında görev yapabilen 21 yaşındaki Paraguaylı oyuncu, 2025 sezonunda Tembetary’de, 2026’da ise 2 de Mayo’da forma giydi.

Diaz’ın Copa Libertadores tecrübesinin de bulunması, genç futbolcuyu Boluspor orta sahası açısından dikkat çeken seçeneklerden biri haline getiriyor.

BOLUSPOR SAVUNMASINI YENİ TRANSFERLERLE GÜÇLENDİRDİ

Kırmızı-beyazlı ekip sezon öncesinde savunma hattına Kevin Cuesta, Ali Çırak, Furkan Metin ve Bartu Göçmen’i dahil etti. Cuesta Independiente Santa Fe’den, Ali Çırak Orduspor 1967’den, Furkan Metin Sarıyer’den, Bartu Göçmen ise Manisa FK’dan transfer edildi.

Yeni isimlere rağmen Boluspor’un ilk haftalardaki en önemli problemi savunma performansı oldu. Takımın ilk 6 haftanın tamamında mağlup olması ve puan alamaması, Pendikspor karşılaşmasının önemini artırıyor.

BOLUSPOR’UN TEKNİK DİREKTÖRÜ DANIEL FARRAR

Boluspor sezona ABD’li teknik direktör Daniel Farrar yönetiminde başladı. Paraguay, Venezuela ve Bolivya’da farklı kulüplerde çalışan Farrar, Boluspor’dan önce Bolivya temsilcisi Aurora’da görev yaptı.

Farrar’ın son Bandırmaspor karşılaşmasında takımını 4-2-3-1 dizilişiyle sahaya çıkardığı görüldü. Pendikspor karşısında özellikle savunma organizasyonu ve hücumdaki oyuncu tercihleri merak konusu olacak.

PENDİKSPOR KADROSU

Pendikspor’un oyuncu grubunda kaleciler Utku Yuvakuran, Emre Koyuncu ve Hüseyin İşlek bulunuyor. Savunma hattında Kerem Kalafat, Berkay Sülüngöz, Vinko Soldo, Taha Emre İnci, Ahmet Özkaya, Furkan Mehmet Doğan, Stelios Kiçiu, Tarık Tekdal ve Efehan Pekdemir gibi isimler yer alıyor.

Orta saha ve hücum hattında Hakan Yeşil, Mesut Özdemir, Bekir Karadeniz, Emrah Başsan, Onuralp Çakıroğlu, Rogerio Thuram, Jonson Clarke-Harris, Damir Hrelja ve Mirko Susak öne çıkıyor. Pendikspor ayrıca son dönemde Muhammed Enes Kiprit ve Baran Demiroğlu’nu kadrosuna ekledi.

HAKAN YEŞİL SON MAÇIN KAHRAMANI OLDU

Pendikspor adına Bolu deplasmanı öncesinde dikkat çeken isimlerin başında Hakan Yeşil geliyor. Orta saha oyuncusu, Ümraniyespor karşısında takımına galibiyeti getiren golü kaydetti.

Pendikspor’un söz konusu karşılaşmada orta sahadaki mücadele gücünü artıran isimlerden biri olan Hakan Yeşil, hücuma verdiği destekle de öne çıktı. Kırmızı-beyazlıların Boluspor deplasmanındaki oyun planında deneyimli futbolcu yine kilit oyunculardan biri olabilir.

UTKU YUVAKURAN KALEDE GÜVEN VERDİ

Pendikspor’un deneyimli kalecisi Utku Yuvakuran, Ümraniyespor karşılaşmasında kalesini gole kapatmayı başardı. Son lig maçına ilk 11’de başlayan Utku, Pendikspor savunmasının arkasındaki en önemli isimlerden biri olarak Bolu deplasmanına hazırlanıyor.

Berkay Sülüngöz, Vinko Soldo ve Kerem Kalafat gibi tecrübeli isimlerin bulunduğu savunma hattı da Pendikspor’un deplasmandaki planında önemli rol oynayacak.

CLARKE-HARRIS VE THURAM FORVETTE ÖNEMLİ SEÇENEKLER

Pendikspor hücumunda Jonson Clarke-Harris ve Rogerio Thuram santrfor seçenekleri olarak dikkat çekiyor. Ümraniyespor karşılaşmasına Thuram ilk 11’de başlarken, Clarke-Harris ikinci yarıda oyuna dahil oldu.

Pendikspor’un hücum genişliği yalnızca iki santrforla sınırlı değil. Damir Hrelja, Mirko Susak, Onuralp Çakıroğlu ve son transferlerden Muhammed Enes Kiprit de hücum hattında teknik ekibin değerlendirebileceği oyuncular arasında.

BOLUSPOR PENDİKSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Boluspor-Pendikspor karşılaşması saat 17.00’de beIN Sports MAX 1 ve TRT Türk ekranlarından canlı olarak yayınlanacak. Mücadele ayrıca tabii platformundan da takip edilebilecek.

MİRKO SUSAK PENDİKSPOR’UN YENİ TRANSFERLERİNDEN

Pendikspor, transfer döneminde Hırvat kanat oyuncusu Mirko Susak’ı NK Lokomotiva Zagreb’den kadrosuna kattı. 22 yaşındaki oyuncu özellikle sol kanatta görev yapıyor.

İstanbul ekibi aynı dönemde Kasımpaşa’dan 19 yaşındaki orta saha Burak Gültekin’i de transfer ederek kadro derinliğini artırdı.

MUHAMMED ENES KİPRİT VE BARAN DEMİROĞLU KADROYA EKLENDİ

Pendikspor, Ümraniyespor galibiyetinin ardından hücum hattına Muhammed Enes Kiprit’i de dahil etti. Kulüp, transferi 6 Eylül’de resmi kanallarından duyurdu.

Kırmızı-beyazlıların kadrosuna eklenen bir diğer isim ise Baran Demiroğlu oldu. 21 yaşındaki santrfor daha önce Galatasaray altyapısında yetişirken Fatih Karagümrük, Sarıyer ve Menemen FK gibi takımların kadrolarında bulundu.

PENDİKSPOR SON MAÇTA HANGİ 11’LE OYNADI?

Pendikspor’un Ümraniyespor karşısındaki başlangıç kadrosunda Utku Yuvakuran, Kerem Kalafat, Berkay Sülüngöz, Vinko Soldo, Abifade, Efehan Pekdemir, Mesut Özdemir, Hakan Yeşil, Bekir Karadeniz, Damir Hrelja ve Thuram yer aldı.

Karşılaşmanın ilerleyen bölümünde Jonson Clarke-Harris, Manga, Ahmet Özkaya ve Erdem Gökçe de oyuna dahil edildi. Bu kadro yapısı, Boluspor karşılaşması öncesinde Pendikspor’un muhtemel tercihleri açısından önemli bir gösterge oluşturuyor.

PUAN DURUMUNDA PENDİKSPOR AVANTAJLI

Trendyol 1. Lig’de 6 haftanın ardından Pendikspor 8 puanla 12. sırada bulunuyor. Boluspor ise puansız şekilde 20. sırada yer alıyor.

Ev sahibi ekip açısından Pendikspor karşılaşması sezonun ilk puanlarını alma fırsatı taşırken, İstanbul temsilcisi ise Ümraniyespor galibiyetinin ardından çıkışını sürdürmeyi hedefliyor.

BOLUSPOR PENDİKSPOR MAÇINI HAKAN ÜLKER YÖNETECEK

Mücadelede hakem Hakan Ülker görev yapacak. Ülker’in yardımcılıklarını Harun Reşit Güngör ile Mehmet Şengül üstlenirken, karşılaşmanın dördüncü hakemi Berkay Erdemir olacak.

Putin, BRICS Zirvesi'nde dünya gündemini değerlendirdi

Kremlin Sarayı'nın açıklamasında yer alan bilgilere göre Rusya lideri, Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen 18. BRICS Liderler Zirvesi'nde yer aldı.

Zirvedeki konuşmasında BRICS bünyesindeki işbirliğinin farklı alanlarda giderek genişlediğine değinen Putin, oluşumun bugün itibarıyla fiilen dünyanın en büyük yapısı haline geldiğini söyledi.

Uluslararası ilişkilerde yaşanan dönüşüme de değinen Putin, dar bir ülke grubunun çıkarlarını merkeze alan tek kutuplu sistemin etkisini kaybettiği görüşünü ortaya koydu. Güç dengesinin ise Küresel Güney ve Doğu'da ortaya çıkan yeni büyüme merkezleri lehine değiştiğini belirtti.

Putin'in değerlendirmesine göre, kendi ulusal çıkarlarını koruma ve küresel problemlerin çözümüne katkı sunma konusunda istekli ülkelerin sayısı giderek çoğalıyor.

Çok kutuplu düzenin önündeki sorunlara dikkat çekti

Çok kutuplu bir dünya düzeninin kurulmasına yönelik sürecin bütün zorluklara rağmen devam ettiğini aktaran Putin, uluslararası alanda kullanılan bazı yöntemlerin gerilimi artırdığını savundu.

Bu kapsamda tarife savaşları, yasa dışı yaptırımlar, ekonomik dayatma, şantaj ve ülkelerin iç işlerine müdahale girişimleri gibi uygulamaları sıralayan Putin, çatışma ve anlaşmazlıkların da körüklendiğini kaydetti.

Bu gelişmelerin uluslararası ilişkiler sisteminin işleyişini sekteye uğrattığını belirten Rusya lideri, çok taraflı yapıların ve uluslararası kurumların etkinliğinin de bu süreçten olumsuz etkilendiğini dile getirdi.

BM Güvenlik Konseyi için genişleme önerisi

Putin'in konuşmasında önemli başlıklardan biri de BM'nin uluslararası sistemdeki rolü oldu.

Rusya'nın BM'nin dünya meselelerindeki merkezi konumunu korumaya ve güçlendirmeye büyük önem verdiğini aktaran Putin, bazı ülkelerin BM Şartı'nın yerine farklı bir düzen getirme arayışında olduğunu söyledi.

Ancak Putin'e göre BM Şartı, buna rağmen uluslararası hukukun temel kaynağı olma niteliğini koruyor. BRICS ülkeleriyle birlikte BM'nin çalışmalarının niteliğinin geliştirilmesi gerektiğini belirten Rusya lideri, bunun yollarından birinin de Güvenlik Konseyi'nde reform yapılması olduğunu ortaya koydu.

Bu çerçevede Güvenlik Konseyi'nin kapsamının genişletilmesi ve Asya, Afrika ile Latin Amerika ülkelerinin temsilinin artırılması, BM'nin yapısının güçlendirilmesine katkı sağlayacak adımlar arasında gösterildi.

Küresel ekonomi kurumları da gündemde yer aldı

Putin'in konuşmasında uluslararası ekonomik kuruluşların mevcut yapısı da yer aldı.

Rusya lideri, Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) yeniden yapılandırılmasının gerekliliğini gündeme taşıdı.

HOFFENHEIM STUTTGART MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Hoffenheim, 2026-27 Bundesliga sezonuna istediği başlangıcı yapamadı. Sinsheim temsilcisi ilk hafta Köln deplasmanından 3-2'lik mağlubiyetle ayrılırken, ikinci hafta Borussia Dortmund karşısında da aynı skorla kaybetti.

Stuttgart ise sezona Bayern Münih deplasmanındaki 5-1'lik yenilgiyle başladı. Sebastian Hoeneß'in ekibi ikinci haftada toparlanarak Köln'ü 4-1 mağlup etti ve sezonun ilk galibiyetini aldı.

HOFFENHEIM KADROSU

Hoffenheim'ın kaleci rotasyonunda takım kaptanı Oliver Baumann ile birlikte Lúkas Petersson ve Luca Philipp bulunuyor.

Savunma hattında Robin Hranáč, Sean Dulic, Ozan Kabak, Bernardo, Valentin Gendrey, Albian Hajdari, Kōki Machida, Natnael Abraha, Vladimír Coufal, Mats Rots ve Tristan Spranger yer alıyor.

Orta saha seçenekleri Leon Avdullahu, Patrick Wimmer, Luis Engelns, Nathan De Cat, Wouter Burger, Bambasé Conté, Alexander Prass, Andrej Kramarić ve Cajetan Lenz'den oluşuyor.

Hücum bölgesinde ise Max Moerstedt, Adam Hložek, Fisnik Asllani, Adam Daghim ve Tim Lemperle teknik direktör Christian Ilzer'in seçenekleri arasında bulunuyor.

HOFFENHEIM'DA ÖNE ÇIKAN FUTBOLCULAR

Hoffenheim'ın en tecrübeli isimlerinin başında kaleci Oliver Baumann geliyor. Uzun süredir kulübün formasını giyen Alman kaleci, yeni sezonda da takım kaptanlığını sürdürüyor.

Savunmada Ozan Kabak, fizik gücü ve hava toplarındaki etkinliğiyle önemli bir rol üstleniyor. Türk milli futbolcu, Hoffenheim savunmasının merkezindeki başlıca seçeneklerden biri konumunda.

Takımın hücumdaki en deneyimli oyuncularından Andrej Kramarić, geçtiğimiz Bundesliga sezonunda 14 gol ve 6 asistlik katkı sağladı. Hırvat futbolcu, ilk 11 başlamadığı karşılaşmalarda da Christian Ilzer'in önemli hücum hamlelerinden biri olmayı sürdürüyor.

Adam Hložek ve Tim Lemperle de Hoffenheim'ın ileri uçtaki dikkat çeken futbolcuları arasında bulunuyor. Hložek fizik gücü ve çok yönlülüğüyle öne çıkarken, Lemperle ceza sahasındaki hareketliliğiyle takımın gol seçeneklerini artırıyor.

STUTTGART KADROSU

Stuttgart'ın kaleci rotasyonunda Fabian Bredlow, Marius Funk, Dennis Seimen ve Stefan Drljača bulunuyor.

Savunmada Ameen Al-Dakhil, Ramon Hendriks, Josha Vagnoman, Maximilian Mittelstädt, Luca Jaquez, Leonidas Stergiou, Lorenz Assignon, Dan-Axel Zagadou, Jeff Chabot ve Finn Jeltsch görev yapıyor.

Orta saha hattında Angelo Stiller, Chris Führich, Bilal El Khannouss, Atakan Karazor, Grischa Prömel, Nikolas Nartey, Ertugrul Yigit ve Jarzinho Malanga gibi isimler yer alıyor.

Sebastian Hoeneß'in hücum seçenekleri arasında Tiago Tomás, Ermedin Demirović, Dženan Pejčinović, Jamie Leweling, Deniz Undav, Justin Diehl ve Leo Sauer bulunuyor.

HOFFENHEIM STUTTGART MAÇI HANGİ KANALDA?

Hoffenheim ile Stuttgart arasındaki Bundesliga karşılaşması bugün saat 16.30'da başlayacak. Mücadele Türkiye'de S Sport Plus kanalından canlı olarak ekranlara gelecek

STUTTGART'TA DENİZ UNDAV ÖNE ÇIKIYOR

Stuttgart kadrosunun en dikkat çeken isimlerinden biri Deniz Undav. Deneyimli golcü geçtiğimiz Bundesliga sezonunda 19 kez fileleri havalandırarak takımının hücumdaki en önemli oyuncularından biri oldu.

Ceza sahası içerisindeki bitiriciliği, bağlantı oyunu ve doğru pozisyon alma becerisiyle öne çıkan Undav, Stuttgart'ın Hoffenheim karşısındaki en önemli gol silahları arasında gösteriliyor.

Bir diğer önemli hücum oyuncusu Ermedin Demirović. Bosna Hersekli santrfor geçtiğimiz lig sezonunda 12 gol ve 3 asistlik katkı sağladı. Demirović'in fizik gücü, Stuttgart'ın özellikle rakip ceza sahasındaki etkinliğini artırıyor.

Orta sahada Angelo Stiller takımın oyun kurulumunda önemli rol üstlenirken, Chris Führich kanatlardaki hızı ve bire bir oyunlarıyla öne çıkıyor. Bilal El Khannouss ise hücum ile orta saha arasındaki bağlantıyı sağlayabilecek yaratıcı seçenekler arasında bulunuyor.

GRISCHA PRÖMEL ESKİ TAKIMINA KARŞI

Karşılaşmanın dikkat çeken isimlerinden biri Grischa Prömel olacak. Alman orta saha oyuncusu, 2026 yaz transfer döneminde Hoffenheim'dan Stuttgart'a geçti.

Prömel'in eski takımına karşı Stuttgart orta sahasında görev alması bekleniyor. Deneyimli futbolcu pres gücü, ikili mücadeleleri ve ceza sahasına yaptığı koşularla Sebastian Hoeneß'in sisteminde önemli bir rol üstleniyor.

HOFFENHEIM STUTTGART MUHTEMEL 11'LERİ

Hoffenheim: Baumann; Coufal, Ozan Kabak, Hajdari, Rots; Patrick Wimmer, Avdullahu, Wouter Burger, Daghim; Lemperle, Hložek.

Stuttgart: Bredlow; Jeltsch, Chabot, Mittelstädt; Vagnoman, Prömel, Stiller, Führich; Deniz Undav, El Khannouss; Demirović.

Hoffenheim'da Christian Ilzer'in ileri uçta Lemperle ve Hložek ikilisinden yararlanması bekleniyor. Stuttgart cephesinde ise Deniz Undav ve Demirović'in rakip savunmaya karşı en önemli hücum tehditleri olması bekleniyor.

HOFFENHEIM'DA EKSİKLER VE ŞÜPHELİ İSİMLER

Hoffenheim cephesinde karşılaşma öncesinde bazı oyuncuların fiziksel durumu yakından takip ediliyor. Fisnik Asllani'nin maç kondisyonu, Alexander Prass'ın ise yaşadığı kas problemi nedeniyle durumu belirsizliğini koruyor.

Teknik heyetin bu oyuncularla ilgili kararını karşılaşma öncesinde vermesi bekleniyor.

STUTTGART'TA EKSİKLER DİKKAT ÇEKİYOR

Stuttgart cephesinde eksik oyuncu sayısı daha fazla. Justin Diehl, Nikolas Nartey, Dennis Seimen, Tiago Tomás ve Dan-Axel Zagadou'nun Hoffenheim karşısında forma giymesi beklenmiyor.

Jeremy Arévalo da yaşadığı sırt problemi nedeniyle kadroda yer alamayabilecek isimler arasında gösteriliyor. Lorenz Assignon ve Luca Jaquez'in durumlarının ise karşılaşma öncesindeki son kontrollerin ardından netleşmesi bekleniyor.

Soruşturmanın ikinci operasyon dalgasında gözaltına alınan ve aralarında sağlık personeli ile basın mensuplarının yer aldığı 9 kişinin İlçe Jandarma Komutanlığı'ndaki ifade alma ve kimlik tespit işlemleri tamamlandı. Sağlık kontrolünden geçirilen şüpheliler, jandarma ekipleri refakatinde sorgulanmak üzere Silivri Adliyesi'ne sevk edildi. Şüphelilerin savcılıktaki sorgularının ardından mahkemeye çıkarılmaları bekleniyor.

Soruşturma kapsamında bugün erken saatlerde Silivri Cumhuriyet Başsavcılığının talebiyle feth-i kabir işlemi de icra edildi. Kozinoğlu’nun kesin ölüm nedeninin saptanması ve olayda üçüncü şahıs müdahalesinin bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla Ümraniye'deki mezarı açılarak uzman adli tıp heyeti gözetiminde kemik ve toprak numuneleri alındı. Alınan örnekler, dönemin cezaevi kamera görüntüleri ve tıbbi evraklarıyla karşılaştırılmak üzere Adli Tıp Kurumuna teslim edildi.

14 yıllık takipsizlik 26 Ağustos’ta kaldırılmıştı

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in kamuoyuyla paylaştığı bilgilere göre, Kaşif Kozinoğlu 12 Kasım 2011 tarihinde Silivri 1 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda fenalaşmış, kaldırıldığı Silivri Devlet Hastanesinde yaşamını yitirmişti. 10 Nisan 2012'de verilen takipsizlik kararı, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı ile Silivri Cumhuriyet Başsavcılığının dosya incelemesi sonrası Silivri Sulh Ceza Hakimliğinin 26 Ağustos 2026 tarihli kararıyla hükümsüz kılınmıştı.

Bakan Gürlek, özel ekibin yürüttüğü tahkikatın aşamalarını şu ifadelerle açıklamıştı:

"Silivri Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından yapılan değerlendirmeler ışığında Silivri Sulh Ceza Hakimliğinin 26 Ağustos 2026 tarihli kararıyla takipsizlik kararı kaldırılmış ve soruşturma yeniden başlatılmıştır. Yeni soruşturma kapsamında gizlilik kararı alınmış, özel bir soruşturma ekibi oluşturularak olayın tüm yönleriyle yeniden aydınlatılmasına yönelik kapsamlı çalışmalar başlatılmıştır. Bugün gelinen aşamada, Silivri Cumhuriyet Başsavcılığımızca olay tarihinde ceza infaz kurumunda görev yapan 11 şüpheli hakkında adli işlem başlatılmış, 10 şüpheli gözaltına alınmış, 1 şüphelinin ise FETÖ firarisi olarak yurt dışında bulunduğu tespit edilmiştir."

İlk operasyonda yakalanan 10 şüpheliden biri çıkarıldığı nöbetçi hakimlikçe tutuklanmış, 7'si adli kontrol şartıyla olmak üzere toplam 9 kişi serbest bırakılmıştı.

KDC Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsünün (INSP) açıkladığı son verilere göre, ülkede şimdiye kadar 7 bin 22 kişinin Ebola virüsü taşıdığı doğrulandı. Hastalık nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısı da 3 bin 398'e ulaştı.

Salgın 7 eyalette 62 bölgeye yayıldı

Salgında ölüm oranı yüzde 48,4 olarak hesaplandı. Verilere göre 1671 hasta ise hastalığı atlatarak iyileşti.

Ebola salgınının KDC'de Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu, Haut-Uele, Tshopo, Bas-Uele ve Güney Ubangi eyaletlerine bağlı toplam 62 bölgeye ulaştığı bildirildi.

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde 246 şüpheli vaka ile 65 ölümün bildirilmesinin ardından, 15 Mayıs'ta ülkede resmi olarak salgın ilan edilmişti.

Ebola virüsü ilk kez 1976'da görüldü

Bir tür kanamalı ateşe neden olan Ebola virüsünün geçmişi 1976 yılına uzanıyor. Virüs, aynı yıl Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde ortaya çıkan iki ayrı salgınla ilk kez tespit edilmişti.

KDC'deki salgının Ebola Nehri yakınlarında bulunan bir köyde başlaması nedeniyle hastalığa da bu nehrin adı verildi.

Batı Afrika'daki salgında 11 binden fazla kişi öldü

Ebola virüsü Aralık 2013'te bu kez Batı Afrika'da yayılım gösterdi. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 döneminde yaşanan salgında yaklaşık 30 bin kişiye virüs bulaştı. Bu salgında hastalığa yakalananların 11 binden fazlası yaşamını yitirdi.

"Bundibugyo" varyantına karşı tedavi ve aşı bulunmuyor

Sağlık yetkililerinin verdiği bilgilere göre, mayıs ayında ortaya çıkan "Bundibugyo" Ebola varyantı için henüz onaylanmış bir tedavi veya aşı bulunmuyor.

KDC'deki salgının güncel durumu, vaka ve can kayıplarındaki artışla birlikte sağlık yetkililerinin gündemindeki önemini koruyor.

1998'te uyarıldı: "Patlayıcı yüklü uçağı bir kente uçurabilirler"

Gizliliği kaldırılan belgeler arasında en dikkat çekici uyarılardan biri, saldırılardan tam üç yıl önce, 10 Eylül 1998 tarihli brifing raporunda yer aldı. Afrika'daki ABD büyükelçiliklerine yönelik bombalı saldırıların ardından hazırlanan raporda şu ifadelerin yer aldığı kaydedildi:

"... (Dönemin El Kaide elebaşı Usame) Bin Ladin, geçen ay ABD'yi Washington'da kendi topraklarında vurmayı tercih ettiğini söyledi... Afrika'daki bombalı saldırılardan sorumlu olan grup, patlayıcı yüklü bir uçağı ABD'de bir kente uçurabilir."

Arşivden çıkan diğer brifing notlarında da yıllar boyunca Bin Ladin ve El Kaide yapılanmasının Amerikan hedeflerine yönelik planlarına ilişkin kronik uyarılar sıralandı. Raporlarda; Washington'daki bir alışveriş merkezine saldırı düzenleme, nükleer bomba imalatında kullanılan malzemeleri temin etme, kimyasal silah saldırıları planlama ve kimliği gizli tutulan üst düzey bir Amerikalıyı kaçırma girişimleri tek tek kayda geçirildi.

Saldırıdan bir ay önce saldırı uyarısı

Saldırılardan yaklaşık bir ay önce, 6 Ağustos 2001 tarihinde Başkan George W. Bush’a sunulan ve "Bin Ladin ABD'de saldırı yapmaya kararlı" başlığını taşıyan istihbarat raporunun ayrıntıları da belgelerde yer aldı.

Söz konusu raporda, terör örgütü El Kaide üyelerinin yıllardır ABD topraklarında ikamet ettiği bilgisi paylaşılarak, grubun ülke sınırları içerisinde olası "saldırılara yardımcı olabilecek aktif bir lojistik ve destek yapısına sahip olduğuna" açıkça dikkat çekildiği görüldü.

11 Eylül 2001 saldırılarında 2 bin 977 kişi hayatını kaybetmişti

Yapılan çok sayıdaki istihbarat uyarısına rağmen 11 Eylül 2001 sabahı ABD, koordineli bir terör saldırısı dalgasıyla sarsılmıştı.

Newark, Boston ve Washington'dan havalanarak San Francisco ve Los Angeles'a gitmek üzere planlanan 4 yolcu uçağının kaçırılmasıyla başlayan süreçte American Airlines'a ait kaçırılan ilk yolcu uçağı, yerel saatle 08.46'da New York'taki Dünya Ticaret Merkezi'nin (İkiz Kuleler) kuzey kulesine çarptı Kuzey kulesi alevler içindeyken kaçırılan ikinci uçak olan United Airlines seferi, 17 dakika sonra saat 09.03'te güney kulesine isabet etti. Kaçırılan üçüncü yolcu uçağı ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) binasına çarparak büyük yıkıma yol açarken, dördüncü uçak ise yolcuların müdahalesi sonrası Pensilvanya kırsalında düştü.

11 Eylül saldırıları sonucunda, uçakları kaçıran 19 terörist hariç olmak üzere New York, Washington ve Pensilvanya'da toplam 2 bin 977 kişi yaşamını yitirdi.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki enerji işbirliğini AA muhabirine değerlendiren Bayraktar, küresel ölçekte krizlerin artık “yeni normal” haline geldiğini ifade etti. Böyle bir ortamda iki ülkenin enerji alanında daha öngörülebilir, çeşitlendirilmiş ve kapsamlı bir işbirliği geliştirdiğini aktardı.

TANAP Avrupa'nın arz güvenliğine katkı sağlıyor

Bayraktar, Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı, TANAP ve TAP gibi ortak enerji projelerinin önemine dikkati çekti.

TANAP üzerinden bu yıl itibarıyla 100 milyar metreküp doğal gaz akışı gerçekleştiğini belirten Bayraktar, söz konusu hattın Avrupa'nın arz güvenliğine önemli katkı sunduğunu kaydetti.

Türkiye ve Azerbaycan'ın enerji alanında birbirini tamamlayan özelliklere sahip olduğunu ifade eden Bayraktar, Azerbaycan'ın önemli bir petrol ve doğal gaz üreticisi konumunda bulunduğunu, bunun yanında elektrik üretiminde de ilerleme kaydettiğini dile getirdi.

Türkiye'nin ise enerji ihtiyacı giderek büyüyen bir pazar olduğunu vurgulayan Bayraktar, ülkenin Avrupa ile çok sayıda enerji bağlantısına sahip olduğunu belirtti. Türkiye'nin bu bağlantılar sayesinde sahip olduğu enerjiyi Avrupa pazarına aktarabilecek kapasite ve kabiliyete sahip olduğunu söyledi.

Mevcut enerji hatlarının kapasitesi artırılacak

İki ülkenin sahip olduğu bu özelliklerin birbirini tamamlayan bir yapı oluşturduğunu anlatan Bayraktar, Cumhurbaşkanlarının ortaya koyduğu ortak vizyonun da yeni projelerin geliştirilmesine zemin hazırladığını ifade etti.

Bayraktar, ilk aşamada Bakü-Tiflis-Erzurum, Bakü-Tiflis-Ceyhan ve TANAP gibi mevcut projelerin kapasitelerinden tam anlamıyla yararlanılması gerektiğini belirtti.

Bakü-Tiflis-Ceyhan üzerinden bugün günlük 600 bin varil petrol taşındığını aktaran Bayraktar, hattın toplam kapasitesinin 1 milyon varil olduğunu söyledi.

Bu kapasitenin değerlendirilmesi kapsamında Orta Asya ve Türk dünyasındaki diğer kaynaklardan çıkarılan ham petrolün de söz konusu hat üzerinden taşınabilmesinin önemine işaret eden Bayraktar, doğal gaz konusunda da benzer çalışmalar yürütülebileceğini belirtti.

Elektrik alanında üç büyük proje gündemde

Türkiye ile Azerbaycan'ın önünde elektrik alanında önemli projeler bulunduğunu vurgulayan Bayraktar, üç ana başlık üzerinde çalışıldığını açıkladı.

Bunlardan ilkinin Nahçıvan üzerinden Türkiye'ye elektrik iletim hattı kurulması olduğunu belirten Bayraktar, ikinci projenin Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan ve Bulgaristan'ı kapsayan dörtlü yeşil enerji koridoru olduğunu söyledi.

Üçüncü projenin ise Karadeniz'in altından Avrupa'ya uzanacak elektrik iletim hattı olduğunu aktardı.

Türk devletleriyle enerji ve maden işbirliği

Bayraktar, Türkiye ve Azerbaycan arasındaki tamamlayıcı yapının diğer Türk devletleriyle de oluşturulabileceğini belirtti.

Türkmenistan'ın önemli doğal gaz kaynaklarına, Kazakistan'ın ise yüksek petrol üretim kapasitesine sahip olduğunu ifade eden Bayraktar, bu ülkelerin aynı zamanda zengin maden kaynakları ve önemli maden üretimleri bulunduğuna dikkati çekti.

Kazakistan'ın dünyanın önde gelen uranyum tedarikçileri arasında bulunduğunu belirten Bayraktar, Türk devletlerinin enerji ve maden alanındaki potansiyellerinin birlikte değerlendirilmesinin önemine işaret etti.

"Daha büyük projeleri birlikte gerçekleştireceğiz"

Bayraktar, enerjide ve madencilikte üretim kapasitesi yüksek ülkelerle Türkiye'nin ihtiyaçlarının birbirini tamamladığını ifade etti.

Türkiye'nin güçlü sanayisi nedeniyle maden ham maddesine ihtiyaç duyduğunu, elektrik ve enerji talebinin de büyüdüğünü belirten Bayraktar, ülkenin farklı pazarlara ulaşmak için önemli bir konumda bulunduğunu söyledi.

Bu yapının ortak çalışmalarla değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Bayraktar, oluşacak sinerji sayesinde daha büyük projelerin birlikte hayata geçirileceğini kaydetti.

6 müze ziyaretçilerini bekliyor

İlçede 6 müzenin faaliyet gösterdiğini ve bu müzelerde görülmeye değer zengin koleksiyonların sergilendiğini kaydeden Kasap, tüm tarihi mekânların halkın ve turistlerin ziyaretine açık tutulduğunu belirtti.

Geleneksel yaşam biçiminin ilçe sokaklarında canlılığını koruduğuna işaret eden Kasap, Beypazarı’nın turizm hamlesinin Türkiye’nin dört bir yanından yerel yönetimlerin ilgisini çektiğini şu sözlerle aktardı:

"Model arayışı içinde olan il, ilçe, valilik, kaymakamlık ve belediyelerden çok sayıda heyet gelerek Beypazarı ilçesinin turizme açılmasını inceledi. Beypazarı'nda tarih var, kültür var. Beypazarı ilçesinde gelenek ve görenekler yaşatılıyor. Beypazarı, turizmiyle model olmayı sürdürüyor."

Geleneksel mutfak ve konaklar ziyaretçileri çekiyor

Belediye olarak ilçenin turizm altyapısını güçlendirmek ve kültürel dokuyu korumak adına yoğun bir mesai yürüttüklerini dile getiren Özer Kasap, Beypazarı’nın özgün kimliğine dikkat çekti:

"Beypazarı gerek yaşam biçimiyle, mutfak kültürüyle, konaklarıyla, tarihi evleri, hanları, hamamları, camileriyle insanları kendine çekiyor. Önümüzdeki haftalarda festival düzenleyeceğiz. Festivallerde binlerce insan Beypazarı'na akıyor."

İlçede gerçekleştirilecek olan festivalle birlikte hem iç turizmin hareketlendirilmesi hem de yerel üreticilerin ve ilçe esnafının ekonomik olarak desteklenmesi hedefleniyor.

Uzman heyet gözetiminde mezar açıldı

İstanbul Ümraniye’de bulunan mezarlıkta gerçekleştirilen çalışma, adli makamlarca görevlendirilen özel heyet nezaretinde icra edildi. Heyette yer alan 3 adli tıp uzmanı, 1 kimyager ve 1 otopsi teknikeri, güvenlik önlemleri altında mezarın açılmasını sağladı.

Çalışmalar kapsamında kabirden alınan kemik parçaları, toprak numuneleri ve adli incelemeye esas teşkil edecek diğer materyaller sterilize edilerek mühürlü nakil araçlarıyla Adli Tıp Kurumuna sevk edildi.

Kamera kayıtları, 112 belgeleri ve tıbbi veriler birlikte değerlendirilecek

Adli Tıp Kurumu Birinci İhtisas Kurulu, mezardan temin edilen biyolojik ve kimyasal bulguları çok yönlü bir analize tabi tutacak. Laboratuvar ortamında yapılacak toksikolojik ve patolojik testler; olayın gerçekleştiği tarihe ait ceza infaz kurumu kamera görüntüleri, 112 Acil Servis telsiz ve çağrı kayıtları, hastane sevk belgeleri ve tıbbi dosyalarla karşılaştırılacak.

Kurulun hazırlayacağı kapsamlı adli tıp mütalaasıyla Kozinoğlu’nun ölüm nedeni ile olayda üçüncü şahısların doğrudan ya da dolaylı bir müdahalesinin bulunup bulunmadığı resmi olarak ortaya konacak.

Dosyadaki 14 yıllık takipsizlik kararı 26 Ağustos’ta kaldırılmıştı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının incelemeleri sonucunda dosyanın yeniden açıldığını duyurmuştu.

Kozinoğlu’nun tutuklu bulunduğu Silivri 1 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda 12 Kasım 2011’de fenalaşarak kaldırıldığı Silivri Devlet Hastanesinde yaşamını yitirdiğini anımsatan Bakan Gürlek; 10 Nisan 2012 tarihli takipsizlik kararının Silivri Sulh Ceza Hakimliğince 26 Ağustos 2026 tarihinde kaldırıldığını, özel bir soruşturma ekibi kurularak dosyaya gizlilik kararı getirildiğini bildirmişti.

Yeniden başlatılan soruşturma sürecinde olay döneminde cezaevinde görev yapan 11 kamu görevlisine yönelik operasyon düzenlenmiş; 10 kişi gözaltına alınırken, yurt dışında olduğu tespit edilen 1 FETÖ firarisi hakkında adli işlem başlatılmıştı. Mahkemeye sevk edilen şüphelilerden 1’i tutuklanırken, 7’si adli kontrol şartıyla olmak üzere 9 kişi serbest bırakılmıştı. Devam eden operasyonlarda ise aralarında 1 muhabir, 1 kameraman ve 7 sağlık personelinin bulunduğu 9 şüpheli daha gözaltına alınmıştı.

Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, turizm bölgelerinde Cumhuriyet Başsavcılıklarının koordinasyonunda jandarma ve emniyet birimlerince yürütülen çalışmalara ilişkin ayrıntıları kamuoyuyla paylaştı.

Turizm bölgelerinde güvenlik çalışmaları sürdürülüyor

Adalet Bakanı Gürlek, turizm bölgelerinde huzur ve güven ortamını bozabilecek hiçbir eylemin göz ardı edilmediğini belirtti.

Çalışmaların Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde ve İçişleri Bakanlığı ile koordinasyon içerisinde yürütüldüğünü aktaran Gürlek, Türkiye'yi ziyaret eden turistlerin yanı sıra vatandaşların da güvenliğinin korunmasının öncelikler arasında bulunduğunu ifade etti.

Gürlek, bu çalışmalarla Türkiye'nin turizmdeki güçlü marka değerinin daha ileri taşınmasının hedeflendiğini ve güvenliğin korunmasına yönelik faaliyetlerin kararlılıkla devam edeceğini bildirdi.

323 şüpheli hakkında adli işlem yapıldı

Gürlek'in verdiği bilgilere göre, haziran, temmuz ve ağustos aylarında 16 ilde turizm güvenliğini tehdit eden 164 olay ve soruşturma kapsamında 323 şüpheli hakkında adli işlem gerçekleştirildi.

Söz konusu şüphelilerin 106'sı tutuklanırken, 56 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı.

Suç türlerine göre yapılan çalışmalarda ise turizm dolandırıcılığı, hanutçuluk ve haksız ticari kazanç eylemleri nedeniyle 71 şüpheli hakkında işlem yapıldı. Bu kişilerden 20'si tutuklandı.

Şiddet ve turistlerin mal varlığına yönelik suçlar

Şiddet, tehdit, yağma ve zorbalık eylemleriyle ilgili yürütülen işlemlerde 175 şüpheli hakkında adli süreç başlatıldı. Bu şüphelilerden 43'ü tutuklandı.

Turistlerin mal varlığına yönelik suçlarda ise 62 şüpheli hakkında işlem yapıldı. Bu kapsamda 40 şüpheli hakkında tutuklama kararı uygulandı.

Ayrımcılık, özel hayatın ihlali, inanç özgürlüğüne ve toplumsal değerlere yönelik eylemler ile kamu düzenini ve turizm güvenliğini olumsuz etkileyen diğer suçlar kapsamında da 15 şüpheli hakkında işlem gerçekleştirildi. Bu kişilerden 3'ü tutuklandı.

"Türkiye güvenli bir turizm ülkesidir"

Adalet Bakanı Gürlek, çalışmaların yürütülmesinde görev alan Cumhuriyet başsavcılıklarına, emniyet ve jandarma teşkilatlarının ilgili birimlerine ve diğer çalışma arkadaşlarına teşekkür etti.

Türkiye'nin güvenli bir turizm ülkesi olduğunu vurgulayan Gürlek, bu özelliğin korunması için gerekli adımların atılmaya devam edeceğini belirtti.

Turizm bölgelerimizde huzur ve güvenliğe gölge düşürecek hiçbir eyleme müsamaha göstermiyoruz!

Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan’ın liderliğinde, İçişleri Bakanlığımız ile koordinasyon içerisinde ülkemizi ziyaret eden misafirlerimizin ve vatandaşlarımızın huzur ve güvenliğini… https://t.co/tkTgKxGtYC

— Akın Gürlek (@abakingurlek) September 12, 2026

"Yapılan görüşmenin nasıl speküle edildiğini görüyoruz"

Ankara’nın acil metro yatırımlarına ihtiyaç duyduğunu ve büyük ölçekli altyapı projeleri için mevzuat gereği merkezi idarenin onayına ihtiyaç olduğunu hatırlatan Yavaş, Beştepe’deki görüşmenin arka planını şu sözlerle aktardı:

*"Değişen bir mevzuatla yapılacak büyük yatırımlar için Hazine ve Cumhurbaşkanlığı onayı alma zorunluluğu getirildi. Bırakın bu kentte kamu yöneticileriyle tartışmayı, bu ülkenin Sayın Cumhurbaşkanı ile var olan bir yetki için kendisine gidip bu metro yatırımlarının programa alınması, 1,3 milyar dolarlık bu metrolar için harcanacak paranın izni, aynı zamanda 800 milyon avro civarında ve sadece Sayın Cumhurbaşkanı iznine ihtiyaç olan Hazine tahvili çıkartma için birebir yaptığımız görüşmenin bile nasıl speküle edildiğini hep birlikte görüyoruz.

Sistem böyle. Bizler eğer bu ülkeyi yönetenlerle görüşmeyeceksek; bu ülkede farklı fikirlere sahip olan, Ankara'da farklı fikirlere sahip olan ancak bu kentin içinde yaşayıp belediyeye aynı oranda para ödeyen, o yaşamı hep birlikte paylaştığımız insanlarla ayrı olmamızın imkanı var mıdır?"*

"Ayrılıkta azap vardır: Tavandaki tartışmalar bizi ilgilendirmiyor"

Siyasette tırmanan ayrışma ve kutuplaşma dilinin kent yönetimi anlayışıyla bağdaşmadığına dikkat çeken Mansur Yavaş, ortak akıl ve uzlaşı vurgusu yaptı:

"Ben tavanda olan ayrılıkların bir kent yönetimini, belediye başkanı olarak bizi hiç ilgilendirmediği kanaatindeyim. Belediye Meclisinde imkan olursa hep birlikte oy birliğiyle karar almaya çalışıyoruz. Oy birliğiyle karar aldığımız zaman daha da mutlu oluyoruz. Ayrılıkta azap vardır. Tavandakiler istediği kadar ayrılsın. Bizler Ankara halkı olarak tabanda her konuda her fikirden insanla bir arada olmaya devam edeceğiz."

Başkent halkının kendilerine emanet ettiği görevi görev sürelerinin sonuna kadar layıkıyla icra etmek zorunda olduklarının altını çizen Yavaş, kısıtlı zamanı günlük polemiklerle harcamayacaklarını belirtti.

"Yakın zamanda toplanıp hep beraber görüşeceğiz"

Genel kurul toplantısının ardından salondan ayrılırken basın mensuplarının yoğun ilgisiyle karşılaşan Mansur Yavaş, gündemdeki iddialara ve siyasi tartışmalara yönelik sorular üzerine, "Arkadaşlar, bu soruları yakın zamanda toplanacağız, hep beraber görüşeceğiz. Şu anda konuşacak hiçbir şey yok. Ayrılıkta azap vardır, birlikte rahmet vardır" açıklamasında bulundu.

MSB'nin sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, söz konusu faaliyetlerin Türk ve Senegal personelinin katılımıyla yürütüldüğü belirtildi. Açıklamada, iki ülke arasındaki karşılıklı işbirliği ve güven duygusunun güçlendirilmesi amacıyla Senegal uçucu personelinin de görevlerde yer aldığı aktarıldı.

Deniz Kuvvetleri personeli Senegal'de görev yapıyor

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı personeli, Senegal hava sahası ve deniz yetki alanları üzerinde Keşif Gözetleme ve Deniz Gözetimi Desteği kapsamında uçuş faaliyetleri yürütüyor.

Faaliyetlerin temelinde, Senegal Silahlı Kuvvetlerine arama kurtarma alanında eğitim verilmesi ve bu alanda destek sunulması bulunuyor. Türk personelinin gerçekleştirdiği görevlerde Senegal uçucu personeli de sürece dahil oluyor.

Ortak uçuşlarla işbirliği güçlendiriliyor

MSB açıklamasında, Senegal uçucu personelinin katılımıyla gerçekleştirilen çalışmaların iki ülke arasındaki işbirliği ve güvenin pekiştirilmesine katkı sağlamasının amaçlandığı ifade edildi.

Bu kapsamda düzenlenen “Keşif Gözetleme ve Deniz Gözetimi Desteği” uçuşlarında Türk Deniz Kuvvetleri personeli ile Senegal uçucu personeli birlikte görev alıyor.

MSB görev görüntülerini paylaştı

Milli Savunma Bakanlığının sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Senegal'deki uçuş faaliyetlerine ilişkin görüntülere de yer verildi.

Paylaşılan görüntülerde, arama kurtarma eğitimi ve desteği amacıyla yürütülen görev uçuşlarından kesitler kamuoyuyla paylaşıldı.

🗓️ 8 Eylül 2026

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı personelimiz tarafından, Senegal Silahlı Kuvvetlerine arama kurtarma eğitimi ve desteği sağlanması maksadıyla, Senegal hava sahası ve deniz yetki alanları üzerinde görev uçuşları icra ediliyor.

Karşılıklı iş birliği ve güven… pic.twitter.com/L7Wzzdz9f4

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) September 12, 2026

Yeni ders yılı hazırlıklarının sürdüğü süreçte yazılı bir açıklama yayımlayan TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, çocukların can güvenliğini doğrudan ilgilendiren servis taşımacılığı ve çevre güvenliği konularını gündeme taşıdı.

"Servis şoförlerimiz uyarıldı, gerekli tedbirler alındı"

Öğrencileri taşıyan servis araçlarının teknik yeterliliğine ve güvenlik standartlarına dikkat çeken Palandöken, servis şoförleri ile rehber personelin sorumluluklarına işaret ederek şu ifadeleri kullandı:

"Çocuklarımızın kazasız belasız yetişmeleri, eve sağlıklı gelip gitmeleri, beslenmeleri, kimlerle birlikte oldukları kontrol edilmeli. En önemlisi kolluk kuvvetleri. Hem yerel yönetimlerin hem de emniyet güçlerinin buraları çok sıkı takip etmesi çok önemli. Çocukları taşıyan servis araçlarının bakımlı olması gerekiyor. Onların okula götürülüp getirilmelerine ilişkin ilgili oda belgesine sahip, sertifikaları olan şoförlerimiz uyarıldı ve gerekli tedbirler alındı."

Servislerde görev yapan rehber personele ("eğitici ve koruyucu ablalar") de çağrıda bulunan Palandöken; öğrencilerin iniş ve binişlerinde cadde, sokak ve trafik akışının mutlaka titizlikle gözetilmesi gerektiğini kaydetti.

Korsan satıcılara ve zararlı maddelere karşı ortak mücadele

Okul çevrelerindeki kontrolsüz ticari faaliyetlerin risklerine değinen TESK Başkanı, öğrencilerin korsan satıcıların denetimsiz ürünlerinden ve her türlü bağımlılık yapıcı içerikten uzak tutulması gerektiğini ifade etti.

Okul çevresinde faaliyet gösteren esnafın öğrenci güvenliğini kendi sorumluluğu olarak görmesi gerektiğini belirten Palandöken, ailelerin de çocuklarının okula gidiş-geliş saatlerini, arkadaş çevrelerini ve okuldaki davranış biçimlerini yakından takip etmesinin önemini vurguladı.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının başlamasıyla birlikte bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!