İstanbul Havalimanı Avrupa'da ilk sırada yer aldı

Uraloğlu, yazılı açıklamasında EUROCONTROL tarafından yayımlanan 17 Eylül Avrupa Havacılık Genel Bakış Raporu'ndaki verilere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Rapora göre İstanbul Havalimanı'nın Avrupa'daki lider konumunu koruduğunu belirten Uraloğlu, 7-13 Eylül tarihleri arasında havalimanında günlük ortalama 1643 uçuş gerçekleştiğini bildirdi.

Uraloğlu, İstanbul Havalimanı'nın ardından Amsterdam'ın günlük ortalama 1413, Paris Charles de Gaulle Havalimanı'nın ise 1407 uçuşla sıralandığını aktardı.

Uçuş trafiği bir yılda yüzde 3 arttı

İstanbul Havalimanı'ndaki uçuş hareketliliğinin geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3 yükseldiğine dikkati çeken Uraloğlu, Antalya Havalimanı'nın da günlük ortalama 969 uçuşla Avrupa'nın en yoğun 10 havalimanı arasına girdiğini belirtti.

İstanbul Havalimanı'nın yalnızca Avrupa'da değil, küresel ölçekte de önemli bir konuma ulaştığını ifade eden Uraloğlu, 7-13 Eylül döneminde günlük ortalama 829 kalkışla dünya sıralamasında 5'inci basamakta yer aldığını kaydetti.

Uraloğlu, "İstanbul Havalimanı'mız, 7-13 Eylül döneminde günlük ortalama 829 kalkışla dünya genelinde 5'inci sırada yer aldı. Havalimanımız böylece dünyanın en yoğun ilk 5 havalimanı arasına adını yazdırdı" ifadelerini kullandı.

Türkiye Avrupa'da altıncı sırada bulunuyor

Türkiye'nin hava trafiğine ilişkin verileri de paylaşan Uraloğlu, ülkenin günlük ortalama 4 bin 191 uçuşla Avrupa'da en yüksek trafik hacmine sahip ülkeler arasında 6'ncı sırada bulunduğunu bildirdi.

Türkiye'nin günlük ortalama uçuş trafiğinin de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 artış gösterdiğini belirten Uraloğlu, Avrupa'daki hava trafiğinde Türkiye'nin önemli bir hacme sahip olduğunu ifade etti.

Beşiktaş Başkanı Serdal Adalı, Fanatik’e verdiği röportajda kulübün mevcut durumu ve sezon planlamasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Adalı, özellikle Süper Lig’deki yayın gelirlerinin yetersiz olduğunu belirterek Türkiye Futbol Federasyonu ile yapılan görüşmelerde bu konudaki rahatsızlığını açık şekilde dile getirdiğini söyledi.

Adalı, yayın sistemiyle ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Avrupa’nın beş büyük ligi deniyor ya hep. Baksınlar kulüplerin naklen yayın gelirleri ne seviyede. Bizde yerlerde. TFF’deki toplantıda apaçık dile getirdim. Asla mevcut sistemi kabul etmeyeceğim. Talep de var. Havuzdan çıkıp, kendi maçlarımızı ayrı yayınlarız. Bu konuda taviz vermeyeceğim. Ya istediklerimizi verirler ya da başımızın çaresine bakarız. Yeni teknik ekip ile yola çıktık. Büyük fedakârlıklar yaptık. Takviyeler getirdik.”

“Camia tek yürek oldu”

Takım ile taraftar arasındaki bütünleşmeye de dikkat çeken Adalı, Beşiktaş camiasının sezonun geri kalanında hedeflerine ulaşmak için kenetlendiğini ifade etti. Kadroda ara transfer döneminde değişiklikler yaşanabileceğinin sinyalini veren Adalı, üç kulvarda da iddialı olduklarını belirtti.

Beşiktaş Başkanı’nın açıklamaları şöyle:

“Takım taraftar bütünleşti. Camia tek yürek oldu. Önümüz açık. Gerekirse ara dönemde gelip gidenler olabilir. Üç cephede birden iddialıyız. Malum güçler ki, siz hepsini biliyorsunuz izin verirlerse şampiyon olacağız. Ayrıcalık değil, sadece adalet bekliyoruz. Rekabet, yarış eşit şartlarda geçsin yeter”

Yönetimde değişim sinyali

Serdal Adalı, kulüpteki seçim sürecine ilişkin de önemli mesajlar verdi. Mevcut yönetimde bazı isimlerin yorulduğunu, bazı yöneticilerin ise farklı şekilde destek vermeyi tercih ettiğini belirten Adalı, yeni bir yapılanmayla devam etme kararı aldığını açıkladı.

Adalı, seçim süreci ve yönetimde yapılması planlanan değişikliklerle ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Farkındaysanız seçime dair tek kelime etmedim. Bugünkü maç sonrası ayrıntılı açıklama yapacağım. Milli arada bu işi yoluna koyacağız. Mevcut yönetim içinde, bazı arkadaşlar yoruldu. Bazıları dışarıdan destek olmayı tercih etti. Yeni bir güç, yeni heyecan ile yola devam kararı aldım. Epey bir değişim olur. Fakat kimse yanlış anlamasın, ayrılan isimler sadece yönetimde olmayacak. Bizimle birlikte farklı görevler üstlenecekler.”

FULHAM MANCHESTER UNITED MAÇI ÖNCESİ İKİ TAKIM DA ÇIKIŞ ARIYOR

Manchester United, Premier League'de oynadığı ilk dört karşılaşmada 1 galibiyet, 1 beraberlik ve 2 mağlubiyet aldı. Michael Carrick'in ekibi bu süreçte 4 puan topladı.

Fulham ise sezona daha kötü başladı. Londra temsilcisi ilk dört haftada üç mağlubiyet ve bir beraberlik alarak yalnızca 1 puana ulaşabildi.

Bu tablo, Craven Cottage'daki karşılaşmayı iki takım açısından da sezonun ilk bölümündeki gidişatı değiştirme fırsatına dönüştürüyor.

MANCHESTER UNITED SON LİG MAÇINDA DERBİYİ KAYBETTİ

Manchester United sezona Hull City deplasmanındaki 2-0'lık yenilgiyle başladı. Kırmızı Şeytanlar ardından Ipswich Town'ı 5-2 mağlup ederek sezonun ilk galibiyetini aldı.

Everton deplasmanından 2-2'lik beraberlikle dönen United, son Premier League maçında Manchester City'yi ağırladı. Manchester derbisini City, Erling Haaland'ın golüyle 1-0 kazandı.

Manchester United hafta içinde İngiltere Lig Kupası'nda da Brighton'a 3-2 mağlup olarak turnuvaya veda etti. Carrick'in ekibi böylece Fulham deplasmanına üst üste iki resmi maçını kaybederek geliyor.

FULHAM ANFIELD'DAN PUANLA DÖNDÜ

Fulham'ın ligdeki ilk dört haftası da istediği gibi geçmedi. Alvaro Arbeloa'nın ekibi Chelsea'ye 3-2, Sunderland'e 1-0 ve Crystal Palace'a 3-2 mağlup oldu.

Londra temsilcisi sezonun ilk puanını geçen hafta Liverpool deplasmanında aldı. Anfield'daki karşılaşma 0-0 sona ererken Fulham ilk kez bir Premier League maçında kalesini gole kapattı.

Fulham hafta içinde ise İngiltere Lig Kupası'nda West Ham'ı deplasmanda 3-2 mağlup ederek tur atladı. Ev sahibi ekip böylece Manchester United karşılaşmasına iki maçtır kaybetmeden geliyor.

MANCHESTER UNITED'DA DE LIGT, AMAD VE UGARTE YOK

Manchester United cephesinde sakatlıklar maç öncesinin önemli başlıklarından biri. Matthijs de Ligt, Amad Diallo ve Manuel Ugarte'nin Fulham karşısında forma giyemeyeceği açıklandı.

Yeni transfer Carlos Baleba ile Luke Shaw'ın durumları ise kesinleşmedi. Teknik direktör Michael Carrick, iki oyuncunun da maçta oynama ihtimalinin bulunduğunu ancak son kararın karşılaşma öncesinde verileceğini söyledi.

Harry Maguire ve Lisandro Martinez'in savunmada yeniden görev alabilecek durumda olduğu belirtiliyor. Kesin ilk 11 maç saatine yakın açıklanacak.

FULHAM'DA CAIRNEY VE TETE FORMA GİYEMEYECEK

Fulham da Manchester United karşısına tam kadro çıkamayacak. Tom Cairney dizindeki sakatlık nedeniyle mücadelede görev yapamayacak.

Kenny Tete ise geçirdiği kafa travmasının ardından uygulanan protokol nedeniyle kadroda bulunmayacak. Ryan Sessegnon'un kasık problemi sonrasında takımla çalışmalara dönmesi beklenirken, oyuncunun maç durumu son kontrollerin ardından belli olacak.

FULHAM MANCHESTER UNITED MAÇI HANGİ KANALDA?

Fulham–Manchester United maçı 20 Eylül Pazar günü saat 18.30'da Craven Cottage'da oynanacak. İngiltere Premier League'in 5. hafta karşılaşması Türkiye'de beIN Sports 3 ve beIN CONNECT üzerinden canlı yayımlanacak. Mücadele Azerbaycan'da Idman TV yayın programında da yer alıyor.

Mağdurlara hukuk desteği

Başbakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre Ünal Üstel, Kıbrıs Türk Barolar Birliği ile gerçekleştirilen işbirliği kapsamında mağdurların hukuk desteğine erişebileceğini belirtti. Hükümetin de yargısal giderleri ortadan kaldırmaya yönelik düzenlemeyi hazırlayarak uygulamaya koyduğu aktarıldı.

Üstel, "Bu büyük acıyı yaşayan insanlarımız haklarını ararken yalnız kalmayacak. Barolar Birliğimizin sağlayacağı hukuk desteğinin yanında, devlet olarak yargısal işlemlerden kaynaklanan mali yükleri de kaldırdık. Acının yükünü taşıyan insanlarımıza bir de adaletin mali yükünü taşıtmayacağız." ifadelerini kullandı.

Kazazedelere ikamet kolaylığı sağlanacak

Gemiden kurtulanların ikamet sürelerinin sona ermesi nedeniyle ülkelerine dönerek davalarını uzaktan takip etmek zorunda kalmayacağını kaydeden Üstel, mağdurların süreç boyunca KKTC'de bulunabilmesine imkan tanınacağını belirtti.

Üstel, "Burada olacaklar, gerektiğinde mahkemede bulunacaklar ve süreci bizzat takip edebilecekler" açıklamasında bulundu.

Sağlık ihtiyaçları da düzenleme kapsamına alındı

Başbakan Üstel, hukuk mücadeleleri, ikamet işlemleri ve sağlık ihtiyaçları konusunda mağdurların yanında olacaklarını ifade etti.

Üstel, açıklamasında şu değerlendirmelere yer verdi:

"Devlet sadece felaketin yaşandığı gün vatandaşının kapısını çalan değildir. Devlet, o acının sonuçları ortadan kalkıncaya kadar insanının yanında yürüyendir. Bir taraftan kayıplarımıza ulaşmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Diğer taraftan facianın ortaya çıkardığı hukuki, idari ve sağlıkla ilgili ihtiyaçları tek tek çözüyoruz. İlk gün nasıl ailelerimizin yanlarındaysak, sonuna kadar onların yanlarında olmaya devam edeceğiz. Sorumlular adalet önünde mutlaka hesabını verecekler."

Yargısal giderler alınmayacak

Açıklamada düzenlemenin kapsamına ilişkin ayrıntılara da yer verildi. Buna göre Kıbrıs Türk Barolar Birliği ile yapılan işbirliği sonucunda mağdurlara hukuk desteği sunulacak.

Kazadan kaynaklanan davalarda mahkeme harcı, pul, damga vergisi ve diğer yargısal işlem giderleri mağdurlardan alınmayacak.

Yabancı uyruklu kazazedeler ile hayatını kaybeden ve kayıp kişilerin yakınlarının davaları ve ilgili süreçleri takip edebilmesi için ikamet kolaylığı da sağlanacak. Düzenleme kapsamındaki yabancı uyruklular, 30 Ağustos 2027'ye kadar kamu sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilecek.

Zenica'da sağlık desteği sağlandı

MSB'nin sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Bosna-Hersek Türk Temsil Heyeti Başkanlığının Zenica bölgesindeki vatandaşlara yönelik sağlık desteği faaliyetinde bulunduğu bildirildi. Çalışmanın, bölgedeki Bosna-Hersek vatandaşlarına yönelik sağlık hizmetlerini kapsadığı belirtildi.

Sağlık taraması ve diş muayenesi yapıldı

Açıklamaya göre faaliyet, Sivil Asker İş Birliği çalışmaları kapsamında gerçekleştirildi. Bu kapsamda Zenica bölgesinde yaşayan Bosna-Hersek vatandaşlarına sağlık taraması yapıldı ve diş muayenesi gerçekleştirildi.

MSB'nin paylaşımında, "Bosna-Hersek Türk Temsil Heyeti Başkanlığımız tarafından Sivil Asker İş Birliği faaliyetleri kapsamında, Zenica bölgesinde Bosna-Hersek vatandaşlarına sağlık taraması ve diş muayenesi yapıldı" ifadeleri kullanıldı.

Sivil Asker İş Birliği kapsamında gerçekleştirildi

Bosna-Hersek Türk Temsil Heyeti Başkanlığının yürüttüğü faaliyet kapsamında vatandaşlara hem genel sağlık taraması hem de diş muayenesi hizmeti sunuldu. MSB de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla Zenica'daki sağlık faaliyetini kamuoyuna duyurdu.

🇹🇷🇧🇦 Bosna-Hersek'te Sağlık Desteği

Bosna-Hersek Türk Temsil Heyeti Başkanlığımız tarafından Sivil Asker İş Birliği faaliyetleri kapsamında, Zenica bölgesinde Bosna-Hersek vatandaşlarına sağlık taraması ve diş muayenesi yapıldı.#MillîSavunmaBakanlığı pic.twitter.com/7b6fZ0Eoj6

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) September 20, 2026

Genel görüşmeler 22-26 Eylül ile 28 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek. BM'nin resmi takvimine göre yüksek düzey haftası ise 22-29 Eylül arasında düzenlenecek.

BM'nin 193 üyesinin liderleri ve üst düzey temsilcileri, küresel gündemdeki gelişmelere ilişkin mesajlarını Genel Kurul kürsüsünden paylaşacak.

Genel Kurulun teması: "Güveni Yeniden Tesis Etmek"

81. oturumun teması "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten Birleşmiş Milletler" olarak belirlendi.

Oturuma Bangladeş'ten Khalilur Rahman başkanlık ediyor. BM'nin resmi açıklamasında, bu yılki toplantıların küresel iş birliğini canlandırma, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne ivme kazandırma ve barış, eşitlik ve insan onuru için ortak hareketi güçlendirme amacı taşıdığı belirtildi.

Erdoğan BM Genel Kurulu'nda Türkiye'yi temsil edecek

Türkiye'yi Genel Kurul görüşmelerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın temsil etmesi bekleniyor.

Genel Kurul'da Brezilya'nın ilk konuşmayı yapması, ardından ev sahibi ABD'nin söz alması geleneksel uygulama olarak sürüyor. BM kaynaklarına göre Brezilya, 1955'ten bu yana genel görüşmelerin açılış konuşmasını yapan ülke konumunda bulunuyor.

Gazze ve Orta Doğu gündemin başında

Bu yılki Genel Kurul toplantılarında devam eden savaşlar ve bölgesel krizlerin önemli gündem maddeleri olması bekleniyor.

Gazze'deki savaş ve insani durumun yanı sıra İran ile yaşanan çatışmalar, Rusya-Ukrayna savaşı, Sudan'daki iç savaş ve insani kriz, Myanmar'daki gelişmeler ve Haiti'deki güvenlik sorunları liderlerin gündeminde olacak.

Reuters'ın değerlendirmesine göre 81. Genel Kurul, Orta Doğu'daki savaşlar ve Ukrayna'daki çatışmanın yanı sıra yapay zekanın oluşturduğu risklerin de öne çıkacağı bir toplantı olacak.

Mahmud Abbas Genel Kurul'a video mesajla katılacak

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın New York'taki Genel Kurul toplantısına fiziksel olarak katılması beklenmiyor.

ABD'nin Abbas ve bazı Filistinli yetkililere vize vermemesinin ardından BM Genel Kurulu, Abbas'ın video mesaj yoluyla toplantıya hitap etmesine izin verdi. BM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada karar 152 oyla kabul edildi; 3 ülke karşı oy kullanırken 4 ülke çekimser kaldı.

Avrupa Birliği de ABD'nin Filistinli yetkililere yönelik vize kararını yeniden değerlendirmesi çağrısında bulundu.

Yapay zeka ve teknoloji dönüşümü de gündemde

Genel Kurul'da yalnızca savaş ve güvenlik konuları değil, yapay zeka ve teknolojik dönüşüm de ele alınacak.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Genel Kurul öncesinde yapay zekanın kontrolsüz gelişimine ilişkin uluslararası koordinasyon ve yönetişim çağrısını yineledi.

İklim değişikliği, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kalkınma finansmanı, küresel sağlık, pandemi hazırlığı, nükleer silahsızlanma ve uluslararası güvenlik de toplantıların başlıca başlıkları arasında bulunuyor.

İklim, deniz seviyesinin yükselmesi ve pandemi için özel toplantılar

81. oturum kapsamında çeşitli konularda üst düzey toplantılar da gerçekleştirilecek.

BM'nin resmi programına göre 23 Eylül'de iklim eylemi ve adil dönüşüm, 24 Eylül'de deniz seviyesinin yükselmesinin oluşturduğu tehditler, 25 Eylül'de pandemi önleme, hazırlık ve müdahale kapasitesi ele alınacak. 28 Eylül'de ise Durban Deklarasyonu ve Eylem Programı'nın 25. yıl dönümü dolayısıyla toplantı yapılacak.

Guterres BM Genel Kurulu'na son kez hitap edecek

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, görev süresinin 31 Aralık 2026'da sona erecek olması nedeniyle 81. Genel Kurul kapsamında son kez bu sıfatla konuşacak.

Guterres'in görev süresinin sona ermesinin ardından BM'nin yeni genel sekreterinin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması planlanıyor.

Yeni genel sekreterin belirlenmesine ilişkin süreç de devam ediyor. BM Güvenlik Konseyi'nin tavsiye edeceği adayın Genel Kurul tarafından atanması gerekiyor.

BM Genel Kurulu'nda küresel krizler masaya yatırılacak

81. Genel Kurul, savaşlar, ekonomik eşitsizlikler, iklim değişikliği, yapay zeka ve küresel sağlık gibi farklı alanlardaki sorunların aynı diplomatik zeminde ele alınacağı toplantılara sahne olacak.

Şikâyet platformlarına yansıyan başvurularda, stokta bulunduğu belirtilen bazı iPhone modellerinin, tüketicilere ek sigorta veya kasko hizmeti satın alınması şartıyla satıldığı öne sürüldü.

Bazı tüketiciler, telefonun satışının kasko yaptırılması koşuluna bağlandığını iddia etti.

"28 bin liralık kasko yaptırırsan telefonu alabilirsin" iddiası

Şikâyetlerde yer alan iddialardan birinde, bir tüketiciye yaklaşık 28 bin liralık kasko hizmeti satın alması halinde cihazı alabileceğinin söylendiği öne sürüldü.

Bir başka tüketici ise kasko hizmetini kabul etmemesinin ardından, söz konusu cihazın başka bir müşteri tarafından internet üzerinden satın alındığının kendisine bildirildiğini iddia etti.

Benzer şikâyetlerde farklı iPhone modellerinin de kasko veya sigorta hizmetiyle birlikte satılmak istendiği yönündeki iddialar yer aldı.

Ticaret Bakanlığı'ndan iPhone satışı açıklaması

Tartışmaların ardından Ticaret Bakanlığı konuya ilişkin açıklama yaptı.

Bakanlık Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında bir mal veya hizmetin satışının başka bir mal veya hizmetin satın alınması şartına bağlanamayacağını hatırlattı.

Kaplan, teknoloji ürünlerinin tüketiciye sigorta yaptırma zorunluluğu getirilerek satıldığı yönündeki uygulamaların mevzuat kapsamında incelendiğini belirtti.

Şikâyet konusu iş yerine denetim yapılacak

Ticaret Bakanlığı, sosyal medyada ve şikâyet platformlarında yer alan iddialar üzerine harekete geçti.

Bekir Kaplan, iddialara konu olan iş yeri hakkında Ticaret Bakanlığı tarafından denetim gerçekleştirileceğini açıkladı.

Yapılacak inceleme sonucunda mevzuata aykırı bir uygulama tespit edilmesi halinde ilgili işletmeye idari yaptırım uygulanacağı bildirildi.

iPhone alırken kasko zorunlu tutulabilir mi?

Bakanlığın açıklamasına göre bir ürünün satışının başka bir ürün veya hizmetin satın alınması şartına bağlanması, tüketicinin korunmasına ilişkin mevzuat kapsamında değerlendiriliyor. Bu nedenle iPhone satışının zorunlu kasko veya sigorta hizmetine bağlandığı yönündeki iddiaların, yapılacak denetim sonucunda mevzuat açısından incelenmesi bekleniyor.

Skydagger ürün yelpazesini yeni platformla büyütüyor

Türkiye'nin savunma teknolojilerindeki imkanlarını geliştirmeye yönelik faaliyetlerini sürdüren Skydagger, insansız sistemlerini uluslararası savunma pazarındaki farklı operasyon ihtiyaçlarına yönelik çeşitlendiriyor.

Şirketin yeni platformu TOYCA-10E, orta menzilli vuruş kapasitesini 250 kilometreye taşıyor. 10 kilogram harp başlığı için tasarlanan İHA, zorlu harp şartlarında faaliyet gösterebilmesinin yanı sıra görevlerini otonom biçimde yerine getirebilecek özellikler barındırıyor.

Elektrikli platform katapultla havalanıyor

Elektrikli tahrik sistemi bulunan TOYCA-10E'nin havalanmasında katapult sistemi kullanılıyor. Platform, yoğun elektronik karıştırmanın bulunduğu ortamlarda uçuşunu sürdürebilmesi için anti-jam kabiliyetiyle donatıldı.

TOYCA-10E'nin görev süreci, Skydagger Flight Planner üzerinden hazırlanan plan doğrultusunda yönetilebiliyor. Sistem; kalkıştan uçuş safhasına, buradan da terminal dalışa kadar farklı aşamalarda otonom hareket edebiliyor.

Modern harekat ortamında insansız sistemlerin yalnızca ne kadar uzağa gidebildiği veya ne kadar yük taşıdığı değil, elektronik harp şartlarında görev devamlılığını koruyabilmesi de önem taşıyor.

TOYCA-10E, bu gereksinimler dikkate alınarak uzun menzil, operasyonel esneklik ve otonom görev özelliklerini tek bir platformda topluyor. Katapultla havalanabilmesi sayesinde geleneksel pist altyapısına bağlı kalmadan farklı operasyon bölgelerinden kullanıma başlanabiliyor.

Görev planı Skydagger Flight Planner üzerinden oluşturulan sistem, uçuşun çeşitli safhalarında belirlenen rotayı otonom şekilde takip edebiliyor.

TOYCA-10E sabit kanatlı yapısıyla görev yapıyor

Yoğun elektronik karıştırma altında çalışabilecek şekilde geliştirilen TOYCA-10E, sabit kanatlı tasarımı sayesinde uzun mesafeli görevler için değerlendiriliyor. Platform, Skydagger'ın dron, interceptor ve sabit kanatlı sistemlerden meydana gelen ürün ailesi içerisinde orta menzilli vuruş kapasitesine karşılık geliyor.

Skydagger, farklı görev ihtiyaçlarına yönelik geliştirdiği bu ürün ailesiyle Türkiye'nin insansız sistemler alanındaki mühendislik ve üretim imkanlarının gelişimine katkıda bulunuyor.

PENDİKSPOR BODRUM FK MAÇI ÖNCESİ PUAN DURUMU

Trendyol 1. Lig'de ilk 7 haftanın ardından Pendikspor 9 puan topladı ve haftaya 13. sırada girdi. Bodrum FK ise 7 puanla 15. basamakta bulunuyor.

İki takım arasındaki puan farkının yalnızca 2 olması, Pendik'teki mücadeleyi orta sıralardaki dengeler açısından önemli hale getiriyor. Bodrum FK galibiyet halinde rakibini puan tablosunda geçme fırsatı yakalayacak.

PENDİKSPOR SON MAÇINDA BOLUSPOR İLE BERABERE KALDI

Pendikspor, geçen hafta Boluspor deplasmanında sahaya çıktı. Mücadele 1-1'lik eşitlikle tamamlandı ve İstanbul temsilcisi deplasmandan bir puanla döndü.

Pendik ekibi bundan önce sahasında Ümraniyespor'u 1-0 mağlup etmişti. Sarıyer deplasmanında ise 2-0'lık mağlubiyet yaşayan kırmızı-beyazlılar, son iki karşılaşmada 4 puan topladı.

Pendikspor şimdi iç sahada Bodrum FK karşısında galibiyet alarak puanını 12'ye yükseltmeyi hedefleyecek.

BODRUM FK BATMAN PETROLSPOR'U 4-0 YENDİ

Bodrum FK ise Pendik deplasmanına sezonun en farklı galibiyetlerinden birini alarak geliyor. Yeşil-beyazlı ekip geçen hafta sahasında Batman Petrolspor'u 4-0 mağlup etti.

Bodrum temsilcisine galibiyeti Vincent Aboubakar, Ege Bilsel ve iki kez fileleri havalandıran Fernando Andrade getirdi. Bodrum FK bu sonuçla sezonun ilk lig galibiyetini elde etti ve puanını 7'ye yükseltti.

Yeşil-beyazlılar Batman karşılaşmasından önce Mardin 1969 deplasmanında 1-0 mağlup olmuştu.

PENDİKSPOR İÇ SAHA AVANTAJINI KULLANMAK İSTİYOR

Pendikspor, Bodrum FK karşısında taraftar desteğini kullanarak son haftalardaki puan toplama serisini devam ettirmeye çalışacak.

Bodrum FK açısından ise Batman Petrolspor karşısındaki 4-0'lık sonuç, kötü sezon başlangıcının ardından önemli bir moral kaynağı oldu. Konuk ekip İstanbul deplasmanından galibiyetle dönerek alt sıralardan uzaklaşmayı hedefliyor.

Kesin ilk 11'ler maç saatine yakın açıklanacak.

PENDİKSPOR BODRUM FK MAÇININ HAKEMİ KİM?

Pendikspor ile Bodrum FK arasındaki karşılaşmayı Direnç Tonusluoğlu yönetecek.

Tonusluoğlu'nun yardımcılıklarını Buğra Can Semercioğlu ve Murathan Çomoğlu yapacak. Mücadelenin dördüncü hakemi ise Burak Olcar olacak.

PENDİKSPOR BODRUM FK MAÇI HANGİ KANALDA?

Pendikspor–Bodrum FK maçı 20 Eylül Pazar günü saat 17.00'de Pendik Belediye Stadyumu'nda oynanacak. Trendyol 1. Lig'in 8. hafta karşılaşması beIN Sports MAX 1 ve tabii Spor 6 ekranlarından canlı yayımlanacak.

Tarihin, mitolojinin, dilin ve sanatın konuşulduğu programın moderatörlüğünü sanatçı Ayşegül Atmaca üstlendi. Proje müellifi, yazar, eleştirmen ve Zorba TVdergi Genel Yönetmeni Ümit Yaşar Gözüm, açılış konuşmasında "Mitler, Düşler, Masallar" projesinin felsefesini ve yola çıkış gayesini anlatan manifestolarını dinleyicilere aktardı. Gözüm, "Düş gücü insanın ilk yurdudur, mitoloji ise o yurdun kadim hafızasıdır" diyerek projenin temel dayanaklarını ve Türk mitolojisinin evrensel boyutunu anlattı.
Masalların ve sözlü kültürün birleştirici gücü

Panelin devamında söz alan yazar ve masal dedesi Yücel Feyzioğlu, masalların bir milletin ruhunun gizli haritası olduğunu vurguladı. Masalların yalnızca çocukluk anılarından ibaret olmadığını, insanın kendini ve dünyayı anlama çabasının en eski araçları arasında yer aldığını belirten Feyzioğlu, şunları kaydetti:

"Sözlü kültürün taşıyıcıları olan anlatıcılar, yaratıcı düşüncenin kapılarını aralayarak bireyin yaşam yolculuğuna ışık tutar. Türk masallarında kahraman kaderine boyun eğmez, kaderinin peşinden koşmak zorunda kalır. Doğa, Türk masallarında insanın dışındaki dünya değil, insanın içindeki sesin yankısıdır. Her masal, bir ailenin kalbinde başlayan ve bir toplumun ruhunda tamamlanan bir yolculuktur."

Feyzioğlu, Türk dünyası masallarının halkların kalbinde atan görünmez zamanlar olduğunu, binlerce yıllık bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasının dilin ve törenin yaşatılması açısından elzem olduğunu dile getirdi.

Sanat ve mitolojinin kesişim kümesi

Panelde konuşan bir diğer isim olan sanatçı ve ressam Önder Aydın ise sanat ile mitoloji arasındaki kopmaz bağa dikkat çekti. Aydın, Türk kültür tarihinin doğa, nesne ve insan bileşiminden oluştuğunu belirterek, sanatçının sezgisel bir estetik sunduğunu ifade etti.

Mitlerden doğan düşün, estetik değerleri ve renkleri doğadan ayırmadığını belirten Önder Aydın, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Sanatçı, mitlerin karanlık kuyusundan ışık çıkaran kişidir. Bugün Türk mitolojisi, plastik sanatlarda hâlâ keşfedilmeyi bekleyen geniş bir evrendir. Sözlü kültürün doğayla birleştiği bu miras; görsel ve sahne sanatlarıyla buluştuğunda toplumsal bir yarara dönüşür. Sanat, mitlerin sezgisel kapısından geçerek sonsuz şimdiki zamana ulaşır."

Dil, felsefe ve gelecek vizyonu

Panelde; dilin, felsefenin ve hayata bakış açısının mitler ile masallar aracılığıyla nasıl şekillendiği örneklerle aktarıldı. Türk mitolojisinin Göktürklerden Hunlara, Uygurlardan Selçuklulara, Osmanlılardan Cumhuriyete uzanan geniş coğrafyada şekillendiği; doğa, toplum ve ruhani dünya arasındaki bağı kurarak kültürel zenginliği bugüne taşıdığı vurgulandı.

Programın sonunda katılımcılar, Anadolu ve Türk mitolojisinin zengin mirasının sanatla harmanlandığı buluşmadan duydukları memnuniyeti dile getirdi. Etkinlik, sanatseverlerin ve panelistlerin aralarındaki sohbetler ve değerlendirmelerle sona erdi.

ERZURUMSPOR SAMSUNSPOR MAÇI ÖNCESİ PUAN DURUMU

İki takım da sezonun ilk 5 haftasında 1 galibiyet, 1 beraberlik ve 3 mağlubiyet aldı. Samsunspor 4 puanla haftaya 15. sırada girerken, aynı puana sahip Erzurumspor 16. basamakta bulunuyor.

Bu nedenle Erzurum'daki karşılaşma alt sıralardaki puan dengesi açısından önem taşıyor. Kazanan ekip hem rakibinin önüne geçme hem de düşme hattından uzaklaşma fırsatı yakalayacak.

ERZURUMSPOR SON MAÇINDA BEŞİKTAŞ'A KAYBETTİ

Erzurumspor sezona Amedspor deplasmanındaki 3-0'lık mağlubiyetle başladı. Ardından sahasında Galatasaray'a 4-0 kaybeden mavi-beyazlı ekip, Gençlerbirliği deplasmanından 1-1'lik beraberlikle döndü.

Erzurum temsilcisi sezonun ilk galibiyetini Konyaspor'u sahasında 1-0 mağlup ederek aldı. Son haftada ise Beşiktaş deplasmanında 3-0 kaybetti.

Erzurumspor ilk 5 haftada yalnızca 2 gol atarken kalesinde 11 gol gördü.

SAMSUNSPOR ÜÇ MAÇTIR KAYBEDİYOR

Samsunspor da Erzurum deplasmanına olumsuz bir seriyle geliyor. Kırmızı-beyazlılar sezona Göztepe ile 3-3 berabere kalarak başladıktan sonra Çaykur Rizespor'u deplasmanda 2-0 mağlup etti.

Bu galibiyetin ardından Samsunspor sırasıyla Fenerbahçe'ye 2-0, Kocaelispor'a 1-0 ve Çorum FK'ye 5-1 mağlup oldu. Karadeniz temsilcisi böylece son üç lig maçından puan çıkaramadı.

Samsunspor, Erzurum deplasmanında bu seriyi sona erdirerek sezonun ikinci galibiyetini almaya çalışacak.

SAMSUNSPOR'DA 5 OYUNCU FORMA GİYEMEYECEK

Samsunspor cephesinde maç öncesinde sakatlıklar dikkat çekiyor. Elayis Tavsan, Fatih Kaya, Afonso Sousa, Oskar Ohlenschlaeger ve Jaures Assoumou'nun sakatlıkları nedeniyle Erzurumspor karşısında forma giyemeyeceği açıklandı.

Erzurumspor'da ise maç öncesi sakat veya cezalı oyuncu bulunmadığı bildirildi. Ev sahibi ekip mücadeleye daha geniş bir kadro seçeneğiyle hazırlanıyor.

İki takımın kesin ilk 11'leri karşılaşmaya yaklaşık bir saat kala açıklanacak.

ERZURUMSPOR SAMSUNSPOR MAÇININ HAKEMİ KİM?

Erzurumspor–Samsunspor karşılaşmasını Abdullah Buğra Taşkınsoy yönetecek.

İki takım da 4 puanla başladığı sezonda alt sıralardan uzaklaşmak için kritik üç puanın peşinde olacak.

ERZURUMSPOR SAMSUNSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Erzurumspor–Samsunspor maçı 20 Eylül Pazar günü saat 17.00'de Erzurum Kazım Karabekir Stadı'nda oynanacak. Trendyol Süper Lig'in 6. hafta karşılaşması beIN Sports 2 ekranlarından canlı yayımlanacak.

"Benim meselem demokratikleşme adımları"

Özel, açıklamalarında sürecin Öcalan'ın statüsü, konutu veya iletişim koşulları üzerinden tartışılmasının toplumsal desteği olumsuz etkileyebileceğini savundu:

"Bunun yanında demokratikleşme adımları dediğimiz adımlar atıldığında, kayyum sorunu ortadan kalkacak. Şu anda vize sorunu yaşıyor Türkiye ve herkes bu vize sorununa değiniyor. Vaktiyle eğer ki Erdoğan iki şeye direnmeseydi farklı olurdu durum. Bir tanesi Siyasi Ahlak Yasası çıkarılmasına karşıydı, siyasetin finansmanının şeffaf olmasına. Bugün bizi suçlayan kişi, yıllar önce buna karşıydı. Diğeri terör tanımı. ‘Teröriste ‘terörist’ densin; gazeteciden, akademisyenden, çizerden, yazardan terörist çıkarmayın’ diyordu Avrupa Birliği. Buna razı olmadı diye vizesiz kaldık. Şimdi önümüzde bir demokratikleşme paketi var. Yedinci maddede açıkça ifade edilen bu fırsatı dile getirmeye çalıştım. Yani ben, Abdullah Öcalan ile Demirtaş’a kavga ettirme tarafında değilim. O işin tarafları ortada. İsteyen tartışır, isteyen barışır. Bir kavga var mı, onunla da ilgilenmiyorum. Benim meselem demokratikleşme adımları."

Öcalan'ın statüsü tartışmasına ilişkin açıklama

Özel, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin uzun süredir gündeme getirdiği Abdullah Öcalan'ın statüsüne ilişkin tartışmaların, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum'un açıklamalarıyla yeni bir boyut kazandığını belirterek değerlendirmelerde bulundu:

"Biz attığımız imzayla, kullandığımız oyla, yaptığımız konuşmayla bağlıyız. Ben diyorum ki bir örgüt silah bırakıyorsa ve silah bırakma şartlarını devletin çeşitli mekanizmaları çalışmışsa bize buna, ‘hayır’ demek düşmez. Tarih önünde bir terör örgütünün silah bırakmasıyla ilgili düzenlemeye ‘hayır’ diyecek halim yok. Ama diğer taraftan bu mesele, silahlıların bırakılması meselesi, Meclis komisyon raporunun altıncı maddesiydi sadece. Ama yedinci maddesinde demokratikleşme var ve esas Türkiye orada kazanacak. Kürtler de Türkler de orada kazanacak, Türkiye de kazanacak, Türkiye'nin yoksulları, işsizleri de orada kazanacak. Diyarbakır ve bölge, Doğu, Güneydoğu Anadolu Bölgesi orada kazanacak. Esas mesele; heyecan verici, umut verici mesele orası."

"Süreci Öcalan üzerinden tartışmak toplumsal desteği azaltıyor"

Özel, sürecin yalnızca Abdullah Öcalan'ın statüsü ve koşulları üzerinden tartışılmasının toplumdaki desteği azaltabileceğini ileri sürdü:

"Şimdi biz imzayı bütün bir rapora attık. Sadece altıncı madde silahların bırakılması maddesine, ötesinde Abdullah Öcalan'ın statüsü nedir, konforu nedir, iletişimi nedir; bu meselelere yoğunlaşmayı bir kere şu yönüyle çok sakıncalı buluyorum: Toplumsal destek azalıyor, toplumsal karşıtlıklar çıkıyor. Oysa ki böyle süreçlerin başarısı, toplumdan aldığı destekle ölçülür. Sinir uçlarını kaşımak risktir. Vatandaşa sorunun çözülmesi noktasında doğrudan sorduğunuzda, ‘terör olmasın, kardeş kanı dökülmesin, anneler gözyaşı dökmesin’ toplumun yüzde 90’ı bunu destekliyor. Bu süreci sorduğunuzda yüzde 55’e düşüyor destek. Başarılı olacağını sorduğunuzda şüphe daha çok. Ama Abdullah Öcalan ile ilgili bir soruya geldiğinde iş, destek bir anda yüzde 10’ların altına geriliyor. Hal böyleyken ‘Öcalan'a daha konforlu bir hayat, bir ev yapalım, Öcalan’a adada bir ev yaptık...’ Bu işler zaten tedirgin olan toplumu boşu boşuna geriyor. Oysaki şimdi toplumsal desteği arttırma sürecindeyiz. Bunu yapmak için karşılıklı gerginliklere değil, karşılıklı jestlere ihtiyaç var."

"Demirtaş'ın evine kavuşmasını önceliyorum"

Özel, Abdullah Öcalan'ın İmralı'daki koşulları üzerinden yürütülen tartışmalar yerine Selahattin Demirtaş'ın durumunun gündeme alınmasını savundu. Özel, Demirtaş'ın yanı sıra Figen Yüksekdağ ve diğer tutuklu siyasetçilerin durumuna ilişkin hukuki süreçlerin işletilmesi gerektiğini söyledi.:

"Ben Abdullah Öcalan'ın adada ev değiştirmesi, yeni bir eve kavuşması yerine Demirtaş'ın, Figen Hanım'ın, tüm siyasi tutsakların, ‘Seni başkan yaptırmayacağız' deme dışında bir günahı olmayan insanların evine kavuşmasını önceliyorum. Kimi çok olumlu karşıladı bunu. Kürt gençlerinden ve daha doğrusu çok sayıda kişiden bu meselenin çözüme kavuşmasını isteyen insanlardan ‘Bizi anlayan birisi çıktı’ diyen de oldu. Ama bu söyleminize başta DEM Parti yöneticileri, eleştiriler de geldi. Öcalan ile Demirtaş’ı karşı karşıya getirmek istediğimiz söylendi. Benim kimseyi karşı karşıya getirmek gibi bir niyetim yok. Kimin kiminle karşı karşıya geleceğini taraflar bilir. Benim dikkat çekmeye çalıştığım mesele, madde altının uygulanması ve başarıya ulaşması için madde yedi çok önemli. Kısım yedi demokratikleşme. Benim söylediğim Demirtaş'ın dışarıya çıkması, AYM kararının, AİHM kararının uygulanmasıdır. Bu durumda Kavala da dışarıya çıkacak Gezi Tutsakları da çıkacak Demirtaş da çıkacak, herkes çıkacak."

Bakanlığın açıklamasında, Rus ordusunun Ukrayna topraklarındaki hedeflere yönelik insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırılarını sürdürdüğü bildirildi. Saldırılarda askeri amaçlarla kullanıldığı belirtilen çeşitli noktaların hedef alındığı aktarıldı.

Rus ordusunun İHA saldırıları sürüyor

Açıklamaya göre Kiev bölgesinde, İHA parçalarının korunduğu "Fire Point" fabrikasına ait depo hedef alındı. Söz konusu deponun İHA parçalarının muhafaza edildiği alan olarak kullanıldığı belirtildi.

Odessa bölgesinde ise askeri malzemelerin depolanması ve dağıtımında kullanılan Novaya Poçta (Nova Poşta) lojistik merkezi ile Odessa Limanı'nda askeri yük taşıdığı belirtilen bir gemi vuruldu.

Rusya Savunma Bakanlığı hedefleri açıkladı

Bakanlığın açıklamasında, Kiev ve Odessa bölgelerindeki söz konusu hedeflerin Rus ordusunun Ukrayna'ya yönelik saldırıları kapsamında vurulduğu ifade edildi. Açıklamada, saldırıların insansız hava araçlarıyla gerçekleştirildiği bilgisi de paylaşıldı.

ATLETICO MADRID REAL MADRID MAÇINDA MADRİD DERBİSİ HEYECANI

La Liga'nın 7. haftasında oynanacak karşılaşma, sezonun ilk Madrid derbisine sahne olacak. Real Madrid ilk 6 lig maçında 5 galibiyet alarak 15 puana ulaşırken, Atletico Madrid 4 galibiyet, 1 beraberlik ve 1 mağlubiyetle 13 puan topladı.

Diego Simeone'nin ekibi haftaya 4. sırada girerken, Real Madrid zirve yarışındaki konumunu korumak için deplasmanda galibiyet arayacak.

ATLETICO MADRID SON İKİ LİG MAÇINI KAZANDI

Atletico Madrid derbiye yükselen bir form grafiğiyle geliyor. Kırmızı-beyazlılar son iki La Liga karşılaşmasından da galibiyetle ayrıldı.

Atletico son olarak Osasuna'yı Riyadh Air Metropolitano'da 4-0 mağlup etti. David, Lee Kang-in, Robin Le Normand ve Alex Baena golleri kaydeden isimler oldu.

Simeone'nin ekibi bu sezon sahasında da henüz mağlubiyet yaşamadı. Atletico Madrid, Real karşısında kazanarak ligdeki galibiyet serisini üç maça çıkarmayı hedefleyecek.

REAL MADRID ELCHE'Yİ 3-2 YENDİ

Real Madrid ise hafta içinde Elche deplasmanına çıktı. José Mourinho'nun ekibi mücadeleyi 3-2 kazanarak La Liga'daki beşinci galibiyetini aldı.

Kylian Mbappe, Elche karşısında bir kez daha fileleri havalandırdı. Fransız yıldız sezonun ilk 7 resmi maçında 8 gole ulaşarak Madrid derbisi öncesinde takımının en formda hücum oyuncularından biri oldu.

Real Madrid ilk 6 lig karşılaşmasında toplam 17 gol kaydetti.

ARDA GÜLER REAL MADRID'İN DERBİ KADROSUNDA

Real Madrid'in Atletico Madrid karşılaşması için açıkladığı kadroda milli futbolcu Arda Güler de yer aldı.

Orta sahada Arda Güler'in yanı sıra Jude Bellingham, Eduardo Camavinga, Federico Valverde, Aurelien Tchouameni ve Bernardo Silva kadroya dahil edildi.

Hücum hattında Vinicius Junior, Kylian Mbappe, Endrick ve Brahim Diaz gibi isimler bulunuyor. Kesin ilk 11 maç saatine yakın açıklanacak.

REAL MADRID'DE ÜÇ ÖNEMLİ EKSİK

Real Madrid, Madrid derbisine üç önemli oyuncusundan yoksun çıkacak. Rodrygo, Eder Militao ve Ferland Mendy sakatlıkları nedeniyle Atletico Madrid karşılaşmasının kadrosunda bulunmuyor.

Üç oyuncu hafta içindeki çalışmalarda da takımdan ayrı program uygulamıştı. Mourinho, derbi için yalnızca oynayabilecek durumda bulunan futbolcuları kadroya dahil etti.

ATLETICO SON DERBİDE REAL MADRID'İ 5-2 YENDİ

İki takımın Riyadh Air Metropolitano'daki son lig buluşması Atletico Madrid'in farklı galibiyetiyle sonuçlandı.

Kırmızı-beyazlılar Real Madrid'i 5-2 mağlup ederken Robin Le Normand, Alexander Sörloth, Antoine Griezmann ve iki kez Julian Alvarez fileleri havalandırdı.

Atletico Madrid bu kez de iç saha avantajını kullanmak isterken Real Madrid, geçen sezon yaşadığı farklı yenilginin ardından Metropolitano'da farklı bir sonuç arayacak.

ATLETICO MADRID REAL MADRID MAÇININ HAKEMİ KİM?

Madrid derbisini Miguel Ángel Ortiz Arias yönetecek.

Atletico Madrid sahasında ligdeki üçüncü üst üste galibiyetini, Real Madrid ise sezonun altıncı La Liga galibiyetini almak için sahaya çıkacak.

ATLETICO MADRID REAL MADRID MAÇI HANGİ KANALDA?

Atletico Madrid–Real Madrid maçı 20 Eylül Pazar günü saat 17.15'te Riyadh Air Metropolitano'da oynanacak. İspanya La Liga'nın 7. hafta karşılaşması Türkiye'de S Sport ve S Sport Plus ekranlarından canlı yayımlanacak. Mücadele Medeniyet TV yayın programında da yer alıyor.

"Gizli tanık beyanı tek başına hükme esas alınamaz"

Feti Yıldız, açıklamasında gizli tanık beyanına ilişkin önemli bir vurgu yaptı. Yıldız, "Gizli tanık beyanının tek başına hükme esas alınamaması hukukumuz için büyük bir kazanımdır" ifadelerini kullandı.

Gizli tanık uygulamasının zorunlu olmadıkça kullanılmaması gerektiğini belirten Yıldız, uygulamaya başvurulması halinde savunma hakkının korunmasının önemine dikkat çekti.

"Sanığın gizli tanığa soru sorma hakkı mutlaka tanınmalı"

Yıldız, gizli tanık kullanılması halinde sanığın savunma hakkının etkin şekilde korunması gerektiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

"Bu yola mecbur kalınmadıkça başvurulmamalı, başvurulması halinde savunma hakkına saygı gösterilmeli ve sanığın gizli tanığa sözlü soru sorma hakkı mutlaka tanınmalıdır."

"Deliller birlikte değerlendirilmelidir"

Ceza muhakemesinde delillerin değerlendirilmesine de değinen Yıldız, hâkimin delilleri önce ayrı ayrı, ardından bütün olarak değerlendirmesi gerektiğini savundu.

Yıldız'a göre hâkim, kararını duruşmada ortaya konularak tartışılan hukuka uygun delillere dayanarak vermeli. Vicdani kanaatin ise matematiksel kesinlik anlamına gelmediğini belirten Yıldız, bu kanaatin hukuk, akıl ve bilimin rehberliğinde oluşturulması gerektiğini ifade etti.

"Bilimsel ve klasik deliller dayanışma içinde değerlendirilmeli"

Yıldız, suçların insan davranışlarıyla bağlantılı olması nedeniyle her olayın matematiksel kesinlikle açıklanamayacağını belirtti.

MHP'li Yıldız, bilimsel deliller ile klasik deliller arasında bir rekabet kurulması yerine, her iki delil türünün birlikte değerlendirilmesinin daha doğru olacağını söyledi.

"Şüphe sanık lehine yorumlanmalı"

Feti Yıldız, ceza yargılamasında şüphenin sanık lehine yorumlanması ilkesinin önemine de dikkat çekti.

Bu ilkenin suçsuzluk karinesinin sonucu olduğunu belirten Yıldız, sanığın bir soruyu cevaplamamasının tek başına aleyhine değerlendirilmemesi gerektiğini, diğer delillerin gücünün esas alınmasının önem taşıdığını ifade etti.

Dijital veriler için bilirkişi vurgusu

Yıldız açıklamasında dijital verilere ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Dijital verilerin yapısı nedeniyle bunların emare kategorisinde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Yıldız, hâkim ile veri arasına bilirkişi incelemesinin girmesi gerektiğini söyledi.

"Savcı sadece sanığın aleyhine delil toplamaz"

Cumhuriyet savcısının görevine ilişkin değerlendirmede de bulunan Yıldız, savcının duruşmaya yalnızca davayı kazanma amacıyla çıkmadığını belirtti.

Savcının sanığın hem aleyhine hem de lehine olan delilleri değerlendirmesi gerektiğine işaret eden Yıldız, davanın sonunda beraat mütalaası verilebileceğini, hatta mahkûmiyet kararından sonra da beraat talebiyle kanun yoluna başvurulabileceğini ifade etti.

Yıldız'ın açıklamaları şöyle:

"Ceza muhakemesi bir suçun işlendiğine dair şüpheyle başlamaktadır. Bu şüphenin bertaraf edilmesi yani şüphenin yenilip belirsizliğin ortadan kaldırılması ve maddi gerçeğin araştırılması için vicdani ispat ilkeleri getirilmiştir. Hâkim kolektif delillere, tarafların aktif olarak katılıp tartıştığı hukuka uygun delillere dayanarak bir karara varmak zorundadır.

Ceza muhakemesinde delillerin hukuk muhakemesinde olduğu gibi önceden hazırlanması veya delil sözleşmesi yapılması mümkün olmadığından delil serbestîsini kabul etmek zorunludur. Ceza hâkimi bir hukuki muameleyi değil geçmişte yaşanan bir hayat kesitini, maddi bir vakıayı tespite çalışmaktadır. Bu yüzden olaydan geriye kalan dağınık parçalar halindeki delilleri değerlendirirken taraflarla bağlı olmaması esastır. Ceza muhakemesinde ispat, makul bir kaynaktan güvenilir bir açıklama elde etmektir. Bu ise vicdani ispatı zorunlu kılar. Vicdani ispat matematik kesinliğe sahip bir ispat olmadığı gibi manevi bir keşif de değildir.

Vicdani kanaat, hâkimin dava konusu olay hakkında duruşmada ortaya konulup tartışılmış delillere dayanarak, muhakeme ilkelerinin, akıl ve bilimin yol göstericiliğinde, hukukla mukayyet ve şüpheden arî olarak teessüs eden kanaatini ifade eder.

Hâkim önce delilleri tek tek değerlendirilmeli, daha sonra kül halinde değerlendirme yaparak gerektiğinde tecrübe kuralarından faydalanmak suretiyle vicdani kanaatini oluşturmalıdır. Kanunî karinelerin kanunî delil olmadığı, fiili karinelerin ise aksinin her zaman ispat edilebileceği hatırda tutulmalıdır. Karineler istisnai olmalı ve savunmayı etkisiz bırakacak şekilde uygulanmamalıdır.

Her suç insan tarafından işlenir ve insan davranışları matematik kesinliğe indirgenemeyecek kadar karmaşıktır. Bilimsel deliller ile klasik deliller arasında bir rekabet olduğunu varsaymak yerine ikisini dayanışma içerisinde tasavvur etmek amaca daha uygun olmaktadır.

Şüpheli ve sanığın beyanları hem bir savunma hem de ispat vasıtası yani delil mahiyetindedir. Gizli tanık beyanının tek başına hükme esas alınamaması hukukumuz için büyük bir kazanımdır. Bu yola mecbur kalınmadıkça başvurulmamalı, başvurulması halinde savunma hakkına saygı gösterilmeli ve sanığın gizli tanığa sözlü soru sorma hakkı mutlaka tanınmalıdır.

Emarelerin tek başına ispat gücü sınırlıdır. Ancak illiyet bağına ve tesadüfle açıklanamayacak ölçüde anlamlı bir sonuca işaret eden emarelerin hükme esas alınmasında mahzur görülmemelidir. Bu durum delil serbestisinin ve deliller arasında hiyerarşi bulunmamasının bir sonucudur. Dijital verilerin yapısı dikkate alındığında bunların da emare kategorisinde değerlendirilmesi ve hâkimle veri arasına bilirkişi incelemesinin girmesi gerekir. Şu hususu akıldan çıkarılmamalı. Cumhuriyet savcısı duruşmaya davayı kazanma motivasyonuyla çıkmaz. Mutlak bir şekilde sanığın aleyhine delil toplamaz. Davanın nihayetinde beraat mütalaası verebilir. Hatta kendi açtığı dava mahkûmiyet ile sonuçlandıktan sonra beraat talebiyle kanun yoluna da başvurabilir.

İspat ilkeleri içinde şüphenin sanık lehine yorumlanmasının ayrı bir önemi vardır. Bu ilke aynı zamanda suçsuzluk karinesinin de sonucudur. Sanığın bir soruyu cevapsız bırakması durumunda sükûta değil diğer delillerin gücüne itibar edilmelidir. Sanığın savunması mahkeme için beyan delili iken soruşturma aşamasında şüpheli sıfatıyla verdiği beyanı belge delili niteliğindedir.

İspatın en büyük handikabı delillerin hâkim tarafından ikame edilmesidir. C.savcısı iddianame ile birlikte soruşturma dosyasını mahkemeye teslim etmektedir. Bu aşamadan sonra hâkim, soruşturma dosyasından bir kanaat edinmeden iddianame anlatımını test etmek gibi ahlaki bir yükümlülük altına alınmaktadır."

X'te (eski adıyla Twitter) yaptığımız paylaşımların altına yapılan yorumların genel olarak Ceza Kanunu,Ceza Muhakemesi Kanunu ve İnfaz Kanunu ile alakalı yakınmalar olduğu görülür.
Bu nedenle bugün olduğu gibi zaman zaman ceza ve usül ile ilgili kısa bilgiler paylaşıyorum.…

— Feti Yıldız (@YildizFeti) September 20, 2026

Avrupa Birliği (AB) Türkiye Delegasyonu tarafından gerçekleştirilen etkinliğe, Bilkent Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Öğretim Üyesi Dr. Pınar Sezginalp rehberlik etti. AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Aivo Orav ve eşi Mare Orav da yürüyüşte yer aldı.

Yürüyüş İş Bankası binasından başladı

Etkinliğin başlangıç noktası, günümüzde Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi olarak kullanılan eski İş Bankası Genel Müdürlüğü binası oldu.

Büyükelçi Orav ve beraberindeki grup, yürüyüş boyunca Ulus'un tarihi sokaklarında ilerleyerek genç Cumhuriyet döneminde Ankara'nın başkent olarak şekillenmesine katkı sağlayan Avrupalı mimarların eserlerini inceledi.

Avrupalı mimarların eserleri ziyaret edildi

Program kapsamında İtalyan Levanten mimar Giulio Mongeri tarafından tasarlanan Ziraat Bankası Genel Müdürlük binası ziyaret edildi. Ardından Avusturyalı mimar Clemens Holzmeister'in imzasını taşıyan Ulus'taki tarihi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası binası ile Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel tarafından yapılan Zafer Anıtı görüldü.

Ziraat Bankası Genel Müdürlük binasında basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Orav, Avrupa Miras Günleri kapsamında Ankara'nın yanı sıra İstanbul ve İzmir'de de etkinlikler gerçekleştirildiğini belirtti. Orav, Ankara'daki programın bu yıl beşinci kez düzenlendiğini söyledi.

Orav: Ankara'da keşfedilecek çok şey var

2008-2012 yılları arasında Türkiye'de yaşadığını hatırlatan Orav, buna rağmen ülkede hala keşfedilecek çok sayıda yer bulunduğunu ifade etti. Yürüyüş sırasında AB üyesi ülkelerin mimarisi hakkında yeni bilgiler edindiğini aktardı.

Avrupalı ülkelerden mimarların Türkiye'deki meslektaşlarıyla birlikte önemli eserlere imza attığını vurgulayan Orav, bunun geçmişteki güçlü bağları ortaya koyduğunu belirtti. Orav, bu ortak mirasın geleceğin şekillendirilmesi açısından da güzel bir örnek oluşturduğunu dile getirdi.

Büyükelçi Orav ayrıca, “Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne, Avrupa Birliği'nin de Türkiye'ye ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.

Yürüyüş, açıklamaların ardından Opera Meydanı'nda sona erdi.

Avrupa Miras Günleri 20 milyon ziyaretçiye ulaşıyor

Avrupa Konseyi tarafından 1985 yılında başlatılan Avrupa Miras Günleri'ne Avrupa Birliği de 1999'dan itibaren ortak oluyor. Avrupa'nın en geniş katılımlı kültürel etkinliklerinden biri olan organizasyon, her yıl yaklaşık 20 milyon ziyaretçiyi ağırlıyor.

Avrupa Miras Günleri bu yıl Türkiye'de beşinci kez düzenleniyor. Ankara'daki programın yanı sıra İstanbul ve İzmir'de de kent yürüyüşleri gerçekleştirildi.

Siyah-beyazlı kulüp, Trabzonspor ile oynanan karşılaşmada kırmızı kart görerek oyun alanından ihraç edilen Galatasaray Teknik Direktörü Okan Buruk’un açıklamalarının müsabaka devam ederken canlı yayında aktarılmasına tepki gösterdi.

Beşiktaş açıklamasında, söz konusu yayın biçiminin yayıncılıkta tarafsızlık ve sportif rekabetin dürüstlüğü açısından tartışma yarattığını savundu.

"Tarafsızlık ilkesi açıkça zedelendi"

Kulübün açıklamasında, kırmızı kart nedeniyle oyundan ihraç edilen bir teknik direktörün açıklamalarının maç devam ederken canlı yayında aktarılmasının yayıncı kuruluşun tarafsızlığı konusunda soru işaretlerine yol açtığı ifade edildi.

Beşiktaş, yayıncılık ilkelerinin yanı sıra karşılaşmalardaki pozisyonların ekrana ve VAR odasına aktarılmasında da seçici davranıldığını öne sürdü.

Kulüp, bu konudaki tepkilerinin yalnızca sosyal medya paylaşımlarıyla sınırlı olmadığını vurguladı.

Beşiktaş'tan yayıncı kuruluş hakkında suç duyurusu

Beşiktaş açıklamasında, yayıncı kuruluş hakkında geçen hafta İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na resmi suç duyurusunda bulunulduğu bildirildi.

Siyah-beyazlı kulüp, böylece yayıncılık uygulamalarına ilişkin eleştirilerini hukuki sürece taşıdığını açıkladı.

Kulüp tarafından yapılan açıklamada, sporda adalet, şeffaflık ve eşitliğin sağlanması konusunda somut adımlar atılmasının sürdürüleceği belirtildi.

"Somut ve kararlı adımlar atıyoruz"

Beşiktaş, açıklamasında spor alanında adalet ve eşitlik ilkelerinin korunması gerektiğini vurguladı.

Siyah-beyazlı kulüp, yayıncı kuruluşun maç yayınlarındaki uygulamalarına ilişkin itirazlarını bundan sonra da hukuki ve kurumsal yollarla sürdüreceğinin mesajını verdi.

Beşiktaş'ın açıklamasında ayrıca, sportif rekabetin güvenilirliğini ve yayıncılık ilkelerini etkileyebilecek uygulamalara karşı gerekli adımların atılacağı ifade edildi.

Beşiktaş'ın açıklaması şu şekilde:

"Beşiktaş Kulübü olarak sporda adaletin, şeffaflığın ve eşitliğin sağlanması yolunda her zaman lafla değil, somut ve kararlı adımlarla hareket ettik.

Dün oynanan müsabakada, kırmızı kart görerek oyundan ihraç edilmiş bir teknik direktörün açıklamalarının (Okan Buruk'un açıklamalarının canlı yayında aktarılması) maç devam ederken canlı yayında adeta savunulurcasına aktarılması, yayıncı kuruluşun (beIN Sports) tarafsızlık ilkesini nasıl ayaklar altına aldığını bir kez daha açıkça göstermiştir. Yayıncılık ilkelerini ve sportif rekabetin dürüstlüğünü zedeleyen bu tutuma; pozisyonların ekrana ve VAR odasına yansıtılmasında sergilenen seçici ve manipülatif yaklaşımlara karşı duruşumuz sadece sosyal medya mesajlarından ibaret değildir.

Nitekim Kulübümüz, yayıncı kuruluş hakkında geçen hafta İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na resmî suç duyurusunda bulunarak Türk sporu adına tarihi ve somut bir hukuki süreç başlatmıştır.

Son günlerde yaşanan gelişmeler ve diğer kulüplerin de benzer şikayetleri dile getirmeye başlaması, attığımız bu hukuki adımın ne kadar haklı ve zamanında olduğunu bir kez daha net bir şekilde gözler önüne sermiştir.

Sporda adalet ve tarafsız yayıncılık talebinde samimi olan tüm Türk spor kamuoyunu ve kulüpleri, temennilerle yetinmek yerine başlatmış olduğumuz bu somut hukuki mücadelenin arkasında durmaya ve takipçisi olmaya davet ediyoruz.

Kamuoyunun bilgilerine saygıyla sunarız."

Operasyon 4 ilde eş zamanlı gerçekleştirildi

Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, İl Emniyet Müdürlüğü KOM Şube Müdürlüğü ekiplerince kentte meydana gelen iş yeri ve ikamet kurşunlama olaylarıyla bağlantılı olduğu değerlendirilen organize suç yapılanmasına yönelik çalışma yürütüldü.

Soruşturma kapsamında Tekirdağ'ın yanı sıra İstanbul, Ankara ve Bursa'da eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonlarda toplam 22 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

Şüphelilerin 16 ayrı eylemle bağlantısı belirlendi

Soruşturma sürecinde gözaltına alınan şüphelilerin 16 farklı suç eylemiyle bağlantılı olduklarının tespit edildiği bildirildi. Operasyonlarda suç unsuru olarak değerlendirilen çeşitli materyallere de el konuldu.

8 şüpheli tutuklandı

Operasyon kapsamında gözaltına alınan şüpheliler, Tekirdağ'a getirildi. Emniyetteki işlemleri tamamlanan şüpheliler daha sonra adliyeye sevk edildi. Adli işlemlerin ardından 22 şüpheliden 8'i tutuklanırken, 14 şüpheli adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

FENERBAHÇE EYÜPSPOR MAÇI ÖNCESİ İKİ TAKIMIN FORM DURUMU

Fenerbahçe, Süper Lig'de ilk 5 karşılaşmada 2 galibiyet, 1 beraberlik ve 2 mağlubiyet alarak 7 puan topladı. Sarı-lacivertliler 6. haftaya 11. sırada girdi.

İsmail Kartal'ın ekibi son iki lig karşılaşmasında istediği sonuçları alamadı. Fenerbahçe, sahasında Beşiktaş'a 2-1 mağlup olduktan sonra Gaziantep FK deplasmanında golsüz berabere kaldı ve bu iki maçta yalnızca 1 puan alabildi.

MARCO ASENSIO EYÜPSPOR MAÇIYLA DÖNÜYOR

Fenerbahçe cephesinde maç öncesinin en önemli gelişmelerinden biri Marco Asensio'nun dönüşü oldu. İspanyol futbolcu, 22 Ağustos'taki Konyaspor karşılaşmasında yaşadığı sakatlığın ardından yaklaşık bir aydır takımdan ayrı kalmıştı.

Asensio hafta içinde yeniden takımla çalışmalara başladı. Fenerbahçe, deneyimli oyuncunun Eyüpspor karşılaşmasının maç kadrosunda yer alacağını açıkladı.

Sarı-lacivertlilerde menisküs sakatlığı bulunan Mert Müldür ise mücadelede forma giyemeyecek.

EYÜPSPOR İLK 5 MAÇTA 4 KEZ KAYBETTİ

Eyüpspor yeni sezona istediği başlangıcı yapamadı. İstanbul temsilcisi ilk iki haftada Beşiktaş ve Gaziantep FK'ye mağlup olduktan sonra Alanyaspor'u 2-1 yenerek sezonun ilk galibiyetini aldı.

Eyüpspor daha sonra Çorum FK'ye 3-0, Çaykur Rizespor'a ise 2-0 mağlup oldu. Böylece ilk 5 haftada yalnızca 3 puan toplayan konuk ekip, kaybettiği dört karşılaşmanın hiçbirinde gol atamadı.

FENERBAHÇE EYÜPSPOR'A KARŞI YENİLMEDİ

Fenerbahçe ile Eyüpspor bugüne kadar Süper Lig'de dört kez karşı karşıya geldi. Sarı-lacivertliler bu karşılaşmalarda 2 galibiyet ve 2 beraberlik aldı.

İki takım arasındaki son lig maçı Mayıs 2026'da yine Kadıköy'de oynandı. Gol düellosuna sahne olan mücadele 3-3 sona erdi.

Eyüpspor ayrıca Süper Lig'de şampiyonluk yaşamış takımlara karşı oynadığı 21 maçta henüz galibiyet elde edemedi.

FENERBAHÇE EYÜPSPOR MAÇININ HAKEMİ KİM?

Karşılaşmayı Kadir Sağlam yönetecek. Maçın kesin ilk 11'leri ise karşılaşmaya yaklaşık bir saat kala açıklanacak.

Fenerbahçe sahasında son iki haftadaki puan kayıplarına son vermeyi hedeflerken, Eyüpspor sezonun ikinci galibiyetini alarak alt sıralardan uzaklaşmaya çalışacak.

FENERBAHÇE EYÜPSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Fenerbahçe–Eyüpspor maçı 20 Eylül Pazar günü saat 17.00'de Chobani Stadyumu Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi'nde oynanacak. Trendyol Süper Lig'in 6. hafta karşılaşması beIN Sports 1 ekranlarından canlı yayımlanacak.

KÜTAHYASPOR 24 ERZİNCANSPOR MAÇI ÖNCESİ PUAN DURUMU

Nesine 2. Lig Kırmızı Grup'ta ilk iki haftanın ardından Kütahyaspor 3 puanla 7. sırada bulunuyor. Ev sahibi ekip bu süreçte 5 gol atarken kalesinde 3 gol gördü.

24 Erzincanspor ise iki beraberlikle 2 puan topladı ve haftaya 9. sırada girdi. Erzincan temsilcisi ilk iki karşılaşmada 5 gol atıp 5 gol yedi.

KÜTAHYASPOR SEZONA 4 GOLLÜ GALİBİYETLE BAŞLADI

Kütahyaspor, 2026-2027 sezonunun ilk haftasında İskenderunspor'u Dumlupınar Stadı'nda 4-1 mağlup ederek lige üç puanla başladı.

Erkan Sözeri yönetimindeki ekip ikinci haftada ise Beyoğlu Yeni Çarşı deplasmanına çıktı. Kütahyaspor bu karşılaşmadan 2-1'lik mağlubiyetle ayrılarak sezonun ilk puan kaybını yaşadı.

Kütahya temsilcisi, 24 Erzincanspor karşısında iç sahadaki ikinci maçını da kazanarak geçen haftaki yenilgiyi telafi etmeye çalışacak.

24 ERZİNCANSPOR İLK İKİ MAÇTA BERABERE KALDI

24 Erzincanspor sezona gol düellosuyla başladı. Kırmızı-siyahlılar ilk hafta Adana 01 FK deplasmanında oynadığı mücadeleden 3-3'lük beraberlikle ayrıldı.

Erzincan temsilcisi ikinci haftada Kahramanmaraş İstiklal'i konuk etti. Bu karşılaşma da 2-2 tamamlandı.

24 Erzincanspor böylece ilk iki haftada 5 gol atmasına rağmen galibiyet elde edemedi. Konuk ekip Kütahya deplasmanında sezonun ilk üç puanını almaya çalışacak.

KÜTAHYASPOR İÇ SAHA AVANTAJINI KULLANMAK İSTİYOR

Kütahyaspor, sezonun ilk iç saha karşılaşmasında ortaya koyduğu 4-1'lik performansın ardından yeniden Dumlupınar Stadı'nda taraftarının karşısına çıkacak.

24 Erzincanspor ise ilk deplasman maçında Adana'dan bir puanla dönmüştü. İki takım arasındaki mücadele, Kırmızı Grup'ta orta ve üst sıralara yaklaşma hedefi açısından önem taşıyor.

KÜTAHYASPOR 24 ERZİNCANSPOR MAÇININ HAKEMİ KİM?

Kütahyaspor ile 24 Erzincanspor arasındaki karşılaşmayı Yakup Özhan yönetecek.

Özhan'ın yardımcılıklarını İsmail Semih İleri ve Burak Bakırtaş yapacak. Mücadelenin dördüncü hakemi ise Sarp Özdemir Baştuğ olacak.

Kesin ilk 11'ler maç saatine yakın açıklanacak.

KÜTAHYASPOR 24 ERZİNCANSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Kütahyaspor–24 Erzincanspor maçı 20 Eylül Pazar günü saat 16.00'da Dumlupınar Stadı'nda oynanacak. Nesine 2. Lig Kırmızı Grup 3. hafta karşılaşması Tivibu Spor 3 ekranlarından canlı yayımlanacak.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının başlamasıyla birlikte bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!