İzleyiciler eylül ayının gelmesiyle birlikte “Yeraltı yeni sezon ne zaman başlayacak?” sorusuna yanıt ararken, ikinci sezonun oyuncu kadrosuna ilişkin yeni bilgiler de ortaya çıktı. İsmail Hacıoğlu, Şükran Ovalı, Azra Aksu ve Ekrem Tamer'in yeni sezonda hikâyeye dahil olacağı yönündeki bilgiler gündeme geldi.

Yeraltı yeni ne zaman başlayacak?

Yeraltı dizisinin 2. sezon yayın tarihi henüz resmi olarak açıklanmadı. NOW'ın resmi internet sitesinde dizinin 16. bölümle sezon finali yaptığı görülürken, ikinci sezonun hangi gün ve saatte başlayacağına ilişkin yeni bir yayın tarihi duyurusu bulunmuyor.

Bu nedenle sosyal medya ve çeşitli haber kaynaklarında yer alan olası yayın tarihleri şu aşamada kesinleşmiş bilgi olarak değerlendirilmemeli. Dizinin yeni sezonunun yayın takvimi, kanalın resmi duyurusuyla netlik kazanacak.

Yeni sezon hazırlıklarının sürdüğüne ilişkin haberler bulunurken, dizinin eylül ayında sete çıkmasının planlandığı yönünde bilgiler de gündeme geldi. Ancak sete dönüş tarihi ile yeni bölümün ekrana geleceği tarih aynı anlama gelmediğinden, kesin yayın günü için NOW'ın açıklamasını beklemek gerekiyor.

Yeraltı 2. sezon tarihi belli oldu mu?

Hayır. 2 Eylül 2026 itibarıyla Yeraltı'nın ikinci sezonu için resmi yayın tarihi açıklanmış değil.

İlk sezonunu 16 bölümle tamamlayan yapımın yeni sezonunun ne zaman başlayacağı, kanalın yayın planlamasına göre belirlenecek. NOW'ın resmi Yeraltı sayfasında şu anda 16. bölüm ve önceki bölümlere ilişkin içerikler yer alıyor; ikinci sezon başlangıç tarihine yönelik bir duyuru ise bulunmuyor.

Dolayısıyla “Yeraltı 2. sezon şu tarihte başlayacak” şeklindeki kesin ifadeler, NOW tarafından doğrulanmadığı sürece resmi bilgi niteliği taşımıyor.

Yeraltı ilk sezon ne zaman sona erdi?

Yeraltı'nın ilk sezonu 16. bölümle sezon finali yaptı. NOW'ın resmi dizi sayfasında 16. bölüm, sezon finali olarak listeleniyor.

Sezon finalinde Haydar Ali, Ceylan ve Bozo arasındaki ilişkiler ve çatışmalar yeni bir aşamaya taşındı. Dizinin ana hikâyesini oluşturan aşk, güç mücadelesi ve yeraltı dünyasındaki dengeler yeni sezona yönelik merakı artırdı.

Yapımın merkezinde Haydar Ali Aslan, Halide Ceylan ve Bozkurt Hanoğlu bulunuyor. Deniz Can Aktaş Haydar Ali'yi, Devrim Özkan Ceylan'ı, Uraz Kaygılaroğlu ise Bozkurt Hanoğlu'nu canlandırıyor.

Yeraltı 2. sezonda hangi oyuncular kadroya katıldı?

İkinci sezon öncesinde İsmail Hacıoğlu, Şükran Ovalı, Azra Aksu ve Ekrem Tamer isimleri dizinin yeni oyuncuları arasında gündeme geldi.

Türkiye Gazetesi'nin aktardığı bilgilere göre İsmail Hacıoğlu'nun Bozo'nun karşısında konumlanacak önemli bir karakteri canlandırması bekleniyor. Şükran Ovalı'nın ise Bozo'nun geçmişinden gelen eski sevgilisi rolünde yer alacağı, Azra Aksu'nun da Bozo'nun kızı olarak hikâyeye dahil olacağı belirtiliyor.

Ekrem Tamer'in de İsmail Hacıoğlu'nun canlandıracağı karakterin babasına hayat vereceği yönündeki bilgi daha önce magazin basınında yer aldı. Bu nedenle yeni sezonda Bozo'nun geçmişi ve çevresindeki ilişkilerin hikâyede daha fazla yer bulması bekleniyor.

Yeraltı yeni sezon oyuncuları kimler?

Dizinin ana kadrosunda yeni sezonda da başrollerde Deniz Can Aktaş, Devrim Özkan ve Uraz Kaygılaroğlu bulunuyor. NOW'ın resmi oyuncu listesinde ayrıca Sümeyye Aydoğan, Mehmet Yılmaz Ak, Burak Sevinç, Ülkü Hilal Çiftçi, Ekin Mert Daymaz, Hülya Gülşen ve Koray Şahinbaş gibi isimler yer alıyor.

Yeni sezon için adı öne çıkan isimler ise şöyle:

• İsmail Hacıoğlu

• Şükran Ovalı

• Azra Aksu

• Ekrem Tamer

Yeni oyuncuların hikâyeye dahil olmasıyla özellikle Bozo karakterinin geçmişinin daha kapsamlı işlenmesi bekleniyor. Ancak yeni karakterlerin hikâyedeki konumları ve bölümlerdeki gelişimleri, sezon başladığında netleşecek.

Yeraltı 2. sezonda Bozo'nun hikayesinde neler olacak?

İkinci sezonla ilgili ortaya çıkan bilgiler, hikâyenin önemli ölçüde Bozo karakterinin geçmişi etrafında genişleyeceğine işaret ediyor.

İlk sezonda Bozkurt Hanoğlu karakteri, Haydar Ali ve Ceylan arasındaki ilişki üçgeninin merkezindeki isimlerden biri oldu. NOW'ın resmi dizi tanımında da Haydar Ali'nin geçmişten gelen aşkının, en yakınındaki adamın eşi olması üzerinden kurulan temel çatışmaya dikkat çekiliyor.

Yeni sezonda Bozo'nun geçmişinden gelen karakterlerin hikâyeye katılması, mevcut ilişkilerde yeni dengelerin oluşmasına zemin hazırlayabilir. Özellikle Şükran Ovalı'nın canlandıracağı belirtilen eski sevgili karakteri ile Azra Aksu'nun hayat vereceği Bozo'nun kızı, karakterin geçmişine ilişkin yeni bilgilerin ortaya çıkmasına neden olabilir.

İsmail Hacıoğlu'nun canlandıracağı yeni karakterin ise Bozo'nun karşısında konumlanacağı belirtiliyor. Bu gelişmenin, dizinin ikinci sezonunda yeni bir güç mücadelesinin önünü açması bekleniyor.

Yeraltı 2. sezonda Haydar Ali ve Ceylan'ı neler bekliyor?

Haydar Ali ve Ceylan arasındaki ilişki, ilk sezonun en önemli hikâye hatlarından birini oluşturdu. Sezon finaline gelinirken iki karakter arasındaki geçmişten gelen bağ ile mevcut koşullar arasındaki çatışma devam etti.

NOW'ın resmi içeriklerinde de Haydar Ali, Ceylan ve Bozo arasındaki ilişkilerin sezon boyunca giderek daha karmaşık hale geldiği görülüyor. 16. bölümle birlikte hikâyenin yeni bir döneme girmesi, ikinci sezon için farklı dengelerin kurulabileceği beklentisini güçlendiriyor.

Yeni karakterlerin katılımıyla birlikte Haydar Ali ve Ceylan'ın hikâyesinin Bozo cephesindeki gelişmelerden nasıl etkileneceği de sezonun önemli sorularından biri olacak.

Yeraltı hangi kanalda yayınlanıyor?

Yeraltı, NOW ekranlarında yayınlanıyor. Dizinin yapımını MEDYAPIM üstlenirken yönetmen koltuğunda Murat Öztürk, senaryoda ise Berna Aruz bulunuyor.

Yapım ilk bölümüyle 28 Ocak 2026'da ekrana geldi. NOW'ın resmi duyurusunda dizinin ilk bölümünün saat 20.00'de yayınlanacağı açıklanmıştı.

Dizinin yeni sezon yayın günü ve saati ise henüz açıklanmadı. Bu nedenle izleyicilerin ikinci sezon için NOW'ın resmi yayın akışını ve yapımın duyurularını takip etmesi gerekiyor.

Yeraltı yeni sezon tarihi ne zaman açıklanacak?

Yeraltı'nın 2. sezon tarihiyle ilgili şu an için resmi bir gün ve saat bulunmuyor. Yeni sezon hazırlıkları ve oyuncu kadrosuna ilişkin gelişmeler devam ederken, yayın tarihinin kanalın yeni sezon planlaması sonrasında açıklanması bekleniyor.

Özellikle eylül ayının başlamasıyla birlikte NOW'ın yeni sezon yayın akışının şekillenmesi, Yeraltı'nın dönüş tarihine ilişkin beklentiyi de artırdı. Ancak kanal tarafından resmi tarih açıklanana kadar belirli bir günü kesin yayın tarihi olarak vermek doğru olmayacak.

Yeraltı 2. sezon yayın tarihi açıklandığında, dizinin yeni bölümlerinin hangi gün ve saatte ekrana geleceği de netleşecek. Şimdilik kesinleşen bilgi, yapımın ilk sezonunu 16. bölümle tamamladığı ve ikinci sezon hazırlıklarının sürdüğü yönünde.

Virüsün eylül ayında da dolaşması bekleniyor

ISA tarafından yapılan açıklamada, güncel epidemiyolojik verilerin Batı Nil virüsünün eylül boyunca dolaşımını sürdürebileceğine işaret ettiği belirtildi. Attika bölgesinde tespit edilen vakaların yakından takip edildiği, yeni vakaların ortaya çıkma ihtimaline karşı izlemenin sürdürüldüğü aktarıldı.

Açıklamada, hava koşullarının sivrisineklerin varlığını sürdürmesine elverişli olması nedeniyle riskin henüz ortadan kalkmadığı ifade edildi. Sonbahar mevsimine girilmiş olmasına rağmen sivrisineklere karşı alınan kişisel ve çevresel tedbirlerin bırakılmaması gerektiği vurgulandı.

Sivrisinek ısırıklarına karşı korunma önem taşıyor

Sivrisinek ısırıklarından korunmanın Batı Nil virüsünün bulaşma ihtimalini azaltmada en önemli tedbirlerden biri olduğu kaydedildi. ISA, özellikle açıkta kalan cilt bölgelerinde ve giysiler üzerinde onaylı sivrisinek kovucuların kullanılmasını önerdi.

Birlik ayrıca evlerde pencere ve kapılara sineklik takılmasının sivrisineklerin içeri girmesini önleyebileceğini belirtti. Saksı altlıkları, kovalar, çeşitli kaplar ve oluklarda su birikmesinin önüne geçilmesinin de sivrisineklerin üreme alanlarını azaltmak açısından önemli olduğu ifade edildi.

Üreme alanlarının önceden ortadan kaldırılması gerekiyor

Açıklamada, sivrisineklerin üreyebileceği alanların vakalar görülmeden önce ortadan kaldırılmasının önemine dikkat çekildi. Vakaların ortaya çıkmasının ardından gerçekleştirilen ilaçlama çalışmalarının sınırlı sonuç verebildiği belirtilerek sivrisineklerle mücadelede önleyici uygulamalara öncelik verilmesi gerektiği bildirildi.

ISA, vatandaşların çevrelerinde su birikmesine neden olabilecek alanları düzenli olarak kontrol etmelerini ve biriken suları boşaltmalarını tavsiye etti.

Klima ve vantilatör kullanımı öneriliyor

Sivrisineklerden korunmaya yönelik açıklamada, vantilatör ve klima kullanımının da bu böceklerin kişilere yaklaşmasını güçleştirebileceği belirtildi. Özellikle akşam saatlerinde dışarıda bulunurken uzun kollu kıyafetler ve uzun pantolonların tercih edilmesinin de koruyucu olabileceği ifade edildi.

ISA, Batı Nil virüsüne karşı alınabilecek önlemlerin yalnızca yaz aylarıyla sınırlı tutulmaması gerektiğini vurgulayarak, eylül ayında da bireysel korunma ve çevresel mücadelenin sürdürülmesi çağrısında bulundu.

Batan geminin yeri tespit edildi

MSB tarafından yapılan açıklamada, kazanın ardından geminin ve mürettebatın bulunması için başlatılan çalışmaların sürdüğü kaydedildi.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisinin, kazanın gerçekleştiği bölgedeki çalışmalar sonucunda batan geminin konumunu tespit ettiği bildirildi.

Arama çalışmaları devam ediyor

Bakanlığın açıklamasında, "İlk günden itibaren kaza bölgesinde çalışmalarını sürdüren Deniz Kuvvetlerimizin TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisi, batan geminin yerini tespit etti. Deniz Kuvvetleri unsurlarımız çalışmalarına koordineli şekilde devam ediyor" ifadelerine yer verildi.

Arama çalışmalarının, Deniz Kuvvetleri unsurlarının koordinasyonunda devam ettiği öğrenildi.

Sosyal medyada yayımlanan görüntülerde, Şimşek’in Şanver’i darbederek konutun içerisine götürdüğü, Şanver’in ise buna karşı koyarak kurtulmaya çalıştığı görüldü.

Özlem Şanver’in yaptığı başvurunun ardından Şimşek hakkında psikolojik ve fiziksel şiddet gerekçesiyle uzaklaştırma tedbiri uygulandı. Söz konusu karar, haziran ayında iki ay süreyle yeniden uzatıldı.

Soruşturma kapsamında Başsavcılık tarafından ABB’ye iletilen yazıda, söz konusu şirketlerin katıldığı veya sonuçlandırılan ihalelerin tamamına ilişkin listenin hazırlanması ve Ankara Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ne elden teslim edilmesi istendi.

ABB Hukuk Müşavirliği de Başsavcılığın talebini belediyenin ilgili tüm birimleri ile iştiraklerine bildirdi.

Dosyada, Melih Gökçek’in Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı döneminde belediyeden ihale alan bazı şirketlerin de yer aldığı belirtildi.

Peskov, Moskova'da gazetecilere yaptığı açıklamada gündemdeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Peskov'dan füze üretimi açıklaması

Almanya İngiltere ve Fransa'nın Ukrayna'da uzun menzilli füze üretme planlarına ilişkin gelişmeleri yakından takip ettiklerini ifade eden Peskov, söz konusu tesislere yönelik sert bir uyarıda bulundu.

Peskov, "Ukrayna topraklarındaki bu tür tesisler, Silahlı Kuvvetlerimiz için meşru hedef haline gelecek. Ukraynalıların başı ağrıyacak" dedi.

Ukrayna krizinde temaslar sürüyor

Kremlin Sözcüsü, Ukrayna krizinin çözümüne yönelik mevcut durumda tarafların üzerinde uzlaşabileceği bir zeminin bulunmadığını belirtti.

Buna rağmen krizin çözümüne ilişkin çalışmaların ve taraflar arasındaki temasların devam ettiğini kaydetti.

Witkoff ve Kushner'in ziyareti

Peskov ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump'ın damadı Jared Kushner'in gerçekleştireceği ziyarete ilişkin de açıklama yaptı.

Kremlin Sözcüsü, söz konusu ziyaret hakkında gerekli bilgilerin daha sonra paylaşılacağını ifade etti.

Hekimlerin yakından takip ettiği 130. dönem DHY kurası, 4 Eylül 2026 Cuma günü Ankara Bilkent Yerleşkesi'nde noter huzurunda gerçekleştirildi. Kura işlemlerinin tamamlanmasının ardından adayların gündeminde bu kez 130. DHY kura sonuçları yer aldı.

130. DÖNEM DHY KURASI NE ZAMAN YAPILDI?

130. Dönem DHY kurası, 4 Eylül 2026 Cuma günü gerçekleştirildi. Sağlık Bakanlığı'nın Ankara Bilkent Yerleşkesi'nde düzenlediği kura işlemleri noter huzurunda yapıldı.

Yerleştirme işlemleriyle birlikte DHY kapsamında görev yapacak hekimlerin tercihleri doğrultusunda atandıkları sağlık kuruluşları ve görev yerleri belirlenmiş oldu.

130. DHY KURASI SAAT KAÇTA YAPILDI?

Adayların araştırdığı konuların başında “DHY kurası saat kaçta?” sorusu geldi. 130. dönem DHY kura işlemleri saat 10.30'da başladı.

Kura çekiminin tamamlanmasının ardından yerleştirme sonuçlarının adayların erişimine açılması beklenirken, hekimler görev yerlerine ilişkin bilgileri resmi kanallardan takip edebiliyor.

130. DHY KURA SONUÇLARI AÇIKLANDI MI?

130. DHY kura sonuçları, kura işlemlerinin tamamlanmasının ardından sorgulanmaya başlandı. Yerleştirme sonuçları ve görev yeri bilgileri Sağlık Bakanlığı'nın Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından duyurulan resmi kanallar üzerinden takip edilebiliyor.

Adayların sonuçları kontrol ederken yalnızca Sağlık Bakanlığı'nın resmi internet sitesi ve kişisel sorgulama ekranlarını kullanması gerekiyor.

130. DÖNEM DHY KURA SONUÇLARI NASIL ÖĞRENİLİR?

Hekimler, 130. dönem DHY kura sonuçlarını Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün resmi internet sitesi üzerinden kontrol edebiliyor.

Sonuçlara ilişkin duyurular ve isim listeleri Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü (YHGM) internet adresinde yayımlanıyor.

130. Dönem DHY kura sonuçlarını sorgulamak için:
Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Bunun yanında hekimler, tercih bildiriminde bulundukları EKİP (Entegre Kurumsal İşlem Platformu) üzerinden de kendilerine ait yerleştirme bilgilerini kontrol edebiliyor.

130.DHY İSİM LİSTESİNDE HANGİ BİLGİLER YER ALIYOR?

130.DHY kapsamında yayımlanan sonuçlarda hekimlerin yerleştirme bilgileri yer alıyor. Kura kapsamında farklı hekim gruplarına ilişkin sonuç listeleri oluşturuluyor.

Sonuçlarda başlıca şu bilgiler bulunuyor:

• Pratisyen tabiplerin yerleştirildiği sağlık kuruluşları

• Uzman tabiplerin atandığı görev yerleri

• Yan dal uzmanlarının yerleştirme bilgileri

• Mazeret kapsamında kuraya dahil edilen adayların sonuçları

Adaylar, kendi isimlerinin bulunduğu listeden hangi il ve sağlık kuruluşuna yerleştirildiklerini kontrol edebiliyor.

130. DÖNEM DHY KURASINDA GÖREV YERLERİ NASIL BELİRLENDİ?

DHY kapsamında ataması yapılacak hekimler, Bakanlık tarafından ilan edilen kadro ve münhal yerler doğrultusunda tercihlerini bildirdi. Kura sürecinin tamamlanmasıyla birlikte adayların görev yapacağı sağlık kuruluşları kesinleşti.

Yerleştirme sonrasında adayların atama ve göreve başlama sürecine ilişkin işlemleri de Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan duyurular doğrultusunda yürütülecek.

DHY NEDİR?

Devlet Hizmeti Yükümlülüğü (DHY), tıp fakültesinden mezun olan hekimler ile ilgili uzmanlık eğitimini tamamlayan hekimlerin mevzuat kapsamında belirlenen süre boyunca kamu sağlık hizmetlerinde görev yapmasını ifade ediyor.

Sağlık Bakanlığı, DHY kapsamında belirlenen kadrolara hekimlerin yerleştirilmesi için dönemsel olarak kura işlemleri gerçekleştiriyor. 130. DHY de bu kapsamda gerçekleştirilen dönemlerden biri olarak 4 Eylül'de tamamlandı.

130. dönem DHY kura sonuçları için adayların Sağlık Bakanlığı'nın resmi duyurularını ve YHGM tarafından yayımlanan listeleri takip etmesi gerekiyor.

Londra’da gerçekleştirilen “International Humanitarian Peace Award 2026” kapsamında düzenlenen törende kitap, “Uluslararası Barış Gazeteciliği ve Medyada Mükemmellik Ödülü”nü aldı.

Uluslararası jüri tarafından 11 ayrı kategoride kişi ve kurumların ödüllendirildiği organizasyonda “Yüzyılın Tanığı”; gazetecilikte hakikat vurgusu, tarihsel hafızanın korunmasına sağladığı katkı ve barış gazeteciliği yaklaşımıyla değerlendirildi.

Anadolu Ajansı'nın bir asırlık yolculuğunu anlatıyor

Kitapta Anadolu Ajansının kuruluşundan bugüne uzanan tarihi, Türkiye’nin dünyaya kendi anlatısını ulaştırma çabası ekseninde ele alınıyor.

Millî Mücadele döneminde haberleşmenin taşıdığı önemden Bosna’daki savaşa, Gazze’de yaşananlardan günümüzde gazeteciliğin karşı karşıya bulunduğu dezenformasyon ve yapay zekâ tartışmalarına kadar farklı dönemler, gazetecilerin tanıklıkları üzerinden aktarılıyor.

Anadolu Ajansı'nda yaklaşık 25 yıl görev yapan Atakan Çelik, eserde mesleki deneyimlerinin yanı sıra farklı kriz ve çatışma bölgelerinde edindiği gözlem ve birikimlerden de yararlanıyor.

İlk baskısı kısa sürede tükenen kitap, daha sonra yeni bölümlerin de yer aldığı genişletilmiş ikinci baskısıyla yeniden yayımlandı.

“Uluslararası karşılık bulması sorumluluğumuzu artırdı”

Atakan Çelik, ödüle ilişkin değerlendirmesinde uluslararası jürinin kitabı yalnızca Anadolu Ajansının tarihini anlatan bir çalışma olarak görmemesinin kendisi açısından ayrıca önemli olduğunu belirtti.

Gazeteciliğin hakikati kayıt altına alan, toplumsal hafızayı koruyan ve toplumlar arasında iletişim kurulmasına katkı sunan yönünün ödül değerlendirmesinde öne çıktığını ifade eden Çelik, şunları söyledi:

“Bu ödül, hakikati merkeze alan doğru ve anlamlı bir çalışma ortaya koyduğumuzu gösterdi. Eserimizin uluslararası düzeyde karşılık bulması, sorumluluğumuzu artırırken bundan sonraki çalışmalarımız için de bize cesaret verdi.”

Ödülü Gazze’de hayatını kaybeden gazetecilere adadı

Çelik, kitabının ardından kazandığı ödülü de Gazze’de yaşananları dünyaya duyurmaya çalışırken hayatını kaybeden gazetecilerin anısına ithaf etti.

Çelik, “Bu ödül, susturulmak istenen hakikatin ve onun uğruna hayatlarını ortaya koyan bütün gazetecilerin onurudur” ifadelerini kullandı.

Atakan Çelik’in katılamadığı Londra’daki ödül töreninde “Uluslararası Barış Gazeteciliği ve Medyada Mükemmellik Ödülü”nü gazeteci Hülya Özkoyuncu teslim aldı.

Türk Lirası'nın reel değerini gösteren endeks geriledi

TCMB verilerine göre, TÜFE bazlı Reel Efektif Döviz Kuru Endeksi ağustosta bir önceki aya göre 1,07 puan azaldı. Endeks böylece 105,04 seviyesine indi.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı REK de ağustosta düşüş kaydetti. Yİ-ÜFE bazlı endeks, temmuz ayına göre 0,26 puan gerileyerek 101,35 seviyesinde hesaplandı.

Dolar ve Euro TL karşısında yükseldi

Ağustosta dolar ve Euro'nun TL karşısındaki değerinde artış görüldü. TCMB verilerine göre ABD doları Türk Lirası karşısında ortalama yüzde 1,68 değer kazanırken, Euro'daki artış yüzde 3,20 oldu.

Aynı dönemde tüketici fiyatlarında aylık bazda yüzde 1,84 yükseliş kaydedildi. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'ndeki aylık artış ise yüzde 2,57 olarak gerçekleşti.

Reel Efektif Döviz Kuru Endeksini etkileyen unsurlar

TCMB'nin değerlendirmesinde, Türkiye'deki tüketici fiyatlarında meydana gelen değişimin Reel Efektif Döviz Kuru Endeksi üzerinde artırıcı yönde etki oluşturduğu belirtildi.

Buna karşılık dünya TÜFE sepeti ile nominal kur sepetinde yaşanan değişimlerin endeksi aşağı yönlü etkilediği ifade edildi.

Akşam kuşağında ise kanallara göre farklı yapımlar izleyiciyle buluşacak. Kanal D, Star TV, ATV, Show TV, TRT 1, NOW ve TV8 ekranlarında yayınlanacak programların saatleri şöyle:

Kanal D yayın akışı

Kanal D'nin 4 Eylül Cuma günü yayın programında sabah saatlerinde Yaprak Dökümü yer alıyor. Gün içerisinde Daha 17, Gelinim Mutfakta ve Aşk-ı Memnu ekrana gelecek.

Kanal D'nin akşam kuşağında ise Kanal D Ana Haber sonrasında Kuralsız Sokaklar yayınlanacak. Gece saatlerinde Beyaz'la Joker izleyiciyle buluşacak.

• 09:00 — Yaprak Dökümü

• 11:30 — Daha 17

• 14:00 — Gelinim Mutfakta

• 16:45 — Aşk-ı Memnu

• 19:00 — Kanal D Ana Haber

• 20:00 — Kuralsız Sokaklar

• 22:15 — Kuralsız Sokaklar

• 23:45 — Beyaz'la Joker

Star TV yayın akışı

Star TV'de gün Yüksek Sosyete ile başlayacak. Gündüz kuşağında Çirkin, Güzel Köylü ve Sevdiğim Sensin yer alıyor.

Akşam saatlerinde Star Haber ekranlara gelirken, 20:00 ve 22:30'da Yerli Dizi Tekrarı/Sinema yayınlanacak.

• 09:15 — Yüksek Sosyete

• 10:45 — Çirkin

• 14:00 — Güzel Köylü

• 15:45 — Sevdiğim Sensin

• 19:00 — Star Haber

• 20:00 — Yerli Dizi Tekrarı/Sinema

• 22:30 — Yerli Dizi Tekrarı/Sinema

• 01:00 — Sevdiğim Sensin

ATV yayın akışı

ATV'nin sabah yayınında Nihat Hatipoğlu Sorularınızı Cevaplıyor ve Müge Anlı ile Tatlı Sert bulunuyor. Öğleden sonra Gün Ortası, Altı Üstü İstanbul ve Esra Erol'da programları ekrana gelecek.

ATV Ana Haber'in ardından saat 20:00'de Kim Milyoner Olmak İster? yayınlanacak.

• 08:30 — Nihat Hatipoğlu Sorularınızı Cevaplıyor

• 10:00 — Müge Anlı ile Tatlı Sert

• 13:00 — Gün Ortası

• 14:00 — Altı Üstü İstanbul

• 16:00 — Esra Erol'da

• 19:00 — ATV Ana Haber

• 20:00 — Kim Milyoner Olmak İster?

• 00:20 — Yakın Takip

Show TV yayın akışı

Show TV'nin 4 Eylül yayın akışında sabah saatlerinde Nöri Kantar Ailesi ve Baba Bizi Eversene bulunuyor. Öğle saatlerinde Gelin Evi, ardından Kuzey Yıldızı: İlk Aşk ekrana gelecek.

Akşam kuşağında Show Ana Haber sonrasında Av Zamanı yayınlanacak. Gece ise Kaçış Planı 3 ve Muhtemel Aşk izleyiciyle buluşacak.

• 09:00 — Nöri Kantar Ailesi

• 10:30 — Baba Bizi Eversene

• 12:30 — Gelin Evi

• 15:00 — Kuzey Yıldızı: İlk Aşk

• 18:25 — Show Ana Haber

• 20:00 — Av Zamanı

• 22:15 — Kaçış Planı 3

• 23:45 — Muhtemel Aşk

TRT 1 yayın akışı

TRT 1'de sabah kuşağında Kendi Düşen Ağlamaz ve Alişan ile Hayata Gülümse programları yer alıyor. Öğleden sonra Seksenler ve Alparslan: Büyük Selçuklu yayınlanacak.

Akşam saatlerinde Ana Haber ve İddiaların Aksine programlarının ardından saat 20:00'de Asırlık Gece ekrana gelecek.

• 07:25 — Kendi Düşen Ağlamaz

• 10:30 — Alişan ile Hayata Gülümse

• 13:15 — Seksenler

• 14:35 — Alparslan: Büyük Selçuklu

• 17:45 — Lingo Türkiye

• 19:00 — Ana Haber

• 19:55 — İddiaların Aksine

• 20:00 — Asırlık Gece

• 02:30 — Seksenler

NOW yayın akışı

NOW ekranlarında sabah Çalar Saat ile başlayacak yayın akışı, Çağla ile Yeni Bir Gün, Kirli Sepeti ve En Hamarat Benim programlarıyla devam edecek.

Akşam saat 19:00'da NOW Ana Haber ekrana gelirken, 20:00'de Ölümlü Dünya 2 yayınlanacak. Gece kuşağında ise Şevkat Yerimdar ve NOW Spor bulunuyor.

• 08:30 — Çalar Saat

• 10:00 — Çağla ile Yeni Bir Gün

• 12:00 — Kirli Sepeti

• 13:30 — En Hamarat Benim

• 16:30 — Karagül

• 19:00 — NOW Ana Haber

• 20:00 — Ölümlü Dünya 2

• 22:30 — Şevkat Yerimdar

• 23:15 — NOW Spor

TV8 yayın akışı

TV8'de gün Ebru ile 8'de Sağlık programıyla başlayacak. Ardından Oynat Bakalım, Gel Konuşalım, Gazete Magazin ve Doktor Aksoy ekrana gelecek.

Öğleden sonra Zuhal Topal'la Yemekteyiz yayınlanırken, akşam kuşağında saat 20:00'de MasterChef Türkiye izleyiciyle buluşacak.

• 07:15 — Ebru ile 8'de Sağlık

• 08:30 — Oynat Bakalım

• 09:00 — Gel Konuşalım

• 11:00 — Gazete Magazin

• 13:00 — Doktor Aksoy

• 16:00 — Zuhal Topal'la Yemekteyiz

• 20:00 — MasterChef Türkiye

• 00:15 — MasterChef Türkiye

4 Eylül 2026 Cuma akşamı TV'de ne var?

Cuma akşamı kanalların yayın akışında farklı dizi, film ve programlar bulunuyor. Kanal D'de Kuralsız Sokaklar, ATV'de Kim Milyoner Olmak İster?, Show TV'de Av Zamanı, TRT 1'de Asırlık Gece, NOW'da Ölümlü Dünya 2 ve TV8'de MasterChef Türkiye ekrana gelecek.

Star TV'nin akşam yayınında ise Yerli Dizi Tekrarı/Sinema kuşağı bulunuyor.

Yayın akışlarında gün içerisinde kanal yönetimlerinin yaptığı değişiklikler olabileceğinden, programların yayın saatlerinin güncel kanal duyurularından takip edilmesi gerekiyor.

Kılavuzda kadın öğretmenler, erkek öğretmenler ve okul öncesi öğretmenleri için hazırlanan modellere ilişkin teknik ayrıntılara yer verildi. Böylece öğretmen önlüğünün tasarımından kumaş yapısına, kullanım özelliklerinden kurumsal detaylarına kadar uygulanacak standartlar ortaya konuldu.

Öğretmen önlüğü zorunlu mu?

MEB tarafından 81 il millî eğitim müdürlüğüne gönderilen yazıda, öğretmenlerin görevlerini yerine getirirken önlük giymeleri gerektiği belirtildi.

Söz konusu yazıda okul yöneticileri, öğretmenler ve eğitim çalışanlarının görevleri sırasında mesleğin temsil sorumluluğuna uygun hareket etmeleri gerektiği hatırlatıldı. Öğretmenlerin görev sırasında önlük kullanmasına ilişkin sürecin ise il ve ilçe millî eğitim müdürlükleri tarafından takip edileceği bildirildi.

Önlük uygulamasının kapsamına ve tasarım özelliklerine ilişkin ayrıntılar, Bakanlığın yayımladığı kılavuzda yer aldı.

Kimler öğretmen önlüğü giyecek?

Yayımlanan Öğretmen Önlüğü Standartları Kılavuzu, MEB'e bağlı resmî ve özel okul ile kurumlarda görev yapan öğretmenlere yönelik standartları içeriyor.

Kılavuz kapsamında farklı eğitim kademelerinde görev yapan öğretmenler için kullanım ihtiyaçlarına göre modeller hazırlandı. İlkokul, ortaokul ve lise düzeylerinde görev yapan öğretmenler için klasik kesimli ve cepli modeller belirlenirken, okul öncesi öğretmenleri için farklı kullanım özelliklerine sahip bir tasarım oluşturuldu.

Bu düzenlemeyle öğretmen önlüğünde ülke genelinde ortak bir tasarım ve uygulama standardının oluşturulması hedefleniyor.

Öğretmen önlüğü nasıl olacak?

MEB'in kılavuzunda yer alan öğretmen önlüğü standartları, kumaş ve model özellikleriyle birlikte kullanım kolaylığını da kapsıyor.

Önlüklerin beyaz renkli alpaka kumaştan hazırlanması öngörülüyor. Tasarımda öğretmenlerin ders sırasında hareketlerini kısıtlamaması amacıyla reglan kol kesimine yer veriliyor.

Modellerde katlama apoletleri ve cepler gibi kullanım kolaylığı sağlayan ayrıntılar da bulunuyor.

İlkokul, ortaokul ve lise öğretmenleri için hazırlanan modeller klasik kesim ve cepli olarak tasarlanırken, okul öncesi öğretmenlerinin günlük etkinliklerdeki kullanımına uygun olarak kanguru cepli ve çapraz sırt bağlamalı özel bir model hazırlandı.

Kadın ve erkek öğretmen önlüğü modelleri nasıl?

Kılavuzda kadın ve erkek öğretmenler için ayrı modeller bulunuyor. Modellerin temel tasarım anlayışında rahatlık, işlevsellik ve kullanım kolaylığı esas alınıyor.

Önlüklerde MEB'in kurumsal kimliğini yansıtan nakış detayları da bulunacak. Göğüs ve yaka bölgesinde yer alacak kurumsal unsurların ölçüleri kılavuzda standartlaştırıldı.

Böylece farklı illerde ve okullarda kullanılacak öğretmen önlüklerinin belirlenen ortak tasarım özelliklerine uygun olması amaçlanıyor.

Okul öncesi öğretmenleri için önlük nasıl olacak?

Okul öncesi öğretmenleri için hazırlanan model, diğer öğretmen önlüklerinden bazı tasarım özellikleriyle ayrılıyor.

Kılavuzda okul öncesi eğitim ortamlarının daha hareketli yapısı dikkate alınarak kanguru cepli ve çapraz sırt bağlamalı bir model öngörülüyor.

Bu tasarımın, öğretmenlerin etkinlikler sırasında hareket kabiliyetini koruyacak şekilde hazırlanması amaçlanıyor.

Öğretmen önlüğü standartları neleri kapsıyor?

MEB'in yayımladığı kılavuz yalnızca önlüğün genel görünümünü değil, üretimde dikkate alınacak teknik ayrıntıları da kapsıyor.

Öğretmen önlüğü standartları kapsamında öne çıkan başlıklar şöyle:

• Beyaz renkli alpaka kumaş kullanımı,

• Hareket kolaylığı sağlayan reglan kol kesimi,

• Katlama apoletleri,

• Eğitim kademelerine göre farklı cep tasarımları,

• Okul öncesi öğretmenleri için kanguru cep ve çapraz sırt bağlama detayı,

• MEB'in kurumsal kimliğine uygun nakış ve logo uygulamaları,

• Model ve ölçülere ilişkin teknik standartlar.

Kılavuzda ayrıca önlüklerin kalıp ve ölçülerine ilişkin ayrıntılı bilgilere de yer veriliyor.

MEB öğretmen önlüğü kılavuzu yayımlandı mı?

Milli Eğitim Bakanlığı, Öğretmen Önlüğü Standartları Kılavuzu'nu yayımladı. Kılavuzda öğretmenlerin kullanımına sunulacak önlüklerin tasarım ve teknik özellikleri ayrıntılı şekilde yer alıyor.

Bakanlık, kılavuzda öğretmenlerin rahat ve işlevsel çalışma koşullarını destekleyecek, eğitim ortamlarına uygun ve ülke genelinde ortak bir tasarım anlayışına sahip önlüklerin kullanılmasının amaçlandığını belirtti.

Kılavuzda kadın, erkek ve okul öncesi öğretmenleri için hazırlanan modellerin yanı sıra kalıp ve ölçü bilgileri de bulunuyor.

MEB ÖĞRETMEN ÖNLÜĞÜ STANDARTLARI KILAVUZU

Öğretmen önlüğü uygulaması ne zaman başladı?

Öğretmen önlüğü uygulamasının temeli daha önceki eğitim öğretim döneminde atılmıştı. MEB tarafından 2023-2024 eğitim öğretim döneminde öğretmenlerin mesleki temsilini desteklemek ve öğrencilere rol model olmalarını sağlamak amacıyla önlük kullanımı tavsiye edilmişti.

Yeni yayımlanan kılavuzla birlikte ise önlüklerin tasarım ve teknik özelliklerine ilişkin ortak standartlar ortaya konuldu.

2026-2027 eğitim öğretim yılına ilişkin gönderilen yazıda da öğretmenlerin görevleri sırasında önlük kullanması gerektiği belirtilerek uygulamanın takibinin il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerince yapılacağı bildirildi.

Çağlar Söyüncü için Çorum FK iddiası

Fenerbahçe'de futboldan sorumlu yönetici Cihan Kamer, önceki günlerde Çağlar Söyüncü'nün durumuna ilişkin açıklamalarda bulunmuştu. Kamer, 30 yaşındaki futbolcuyla ilgili, "Çağlar nereye gitti bilmiyorum, İngiltere’den bir kulüp ile görüştüğünü duydum" ifadelerini kullanmıştı.

Kamer'in açıklamasının ardından Çağlar Söyüncü'nün İngiltere Premier Lig ekiplerinden West Ham United ile görüştüğü yönündeki iddialar gündeme geldi.

Avrupa'daki transfer döneminin sona ermesine karşın yeni bir takımla anlaşmadığı belirtilen Çağlar Söyüncü'nün kariyerine Türkiye'de devam edeceği ileri sürüldü.

Fenerbahçe ve Çağlar Söyüncü anlaşmaya vardı mı?

Ajansspor'un haberinde yer alan iddiaya göre Çorum FK, Fenerbahçe ve Çağlar Söyüncü ile gerçekleştirdiği görüşmelerde anlaşma sağladı.

Süper Lig'in yeni ekibi Çorum FK'nin milli stoperin transferi konusunda taraflarla mutabakata vardığı belirtildi. Transferin kısa süre içerisinde resmi imzaların atılmasıyla netlik kazanması bekleniyor.

Çağlar Söyüncü'nün kariyerinde hangi takımlar var?

Futbol kariyerine Altınordu altyapısında başlayan Çağlar Söyüncü, daha sonra Almanya'da Freiburg forması giydi.

Milli stoper, Freiburg'un ardından İngiltere'de Leicester City'de görev yaptı. Söyüncü daha sonra İspanya'nın Atletico Madrid takımında forma giydi.

Çağlar Söyüncü, bu kulüplerin ardından Fenerbahçe'ye transfer olarak kariyerini Türkiye'de sürdürmeye başladı.

Şarköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sürdürülen soruşturma kapsamında, İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü ekipleri, şüphelilerin sosyal medya platformlarında dünya borsaları ve kripto para piyasalarında yatırım yaparak yüksek gelir elde edilebileceği yönünde vaatlerde bulunduğunu belirledi.

Mağdurlar sahte uygulamalara yönlendirildi

Ekiplerin yaptığı araştırmada, şüphelilerin vatandaşları sahte ve casus özellik taşıyan mobil uygulamaları kullanmaya yönlendirdiği tespit edildi.

Söz konusu uygulamalarda yer alan yanıltıcı tasarımlar, kazanç tabloları ve gerçeğe aykırı göstergeler aracılığıyla mağdurlara yatırım yaptıkları izleniminin verildiği belirlendi.

Soruşturma kapsamında, mağdurların yatırım yaptıkları gerekçesiyle gönderdikleri paraların suç örgütü tarafından oluşturulan 21 paravan şirketin banka hesaplarına aktarılmasının sağlandığı ortaya çıktı.

Bu şirketlere ait banka hesaplarının incelenmesi sonucunda 4 milyar 234 milyon liralık işlem hareketi tespit edildi.

Soruşturma boyunca yapılan çalışmalar sonucunda, 426 kişinin toplam 994 milyon lira zarara uğratıldığı belirlendi.

14 ilde operasyon gerçekleştirildi

Elde edilen bilgiler doğrultusunda 14 ilde önceden belirlenen adreslere aynı anda operasyon yapıldı. Düzenlenen operasyonlarda 28 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

Şüphelilerin adreslerinde gerçekleştirilen aramalarda, suç faaliyetlerinde kullanıldığı değerlendirilen çok sayıda dijital cihaz ve materyalin yanı sıra paravan şirketlere ilişkin kuruluş belgeleri, noter evrakları ve çeşitli dokümanlara el konuldu.

20 şüpheli cezaevine gönderildi

Emniyetteki işlemleri tamamlanan 28 şüpheli adliyeye sevk edildi. Hakimlik tarafından yapılan değerlendirme sonucunda şüphelilerden 20'sinin tutuklanmasına karar verildi. Diğer 8 şüpheli ise adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakıldı.

Özel, yaptığı açıklamada Üsküdar Belediyesi’nde yenilenecek başkan vekilliği seçimine ilişkin konuştu.

Belediye meclis üyelerinin gözaltında bulunduğu bir tarihte seçimin yapılmasına tepki gösteren Özel, İstanbul Valiliğinin seçim tarihini belirlemesini eleştirdi.

"Hepimizin birinci kurultayı, Sivas Kongresi'dir"

İşte Özel'in açıklamalarından satır başları:

“Değerli arkadaşlar, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Trakya’daki, Tekirdağ’daki, Çorlu’daki bu büyük heyecana, bu kıymetli ev sahipliğine teşekkür ediyorum. İl Başkanımıza, Büyükşehir Belediye Başkanımıza, Çorlu Belediye Başkanımıza, milletvekilimize ve tüm vatandaşlarımıza teşekkür ediyoruz. Dün Manisa’da memleketimdeydik. Şimdi iki günde Trakya’daki üç ilimizde temaslarda bulunacağız, yoğun programlarımız var.

Cuma namazında Çorlu Süleymaniye Camii’deydik. Burada aslında bir toplantı planlanmadı. Tekirdağ’da, akşamüstü Süleymanpaşa’da bir esnaf ziyareti ve sonrasında vatandaşlarımızla buluşmamız var. Ancak Çorlu her zaman olduğu gibi bir anda burayı da çok kalabalık bir miting meydanına çevirdi.

Şimdi vatandaşlarımıza da bir - iki kelime söyleyeceğim. Sizler değerli basın mensuplarımız aracılığıyla Sivas Kongresi’nin 107’nci yılında başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Sivas Kongresi’ne katılan; Kurtuluş Savaşı’nın örgütlenmesini ve ardından Cumhuriyet’in kuruluşunun ilk adımlarını atan kongrenin bütün delegelerini hep beraber rahmetle ve minnetle anıyoruz. Biz ki Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün kurduğu Cumhuriyet’i, onun değerlerini sonuna kadar sahiplenen YENİ Parti kadroları olarak önümüzdeki kasım ayı içinde ikinci kurultayımıza hazırlanıyoruz.

‘Birinci kurultayı ne zaman yaptınız?’ diye soranlara cevabı Gazi Mustafa Kemal Atatürk vermiştir. Hepimizin birinci kurultayı, Sivas Kongresi’dir. 4-5 Eylül 1919 tarihinde, bundan 107 yıl önce ilk kurultayımızı yapmıştık. YENİ Parti olarak; Sivas Kongresi’ni, kongre kararlarını, ardından kurtuluşu ve ardından da kuruluşu sahiplenen kadrolar olarak bir kez daha Sivas Kongresi’nin 107’nci yılını kutluyoruz.

"Sinem Dedetaş, 'asla olmaz' denilen bir iş yaptı"

Bir diğer husus olarak da çok büyük bir adaletsizliğin karşısındayız. Çok büyük haksızlıklar çok uzun süredir sürüyor. Ama artık arkadaşlar hani birilerinin yüzünün astarı yırtılmış. Şöyle bir durumdayız. Üsküdar, Sayın Erdoğan’ın çok önem verdiği, ikamet ettiği İstanbul’a geldiğindeki Üsküdar için yıllarca Üsküdarlılar ‘Adalet ve Kalkınma Partisi yönetsin’ dedi. Kimse bir şey demedi, yönettiler. Madem ki milli iradedir, madem ki milletin kararı her şeyin üzerindedir.

Millet bu seçimlerde de 2024 yılının 31 Mart günü bir karar verdi ve dedi ki ‘Üsküdar’ı bu dönem Sinem Dedetaş yönetsin.’ Cumhuriyet Halk Partili bir belediye başkanıydı o zaman. Dedi ki yıllarca ‘AK Parti yönetti. Özgür Özel’in ‘değişim’inden sonra İstanbul’da aday gösterdiği bir kadın Üsküdar’ı yönetsin.’

Adaylığında büyük heyecan uyandıran Sinem Dedetaş, aynı Tekirdağ’daki kadın Belediye Başkan adayımız Candan Yüceer olduğu gibi, büyük bir heyecan yarattı ve seçimlerde her ikisinde olduğu gibi iki kişiden birinin oyunu ve fazlasını alarak Sinem Dedetaş da seçildi. Üsküdar’ı yönetiyordu ve inanılmaz işler yapıyordu. Hatırlayın o Üsküdar meydandaki işgali. Orayı tamamen halka açtı. ‘Asla olmaz’ denilen bir iş yaptı. Hatta o dönemde bundan bir önceki İçişleri Bakanı vali iken o işgalciler, AK Parti’nin dağıttığı o işgalcilerin yanında zabıtanın karşısına polisi bile dikti. Ama Sinem, büyük bir cesarette Üsküdar’da yıllardır yapılmayanları yaptı.

Bakın biz de öyle ölçtük. Çıkarsınlar Üsküdar’da yaptırdıkları memnuniyet anketini göstersin AK Parti. Yüzde 65’tir Üsküdar’da Üsküdarlı’nın Sinem Dedetaş’tan memnuniyet oranı. Geçtiğimiz günlerde olmayacak iddialarla, kendisiyle hiç bağlantısı olmayan dosyalardan tuttular gözaltına aldılar, içeriye koydular. Sonra yerine belediye başkanvekili seçtiler. Birinci tur tamam, ikinci tur tamam. Üçüncü turda bir bakıldı, dört kişi taraf değiştirmiş o turda. Bir şeyler yapmışlar. Akıl almaz bir şey.

"Akıl almıyor, asla akıl almıyor"

Ama son turda Üsküdar Belediyesi yine Adalet ve Kalkınma Partisi’ne geçmedi. Hemen ardından AK Parti gitti, itiraz etti. Çarşamba günü seçimlerin, Cumartesi gününe yenilenmesine karar verdiler. İnanıyor musunuz, görüyor musunuz arkadaşlar üç belediye meclis üyemizi gözaltına aldılar. Pazara kadar dört gün tutacaklar. Valilik de hızla yazıyı yazdı, Cumartesi günü seçim yapacaklar. Akıl almaz. Üç kişi gözaltındayken yapacakları seçimle Üsküdar’a çökecekler. Böyle bir hesabın içindeler. Akıl almıyor. Asla akıl almıyor.

"Mücadelemiz sürüyor"

İstanbul Valiliği de diyor ki ‘Bir parti kazansın diye tutum almış değiliz.’ Bakın o mahkeme kararını aldırıyor ya AK Parti. O andan itibaren Vali üç gün ile 10 gün arasında seçim yapabilir. İnsanları dört gün gözaltına alıyorlar. Vali hemen üçüncü güne seçim koyuyor. Beşe koysa, 10’a koysa. Olmaz. Millet gözaltındayken seçim olacak ve Üsküdar’da kapkaç yapacaklar. Bunu milletimize şikayet ediyoruz. Mücadelemiz sürüyor.

"Buradan mübarek günde Erdoğan’a sesleniyorum"

Buradan Cuma mübarek günde Tayyip Erdoğan’a sesleniyorum: Üsküdar’ı yıllarca yönettiniz. Millet başkasına verdi. Çok önem verdiğiniz Üsküdar’ı alacaksanız, böyle mi alacaksınız? Bu milletin önünde, bu ülkedeki oy kullanacak olan belediye meclis üyelerini dört günlüğüne gözaltına al, sonra orada seçim yaptır.

"Yazıklar olsun, asla kabul etmiyoruz"

O zaman sen her yeri alırsın. O zaman seçimler niye yapılıyor? Beş fark varsa altı gözaltı yap. 10 fark varsa 11 gözaltı yap. Yazıklar olsun. Asla kabul etmiyoruz. Ve bundan sonraki süreçte de bunu milletimize teşhir etmeye, bu yapılan artık dedim ya ‘Yüzlerinin astarı yırtılmış. Hiçbir şeyden utanmıyorlar.’ Bunu da buradan bu Cuma mübarek günde milletimizin vicdanına emanet ediyorum arkadaşlar."

Sındırgı yangını ormanlık alana sıçradı

Balıkesir yangın haberlerine bir yenisi Sındırgı ilçesinden geldi. Çelebiler Mahallesi kırsalında orman dışı alanda henüz belirlenemeyen nedenle yangın çıktı.

Alevlerin çevredeki ormanlık alana sıçraması üzerine durum ekiplere bildirildi. İhbarın ardından Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı ekipler bölgeye yönlendirildi.

Balıkesir orman yangınına 8 hava aracıyla müdahale

Balıkesir orman yangını için geniş çaplı söndürme çalışması başlatıldı. Bölgeye 4 uçak ve 4 helikopterin yanı sıra 20 arazöz, 10 su ikmal aracı ve 100 personel sevk edildi.

Ekipler, yangının kontrol altına alınması ve alevlerin ormanlık alanda daha geniş bir bölgeye yayılmasının önlenmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Hava araçları da söndürme çalışmalarına destek veriyor.

Yangınlarda rüzgârın yönü, hava sıcaklığı ve arazinin yapısı ekiplerin müdahalesini etkileyebildiği için sahadaki çalışmalar koordineli şekilde yürütülüyor. Söndürmenin ardından bölgede yeniden alevlenme riskine karşı soğutma çalışmalarının yapılması önem taşıyor.

Balıkesir yangınında söndürme çalışmaları sürüyor

Sındırgı yangınının çıkış nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Yangının hangi alanda başladığı ve ormanlık bölgeye nasıl yayıldığına ilişkin ayrıntıların yapılacak incelemelerin ardından netleşmesi bekleniyor.

Balıkesir’in Sındırgı ilçesindeki yangına ekiplerin havadan ve karadan müdahalesi devam ediyor.

Yozgat kaza Dörtyol mevkisinde meydana geldi

Yozgat kaza, kent merkezindeki Dörtyol mevkisinde meydana geldi. Ali Osman Seyran yönetimindeki çekme belgeli motosiklet ile A.B. idaresindeki 66 ADN 532 plakalı otomobil henüz belirlenemeyen nedenle çarpıştı.

Çarpışmanın ardından çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye sağlık, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi. Ekipler, kazada yaralanan motosiklet sürücüsü Seyran'a olay yerinde ilk müdahaleyi yaptı.

Yozgat trafik kazasında motosiklet sürücüsü kurtarılamadı

Yozgat trafik kazasında ağır yaralanan Ali Osman Seyran, sağlık ekiplerince Yozgat Şehir Hastanesi'ne kaldırıldı. Burada tedavi altına alınan Seyran, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.

Kazanın ardından polis ekipleri Dörtyol mevkisinde güvenlik önlemi alırken, araçların bulunduğu alanda inceleme yapıldı. Otomobil ile motosikletin çarpışmasına ilişkin ayrıntıların yürütülecek inceleme kapsamında değerlendirilmesi bekleniyor.

Yozgat kaza sonrası inceleme başlatıldı

Yozgat'taki motosiklet kazasının meydana geliş şeklinin belirlenmesi amacıyla çalışma başlatıldı. Kazaya ilişkin teknik incelemede araçların konumu, çarpışma noktası ve olay yerindeki diğer bulguların değerlendirilmesi öngörülüyor.

Motosiklet ve otomobil kazalarında çarpışmanın kesin nedeni, olay yeri incelemesi ile elde edilen verilerin birlikte değerlendirilmesinin ardından netleşiyor. Yozgat trafik kazasıyla ilgili inceleme sürüyor.

Muharrem Aslan’ın cenazesi için bugün ikindi namazının ardından Garip Dede Cemevi’nde tören gerçekleştirilecek. Törenin ardından Aslan’ın naaşı, defnedilmek üzere memleketi Sivas’a götürülecek.

Nuri Aslan’ın, saat 17.00’ye kadar Florya Sosyal Tesisleri’nde taziye ziyaretlerini kabul edeceği belirtildi.

İBB'nin paylaşımı

İBB'den Muharrem Aslan'ın ölümüne ilişkin yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:

"İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanvekili Sayın Nuri Aslan'ın kıymetli babası Muharrem Aslan vefat etmiştir. Sayın Nuri Aslan bugün ikindi namazına dek İBB Florya Sosyal Tesisleri'nde taziyeleri kabul edecektir. Merhumun cenazesi 4 Eylül saat 17.00'de Garip Dede Cemevi'nde kaldırılarak memlekete Sivas'a götürülecek. Merhum Muharrem Aslan'a Allah'tan rahmet; Aslan ailesine ve yakınlarına sabır ve başsağlığı dileriz."

Kırmızı et fiyatlarında sıcak karkas ağırlığı dönemi

Tarım ve Orman Bakanlığının görüşe açtığı “Sığır Karkasının Sınıflandırılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı” kapsamında, sığır karkas etinin pazar fiyatının hesaplanmasında sıcak karkas ağırlığının esas alınması öngörülüyor.

Kesimin ardından karkas etin soğutulması sırasında nem kaybı ve buharlaşma nedeniyle ağırlıkta azalma meydana gelebiliyor. Taslakta, bu süreçten kaynaklanan ağırlık değişiminin ürünün üretici veya satıcı tarafından teslim edilen miktarındaki bir eksilme olmadığı belirtiliyor.

Soğutma sürecinde ortaya çıkan kayıp, karkasın muhafaza edilmesi ve işletme koşulları nedeniyle meydana gelen doğal ve teknik bir değişim olarak değerlendiriliyor.

Karkas et tartımında yüzde 2'lik uygulama değişecek

Yeni sistemle birlikte sıcak karkas ağırlığının esas alınması planlanırken, soğutma nedeniyle oluştuğu varsayılan yüzde 2'lik ağırlık kaybının yeniden düşülmesine yönelik uygulamanın da önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Bu düzenlemeyle kırmızı et sektöründe karkas tartımına ilişkin farklı uygulamaların azaltılması ve ülke genelinde ölçüm birliğinin oluşturulması hedefleniyor.

Ayrıca mükerrer fire uygulamalarının engellenmesi ve tartımdan kaynaklanabilecek ticari anlaşmazlıkların önüne geçilmesi öngörülüyor.

Kırmızı et sektöründe şeffaflık artırılacak

Taslak düzenlemenin amaçları arasında üretici ile işletmeler arasındaki ticari süreçlerde şeffaflığın artırılması da bulunuyor.

Düzenlemeyle birlikte hakkaniyet ilkesinin korunması ve sürdürülebilir bir tedarik yapısının desteklenmesi hedefleniyor.

Öte yandan karkas sınıflandırmasına ilişkin bazı görevlerde de değişikliğe gidilmesi planlanıyor. Buna göre Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen karkas sınıflandırmasına yönelik sekretarya hizmetlerinin yanı sıra ilgili eğitim ve kontrol faaliyetlerinin Hayvancılık Genel Müdürlüğüne devredilmesi öngörülüyor.

Fındık ihracatında 2,5 milyar dolarlık gelir

Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği tarafından yapılan açıklamaya göre, söz konusu dönemde gerçekleştirilen fındık ihracatından 2 milyar 509 milyon 526 bin 39 dolar gelir elde edildi.

Bir önceki ihracat sezonunda ise 309 bin 64 ton fındık dış pazarlara satılmış ve karşılığında 2 milyar 558 milyon 540 bin 904 dolar gelir sağlanmıştı.

İhracat miktarında yüzde 36 düşüş yaşandı

Yeni sezonda fındık ihracatının miktar bazında önceki döneme göre 111 bin 979 ton azaldığı belirtildi. Böylece ihracat miktarında yüzde 36'lık gerileme yaşandı.

Gelir açısından bakıldığında da önceki sezona kıyasla düşüş kaydedildi. Fındık ihracatından elde edilen gelir, geçen sezona göre 49 milyon 14 bin 865 dolar azalarak yüzde 2 geriledi.

Böylece Türkiye, 2025-2026 fındık ihracat sezonunu daha düşük ihracat miktarı ve sınırlı gelir kaybıyla tamamladı.

Niğde yangın için çok sayıda ekip sevk edildi

Niğde yangın olayı, Selçuk Mahallesi Kurtuluş Sokak’ta meydana geldi. Müstakil evin bahçesinde depolanan odun ve saman balyalarının bulunduğu bölümde, henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye Niğde Belediyesi itfaiye ekiplerinin yanı sıra polis, AFAD ve sağlık ekipleri sevk edildi. Ekipler, yangının bulunduğu alanda güvenlik önlemi alırken itfaiye görevlileri alevlere müdahale etti.

Niğde’deki yangın itfaiyenin müdahalesiyle söndürüldü

İtfaiye ekiplerinin çalışması sonucu Niğde’deki yangın kontrol altına alınarak tamamen söndürüldü. Olayda can kaybı ya da yaralanma bilgisi paylaşılmazken, bahçede bulunan odunlar ile saman balyalarının zarar gördüğü belirtildi.

Yangınlarda saman ve odun gibi kolay tutuşabilen malzemelerin bulunduğu alanlarda alevlerin kısa sürede yayılma riski bulunuyor. Bu nedenle ekiplerin müdahalesinde çevredeki yapıların ve diğer yanıcı malzemelerin korunması da önem taşıyor.

Niğde yangının çıkış nedeni araştırılıyor

Selçuk Mahallesi’ndeki yangının hangi nedenle başladığı henüz belirlenemedi. Alevlerin söndürülmesinin ardından bölgede gerekli kontroller yapılırken, yangının çıkış nedeninin yapılacak incelemeyle netleşmesi bekleniyor.

Niğde yangın olayında odun ve saman balyalarında maddi zarar meydana gelirken, ekiplerin müdahalesiyle alevlerin çevreye yayılması önlendi.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!