Ghebreyesus, salgının kayıtlara geçen en büyük ikinci Ebola salgını olduğunu belirtti.

Öte yandan salgının Covid-19'dan daha hızlı yayıldığı yönündeki ifadelerin DSÖ'nün aktarılan açıklamasında yer almadığına dikkat çekildi.

Ebola salgınının merkezi Ituri

DSÖ'ye göre salgın, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde altı eyaletteki 60 sağlık bölgesini etkiliyor.

Vakaların yaklaşık yüzde 85'i, can kayıplarının ise yüzde 88'i Ituri eyaletinde kaydedildi.

Tedros, ölümlerin önemli bölümünün tedavi merkezleri dışında gerçekleşmesine ve hayatını kaybedenlerin güvenli şekilde defnedilememesine dikkat çekti. Bu durumun virüsün yayılmasını kolaylaştırdığı belirtildi.

Tespit edilemeyen bulaşma zincirleri endişe yaratıyor

Hayatını kaybedenlerin önemli bir bölümünün daha önce belirlenen temaslı listelerinde bulunmaması, henüz tespit edilemeyen bulaşma zincirlerinin bulunduğuna işaret ediyor.

DSÖ, bu zincirlerin belirlenip kırılmaması halinde salgının yalnızca Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ni değil, komşu ülkeleri ve bölgenin tamamını tehdit etmeyi sürdürebileceği uyarısında bulundu.

Salgınla mücadele için 300’den fazla uzman görevlendirildi

DSÖ, Kongo Demokratik Cumhuriyeti hükümeti ve Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleriyle birlikte salgına yönelik müdahale çalışmalarını genişletti.

Bu kapsamda bölgeye 330 tondan fazla acil durum malzemesi gönderildi. Ayrıca salgınla mücadele için 300'ün üzerinde uzman görevlendirildi.

Ebola’nın Bundibugyo virüsü için aşı çalışmaları sürüyor

Salgına Bundibugyo virüsünün neden olduğu bildirildi. Bu virüse karşı henüz onaylanmış bir aşı veya tedavi bulunmuyor.

İngiltere ve Kanada'da iki yeni aşı adayının güvenlik çalışmaları devam ediyor. Zaire ebolavirüsüne karşı onaylanan aşının Bundibugyo virüsüne karşı etkili olup olmadığı ise henüz bilinmiyor.

DSÖ, üç aşının da ekim veya kasım aylarında Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde etkinlik çalışmalarına alınabilmesi için hazırlık yürütüyor.

DSÖ’den Gazze’de halk sağlığı uyarısı

DSÖ Genel Direktörü Tedros, Gazze'deki halk sağlığı durumuna ilişkin de uyarılarda bulundu.

Yaklaşan kış aylarıyla birlikte sağlık risklerinin artabileceği belirtilirken, taşan kanalizasyon, biriken atıklar ve temiz suya erişimin sınırlı olması nedeniyle akut sulu ishal vakalarının bu yıl yaklaşık iki katına çıktığı bildirildi.

Yağışların başlamasıyla kirli su ve kanalizasyonun kalabalık yerleşim alanlarına yayılabileceği ve sağlık sisteminin olası vaka artışlarını karşılamakta zorlanabileceği ifade edildi.

Gazze'de uzuvlarını kaybeden 6 bin 600'den fazla kişinin uzun süreli rehabilitasyon hizmetlerinin yanı sıra protez veya ortez desteğine ihtiyaç duyduğu da açıklandı.

Nepal’de sel sonrası salgın riski

Tedros ayrıca Nepal-Çin sınırında meydana gelen ani sellerin ardından sağlık hizmetlerinin yeniden kurulması ve olası salgınların önlenmesinin öncelik taşıdığını söyledi.

Seller nedeniyle yolların, köprülerin, elektrik ve iletişim hatlarının zarar gördüğü, bazı yerleşimlerin dış dünyayla bağlantısının kesildiği ve çok sayıda sağlık tesisinin kullanılamaz hale geldiği bildirildi.

DSÖ, Nepal'de temel sağlık hizmetlerinin yeniden işler hale getirilmesi ve salgın riskine karşı gerekli önlemlerin alınması gerektiğini belirtti.

10 mürettebatın kaybolduğu kazanın ardından bölgede başlatılan çalışmalar gece boyunca sürdü. Ekipler, geminin bulunduğu bölgede arama faaliyetlerine devam ediyor.

Arama kurtarma çalışmalarına çok sayıda ekip katılıyor

Silivri'de İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından oluşturulan kriz merkezinde de çalışmalar anlık olarak takip ediliyor.

Arama kurtarma faaliyetlerine Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti, Deniz Kuvvetleri, AFAD ve Kızılay ekipleri başta olmak üzere 18 yüzer unsur katılıyor.

Çalışmalarda ayrıca 5 helikopter, 2 İHA ve 1 uçak görev yapıyor. Deniz Kuvvetleri'ne ait su altı arama çalışmaları gerçekleştiren bir gemi de bölgede faaliyet gösteriyor.

Mürettebat yakınlarının bekleyişi sürüyor

Arama çalışmalarının devam ettiği bölgede, batan geminin mürettebatının aileleri ve yakınları da gelecek haberleri bekliyor.

Silivri Kaymakamlığı koordinasyonunda kurum ve kuruluşların desteğiyle mürettebatın yakınlarına çalışmaların seyri hakkında düzenli olarak bilgi veriliyor.

ALSU gemisi Silivri açıklarında bekletiliyor

Kazadan hasar almadan kurtulan ALSU isimli ticari geminin ise Silivri açıklarında bekletilmesine devam ediliyor.

Kazanın nedenine ve gemilerin çarpışma koşullarına ilişkin incelemeler de sürüyor.

Ne olmuştu?

Kocaeli'den Aliağa'ya seyreden boş durumdaki ALSU tankeri ile İskenderun'dan Karadeniz Ereğli'ye 4 bin 199 ton rulo sac taşıyan Tuğberk İmamoğlu isimli kuru yük gemisi, 2 Eylül sabahı saat 03.00 sıralarında Silivri açıklarının yaklaşık 18 mil (35 kilometre) güneyinde çarpıştı.

Çarpışmanın ardından içerisinde 10 mürettebat bulunan Tuğberk İmamoğlu isimli kuru yük gemisi battı.

Bölgede kayıp mürettebatı bulmak için arama kurtarma çalışmaları sürdürülüyor.

İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri yönetmek amacıyla oluşturduğu “Fars Körfezi Boğaz Yönetimi” (PGSA) tarafından yapılan açıklamada, söz konusu gemilerin gelecekteki geçişlerinde çeşitli yaptırımlarla karşılaşabileceği belirtildi.

İran’dan gemilere para cezası ve el koyma tehdidi

PGSA'nın internet sitesinde yayımlanan açıklamada, İran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin protokollerini ihlal eden gemilerin gelecekteki geçişlerinde para cezası, alıkonulma veya el koyma dahil olmak üzere çeşitli kısıtlamalarla karşılaşabileceği ifade edildi.

Açıklamada ayrıca kara listede bulunan gemilerle işbirliği yapan diğer gemilerin de listeye dahil edilebileceği uyarısında bulunuldu.

Kara listede 56 gemi bulunuyor

2 Eylül itibarıyla güncellenen listede LNG, LPG ve ham petrol tankerleri ağırlıkta bulunuyor.

Kara listeye alınan şirketler arasında Birleşik Arap Emirlikleri merkezli ADNOC Logistics, iştiraki Navig8 ve Suudi Arabistan merkezli Bahri şirketleriyle bağlantılı gemiler de yer alıyor.

Listede Çin'le bağlantılı iki geminin bulunması da dikkat çekti.

İran daha önce 45 tankeri kara listeye almıştı

Tahran yönetimi, 24 Ağustos'ta Hürmüz Boğazı'nda “seyir kurallarını ihlal ettiği” gerekçesiyle 45 tankeri kara listeye aldığını duyurmuştu.

Son eklemelerle birlikte İran'ın kara listesindeki gemi sayısı 56'ya ulaştı.

Hürmüz Boğazı’nda geçiş kısıtlamaları

İran, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlayan saldırılarının ardından ortaya çıkan savaş sürecinde Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri büyük ölçüde kısıtlamıştı.

17 Haziran'da İran ile ABD arasında imzalanan mutabakat zaptının ardından Boğaz'dan geçişlere yeniden izin verilmişti.

Ancak mutabakatın uygulanmasına ilişkin yaşanan anlaşmazlıklar ve 8 Temmuz'da savaşın yeniden alevlenmesinin ardından İran, 12 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'nı tekrar kapatmıştı.

Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen akşam yemeğinde İran gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Trump: “İran’ın ekonomisi tamamen çöktü”

İran'a yönelik saldırılar ve ekonomik yaptırımların ardından ülke ekonomisinin “tamamen çöktüğünü” öne süren Trump, ABD'nin politikalarının gerekçesini İsrail ve Orta Doğu'ya destek olarak açıkladı.

Trump, “Bütün bunları yüzde 99 oranla Orta Doğu'ya yardım etmek için yapıyoruz. İsrail'e yardım etmek için yapıyoruz. Bunu kendimize yardım etmek için yapıyoruz” ifadelerini kullandı.

İran'ın İsrail'i hedef almasının ardından ABD ve Avrupa'nın da tehdit altında kalacağını savunan Trump, İran'ın İsrail'i yok etmesinin ardından Orta Doğu'ya, Avrupa'ya ve bazı ABD kentlerine saldırabileceğini iddia etti.

“Hürmüz Boğazı’nı kontrol ediyoruz”

Trump ayrıca Hürmüz Boğazı hakkında da açıklamalarda bulundu.

ABD'nin boğazı kontrol ettiğini savunan Trump, petrol taşıyan gemilerin buradan geçtiğini söyledi.

Trump daha önce yaptığı açıklamalarda da Hürmüz Boğazı'nın tamamen ABD'nin kontrolünde olduğunu öne sürmüş, İran'a “istedikleri zaman” yeniden saldırı düzenlemeye hazır olduklarını belirtmişti.

5 Ağustos'taki seçimde CHP'nin adayı Sibel Tan Çetinkaya, dördüncü turda 22 oy alarak başkan vekili seçilmişti. İstanbul 2. İdare Mahkemesi'nin daha sonra verdiği yürütmeyi durdurma kararı ve buna ilişkin itiraz sürecinin ardından seçimin yenilenmesi gündeme geldi.

Seçim tarihi gözaltılar sürerken belirlendi

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş'ın tutuklanmasının ardından belediyede başkan vekilliği seçimi yapılmıştı. Yeni seçim tarihi ise belediyeye yönelik soruşturma kapsamında yaşanan gözaltıların ardından açıklandı.

Üsküdar Belediye Başkan Yardımcıları Amine Cansu Çelik ile Mithat Özdemir, soruşturma kapsamında ifadelerine başvurulmak üzere gözaltına alındı. Meclis 1. Başkan Vekili Ali Aral ile Başkan Yardımcısı Nihat Doğan ise ifadelerinin ardından serbest bırakıldı.

İstanbul Valiliği: Meclis 5 Eylül’de toplanacak

İstanbul Valiliği, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'nin 2 Eylül tarihli kararıyla yürütmenin durdurulması kararına yapılan itirazın reddedildiğini açıkladı.

Valilik, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45. maddesi kapsamında Üsküdar Belediye Meclisi'nin başkan vekilini seçmek üzere 5 Eylül 2026 Cumartesi günü saat 10.00'da toplanmasının uygun görüldüğünü bildirdi.

Süleyman Bülbül’den Üsküdar seçimine tepki

YENİ Parti Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla yeni seçim kararına tepki gösterdi.

Bülbül, 5 Ağustos'taki seçimde oy pusulalarının tek tek gösterilerek sayıldığını ve CHP'nin adayı Sibel Tan Çetinkaya'nın seçimi kazandığını hatırlattı.

Bülbül, seçim sonrasında iki meclis üyesinin istifa ettirildiğini, dört meclis üyesinin ifadeye çağrıldığını ve iki meclis üyesinin gözaltına alındığını belirtti.

“Seçimi AKP’nin alabilmesi için önceden tüm önlemler alınıyor”

Bülbül, yeni seçimin gözaltı süresi devam ederken yapılacağını belirterek, sürece ilişkin eleştiriler yöneltti.

Bülbül, Üsküdar Belediyesi'nin “yargı ve siyaset işbirliğiyle gasp edildiğini” öne sürerek, yeni seçimin AKP'nin kazanabilmesi için koşulların hazırlandığını iddia etti.

Bülbül'ün açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

"Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş’ın haksız hukuksuz bir soruşturmayla tutuklanmasının ardından yapılan meclis oylamasında başkan vekilliğine Sibel Tan Çetinkaya seçilmişti.

5 Ağustos'ta yapılan oylamada oy pusulaları teker teker gösterilerek sayılmıştı. Tüm baskı ve tehditlere rağmen AKP’nin adayı seçimi alamamıştı.

Bu seçim hukuksuzca iptal edildi.

Seçimden sonra iki meclis üyesi istifa ettirildi. Ardından 4 Belediye meclis üyemiz ifadeye çağrıldı. 2 meclis üyemiz gözaltına alındı ve 4 gün boyunca gözaltında kalacaklar.

Gözaltı kararından bir süre sonra ise İstanbul Valiliği tarafından Belediye Başkan Vekilliği için yeni seçim tarihi belirlendi.

Üsküdar Belediye Başkan Vekili seçimi 5 Eylül Cumartesi günü yapılacak. Yani gözaltı süresi devam ederken.

Bunun tek bir anlamı var: 30 yıl sonra AKP’nin kaybettiği Üsküdar Belediyesi, yargı ve siyaset işbirliğiyle gasp ediliyor. Seçimi AKP’nin alabilmesi için önceden tüm önlemler alınıyor.

Yazıklar olsun!"

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş’ın haksız hukuksuz bir soruşturmayla tutuklanmasının ardından yapılan meclis oylamasında başkan vekilliğine Sibel Tan Çetinkaya seçilmişti.

5 Ağustos'ta yapılan oylamada oy pusulaları teker teker gösterilerek sayılmıştı. Tüm baskı ve…

— Süleyman Bülbül (@avsbulbul) September 2, 2026

Yeni sistem kapsamında aracı bankalara kredi başvurusunda bulunacak yatırımcıların, Bakanlık değerlendirmesinden geçerek TSP Belgesi veya Öncelikli Finansman Belgesi alması gerekecek.

Başvurular doğrudan Bakanlığın elektronik portalı üzerinden yapılacak.

TSP Belgesi için 1 milyar TL yatırım şartı

Tebliğle finansman belgeleri için gerekli asgari yatırım tutarları da netleştirildi.

Buna göre, TSP Belgesi başvurularında Ar-Ge harcamaları da dahil olmak üzere öngörülen toplam yatırım tutarının en az 1 milyar TL olması gerekecek.

TSP Belgesi almak isteyen yatırımcıların son mali yıl bilançosunda özkaynak veya ödenmiş sermaye tutarının da en az 50 milyon TL seviyesinde bulunması şartı aranacak.

Öncelikli Finansman Belgesi için alt limit 100 milyon TL

Yeni uygulama kapsamında Öncelikli Finansman Belgesi başvurularında ise asgari yatırım büyüklüğü 100 milyon TLolarak belirlendi.

Belgeye ilişkin başvurular Bakanlığın elektronik sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.

İmalat sanayisi yatırımlarına özel kriter

Öncelikli Finansman Belgesi'ne, imalat sanayisine yönelik yatırım teşvik belgesine sahip şirketler başvurabilecek.

Belirlenen teşvik programları kapsamındaki yatırımlara ilave bir değerlendirme yapılmadan Öncelikli Finansman Belgesi verilecek.

Diğer başvurularda ise belirlenen kriterler üzerinden en az 50 puan alma şartı aranacak.

Program kapsamında ayrılan limitlerin dolması halinde başvurular, en yüksek puanı alan projeden başlanarak sıralanacak.

Stratejik yatırımlar TSP kapsamında değerlendirilecek

TSP Belgesi kapsamında ise Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, proje bazlı devlet yardımları, kritik ham maddelerin işlenmesi ve stratejik yüksek teknoloji alanlarına yönelik yatırımlar değerlendirilecek.

Teknik Komite'nin uygun görmesi halinde nihai ürün ve ara girdilere yönelik stratejik stok yatırımları da proje büyüklüğü hesabına dahil edilebilecek.

Aynı anda birden fazla finansman programına başvuru yapılamayacak

Finansman programından yararlanan yatırımcılar, kullandıkları kredilere ilişkin faiz veya kâr payı ödemeleri için ilgili teşvik belgesi kapsamında ayrıca faiz ya da kâr payı desteğinden yararlanamayacak.

Birden fazla finansman programı için süreç yürütülmesi halinde ise şirketler yalnızca bir programa müracaat edebilecek.

Doğu Karadeniz kıyıları, Ordu çevreleri, Samsun'un doğu kesimleri ile sabahın ilk saatlerinde Sinop çevrelerinde sağanak yağış bekleniyor. Diğer bölgelerde ise havanın az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

Doğu Karadeniz’de sağanak bekleniyor

Sağanak yağışların özellikle Doğu Karadeniz kıyıları ile Ordu çevrelerinde etkili olması bekleniyor.

Samsun'un doğu kesimlerinde de yağış öngörülürken, Sinop çevrelerinde sabahın ilk saatlerinde sağanak görülebileceği tahmin ediliyor.

Orta ve Doğu Karadeniz'in iç kesimlerinde ise sabah ve gece saatlerinde sis ve yer yer pus bekleniyor.

Hava sıcaklıkları mevsim normallerinin üzerinde

Meteoroloji'nin değerlendirmesine göre hava sıcaklıklarının yurt genelinde mevsim normallerinin üzerinde seyretmeye devam etmesi bekleniyor.

Marmara ve Kuzey Ege’de kuvvetli rüzgar

Rüzgarın genel olarak kuzey yönlerden, Akdeniz'de ise güney yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette esmesi bekleniyor.

Marmara'nın güneybatısı ile Kuzey Ege'de ise kuzey ve kuzeydoğu yönlerden 40-60 kilometre/saat hızla kuvvetli rüzgar eseceği tahmin ediliyor.

Meteoroloji’den kuvvetli rüzgar uyarısı

Meteoroloji, Marmara'nın güneybatısı ile Kuzey Ege'de beklenen kuvvetli rüzgar nedeniyle vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması gerektiğini bildirdi.

Kuvvetli rüzgarın oluşturabileceği olumsuzluklara karşı gerekli önlemlerin alınması istendi.

Meteoroloji'den bölge bölge hava durumu

MARMARA
Parçalı ve az bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Rüzgarın, güneybatı kesimlerinde kuzey ve kuzeydoğu yönlerden kuvvetli (40-60 km/saat) olarak esmesi bekleniyor.

BURSA °C, 32°C
Parçalı ve az bulutlu

ÇANAKKALE °C, 32°C
Parçalı ve az bulutlu

İSTANBUL °C, 29°C
Parçalı ve az bulutlu

KIRKLARELİ °C, 31°C
Parçalı ve az bulutlu

EGE
Az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor. Rüzgarın, Kuzey Ege’de kuzey ve kuzeydoğu yönlerden kuvvetli (40-60 km/saat) olarak esmesi bekleniyor.

DENİZLİ °C, 38°C
Az bulutlu ve açık

İZMİR °C, 35°C
Az bulutlu ve açık

MUĞLA °C, 36°C
Az bulutlu ve açık

UŞAK °C, 33°C
Az bulutlu ve açık

AKDENİZ
Az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

ADANA °C, 37°C
Az bulutlu ve açık

ANTALYA °C, 37°C
Az bulutlu ve açık

BURDUR °C, 35°C
Az bulutlu ve açık

HATAY °C, 32°C
Az bulutlu ve açık

İÇ ANADOLU
Az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

ANKARA °C, 31°C
Az bulutlu ve açık

ESKİŞEHİR °C, 31°C
Az bulutlu ve açık

KAYSERİ °C, 30°C
Az bulutlu ve açık

KONYA °C, 31°C
Az bulutlu ve açık

BATI KARADENİZ
Parçalı ve az bulutlu, Sinop çevrelerinin sabah ilk saatlerde hafif sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

BOLU °C, 28°C
Parçalı ve az bulutlu

DÜZCE °C, 29°C
Parçalı ve az bulutlu

SİNOP °C, 28°C
Parçalı bulutlu, sabah ilk saatlerde hafif sağanak yağışlı

ZONGULDAK °C, 26°C
Parçalı ve az bulutlu

ORTA ve DOĞU KARADENİZ
Parçalı ve çok bulutlu, Doğu Karadeniz kıyıları, Ordu çevreleri ile Samsun'un doğu kesimlerinin yerel olmak üzere sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Sabah ve gece saatlerinde bölgenin iç kesimlerinde sis ve yer yer pus hadisesi bekleniyor.

AMASYA °C, 30°C
Parçalı bulutlu

RİZE °C, 27°C
Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı ve yerel olmak üzere sağanak yağışlı

SAMSUN °C, 27°C
Parçalı bulutlu, doğu kesimleri aralıklı ve yerel olmak üzere sağanak yağışlı

TRABZON °C, 27°C
Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı ve yerel olmak üzere sağanak yağışlı

DOĞU ANADOLU
Az bulutlu ve açık, kuzey ve doğu kesimlerinin yer yer parçalı bulutlu geçeceği tahmin ediliyor.

ERZURUM °C, 28°C
Parçalı ve az bulutlu

KARS °C, 26°C
Parçalı ve az bulutlu

MALATYA °C, 34°C
Az bulutlu ve açık

VAN °C, 28°C
Parçalı ve az bulutlu

GÜNEYDOĞU ANADOLU
Az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

DİYARBAKIR °C, 38°C
Az bulutlu ve açık

ANTEP °C, 37°C
Az bulutlu ve açık

MARDİN °C, 35°C
Az bulutlu ve açık

URFA °C, 39°C
Az bulutlu ve açık

Eğitim-İş Genel Sekreteri Seher Ergin, öğretmenlerin norm fazlası ilan edilmesi ve resen atama uygulamalarında yaşadığı sorunlara ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı'na tepki gösterdi.

Ergin, öğretmenlerden gelen talepleri topladıklarını ve yaşanan mağduriyetleri Bakanlığa defalarca ilettiklerini belirterek, sorunların halen çözüme kavuşturulmadığını söyledi.

“Öğretmenlerin sesi duymazdan geliniyor”

Eğitim-İş'in resmi başvurular yaptığını ve Bakanlık yetkilileriyle görüşmeler gerçekleştirdiğini aktaran Ergin, öğretmenlerin taleplerinin karşılanmadığını ifade etti.

Ergin, “Öğretmenlerimizin sahadan ilettiği talepleri topladık, değerlendirdik; Millî Eğitim Bakanlığı’na defalarca taşıdık. Resmî başvurular yaptık, Bakanlık yetkilileriyle görüşmeler gerçekleştirdik, yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için somut taleplerimizi ilgili birimlere ilettik. Ancak Bakanlık, öğretmenlerin sesini ve taleplerini yine duymazdan geliyor” dedi.

“Boş norm varken öğretmen norm fazlası ilan edilemez”

Bir okulda öğretmen açığı bulunmasına rağmen başka bir okulda öğretmenin norm fazlası ilan edilmesini eleştiren Ergin, boş normların tercihe açılmamasının da mağduriyet yarattığını söyledi.

Ergin, öğretmenlerin ailelerinden uzak bölgelere resen atanmasının kabul edilemez olduğunu belirterek, “Öğretmenlerin yaşamı son dakika kararlarıyla, hatalı norm hesaplarıyla ve belirsiz takvimlerle yönetilemez” ifadelerini kullandı.

Eğitim-İş'ten MEB'e dört talep

Ergin, Milli Eğitim Bakanlığı'na şu çağrılarda bulundu:

"Bir kez daha Millî Eğitim Bakanlığı’na sesleniyoruz: Atamalar gerçek ihtiyaca göre yapılmalı, tüm boş normlar tercihe açılmalı, mazeret tayinlerinde il ve gerektiğinde ilçe emri uygulanmalı, sürgün niteliğindeki resen atamalara son verilmelidir. Plansızlık Bakanlığın, bedeli öğretmenin olamaz! Eğitim-İş olarak taleplerimiz karşılık bulana kadar idari ve hukuksal mücadelemizi sürdüreceğiz."

“Plansızlık Bakanlığın, bedeli öğretmenin olamaz”

Eğitim-İş Genel Sekreteri Seher Ergin, açıklamasının sonunda Bakanlığa yönelik tepkisini “Plansızlık Bakanlığın, bedeli öğretmenin olamaz!” sözleriyle dile getirdi.

Ergin, Eğitim-İş olarak talepleri karşılık bulana kadar idari ve hukuksal mücadeleyi sürdüreceklerini belirtti.

Polis ekipleri silah seslerinin ardından binaya girdi

Minneapolis polisi, şehir merkezindeki yüksek katlı bir apartman binasında silah sesleri ihbarı üzerine olay yerine ekiplerin sevk edildiğini açıkladı.

İhbarın yerel saatle 16.30'dan kısa süre sonra yapıldığı, polislerin yaklaşık üç dakika içinde binaya girdiği belirtildi. Ekiplerin içeride yaralılarla karşılaştığı ve üst katlardan gelen silah seslerinin ardından saldırganın bulunduğu bölgeye yöneldiği aktarıldı.

2 kişi hayatını kaybetti

Yetkililerin açıklamasına göre saldırıda iki kişi yaşamını yitirdi. Yaralılardan biri olay yerinde, diğeri ise kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.

Polis, saldırının ardından şüphelinin de öldüğünü açıkladı. Şüphelinin ölümünün nasıl gerçekleştiği konusunda ise ilk aşamada net bilgi verilmedi.

3 polis memuru yaralandı

Saldırı sırasında üç Minneapolis polis memuru yaralandı. Yetkililer, iki polisin silahla vurulduğunu, üçüncü polisin ise silah ateşi dışındaki nedenlerle yaralandığını bildirdi.

Hennepin County Medical Center'dan yapılan açıklamaya göre yaralı polislerin durumlarının stabil olduğu belirtildi.

Olay yerinde yoğun güvenlik önlemi

Saldırının ardından bölgeye çok sayıda polis ekibi sevk edildi. Yetkililer, çevrede yaşayanlara ve vatandaşlara olay bölgesinden uzak durmaları yönünde çağrı yaptı.

Ekiplerin binada ve çevresinde güvenlik çalışması yürüttüğü, soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Vali Tim Walz'dan açıklama

Minnesota Valisi Tim Walz, saldırının ardından eyalet yetkililerinin yerel kolluk kuvvetlerine destek vermek üzere olay yerine gönderildiğini açıkladı.

Walz, güvenlik ekiplerinin çalıştığını belirterek olayda yaralanan polisler için destek mesajı paylaştı.

FBI da soruşturmaya destek verecek

FBI Direktörü Kash Patel de saldırıdan haberdar olduklarını ve yerel yetkililere ihtiyaç duyulan tüm kaynakları sağlamak üzere destek vereceklerini açıkladı.

Saldırının nedeni ve şüphelinin kimliğiyle ilgili soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

“Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ”de yapılan değişiklik, 3 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenlemeyle Türkiye uyruklu olmayan gerçek kişiler ile ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitine ilişkin yeni kurallar getirildi.

Tebliğde “kişi” tanımı genişletilirken, “gerçek faydalanıcı”, “Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS)”, “Ticaret Sicili Gazetesi” ve “tüzel kişi” kavramları da tanımlara eklendi.

Yabancılar çipli pasaportla uzaktan müşteri olabilecek

Yeni düzenlemeye göre Türkiye uyruklu olmayan gerçek kişilerin kimlik tespiti belirli koşulların sağlanması halinde uzaktan gerçekleştirilebilecek.

Bunun için Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın (ICAO) 9303 standardına uygun ve NFC özelliğine sahip pasaportların kullanılması gerekecek.

Pasaportun çipinde yer alan kimlik bilgileri, NFC aracılığıyla pasaport üzerindeki bilgilerle karşılaştırılarak doğrulanacak. Doğrulamanın herhangi bir nedenle yapılamaması halinde uzaktan kimlik tespiti tamamlanamayacak ve müşteri ilişkisi kurulamayacak.

Pasaportun ICAO 9303 standardına uygunluğu da ayrıca kontrol edilecek.

Adres doğrulanmadan para ve kripto transferi yapılamayacak

Uzaktan müşteri olmak isteyen yabancı gerçek kişilerden adres bilgileri de alınacak.

Adres bilgileri; yerleşim yeri belgesi, kişinin adına düzenlenmiş ve işlem tarihinden önceki üç ay içinde oluşturulmuş elektrik, su veya doğalgaz faturaları, kamu kurumlarınca verilen belgeler ya da ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden doğrulanabilecek.

Adres doğrulamasının risk bazlı yaklaşım kapsamında en geç üç ay içerisinde tamamlanması gerekecek.

Adres teyit edilmeden müşterinin para veya kripto varlık transferi yapmasına ya da sermaye piyasası araçlarını başka bir hesaba virmanlamasına izin verilmeyecek.

IP ve konum bilgilerinden de risk analizi yapılacak

Yeni düzenlemeyle uzaktan kimlik tespitinde yalnızca pasaport bilgileri değil, müşterinin kullandığı elektronik ortama ilişkin teknik veriler de dikkate alınacak.

Bu kapsamda IP ve port bilgileri, cihaz kimliği, coğrafi konum, tarayıcı bilgileri ve benzeri teknik veriler pasaport bilgileriyle birlikte risk bazlı olarak değerlendirilecek.

Şüpheli bir durum tespit edilmesi halinde uzaktan kimlik tespit süreci sonlandırılacak.

Kimlik tespiti, pasaportla uzaktan kimlik tespiti konusunda özel eğitim almış personel tarafından görüntülü görüşme yoluyla gerçekleştirilecek. Canlılık testi veya fotoğraf karşılaştırması için mevzuatta öngörülen şartları sağlayan yapay zeka tabanlı uygulamalardan da yararlanılabilecek.

Görüntülü görüşme sırasında hem müşteriyi hem de müşterinin sunduğu pasaporttaki bilgileri gösteren görüntüler alınacak.

Pasaportla müşteri olanlar yüksek risk grubunda izlenecek

Pasaport üzerinden uzaktan kimlik tespiti yapılan gerçek kişiler, yüksek risk grubu kapsamında takip edilecek.

Müşterinin profiline veya iş ilişkisinin kurulma amacına uygun olmayan işlemlerin tespit edilmesi halinde gerekli tedbirler uygulanacak.

Ticaret siciline kayıtlı şirketlerde ise şirketi temsile yetkili Türkiye uyruklu olmayan kişilerin kimlik tespiti de aynı esaslar doğrultusunda yapılabilecek.

Para transferlerinde yalnızca kişinin kendi hesabı kullanılacak

Pasaportla uzaktan kimlik tespiti yapılan müşterinin hesabına yalnızca yurt dışında kendi adına açılmış banka hesabından para gönderilebilecek.

Müşteri hesabından yapılacak para çıkışları da yalnızca kişinin kendi banka hesabına gerçekleştirilebilecek.

Söz konusu para transferlerinde yalnızca SWIFT sistemi kullanılacak.

SWIFT mesajlarında bulunan ayırt edici bilgiler ile uzaktan kimlik tespiti sırasında müşteriden alınan bilgilerin birbiriyle uyumlu olup olmadığı kontrol edilecek.

Transfer ve kontrol işlemlerinin, müşteri hesabında başka herhangi bir işlem gerçekleştirilmeden önce tamamlanması gerekecek.

Yabancı müşterilerin bilgileri MASAK’a bildirilecek

Pasaportla uzaktan kimlik tespiti yapılan müşterilere ilişkin bilgiler, bu kişilerin portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları takvim yılı esas alınarak her üç aylık dönemin son ayında Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK)’a bildirilecek.

Şirketler için de uzaktan kimlik tespiti yapılabilecek

Tebliğ değişikliğiyle ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitine ilişkin de yeni esaslar belirlendi.

Tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitinde, MASAK Genel Tebliği’nde ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler için belirlenen hükümler uygulanacak.

Bu kapsamda şirket temsilcisinin kimliği tespit edilecek ve temsil yetkisi doğrulanacak.

Şirketi müştereken temsil etmeye yetkili birden fazla kişinin bulunması halinde kimlik tespiti aynı oturumda veya farklı zamanlarda gerçekleştirilebilecek.

Temsil yetkisi MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden doğrulanacak

Şirket temsilcisinin yetkisi, kişiden alınan bilgiler ile MERSİS ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'ndeki güncel bilgilerin karşılaştırılması yoluyla doğrulanacak.

Aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı gerekli görürse şirket temsilcisinden imza sirküleri de talep edebilecek.

Sunulan imza sirkülerindeki bilgiler fotoğraf veya ekran görüntüsü alınarak kayıt altına alınabilecek.

İmza örneği, kişinin kimlik belgesinde veya MERSİS'te yer alan imza örneğiyle karşılaştırılacak. Ayrıca imza sirkülerinin noter onaylı olup olmadığı ve doğruluğu tarih ile yevmiye numarası üzerinden kontrol edilecek.

Tüzel kişi ve temsilcisine ilişkin bilgiler MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı veri tabanlarındaki güncel kayıtlarla da karşılaştırılacak.

Gerçek faydalanıcı belirlenemezse işlem tamamlanmayacak

Tüzel kişilerin kimlik tespiti sırasında şirketin gerçek faydalanıcısının belirlenmesi için gerekli kontroller yapılacak.

Gerçek faydalanıcının belirlenememesi, sunulan bilgiler arasında uyumsuzluk bulunması veya şüpheli bir durum tespit edilmesi halinde uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılacak.

Mevcut müşteriler şirket hesabı açılışını uygulama üzerinden sürdürebilecek

Şirketi temsile yetkili kişinin aynı aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcısında halihazırda hesabı bulunuyorsa, tüzel kişi adına sürekli iş ilişkisi kurma talebi internet şubesi veya mobil uygulama üzerinden yapılabilecek.

Bu durumda tüzel kişinin kimlik tespiti, şirket temsilcisinin uygulamaya giriş yaparak kimliğini doğrulamasının ardından kesintisiz şekilde devam edebilecek.

Düzenleme, 3 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Tebliğ hükümlerini SPK yürütecek.

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

YÖNETMELİK

– Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hacı Bayram Veli ve Tasavvuf Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği

TEBLİĞLER

– Yatırım Projelerinin Stratejik Öncelik ve Teknik Değerlendirmesine Dair Tebliğde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ

– Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ (III-42.1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (III-42.1.b)

YARGI BÖLÜMÜ

YARGITAY KARARLARI

– Yargıtay 2 ve 7. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânları

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Karşıyaka ilçesinde Suat Taşer Açıkhava Tiyatrosu'nda adalet ve hak arayışını sürdüren ailelerin katılımıyla gerçekleşen buluşmada konuşan Kılıçdaroğlu, "Aileleri dinledik. Acıları dinledik. Acının ne olduğunu yaşayanlar daha iyi bilir. Ama bizler acıları dinlerken vicdanımızın sesini de dinliyoruz. Neden bu acılar, neden bu felaketler ve aileler neden bu kadar zor durumda kalabiliyor? Ülkede hakim derseniz hakim var. Savcı derseniz savcı var, güvenlik güçleri deseniz güvenlik güçleri var, onların görevi ne? Onların görevi adaleti sağlamak, haksızlıklarla mücadele etmek, eğer bunlar olayları kapatmak gibi bir rol üstleniyorlarsa devlet büyük yara alır. Devlet dediğimiz kurum, adaleti sağlayan bir kurumdur. Onun liyakatli kadroları adalet için mücadele ederler. Yargıçlar yemin ederler. Savcılar aynı şekilde haksızlıkları araştırırlar. Ama olayları örtmek için savcı, hakim, avukat, işbirliği yaparsa orada hukuk yara alır. Daha doğrusu adalet dediğimiz kavram son bulur" dedi.

Sözlerini tutuklu eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer üzerinden sürdüren Kılıçdaroğlu, şöyle devam etti:

"Tunç Soyer için de adalet arıyoruz. Herkes için aradığımız gibi onun için de adalet arıyoruz. Umarız kısa süre içerisinde adalet gerçekleşir. Sevgili dostlarım, konumuz milli bilinç ve güçlü Türkiye. Milli bilinç yani ulusal bilinç, önce isterseniz bunun bir tanımını yapalım. Milli bilinç geçmişi ezberlemek değil, geleceğe karşı sorumluluk taşımaktır. Her bir birey mekanı ne olursa olsun, konumu ne olursa adalet için mücadele etmek zorundadır. Adalet kavramı kutsal bir kavramdır. Şöyle söylenir. Adalet kutup yıldızı gibidir. Bütün kainat onun etrafında döner. Çünkü kutup yıldızı sabit ve yerinde durur. Bizim aradığımız da odur. Toplumun aradığı da odur. Dünyanın aradığı da odur. İnsanlık tarihi aslında bir adalet mücadelesi tarihidir. Adem'den bu yana insanoğlu hep adaleti aramıştır. Haksızlıklar karşısında susmayacağız. Çünkü haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır. Bunu bilmemiz lazım.

Aileler Adalet İçin Mücadele Ediyor

Aileleri dinledik, acılarını dinledik, mücadelelerini dinledik, beklentilerini dinledik. Hepsi adalet için mücadele ediyorlar ve geleceğe dönük kaygılarını da ile getiriyorlar. Ve onlar yaşadıkları acıların başkaları tarafından da yaşanmamasını istiyorlar. Acıyı çektik ama bu acıyı başka aileler çekmesini istiyorlar. Acılarını bu sorumluluk bilici için de anlattılar bize. Şimdi buradan bir ders çıkarma gerekirse milli bilinç geçmişi ezberlemek değil, geleceğe karşı sorumluluk taşımaktır. Onlar bu sorumluluk millici içinde yaşadıklarını anlattılar. Milli bilinç aynı zamanda herkesin aynı düşünmesi de değil, farklı düşünen insanların aynı ülkenin geleceği için birlikte savunma yapmalarıdır. Evet bizler ülkemizi seviyoruz, insanımızı seviyoruz ve bu ülkede huzur içinde yaşamak istiyoruz. Sorumuz şu. Bir ülkede huzuru, güveni sağlayacak olanlar devleti yönetenlerdir. O zaman şu soruyu soracağız. Devleti yönetenler haksızlığa karşı, adaletsizliğe karşı gerçekten de önlem alıyorlar mı, gerçekten de bu mücadeleyi ileriye taşıyabiliyorlar mı? Bunu yapmamız ve sorgulamamız gerekiyor."

Uyuşturcu Türkiye'nin Belalarından Biri

Türkiye'nin başındaki belalardan birinin uyuşturucu olduğunu kaydeden Kılıçdaroğlu, şunları söyledi:

"Binlerce evladımız bu belanın içinde. Acıları yaşayan bir annenin bana anlattığını sizlere anlatmak isterim. Oğlu uyuşturucu alışmış bir anne: Eşim emekli, ben ev kadınıyım. Akşam evimizin kapısını kapatıyoruz. Çünkü oğlumuz geldiği zaman bizden para istiyor. Uyuşturucuya alışmış. Şikayet ediyoruz içeri alıyorlar 3-4 gün sonra bırakıyorlar. Evde satılmadık hiçbir şey kalmadı. Bir anne evladının ölmesini istemez ama ben anne olarak evladımın ölmesini istiyorum. Türkiye'yi bu noktaya taşıyanları iyi sorgulamamız lazım. Eğer bir anne bu noktaya gelmişse kirli siyaset yüzünden gelmiştir. Uyuşturucu baronları kol gezerken, ilk halkayı yakalamak yerine son halkaya bakıyoruz. Son halka ki evladımız dakikalar içinde uyuşturucu satanı bulabiliyor. Dakikalar içinde uyuşturucu alabiliyor. Binlerce evladımız ve binlerce sokaktan uyuşturucu satanlar var. Peki ilk halkada kimler var? Kimler getiriyor bunu? Afganistan'dan, Güney Amerika'dan karaları, denizleri, ülkeleri aşarak nasıl uyuşturucu Türkiye'ye geliyor? Kimler bunları koruyor? Eğer bir siyasi otorite bunları korumuyorsa bunlar hiç bir şey yapamazlar. Bunu sorgulamamız lazım. Siyasi otorite iktidar sahipleridir. İktidar sahipleri uyuşturucu baronları ile mücadele etmezse sonuç alamayız, sokaktakini yakalıyoruz. Asıl yukarıdakini yakalamamız lazım. İlk halkada onları yakalamamız lazım. O zaman Türkiye'de bu kötü beladan kurtulmuş olacak. Bunun için de devleti yönetenleri sorgulamamız gerekiyor. Devleti yönetenleri sorgulamazsanız sonuç alamazsınız. Devlet bir tüzel kişiliktir. Ama devleti yönetenler iktidar sahipleri. İktidar sahipleri uyuşturucu baronları ile işbirliği yapıyorsa uyuşturucu baronlarını değil, sokakta uyuşturucu satan çocuğu yakalarsınız. Bizim hedefimiz; adalet istiyorsak bunu kökten çözeceğiz. Uyuşturucu baronlarını kulaklarından tutup mahkemeye verecek, hapislere atacağız. Bir devlette sınır kapıları, limanlar, depolar, dağıtım ağları yeri kadar kontrol edilmiyorsa baronların siyasal iktidarla veya onların yandaşlarıyla işbirliği vardır. O nedenle siz ilk halkayı yakalamıyorsunuz, son halkaya gidiyorsunuz. Bakınız uyuşturucu pazarında vatandaş olarak anneler, babalar sadece son halkayı görüyorlar. Evlat kısa süre içerisinde uyuşturucuyu gidip alabiliyor. Ama son halkayı görmek ayrı, ilk halkayı yakalamak ayrı. İktidarın görevi son halkayı yakalamaktır."

"Makul Olan İnsanı, Adaletli İnsanı, Vicdanlı İnsanı Yaşatmamız Gerekiyor"

Bir ülkenin hazinesinin o ülkenin gençleri ve insanları olduğunu kaydeden Kılıçdaroğlu, şöyle devam etti:

"O nedenle insanımıza, gençlerimize, kadınlara, çocuklara hangi yaş grubundan olursa olsun hepsine sahip çıkmak zorundayız. Gençlerin eğitimini, liyakatini, iş istihdamını ve kendi ülkesinde bir gelecek kurmasını bir milli güç meselesi olarak görüyoruz. Eğer bunu yapabilirsek Türkiye çok ama çok önemli aşamalar kat edecektir. Şeyh Edebali diyor ki insanı yaşat ki devlet yaşasın. İnsanı ama hangi insanı? Makul olan insanı, adaletli insanı, vicdanlı insanı yaşatmamız gerekiyor ki devlet varlığını gösterebilsin. Ahlaklı olmak bütün kötülüklere karşı mücadele etmek demektir. Uyuşturucu baronlarıyla mücadele etmiyorsanız, devleti soyanlarla mücadele etmiyorsunuz, siyasilerle çıkar ilişkisi içine girenlerle mücadele etmiyorsanız, benim hırsızım iyidir diyenlerle mücadele etmezseniz, ülkeye adaleti getiremezseniz. Ülkeye adaleti getirmenin temel yolu bunlarla mücadele etmektir. Adalet derken hepimiz için adalet, dünyadaki bütün canlılar için adalet, adaleti herkes için istemeliyiz. Eğer böyle bir adalet anlayışını pekiştirebilirsek Türkiye'de pek çok sorunu çözmüş oluruz. Uğur Mumcu'nun güzel bir sözü var. Uğur Mumcu diyor ki katil katildir. Katilin sağcısı solcusu olmaz. Uyuşturucu pazarlayanların sağcısı solcusu olmaz. Hırsızların sağcısı solcusu olmaz. Kim yanlış yapıyorsa kulağından tutup gerçek bir adalete teslim etmek zorundayız. Siyasetin ahlaki temellere indirgenmesi, siyasetin ahlaki temeller üzerinde inşa edilmesi lazım. Siyaset ahlaki temeller üzerine inşa edilirse adalet dediğimiz kurumun ne kadar güçlü olduğunu herkes hissedecektir."

"Nerede Bir Adaletsizlikle Karşılaşırsanız Bana Mutlaka Haber Verin"

Adalet arayan ailelerin mücadelesine değinen Kılıçdaroğlu, şöyle konuştu:

"Anneleri dinledik, babaları dinledik, kardeşleri dinledik. Her birisi büyük bir acı yaşıyor. Ama çok az kişiyi dinledik. 100 binlerce aynı acıları yaşayan aileler var. Yüz binlerce hani on binlerce de demiyorum yüz binlerce adalet arayan aileler var babalar var anneler var dedeler var çocuklar var gençler var hepimizin mücadelesi adalet üzerine inşa edilmek zorundadır. Adaleti sağladığımız zaman bu ülkede kardeşliği de huzuru da barışı da her şeyi sağlamış oluruz. Konuşan her bir kardeşimiz Türkiye'nin farklı coğrafyalarından ama hepsi adalet istiyor. Hepsi bu ülkede huzur içinde yaşamak istiyor. Bizim temel hedefimizde adaleti sağlamak. Sizden isteğim, nerede bir adaletsizlikle karşılaşırsanız bana mutlaka haber verin. Mücadele adalet mücadelesidir. Hak mücadelesidir. Erdem mücadelesidir. Kişilik mücadelesidir. Biz bunu yapmak zorundayız.

"Birlikte Mücadele Edeceğiz"

Adaletli olmak bütün kötülüklere karşı mücadele etmek demektir. Siz bütün kötülüklere karşı mücadele ediyorsanız, adaletin peşinde koşuyorsunuz demektir. Kişi yargıç oldu diye adaletli olmayabilir. Savcı oldu diye adaletli olmayabilir. Kapanan dosyaları biliyoruz. Ama yeni bir savcı geldiğinde adaletin peşinde koşan bir savcı geldiğinde dosyanın yeniden açıldığını ve adaletin nasıl sağlandığını da görüyoruz. Tunceli'deki olayı da biliyoruz. Giden savcının ne yaptığını da biliyoruz. Bu kardeşiniz o olay aydınlatıldığında savcıyı arayıp kutladı. Bir ailenin adalet arayışını yıllardır süren adalet arayışını en azından nebze olsun giderebildi. Bizim hedefimiz bu, adalet. Ne demişti Mevlana? Adalet kutup yıldızı gibidir. Yerinde sabit durur ama bütün kainat onun etrafında döner. Bütün kainatı, bütün Türkiye'yi adaletin önünde dönmeye davet ediyorum. Beraber mücadele edeceğiz. Birlikte mücadele edeceğiz.

"Siyaset Vurgun Yeri Değildir"

Siyasetçinin görevi adaleti sağlamaktır. Siyaset zenginleşme aracı değildir. Siyaset dosyaları kapatma alanı değildir. Siyaset vurgun yeri değildir. Siyaset halka hizmet etme alanıdır. Eğer adalet dediğimiz kurum temelden büyük bir yara alırsa, ülkenin birliği de, birliği de bozulmuş olur. Bunun için mücadelemizi sürdüreceğiz. Cumhuriyet Halk Partisi'nin temel felsefesi budur. Cumhuriyet Halk Partisi'nin tarihine baktığınızda da Mustafa Kemal Atatürk'ü görürsünüz. Adaletin peşinde koşan bir lider. İsmet İnönü'yü görürsünüz. Adaletin peşinde koşan bir lider. Ecevit'i görürsünüz. Adaletin peşinde koşan bir lider Hiçbirisi siyaseti kişisel çıkarı için yapmamıştır. Hepsi siyaseti bu ülkenin vicdanlı insanları için yapmışlardır. Ben de söz veriyorum, adalet gerçekleşinceye kadar bu ülkede bedeli ne olursa olsun bu kardeşiniz o bedeli ödeyecektir. Adalet için bedel ödemekten asla kaçınmayacağız."

Gökçek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, adına kayıtlı 23 taşınmaz bulunduğu yönündeki iddiaları reddetti. İddiaların herhangi bir tapu kaydına dayanmadığını belirten Gökçek, kendisi ve ailesinin hedef alındığını ve kamuoyunda yanlış algı oluşturulmaya çalışıldığını ileri sürdü.

Mal varlığı ve taşınmazlarının E-Devlet üzerinden görülebileceğini ifade eden Gökçek, hukuka ve adalete olan güveninin tam olduğunu belirtti. Gökçek, Murat Ağırel hakkında şahsiyet haklarının korunması amacıyla yasal işlem başlatıldığını bildirdi.

Gökçek’in X hesabından yaptığı açıklama şöyle:

"KAMUOYUNUN DİKKATİNE

Son günlerde Murat Ağırel tarafından şahsıma atfedilen ve kamuoyunda tartışmalara yol açan, adıma kayıtlı 23 adet taşınmaz bulunduğu yönündeki mesnetsiz iddialar hakkında İKİNCİ KEZ bir açıklama yapma gereği doğmuştur.

Öncelikle belirtmek isterim ki, söz konusu iddialar gerçeği yansıtmamakta olup, tamamen asılsızdır. Adıma kayıtlı 23 adet taşınmaz olduğuna dair dile getirilen beyanlar tapu kaydına dayanmamaktadır. Bu tür iddialar, şahsımı ve ailemi hedef alarak kamuoyunda yanlış bir algı oluşturma çabası taşımaktadır.

Tüm mal varlığım ve taşınmazlarım E-DEVLET kayıtlarında şeffaf bir şekilde yer almaktadır.
E-DEVLET kayıtlarına girildiğinde bu tür bir durumun mevcut olmadığı açıkça görülecektir.
Hukuka ve adalete olan inancımız tamdır. Bu tür asılsız ve iftira niteliğindeki iddiaları ortaya atanlar hakkında, şahsiyet haklarımızın korunması amacıyla Türk Ceza Kanunu ve ilgili diğer mevzuat kapsamında cezalandırılması için MURAT AĞIREL HAKKINDA RESMİ SUÇ DUYURUSUNDA BULUNULMUŞTUR…

BİLGİLERİNİZE…"

Şampiyonlar Ligi’nde mücadele edecek Fenerbahçe ve Galatasaray’ın yanı sıra Avrupa Ligi’nde boy gösterecek Beşiktaş ile Konferans Ligi’nde yer alacak Trabzonspor, Avrupa maçlarında kullanacakları oyuncu listelerini UEFA’ya sundu.

Trabzonspor cephesinde ise transferi tamamlanan Franculino Dju için ayrı bir hareketlilik yaşanıyor. Bordo-mavili ekibin, oyuncunun gerekli evraklarını UEFA’ya bildirilen kadroya yetiştirmek için çalışmalarını sürdürdüğü öne sürüldü.

UEFA kurallarına göre Avrupa kupalarında lig aşaması için en fazla 25 futbolcudan oluşan kadro bildirilebiliyor. Bu listenin en az iki oyuncusunun kaleci olması gerekiyor.

Öte yandan 25 kişilik kadroda en az 8 futbolcunun "kulüp veya ülke altyapısında yetişmiş" oyuncu statüsünde bulunması şartı aranıyor. Kulüplerin bu altyapı kriterini karşılayamaması durumunda ise kadroda yer alabilecek toplam oyuncu sayısı 25’in altında tutuluyor.

Transfer döneminin kapanmasına saatler kala santrfor arayışlarını hızlandıran Trabzonspor, genç golcünün transferinde mutlu sona oldukça yaklaştı.

A Spor muhabiri Yunus Emre Sel’in aktardığı bilgilere göre, Trabzonspor ile Midtjylland arasında Franculino Dju’nun transferi konusunda prensip anlaşması sağlandı.

Transferin toplam maliyetinin ise 20 milyon Euro civarında olması bekleniyor.

Kulüpten açıklama

Trabzonspor'un yaptığı açıklama şu şekilde:

“Profesyonel futbolcu Franculino Gludo Dju’nun Kulübümüze transferi konusunda, Midtjylland Kulübü ve oyuncunun kendisiyle anlaşma sağlanmıştır.”

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, Girne açıklarında meydana gelen gemi kazasından dolayı görevden alındı.

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı görevinden alınmasının ardından açıklama yapan Arıklı, dokunulmazlığının kaldırılması için Meclis Başkanlığı’na dilekçe vereceğini daha önce açıkladığını hatırlattı. Bu açıklamasından yaklaşık bir, bir buçuk saat sonra Başbakan Ünal Üstel’in kendisini aradığını belirten Arıklı, Üstel’in kendisine, “Soruşturmanın selameti açısından seni görevden almak zorundayım” dediğini aktardı. Arıklı, “Bu benim aslında iki yıldan beridir beklediğim bir fırsattı. Bana bu fırsatı verdiği için Sayın Başbakan’a teşekkür ederim” ifadelerini kullandı.

Kıbrıs Postası'nın haberine göre göre Arıklı, hükümet içerisinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle zaman zaman istifanın eşiğine geldiğini ancak çeşitli mercilerden gelen tepkiler üzerine bundan vazgeçtiğini söyledi. Arıklı, “Sayın Başbakan şimdi bana bu fırsatı verdi.” dedi.

"Naaşlar bulunana kadar açıklama yapma niyetinde değiliz"

Girne açıklarında meydana gelen gemi faciasında kayıp 19 kişinin halen arandığını hatırlatan Arıklı, bu süreçte siyasi tartışma yaratmak istemediklerini belirtti. Arıklı, “Bu birkaç gün için, ta ki naaşlar bulunana kadar herhangi bir açıklama yapma niyetinde değiliz. Netice itibarıyla hükümetten çekiliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, insanı merkeze alan sağlık sisteminin hukuk çerçevesinde güçlendirilmesine yönelik değerlendirmelerde bulunduklarını belirtti.

Memişoğlu, toplantıda sağlık çalışanlarının haklarını koruyacak adımların yanı sıra "Üreten Sağlık" vizyonu kapsamında yerli ilaç, aşı ve tıbbi teknolojilerin hukuki güvence altına alınmasının istişare edildiğini ifade etti.

Memişoğlu, "Sağlıklı Türkiye Yüzyılı" hedefi doğrultusunda ortak akılla politika geliştirmeye devam edeceklerini kaydetti.

Karadeniz Ereğli, Sakarya Karasu, İstanbul Karaburun, Türkeli Demir Sahası ve Çatalca bölgelerinde su üzerinde tespit edilen şüpheli cisimlerin, İHA veya Kamikaze İnsansız Deniz Aracı olabileceğinin değerlendirildiği belirtilen açıklamada, söz konusu cisimlerin SAS timleri tarafından yerinde başarıyla imha edildiği bildirildi.

Transfer anlaşmasının detaylarına göre Galatasaray, 21 yaşındaki savunmacıyı bir sezonluğuna kiralamak için Leipzig’e 2 milyon Euro ödeyecek. Bitshiabu’nun bu sezon boyunca Galatasaray’dan alacağı ücretin de 2 milyon Euro olduğu kaydedildi.

Anlaşmada oyuncunun bonservisinin alınmasına yönelik satın alma opsiyonu da bulunuyor. Galatasaray, söz konusu opsiyonu kullanması halinde Leipzig’e 28 milyon Euro bonservis bedeli ödeyecek.

Kılıçdaroğlu'nu karşılayan partililer, "Halkın umudu, Kılıçdaroğlu" ve "Hak, hukuk, adalet" sloganları attı. Karşılama sırasında İzmir Marşı da seslendirildi.

Kılıçdaroğlu, karşılamanın ardından MYK toplantısına katıldı. Toplantının ardından Kılıçdaroğlu, Karşıyaka Suat Taşer Açıkhava Tiyatrosu'nda düzenlenecek "Milli Bilinç ve Güçlü Türkiye Buluşması" programına katılmak üzere CHP İzmir İl Başkanlığı binasından ayrıldı.

Eylül ayının başlamasıyla birlikte bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!