ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye-Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, NATO Zirvesi öncesinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

NATO zirvesi öncesi kritik görüşme

Barrack, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Ankara'da Hakan Fidan ile verimli bir görüşme gerçekleştirdiklerini belirterek iki ülke arasındaki stratejik iş birliğine vurgu yaptı.

"Güçlü müttefikler olarak ortak hedefleri paylaşıyoruz"

ABD Büyükelçisi Barrack açıklamasında, "Ortak hedefleri paylaşan güçlü müttefikler olarak, ABD-Türkiye iş birliği somut sonuçlar üretmeye devam ediyor" ifadelerini kullandı.

ABD-Türkiye ilişkilerinde iş birliği mesajı

NATO Zirvesi öncesinde verilen bu mesaj, Ankara ile Washington arasındaki diplomatik temasların ve bölgesel konulardaki iş birliğinin sürdüğüne yönelik önemli bir değerlendirme olarak öne çıktı.

Barrack, X hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:

"Ankara’daki NATO Zirvesi öncesinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Ortak hedefleri paylaşan güçlü müttefikler olarak, ABD-Türkiye işbirliği somut sonuçlar üretmeye devam ediyor."

Kovancılar trafik kazası TOKİ Mahallesi’nde meydana geldi

Kaza, Kovancılar ilçesi TOKİ Mahallesi’nde yaşandı. M.U. yönetimindeki 23 AFZ 278 plakalı otomobil, henüz belirlenemeyen nedenle sürücüsünün kontrolünden çıkarak şarampole devrildi.

Çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye polis, itfaiye ve 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi. Ekipler, kazanın meydana geldiği alanda güvenlik önlemi alırken yaralılara ilk müdahale sağlık ekipleri tarafından yapıldı.

Elazığ kaza sonrası 2 kişinin durumu ağır

Kovancılar kaza noktasında yapılan ilk müdahalenin ardından sürücü M.U. ile araçta bulunan 2 kişi ambulanslarla kentteki hastanelere kaldırıldı. Yaralılardan 2’sinin durumunun ağır olduğu belirtildi.

Kazanın ardından polis ekipleri, otomobilin şarampole devrildiği bölgede inceleme yaptı. Araçta ve yol çevresinde yapılan kontrollerle kazanın oluş şekline ilişkin bilgi toplandı.

Kaza soruşturması sürüyor

Elazığ trafik kazası sonrası otomobilin kontrolden çıkma nedeni yapılacak incelemenin ardından netlik kazanacak. Özellikle yerleşim alanlarına yakın noktalarda meydana gelen kazalarda yol koşulları, araç kontrolü ve çevre güvenliği gibi unsurlar ekipler tarafından değerlendiriliyor.

Kovancılar trafik kazasıyla ilgili inceleme başlatılırken, yaralıların hastanedeki tedavilerinin sürdüğü öğrenildi.

CDC’nin harekete geçmesiyle birlikte, halk sağlığı riskine karşı izleme ve kontrol çalışmalarının hızlandırıldığı bildirildi.

HHS ve tarım bakanlığı sürece dahil oldu

ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS), CDC’nin müdahalesini doğrularken sürecin federal düzeyde koordineli şekilde yürütüldüğünü açıkladı. Sağlık otoriteleri, riskin kontrol altına alınması için farklı kurumların eş zamanlı çalıştığını belirtti.

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) ise özellikle çiftlik hayvanlarına yönelik kontrol çalışmalarına odaklandı. Kurumun, yayılımı sınırlamak için kısırlaştırılmış sinekler kullanarak biyolojik mücadele yöntemlerini devreye aldığı aktarıldı.

Yeni dünya vida kurdu sineği nedir

“Yeni Dünya vida kurdu sineği”, Amerika kıtasına özgü parazitik bir sinek türü olarak biliniyor. Bu tür, yaşam döngüsünün larva evresinde canlı dokular üzerinde besleniyor ve özellikle açık yaralara bırakılan larvalar nedeniyle ciddi sağlık riskleri oluşturabiliyor.

Parazitik sinekler, yaşam döngülerini başka canlıların üzerinde ya da içinde sürdüren iki kanatlı böcekler olarak tanımlanıyor. Bu özellikleri nedeniyle hem insan sağlığı hem de hayvancılık açısından tehdit oluşturabiliyor.

Geçmişte de kontrol altına alınmıştı

ABD, 1960’lı yıllarda vida kurdu sineği popülasyonunu tamamen ortadan kaldırmıştı. Ancak 2017 yılında Florida’da hayvanlarda sınırlı bir salgın görülmüş, söz konusu durum kısa sürede kontrol altına alınmıştı.

Biyolojik mücadele yöntemi uygulanıyor

USDA tarafından yürütülen çalışmalarda, sinek popülasyonunu kontrol etmek amacıyla kısırlaştırılmış sineklerin doğaya salınması yöntemi uygulanıyor. Bu yöntemle üremenin zincirleme şekilde azaltılması hedefleniyor.

Ayrıca saha denetimleri ve hayvan hareketliliğine yönelik kontrollerin artırıldığı, riskli bölgelerde ek önlemler alındığı bildirildi.

"Yüzde 30'a yakın kapasite ve üretim artışı söz konusu"

Pandemi öncesi ekonomik seviyelerin üzerine çıktıklarını belirten Cevdet Yılmaz, “Türkiye ekonomisine kısaca baktığımızda, pandemi öncesi ve sonrası performansımızı ortaya koyan önemli bir rakamı paylaşmak istiyorum. 2020-2025 döneminde dünya ekonomisi kümülatif olarak yüzde 18,8 büyüdü. Yani dünya ekonomisi 6 yılda yüzde 100'den 118,8'e çıktı. Başarıyı değerlendirirken her dönemin kendi şartlarını dikkate almak gerekir. Dünyanın çok iyi olduğu, bütün şartların olumlu seyrettiği bir dönemdeki başarı kriterleriyle, bunun geçerli olmadığı bir dönemdeki kriterler aynı olamaz. Türkiye, son 6 yılda dünyanın yaklaşık iki katı oranında büyüyerek kapasitesini geliştirdi. Özellikle sanayi alanında önemli bir performans ortaya koyduk. Avrupa'da bazı ülkeler hala pandemi öncesi üretim ve kapasite seviyelerine ulaşabilmiş değil. Bizde ise pandemi öncesine göre yaklaşık yüzde 30'a yakın kapasite ve üretim artışı söz konusu. Son 23 yılda dünya ortalama yüzde 3,5 büyürken, Türkiye yıllık ortalama yüzde 5,3 oranında büyüdü. Geçen yıl itibarıyla satın alma gücü paritesine göre dünyanın 11'inci büyük ekonomisiyiz. 2002 yılında 16'ncı sıradaydık. Elbette bu yarışta diğer ülkeler de yerinde durmuyor ancak Türkiye bugün önemli bir noktaya gelmiş durumda. Geçen yıl itibarıyla 1,6 trilyon doları aşan bir milli gelir büyüklüğüne ulaştık. Kişi başına gelirimiz 18 bin doların üzerine çıktı. Türkiye artık ekonominin en üst liginde yer alan bir oyuncu haline geliyor” ifadelerini kullandı.

Eşel mobil sistemine geçilmesiyle enflasyon üzerindeki etkileri sınırladıklarını ifade eden Yılmaz, “Enerji fiyatlarındaki artışın iş dünyasına ve tüketicilere yansımasını sınırlamak amacıyla eşel mobil sistemine geçtik. Bu nedenle bütçe olarak çok büyük bir yükün altına girdik ancak bütçemiz bunu karşılayabilecek güce sahipti. Bu bedeli ödedik ve böylece enflasyon üzerindeki etkileri sınırlamış olduk. Aynı zamanda savaşın büyüme üzerindeki olumsuz etkilerini de azaltmış olduk. Çünkü enerji fiyatlarındaki yükseliş hem maliyetleri artırıyor hem de enflasyonu yukarı çekiyor. Bu fedakarlığı bütçemiz üstlenmiş oldu. İmalat sanayi ve tarım sektörü için vergi oranlarını yüzde 12,5'e düşürdük. Kurumlar vergisinde genel oranımız yüzde 25, finans sektörü için ise yüzde 30. Ancak imalatçılar ve tarım üreticileri için bu oranı yüzde 12,5 seviyesine indirdik. Üretim gücümüzü korumayı ve yatırım ortamını güçlendirmeyi hedefliyoruz. Hem içerideki yatırımcılarımızın bundan faydalanmasını hem de dünyadan daha fazla yatırımı ülkemize çekmeyi amaçlıyoruz” dedi.

"Terörün Türkiye'ye maliyeti yaklaşık 2 trilyon dolar"

Enflasyonla mücadele ve Terörsüz Türkiye süreci için en iyi şekilde mücadele ettiklerini belirten Yılmaz, şöyle konuştu:

“Enflasyon 2024 yılı Mayıs ayında yüzde 75,5 ile zirveye ulaşmıştı. 2026 yılı Mayıs ayında ise yüzde 32,61 seviyesine geriledi. Aslında yüzde 30'un altını göreceğimize inanıyorduk ancak maalesef savaşın etkisiyle geçici bir yükseliş yaşandığını görüyoruz. Önümüzdeki dönemde bunun yeniden aşağı yönlü bir seyir izleyeceğine inanıyoruz. Toplumumuzun yaklaşık yüzde 28'i kiracı konumunda bulunuyor. Kiralardaki artış doğal olarak refah düzeyini etkiliyor. Bu nedenle ev sahipliği oranını artırmak istiyoruz. Bu kapsamda 500 bin sosyal konut projemizi devreye almış durumdayız. Tüm illerimizde bu çalışmaları sürdürüyoruz. Son dönemde kiralarda da daha olumlu bir tablo oluşmaya başladığını söyleyebilirim. Arz arttıkça piyasa daha sağlıklı bir dengeye kavuşacaktır. Terörsüz Türkiye sürecinin de altını özellikle çizmek isterim. Ülkemiz yıllar boyunca çok büyük bedeller ödedi, çok büyük kaynaklar kaybedildi. Terörün bir doğrudan maliyeti, bir de ekonomik anlamda alternatif maliyeti var. Yani terör nedeniyle yapılamayan yatırımların, gerçekleştirilemeyen projelerin ortaya çıkardığı maliyet. Bunun en az 2 trilyon dolar olduğunu değerlendiriyoruz. Çeşitli hesaplamalar yapılıyor ancak bazı kayıpları tam olarak hesaplayabilmek de mümkün değil. En az 2 trilyon dolarlık bir kayıptan söz ediyoruz. Türkiye, inşallah kalıcı şekilde bu terör belasından kurtularak kaynaklarını kritik alanlara yönlendirecek ve kalkınma sürecini çok daha ileri seviyelere taşıyacaktır.”

Bloomberg’e konuşan üst düzey yetkililer, G7 liderlerinin önümüzdeki hafta İsviçre’de bir araya geleceği dönemde, tarafların bir mutabakat zaptı imzalamaya daha yakın olduğunu ifade etti. Ancak yetkililer, hazırlanmakta olan metnin kapsamlı bir barış anlaşmasından ziyade bir çerçeve mutabakat niteliğinde olacağını vurguladı.

CNN International’ın üç farklı kaynağa dayandırdığı haberinde ise imza töreni için Cenevre’nin en güçlü seçenek olarak değerlendirildiği aktarıldı. Görüşmelere yakın iki kaynak, bu tercihte ABD Başkanı Donald Trump ve ABD heyetinin G7 Zirvesi için bulunacağı Fransa’ya yakınlığın etkili olduğunu belirtti. Ayrıca haberde, arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan’ın katkısı nedeniyle belgeye “İslamabad Bildirisi” adının verilebileceği de ifade edildi.

Grup Başkanvekilliği atamaları gündemde

MYK toplantısının gündeminde, boşalan Grup Başkanvekilliği görevlerine yapılacak yeni atamalar yer alıyor. Parti yönetiminin bu konuda nasıl bir yol izleyeceği merak konusu oldu.

Parti Meclisi toplantısı değerlendirilecek

Toplantıda ayrıca son Parti Meclisi (PM) toplantısının sonuçları değerlendirilecek. MYK üyelerinin, alınan kararlar ve parti içindeki son gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunacağı öğrenildi.

Disiplin sürecindeki isimlerin durumu masada

Parti içinde "parti suçu" işledikleri iddia edilen bazı il başkanları ve milletvekillerinin durumu da MYK'nın gündem maddeleri arasında bulunuyor. Söz konusu isimlerle ilgili disiplin sürecine ilişkin değerlendirmelerin yapılması bekleniyor.

MYK toplantısında, 16 Haziran Salı günü gerçekleştirilecek CHP Grup Toplantısı'na ilişkin tutum ve hazırlıkların da ele alınacağı belirtiliyor.

Polis ekiplerinin yürüttüğü çalışmalar sonucunda kaçış güzergâhları belirlenerek önce iki şüpheli, ardından üç şüpheli daha yakalandı ve toplam gözaltı sayısı 5’e ulaştı. Emniyetteki işlemleri tamamlanan şüpheliler dün adliyeye sevk edildi.

Savcılık ifadelerinin ardından 5 şüpheli tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine çıkarıldı. Hâkimlik, talebi kabul ederek şüphelilerin tutuklanmasına karar verdi. Olayla bağlantılı olduğu değerlendirilen 3 firari şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların ise sürdüğü bildirildi.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, iddiaların tüm yönleriyle ele alınacağı ve sürecin resmi olarak soruşturma kapsamında değerlendirileceği ifade edildi. Açıklama, olayın hem idari hem de teknik açıdan detaylı biçimde inceleneceğini ortaya koydu.

Bakanlıktan resmi açıklama

Bakanlık açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

“Bir ceza davası kapsamında tutuklu yargılanan bir şahsın, gözaltı sürecinde kötü muamele ve usulsüz arama uygulamalarına maruz kaldığına yönelik kamuoyuna yansıyan iddialar üzerine İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi'nin talimatlarıyla soruşturma başlatılmıştır. Söz konusu iddiaların hukuki, idari ve teknik tüm yönleriyle şeffaf bir şekilde araştırılması amacıyla Mülkiye Müfettişi ve Polis Müfettişi görevlendirilmiştir.”

Açıklamada ayrıca, incelemenin yalnızca iddialarla sınırlı kalmayacağı, sürecin tüm aşamalarının detaylı şekilde değerlendirileceği vurgulandı.

Müfettiş görevlendirmesi yapıldı

Başlatılan soruşturma kapsamında mülkiye müfettişi ve polis müfettişi görevlendirildi. Görevlendirilen ekiplerin, gözaltı sürecinde yaşandığı iddia edilen tüm uygulamaları inceleyeceği belirtildi.

Soruşturmanın kapsamı içinde kamera kayıtları, işlem tutanakları ve ilgili tüm resmi belgelerin değerlendirileceği ifade edildi. Ayrıca ifade süreçleri ve görevli personelin beyanlarının da dosyaya dahil edileceği aktarıldı.

İddiaların kapsamı ve inceleme süreci

Gözaltı sürecine ilişkin kamuoyuna yansıyan iddialar, özellikle uygulamaların hukuka uygunluğu ve işlem prosedürleri açısından değerlendirilecek. Gözaltı süreci, kötü muamele iddiaları ve usulsüz arama başlıklarının soruşturmanın temel inceleme alanlarını oluşturduğu belirtildi.

Soruşturma kapsamında elde edilecek bulguların idari rapor haline getirileceği ve gerekli görülmesi halinde ilgili birimlere iletileceği kaydedildi. Sürecin şeffaf yürütülmesi için tüm adımların kayıt altına alınacağı ifade edildi.

Hukuki ve idari değerlendirme

Başlatılan inceleme hem hukuki süreçler hem de idari uygulamalar açısından kapsamlı bir değerlendirmeyi içeriyor. Müfettişlerin hazırlayacağı raporun, iddiaların doğruluğu ve olası ihlallerin tespiti açısından belirleyici olması bekleniyor.

Bir ceza davası kapsamında tutuklu yargılanan bir şahsın, gözaltı sürecinde kötü muamele ve usulsüz arama uygulamalarına maruz kaldığına yönelik kamuoyuna yansıyan iddialar üzerine İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi'nin talimatlarıyla iddiaları incelemek amacıyla soruşturma…

— T.C. İçişleri Bakanlığı (@TC_icisleri) June 12, 2026

Açıklanan ilanlarda çok sayıda kadro yer alırken, özellikle belediye hizmetlerinde görev alacak personel ihtiyacının karşılanmasının hedeflendiği ifade ediliyor. Başvuru sürecinin ilan bazlı ilerlemesi nedeniyle adayların ilgili belediyelerin duyurularını ayrıca takip etmesi gerekiyor.

Hangi Kadrolarda Personel Alımı Yapılacak?

Yayımlanan ilanlara göre belediyeler çok sayıda farklı pozisyonda istihdam sağlayacak. İŞKUR personel alımı kapsamında öne çıkan kadrolar şu şekilde:

• Şoför
• Temizlik görevlisi
• Güvenlik görevlisi
• Büro personeli
• Sekreter
• Tekniker ve teknisyen
• Sağlık personeli
• Aşçı ve garson
• Depo görevlisi
• Operatör kadroları

Kadrolara göre başvuru şartları değişiklik gösteriyor. Bazı pozisyonlarda yalnızca öğrenim durumu yeterli olurken, teknik kadrolarda belge ve deneyim şartı aranabiliyor.

47 İl Listesi ve Kontenjan Dağılımı

Belediye personel alımı kapsamında Türkiye genelinde 47 ilde ilan açıldı. En fazla ilan yayımlanan iller arasında İstanbul, Ankara, İzmir, Aydın, Çanakkale, Bursa ve Denizli yer alıyor.

Bazı illerdeki kontenjanlar şu şekilde açıklandı:

• Aydın
• İstanbul
• İzmir
• Afyonkarahisar
• Ankara
• Çanakkale
• Bursa
• Denizli
• Antalya
• Erzurum

Diğer illerde ise daha sınırlı sayıda personel alımı yapılacağı bildirildi. Toplam kontenjanın 3.700 kişi olduğu açıklandı.

Belediye Personel Alımı Başvuru Şartları

İlanlarda yer alan genel başvuru kriterleri şu şekilde sıralanıyor:

• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
• 18 yaşını doldurmuş olmak
• Kamu haklarından mahrum olmamak
• Göreve engel sağlık sorunu bulunmamak
• İlgili suçlardan hüküm giymemiş olmak
• Pozisyona ait özel şartları taşımak

Bazı kadrolarda ek olarak sürücü belgesi, mesleki yeterlilik belgesi veya deneyim şartı aranabiliyor.

Başvurular Nasıl Yapılıyor?

Başvurular ağırlıklı olarak Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Kurum Dışı Kamu İşçi Alımı platformu üzerinden gerçekleştiriliyor. Bazı belediyeler ise kendi resmi internet siteleri üzerinden veya doğrudan başvuru kabul ediyor.

Başvuru süreci şu adımlardan oluşuyor:

• İlgili ilanların İŞKUR üzerinden incelenmesi
• Şartlara uygun pozisyonun seçilmesi
• Online başvuru yapılması veya belediyeye başvuru
• Son başvuru tarihinin takip edilmesi

KPSS şartı aranmayan belediye işçi alımları, farklı eğitim seviyelerinden adaylara yönelik olarak planlanıyor. İlanlarda hem teknik hem de hizmet alanında çok sayıda pozisyon bulunuyor.

Alım süreci belediyeler tarafından yürütüldüğü için her ilde farklı takvim ve başvuru yöntemi uygulanabiliyor. Bu nedenle adayların ilanları düzenli olarak kontrol etmesi gerekiyor.

2026 yılı İŞKUR personel alımı kapsamında açıklanan 47 ilde 3.700 kişilik kontenjan, belediyelerde farklı kadrolarda istihdam imkânı sunuyor. Başvurular İŞKUR üzerinden veya ilgili belediyeler aracılığıyla alınırken, süreç ilan bazlı şekilde ilerliyor.

ABD tarafı, Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan görüşmeye ilişkin İngilizce X paylaşımını alıntılayarak, NATO Zirvesi öncesinde temasların verimli geçtiğini belirtti. Barrack paylaşımında, “Pek çok ortak hedefi paylaşan güçlü müttefikler olarak ABD-Türkiye ortaklığı somut sonuçlar üretiyor” ifadelerini kullandı.

Paylaşımda ayrıca şu ifadeye yer verildi:

"NATO Zirvesi öncesinde Ankara’da Hakan Fidan ile verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Pek çok ortak hedefi paylaşan güçlü müttefikler olarak ABD-Türkiye ortaklığı somut sonuçlar üretiyor."

7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek olan NATO Ankara Zirvesi 2026, ittifakın 70 yıllık geçmişinde önemli kırılmaların yaşandığı bir döneme denk geliyor. Zirvenin, kritik kararların gündeme gelebileceği bir süreç olması bekleniyor.

ABD tarafında ise Marco Rubio’nun son açıklamalarına göre Donald Trump’ın da zirveye katılması öngörülüyor. Hakan Fidan ise daha önce Trump’ın katılımına dair olumsuz bir işaret bulunmadığını ifade etmişti.

OpenAI’a ölümle ilgili suçlama yöneltildi

Hayatını kaybeden Alice Carrier’ın annesi Kristie Carrier, kızının ölümünde OpenAI’ın tasarım kararlarının etkili olduğunu ileri sürdü. Anne Carrier, şirketin kızının ölümüne yol açtığını iddia ederek yasal yollara başvurdu.

İddianamede, ChatGPT’nin kullanıcıyla etkileşimi sırasında destekleyici değil yönlendirici bir rol üstlendiği öne sürüldü.

Chatgpt ile yoğun iletişim iddiası

Dava dosyasında, Alice Carrier’ın ölümünden önce ChatGPT ile yaklaşık 41 kez intihar düşüncelerini paylaştığı belirtilerek şöyle denildi:

Şirketin kullanıcıya müdahale etmediği iddia edildi

“OpenAI, Alice'e yardım etmek yerine onun karamsar düşüncelerini körükledi ve Alice'in ailesini bilgilendirmedi. OpenAI'ın sözde güvenlik sistemleri, onun hayatını kurtarmak için devreye girmedi.”

Ayrıca sistemin, kullanıcıyı kriz destek hatlarına yönlendirme konusunda yetersiz kaldığı savunuldu.

Kriz hattı görüşmesi de dosyada yer aldı

İddianamede, genç kadının ölümünden bir gün önce kriz hattıyla iletişime geçtiği ve yardım alma konusunda isteksiz olduğunu ifade ettiği bilgisi yer aldı. ChatGPT’nin bu yaklaşımı desteklediği iddiası da dosyaya eklendi.

Olayın 2025 yılının temmuz ayında Kanada’nın Montreal kentinde gerçekleştiği belirtildi.

Yapay zeka güvenliği yeniden tartışılıyor

Benzer bir dava daha önce ABD’de 16 yaşındaki Adam Raine’in ailesi tarafından açılmıştı. Aile, ChatGPT’nin intihar yöntemleri konusunda yönlendirme yaptığı ve not taslağı sunduğunu iddia etmişti.

Dijital Nefretle Mücadele Merkezi (CCDH) tarafından yapılan araştırmalarda ise yapay zeka sistemlerinin bazı hassas konularda riskli içerik üretebildiği yönünde bulgular paylaşıldı.

Barselona kentindeki 4,65 kilometrelik Barselona-Katalonya Pisti'nde yapılacak yarış, 66 tur üzerinden düzenlenecek. Sıralama turları yarın TSİ 17.00, yarış ise 14 Haziran Pazar günü TSİ 16.00'da başlayacak.

Sezonun açılış mücadelesi olan Avustralya Grand Prix'sinde Mercedes pilotlarından George Russell ilk sırada yer alırken, sonraki beş yarışı ise Kimi Antonelli kazandı.

İspanya Grand Prix'si öncesinde pilotlar ve takımlar klasmanının ilk 5 sırası şöyle:

Pilotlar

1. Kimi Antonelli (İtalya): 156

2. Lewis Hamilton (Büyük Britanya): 90

3. George Russell (Büyük Britanya): 88

4. Charles Leclerc (Monako): 75

5. Oscar Piastri (Avustralya): 60

Takımlar

1. Mercedes: 244

2. Ferrari: 165

3. McLaren: 118

4. Red Bull: 72

5. Alpine: 41

2026 yılında İstanbul’da 617 kene ihbarı ulaştığı belirtilirken, İBB halk sağlığını korumaya yönelik önlemlerini ve bilgilendirme çalışmalarını artırdı.

İBB: Kene mücadelesi sahada ve kontrollü yürütülüyor

İBB, kene ile mücadelenin yalnızca sahada kene varlığı tespit edildiğinde gerçekleştirildiğini açıkladı.

Bu yaklaşımın, doğadaki yararlı canlıların korunması ve çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması amacıyla uygulandığı ifade edildi.

Kene müdahalesi için şartlar açıklandı

İBB’ye göre kene ile mücadele sürecinin başlatılması için bazı koşullar gerekiyor.

Vatandaşın kene örneğini kuruma iletmesi ve ağlık kuruluşundan kene temas raporu alınması gerekiyor. Bu şartların sağlanması halinde müdahale sürecinin başlatıldığı bildirildi.

Kene ihbarlarında artış

Konuya ilişkin İBB'den verilen bilgiye göre vatandaş tarafından kene örneğinin kurumla paylaşılması ayrıca sağlık kuruluşundan alınmış kene teması raporunun ibraz edilmesi gerekiyor. İBB’ye 2024’te 1.416 kene talebi, 2025’te ise 3.661 talebi geldi. Bu sayı 2026’ta ise 617 oldu. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, 2025 yılında kent genelinde toplam 7.002 kene ısırması vakasının sağlık kuruluşlarına bildirildiğini açıkladı. Bu vakaların yüzde 88’i (6.165 vaka) yalnızca Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında meydana geldi.

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü ise 2025 yılında kent genelinde 7.002 kene ısırması vakasının sağlık kuruluşlarına bildirildiğini açıkladı. Vakaların büyük kısmı Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında görüldü.

Kene kontrolü ve erken müdahale önemli

İBB, riskli alanlardan dönüşte vücudun dikkatle kontrol edilmesi gerektiğini belirtti.

Özellikle kulak arkası, koltuk altı, kasık ve diz arkası gibi bölgelerin kontrol edilmesi gerektiği ifade edildi.

Açıklamaya göre kenelerden korunmak için uygulanacak bazı yöntemler şöyle;

"- Tarla, bağ, bahçe, orman ve piknik alanları gibi kene yönünden riskli alanlara gidilirken, kenelerin vücuda girmesini engellemek maksadıyla mümkün olduğu kadar vücudu örten giysiler giyilmeli, pantolon paçaları çorapların içerisine sokulmalı ve ayrıca kenelerin elbise üzerinde rahat görülebilmesi için açık renkli kıyafetler tercih edilmeli,

- Kene yönünden riskli alanlardan dönüldüğünde kişi kendisinin ve çocuklarının vücudunda (kulak arkası, koltuk altları, kasıklar ve diz arkası dâhil) kene olup olmadığını kontrol etmeli, kene tutunmuş ise hiç vakit kaybetmeden çıplak el ile dokunmamak şartıyla vücuda tutunduğu en yakın yerden tutarak uygun bir malzeme ile (bez, naylon poşet, eldiven gibi) çıkarmalı,

- Kişi keneyi kendisi çıkaramadığı durumlarda en yakın sağlık kuruluşuna gitmeli, kene ne kadar erken çıkarılırsa hastalığın bulaşma riskinin de o kadar azalacağı unutulmamalı,

- Hastalık hayvanlarda belirti göstermeden seyrettiğinden hastalığın sık olarak görüldüğü bölgelerde bulunan hayvanlar sağlıklı görünse bile hastalığı bulaştırabilirler. Bu sebeple hayvanların kanlarına, vücut sıvılarına veya dokularına çıplak el ile temas edilmemeli,

- Hastalığa yakalanan kişilerin kan, vücut sıvıları ve çıkartıları ile hastalık bulaşabildiğinden, hasta ile temas eden kişiler gerekli korunma önlemlerini (eldiven, önlük, maske v.b.) almalı,

- Kene tutunan kişiler, kendilerini 10 gün süreyle halsizlik, iştahsızlık, ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gibi belirtiler yönünden izlemeli ve bu belirtilerden bir veya bir kaçının ortaya çıkması halinde derhal en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmeli,

- Hastalığa sebep olan mikrobun taşıyıcısı, saklayıcısı ve bulaştırıcısı olan keneler uçmayan, zıplamayan, yerden yürüyerek vücuda tırmanan eklem bacaklı hayvanlardır. Vücuda tutunan veya hayvanların üzerinde bulunan keneler kesinlikle çıplak el ile öldürülmemeli ve patlatılmamalı,

- Keneler üzerine sigara basmak, kolonya, gaz yağı gibi maddeler dökmek kenenin kasılmasına sebep olarak vücut içeriğini kan emdiği kişiye aktarmasına sebep olacağı için yapılmamalı."

Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB), başkentin ulaşım altyapısını modernize etme ve toplu taşıma ağındaki araç kapasitesini artırma stratejisi kapsamında yeni araç alımlarına bir yenisini daha ekledi.

EGO Genel Müdürlüğü filosuna solo ve körüklü araç takviyesi

Büyükşehir belediyesinin ulaşımdan sorumlu ana omurgası olan EGO bünyesinde gerçekleştirilen araç teslimatları, başkentin en yoğun güzergahlarında lojistik bir rahatlama sağlamayı hedefliyor.

ABB'den yapılan açıklamaya göre, ABB toplu taşımada artan yolcu talebine karşı filo yenileme ve güçlendirme çalışmalarını sürdürüyor.

12 ve 18 metrelik otobüsler hizmete alındı

Teknik planlamalar doğrultusunda filoya dahil edilen araçların farklı yolcu kapasitelerine ve uzunluklara sahip olması dikkat çekiyor. Bu kapsamda, EGO Genel Müdürlüğü filosuna hizmete alınan yeni araçların 10'u 12 metre uzunluğunda solo, 5'i ise 18 metre uzunluğunda körüklü otobüslerden oluşuyor. Özellikle körüklü araçların, sabah ve akşam mesai saatlerinde ana hatlarda yaşanan sıkışıklığı büyük oranda azaltması bekleniyor.

2019-2026 yılları arasında Ankara’ya 549 yeni otobüs kazandırıldı

Başkentin toplu taşıma filosunun uzun vadeli gelişimi, paylaşılan güncel verilerle ortaya konuldu. Yapılan son yatırımlarla birlikte kent genelinde hizmet veren belediye otobüsü sayısı artış gösterdi.

Yeni alımla birlikte EGO filosundaki toplam otobüs sayısı 1979'a ulaşırken, 2019-2026 yılları arasında Ankara'ya kazandırılan yeni otobüs sayısı da 549 oldu.

Eski araçlar yenileniyor

EGO Genel Müdürlüğü yetkilileri, sürdürülebilir ulaşım vizyonu çerçevesinde ekonomik ömrünü tamamlamış eski araçların yenilenmesine ve çevre dostu, yüksek kapasiteli araçların sisteme entegre edilmesine önümüzdeki süreçte de devam edileceğini bildirdi.

​Aykut Kocaman’dan Asensio raporu

​Fanatik gazetesinde yer alan kulis haberlerine göre, teknik direktörlük görevi için hazırlıklarını sürdüren Aykut Kocaman, mevcut kadroya dair ilk raporunu şekillendirdi. Deneyimli teknik adamın, takımın İspanyol yıldızı Marco Asensio’nun geleceği hakkında net bir karar verdiği iddia edildi.

​Kocaman’ın, Asensio'nun oyun görüşü, yüksek teknik kapasitesi ve pas kalitesinin sarı-lacivertli ekibin oyun şablonu için kritik bir öneme sahip olduğunu düşündüğü aktarıldı.

​Takımda tutulacaklar listesinin zirvesinde

​Haberin detaylarında, Aykut Kocaman'ın yönetime sunduğu rapor doğrultusunda yeni sezonda kesinlikle kadroda tutulması istenen oyuncuların başında Marco Asensio'nun geldiği belirtildi. İspanyol futbolcunun, önümüzdeki dönemde de tıpkı geride kalan sezonda olduğu gibi Fenerbahçe'nin saha içi organizasyonunda lider ve ele kilit bir rolde konumlandırılması planlanıyor.

Söz konusu kararın sektörde ciddi ekonomik sonuçlar doğurabileceğini belirten Dervişoğlu, uygulamanın hem üreticiyi hem de tüketiciyi olumsuz etkileyeceğini savundu.

“Mülkiyet hakkı çiğneniyor”

Dervişoğlu, yapılan müdahalelerin mülkiyet hakkını ihlal ettiğini ifade ederek, bu tür adımların daha büyük ekonomik krizlere kapı aralayabileceğini söyledi.

Haklı ile haksızın ayrılmasına itiraz etmediklerini belirten Dervişoğlu, devletin temel hukuk ilkelerine uygun hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

“Vatandaş daha pahalıya beyaz et yiyecek”

Dervişoğlu açıklamasında, yanlış politikaların hem üreticiyi zarara uğrattığını hem de vatandaşın beyaz ete daha yüksek fiyatla ulaşmasına neden olduğunu dile getirdi.

Sektördeki düzenlemelerin daha dikkatli yapılması gerektiğini belirtti.

“Siz kovboy değilsiniz, burası Teksas değil”

İYİ Parti lideri açıklamasında şu sözleri kaydetti:

“Türk devlet geleneğinde mülkiyet hakkına saygı esastır. Siz kovboy değilsiniz, burası da Teksas değil.”

Dervişoğlu'nun sosyal medya hesabından yaptığı açıklamanın tamamı şöyle:

"Vatandaş uygun fiyata beyaz et alabilsin diye atılması gereken adımlar vardı. Hepsini sıraladık. Kulak asmadınız. Yanlışlarınızla hem koca bir sektörü hem de vatandaşı mağdur ettiniz. Şimdi bu uygulamalarınızla; Üretici zarar edecek, vatandaş beyaz eti daha pahalıya alacak. Ve bugün, 'Mülkiyet Hakkı'nı çiğneyen tavrınızla, çok daha büyük bir krize kapı aralıyorsunuz. Haklıyı haksızı ayırmaya itirazımız yok. Ancak; Türk Devlet geleneğinde mülkiyet hakkına saygı esastır. Siz kovboy değilsiniz, burası da Teksas değil"

Vatandaş uygun fiyata beyaz et alabilsin diye atılması gereken adımlar vardı.
Hepsini sıraladık. Kulak asmadınız.
Yanlışlarınızla hem koca bir sektörü hem de vatandaşı mağdur ettiniz.
Şimdi bu uygulamalarınızla;
Üretici zarar edecek, vatandaş beyaz eti daha pahalıya alacak.

Ve…

— Müsavat Dervişoğlu (@MDervisogluTR) June 12, 2026

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince yürütülen soruşturmada, ihale ve doğrudan temin alımlarında usulsüzlük yapıldığı iddiaları incelendi.

Sayıştay raporlarında yer alan tespitler doğrultusunda yapılan değerlendirmelerde, yaklaşık 3,1 milyar lira kamu zararı oluştuğu öne sürüldü.

6 ilde eş zamanlı operasyon

Soruşturma kapsamında 9 Haziran’da İzmir merkezli 6 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda 47 şüpheli gözaltına alındı.

Şüphelilerden birinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü, 6 kişinin ise emniyetteki işlemlerinin ardından serbest bırakıldığı öğrenildi.

41 şüpheli adliyeye sevk edildi

Emniyetteki ifade işlemleri tamamlanan 41 şüpheli, İzmir Adliyesi’ne sevk edildi. Şüpheliler arasında kamu görevlileri ve firma temsilcilerinin bulunduğu iddia edildi.

Dijital materyallere el konuldu

Operasyon kapsamında yapılan aramalarda 2 ruhsatsız tabanca ele geçirilirken, çok sayıda dijital materyalin de incelenmek üzere emniyet birimlerince el konulduğu bildirildi.

Trump ayrıca, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada Washington ve Tahran'ın nihai barış anlaşmasının çerçevesini oluşturacak "çok güçlü bir mutabakat zaptı" üzerinde anlaştıklarını iddia etti. Trump'a göre "büyük uzlaşma" Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlarken, İran'ı nükleer kapasite peşinde koşmaktan vazgeçmeye de mecbur bırakacak. Trump, "Nükleer silaha sahip olmayacaklar, bunu kabul ettiler. Aynı zamanda hiçbir şekilde nükleer silah satın almayacaklar, geliştirmeyecekler" ifadelerini kullandı.

Öte yandan İran, anlaşmaya varıldığı iddiasını yalanladı. İran devlet televizyonuna açıklamalarda bulunan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, anlaşmanın önemli kısımlarının kesinleştiğini, ancak hala netleşmeyen konular olduğunu belirtti ve Tahran'ın kırmızı çizgilerinden taviz vermeyeceğini vurguladı.

Yönetimin, transfer sürecinde kulübün eski dönemlerden gelen güçlü ilişkilerini kullanmayı planladığı belirtiliyor. Özellikle Aziz Yıldırım'ın Real Madrid Başkanı Florentino Perez ve teknik direktör Jose Mourinho ile olan yakın diyaloğunun transfer görüşmelerinde önemli rol oynayabileceği konuşuluyor.

Perez-Mourinho Hattı Transferin Anahtarı Olabilir

Fenerbahçe cephesinde en büyük beklenti, Real Madrid'in kadro planlamasında yaşanabilecek değişiklikler. İspanyol devinde hücum hattına yeni yıldızların eklenmesi ihtimali, Brahim Diaz'ın forma süresini doğrudan etkileyebilir.

Kulübe yakın kaynaklar, Aziz Yıldırım'ın önümüzdeki günlerde Florentino Perez ile doğrudan temas kurmayı planladığını öne sürerken, Jose Mourinho'nun da oyuncunun geleceği konusunda belirleyici isimlerden biri olabileceği değerlendiriliyor. Özellikle Mourinho'nun futbol dünyasındaki etkisi ve Fenerbahçe ile olan geçmişi nedeniyle sarı-lacivertli yönetimin bu bağlantıları kullanarak transferde avantaj sağlamayı hedeflediği ifade ediliyor.

Menajer Görüşmeleri Başlıyor

Brahim Diaz'ın şu sıralar Fas Milli Takımı kampında bulunması nedeniyle oyuncuyla doğrudan temas kurulamadığı belirtiliyor. Bu nedenle ilk aşamada menajeriyle görüşmelerin başlaması bekleniyor.

Fenerbahçe yönetiminin öncelikle oyuncunun maaş beklentisini, sözleşme şartlarını ve Real Madrid'in bonservis talebini netleştirmek istediği öğrenildi. Önümüzdeki günlerde resmi temasların hız kazanabileceği ifade ediliyor.

Brahim Diaz Neden Bu Kadar İsteniyor?

Manchester City altyapısında yetişen ve daha sonra Milan ile Real Madrid formaları giyen Brahim Diaz, Avrupa futbolunun en çok yönlü hücum oyuncularından biri olarak gösteriliyor.

Asıl pozisyonu sağ kanat olan yıldız futbolcu;

• 10 numara,
• sol kanat,
• ikinci forvet

pozisyonlarında da görev yapabiliyor.

Teknik kapasitesi, dar alandaki etkinliği ve oyun zekâsıyla öne çıkan Faslı yıldız, Mourinho'nun geçiş oyununa uygun profiller arasında değerlendiriliyor. Bu nedenle Fenerbahçe'nin oyuncuyu yalnızca bir yıldız transferi olarak değil, takımın hücum organizasyonunun merkez parçalarından biri olarak gördüğü belirtiliyor.

Transfer Kolay Değil

Her ne kadar Fenerbahçe'nin ciddi bir bütçe hazırladığı konuşulsa da transferin önünde önemli engeller bulunuyor.

İspanyol basınında çıkan haberlerde Brahim Diaz'ın uzun süre Real Madrid'de kalmaya sıcak baktığı ve kariyerine Avrupa'nın en üst seviyesinde devam etmek istediği aktarılıyor. Ayrıca oyuncunun piyasa değerinin 35 milyon euro seviyelerinde gösterilmesi, pazarlıkların zorlu geçebileceğine işaret ediyor.

Mahkemenin mutlak butlan kararı sonrası yeniden CHP Genel Başkanlığı görevine getirilen Kılıçdaroğlu, dün Parti Meclisi toplantısını gerçekleştirdi. Toplantı öncesinde Özgür Özel’e yakın isimlerin istifasıyla birlikte 28 üyenin ayrıldığı, 57 kişilik PM’de 30 üyenin kaldığı belirtildi. Kılıçdaroğlu ise toplantıyı 29 kişiyle yaptı.

Sözcü’den Başak Kaya’nın aktardığı bilgilere göre, toplantıda bazı üyeler derhal kurultay yapılmasını talep ederken disiplin süreçleri de eleştirildi. Görüşmede ayrıca tarihi netleşmeyen kurultay kararının alındığı, ancak bunun için mahkeme kararının kesinleşmesinin bekleneceği ifade edildi. Kulis bilgilerine göre Ali Öztunç, Gürsel Erol, Mehmet Tüm, Yaşar Seymen ve Oğuz Kaan Salıcı “Hemen kurultay yapılması” gerektiğini dile getirdi. Kılıçdaroğlu ise buna karşılık “Bizim de niyetimiz o” dedi.

Gürsel Erol’un, “O zaman aday olmayacağınızı da açıklayın” talebi üzerine Kılıçdaroğlu’nun “Ben zaten güvenli limana ulaştırıp bırakacağımı açıklamıştım. Gerekirse onu da açıklarım” ifadelerini kullandığı aktarıldı.

Kılıçdaroğlu’nun PM’den yapılan istifalara ilişkin de “Dertleri birlik değil, ayrı bir parti kurmak” yorumunu yaptığı iddia edildi.

Toplantı sonrası açıklama yapan Müslim Sarı ise istifaların CHP’yi doğrudan ilgilendirmediğini savundu. Kılıçdaroğlu’nun Parti Sözcüsü olarak görevlendirdiği Sarı, “İstifalar karşısında Parti Meclisi'nin çalışmaması, düşmüş sayılması, bu yoldan bir kurultaya doğru gidilmesi konusu hukuken mümkün değildir. İstinaf mahkemesinin yetkilendirmesiyle göreve geldiğimiz için istifaların da ilgili mahkeme tarafından değerlendirmeleri gerekiyor” dedi. Ayrıca PM üye sayısının kaç kişi kaldığının önem taşımadığını belirten Sarı, “Tüzüğümüzdeki 40 sayısının altına düşülmesi halinde uygulanacak hükmün burada uygulanamayacağı çok açık” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslan “Erkek çocuklarının aşırı yüceltilmesi narsisistik kişilik özelliklerini artırabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, narsisizmi; empati yapma becerisinin düşük olması, kendisini daha yüksekte görme eğilimi, yüksek ego, yakın çevreyi yönetme ve kullanma isteği, çok başarılı ve çok zeki olduğuna inanma ve bunu sürekli duyma ihtiyacı olarak tanımladı.

Narsisizmin temeli çoğunlukla çocukluk yıllarına dayanıyor

Her çocuğun dünyaya farklı bir mizaçla geldiğini belirten Aslan, bazı çocukların daha dışa dönük, bazılarının ise daha çekingen olabildiğini söyledi. Çocuğun mizacının üzerine yetiştiği çevre, aldığı eğitim ve bulunduğu ortamların eklenmesiyle kişilik yapısının oluştuğunu ifade eden Aslan, kişiliğin 12-13 yaşlarında şekillenmeye başladığını, oturmasının ise 20’li yaşların ortalarına kadar sürebildiğini belirtti.

İnsanların var olan mizaçlarının üzerine hayatta kalma becerilerini stratejik olarak geliştirdikleri süreçte kişilik yapısının oluştuğunu vurgulayan Aslan, çocukluk dönemindeki yaşantıların narsisistik savunmaları tetikleyebileceğini söyledi

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin sürekli pohpohlanmak istediğini belirten Aslan, “Narsisizmi genellikle genç yaşlardan itibaren süregelen bir örüntü, bir patern olarak ifade ediyoruz. Bu yapı içinde kişi kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Karşısındaki insanın ihtiyaçlarına ve duygularına gerçek anlamda empati yapmıyor ya da empati yapıyormuş gibi davranıp yüzeysel bir yaklaşım sergiliyor. Sürekli kendi ihtiyaçlarını önceleyen bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.

İnsanların yaşamlarında bu özellikleri taşıyan bireylerle karşılaştıklarında yaşadıkları sorunları ifade etmek ve içlerini dökmek için sosyal medyayı kullandıklarını belirten Aslan, bu nedenle narsisizmle ilgili çok sayıda paylaşımın gündeme geldiğini söyledi.

Aşırı ezilen de aşırı pohpohlanan da narsisistik özellikler geliştirebilir

Çocukluk döneminde çok ezilen, zorbalığa uğrayan ya da değersiz hissettirilen bireylerin bununla baş etmek için kendilerini güçlü ve üstün göstermeye çalışabildiğini belirten Aslan, “Kötü ya da yetersiz hissettirmemek için çok sağlam ve güçlü görünmeye çalışmak, zamanla büyüklenmeci yani narsisistik mekanizmaları devreye sokabiliyor” dedi.

Bunun tam tersine sürekli övülen, hep alan, hep verilen, adeta cam fanus içinde büyütülen çocuklarda da narsisistik kişilik özelliklerinin gelişebildiğini belirten Aslan, “Çocuğa olduğundan çok daha akıllı, çok daha özel, çok daha yetenekli olduğu duygusunun sürekli verilmesi ilerleyen yıllarda narsisistik bir yapı oluşturabiliyor” diye konuştu.

Narsisistik bireyler büyük çöküşler yaşayabiliyor

Narsisistik özellikler taşıyan bireyler zaman zaman ağır depresif süreçler yaşayabiliyor. Özellikle uzun süren ve tedaviye dirençli depresyon vakalarının bir bölümünde narsisistik kişilik örüntüleri görülebiliyor.

Prof. Dr. Aslan dışarıdan güçlü ve özgüvenli görünen narsisistik yapının aslında kırılgan bir benlik algısı, yoğun onay ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve eleştiriye karşı aşırı hassasiyet barındırdığını belirtti. Aslan, sürekli takdir bekleme, başarısızlığı kabullenememe ve değersizlik hissini bastırmak için “üstün görünme” çabasının zamanla yalnızlık, öfke, tükenmişlik ve depresif belirtilere yol açabileceğini ifade etti.

Özellikle yaş ilerledikçe sosyal ilişkilerde yaşanan kırılmalar, statü kaybı, terk edilme ya da beklenen ilgiyi görememe gibi durumlar ağır depresif süreçleri tetikleyebiliyor.

Narsisizm özellikleri taşıyan bireyler yardım istemeyi zayıflık olarak görebildikleri için psikolojik destek süreçlerine de direnç gösterebiliyorlar.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, “Bu kişiler zaman zaman çok büyük çöküşler yaşayabiliyorlar. Çünkü kendi kurguladıkları dünya istedikleri gibi gitmediğinde dibe vurdukları dönemler olabiliyor. Genellikle de yardım almak için uzmana başvurdukları dönemler bu çöküş süreçleri oluyor. Kendilerini çok iyi hissettikleri, bulutların üzerinde olduklarını düşündükleri dönemlerde yardım alma ihtiyacı hissetmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerde sonradan gelişen narsisizm görülebiliyor

Programda bazı bireylerde narsisistik özelliklerin sonradan da gelişebileceği ifade edildi. Özellikle sahne sanatları gibi göz önünde olunan, popülerlik ve güçle beslenen mesleklerde bulunan bireylerin çevrelerinden sürekli yoğun ilgi ve övgü gördüklerini belirten Aslan, bunun zamanla “ikincil narsisizm” olarak tanımlanan bir davranış kalıbına dönüşebildiğini söyledi.

Aslan, “Bu kişilerle yakın ilişki kurulduğunda aslında özel hayatlarında tamamen farklı bir yapı görülebiliyor. Çünkü burada çocukluktan gelen bir yapıdan değil, sonradan oluşmuş bir davranış örüntüsünden söz ediyoruz” dedi.

Narsisizm erkeklerde daha sık görülüyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de narsisizmin erkeklerde daha sık görülmesi oldu. Erkek çocuklarının büyütülme biçiminin bu durum üzerinde etkili olabileceğini belirten Aslan, “Bazı anneler erkek çocuklarını aşırı yücelterek büyütebiliyor. Erkek oldukları için her şeye hakları varmış gibi davranıldığında bu durum bir patolojiye dönüşebiliyor” ifadelerini kullandı.

Bunun aksine kız çocuklarına daha baskıcı ve sınırlayıcı yaklaşımlar gösterilebildiğini belirten Aslan, toplumda erkekliğin güç üzerinden kışkırtılmasının narsisistik eğilimleri artırabildiğini söyledi. Kadınların zaman zaman erkek çocuklarını kendileri için bir güç unsuru olarak görebildiğini belirten Aslan, bunun erkek çocukları üzerinde de ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Güçlüye uyumlu, güçsüze baskıcı davranabiliyorlar

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin toplum içinde bu yönlerini kamufle edebildiklerini belirten Aslan, özellikle aile içinde daha baskıcı tutumlar sergileyebildiklerini söyledi.

Bu bireylerin kendilerinden güçlü gördükleri kişilere karşı daha uyumlu davranabildiğini ifade eden Aslan, kendilerinden güçsüz gördükleri kişilere karşı ise daha baskıcı, zaman zaman sadist ve zalimce tavırlar sergileyebildiklerini belirtti.

“İnsanları etiketlemek yerine iletişim kurmak gerekiyor”

Programda son olarak sosyal medyada sıkça kullanılan “narsist”, “borderline” gibi etiketlerin gelişigüzel kullanılmasının yanlış olduğuna dikkat çekildi. Özellikle eşler arasında yaşanan tartışma ve boşanma süreçlerinde kişilerin birbirlerini psikiyatrik tanılarla suçlamasının sağlıklı olmadığı vurgulandı.

Prof. Dr. Aslan, “İnsanlarla ve eşlerle sağlıklı iletişim kurabilmek için etiketleme yapmak yerine bize yapılan davranışları ve bunun bizde oluşturduğu duyguları konuşmak gerekiyor” dedi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Programda, hanta virüsünün yeni bir pandemi oluşturmasının beklenmediği belirtilirken, tarih boyunca pandemilerin ağırlıklı olarak grip virüsleri ve koronavirüslerden kaynaklandığına dikkat çekildi. Bunun temel nedeni olarak bu iki virüs grubunun hızlı ve büyük mutasyon geliştirebilme kapasitesi gösterildi. Hanta virüslerinin ise çok daha yavaş mutasyon geçirdiği, insandan insana bulaşmasının sınırlı olduğu ve yoğun temas gerektirdiği ifade edildi. Covid-19’da bir kişinin kısa sürede birçok kişiye virüs bulaştırabildiği hatırlatılırken, hanta virüslerinde böyle bir yayılım kapasitesinin bulunmadığı vurgulandı.

“Pandemi deprem gibi; kaçmak değil hazırlanmak mümkün”

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, pandemilerin insanlık tarihi boyunca belirli aralıklarla tekrarladığına dikkat çekerek, gelecekte de yeni pandemilerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, dünyanın yeni bir pandemiyle mutlaka karşılaşacağını ancak bunun büyük olasılıkla yine grip virüsleri ya da koronavirüslerden kaynaklanacağını belirtti.

Pandemilere karşı en önemli hazırlığın koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendirmek olduğunu belirten Ceyhan, yalnızca tedavi odaklı sağlık sistemleriyle büyük salgınların ekonomik ve toplumsal yükünün taşınamayacağını kaydetti. Ceyhan, Covid döneminde Türkiye’de sağlık sistemi çökmese de bunun çok ağır ekonomik maliyetler oluşturduğunu, benzer durumların dünyanın en güçlü ekonomileri için bile sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

Hanta virüsünün geçmişi 900 yıl öncesine dayanıyor

RNA analizlerinin hanta virüslerini en az 900 yıldır dünyada bulunduğunu ortaya koyduğunu belirten Ceyhan, virüsün ilk kez geniş çapta dikkat çekmesinin Kore Savaşı sırasında olduğunu anlattı. Ceyhan, Birleşmiş Milletler Barış Gücü askerlerinden yaklaşık 3 bin kişinin “Kore Ateşi” olarak tanımlanan ağır bir hastalığa yakalandığını, daha sonra ise bunun nedeninin hanta virüsleri olduğunun anlaşıldığını ifade etti.

Virüse adını veren yerin ise Güney Kore’de bulunan Hantaan Nehri olduğunu aktaran Ceyhan, hanta virüslerinin “Eski Dünya” ve “Yeni Dünya” virüsleri olarak iki ana gruba ayrıldığını ve yaklaşık 21 farklı mutant tip bulunduğunu belirtti.

Bu tiplerden yalnızca birinin; Arjantin, Uruguay ve Şili’de görülen ve insandan insana bulaşabilen tür olduğunu ifade eden Ceyhan, geri kalan yaklaşık 20 tipte insandan insana bulaş olmadığını; buna Türkiye’de görülen tiplerin de dahil olduğunu kaydetti. Ceyhan ayrıca, Asya, Afrika ve ABD’de görülen vakalarda da yaygın insandan insana bulaş saptanmadığını belirtti.

Gemide ortaya çıkan tablo neden önemli?

Son günlerde gündeme gelen gemi vakalarının farklı bir hanta tipiyle ilişkili olduğuna dikkat çeken Ceyhan, bu virüsün çok uzun bir kuluçka dönemine sahip olduğunu belirtti. Ceyhan, kuluçka süresinin bazen 4 gün, bazen ise 42 güne kadar uzayabildiğini ifade etti.

Programda, ilk yolcunun 1 Nisan’da gemiye bindiği, 6 Nisan’da hastalandığı ve kısa süre içinde yaşamını yitirdiği aktarılırken, aradan 6 haftadan fazla süre geçmesine rağmen daha önce testi negatif olan bazı kişilerde sonradan pozitif sonuçların görüldüğü kaydedildi.

Bu nedenle bugün negatif test sonucu bulunan kişilerin ilerleyen günlerde hastalanmayacağının kesin olmadığı vurgulandı.

Ev karantinası risk oluşturabilir”

Türkiye’de gemiden gelen bazı kişilerin evlerinde karantinada tutulmasının tartışma yarattığını belirten Ceyhan, uzun kuluçka süresi nedeniyle aile içi bulaş riskine de dikkat çekti. Ceyhan, özellikle ateşin yükseldiği dönemin hastalığın en bulaştırıcı evresi olduğunu ifade etti.

Evde karantina uygulamasında hastanın sağlık kuruluşuna bildirilmesinin ailelerin inisiyatifine bırakılmasının risk yaratabileceğini belirten Ceyhan, hastaneye ulaşana kadar aynı evde yaşayan kişilere bulaş olabileceğine dikkat çekti.

Ceyhan, bu nedenle bazı ülkelerin daha sıkı önlem aldığını ifade ederek, Yunanistan’ın vakasını hastanede karantinada tuttuğunu, İngiltere ve Avustralya’nın da benzer uygulamalar yaptığını aktardı. Ceyhan, ABD’nin ise CDC kararıyla vakaları özel merkezlerde izlemeye başladığını ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, Arjantin’de birkaç yıl önce yaşanan bir olayda tek bir kişinin 33 kişiye virüs bulaştırdığı ve bunlardan 10’unun yaşamını yitirdiği örneğini vererek, ev karantinasının bazı hanta tiplerinde ciddi risk taşıyabileceğini vurguladı.

“Komplo teorileri doğal ama doğadan büyük laboratuvar yok”

Virüs salgınlarının bilinçli biçimde üretildiğine yönelik komplo teorileriyle ilgili değerlendirmelerde de bulunan Ceyhan, teorik olarak birçok senaryonun üretilebildiğini ancak bunun tek başına kanıt oluşturmadığını ifade etti.

Yıllar önce gemi salgını ya da hanta virüsü senaryolarının yazılmış olmasının doğal olduğunu vurgulayan Ceyhan, her yıl binlerce benzer senaryo ve komplo teorisi üretildiğini, bunlardan bazılarının ise tesadüfen gerçek olaylarla örtüşebildiğini belirtti.

Ceyhan, virüslerin yaşamlarını sürdürebilmek için sürekli mutasyon geliştirdiğini, doğanın zaten başlı başına dev bir laboratuvar olduğunu belirtti. Grip virüslerinin kuşlarda, koronavirüslerin ise yarasalarda yaşamlarını sürdürdüğünü aktaran Ceyhan, zaman içinde bazı mutasyonların insandan insana bulaşma özelliği kazandığını ifade etti.

Programda, insanların doğal yaşam alanlarına müdahalesinin de bu süreçte etkili olduğu belirtilirken, kuşların ve yarasaların yaşam alanlarının yapılaşma nedeniyle daralmasının insan temasını artırdığına dikkat çekildi.

Turistik gemiler ve gıda depoları için kritik uyarı

Programda, yaz sezonu yaklaşırken özellikle büyük yolcu gemileriyle ilgili hijyen uyarıları da gündeme geldi. Gemilerdeki gıda depolarının kemirgenler açısından yüksek risk taşıdığını belirten Prof. Dr. Ceyhan, kemirgenlerin bıraktığı atıkların hastalık bulaşında önemli rol oynayabileceğini ifade etti.

Ceyhan ayrıca, Türkiye’deki gıda depoları dahil olmak üzere tüm depolarda her gün kemirgen kontrolü yapılması; deliklerin, yuvaların ve atıkların düzenli denetlenmesi gerektiğini kaydetti.

Virüsün gıda yoluyla alınmasının ardından yine solunum sistemi üzerinden hastalık oluşturabileceğini belirten Ceyhan, özellikle temizlik personelinin yüksek risk altında olduğunu vurguladı. Ceyhan, uzun süre kullanılmayan binaların temizliğinde de dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan’dan doğa gezilerine çıkanlara uyarı

Doğa yürüyüşü yapanların kemirgenlerin yoğun bulunduğu alanlardan uzak durması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ceyhan, özellikle durağan su birikintileri, akarsu kenarları, mağaralar ve tarla farelerinin bulunduğu bölgelerde dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.

Ceyhan, kemirgenlerin su içerken salyalarını çevreye bırakabildiğini, bu nedenle bu alanlarla temas edilmemesi gerektiğini kaydetti. Ceyhan ayrıca, evde kemirgen beslenmemesi gerektiğini de özellikle vurguladı.

Pandemilere hazırlıklı olmanın ilk kuralı koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi

Programda sağlık sistemlerinin pandemi hazırlığı açısından geldiği nokta da değerlendirildi. Eskiden koruyucu hekimliği önceleyen bir sağlık yaklaşımının bulunduğu, ancak bugün dünya genelinde yatırımların ağırlıklı olarak tedavi edici hizmetlere yöneldiği ifade edildi.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan aile hekimliği sistemine geçişle birlikte tedavi hizmetlerinin ağırlık kazanması sebebiyle koruyucu sağlık hizmetlerinin geri planda kaldığını vurguladı.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan pandemilere karşı hazırlıklı olmanın en önemli yolunun koruyucu sağlık hizmetlerini yeniden güçlendirmek olduğu söyledi.

Prof. Dr. Dayanç, yapılan bir araştırmaya göre 5 yaşından sonra devam eden idrar kaçırmanın çocuk açısından anne-baba kaybı ve görme kaybından sonra üçüncü en önemli depresyon nedeni olarak tespit edildiğini belirtti. İdrar kaçırmanın çocuklarda özgüven kaybına, sosyal ortamlardan uzaklaşmaya ve içine kapanmaya yol açabildiğini söyleyen Dayanç, doğru tedaviyle çocukların yaşam kalitesinin belirgin biçimde arttığını ifade etti.

“Çocuklara idrarı ertelememeyi öğretmek çok önemli”

Çocukların idrar hissini ertelemeden tuvalete gitmelerinin sağlıklı bir alışkanlık haline getirilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Dayanç, ailelerin bu süreçte yönlendirici olması gerektiğini söyledi.
Dayanç, “Çocuklara zamanında tuvalete gitmeyi öğretmek, onlara yapılabilecek en önemli iyiliklerden biridir” dedi. Çocuğun idrar kaçırdığı durumlarda kızılmasının ya da azarlanmasının sorunu daha da ağırlaştırabileceğini belirten Dayanç, bu yaklaşımın tüm sistemi bozabileceğine dikkat çekti.
Çocukların çeşitli nedenlerle idrarlarını uzun süre tutmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade eden Dayanç, bu durumun ilerleyen süreçte böbrek yetmezliğine kadar uzanabilecek sonuçlar doğurabileceğini anlattı.

Aileler sabah tuvalet alışkanlığını takip etmeli

Prof. Dr. Dayanç, ailelerin dikkat etmesi gereken en önemli konulardan birinin çocuğun sabah uyandığında tuvalete gidip gitmediğini kontrol etmek olduğunu belirtti. Dayanç, uyandıktan sonra tuvalete gitmeyen çocukların mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini, ayrıca idrar renginin de takip edilmesinin önemli olduğunu söyledi.
Çocuklarda koyu renkli idrar yetersiz sıvı tüketiminin en önemli belirtisi, ailelerin bunu takip ederek çocuklara gün içinde yeterli sıvı tüketimi konusunda özen göstermesi gerekiyor.

“Genetik yatkınlık olabilir ama tedavisiz bırakılmamalı”

Anne ya da babada çocukluk döneminde idrar kaçırma öyküsü varsa çocukta görülme riskinin arttığını belirten Dayanç, anne ya da babadan birinde sorun varsa riskin yüzde 35, her ikisinde de varsa yüzde 70’e kadar çıkabildiğini söyledi.
Ancak genetik yatkınlığın sorunun kabullenilmesi anlamına gelmediğini vurgulayan Dayanç, idrar kaçırmanın tedavi edilebilir bir sağlık problemi olduğunu ifade etti.

İdrar Kaçırmanın Sebebini Doğru Tespit Etmek Uygulanacak Tedavinin Başarısını Artırıyor

İdrar kaçırma gece, gündüz ya da her iki şekilde görülebiliyor.
Prof. Dr. Dayanç, tanı sürecinde ultrasonografi, işeme testi, idrar tahlili ve bazı görüntüleme yöntemlerinden yararlanıldığını belirtti . Dayanç, mesanede idrar kalıp kalmadığının, böbreklerin durumunun ve pelvik taban kaslarının mutlaka değerlendirilmesinin de önem taşıdığını belirtti.

Okul tuvaletlerindeki hijyen sorunları çocukları idrar tutmaya zorluyor

Okullardaki tuvaletlerin hijyen koşullarına da dikkat çeken Prof. Dr. Murat Dayanç, birçok çocuğun bu nedenle okulda tuvalete gitmekten kaçındığını söyledi.
Çocukların uzun süre idrar tutmasının sağlık açısından risk oluşturduğunu belirten Dayanç, ailelerin çocuklarına hijyenik yardımcı ürünler vererek okulda tuvalet kullanımını kolaylaştırmaları gerektiğini ifade etti.

“Tedavide ameliyatın yeri neredeyse yok”

İdrar kaçırma tedavisinde aile desteğinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Dayanç, ailelerin sürece aktif katılım gösterdiği tedavilerde başarının çok daha yüksek olduğunu söyledi.
Anatomik ve doğumsal bazı özel durumlar dışında ameliyatın genellikle gerekli olmadığını belirten Dayanç, aşırı aktif mesane vakalarında ise nadiren botoks uygulamasına başvurulabildiğini kaydetti.

“Kısırlık yapar” iddiaları gerçeği yansıtmıyor

İdrar kaçırma tedavisinde kullanılan ilaçların çocuklarda ileride kısırlığa yol açtığı yönündeki iddiaların bilimsel bir dayanağı olmadığını belirten Prof. Dr. Murat Dayanç, bu ilaçların uzun yıllardır güvenle kullanıldığını söyledi.
Pelvik taban egzersizleri ve alarm tedavisinin de oldukça etkili yöntemler arasında yer aldığını belirten Dayanç, alarm tedavisinde amaçlanan şeyin çocuk ile mesane arasındaki koordinasyonu yeniden oluşturmak olduğunu ifade etti.

“Tedaviyi ertelemek doğru değil”

Prof. Dr. Murat Dayanç, 5 yaşından sonra devam eden idrar kaçırma probleminin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirterek ailelere “geçer” diye beklememeleri çağrısında bulundu.
Özellikle kız çocuklarında görülen ve gülme sırasında ortaya çıkan idrar kaçırma probleminin ciddiye alınması gerektiğini ifade eden Dayanç, bu durumun çocukların zamanla gülmekten kaçınmasına ve sosyal yaşamdan uzaklaşmasına neden olabileceğini de söyledi.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!