Gıda Mühendisleri Birliği Yönetim Kurulu Başkanı ve Sağlık Bakanlığı Mal Muayene Komisyonu Başkanı Fatih Efe ile Uzman Gıda Mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu, 24 Saat Gazetesi'ne yaptıkları değerlendirmelerde taklit ve tağşiş uygulamalarının neden sürdüğünü, hangi ürünlerin daha fazla risk taşıdığını ve tüketicilerin alışveriş sırasında nelere dikkat etmesi gerektiğini anlattı.

"Taklit ile tağşiş birbirinden farklı kavramlar"

Taklit ve tağşiş kavramlarının çoğu zaman aynı anlamda kullanıldığını belirten Efe, iki uygulamanın birbirinden tamamen farklı yöntemler içerdiğini anlatarak, "Taklit, esas ürünle alakası olmayan farklı bir ürünü o ürünmüş gibi piyasaya sürmektir. Glikozu bal diye satıyorsunuz ya da tek tırnaklı hayvan etini sığır etiymiş gibi piyasaya sürüyorsunuz. Halbuki o etle bu etin menşei hiçbir şekilde alakası yok" dedi. Taklidin yalnızca hayvansal ürünlerle sınırlı olmadığını ifade eden Efe, farklı hammaddeler kullanılarak da tüketicinin yanıltılabildiğini söyleyerek, "Soya proteinini kavurup kıyma gibi piyasaya sunuyorsunuz. Halbuki biri soya proteini, diğeri kıyma. Aslıyla hiçbir ilgisi olmayan bir ürünü ikame ettiğiniz zaman buna taklit diyoruz" ifadelerini kullandı.

Tağşişin ise ürünün tamamen değiştirilmesi anlamına gelmediğini aktaran Efe, ürünün değerli bileşeninin azaltılması ya da yerine daha düşük maliyetli maddelerin eklenmesiyle gerçekleştirildiğini belirterek, "Sütte en kıymetli bileşen yağdır. Siz yağını Kodeks'in izin verdiği sınırların da üzerinde çekerseniz bu tağşiş olur. Ya da süte su ilave ederseniz yine tağşiş yapmış olursunuz. Balın içine glikoz katılması da buna örnektir" diye konuştu.

Üreticilerin bu yöntemlere daha çok ekonomik gerekçelerle başvurduğunu dile getiren Efe, "Ya maddi değeri düşük olan bir ürünü ilave etmek ya da maddi değeri yüksek olan bir bileşeni çekip almak… Üreticiler de bu nedenle taklit veya tağşişe başvuruyor" değerlendirmesinde bulundu.

“Et, süt, yağ ve baharatlar ilk sırada”

Taklit ve tağşişin rastgele ürünlerde yapılmadığını ifade eden Efe, ekonomik değeri yüksek gıdaların daha fazla risk altında olduğunu söyleyerek, "Et ve et ürünlerinde, süt ve süt ürünlerinde, tereyağında, karabiberde, kırmızı biberde, Ayçiçek yağı ve zeytinyağı gibi ürünlerde bunlarla karşılaşıyoruz" dedi.

Zeytinyağı ve tereyağında yapılan hilelere örnek veren Efe, daha düşük maliyetli ürünlerin farklı aroma ve katkılarla piyasaya sürülebildiğini belirterek, "Margarine tereyağı aroması ilave edilerek tereyağı diye piyasaya sürenler oluyor. Halbuki margarinin menşei bitkiseldir. Tereyağının menşei ise hayvansaldır. Dolayısıyla margarinle tereyağı asla aynı ürün değildir" ifadelerini kullandı.

Ayçiçek yağında da benzer yöntemlerin kullanıldığını aktaran Efe, "Ayçiçek yağı daha ucuz bir ürün. Buna renklendirici ve zeytinyağı aroması ilave edilerek zeytinyağı diye piyasaya sürüyorlar. Zeytinyağıyla hiçbir alakası olmayan yine bir taklit yapıyorlar" dedi.

Peynirlerde de benzer uygulamaların görülebildiğini anlatan Efe, yağ oranının düşürülmesiyle ürünün protein değerinin olduğundan yüksek gösterilebildiğini söyleyerek, "Bazı peynirlerde 'proteince çok yüksek' ifadesini görüyorsunuz. Halbuki fazlasıyla yağı çektiğiniz zaman protein oranı da oransal olarak yükseliyor. Burada da aslında bir tağşiş problemi var" değerlendirmesinde bulundu.

"Ekonomik şartlar hileyi artırıyor"

Taklit ve tağşiş vakalarının yıllardır gündemde olmasının temel nedeninin ekonomik koşullar olduğunu belirten Efe, alım gücündeki düşüşün hem üreticiyi hem de piyasayı etkilediğini anlatarak, "İnsanların alım gücü düşüyor. Alım gücü düşünce piyasaya kaliteli ve gerçek ürünleri arz edemiyorlar. Firmalar daha uygun maliyetle üretim yapabilmek için taklit ve tağşiş yoluna başvuruyor" dedi.

Sorunun yalnızca ekonomik nedenlerle açıklanamayacağını da vurgulayan Efe, "Bunun en büyük nedeni ekonomik sebeplerdir. Bunun yanında eğitimsizlik ve ahlak da önemli etkenler arasında yer alıyor" ifadelerini kullandı.

"730 bin işletmeye 1750 denetim ekibi düşüyor"

Denetimlerin mevcut haliyle yetersiz kaldığını belirten Efe, bunun yalnızca bir değerlendirme değil, rakamlarla da ortaya konulabilecek bir gerçek olduğunu ifade ederek, "Yaklaşık 730 bin kayıtlı veya onaylı işletme var. Buna karşılık yaklaşık 1750 denetim ekibimiz bulunuyor. Bu ekipler gıda mühendisi, veteriner hekim ve ziraat mühendislerinden oluşuyor. Üstelik bu ekiplerin içinde sayıca en az olan grup da gıda mühendisleri" dedi.

Mevcut personel sayısıyla bütün işletmelerin etkin şekilde denetlenmesinin mümkün olmadığını dile getiren Efe, basit bir hesapla tablonun ortaya çıktığını söyleyerek, "Bir ekibe yaklaşık 411 işletme düşüyor. Her gün denetime çıktığınızı varsaysanız bile resmi tatiller, hafta sonları ve yıllık izinler var. 365 gün üzerinden değil, yaklaşık 240 gün üzerinden çalışabiliyorsunuz" ifadelerini kullandı.

Denetimin yalnızca işletmeye gitmekten ibaret olmadığını hatırlatan Efe, tespit edilen her uygunsuzluğun raporlama ve yeniden kontrol süreçlerini de beraberinde getirdiğini anlatarak, "Denetime gittiniz, uygunsuzluk gördünüz, kuruma dönüp rapor hazırladınız, ardından tekrar denetime çıktınız. Bir işletmeyle günler süren bir süreç yaşayabiliyorsunuz. Böyle bir tabloda bir ekibin yüzlerce işletmeyi sağlıklı şekilde denetlemesi mümkün değil" diye konuştu.

Buna rağmen çok sayıda firmanın ifşa edilmesinin sorunun boyutunu gösterdiğini söyleyen Efe, "Bu kadar kısıtlı ve yetersiz denetime rağmen çok sayıda firmanın ifşa edilmesi bile aslında tablonun ne kadar ciddi olduğunu ortaya koyuyor. Denetimlerin yeterli olması mevcut şartlarda mümkün değil" değerlendirmesinde bulundu.

"Gıda mühendisi istihdamı artırılmalı"

Sorunun çözümü için denetim mekanizmasının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Efe, öncelikle gıda mühendisi sayısının artırılması gerektiğini belirterek, "1750 denetim ekibi yeterli değil. Biz yaptığımız hesaplamalarda bu sayının en az 5 binlere ulaşması gerektiğini görüyoruz. Eğitim artırılmalı, ekonomik şartlar iyileştirilmeli. Bunların hepsi bir bütün. Tarım ve Orman Bakanlığı'na bu konuda önemli görevler düşüyor" dedi.

"Alışverişte en büyük hata etiketi okumamak"

Uzman Gıda Mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu ise tüketicilerin alışveriş sırasında yaptığı en büyük hatalardan birinin ürün seçiminde yalnızca fiyatı ya da ambalajın görünümünü dikkate almak olduğunu söyledi.

Güvenilir bir ürün seçebilmek için etiket bilgilerinin dikkatle incelenmesi gerektiğini belirten Bayburtluoğlu, "Üretici bilgileri kontrol edilmeli, son tüketim tarihine bakılmalı ve ürünün uygun koşullarda muhafaza edilip edilmediği değerlendirilmeli. Tüketicinin bilinçli tercih yapabilmesi için etiket okuma alışkanlığı kazanması gerekiyor" dedi.

"İçindekiler listesi çok şey anlatıyor"

Etiketlerde yer alan içerik bilgilerinin tüketici açısından önemli ipuçları taşıdığına dikkat çeken Bayburtluoğlu, ürünlerde kullanılan bileşenlerin çoktan aza doğru sıralandığını hatırlattı. Katkı maddelerinin de mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini ifade eden Bayburtluoğlu, "İçerik kısmı ne kadar anlaşılır olursa tüketici açısından o kadar şeffaf olur. Tüketiciler etiket okuma alışkanlığını geliştirdikçe satın alma tercihleri de buna göre şekillenecektir" diye konuştu.

"Piyasa fiyatının çok altındaki ürünlere dikkat"

Ucuz ürünün tek başına hileli olduğu anlamına gelmediğini belirten Bayburtluoğlu, olağan dışı düşük fiyatların mutlaka sorgulanması gerektiğini söyledi. Fiyatların kampanya, sezon indirimi veya üretim kapasitesi gibi nedenlerle değişebileceğini dile getiren Bayburtluoğlu, "Ancak özellikle zeytinyağı, bal ve tereyağı gibi üretim maliyeti yüksek ürünlerin piyasa ortalamasının çok altında satılması olağan değildir. Tüketici fiyatı, satış noktasını, markayı ve ürün içeriğini birlikte değerlendirmelidir" ifadelerini kullandı.

"'Doğal' ve 'köy ürünü' ifadeleri yanıltabilir"

Son yıllarda doğal beslenmeye olan ilginin artmasının bazı üreticiler tarafından pazarlama amacıyla kullanılabildiğine işaret eden Bayburtluoğlu, "Doğal", "köy ürünü", "ev yapımı" ve "katkısız" gibi ifadelerin tek başına güvence olmadığını söyledi.

Üretim yeri ve içeriği belirsiz ürünlerde bu ifadelerin tüketiciyi yanıltabileceğini belirten Bayburtluoğlu, özellikle açıkta satılan ve kaynağı belli olmayan ürünlerin tercih edilmemesi gerektiğini vurguladı.

"Sosyal medyadaki testlere güvenmeyin"

Sosyal medyada sıkça paylaşılan ‘balı yakarak test etme’, ‘zeytinyağını buzdolabına koyma’ ya da ‘yoğurda iyot damlatma’ gibi yöntemlerin bilimsel bir geçerliliği bulunmadığını ifade eden Bayburtluoğlu, gıdalardaki taklit ve tağşişin ancak laboratuvar analizleriyle ortaya konulabileceğini söyledi.

"Akredite laboratuvarlarda uluslararası analiz yöntemleri kullanılmadan bir ürünün gerçek ya da sahte olduğunu söylemek mümkün değildir" diyen Bayburtluoğlu, tüketicilerin sosyal medyada dolaşan doğrulanmamış bilgilere itibar etmemesi gerektiğini kaydetti.

"İfşa sistemi önemli ancak tek başına yeterli değil"

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın taklit ve tağşiş yapan işletmeleri kamuoyuyla paylaşmasının önemli bir şeffaflık uygulaması olduğunu belirten Bayburtluoğlu, bunun hem tüketiciyi bilgilendirdiğini hem de sektörde farkındalık oluşturduğunu söyledi.

Bayburtluoğlu, güvenilir bir gıda sisteminin yalnızca denetimlerle sağlanamayacağını belirterek, kayıtlı üretimin desteklenmesi, yaptırımların etkin uygulanması ve tüketicilerin gıda okuryazarlığının artırılması gerektiğini sözlerine ekledi.

2026 KPSS Ön Lisans sınavı, kamu kurumlarında B grubu kadrolara atanmak isteyen adaylar için uygulanacak. Başvuruların tamamlanmasının ardından adaylar sınav giriş belgelerini ÖSYM'nin duyuracağı tarihte edinebilecek.

KPSS Önlisans Başvuru Ne Zaman 2026?

ÖSYM tarafından yayımlanan 2026 sınav takvimine göre KPSS Ön Lisans başvuruları 29 Temmuz 2026 tarihinde başladı.

Başvuru süreci 10 Ağustos 2026 tarihinde sona erecek.

2026 KPSS Ön Lisans Başvuru Takvimi

• Başvuru başlangıç tarihi: 29 Temmuz 2026

• Başvuru bitiş tarihi: 10 Ağustos 2026

Belirtilen tarihler arasında başvurusunu tamamlamayan adaylar, ÖSYM'nin duyuracağı geç başvuru uygulaması olması halinde yalnızca açıklanan takvim doğrultusunda işlem yapabilecek.

KPSS Başvuru Nasıl Yapılır?

ÖSYM açıklamasına göre adaylar başvurularını;

• ÖSYM Başvuru Merkezleri,

• ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS),

• ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması

üzerinden gerçekleştirebilecek.

İnternet üzerinden başvuru yapacak adayların T.C. Kimlik Numarası ve ÖSYM şifresiyle sisteme giriş yaparak başvuru adımlarını tamamlaması gerekiyor.

KPSS Önlisans Sınavı Ne Zaman Yapılacak?

ÖSYM takvimine göre 2026 KPSS Ön Lisans sınavı 4 Ekim 2026 Pazar günü uygulanacak.

Sınav, ön lisans mezunlarının kamu kurumlarına atanmasında kullanılacak KPSS puanının hesaplanması amacıyla gerçekleştirilecek.

2026 KPSS Ön Lisans Takvimi

• Sınav tarihi: 4 Ekim 2026

• Sonuç açıklanma tarihi: 30 Ekim 2026

KPSS Önlisans Başvuru Ücreti Belli Oldu Mu?

ÖSYM tarafından yayımlanan 2026 KPSS Ön Lisans Başvuru Kılavuzu'nda sınav ücretine ilişkin bilgiler yer alıyor. Adayların başvuru işlemlerini tamamlayabilmeleri için kılavuzda belirtilen sınav ücretini yine belirtilen süre içerisinde yatırmaları gerekiyor.

Başvuru ücretinin ödeme yöntemi, banka bilgileri ve son ödeme tarihi de ÖSYM tarafından yayımlanan başvuru kılavuzunda ayrıntılı şekilde açıklandı.

DHBT Başvuruları Ne Zaman Yapılacak?

Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde görev almak isteyen adayların katılacağı Din Hizmetleri Alan Bilgisi Testi (DHBT) için başvurular 22-30 Eylül 2026 tarihleri arasında alınacak.

Ön lisans düzeyinde DHBT'ye girecek adayların, öncelikle 4 Ekim 2026 tarihinde yapılacak KPSS Ön Lisans sınavına başvurmuş olmaları gerekiyor.

DHBT ise 1 Kasım 2026 tarihinde uygulanacak.

2026 KPSS Önlisans Başvuru Takvimi

• KPSS önlisans başvuruları: 29 Temmuz - 10 Ağustos 2026

• KPSS Ön Lisans sınavı: 4 Ekim 2026

• DHBT başvuruları: 22-30 Eylül 2026

• DHBT sınavı: 1 Kasım 2026

• KPSS Ön Lisans sonuç tarihi: 30 Ekim 2026

KPSS Ön Lisans Başvurusu İçin Gerekli Bilgiler

Başvuru işlemlerini tamamlayacak adayların şu adımları izlemesi gerekiyor:

• ÖSYM AİS sistemine giriş yapmak.

• Başvuru bilgilerini kontrol etmek ve güncellemek.

• Sınav merkezini seçmek.

• Başvuru ücretini belirtilen yöntemle yatırmak.

• Başvuru bilgilerini onaylayarak işlemi tamamlamak.

Başvuru işlemlerinin ardından adayların başvuru kayıt bilgilerini ve ödeme durumunu sistem üzerinden kontrol etmeleri öneriliyor.

2026 KPSS Ön Lisans Sürecinde Adayları Neler Bekliyor?

KPSS Ön Lisans sınavının tamamlanmasının ardından ÖSYM tarafından sınav sonuçları 30 Ekim 2026 tarihinde açıklanacak. Sonuçların ilan edilmesiyle birlikte kamu kurumlarının yayımlayacağı tercih kılavuzları doğrultusunda merkezi yerleştirme süreci başlayacak.

ÖSYM, adayların başvuru ve sınav sürecinde yalnızca resmi internet sitesi ile AİS sistemi üzerinden yapılan duyuruları takip etmeleri gerektiğini vurguluyor. Başvuru tarihleri, sınav günü ve sonuç açıklama takvimi dışında yapılacak olası güncellemeler de yine ÖSYM tarafından ilan edilecek.

Yangın ormanlık alana yayıldı

Bayır Mahallesi yakınlarında sabah saatlerinde henüz belirlenemeyen nedenle ziraat alanında yangın çıktı. Şiddetli rüzgarın etkisiyle büyüyen alevler kısa sürede ormanlık alana yayıldı.

İhbar üzerine bölgeye Muğla Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı ekipler sevk edildi.

Yangına havadan ve karadan müdahale

Yangını kontrol altına almak için bölgeye 5 uçak, 11 helikopter, 40 arazöz ve 1 iş makinesi gönderildi. Yangın söndürme çalışmalarına 261 personel katılıyor.

Ekiplerin alevleri kontrol altına alma çalışmaları havadan ve karadan devam ediyor.

İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince gerçekleştirilen eş zamanlı baskınlarda 15 şüpheli gözaltına alındı.

Soruşturma makamları; Özkan Yalım’a ait otel, restoran ve eğlence mekanlarında fiilen görev yaptığı belirlenen 22 kişi hakkında yakalama kararı çıkardı. Güvenlik güçlerinin düzenlediği operasyon sonucu 15 şüpheli yakalanarak Emniyet Müdürlüğü’ne götürüldü.

Hakkında işlem yapılan kişilerden 5’inin başka suçlardan cezaevinde tutuklu bulunduğu açıklanırken, firari durumdaki 2 şüphenin yakalanmasına yönelik çalışmaların devam ettiği bildirildi. Şüphelilerin ev ve iş yerlerinde yapılan aramalarda çok sayıda dijital materyale el konuldu

TCMB tarafından yapılan açıklamada, Bankanın 6493 sayılı Kanun kapsamında ödeme hizmetleri alanının düzenlenmesi ve denetlenmesinden sorumlu olduğu belirtildi. Ödeme alanının güvenli, kesintisiz, etkin ve verimli şekilde işlemesi amacıyla çalışmaların sürdürüldüğü ifade edildi.

Ödeme kuruluşlarındaki hesap bilgilerine erişim kolaylaşacak

TCMB'nin ilgili paydaşlarla yürüttüğü çalışmalar sonucunda geliştirilen yeni hizmet, vatandaşların ödeme ve elektronik para kuruluşlarındaki hesap bilgilerine daha kolay ulaşmasını sağlayacak.

E-Devlet Kapısı üzerinden kullanılabilecek hizmet aracılığıyla gerçek kişiler, kendi adlarına kayıtlı hesapların hangi ödeme veya elektronik para kuruluşlarında bulunduğunu görüntüleyebilecek. Ayrıca hizmetin, kişilerin mirasçısı oldukları kişiler adına da kullanılabileceği bildirildi.

Hizmet e-devlet üzerinden kullanılabilecek

Yeni sorgulama hizmetiyle birlikte vatandaşlar, farklı ödeme kuruluşlarında bulunan hesap bilgilerini tek bir platform üzerinden kontrol edebilecek.

TCMB açıklamasında, yetkili ödeme ve elektronik para kuruluşlarına ilişkin güncel bilgilerin Bankanın internet sitesinde yer alan "Ödeme Hizmetleri" bölümünden yayımlandığı belirtildi.

"Günlerimiz": Mülkiyeliler Birliği Açık Hava Film Gösterimleri 8. yılında

Mülkiyeliler Birliği Açık Hava Film Gösterimleri Koordinatörü Barış Arslan, bu yaz 2 Ağustos–20 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek 8. Açık Hava Film Gösterimleri programını 24 Saat Gazetesi'ne anlattı. Arslan, "Günlerimiz" başlığıyla seyirciyle buluşacak seçkinin, sürgünden ekokırıma, depremden sansüre kadar pek çok toplumsal meseleyi Mülkiye Bahçesi'ne taşıdığının altını çizdi.

Açık Hava Film Gösterimleri'nin, Mülkiyeliler Birliği'nin hafıza oluşturma ve nitelikli sinemayı erişilebilir kılma misyonunun önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Arslan, yeni sezona ve hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Mülkiyeliler Birliği Açık Hava Film Gösterimleri Koordinatörü Barış Arslan

"Ana akımın dışında kalan filmleri ve hikâyeleri bir araya getiriyoruz"

Mülkiyeliler Birliği bahçesini yıllardır kent için bir odak merkezi ve canlı bir etkileşim alanı olarak kurguladıklarını belirten Barış Arslan, gösterimlerin temel felsefesini şöyle anlattı:

"Mülkiyeliler Birliği olarak 2018'den bu yana her yaz bahçemizi sinemanın tanıklık gücüne açıyoruz. Buradaki temel amacımız: İnsanların sosyal medyada ya da dijital platformlarda kolayca erişemediği, ana akımın dışında kalan nitelikli filmleri ve belgeselleri Ankaralı izleyicilerle buluşturmak."

Uzun yıllardır sürdürdükleri Çarşamba Söyleşileri ve edebiyat buluşmalarında olduğu gibi film gösterimlerini de söyleşilerle desteklediklerini belirten Arslan, araştırmacılar ve sinemaseverler için kalıcı bir referans niteliği oluşturmayı amaçladıklarını söyledi.

Arslan, "Bu yıl da sekizinci yaşımızda yine Mülkiye Bahçesi'ni ortak hafızamızı düşüneceğimiz bir alan hâline getireceğiz" dedi.

Ahmet Telli'nin dizelerinden ilhamla

Bu yılki seçkinin teması olan "Günlerimiz" başlığının arka planına değinen Arslan, programın içeriğini şöyle anlattı:

"Seçkiyi hazırlarken Ahmet Telli'nin, 'gün devrilmekte ama sen, tutmamışsın acımızın çetelesini' dizesinden ve Yağmur Atsız'ın 'Savrulan yapraklar gibi / Akıp giden günlerimiz / Cenaze törenlerinde / Telaşsız, sessiz, sitemsiz' dizelerinden yola çıktık. Neleri kanıksadık? Hangi bekleyişlerle, hangi suskunluklarla yaşıyoruz? Bu soruların peşine düştük.

2 Ağustos'ta Barış İçin Akademisyenler sürecini anlatan Altın Ayı ödüllü Sarı Zarflar ile açılış yapıyoruz. Ardından Kadir İnanır'ın portresi üzerinden kültür tarihimize bakan Hüseyin Karabey imzalı Kuzeyden Gelen Adamın Ankara galasını gerçekleştireceğiz.

Seferihisar'daki ekolojik mücadeleyi anlatan Döngü, 6 Şubat depremlerinin ardından Antakya'daki hafızayı tutan Ev ve Kayıp filmleri, MUBI iş birliğiyle ekrana getireceğimiz Cannes çıkışlı Nijerya yapımı Babamın Gölgesi, Ankara sokaklarında hak arayan öğretmenlerin mücadelesini işleyen Merhaba Ankara ve sansür tarihine odaklanan Yollara Düştük belgeseliyle dolu dolu bir program hazırladık."

"Sinema kültürünü ve sinematek ruhunu yaşatmaya devam edeceğiz"

Film sektörünün ve üretimin ağırlıklı olarak İstanbul'da yoğunlaşmasının Ankara'daki sinema izleme alışkanlıklarına etkisine de dikkat çeken Arslan, uzun vadeli hedeflerini şöyle özetledi:

"Ankara zaman zaman sektörün ve popüler üretimin uzağında kalabiliyor. Fakat biz Ankara'da insanların film izleme alışkanlığını taze tutmak, filmlerin ardındaki hikâyeleri ilk elden, yönetmenlerden ve konuklarımızdan dinletmek istiyoruz.

Amacımız, Mülkiye Bahçesi'nde kurduğumuz bu birlikteliği gelecekte 'Ankara Sinemateki'ni yeniden canlandıracak bir hafıza ve etkileşim alanına dönüştürmek. Tüm Ankaralı sinemaseverleri 2 Ağustos–20 Eylül tarihleri arasında her pazar akşamı ücretsiz ve herkese açık gösterimlerimize davet ediyoruz. Gösterim saatleri değişiklik gösterebilir. O nedenle Mülkiyeliler Birliği sosyal medya hesaplarını takip etmeyi unutmayın."

İlk gösterim: Sarı Zarflar

Mülkiyeliler Birliği'nden yapılan açıklamada da 20 Eylül'e kadar sürecek gösterim programının ayrıntıları paylaşıldı.

Buna göre ilk gösterim, 2 Ağustos Pazar günü saat 19.00'da Enis Köstepen, Murat Sevinç ve Sevilay Çelenk'in katılacağı söyleşiyle başlayacak. Film gösterimi ise saat 20.30'da yapılacak. Yönetmenliğini İlker Çatak'ın yaptığı film, "Altın Ayı" ödülü almıştı. Film, Barış İçin Akademisyenler bildirisini imzaladıkları için ihraç edilen, yargılanan ve sürgüne giden akademisyenlerin hikâyesini anlatıyor.

Açıklamada, "Vakıf üniversitelerinde yüzlerce akademisyen yeni tasfiyelerle işini kaybediyor. Araçlar değişiyor, anlayış değişmiyor. Sarı Zarflar, günlerimizin tanığı olan bir film" ifadelerine yer verildi.

9 Ağustos'ta Ankara galası: Kuzeyden Gelen Adam

Seçkinin ikinci haftasında, Türk sinemasının en tanınan yüzlerinden Kadir İnanır'ı konu alan Kuzeyden Gelen Adam, Ankara galasıyla izleyiciyle buluşacak. Yönetmen Hüseyin Karabey'in on üç yıllık emeğinin ürünü olan belgesel, yalnızca bir oyuncunun portresi değil; Kadir İnanır'ın kendi çetelesini özenle tuttuğu uzun kültür hayatının ve bu topraklardaki duruşunun da belgesi. Yönetmen Hüseyin Karabey, gösterimin ardından seyirciyle bir araya gelecek.

16 Ağustos'ta ekokırım: Döngü

Seferihisar'da binlerce yıllık zeytin bahçelerini jeotermal santral tehdidine karşı koruyan bir köy topluluğunun hikâyesini anlatan Döngü, Altın Koza'dan mansiyon ödülüyle döndü. Yönetmen Bulut Renas Kaçan'ın filmi, ekolojik yıkımı slogan olarak değil, yaşanan bir gerçek olarak anlatıyor. Gösterimin ardından yönetmen Bulut Renas Kaçan, Doğa Derneği Başkanı Dicle Tuba Kılıç Karcı ve aktivist Deniz Gümüşel ile söyleşi gerçekleştirilecek.

23 Ağustos'ta deprem sonrası: Ev + Kayıp

6 Şubat 2023'ten bu yana üç yılı aşkın süre geçti. Antakya'da binlerce kişi hayatını kaybetti, şehir yıkıldı. Orhan Eskiköy'ün SİYAD En İyi Belgesel ödüllü Ev, yıkımın değil, ardından gelenlerin filmi: Orada kalanların, bekleyenlerin ve unutturulmaya çalışılanların hikâyesi. Gösterim öncesinde yönetmen ve gazeteci Gazi İsmailoğulları'nın kısa filmi Kayıp da izleyiciyle buluşacak. Her iki yönetmen söyleşide seyirciyle bir araya gelecek.

6 Eylül'de Lagos'tan bir gün: Babamın Gölgesi

MUBI iş birliğiyle gerçekleşecek gösterimde, Cannes'da gösterilen ilk Nijerya filmi olan Babamın Gölgesi izleyiciyle buluşacak. Film, 24 Haziran 1993'te seçimlerin iptal edildiği ve sokakların karıştığı bir günde, iki küçük kardeşin uzun süredir görmedikleri babalarıyla çıktığı yolculuğu anlatıyor; baba-oğul ilişkisini siyasi çalkantının ortasında lirik bir dille aktarıyor.

Gösterim öncesinde, 1995-1998 yılları arasında Türkiye'nin Lagos Büyükelçisi olarak görev yapan Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi 1966 mezunu emekli Büyükelçi Numan Hazar ile söyleşi gerçekleştirilecek.

13 Eylül'de Ankara sokaklarından: Merhaba Ankara – Büyük Öğretmen Yürüyüşü

Güvencesiz, sigortasız ve sendikasız çalışan özel sektör öğretmenleri, bu koşullara karşı Ankara sokaklarına çıktı. Yönetmen Nur Tuğçe Biga, kamerasıyla o yürüyüşün içindeydi. Seçkinin bu filmi, tam da gösterimlerin yapıldığı şehirden yükselen bir ses olarak programa katılıyor. "Hep Ankara'ya mı yürümeli?" sorusunu da izleyicinin önüne bırakıyor.

Kapanış 20 Eylül'de: Yollara Düştük

1977'de Yeşilçam'ın yeni bir sansür tüzüğüne karşı gerçekleştirdiği üç günlük İstanbul-Ankara yürüyüşünü anlatan Yollara Düştük, 2015'te gösterime gireceği üç festivalde de sansüre takıldı. Sansürü anlatan bir film, sansürle yüzleşti. Kapanış söyleşisinde film, Türkiye'de sinema sansürünün 1932'den 1988'e uzanan tarihini belgeleyen akademik yaklaşımla buluşacak. Yönetmen Deniz Yeşil, akademisyen İren Dicle Aytaç ve Emrah Özen söyleşide seyirciyle bir araya gelecek.

Açıklamada, gösterimlerin her pazar akşamı Mülkiyeliler Birliği bahçesinde gerçekleştirileceği, girişin ücretsiz ve herkese açık olduğu belirtilerek, güncel programa @mulkiyelilerbirligi sosyal medya hesaplarından ulaşılabileceği kaydedildi.

Yapı Kredi tarafından yapılan açıklamaya göre; Yapı Kredi Bankası’nın %12,65 ve Yapı Kredi Yatırım Menkul Değerler A.Ş.’nin %87,32 oranındaki paylarının, diğer pay sahiplerine ait hisselerle birlikte AZ Holdings’e devredilmesi konusunda taraflar mutabakata vardı.

KAP açıklamasında sözleşme uyarınca belirlenen toplam işlem bedelinin ödeme detaylarına ilişkin şu bilgilere yer verildi:

İşlem kapanışında YKP'nin performansı ve diğer kriterleri esas alan fiyat uyarlamalarına tabi olarak ödenecek azami 13 milyar 977 milyon TL olarak belirlendi. YKP'nin 2026 yılı performansı ve belirlenen kriterlere bağlı olarak 2027 yılında tahsil edilmesi öngörülen azami 2 milyar 415 milyon TL. Kapanış tarihinde YKP bünyesindeki nakit ve nakit benzerleri için düzeltmeye tabi tutulmak üzere, performansa bağlı olarak azami 3 milyar 700 milyon TL üst sınır öngörülen ayarlama. Kapanış tarihinden itibaren beş yıllık süreç içerisinde şirket performansına bağlı olarak hesaplanacak uzun vadeli performans ödemeleri.

15 Yıllık Dağıtım Anlaşması İmzalandı

Hisse devrinin yanı sıra Yapı Kredi Bankası, YKP, AZ Holdings ve Azimut Portföy Yönetimi A.Ş. arasında Dağıtım Sözleşmesi Protokolü imzalandı.

Protokol kapsamında, devir işleminin ardından YKP tarafından yönetilen yatırım ürünlerinin 15 yıl boyunca Yapı Kredi Bankası dağıtım kanalları üzerinden müşterilere sunulması kararlaştırıldı. Anlaşmanın, Türkiye pazarında belirli istisnalar dışında münhasırlık ve rekabet etmeme taahhütlerini de içerdiği kaydedildi.

YKS Tercihleri Ne Zaman Başlıyor?

ÖSYM tarafından yayımlanan 2026 YKS tercih takvimine göre üniversite tercihleri 29 Temmuz 2026 Çarşamba günü başlayacak ve 10 Ağustos 2026 tarihinde sona erecek.

Tercih ekranının ise 29 Temmuz saat 10.00 itibarıyla erişime açılması bekleniyor. Adayların tercih işlemlerini belirtilen süre içinde tamamlamaları gerekiyor. Sürenin sona ermesinin ardından sistem kapanacak ve tercih işlemlerinde değişiklik yapılamayacak.

2026 YKS tercih takvimi

• Tercih başlangıç tarihi: 29 Temmuz 2026

• Tercihlerin başlaması beklenen saat: 10.00

• Tercih bitiş tarihi: 10 Ağustos 2026

YKS Tercihleri Nasıl Yapılır?

Üniversite adayları tercih işlemlerini yalnızca ÖSYM'nin resmi tercih sistemi üzerinden gerçekleştirebilecek.

Tercih işlemleri;

• ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)

• ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması

üzerinden T.C. Kimlik Numarası ve aday şifresi kullanılarak yapılacak.

Adaylar tercih listesini oluşturduktan sonra işlemlerini onaylayarak tamamlayacak. Tercih süresi sona ermeden önce listede değişiklik yapılabilecek.

YKS Tercih Ekranı Nereden Açılıyor?

2026 YKS tercih ekranı, ÖSYM'nin Aday İşlemleri Sistemi üzerinden hizmet verecek.

Adayların sisteme giriş yaptıktan sonra tercih listelerini dikkatle kontrol etmeleri ve onay işlemini tamamlamaları gerekiyor. Onaylanmayan tercih listeleri geçerli sayılmayacak.

YKS Tercihlerinde Kaç Tercih Yapılabilecek?

ÖSYM'nin yayımladığı kılavuza göre adaylar en fazla 24 tercih yapabilecek.

Tercih listesinin hazırlanmasında yalnızca puan değil, başarı sıralaması, kontenjan durumu, üniversitenin bulunduğu şehir, eğitim dili ve mezuniyet sonrası kariyer imkanları gibi kriterlerin de değerlendirilmesi öneriliyor.

Uzmanlar, adayların en çok istedikleri bölümleri listenin üst sıralarına yazmalarını, ancak kayıt yaptırmayı düşünmedikleri programlara tercih listesinde yer vermemelerini tavsiye ediyor.

2026 YKS Kontenjanları Açıklandı

Bu yıl yükseköğretim kurumlarında toplam 805 bin 747 kontenjan bulunuyor.

Kontenjanların dağılımı şu şekilde açıklandı:

• Ön lisans programları: 371 bin 476

• Lisans programları: 407 bin 80

• Özel yetenek programları: 27 bin 191

Üniversitelere göre kontenjan dağılımı ise şöyle:

• Devlet üniversiteleri: 602 bin 117

• Vakıf üniversiteleri: 184 bin 914

• KKTC üniversiteleri: 18 bin 716

Bunun yanında okul birincileri, şehit ve gazi yakınları ile 34 yaş üstü kadın adaylar için de özel kontenjanlar ayrıldı.

2026'da İlk Kez Öğrenci Alacak Bölümler

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından bu yıl açılan bazı programlar ilk kez öğrenci kabul edecek.

Lisans programları arasında;

• Tarih ve Yapay Zeka

• Felsefe ve Yapay Zeka

• İşletme ve Yapay Zeka

• Finansal Teknoloji

• Biyoteknoloji ve Genetik

• Paramedik

• Balıkçılık Teknolojisi

yer alıyor.

Ön lisans düzeyinde ise;

• Yapay Zeka Destekli Web Tasarımı ve Kodlama

• Yapay Zeka Destekli Tasarım ve Animasyon

• Dijital Oyun Teknolojileri

• Mobil Güvenlik Teknolojileri

• İlaç Üretim Teknolojisi

• Patlayıcı ve Enerjetik Malzemeler Teknikerliği

• Hayvancılık Teknolojileri ve İşletmeciliği

• Laboratuvar Hayvanları

• Balıkçılık Teknolojisi

programları ilk kez tercih edilebilecek.

Ayrıca açıköğretim kapsamında "Yapay Zeka Destekli Kodlama" ile "Veri Görselleştirme ve Bilgi Tasarımı" programları da öğrenci kabul edecek.

Başarı Sıralaması Şartı Devam Ediyor Mu?

ÖSYM, bazı bölümlerde başarı sıralaması şartının bu yıl da uygulanacağını açıkladı.

En düşük başarı sıralamaları şöyle:

• Tıp: İlk 50 bin

• Diş Hekimliği: İlk 80 bin

• Eczacılık: İlk 100 bin

• Hukuk: İlk 100 bin

• Mimarlık: İlk 250 bin

• Mühendislik: İlk 300 bin

• Öğretmenlik: İlgili puan türünde ilk 300 bin

Bu sıralamaların altında kalan adaylar ilgili programları tercih edemeyecek.

Tercih Danışmanlığı Hizmeti Verilecek

Milli Eğitim Bakanlığı, tercih döneminde öğrencilere destek olmak amacıyla rehber öğretmenler ve psikolojik danışmanlar aracılığıyla ücretsiz tercih danışmanlığı hizmeti sunacak.

Tercih danışmanlığı hizmeti okullarda ve Rehberlik Araştırma Merkezlerinde (RAM) verilecek. Ayrıca birçok üniversite de adaylar için tercih danışma merkezleri oluşturacak.

Üniversite Kayıtları Ne Zaman Yapılacak?

2026 YKS yerleştirme sonuçlarının açıklanmasının ardından kayıt işlemleri şu tarihler arasında gerçekleştirilecek:

• Üniversite kayıtları: 24-28 Ağustos 2026

• Elektronik kayıt (e-Kayıt): 24-26 Ağustos 2026

Ek Yerleştirme Süreci Nasıl İşleyecek?

Genel yerleştirme sonuçlarının ardından kayıt yaptırılmayan veya boş kalan kontenjanlar üniversiteler tarafından ÖSYM'ye bildirilecek. Bu kontenjanlar için ÖSYM merkezi ek yerleştirme gerçekleştirecek. Ancak ilk yerleştirmede herhangi bir programa yerleşen adaylar ek yerleştirme başvurusunda bulunamayacak.

2026 YKS Tercih Takvimi

• YKS tercihleri ne zaman başlıyor? 29 Temmuz 2026

• YKS tercihleri ne zaman bitiyor? 10 Ağustos 2026

• Tercihler saat kaçta başlayacak? 29 Temmuz saat 10.00

• En fazla kaç tercih yapılabilecek? 24 tercih

• Tercihler nereden yapılacak? ÖSYM AİS ve ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması

• Üniversite kayıt tarihleri: 24-28 Ağustos 2026

• e-Kayıt tarihleri: 24-26 Ağustos 2026

Yabancı plakalı araçların geçiş ücretlerinde yeni dönem

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, "Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik"in Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini bildirdi.

Yeni yönetmelikle yabancı plakalı araçların ücretli otoyollar ve erişme kontrollü kara yollarındaki geçiş ücretleri, idari para cezaları, ödeme, takip, veri paylaşımı ve tahsilat süreçleri yeniden düzenlendi.

Uraloğlu, düzenlemeyle farklı ücretli kara yollarındaki uygulamaların tek bir çerçevede toplandığını belirterek, tahsilat süreçlerinin daha etkin hale getirileceğini söyledi.

Yabancı plakalı araçlara HGS zorunluluğu

Yabancı plakalı araçların ücretli kara yollarını kullanırken Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) veya benzeri elektronik geçiş sistemlerinden birine abone olmaları esas olacak.

Araç sahipleri ve sürücüler, elektronik etiketlerin çalışır durumda tutulmasından, ön cama uygun şekilde yerleştirilmesinden ve plakaların okunabilir olmasından sorumlu olacak. HGS hesaplarında geçiş ücretlerini karşılayacak yeterli bakiyenin bulunması da araç sahiplerinin sorumluluğunda olacak.

15 gün içinde ödeme yapana idari para cezası yok

Yönetmelik kapsamında ücretli otoyollarda geçiş ücretini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara, geçiş ücretinin yanı sıra dört katı tutarında idari para cezası uygulanacak.

Ancak ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde geçiş ücretini ödeyenlerden idari para cezası alınmayacak.

15 günlük sürenin ardından başlayan 30 günlük dönemde ödeme yapılması halinde ise geçiş ücretiyle birlikte geçiş ücreti tutarında idari para cezası uygulanacak.

İhlalli geçiş tarihinden itibaren 45 gün geçtikten sonra ise geçiş ücretiyle birlikte dört katı tutarında idari para cezası tahsil edilecek.

Borcunu ödemeyen yabancı plakalı araç Türkiye'den çıkamayacak

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri sınır kapılarındaki tahsilat sürecine ilişkin oldu.

Uraloğlu, Türkiye içerisinde tahsil edilemeyen geçiş ücretleri ve idari para cezalarının, yabancı plakalı aracın ülkeden çıkış yapmak üzere sınır kapısına gelmesi halinde elektronik ortamda sorgulanacağını açıkladı.

Karayolları Genel Müdürlüğü sistemlerinde kayıtlı borçlar, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı sistemleri üzerinden görüntülenecek. Borçlar tahsil edilmeden gümrük idaresi tarafından aracın yurt dışına çıkışına izin verilmeyecek.

Sınır kapılarında kart veya nakit ödeme yapılabilecek

Yabancı plakalı araçlara ilişkin geçiş ücretleri ve idari para cezaları sınır kapılarında banka kartı veya kredi kartıyla ödenebilecek. Muhasebe birimlerinin veznelerinde ise nakit ödeme yapılabilecek.

2017 tarihli yönetmelik yürürlükten kaldırıldı

Yeni düzenlemeyle birlikte 17 Şubat 2017 tarihli "Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezalarının Tahsiline İlişkin Yönetmelik" yürürlükten kaldırıldı.

Uraloğlu, "Yeni yönetmelikle yabancı plakalı araçların ücretli karayollarındaki geçiş ücretleri, idari para cezaları, veri paylaşımı ve tahsil süreçlerine ilişkin hükümleri günümüz ihtiyaçları doğrultusunda yeniden düzenledik. Uygulamanın daha etkin, hızlı ve koordineli yürütülmesini sağlayacak kapsamlı bir çerçeve oluşturduk" değerlendirmesinde bulundu.

Sağlık giderlerinde sorumluluk SGK’da

Yapılan yeni düzenlemeye göre, sosyal güvenlik şemsiyesi altında bulunan ve Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamındaki vatandaşların trafik kazası sonrasındaki tedavi giderleri Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) sorumluluğuna devredildi.

Sigorta şirketlerinin trafik kazalarındaki doğrudan sağlık gideri sorumluluğu sona ererken, kazazedelerin acil servis ve tedavi masrafları SGK tarafından Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) esasları doğrultusunda karşılanacak. Söz konusu tedavi gideri ödemeleri kaza tarihinden itibaren azami 6 aylık süreyi kapsayacak.

Bakıcı giderleri ve iş göremezlik ödeneği sigorta kapsamında

Yargı kararları ve SEDDK tebliği doğrultusunda, tedavi sürecinde ortaya çıkan diğer giderlerde ise sorumluluk sigorta şirketlerine verildi. Yaralanma sonrasında tedaviye başlanmasından sakatlık raporu alınana kadar geçen süreçteki bakım masrafları ile sakatlığın Sağlık Kurulu raporuyla onaylanması halindeki sürekli bakıcı giderlerinin tamamı trafik sigortasının sağlık teminatı kapsamında sigorta şirketlerince ödenecek. Kazada yaralanan çalışanlara ödenecek geçici iş göremezlik tazminatı ile kalıcı sakatlık durumunda verilecek sakatlık tazminatları da yine sigorta şirketlerinin yükümlülüğünde kalmaya devam edecek.

Beklenen yaşam süresi 78,5 yıla çıktı

TÜİK tarafından açıklanan hayat tablolarına göre, yeni doğan bir bireyin mevcut ölümlülük koşullarında yaşaması beklenen ortalama süreyi ifade eden doğuşta beklenen yaşam süresi, 2022-2024 dönemindeki 78,1 yıldan 2023-2025 döneminde 78,5 yıla yükseldi.

Veriler, Türkiye genelinde doğuşta beklenen yaşam süresinde önceki döneme göre artış yaşandığını gösterdi.

Kadınların beklenen yaşam süresi erkeklerden daha yüksek

2023-2025 dönemi sonuçlarına göre erkeklerde doğuşta beklenen yaşam süresi 75,9 yıl olarak hesaplandı. Bir önceki dönemde bu süre 75,5 yıl seviyesindeydi.

Kadınlarda ise doğuşta beklenen yaşam süresi 80,7 yıldan 81,1 yıla yükseldi. Böylece kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşaması beklendi.

Farklı yaş gruplarında beklenen yaşam süresi açıklandı

Beklenen yaşam süresi hesaplamalarına göre, 15 yaşındaki bir kişinin ortalama kalan yaşam süresi 64,7 yıl olarak belirlendi. Bu süre erkeklerde 62,1 yıl, kadınlarda ise 67,3 yıl oldu.

30 yaşındaki kişiler için ortalama kalan yaşam süresi 50,3 yıl olarak hesaplandı. Erkeklerde bu süre 47,8 yıl, kadınlarda ise 52,7 yıl olarak kaydedildi. Bu yaş grubunda kadınlar ile erkekler arasındaki beklenen yaşam süresi farkı 4,9 yıl oldu.

50 yaşındaki bireylerin ortalama kalan yaşam süresi Türkiye genelinde 31,3 yıl olarak hesaplandı. Erkeklerde bu süre 29 yıl, kadınlarda ise 33,4 yıl olarak belirlendi.

65 yaşındaki kişiler için ise ortalama kalan yaşam süresi 18,4 yıl oldu. Erkeklerin 16,7 yıl, kadınların ise 20 yıl daha yaşamasının beklendiği hesaplandı. Buna göre 65 yaşındaki kadınların erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşaması öngörüldü.

Eğitim düzeyi ile beklenen yaşam süresi arasındaki ilişki dikkat çekti

TÜİK hayat tabloları verileri, eğitim düzeyi ile beklenen yaşam süresi arasında da farklılık bulunduğunu ortaya koydu.

Sonuçlara göre eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen yaşam süresi de artış gösterdi. Her yaş grubunda düşük eğitim düzeyine sahip bireylerin beklenen yaşam süresi daha düşük olurken, eğitim düzeyindeki yükselişle birlikte yaşam süresi de arttı.

Cinsiyete göre yapılan değerlendirmede de benzer sonuçlar elde edildi. 30 yaşındaki erkeklerde ortaöğretim altı eğitim seviyesi ile yükseköğretim mezunları arasındaki beklenen yaşam süresi farkı 5,1 yıl olarak hesaplandı. Kadınlarda ise aynı fark 4,6 yıl oldu.

Sağlıklı yaşam süresi 58 yıl olarak hesaplandı

Verilerde sağlıklı yaşam süresine ilişkin hesaplamalara da yer verildi. Günlük yaşam faaliyetlerini sınırlandıracak bir sağlık sorunu olmadan geçirilmesi beklenen süre, doğuşta toplam 58 yıl olarak belirlendi.

Erkeklerde sağlıklı yaşam süresi 59,1 yıl, kadınlarda ise 56,9 yıl olarak hesaplandı. Böylece erkeklerin sağlıklı yaşam süresinin kadınlardan 2,2 yıl daha uzun olduğu verilerde yer aldı.

Siyah-beyazlıların gündemine gelen yeni ismin, Liverpool’un 28 yaşındaki İtalyan kanat oyuncusu Federico Chiesa olduğu öne sürüldü.

Vincenzo Italiano bizzat devreye girecek

Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre; Liverpool’da beklediği forma şansını bulamadığı için takımdan ayrılmaya sıcak bakan Chiesa için Beşiktaş Teknik Direktörü Vincenzo Italiano’nun bizzat devreye gireceği belirtildi. İtalyan teknik adamın, vatandaşını ikna etmek adına transfer sürecinde aktif rol oynaması bekleniyor.

Geçen sezonki performansı

Geride bıraktığımız sezonda İngiliz ekibi Liverpool ile toplam 36 resmi müsabakada görev alan İtalyan milli futbolcu, oyunda kaldığı 726 dakikada takımına 3 gol ve 3 asistlik katkı sağladı.

Washington Post'un haberine göre, daha önce New York Güney Bölgesi Savcısı olarak görev yapan Clayton'ın adaylığı, Senato'daki oylamada 47'ye karşı 51 oyla kabul edildi.

Jay Clayton yeni görevine başlayacak

Eski Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard'ın görevinden ayrılmasının ardından Trump tarafından aday gösterilen Clayton, vekaleten görev yapan Bill Pulte'den görevi devralacak.

Clayton'ın yeni göreviyle birlikte ABD istihbarat kurumları arasındaki koordinasyon sürecinde sorumluluk üstleneceği belirtildi.

Ulusal İstihbarat Direktörlüğü 18 kurumu koordine ediyor

ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü, ülkenin istihbarat yapılanması içinde önemli bir koordinasyon görevine sahip bulunuyor.

Aralarında Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) ve Federal Soruşturma Bürosunun (FBI) da yer aldığı toplam 18 ABD istihbarat kuruluşunun çalışmalarının eş güdümünden sorumlu olan kurum, ülkenin güvenlik politikalarında önemli bir rol üstleniyor.

Tulsi Gabbard görevinden ayrılmıştı

Eski Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard, görev sürecinde Venezuela ve İran'a yönelik olası askeri operasyonlara karşı çıktığı iddialarıyla gündeme gelmişti.

Gabbard, 22 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, eşinin sağlık sorunlarını gerekçe göstererek görevinden istifa ettiğini açıklamıştı. Bunun ardından Trump yönetimi, yeni direktör olarak Jay Clayton'ı aday göstermişti.

İSKİ'nin resmi açıklamasına göre planlı çalışma, içme suyu iletim hattının daha güvenli ve kesintisiz hizmet vermesini sağlamak amacıyla gerçekleştiriliyor. Çalışmalar süresince etkilenen mahallelerde su hizmeti geçici olarak durdurulacak, çalışmalar tamamlandıktan sonra ise su kademeli olarak yeniden şebekeye verilecek.

İSKİ Su Kesintisi Ne Zaman Bitecek?

İSKİ tarafından yayımlanan programa göre su kesintisi şu saatler arasında uygulanıyor:

• Başlangıç: 28 Temmuz 2026 Salı - 09.00

• Bitiş: 28 Temmuz 2026 Salı - 21.00

• Kesinti Süresi: Yaklaşık 12 saat

İSKİ, çalışmaların planlanan sürede tamamlanmasının ardından suyun kademeli olarak yeniden verileceğini bildirdi.

İstanbul Su Kesintisi Hangi İlçeleri Etkiliyor?

Planlı çalışma kapsamında üç ilçede çok sayıda mahallede su kesintisi uygulanıyor.

Kesintiden etkilenen ilçeler şunlar:

• Bayrampaşa

• Esenler

• Güngören

Bayrampaşa Su Kesintisi Yaşanacak Mahalleler

Bayrampaşa ilçesinde aşağıdaki mahallelerde su kesintisi uygulanıyor:

• Yenidoğan Mahallesi

• Orta Mahallesi

• Altıntepsi Mahallesi

• Vatan Mahallesi

• Terazidere Mahallesi

İSKİ, çalışmalar tamamlandıktan sonra bu mahallelere suyun yeniden verileceğini açıkladı.

Esenler Su Kesintisi Yaşanacak Mahalleler

Esenler ilçesinde planlı çalışma nedeniyle şu mahalleler kesintiden etkileniyor:

• Namık Kemal Mahallesi

• Davutpaşa Mahallesi

• Yavuz Selim Mahallesi

• Çifte Havuzlar Mahallesi

• Mimar Sinan Mahallesi

• Nene Hatun Mahallesi

• Fevzi Çakmak Mahallesi

• Menderes Mahallesi

Çalışmaların tamamlanmasının ardından suyun bölgelere aşamalı olarak ulaştırılması planlanıyor.

Güngören Su Kesintisi Yaşanacak Mahalleler

Güngören ilçesinde ise şu mahallelerde planlı su kesintisi uygulanıyor:

• Gençosman Mahallesi

• Sanayi Mahallesi

İSKİ ekipleri, isale hattındaki çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte suyun yeniden verileceğini belirtti.

Su Kesintisinin Nedeni Ne?

İSKİ'nin açıklamasına göre kesintinin nedeni, Esenler Yavuz Selim Mahallesi'nde bulunan Münzevi–Bayrampaşa–Esenler isale hattında gerçekleştirilen:

• İyileştirme çalışmaları,

• Esnek boru bağlantı montajı,

• İçme suyu iletim hattı altyapı güçlendirme çalışmalarıdır.

Bu çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte hattın daha güvenli ve verimli şekilde hizmet vermesi hedefleniyor.

İSKİ Su Kesintisi Sorgulama Nasıl Yapılır?

Vatandaşlar yaşadıkları bölgede su kesintisi olup olmadığını İSKİ'nin resmi arıza ve bakım sorgulama sistemi üzerinden takip edebiliyor.

Sorgulama ekranında şu bilgiler yer alıyor:

• İlçe

• Mahalle

• Kesinti nedeni

• Başlangıç saati

• Tahmini bitiş saati

• Güncel çalışma durumu

İSKİ, çalışmaların teknik sürecine bağlı olarak kesinti saatlerinde değişiklik yaşanabileceğini belirterek vatandaşların resmi duyuruları takip etmelerini öneriyor.

İSKİ Su Kesintisi Yaşanan İlçeler ve Mahalleler

29 Temmuz itibarıyla planlı çalışma kapsamında su kesintisi uygulanan bölgeler şöyle:

Bayrampaşa

• Yenidoğan

• Orta

• Altıntepsi

• Vatan

• Terazidere

Esenler

• Namık Kemal

• Davutpaşa

• Yavuz Selim

• Çifte Havuzlar

• Mimar Sinan

• Nene Hatun

• Fevzi Çakmak

• Menderes

Güngören

• Gençosman

• Sanayi

İSKİ'den Vatandaşlara Uyarı

İSKİ, planlı bakım ve bağlantı çalışmalarının İstanbul'un içme suyu altyapısını güçlendirmek amacıyla gerçekleştirildiğini belirtti. Kurum, çalışmalar tamamlandıktan sonra suyun şebekeye kademeli olarak verileceğini, bu nedenle bazı bölgelerde normal su basıncına ulaşılmasının kısa süre alabileceğini ifade etti.

Yetkililer ayrıca, planlanan çalışma süresince vatandaşların su ihtiyaçlarını önceden karşılamalarını ve güncel İSKİ İstanbul su kesintisi duyurularını resmi kanallar üzerinden takip etmelerini tavsiye etti. Teknik çalışmaların planlanandan erken tamamlanması halinde suyun daha önce verilebileceği, zorunlu durumlarda ise sürenin uzayabileceği bildirildi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 açılışta yükseldi

Önceki işlem gününde satış ağırlıklı bir görünüm sergileyen BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,63 düşüşle 13.687,86 puandan kapattı.

Yeni işlem gününün açılışında ise endeks, önceki kapanışın 4,45 puan üzerinde başladı. Yüzde 0,03'lük artış kaydeden BIST 100, açılışta 13.692,31 puana yükseldi.

Bankacılık ve holding endeksi değer kazandı

Açılış verilerine göre bankacılık endeksi yüzde 0,11 yükselirken, holding endeksi ise yüzde 0,13 değer kazandı.

Sektör endeksleri incelendiğinde, en yüksek yükseliş yüzde 0,79 ile kimya petrol plastik sektöründe gerçekleşti. En fazla değer kaybı yaşayan sektör ise yüzde 1,98 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Fed faiz kararı küresel piyasaların odağında

Küresel piyasalarda çip üreten şirketlerin hisselerinde görülen satış baskısının derinleşmesi ve jeopolitik gerilimlerin yeniden yükselmesiyle birlikte risk iştahında azalma yaşandı.

Bu gelişmelerin etkisiyle yatırımcılar, bugün açıklanacak Fed faiz kararına odaklandı. Piyasalarda kararın ardından oluşabilecek fiyatlamalar yakından takip ediliyor.

BIST 100 endeksinde teknik seviyeler takip ediliyor

Analistler, yurt içinde bugün veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Fed faiz kararının öne çıktığını belirtti.

Teknik değerlendirmelerde BIST 100 endeksi için 13.900 ve 14.000 puan seviyeleri direnç olarak öne çıkarken, 13.600 ve 13.500 puan seviyeleri destek noktaları olarak gösterildi.

Elektrik kesintilerinin tamamının planlı bakım ve altyapı çalışmaları kapsamında gerçekleştirileceği belirtilirken, GDZ Elektrik ekiplerinin çalışmaların planlanan sürede tamamlanması için sahada görev yaptığı bildirildi. Vatandaşlar ise "İzmir'de elektrikler ne zaman gelecek?", "Hangi ilçelerde elektrik kesintisi var?" ve "Elektrik kesintisi saat kaçta bitecek?" sorularına yanıt arıyor.

GDZ Elektrik İzmir Elektrik Kesintisi Hangi İlçelerde Yaşanacak?

29 Temmuz tarihli resmi programa göre elektrik kesintisi uygulanacak ilçeler şunlar:

• Bergama

• Bornova

• Çeşme

• Karaburun

• Karşıyaka

• Kınık

• Ödemiş

• Tire

• Torbalı

• Urla

• Beydağ

• Buca

• Menderes

• Çiğli

• Karabağlar

Kesintiler planlı bakım, onarım ve şebeke iyileştirme çalışmaları nedeniyle uygulanacak.

Bergama Elektrik Kesintisi

Bergama ilçesinde Ahmetbeyler Mahallesi'nde planlanan çalışmalar nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

• Ahmetbeyler Mahallesi

• 10.00 - 17.00

• Yaklaşık 7 saat

Bornova Elektrik Kesintisi

Bornova'da Çamiçi Mahallesi bakım çalışmaları kapsamında elektrik kesintisinden etkilenecek.

• Çamiçi Mahallesi

• 09.00 - 17.00

Çeşme Elektrik Kesintisi

Çeşme ilçesinde iki mahallede farklı saatlerde kesinti uygulanacak.

• Çakabey Mahallesi: 08.30 - 16.30

• Alaçatı Mahallesi: 09.00 - 17.00

Karaburun Elektrik Kesintisi

Karaburun'da planlı şebeke çalışmaları nedeniyle Saip Mahallesi'nde elektrik kesintisi uygulanacak.

• Saip Mahallesi

• 09.00 - 15.00

Karşıyaka Elektrik Kesintisi

Karşıyaka'da dört mahallede farklı saatlerde planlı elektrik kesintisi yapılacak.

• Mustafa Kemal Mahallesi: 09.00 - 12.00

• Bostanlı Mahallesi: 09.00 - 17.00

• Yalı Mahallesi: 09.00 - 17.00

• Atakent Mahallesi: 16.00 - 16.15

Kınık Elektrik Kesintisi

Kınık ilçesinde iki ayrı zaman diliminde elektrik kesintisi uygulanacak.

• Aşağı Mahallesi: 01.00 - 09.00

• Yayakent Mahallesi: 10.00 - 17.00

Ödemiş Elektrik Kesintisi

Ödemiş'te dört mahallede planlı bakım çalışmaları gerçekleştirilecek.

• Bayırlı Mahallesi: 09.00 - 15.30

• Günlüce Mahallesi: 09.00 - 16.30

• Çamlıca Mahallesi: 10.00 - 17.00

• Ovacık Mahallesi: 09.00 - 17.00

Tire ve Torbalı Elektrik Kesintisi

Tire

• Adnan Menderes Mahallesi

• 09.30 - 15.30

Torbalı

• Demirci Mahallesi

• 10.00 - 14.00

Urla, Beydağ ve Buca Elektrik Kesintisi

Urla

• Altıntaş Mahallesi

• 10.30 - 17.00

Beydağ

• Atatürk Mahallesi

• 09.00 - 15.00

• 11.00 - 17.00

Buca

• Kozağaç Mahallesi: 09.00 - 11.00

• Adatepe Mahallesi: 14.00 - 16.00

Menderes ve Çiğli Elektrik Kesintisi

Menderes

• Oğlananası Atatürk Mahallesi

• 10.00 - 14.00

Çiğli

• Ahmet Taner Kışlalı Mahallesi

• 09.00 - 12.00

Karabağlar Elektrik Kesintisi

Karabağlar ilçesinde üç farklı bölgede planlı elektrik kesintisi uygulanacak.

• Kavacık ve Tırazlı Mahalleleri: 09.00 - 17.00

• Doğanay Mahallesi: 09.00 - 13.00

• Arap Hasan Mahallesi: 13.30 - 17.00

Elektrik Kesintilerinin Nedeni Ne?

GDZ Elektrik tarafından yapılan açıklamaya göre kesintiler;

• Şebeke bakım çalışmaları,

• Altyapı yenileme faaliyetleri,

• Elektrik dağıtım sisteminin güçlendirilmesi,

• Planlı onarım çalışmaları

kapsamında gerçekleştiriliyor.

Şirket, çalışmaların tamamlanmasının ardından enerji arzının kademeli olarak yeniden sağlanacağını belirtti.

GDZ Elektrik Kesinti Sorgulama Nasıl Yapılır?

Vatandaşlar, yaşadıkları bölgede planlı elektrik kesintisi olup olmadığını GDZ Elektrik'in resmi arıza ve planlı kesinti sorgulama sistemi üzerinden takip edebiliyor.

Sorgulama ekranında şu bilgiler yer alıyor:

• İlçe

• Mahalle

• Kesinti nedeni

• Başlangıç saati

• Tahmini bitiş saati

• Çalışmanın durumu

Yetkililer, bakım çalışmalarının teknik gerekliliklere bağlı olarak planlanan saatten önce tamamlanabileceğini ya da zorunlu durumlarda sürenin uzayabileceğini belirtiyor.

29 Temmuz İzmir Elektrik Kesintisi Yaşanacak İlçeler

GDZ Elektrik'in yayımladığı güncel programa göre elektrik kesintisi uygulanacak ilçeler şunlardır:

• Bergama

• Bornova

• Çeşme

• Karaburun

• Karşıyaka

• Kınık

• Ödemiş

• Tire

• Torbalı

• Urla

• Beydağ

• Buca

• Menderes

• Çiğli

• Karabağlar

GDZ Elektrik'ten Vatandaşlara Uyarı

GDZ Elektrik, planlı bakım ve şebeke yenileme çalışmalarının elektrik dağıtım altyapısının güvenli ve kesintisiz hizmet vermesi amacıyla gerçekleştirildiğini açıkladı. Yetkililer, elektrik kesintisi yaşanacak bölgelerde yaşayan vatandaşların elektronik cihazlarını tedbir amacıyla korumaları ve planlanan kesinti saatlerini dikkate almaları gerektiğini belirtti.

Şirket ayrıca, çalışmaların tamamlanmasının ardından enerji akışının kademeli olarak sağlanacağını, bazı bölgelerde elektriğin normale dönmesinin kısa süre alabileceğini ifade etti. Vatandaşların güncel GDZ Elektrik İzmir elektrik kesintisi duyurularını resmi kanallar üzerinden takip etmeleri tavsiye edildi. Böylece çalışma saatlerinde yaşanabilecek olası değişiklikler ve güncellemeler anlık olarak öğrenilebilecek.

İzmir'de yaşayan vatandaşlar, "İzmir'de sular ne zaman gelecek?", "İZSU su kesintisi saat kaçta bitecek?" ve "Hangi mahallelerde su kesintisi var?" sorularına yanıt ararken, İZSU tarafından yayımlanan resmi kesinti programında etkilenen mahalleler, kesinti nedenleri ve tahmini su verme saatleri ayrıntılı şekilde paylaşıldı.

İZSU Su Kesintisi Hangi İlçelerde Yaşanıyor?

İZSU'nun 29 Temmuz tarihli güncel açıklamasına göre su kesintisi uygulanan ilçeler şunlar:

• Konak

• Urla

• Menemen

• Ödemiş

• Karşıyaka

Kesintilerin büyük bölümü planlı bakım ve onarım çalışmaları ile ana boru arızalarından kaynaklanırken, çalışmalar tamamlandıkça suyun şebekeye yeniden verilmesi bekleniyor.

Konak Su Kesintisi Ne Zaman Bitecek?

İZSU'nun açıklamasına göre Konak ilçesinde Alsancak ve Kültür Mahallelerinde planlı çalışma nedeniyle su kesintisi uygulanıyor.

Kesinti programı şu şekilde:

• Başlangıç saati: 08.00

• Bitiş saati: 16.00

• Kesinti süresi: Yaklaşık 8 saat

İZSU ekipleri, çalışmaların planlanan sürede tamamlanmasının ardından bölgeye suyun yeniden verileceğini bildirdi.

Urla Su Kesintisi Saat Kaçta Bitecek?

Urla ilçesinde iki farklı bölgede planlı su kesintisi uygulanıyor.

İçmeler ve Torasan Mahalleleri

• 11.00 - 19.00

• Yaklaşık 8 saat su kesintisi

Gülbahçe Mahallesi

• 09.20 - 12.30

• Yaklaşık 3 saat su kesintisi

Çalışmaların tamamlanmasının ardından suyun kademeli olarak abonelere ulaştırılması planlanıyor.

Menemen Su Kesintisi Programı

Menemen ilçesinde bakım çalışmaları nedeniyle iki mahallede planlı su kesintisi uygulanıyor.

Etkilenen mahalleler:

• Mustafa Kemal Atatürk Mahallesi

• 75. Yıl Cumhuriyet Mahallesi

Kesinti saatleri:

• 09.00 - 12.00

• Yaklaşık 3 saat

İZSU, bakım çalışmalarının tamamlanmasının ardından suyun yeniden verileceğini açıkladı.

Ödemiş'te Hangi Mahallelerde Su Kesintisi Var?

Ödemiş ilçesinde farklı saatlerde iki ayrı su kesintisi bulunuyor.

Emirli Mahallesi

• 08.49 - 10.50

• Yaklaşık 2 saat

Seyrekli Mahallesi

• 09.16 - 12.16

• Yaklaşık 3 saat

İZSU ekipleri, çalışmaların tamamlanmasının ardından şebekenin yeniden devreye alınacağını belirtti.

Karşıyaka Su Kesintisi Ne Kadar Sürecek?

Karşıyaka ilçesinde Donanmacı Mahallesinde meydana gelen çalışma nedeniyle kısa süreli su kesintisi uygulanıyor.

Kesinti saatleri:

• 09.26 - 10.26

• Yaklaşık 1 saat

Çalışmanın tamamlanmasının ardından bölgeye yeniden su verilmesi bekleniyor.

Su Kesintilerinin Nedeni Ne?

İZSU'nun yayımladığı bilgilere göre 29 Temmuz'daki su kesintileri farklı nedenlerden kaynaklanıyor.

Kesintilerin başlıca nedenleri şöyle sıralanıyor:

• Ana boru arızaları,

• Şebeke bakım ve onarım çalışmaları,

• Altyapı iyileştirme çalışmaları,

• Su dağıtım sisteminde gerçekleştirilen teknik müdahaleler.

İZSU, çalışmaların tamamlanmasının ardından abonelere suyun kademeli olarak ulaştırılacağını bildirdi.

İZSU Su Kesintisi Sorgulama Nasıl Yapılır?

Vatandaşlar yaşadıkları mahallede su kesintisi olup olmadığını İZSU'nun resmi arıza ve kesinti sorgulama sistemi üzerinden takip edebiliyor.

Sorgulama ekranında şu bilgiler yer alıyor:

• İlçe

• Mahalle

• Kesintinin nedeni

• Başlangıç saati

• Tahmini bitiş saati

• Etkilenen bölgeler

İZSU, çalışma sürecine bağlı olarak kesinti saatlerinde değişiklik yaşanabileceğini, bu nedenle vatandaşların güncel duyuruları resmi kanallar üzerinden takip etmelerini öneriyor.

29 Temmuz İzmir Su Kesintisi Yaşanan İlçeler

İZSU'nun güncel açıklamasına göre su kesintisi uygulanan ilçeler ve mahalleler şöyle:

• Konak: Alsancak, Kültür

• Urla: İçmeler, Torasan, Gülbahçe

• Menemen: Mustafa Kemal Atatürk, 75. Yıl Cumhuriyet

• Ödemiş: Emirli, Seyrekli

• Karşıyaka: Donanmacı

Mahalle bazındaki çalışmaların tamamlanmasının ardından suyun şebekeye yeniden verilmesi planlanıyor.

İZSU'dan Vatandaşlara Uyarı

İZSU, planlı bakım ve onarım çalışmaları ile arıza giderme işlemlerinin ekipler tarafından sürdürüldüğünü belirtti. Kurum, çalışmalar tamamlandıktan sonra suyun şebekeye kademeli olarak verileceğini, bu nedenle bazı bölgelerde normal basınca ulaşılmasının kısa bir süre alabileceğini ifade etti.

İzmir'de yaşayan vatandaşların İZSU İzmir su kesintisi duyurularını resmi kaynaklardan takip etmeleri önem taşıyor. Çalışmaların planlanan süreden önce tamamlanması halinde su daha erken verilebileceği gibi, teknik zorunluluk oluşması durumunda onarım süresi uzayabiliyor. Bu nedenle İZSU'nun yayımladığı güncel kesinti programı ve resmi açıklamaların düzenli olarak kontrol edilmesi öneriliyor.

Yangının sıcak noktalarını tespit ediyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı envanterine dahil edilen yeni nesil dron, olay yerinden anlık görüntü aktararak ekiplerin sahada daha hızlı ve doğru karar almasına olanak sağlıyor.

Dronun termal kamerası sayesinde yoğun duman bulunan bölgelerde dahi yangının en sıcak noktaları tespit edilebiliyor. Böylece alevlerin ilerleme yönü belirlenirken yerleşim alanlarına yönelik olası riskler de önceden değerlendirilebiliyor.

Elde edilen görüntü ve koordinatlar eş zamanlı olarak komuta merkezine aktarılırken, yangının kontrol altına alınmasının ardından yeniden alevlenme riski bulunan bölgeler de belirlenebiliyor. Bu sayede soğutma çalışmalarının daha etkin yürütülmesi hedefleniyor.

8-10 kilometre uzaklıktaki bölgelerde görev yapabiliyor

Yüksek çözünürlüklü kamera ve güçlü yakınlaştırma özelliğine sahip dron, ekiplerin tehlikeli bölgelere yaklaşmadan güvenli mesafeden inceleme yapmasına imkan sağlıyor.

Lazer ölçüm sistemiyle kritik noktaların konumu da anlık olarak sahadaki ekiplere iletilebiliyor. 4G destekli modemleri sayesinde yalnızca kumanda sinyaline bağlı kalmayan dron, baz istasyonları üzerinden de bağlantı kurabiliyor.

Yaklaşık 8 ila 10 kilometre uzaklıktaki bölgelerde görev yapabilen dron, 1.600 metre irtifaya kadar çıkabiliyor. Akıllı batarya sistemiyle yaklaşık bir saat kesintisiz görev yapabilen sistem, yangın ve acil müdahale operasyonlarında kullanılacak.

"Teknolojiyi sahaya taşıyoruz"

İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı İtfaiye Yangın ve Acil Müdahale Şube Müdürü Haldun Engin, İzmir İtfaiyesi'nin teknolojik gelişmeleri yakından takip ederek operasyonel kapasitesini artırdığını belirtti.

Geçtiğimiz yıl kentte yaşanan orman ve kırsal alan yangınlarında edinilen deneyimin teknolojinin sahadaki önemini ortaya koyduğunu belirten Engin, yeni nesil dron sayesinde yangınlara daha hızlı, etkin ve güvenli müdahale edilebildiğini söyledi.

Engin, dronun rüzgarın yönü ve şiddetini anlık olarak analiz ederek ekiplerin doğru noktalara yönlendirilmesine katkı sağladığını ifade etti.

Yerleşim alanları için risk analizi yapıyor

Engin, orman yangınlarında yerleşim alanlarının risk altında olması durumunda drondan alınan görüntülerle yangının ilerleme yönünün ve yerleşim bölgelerine ulaşma süresinin öngörülebildiğini belirtti.

Bu veriler doğrultusunda ekiplerin sevk edilebildiğini aktaran Engin, tahliye ve kurtarma çalışmalarının da hızlandırılabildiğini kaydetti.

Kayıp kişilerin bulunmasına da yardımcı olacak

Dronun termal görüntüleme özelliğinin özellikle yoğun duman bulunan alanlarda önemli avantaj sağladığını belirten Engin, yangının merkezinin hızlı şekilde tespit edilebildiğini söyledi.

Aynı teknolojinin kırsal ve ormanlık alanlarda kaybolan kişilerin vücut ısılarını algılayarak yerlerinin belirlenmesinde de kullanılabileceğini ifade eden Engin, dron üzerindeki mikrofon sistemiyle vatandaşlarla iletişim kurulabildiğini ve müdahale planının buna göre şekillendirilebildiğini aktardı.

Yangın sonrasında yanan alanın büyüklüğünün kısa sürede ölçülebilmesi ve hasar tespit çalışmalarının hızlandırılması da dronun kullanım alanları arasında bulunuyor.

İtfaiye ekiplerinin güvenliğini artıracak

Yeni nesil dronun iş güvenliği ve saha koordinasyonuna da katkı sağlaması bekleniyor.

Özellikle çatı yangınları ve gece müdahaleleri sırasında görüşün kısıtlı olduğu bölgelerde riskli noktaların önceden tespit edilmesi, itfaiye ekiplerinin zamanında uyarılması ve müdahalenin daha güvenli şekilde gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

Dolar kuru güne 47,3990 liradan başladı

İstanbul serbest piyasada doların alış fiyatı 47,3970 lira olarak kaydedildi. Doların satış fiyatı ise 47,3990 lira seviyesinde işlem görmeye başladı.

Yeni işlem gününün ilk verileriyle birlikte dolar kuru, serbest piyasada açıklanan alış ve satış fiyatlarıyla takip edildi.

Euro fiyatı serbest piyasada belli oldu

Euro cephesinde de yeni günün ilk rakamları açıklandı. Serbest piyasada euro 54,0720 liradan alınırken, satış fiyatı 54,0740 lira olarak belirlendi.

Açıklanan veriler doğrultusunda euro fiyatı, İstanbul serbest piyasada günün ilk işlemlerine bu seviyelerden başladı.

Döviz kuru önceki güne göre güncellendi

Önceki işlem gününde doların satış fiyatı 47,3770 lira olarak kaydedilmişti. Aynı gün euro ise 53,9130 lira satış fiyatıyla işlem görmüştü.

Yeni işlem gününde açıklanan döviz kuru verileriyle birlikte dolar ve euro için güncel alış ve satış seviyeleri piyasalarda takip edilmeye başlandı.

Başkentte yaşayan vatandaşlar "Ankara'da elektrikler ne zaman gelecek?", "Elektrik kesintisi saat kaçta bitecek?" ve "Hangi ilçelerde elektrik kesilecek?" sorularına yanıt ararken, BAŞKENTEDAŞ tarafından yayımlanan resmi kesinti programında kesinti saatleri, etkilenen bölgeler ve çalışma nedenleri ayrıntılı şekilde açıklandı.

Ankara Elektrik Kesintisi Hangi İlçelerde Yaşanacak?

BAŞKENTEDAŞ'ın yayımladığı güncel programa göre 29 ve 30 Temmuz tarihlerinde planlı elektrik kesintisi uygulanacak başlıca ilçeler şunlar:

• Akyurt

• Ayaş

• Beypazarı

• Çankaya

• Elmadağ

• Etimesgut

• Keçiören

• Sincan

Bunun yanı sıra çalışmaların ilerleyen günlerde bazı bölgelerde 31 Temmuz'a kadar devam edeceği de duyuruldu.

Akyurt Elektrik Kesintisi Saat Kaçta Bitecek?

Akyurt ilçesinde 29 Temmuz günü farklı saatlerde şebeke iyileştirme çalışmaları gerçekleştirilecek.

Program kapsamında;

• 11.30-13.30 saatleri arasında Ahmetadil, Gölyayla, Melikşah ve Meşeli bölgelerinde,

• 15.00-17.00 saatleri arasında Gölyayla, Ahmetadil ve Meşeli bölgelerinde elektrik kesintisi uygulanacak.

30 Temmuz'da ise ilçenin birçok mahalle ve caddesinde 09.00-11.00 saatleri arasında planlı bakım çalışması nedeniyle enerji verilemeyecek.

Ayaş'ta Elektrik Kesintisi Programı

Ayaş ilçesinde 29 Temmuz'da farklı bölgelerde gün boyu sürecek planlı çalışmalar yapılacak.

BAŞKENTEDAŞ'ın açıklamasına göre;

• 09.30-17.00 saatleri arasında Esenler Mezra, Tatlar Köyü, Kesiktaş ve Polatlar,

• 09.30-12.30 saatleri arasında bazı cadde ve sokaklar,

• 14.30-17.00 saatleri arasında Kiraz Dibi ve Hükümet bölgeleri

elektrik kesintisinden etkilenecek.

30 Temmuz tarihinde de ilçede farklı mahallelerde sabah ve öğleden sonra planlı kesintiler uygulanacak.

Beypazarı'nda Elektrik Kesintisi Nerelerde Olacak?

Beypazarı ilçesinde 29 Temmuz günü 09.00-17.00 saatleri arasında Kozalan ve Kuyumcutekke bölgelerinde şebeke iyileştirme çalışmaları yapılacak.

30 Temmuz tarihinde ise Şeyh Şamil, Kuyumcutekke, Acısu ile Sarıyar ve çevresindeki birçok mahallede gün boyu elektrik kesintisi uygulanacağı bildirildi.

Çankaya Elektrik Kesintisi Saatleri

Çankaya ilçesi, kesintilerin en yoğun uygulanacağı bölgeler arasında yer alıyor.

29 Temmuz günü ilçede;

• 09.00-17.00

• 09.15-11.30

• 12.30-14.30

• 12.30-15.00

• 15.30-17.30

saatleri arasında farklı mahalle, cadde ve sokaklarda planlı bakım çalışmaları gerçekleştirilecek.

30 Temmuz'da ise Yakupabdal, Doğukent, Kıbrısköy, Mevlana, Karacaören ve çevresindeki çok sayıda bölgede farklı saat aralıklarında elektrik kesintisi uygulanacak.

BAŞKENTEDAŞ, çalışmaların şebeke güvenliğini artırmak ve enerji arzını daha güvenli hale getirmek amacıyla gerçekleştirildiğini belirtti.

Elmadağ ve Etimesgut'ta Elektrik Kesintisi

Elmadağ ilçesinde 29 Temmuz günü 10.00-12.00 saatleri arasında Bağevleri, Karacahasan ve Kuşçuali çevresinde planlı bakım çalışması yapılacak.

Etimesgut ilçesinde ise 30 Temmuz tarihinde 10.00-16.00 saatleri arasında çok sayıda cadde ve mahallede elektrik kesintisi uygulanacağı açıklandı.

31 Temmuz'da da ilçenin bazı bölgelerinde bakım ve şebeke iyileştirme çalışmaları devam edecek.

Keçiören Elektrik Kesintisi Kaç Saat Sürecek?

Keçiören ilçesinde 29 Temmuz günü iki ayrı planlı çalışma bulunuyor.

Program kapsamında;

• 12.00-14.00 saatleri arasında Kuzey Ankara, 1071 Malazgirt ve Melikşah,

• 15.00-17.00 saatleri arasında Kuzey Ankara ve Selçuklu bölgelerinde

elektrik kesintisi uygulanacak.

30 ve 31 Temmuz tarihlerinde de ilçenin bazı mahallelerinde farklı saat aralıklarında planlı bakım çalışmaları sürecek.

Sincan Elektrik Kesintisi Programı

Sincan ilçesinde 29 Temmuz günü çok sayıda bölgede şebeke iyileştirme çalışmaları gerçekleştirilecek.

Kesintiler;

• 09.00-17.00

• 09.30-13.30

• 09.30-17.00

• 10.00-17.30

saatleri arasında farklı mahallelerde uygulanacak.

30 Temmuz tarihinde de Temelli, Mareşal Fevzi Çakmak, Kazım Karabekir ve çevresindeki birçok bölgede planlı elektrik kesintileri devam edecek.

Elektrik Kesintilerinin Nedeni Ne?

BAŞKENTEDAŞ'ın açıklamasına göre 29 ve 30 Temmuz tarihlerindeki elektrik kesintilerinin tamamına yakını şebeke iyileştirme çalışmaları kapsamında gerçekleştiriliyor.

Bu çalışmalarla;

• Elektrik dağıtım altyapısının güçlendirilmesi,

• Arıza risklerinin azaltılması,

• Şebeke güvenliğinin artırılması,

• Enerji arzının daha kesintisiz hale getirilmesi

amaçlanıyor.

Planlanan çalışmaların tamamlanmasının ardından enerji, ilgili bölgelere kademeli olarak yeniden verilecek.

Ankara Elektrik Kesintisi Sorgulama Nasıl Yapılır?

Vatandaşlar yaşadıkları bölgedeki planlı elektrik kesintilerini BAŞKENTEDAŞ'ın resmi kesinti sorgulama sistemi üzerinden takip edebiliyor.

Sorgulama ekranında;

• İlçe bilgisi,

• Mahalle,

• Cadde ve sokak,

• Kesinti nedeni,

• Başlangıç saati,

• Tahmini bitiş saati

gibi bilgiler güncel olarak yayımlanıyor.

Şirket, çalışma programında teknik zorunluluklar nedeniyle değişiklik yaşanabileceğini belirterek vatandaşların resmi duyuruları takip etmelerini tavsiye ediyor.

29-30 Temmuz Ankara Elektrik Kesintisi Yaşanacak İlçeler

BAŞKENTEDAŞ'ın yayımladığı programa göre planlı elektrik kesintilerinin uygulanacağı başlıca ilçeler şöyle:

• Akyurt

• Ayaş

• Beypazarı

• Çankaya

• Elmadağ

• Etimesgut

• Keçiören

• Sincan

İlçelerdeki mahalle, cadde ve sokaklara ilişkin ayrıntılı saat bilgileri BAŞKENTEDAŞ'ın resmi duyurularında yer alıyor.

BAŞKENTEDAŞ'tan Vatandaşlara Uyarı

BAŞKENTEDAŞ, planlı bakım ve şebeke iyileştirme çalışmalarının belirlenen program doğrultusunda sürdürüldüğünü, çalışmaların tamamlanmasının ardından elektrik enerjisinin bölgelere kademeli olarak verileceğini bildirdi.

Şirket, çalışmaların teknik seyrine bağlı olarak bazı bölgelerde enerji verme saatlerinde değişiklik yaşanabileceğini belirtti. Bu nedenle vatandaşların Ankara elektrik kesintisi programını ve güncel duyuruları BAŞKENTEDAŞ'ın resmi kanalları üzerinden takip etmeleri önem taşıyor. Planlı kesintilerin tamamlanmasıyla birlikte elektrik arzının daha güvenli ve sürdürülebilir şekilde sağlanması hedefleniyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!