Yunan basınında yer alan bilgilere göre, bölgedeki yangının kontrol altına alınması için ekipler çalışmalarını sürdürüyor. Müdahalelerde 4 yangın söndürme uçağı ve 1 helikopter görev alıyor.

Ekiplerin öncelikli hedefinin alevlerin yerleşim alanlarına ulaşmasını engellemek ve yangını kısa sürede kontrol altına almak olduğu kaydedildi.

Megali Hora bölgesindeki yangın için ekipler sevk edildi

Ülkenin batısındaki Agrinio iline bağlı Megali Hora bölgesinde de orman yangını çıktı. Yangına karadan itfaiye ekipleriyle müdahale edilirken, söndürme çalışmalarına destek amacıyla 2 yangın söndürme uçağı bölgeye gönderildi.

Yetkililer, her iki bölgede de yangının yayılmasını önlemek amacıyla ekiplerin yoğun çalışma yürüttüğünü açıkladı.

Yunanistan’da yüksek yangın riski alarmı sürüyor

Yunanistan İklim Krizi ve Sivil Koruma Bakanlığı, bazı bölgelerde devam eden yüksek yangın riskine karşı önlemleri artırdı.

Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmede Attika, Viotia ve Eğriboz illerinde çok yüksek orman yangını riski nedeniyle alarm durumunun sürdüğü bildirildi.

Bu bölgelerde itfaiye ekipleri, polis ve silahlı kuvvetlerin koordineli şekilde görev yaptığı, hava ve kara devriyelerinin artırıldığı belirtildi. Yetkililer, vatandaşlara yangına neden olabilecek faaliyetlerden uzak durmaları çağrısında bulundu.

Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) tarafından yapılan açıklamaya göre, otomotiv sektörünün temmuz ayı ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre önemli bir seviyede gerçekleşti. Sektörün Türkiye toplam ihracatından aldığı pay yüzde 14 oldu.

Otomotiv endüstrisinin ocak-temmuz dönemindeki toplam ihracatı ise 24,4 milyar dolara ulaştı.

Tedarik endüstrisi ihracatta en büyük payı aldı

Temmuz ayında otomotiv sektöründe en fazla ihracat yapılan ürün grubu tedarik endüstrisi oldu. Bu alanda gerçekleştirilen dış satım 1 milyar 390 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Tedarik endüstrisi, yılın ilk 7 ayında ise 9 milyar 473 milyon dolarlık ihracata imza attı. Bu rakamla birlikte toplam otomotiv ihracatından yüzde 38,8 pay aldı.

Diğer ürün gruplarında ise temmuz ayında binek otomobil ihracatı 1 milyar 24 milyon dolar, eşya taşımaya mahsus motorlu taşıt ihracatı 588 milyon dolar, otobüs-minibüs-midibüs ihracatı 262 milyon dolar ve çekici ihracatı 197 milyon dolar oldu.

OİB üzerinden ihracat kaydı yapılan ve "diğer" başlığı altında değerlendirilen sektörlerin dış satımı ise temmuz ayında 125 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Otomotiv ihracatında Almanya ilk sırada yer aldı

Türkiye otomotiv sektörünün temmuz ayındaki en önemli ihracat pazarı Almanya oldu. Almanya’ya yapılan otomotiv ihracatı 602 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.

Fransa, 411 milyon dolarlık ihracatla ikinci sırada yer alırken, Birleşik Krallık 400 milyon dolarlık dış satımla üçüncü büyük pazar oldu.

Ülke grupları bazında Avrupa Birliği ülkeleri otomotiv ihracatında ağırlığını korudu. Temmuz ayında AB ülkelerine 2 milyar 537 milyon dolarlık ihracat yapılırken, bu bölgenin toplam ihracattaki payı yüzde 71 olarak açıklandı.

Ocak-temmuz döneminde ise Avrupa Birliği ülkelerine yapılan otomotiv ihracatı 18 milyar 119 milyon dolara ulaştı. AB ülkelerinin toplam otomotiv ihracatındaki payı yüzde 74 oldu.

OİB Başkanı Yazıcı ihracat rakamlarını değerlendirdi

OİB Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Yazıcı, sektörün temmuz ayında yaklaşık 3,6 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini belirtti.

Yazıcı, ocak-temmuz döneminde 24,4 milyar dolarlık ihracata ulaşıldığını ifade ederek, küresel ekonomideki belirsizlikler, maliyet baskıları ve rekabet koşullarına rağmen ihracat faaliyetlerinin sürdüğünü kaydetti.

Yazıcı, "Avro/TL kur artışıyla enflasyon arasındaki uzun süredir devam eden dengesiz değişim başta olmak üzere küresel ekonomide yaşanan belirsizlikler, artan maliyet baskıları ve yoğun rekabete rağmen ihracat yapmaya devam ediyoruz" dedi.

Özel, Yeni Parti'nin kısa sürede geniş bir toplumsal destek gördüğünü belirterek, bağış kampanyasına ilişkin dikkat çeken rakamlar paylaştı.

"131 bin kişi 283 milyon lira bağış yaptı"

Partinin mali imkanlarının sınırlı olduğunu söyleyen Özel, buna rağmen vatandaşlardan önemli destek aldıklarını belirterek, "Bağış kampanyası açtık. Bir haftada 131 bin küsur vatandaş 283 milyon küsur lira bağışladı. Bunu önemsiyoruz. Yeni Parti'nin parası az, imkânları az ama düşmanı da az" ifadelerini kullandı.

Yeni Parti'nin TBMM'de ana muhalefet partisi olarak kurulan ilk siyasi parti olduğunu vurgulayan Özel, kamuoyu araştırmalarında partinin önemli bir yükseliş içinde olduğunu savundu.

Özel, şöyle konuştu:

Dokunulmazlık dosyalarına tepki: "Siyasi iletişim hamlesi olarak görüyoruz"

Yeni Parti TBMM Grubunu topladığınız gün, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı rüşvet alma suçlamasıyla sizin ve Veli Ağbaba’nın milletvekili dokunulmazlıklarınızın kaldırılmasını Adalet Bakanlığı'ndan talep etti. Bu suçlama ve talep karşısında ne yapacaksınız?

Dokunulmazlık dosyalarının Meclis kapanmadan gelmesini beklemiyoruz. Hakkımda 61 dokunulmazlığın kaldırılması talebi var; bununla 62 oldu. Bunun farkı, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının benim ve Veli Ağababa’nın yazılarını Adalet Bakanlığına gönderirken doğrudan medyaya vermesi. Bunu Yeni Parti’nin rüzgârını kesmek amacıyla yapılmış bir siyasi iletişim hamlesi olarak görüyoruz.

“Paramız az ama düşmanımız da az”

İlk defa bir parti, Yeni Parti, TBMM’de ana muhalefet partisi olarak kuruldu. Anketlerde bazen birinci, bazen ikinci sıradayız. Önceki partimizin üzerinde oy potansiyelimiz var; oy veririm ve verebilirim toplamlarına bakınca görünüyor. Ama benim önem verdiğim bir başka şey var anketlerde. Önceki partimiz (Özel CHP demekten özellikle kaçınıyor) en çok itiraz edilen, kesinlikle oy vermem denilen ikinci partiydi. Şimdi en az itiraz edilen, en az “oy vermem” denilen partiyiz. Bağış kampanyası açtık, bir haftada 131 bin küsur vatandaş 283 milyon küsur lira bağışlamış, bunu önemsiyoruz.Yeni Parti’nin parası az, imkânları az ama düşmanı da az.

Yargıda Yeni Parti’ye karşı bir husumet var, ama sokakta en az tepki duyulan partiyiz. Yüzde 60’lık genişleme potansiyeline sahibiz. Düşmanımız az, bu önemli. Tabii, şu anda herkes aklındaki şekliyle “oy verebilirim” diyor. Partinin gerçek şeklini gördüklerinde oy verecekler mi? Mesele o.

Özellikle size yönelik bir sempati dalgası gözlenebiliyor. Ama güven ve desteğe dönüştürülemedikçe oya da dönüşmez. Bunu nasıl başarmayı düşünüyorsunuz?

İşin sırrı da burada: Kişisel desteği güvene ve partiye desteğe çevirmek. Bu konuda iki gücümüz var: Biri kadrolarımız, diğeri de programımız. Kadrolarımızı genişlettik. Ekonomide, dış politikada ve güvenlikte yeni kadrolar kazandık. Her alanın bir sözcüsü olacak, örneğin. İktidara geldiğimizde Türkiye’yi nasıl yöneteceğimizi vatandaşa doğrudan anlatacağız.

Ama siz kadro deyince kamuoyunda algılanan saflarınıza katılan ekonomistler, siyasetçiler değil, şu anda sürmekte olan davalar, suçlanan belediye başkanları ve akla CHP’den kopma sürecinde yaşananlar geliyor. Bu algıyı nasıl aşacaksınız

İktidarın yolsuzluk iddiaları konusunda bundan önceki dönemde CHP’li ve AK Partili belediyeler arasında çifte standart uyguladığı, adil davranmadığı bir gerçek. Bunu mitinglerimizde, konuşmalarımızda anlattık, anlatıyoruz. Yargı operasyonlarına ve AK Parti’nin haksız algı operasyonlarına hedef olduk. Suçlamaların hedefindeki bazı arkadaşlarımız sorumlu mevkilerde görev almak istemediklerini söylediler; almadılar.

"Partiye desteğin nesi rüşvet?"

Son suçlamaya, rüşvet suçlaması ve dokunulmazlığın kaldırılması talebine gelirsek…

Rüşvet suçlamasına gelince… Arkadaşımız (Veli Ağababa), 2024 yerel seçim hazırlıkları için, elden filan değil, banka yoluyla gönderilmiş parayı rüşvet diye suçluyorlar. Bir de neyin rüşveti? O tarihte (görevden alınan Uşak Belediye Başkanı) Özkan Yalım artık milletvekili değildi; ben de genel başkan değildim; bu yolla ortaya çıkan kamu zararı da yok; sağlanan bir menfaat de. Kaldı ki bir partilinin partisinin seçim hazırlığına katkı vermesinin neresi rüşvet? Kurultay hazırlıkları için herhangi bir partilinin katkı sağlamasının nesi rüşvet?

Uşak belediye başkanlığına gelince. Bizden önce CHP’den üç dönem milletvekilliği yapmış, ankette birinci çıkmış. Milletvekillerimizden örgütten itiraz gelince bir anket daha yaptırmışız, yine önde çıkmış. Ama o itirazlar yüzünden, mesela, dar kadroya almamışız. Yerel seçim hazırlığına parasal katkı sağladığını söylüyor ama sağlamamış da. Yok, duvardan para attım filan diye iftiralar atmış, sonra geri almış. Böyle birinin ifadesiyle bize rüşvet suçlamasında bulunuyorlar.

"Adil yargı önünde kendimizi savunmak isteriz"

Gönül ister ki dokunulmazlıklar olmasın, ama tam ve adil bir yargı olsun, biz de arkadaşlarımızın nasıl haksız ithamlara maruz bırakıldığını kanıtlayalım. Gönül ister ki adil bir yargı önünde kendimizi çatır çatır savunalım. Ama yıllar önce, dokunulmazlıkların vadiyle iktidara geldikten sonra Erdoğan’ın verdiği cevabı hatırlayayım: “Bu yargıyla mı?”

"Herkes sussa da biz susmayacağız"

Dervişoğlu, paylaşımında daha önce Ankara Tandoğan Meydanı'nda düzenlenen mitingden görüntülerin yer aldığı bir videoya da yer verdi.

Mesajında, "Herkes sussa da biz susmayacağız! Dünya sussa da ben susmayacağım" ifadelerini kullanan Dervişoğlu, vatandaşları 16 Ağustos Pazar günü saat 19.00'da Balıkesir Kuvayı Milliye Meydanı'nda düzenlenecek mitinge davet etti.

Miting 16 Ağustos'ta Balıkesir'de yapılacak

İYİ Parti'nin "Bayrak Kaldırıyorum" sloganıyla düzenleyeceği miting, 16 Ağustos Pazar günü saat 19.00'da Balıkesir Kuvayı Milliye Meydanı'nda gerçekleştirilecek. Dervişoğlu'nun çağrısı, miting hazırlıkları kapsamında sosyal medya üzerinden kamuoyuyla paylaşıldı.

Herkes sussa da biz susmayacağız! Dünya sussa da ben susmayacağım!

🗓️ 16 Ağustos Pazar
⏰ 19.00
📍Balıkesir Kuvayı Milliye Meydanı pic.twitter.com/BXyI28n0SD

— Müsavat Dervişoğlu (@MDervisogluTR) August 6, 2026

CHP Genel Merkezi tarafından Arnavutköy İlçe Başkanı olarak görevlendirilen Savaş Aras'ın, Aralık 2025'te AKP'nin düzenlediği bir programda parti rozeti taktığı ortaya çıktı.

AKP programında rozet taktığı görüntüler gündem olmuştu

BirGün'den İsmail Arı'nın haberine göre, 30 Aralık 2025'te düzenlenen AKP Arnavutköy Genişletilmiş İlçe Danışma Meclisi Toplantısı'nda Savaş Aras'a AKP rozeti takıldı.

Söz konusu etkinlikte CHP'den istifa ederek AKP'ye katılan iki belediye meclis üyesi ile birlikte yaklaşık 150 kişiye de parti rozeti takıldığı belirtildi.

Aras'ın bu programdaki görüntülerinin ortaya çıkmasının ardından, CHP Genel Merkezi tarafından Arnavutköy İlçe Başkanlığı görevine atanması kamuoyunda tartışma konusu oldu.

Savaş Aras: AKP'ye üye olmadım

Konuya ilişkin açıklama yapan Savaş Aras, AKP rozeti taktığını doğrularken bunun bir parti üyeliği anlamına gelmediğini savundu.

Rozeti "nezaketen" taktığını belirten Aras, şu ifadeleri kullandı:

"Ben yıllarca CHP'de mücadele vermiş bir insanım. CHP'deki bütün haklarım kamu gücü kullanılarak elimden alındı. Ben CHP'deki süreçte taraftım, davacılardan biriydim. CHP'yi işgal eden güruha itiraz ettim ve bu yüzden CHP'den ihraç edildim. Bu hukuki süreçlerin devamında Yargıtay kararıyla CHP'ye üyeliğim sağlandı. Arnavutköy Belediye Başkanı beni bir programa davet etti ve ben de o programa icabet ettim. AK Parti İl Başkanı da gelmişti. Nezaketen bir şey diyemedik, rozeti nezaketen taktım ama AK Parti'ye üye olmadım."

Şimşek, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, AK Parti tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığının çalışmalarına ilişkin hazırlanan paylaşımı alıntılayarak değerlendirmede bulundu.

Bakan Şimşek, "Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, ülkemizin kalkınma hedefleri doğrultusunda verimliliği artıran, yüksek katma değerli üretimi destekleyen ve makroekonomik istikrarı güçlendiren politikalarımızı uygulamaya devam edeceğiz" diye konuştu.

Kamu maliyesinde yapılan düzenlemeler paylaşıldı

AK Parti tarafından yapılan paylaşımda yer alan videoda kamu maliyesi, yatırım, ihracat, turizm ve finansman alanlarında gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin bilgiler aktarıldı.

Videoda, bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 11 seviyesinden yüzde 2,9 seviyesine düşürüldüğü belirtildi. Genel yönetim borç stokunun milli gelire oranının ise yüzde 71,2’den yüzde 23,8’e gerilediği ifade edildi.

Faiz harcamalarının bütçe giderleri içindeki payının yüzde 43’ten yüzde 14’e, vergi gelirleri içindeki payının ise yüzde 86’dan yüzde 18,6’ya indirildiği bilgisi paylaşıldı.

Yatırım ve ihracat rakamları açıklandı

Paylaşımda, Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımlar ve ihracat verilerine de yer verildi. Buna göre, 1975-2001 döneminde 14 milyar dolar seviyesinde olan toplam doğrudan yabancı yatırım miktarının, 2002-2025 döneminde 288,9 milyar dolara ulaştığı aktarıldı.

İhracatın ise 36,1 milyar dolardan 273,3 milyar dolara yükseldiği, Türkiye’nin dünya ihracatından aldığı payın yüzde 0,55’ten yüzde 1,04’e çıktığı belirtildi.

Turizm gelirlerinin 12,4 milyar dolardan 65,2 milyar dolara, ziyaretçi sayısının ise 15,2 milyondan 63,9 milyona yükseldiği kaydedildi.

Reel sektör ve finansman destekleri artırıldı

Videoda, üretim ve ihracatı destekleyen finansman politikalarıyla reel sektörün güçlendirildiği ifade edildi. Türkiye’nin 2002-2025 döneminde uluslararası kalkınma ortaklarından proje ve program finansmanı amacıyla 125 milyar doların üzerinde dış finansman sağladığı aktarıldı.

Çiftçilere sağlanan kredi ve finansman desteğinin 735 milyon liradan 833 milyar liraya yükseldiği, kullandırılan kredilerin faiz yükünün yaklaşık yüzde 70’inin Hazine tarafından karşılandığı belirtildi.

Esnaf ve sanatkarların kredi ve finansman bakiyesinin 153 milyon liradan 297 milyar liraya çıkarıldığı, ihracatçılara sağlanan kredi ve sigorta desteklerinin ise 5 milyar dolardan 54,2 milyar dolara yükseldiği bilgisi paylaşıldı.

Kişi başına düşen milli gelirin 3 bin 616 dolardan 18 bin 40 dolara yükseldiği, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası brüt rezervlerinin ise Temmuz 2026 itibarıyla yaklaşık 160 milyar dolara ulaştığı ifade edildi.

Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, ülkemizin kalkınma hedefleri doğrultusunda verimliliği artıran, yüksek katma değerli üretimi destekleyen ve makroekonomik istikrarı güçlendiren politikalarımızı uygulamaya devam edeceğiz.#TürkiyeGeleceğeHazır 🇹🇷 https://t.co/XtsPJpyHXz

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) August 6, 2026

2026-2027 İlkokul Kayıtları Başladı mı?

Evet.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2026-2027 eğitim öğretim yılı takvimine göre ilkokul 1. sınıf ile anaokulu ve anasınıfı kayıt işlemleri Temmuz ayı içerisinde e-Okul sistemi üzerinden otomatik olarak gerçekleştirildi.

Kayıt işlemleri sırasında velilerden herhangi bir başvuru alınmadı. Yerleştirmeler, öğrencilerin ikamet adresleri esas alınarak Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre yapıldı.

1. Sınıf Kayıt Sonuçları Nasıl Sorgulanır?

Çocuğunun hangi okula yerleştirildiğini öğrenmek isteyen veliler kayıt bilgilerini hem e-Devlet hem de MEB e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi üzerinden sorgulayabiliyor.

Sorgulama işlemleri yalnızca resmi sistemler üzerinden gerçekleştiriliyor.

e-Devlet Okul Kayıt Sorgulama Nasıl Yapılır?

Veliler, e-Devlet üzerinden şu adımları izleyerek kayıt bilgilerine ulaşabiliyor:

• e-Devlet sistemine T.C. kimlik numarası ve şifre ile giriş yapın.

• Arama bölümüne "İlköğretim Okulları Adrese Dayalı Kayıt Sonucu Sorgulama" yazın.

• Açılan ekrandan öğrencinin kayıtlı olduğu okul bilgilerini görüntüleyin.

e-Okul Kayıt Sonuçları Nasıl Öğrenilir?

Kayıt bilgileri, MEB'in e-Okul sistemi üzerinden de sorgulanabiliyor.

Veliler;

• e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi'ne giriş yaptıktan sonra,

• "e-Kayıt İlkokul ve Okul Öncesi Kayıt Sonuçları" ekranını kullanarak,

• öğrencinin T.C. kimlik numarasıyla okul yerleştirme bilgilerini görüntüleyebiliyor.

• 

İlkokul Kayıtlarında Hangi Sistem Esas Alınıyor?

İlkokul ve okul öncesi eğitim kurumlarına yapılacak kayıt işlemlerinde öğrencilerin ikamet adresleri esas alınıyor.

Milli Eğitim Bakanlığı, yerleştirmeleri Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre otomatik olarak gerçekleştiriyor.

Bu nedenle velilerin ayrıca okul başvurusu yapmasına gerek bulunmuyor.

1. Sınıf Uyum Haftası Ne Zaman Başlayacak?

İlkokul 1. sınıfa ve okul öncesi eğitim kurumlarına ilk kez başlayacak öğrenciler için her yıl düzenlenen Uyum Haftası, okulların açılacağı tarihten bir hafta önce gerçekleştirilecek.

Uyum programı kapsamında öğrenciler;

• öğretmenleriyle tanışacak,

• sınıf ortamını tanıyacak,

• okul kuralları hakkında bilgilendirilecek,

• arkadaşlarıyla ilk etkinliklerini yapacak.

Uyum haftasına ilişkin ayrıntılı programlar okul yönetimleri tarafından velilere ayrıca duyurulacak.

2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı İçin Velilerin Bilmesi Gerekenler

İlkokul kayıt işlemleri tamamlandıktan sonra velilerin;

• öğrencinin kayıtlı olduğu okulu kontrol etmeleri,

• okul yönetiminin duyurularını takip etmeleri,

• uyum haftası programını öğrenmeleri,

• gerekli okul evraklarını zamanında teslim etmeleri

gerekiyor.

Resmi açıklamalar doğrultusunda okul yönetimleri tarafından eğitim öğretim yılı başlamadan önce velilere gerekli bilgilendirmeler yapılacak.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Bahar Feyzan'ın YouTube programında kullandığı bazı ifadeler nedeniyle Özkök hakkında resen soruşturma başlatmıştı.

"Cumhurbaşkanına hakaret aklımın ucundan dahi geçmez"

Yurt dışında bulunduğu sırada soruşturma haberini alan Özkök, bugün avukatıyla birlikte Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne giderek savcılığa ifade verdi.

İfadesinin ardından gazetecilere açıklama yapan Özkök, şunları söyledi:

"Sayın savcı ifademizi aldı. Cumhurbaşkanına hakaret, asla aklımın ucundan dahi geçmeyecek bir şey. Savcılık sorularını sordu, biz ifademizi verdik, çıktık. Bundan sonra değerlendirmeyi sayın savcımız yapacak. Başka söyleyecek bir şeyim yok artık. Çünkü adalete intikal ettiği için bundan sonrası sayın savcının değerlendirmesi tabii ki"

Avukat: "Hakaret kastıyla değerlendirilmemeli"

Gazetecilerin adli kontrol tedbiri uygulanıp uygulanmadığı yönündeki sorusunu yanıtlayan Özkök'ün avukatı, kendilerine bu yönde herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını söyledi.

Özkök'ün avukatı, müvekkilinin kullandığı ifadelerin akademik ve sosyolojik bir çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini belirterek şu açıklamayı yaptı:

"Ertuğrul Özkök’ten bahsediyoruz. Sosyoloji doçentinden bahsediyoruz. Kullandığı dil, yaptığı benzetmeler, biraz sosyal olgu, akedemik olarak alınmalı. Siz bunu bir kasıt, bir hakaret kastı gibi değerlendirme, değer yargısı gibi almamanız gerekir. Bunu da konuştuk. Savcı ifadesinde yer verdi. Onun için biz onun nezdinde Cumhuriyet Başsavcılığı’na teşekkür ederiz"

Taşacak Bu Deniz Yeni Sezon Ne Zaman Başlıyor?

TRT 1 ekranlarında yayınlanan Taşacak Bu Deniz dizisinin 2. sezon yayın tarihi henüz resmi olarak açıklanmadı.

Kanal tarafından yeni sezon yayın takvimi duyurulduğunda dizinin ilk bölüm tarihi de netlik kazanacak. Şu an için yapımın yeni sezon hazırlıkları devam ederken, resmi bir yayın tarihi paylaşılmış değil.

Taşacak Bu Deniz 2. Sezon Tarihi Belli Oldu Mu?

Hayır.

TRT 1 tarafından Taşacak Bu Deniz 2. sezon başlangıç tarihine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Yeni sezonun yayın tarihi, TRT 1'in 2026-2027 yayın dönemine ilişkin takviminin açıklanmasının ardından belli olacak. Kanalın resmi duyurularıyla birlikte dizinin yeni bölüm tarihi de netleşecek.

Taşacak Bu Deniz Sezon Finalinde Neler Oldu?

Sezon finalinde Koçari Konağı'nda düzenlenen kına gecesi, geçmişten gelen sırların ortaya çıkmasıyla büyük bir hesaplaşmaya dönüştü.

Esme, Adil ve Eleni yıllar sonra yeniden geçmişleriyle yüzleşirken, Furtuna ailesi de beklenmedik gelişmelerin merkezinde kaldı. Ortaya çıkan gerçekler, iki aile arasındaki gerilimi daha da artırdı ve yeni sezon için önemli soru işaretleri bıraktı.

Esme ve Adil'in Hikâyesi Nasıl Devam Edecek?

Sezon finalinde Esme ve Adil, yaşadıkları tüm zorlukların ardından yeni bir hayat kurmaya hazırlanırken beklenmedik olaylarla karşı karşıya kaldı.

Düğün öncesinde yaşanan gelişmeler, karakterlerin geleceğini belirsiz hâle getirirken yeni sezonda bu olayların nasıl sonuçlanacağı izleyiciler tarafından merak ediliyor.

Taşacak Bu Deniz 2. Sezonda Neler Bekleniyor?

Yeni sezonda dizinin ana hikâyesinin sezon finalinde yarım kalan olaylar üzerinden devam etmesi bekleniyor.

Özellikle;

• Furtuna ve Koçari aileleri arasındaki mücadele,
• Esme ile Adil'in geleceği,
• Geçmişten gelen sırların etkileri,
• Hikâyeye katılması beklenen yeni karakterler

dizinin ikinci sezonunda öne çıkması beklenen gelişmeler arasında yer alıyor.

Timur'un Dönüşü Yeni Sezonun Gündeminde

Sezon finalinin en dikkat çeken gelişmelerinden biri Timur'un yeniden ortaya çıkması oldu.

Hapishaneden çıkan Timur'un Esme, Fadime ve Eleni'yi kaçırması, Adil Koçari'yi zorlu bir karar vermek zorunda bıraktı. Bu gelişmenin yeni sezonun en önemli hikâye başlıklarından biri olması bekleniyor.

Taşacak Bu Deniz Oyuncu Kadrosu

TRT 1 ekranlarında yayınlanan dizinin başrollerinde;

• Ulaş Tuna Astepe (Adil Koçari)
• Deniz Baysal (Esme Furtuna)
• Burak Yörük (Oruç Furtuna)
• Ava Yaman (Eleni Miryano)
• Yeşim Ceren Bozoğlu (Zarife Furtuna)
• Hakan Salınmış (Şerif Furtuna)
• Aytek Şayan
• Erdem Şanlı
• Zeynep Atılgan (Fadime Koçari)
• Burcu Cavrar
• Ali Öner
• Hande Nur Tekin
• Fester Abdü
• Batuhan Bayar
• Gamze Süner Atay
• Naz Sayıner
• Ulviye Karaca
• Celil Nalçakan
• Arda Anarat
• Emir Çubukçu
• Gerçek Alnıaçık
• Berna Koraltürk

yer alırken, yeni sezonda mevcut oyuncu kadrosunun yanı sıra hikâyeye yeni karakterlerin de dahil olması bekleniyor. Ancak yapım ekibi tarafından bu konuda resmi bir açıklama yapılmış değil.

Faciaya ilişkin yürütülen soruşturmada, Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin suç duyurusu üzerine yapı denetim şirketi yetkilileri Sıla Avğın ve Zehra Betül Kayserili ile statik proje ve uygulama denetçisi İsmail Kurt hakkında kamu davası açıldı.

Bilirkişi raporu dava sürecini başlattı

Said Bey Sitesi davasında 1'i tutuklu 8 sanığın yargılandığı 10 Nisan'daki duruşmada mahkeme, ZBK Yapı Denetim Şirketi hakkında Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmasına ve ek bilirkişi raporu alınmasına karar vermişti.

Başsavcılık tarafından hazırlanan iddianamede, bilirkişi raporunda ZBK Yapı Denetim Şirketi'nin binanın denetimini mevzuata uygun şekilde yapmadığı gerekçesiyle kusurlu bulunduğu belirtildi.

Üç sanığa "bilinçli taksir" suçlaması

İddianamede, şüpheliler Sıla Avğın, Zehra Betül Kayserili ve İsmail Kurt'un suçlamaları kabul etmediği belirtilirken, bilirkişi raporunda kendilerine kusur atfedildiği vurgulandı.

Savcılık, sanıkların mesleki bilgi ve görevleri gereği depremin doğurabileceği sonuçları öngörmeleri gerektiğini, buna rağmen yapıyı mevzuata uygun şekilde denetlemeyerek dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal ettikleri değerlendirmesinde bulundu.

Bu gerekçeyle üç isim hakkında "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma"suçundan kamu davası açıldı.

Dosyada yeni iddianameler de bekleniyor

Soruşturma kapsamında statik proje ve uygulama denetçisi Yaşar Ciğerlioğlu hakkında ise hayatını kaybetmiş olması nedeniyle takipsizlik kararı verildi.

Öte yandan dosyaya giren son bilirkişi raporunda sorumluluğu bulunduğu belirtilen yapı denetim şirketi uygulama denetçisi Mehmet Şen ile kamu görevlileri Emrehan Abacıoğlu ve Mustafa Kaynar hakkında da önümüzdeki süreçte iddianame hazırlanmasının beklendiği öğrenildi.

Araştırmada, günlük dijital alışkanlıkların kurumların siber dayanıklılığı üzerinde önemli bir etkisi olabileceği belirtildi. Bilgisayarlardaki gereksiz dosyaların temizlenmesi, dijital karmaşanın azaltılması ve çalışma ortamının düzenlenmesi gibi basit uygulamaların siber güvenlik açısından da önem taşıdığı ifade edildi.

Türkiye’den araştırmaya katılan çalışanların yüzde 16’sı, siber güvenlik konusundaki bilgi eksikliği nedeniyle BT hataları yaptığını aktardı. Bu sonuç, çalışanlara yönelik düzenli siber güvenlik eğitimlerinin ve farkındalık çalışmalarının önemini ortaya koydu.

Aceleci davranmak BT hatalarında ilk sırada yer aldı

Araştırmaya göre çalışanların BT hatası yapmasına neden olan faktörler arasında aceleci davranmak yüzde 25 ile ilk sırada bulundu. Bunu yüzde 16 ile dikkatsizlik, yüzde 15 ile yorgunluk veya stres ve yüzde 5 ile yoğun bildirim trafiği takip etti.

Sürekli gelen bildirimler, mesaj yoğunluğu ve dijital ortamdaki karmaşa, çalışanların dikkatinin dağılmasına neden olabiliyor. Bu durumun maliyetli BT hatalarına, sosyal mühendislik saldırılarının fark edilememesine ve çeşitli siber güvenlik ihlallerine zemin hazırlayabileceği belirtildi.

Masaüstü ve tarayıcı alışkanlıkları dikkat dağıtıyor

Araştırmada çalışanların dijital çalışma ortamlarına ilişkin veriler de paylaşıldı. Katılımcıların yüzde 50,5’i bilgisayar masaüstünde 10 ila 20 arasında simge bulunduğunu belirtirken, yüzde 25’i masaüstündeki simge sayısının 20’den fazla olduğunu ifade etti.

Çalışanların yüzde 20’si ise internet tarayıcılarında aynı anda 10’dan fazla sekmeyi açık tuttuğunu aktardı. Çok sayıda açık sekme ve yoğun masaüstü görünümünün dikkat dağınıklığına, işlerin ertelenmesine ve cihaz performansının düşmesine yol açabileceği kaydedildi.

Dijital ortamda oluşan yoğunluğu azaltmanın çalışanların odaklanmasını desteklediği belirtilirken, özellikle yoğun çalışma dönemlerinde yalnızca gerekli bildirimlerin açık tutulmasının önemli olduğu vurgulandı.

Molalar çalışanların dijital farkındalığını destekliyor

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 79’u iş molalarını yemek veya içmek için değerlendirirken, yüzde 56’sı bu zamanı arkadaşları ve iş arkadaşlarıyla sohbet ederek geçiriyor.

Katılımcıların yüzde 8’i ise stres seviyesini azaltmak ve dikkatini yeniden toplamak amacıyla esneme hareketleri ile fiziksel egzersizleri tercih ettiğini belirtti.

Kaspersky META Bölgesi Kıdemli Güvenlik Danışmanı Brandon Muller, dijital yorgunluğun giderek artan bir stres faktörü olduğunu belirterek, sürekli bildirimler, karmaşık ekranlar ve bilgi yoğunluğunun çalışanların hata yapma riskini artırabileceğini ifade etti.

Muller, dijital ortamın sadeleştirilmesinin yalnızca verimlilik açısından değil, aynı zamanda siber güvenlik açısından da önemli bir adım olduğunu kaydetti.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 17 yıl önce şüpheli şekilde hayatını kaybeden eski Özel Harekât Daire Başkanı Behçet Oktay'ın oğlu Burak Oktay ve kız kardeşi Şule Oktay ile Adalet Bakanlığı'nda görüştü.

Görüşmenin ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Gürlek, dosyanın yeniden değerlendirileceğini duyurdu.

"Tüm şüpheler yeniden ve kapsamlı biçimde incelenecek"

Bakan Gürlek, açıklamasında başta FETÖ bağlantısı iddiası olmak üzere olayla ilgili tüm şüphelerin yeniden ele alınacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Başta FETÖ bağlantısı iddiası olmak üzere, olaya ilişkin tüm şüpheler yeniden ve kapsamlı biçimde incelenecek; hiçbir husus karanlıkta bırakılmayacaktır."

Gürlek, soruşturmanın maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla titizlikle yürütüleceğini vurguladı.

"Meselenin sonuna kadar takipçisi olacağız"

Behçet Oktay'ın ölümünün tüm yönleriyle aydınlatılması için süreci yakından izleyeceklerini belirten Gürlek, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Behçet Oktay'ın şüpheli ölümünün bütün yönleriyle aydınlatılması ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için süreci yakından takip edeceğiz. Olayda kimin dahli bulunursa bulunsun, gerçeğin ortaya çıkarılması için bu meselenin sonuna kadar takipçisi olacağız."

Gürlek, açıklamasının sonunda merhum Behçet Oktay'a Allah'tan rahmet, ailesine ve yakınlarına başsağlığı diledi.

Gürlek'in açıklamasının tamamı şöyle:

17 yıl önce şüpheli şekilde hayatını kaybeden eski Özel Harekât Daire Başkanı Behçet Oktay’ın oğlu Burak Oktay ve kız kardeşi Şule Oktay ile Bakanlığımızda bir araya geldik.

Başta FETÖ bağlantısı iddiası olmak üzere, olaya ilişkin tüm şüpheler yeniden ve kapsamlı biçimde… pic.twitter.com/JglSUrv1Xe

— Akın Gürlek (@abakingurlek) August 6, 2026

İKM Başvuru Taban Puanı Kaç?

Adalet Bakanlığı ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü (CTE) tarafından gerçekleştirilen İnfaz ve Koruma Memuru alımlarında başvuru yapabilmek için adayların KPSS P94 puan türünden en az 70 puan almış olması gerekiyor.

Ancak 70 puan, yalnızca başvuru için belirlenen asgari şart niteliğinde bulunuyor. Mülakata çağrılacak adaylar ise başvuruda bulunanların KPSS puan üstünlüğüne göre belirleniyor.

2026 İKM KPSS P94 Taban Puanları Kaç?

Lise (ortaöğretim) mezunlarının başvurduğu KPSS P94 puan türünde oluşan taban puanlar, her alım döneminde farklılık gösterebiliyor.

Taban puanların belirlenmesinde;

• Başvuru yapılan adliyenin bulunduğu il,

• Açılan kontenjan sayısı,

• Başvuran aday sayısı,

• Kadın ve erkek kontenjanları

gibi kriterler etkili oluyor.

Son alımlarda oluşan puanlar genel olarak 70 ile 85 puan arasında değişiklik gösteriyor.

Kadın ve Erkek Adaylarda Taban Puanlar Nasıl Değişiyor?

İKM alımlarında kadın ve erkek adayların taban puanları, ayrılan kontenjanlara göre farklılık gösterebiliyor.

Genel olarak;

• Erkek adaylarda taban puanlar geniş kontenjan açılan adliyelerde 70-74 puan bandına kadar düşebiliyor.

• Kadın adaylarda ise başvuru yoğunluğu ve daha sınırlı kontenjan nedeniyle taban puanlar çoğunlukla 74-78 puanseviyelerinde oluşuyor.

Bu puanlar her alım döneminde başvuru yoğunluğuna göre yeniden şekillenebiliyor.

İKM Mülakat Süreci Nasıl İşliyor?

İnfaz ve Koruma Memuru alımları merkezi yerleştirme sistemiyle yapılmıyor.

Başvuruların ardından adalet komisyonları, ilan edilen kadro sayısının 5 katı kadar adayı KPSS P94 puan sıralamasına göre sözlü sınava davet ediyor.

Mülakat öncesinde adaylar;

• Boy ve kilo şartı,

• Fiziki yeterlilik kriterleri,

• İlanda belirtilen diğer başvuru şartları

bakımından değerlendiriliyor.

Şartları sağlayan adaylar daha sonra sözlü sınava katılma hakkı elde ediyor.

CTE İKM Başvuruları Nereden Yapılıyor?

İKM personel alımlarında başvurular, Adalet Bakanlığı'nın yayımladığı ilan doğrultusunda Cumhurbaşkanlığı Kariyer Kapısı sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştiriliyor.

Başvuru sürecinde adayların;

• KPSS puan bilgileri,

• Mezuniyet durumları,

• Başvuru belgeleri

elektronik sistem üzerinden kontrol ediliyor.

Güncel İKM İlanları Nereden Takip Edilir?

Ceza İnfaz ve Güvenlik Hizmetleri mezunları ile İKM adaylarının güncel alım ilanlarını yalnızca resmi kaynaklardan takip etmeleri gerekiyor.

İlanlar ve sonuçlar şu platformlarda yayımlanıyor:

• Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü (CTE) duyuruları

• Adalet Bakanlığı resmi internet sitesi

• Cumhurbaşkanlığı Kariyer Kapısı

• İlgili adalet komisyonlarının resmi internet siteleri

Mülakata çağrılan aday listeleri ile sözlü sınav tarihleri de yine bu resmi kanallar üzerinden ilan ediliyor.

2026 İKM Alımlarında Bilinen Son Durum

• Başvuru için KPSS P94 puan türünden en az 70 puan şartı aranıyor.

• Taban puanlar adliyeye ve kontenjan durumuna göre değişiyor.

• Son dönemlerde oluşan puanlar genel olarak 70-85 bandında bulunuyor.

• Kadro sayısının 5 katı kadar aday sözlü sınava çağrılıyor.

• Başvurular Kariyer Kapısı üzerinden yapılıyor.

• Güncel ilanlar CTE ve Adalet Bakanlığı'nın resmi internet sitelerinden duyuruluyor.

AÖL 3. Dönem Sınav Sonuçları Ne Zaman Yayınlanacak?

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan sınav takvimine göre AÖL 3. dönem sınav sonuçları, 7 Ağustos 2026 Cuma günü erişime açılacak.

Sonuçların açıklanmasının ardından öğrenciler, aldıkları puanları ve ders başarı durumlarını Açık Öğretim Lisesi Öğrenci Yönetim Sistemi üzerinden görüntüleyebilecek.

AÖL Sonuç Sorgulama Nasıl Yapılır?

AÖL sınav sonuçları, Milli Eğitim Bakanlığı'nın Açık Öğretim Lisesi Öğrenci Yönetim Sistemi üzerinden sorgulanabilecek.

Sonuçlarını öğrenmek isteyen öğrencilerin şu adımları takip etmesi gerekiyor:

• AÖL Öğrenci Yönetim Sistemi'ne giriş yapın.

• T.C. kimlik numaranızı girin.

• Öğrenci şifrenizle sisteme giriş yapın.

• Sonuç ekranından sınav puanınızı ve ders notlarınızı görüntüleyin.

Öğrenciler ayrıca e-Devlet üzerinden de sisteme giriş yaparak sonuçlarını kontrol edebilecek.

AÖL Sonuç Sorgulama Ekranı

AÖL 3. dönem sınav sonuçları açıklandıktan sonra öğrenciler sonuçlarını aşağıdaki resmi ekran üzerinden sorgulayabilecek:

AÖL Sonuç Sorgulama Ekranı:
https://aolweb.meb.gov.tr/ogrenci_giris.aspx

MEB AÖL Puan Hesaplama Nasıl Yapılıyor?

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre değerlendirme 100 tam puan üzerinden gerçekleştirilecek.

Puan hesaplamasında şu esaslar uygulanacak:

• Yanlış cevaplar doğru cevapları etkilemeyecek.

• Sadece doğru cevap sayısı değerlendirmeye alınacak.

• Puan hesaplaması şu formülle yapılacak:

Puan = (Doğru cevap sayısı / Soru sayısı) × 100

Hesaplama sonucunda oluşan küsuratlı puanlar en yakın tam sayıya yuvarlanacak.

İptal Edilen Sorular Nasıl Değerlendirilecek?

MEB'in açıkladığı değerlendirme esaslarına göre;

• Merkez Sınav Kurulu veya mahkeme kararıyla iptal edilen sorular değerlendirme dışı bırakılacak.

• Geçerli soru sayısı üzerinden yeni puan hesaplaması yapılacak.

• Cevap anahtarında hata bulunması durumunda ise soru iptal edilmeyecek, doğru kabul edilen seçenek esas alınarak değerlendirme gerçekleştirilecek.

AÖL Sonuçları Açıklandıktan Sonra Neler Yapılabilecek?

Sonuçların ilan edilmesinin ardından öğrenciler;

• Ders notlarını görüntüleyebilecek.

• Başarı durumlarını kontrol edebilecek.

• Mezuniyet şartlarını sağlayıp sağlamadıklarını öğrenebilecek.

• Eksik kredi ve başarısız ders bilgilerini sistem üzerinden inceleyebilecek.

Bu bilgiler doğrultusunda öğrenciler bir sonraki kayıt ve sınav sürecine ilişkin planlamalarını yapabilecek.

AÖL 3. Dönem Sonuçlarında Son Durum

• AÖL 3. dönem sınav sonuçları 7 Ağustos 2026 Cuma günü açıklanacak.

• Sonuçlar MEB Açık Öğretim Lisesi Öğrenci Yönetim Sistemi üzerinden yayımlanacak.

• Sorgulama işlemi T.C. kimlik numarası ve şifre ile yapılabilecek.

• e-Devlet üzerinden de sisteme giriş imkânı bulunuyor.

• Yanlış cevaplar doğru cevapları etkilemeyecek.

• Değerlendirme 100 puan üzerinden gerçekleştirilecek.

Kabul sırasında konuşan Özvar, Yemen’in geleceğinde eğitimli gençlerin belirleyici bir rol oynayacağını ifade etti. Türkiye ile Yemen halkları arasında uzun yıllara dayanan güçlü ilişkiler bulunduğunu belirten Özvar, iki ülke arasındaki bağların ortak tarih, gönül ilişkisi ve kardeşlik anlayışından beslendiğini söyledi.

Yemen’in geleceğinde eğitimli gençlerin rolüne dikkat çekti

Dünyanın farklı bölgelerinde devam eden savaşlar, siyasi gerilimler ve insani krizlerin küresel ölçekte istikrarsızlık oluşturduğunu belirten Özvar, bu süreçlerden en fazla etkilenen bölgeler arasında İslam coğrafyasının yer aldığını dile getirdi.

Uzun süredir çatışmalarla mücadele eden Yemen’in ciddi insani, ekonomik ve toplumsal sorunlarla karşı karşıya kaldığını aktaran Özvar, yaşanan gelişmelerin eğitim kurumlarını ve nitelikli insan kaynağını da etkilediğini ifade etti.

Hiçbir krizin kalıcı olmadığını vurgulayan Özvar, tarih boyunca zor koşullarla karşılaşan toplumların dayanışma ve kararlılıkla yeniden toparlanabildiğini belirtti.

Özvar, "Yemen'in yeniden ayağa kalkmasında en büyük güç iyi yetişmiş insan kaynağı olacak" diye konuştu.

Türkiye’de 5 bini aşkın yemenli öğrenci eğitim görüyor

Türkiye’nin yükseköğretim alanında son yıllarda önemli ilerlemeler kaydettiğini belirten Özvar, üniversitelerin gelişen kapasitesi, eğitim imkanları ve araştırma altyapıları sayesinde farklı ülkelerden öğrencilere ev sahipliği yaptığını söyledi.

Türkiye’de çok sayıda yabancı öğrencinin eğitim aldığını aktaran Özvar, "Türkiye'de 5 bini aşkın Yemenli öğrenci, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde öğrenim görüyor" dedi.

Görüşmede Yemenli öğrenciler de eğitim süreçlerine ilişkin taleplerini ve beklentilerini YÖK Başkanı Özvar’a iletti. Toplantıya Yemen’in Ankara Büyükelçisi Mohamed Saleh Ahmed Turiq de katıldı.

İçişleri Bakanlığı, Güney hakkında daha önce uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirini iki ay daha uzattı. Böylece Güney, tahliye edilmesine rağmen belediye başkanlığı görevine dönemedi.

Valiliğin talebi üzerine görüş bildirilmişti

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu, İstanbul Valiliği'nin bilgi talebi üzerine hazırladığı değerlendirmede, İnan Güney'in soruşturmadaki mevcut durumu itibarıyla görevine dönebileceğini bildirmişti.

Ancak bu görüşe rağmen İçişleri Bakanlığı, görevden uzaklaştırma tedbirinin devam etmesine karar verdi.

Ne olmuştu?

İnan Güney, İBB soruşturması kapsamında 15 Ağustos 2025'te gözaltına alındı ve 19 Ağustos 2025'te tutuklandı. Aynı gün İçişleri Bakanlığı tarafından belediye başkanlığı görevinden uzaklaştırıldı.

Uzun süre tutuklu kaldıktan sonra iddianamesi 23 Mart 2026'da hazırlanarak İBB ana dosyasıyla birleştirildi. Güney, 8 Temmuz 2026'da tahliye edildi.

Tahliyesinin ardından göreve dönmesi beklenirken, İçişleri Bakanlığı'nın son kararıyla görevden uzaklaştırma tedbirinin iki ay daha devam edeceği kesinleşti.

Saat 14.00'te başlayan görüşme basına kapalı gerçekleştirildi. Yaklaşık 45 dakika süren zirvenin ardından görüşmenin içeriğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Gündemde çerçeve yasa teklifi vardı

Külliye'deki görüşmenin en önemli gündem maddesinin, kamuoyunda "çerçeve yasa" olarak bilinen "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" olduğu değerlendiriliyor.

AK Parti ve MHP'nin hazırladığı, TBMM Başkanlığı'na dün sunulan teklifin, PKK'nin fesih ve silah bırakma sürecine ilişkin hukuki çerçeveyi oluşturması hedefleniyor.

Erdoğan ve Bahçeli'den teklif sonrası ilk mesajlar

Kanun teklifinin TBMM'ye sunulmasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanmıştı:

"Türkiye'yi terör tehdidinden kalıcı olarak kurtarmayı, millî birlik ve beraberliğimizi perçinlemeyi, ülkemizde ve bölgemizde huzur iklimini güçlendirmeyi hedefleyen bu adımın hayırlara vesile olmasını diliyorum."

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ise teklifi "devlet projesi" olarak nitelendirerek şu değerlendirmede bulunmuştu:

"Bu proje bir devlet projesidir. Meclis'imiz bu konuyla ilgili gerekli inisiyatifi almıştır. Devletimiz gerekli çalışmaları yürütüyor. Hep birlikte bu süreci takip edeceğiz."

Son görüşme 30 Nisan'da yapılmıştı

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Devlet Bahçeli son olarak 30 Nisan'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya gelmişti.

Yaklaşık 50 dakika süren o görüşmenin ardından da resmi bir açıklama yapılmamıştı. Bugünkü görüşmeyle birlikte iki lider, çerçeve yasa teklifinin Meclis gündemine taşındığı kritik süreçte yeniden bir araya gelmiş oldu.

Doğanın Kanunu 9. Bölüm Konusu

Saffet'in Keçilik'teki hissesini Doğa'ya sattığının ortaya çıkması Demir ailesinde büyük bir kırılmaya yol açar. Yaman, Doğa'yı toprakları ele geçirmekle suçlarken Doğa ise hisseyi yalnızca Mert'in eline geçmesini engellemek amacıyla satın aldığını ve gerekirse tapuyu aileye devredebileceğini söyler.

Öte yandan Nesrin'in şehirde yeni bir yaşam kurma isteğinden vazgeçmemesi ve Saffet'in ilk kez eşinin yanında yer alması aile içerisindeki gerilimi daha da artırır. Yaşanan gelişmeler Demir ailesinde dengelerin yeniden şekillenmesine neden olur.

Doğanın Kanunu Fragman Sonrası Yeni Bölümde Neler Yaşanacak?

Perihan ve Yaman, Hulusi Bey'in satıştan haberdar olduğunu öğrenince olayın arkasında daha büyük bir plan olabileceğinden şüphelenir. Bu nedenle doğrudan harekete geçmek yerine doğru zamanı beklemeye karar verirler.

Doğa ise tüm baskılara rağmen Keçilik'i büyütme hedefinden vazgeçmez. Vera ile birlikte hazırladığı "Balayı Detoksu" projesi kapsamında tanıtım filmi çekimlerine başlar. Çekimler sırasında Doğa ile Yaman mecburen aynı projede yer alırken, perde arkasında gelişen gizemli olaylar ikilinin hayatını beklenmedik şekilde etkileyecektir.

Doğanın Kanunu Son Bölüm İzle | Büyük Tehlike Kapıda

Tanıtım filmi çekimleri devam ederken Keçilik'te kimsenin fark etmediği tehlikeli bir plan adım adım işlemeye başlar. Yaklaşan bu tehlike yalnızca Doğa ve Yaman'ı değil, çiftlikte yaşayan herkesi etkileyecek sonuçlar doğuracaktır.

Yeni bölümde aile içindeki hesaplaşmaların yanı sıra Doğa ile Yaman arasındaki ilişkinin nasıl şekilleneceği de merak konusu olmaya devam ediyor.

Doğanın Kanunu Konusu Nedir?

Doğanın Kanunu, lüks şehir yaşamına alışmış Doğa'nın hayatının beklenmedik şekilde değişmesini konu alıyor. Babasının koruması altında büyüyen Doğa, kendisini Urla'daki bir çiftlikte çalışırken bulur.

Çiftliğin sahibi Yaman ise Doğa'ya hiçbir ayrıcalık tanımadan onu çiftlik yaşamının zorluklarıyla yüzleştirir. Başlangıçta büyük bir çatışmayla başlayan ilişkileri, zaman içerisinde Urla'nın doğal atmosferinde farklı bir hikâyeye dönüşür.

Doğanın Kanunu Oyuncuları

Dizinin oyuncu kadrosunda şu isimler yer alıyor:

• Alperen Duymaz (Yaman)

• Özge Yağız (Doğa)

• Hakan Yılmaz (Hulusi)

• Nur Yazar (Perihan)

• Seda Türkmen (Nesrin)

• Hülya Duyar (Adile)

• Onur Berk Arslanoğlu (Saffet)

• Bartu Zeytinci (Burak)

• Kübra Balcan (Vera)

• Olcay Yusufoğlu (Devin)

• Aziz Caner (Eren)

• Lara Aslan (Hediye)

• Yiğitcan Ergin (Mert)

• Yüksel Ünal (Kazım)

• Çağla Demir (Müjgan)

• Müttalip Müjdeci (Kamuran)

Doğanın Kanunu 9. Bölüm Nereden İzlenir?

Doğanın Kanunu'nun yeni bölümü televizyon yayınının ardından Star TV'nin resmi internet sitesi üzerinden izlenebiliyor. Güncel bölüm ve önceki bölümlere Star TV'nin resmi dizi sayfasından ulaşılabiliyor.

Doğanın Kanunu 9. bölüm izle: https://www.startv.com.tr/canli-yayin

Doğanın Kanunu tüm bölümler: https://www.startv.com.tr/dizi/doganin-kanunu

Kadınhanı trafik kazası ilçe girişindeki ışıklarda meydana geldi

Konya kaza haberi, Kadınhanı ilçe girişindeki trafik ışıklarında yaşandı. Sürücüsünün kimliği henüz öğrenilemeyen 42 AVB 053 plakalı tır, karşı şeritte kırmızı ışıkta bekleyen 4 araca çarptı.

Çarpışmanın ardından araçlarda bulunan kişiler için çevredeki vatandaşlar tarafından yardım çağrısı yapıldı. İhbar üzerine olay yerine sağlık ekiplerinin yanı sıra itfaiye ve polis ekipleri yönlendirildi. Ekipler, kazaya karışan araçların bulunduğu alanda güvenlik önlemi alarak yaralılara müdahale etti.

Konya trafik kazasında 1 kişi hayatını kaybetti

Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrollerde kazaya karışan araçlarda bulunan 1 kişinin hayatını kaybettiği belirlendi. Yaralanan 9 kişi ise olay yerindeki ilk müdahalelerinin ardından ambulanslarla çevredeki hastanelere sevk edildi.

Yaralıların kimlikleri ve sağlık durumlarına ilişkin henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Hayatını kaybeden kişinin cenazesi de ekiplerin olay yerindeki çalışmalarının ardından gerekli işlemler için morga kaldırıldı.

Konya trafik kazası nedeniyle ilçe girişinde ekiplerin çalışması devam ederken, polis ekipleri kazanın meydana geliş şekline ilişkin inceleme başlattı. Tır sürücüsünün kimliğinin belirlenmesi ve kazaya ilişkin ayrıntıların ortaya çıkarılması için çalışma yürütülüyor.

Kadınhanı kaza soruşturması sürüyor

Kadınhanı kaza haberinde tırın neden karşı şeride geçtiği ya da araçlara çarpmasına yol açan etken henüz açıklanmadı. Kazanın kesin nedeni; araçların konumu, yol koşulları ve olay yerindeki incelemelerin tamamlanmasının ardından netlik kazanacak.

Trafik ışıklarının bulunduğu kavşak ve ilçe girişlerinde sürücülerin takip mesafesini koruması, hızlarını yol şartlarına göre ayarlaması ve ağır araçların manevra alanlarına dikkat etmesi olası kazaların önlenmesi açısından önem taşıyor. Ancak bu kazanın nedenine ilişkin resmi bir tespit henüz bulunmuyor.

Konya son dakika gelişmeleri arasında yer alan olayla ilgili polis ekiplerinin başlattığı soruşturma sürüyor.

Sağlık Bakanlığı 26 Bin 673 Personel Alımı Ne Zaman Yapılacak?

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, yaptığı açıklamada yeni personel alımına ilişkin planlamanın 2026 yılı sonunda gerçekleştirileceğini belirtti. Bakan Memişoğlu, personel alımlarının 2026 KPSS sürecinin ardından planlanacağını ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:

"2024 KPSS ile geçen sene 47 bin hekim dışı personel alımı yaptık. Ondan önce de iki dönem daha alım olmuştu. 2026 Eylül'deki KPSS sonrasında bu alımları planlayacağız. Yani 2026'nın sonunda bir alım planlıyoruz."

Bu açıklamaya göre, 26 bin 673 personel alımı için başvuru sürecinin, ÖSYM tarafından yayımlanacak KPSS tercih kılavuzunun ardından başlaması bekleniyor. Şu ana kadar resmi başvuru tarihi ilan edilmiş değil.

Sağlık Bakanlığı Personel Alımı Başvuru Tarihi Açıklandı Mı?

Hayır. Sağlık Bakanlığı veya ÖSYM tarafından 26 bin 673 personel alımına ilişkin resmi başvuru takvimi henüz yayımlanmadı.

Başvuruların başlayabilmesi için öncelikle ÖSYM'nin KPSS tercih kılavuzunu yayımlaması gerekiyor. Kılavuzun yayımlanmasının ardından adaylar tercih işlemlerini ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirebilecek.

Resmi duyuruların Sağlık Bakanlığı ile ÖSYM'nin internet siteleri üzerinden paylaşılması bekleniyor.

2026 Personel Alımı Başvuru Şartları Belli Oldu Mu?

26 bin 673 sözleşmeli personel alımına ilişkin özel başvuru şartları henüz açıklanmadı.

Tercih kılavuzunun yayımlanmasının ardından aşağıdaki başlıklara ilişkin ayrıntılar netleşecek:

• KPSS puan türü ve taban puan şartı

• Mezuniyet koşulları

• Branşlara göre özel nitelikler

• Atama usul ve esasları

• Tercih işlemlerine ilişkin kurallar

• Başvuru tarihleri ve tercih süreci

Her kadro için aranacak özel şartların da ÖSYM tercih kılavuzunda yer alması bekleniyor.

26 Bin 673 Personel Alımı Hangi Kadroları Kapsıyor?

Resmî Gazete'de yayımlanan kontenjanlara göre Sağlık Bakanlığına tahsis edilen kadrolar şu şekilde açıklandı:

• Uzman doktor: 22.983

• Doktor: 3.652

• Sağlık teknikeri: 25

• Ebe: 9

• Hemşire: 2

• Diyetisyen: 1

• Toplam kadro: 26.673

Bu kadrolara ilişkin tercih kodları, başvuru şartları ve diğer teknik ayrıntılar ÖSYM tarafından yayımlanacak tercih kılavuzunda kesinleşecek.

Başvurular Nasıl Yapılacak?

Başvuru sürecinin başlamasının ardından adaylar tercihlerini ÖSYM'nin Aday İşlemleri Sistemi (AİS) üzerinden T.C. kimlik numarası ve aday şifreleriyle elektronik ortamda yapabilecek.

Tercih işlemleri sırasında adayların yayımlanacak tercih kılavuzundaki;

• kadro kodlarını,

• nitelik şartlarını,

• mezuniyet koşullarını,

• KPSS puan türünü,

• özel başvuru hükümlerini

dikkatle incelemeleri gerekecek.

Başvuru süresinin sona ermesinin ardından yerleştirme işlemleri ÖSYM tarafından merkezi yerleştirme yöntemiyle gerçekleştirilecek.

KPSS Tercih Kılavuzu Neden Önem Taşıyor?

Personel alımı sürecinin en önemli aşamalarından biri ÖSYM tarafından yayımlanacak KPSS tercih kılavuzu olacak.

Kılavuzda;

• başvuru tarihleri,

• tercih tarihleri,

• kadro dağılımları,

• nitelik kodları,

• başvuru şartları,

• atama esasları,

• yerleştirme usulleri

ayrıntılı şekilde açıklanacak.

Bu nedenle adayların Sağlık Bakanlığı ve ÖSYM'nin resmi duyurularını düzenli olarak takip etmeleri önem taşıyor.

Gözler Eylül Ayındaki KPSS Sürecine Çevrildi

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun açıklamalarının ardından binlerce adayın dikkati 2026 Eylül ayında gerçekleştirilecek KPSS sürecine yöneldi. Bakanlığın açıklamalarına göre yeni personel alım planlamasının bu sınavın ardından yapılması öngörülüyor.

Şu an için 26 bin 673 personel alımı kapsamında resmi başvuru tarihi, tercih takvimi ve özel başvuru şartları açıklanmış değil. ÖSYM'nin yayımlayacağı tercih kılavuzuyla birlikte başvuru tarihleri, kadro tercihleri, nitelik kodları ve yerleştirme sürecine ilişkin tüm ayrıntılar netlik kazanacak.

26 Bin 673 Personel Alımı

• Personel alımı planlamasının 2026 yılı sonunda yapılması bekleniyor.

• Resmi başvuru tarihi henüz açıklanmadı.

• KPSS tercih kılavuzu henüz yayımlanmadı.

• Başvurular ÖSYM AİS üzerinden alınacak.

• Kadro ve başvuru şartları tercih kılavuzuyla kesinleşecek.

• Adayların yalnızca Sağlık Bakanlığı ve ÖSYM'nin resmi açıklamalarını esas alması gerekiyor.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!