Trabzonspor'dan Cenk Özkacar açıklaması

Trabzonspor Sportif Yatırım ve Futbol İşletmeciliği Ticaret AŞ tarafından Borsa İstanbul'a gönderilen ve Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) yayımlanan açıklamada, Cenk Özkacar ile opsiyon hakkı Trabzonspor'a ait olacak şekilde 3+1 yıllık sözleşme imzalandığı duyuruldu.

Cenk Özkacar'ın sözleşme detayları açıklandı

KAP'ta yer alan açıklamaya göre, milli stopere her bir futbol sezonu için 1 milyon 250 bin avro garanti ücret ödenecek. KAP açıklamasında şunlar kaydedildi:

"Opsiyon hakkının kulübümüz tarafından kullanılması halinde oyuncuya, 2029/2030 futbol sezonunda 1 milyon 350 bin avro garanti ücret ödenecektir. Menajerlik hizmet bedeli olarak, futbolcuya ödenecek brüt ücret tutarının yüzde 4,5'i oranında ödeme yapılacaktır."

Hoş geldin Cenk Özkacar 🤝 pic.twitter.com/mqauzhHZbc

— Trabzonspor (@Trabzonspor) July 18, 2026

Valencia kulübüne yapılacak ödeme duyuruldu

Açıklamada ayrıca, Valencia Kulübüne 1 milyon 750 bin avro tutarındaki sözleşme fesih bedelinin 6 taksit halinde ödeneceği bilgisi paylaşıldı.

Balkan Gençler Atlama Şampiyonası'nda milli yüzücülerden başarı

Türkiye Yüzme Federasyonunun paylaştığı bilgilere göre milli yüzücüler, Balkan Gençler Atlama Şampiyonası'nda genel klasmanda ikinci sırada yer aldı. Milli takım ayrıca Grup B kategorisini üçüncü, Grup C kategorisini ise şampiyon olarak tamamladı.

Sofya Atlama Kupası'nda Türkiye zirvede yer aldı

13.⁠ ⁠Sofya Atlama Kupası'nda mücadele eden Türkiye, genel tasnifte şampiyonluğa ulaştı. Milli takım organizasyonda ayrıca büyük kadınlar ile Grup E erkekler kategorilerinde de şampiyon olarak yarışmaları tamamladı.

Meselenin yalnızca münferit bir soruşturma başlığı altında değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Gürlek, "Vatandaşlarımızın iyi niyetini, yardım duygusunu ve bağış güvenini istismar edebilecek her türlü yapıya karşı yürütülen daha geniş bir mücadele çerçevesinde değerlendirmek gerekir" dedi.

"Çalışmaları kararlılıkla sürdürüyoruz"

Gürlek, yasa dışı bahis, kumar ve suç gelirlerinin aklanmasıyla mücadelede mevzuatın etkin şekilde uygulanmasının önemine şu sözlerle değindi:

"Bu kapsamda 1 Kasım 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle yürürlüğe konulan “Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı 2025-2026” doğrultusunda Adalet Bakanlığımız, İçişleri Bakanlığımız, MASAK ve ilgili kurumlarımız arasında çalışmalar devam etmektedir.

Yakın zamanda özel hukuk tüzel kişiliğini haiz bir derneğe yönelik yürütülen soruşturma da bu hassasiyetin somut bir yansımasıdır. Bu tür dosyalarda dernek yönetici ve üyeleri bakımından güveni kötüye kullanma, nitelikli dolandırıcılık ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden adli değerlendirme yapılabilmektedir.

Bizim temel önceliğimiz; vatandaşlarımızın iyi niyetinin, bağış duygusunun ve yardım hassasiyetinin istismar edilmesine izin vermemektir. Adalet Bakanlığı olarak, İçişleri Bakanlığımız, MASAK ve ilgili tüm kurumlarımızla iş birliği içinde; derneklerin denetimi, takibi ve kontrolü başta olmak üzere önleyici ve caydırıcı tedbirlerin güçlendirilmesine yönelik çalışmaları kararlılıkla sürdürüyoruz."

Elif Bayram'ın sözleşmesi 2027 sezonu sonuna kadar uzatıldı

Sarı-kırmızılı kulüp tarafından yapılan açıklamada, uzun forvet Elif Bayram'ın sözleşmesinin 2026-2027 sezonunun sonuna kadar yenilendiği duyuruldu. Böylece Galatasaray Çağdaş Faktoring Kadın Basketbol Takımı, oyuncusuyla yoluna devam etme kararını kamuoyuyla paylaştı.

Galatasaray Çağdaş Faktoring'den Elif Bayram açıklaması

Kulübün açıklamasında, şu ifadeler yer aldı:

"Elif Bayram ile hedeflerimize yürümeye devam ediyoruz; kadromuzun önemli isimlerinden Elif, kulübümüzle olan sözleşmesini 2026-2027 sezonu sonuna kadar uzattı. Formamızı gururla terletmeyi sürdürecek olan başarılı oyuncumuza sakatlıklardan uzak, başarılarla dolu bir sezon diliyoruz."

Narlıdere'de orman yangınına havadan ve karadan müdahale

İzmir'in Narlıdere ilçesinde Ali Onbaşı Deresi mevkisinde bulunan ormanlık alanda henüz belirlenemeyen nedenle yangın meydana geldi. İhbarın ardından İzmir Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı ekipler bölgeye yönlendirildi. Yangına müdahale için 4 uçak, 6 helikopter, 25 arazöz, 5 su ikmal aracı ve 3 dozer görev aldı. Ekiplerin orman yangınına müdahale çalışmaları havadan ve karadan devam ediyor.

Kütahya Tavşanlı'daki orman yangınında çalışmalar sürüyor

Kütahya'nın Tavşanlı ilçesine bağlı Elmalı köyü yakınlarında yer alan Yaylacık mevkisindeki ormanlık alanda da henüz belirlenemeyen nedenle yangın meydana geldi. İhbar üzerine Kütahya Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı çok sayıda arazöz ile yangın söndürme helikopteri bölgeye sevk edildi. Olay yerine ulaşan ekiplerin orman yangınına müdahale çalışmaları havadan ve karadan sürüyor.

Can Bartu Tesisleri'nde taktik ve kuvvet depolandı

Fenerbahçe Kulübü tarafından yapılan resmi bilgilendirmeye göre; teknik direktör İsmail Kartal yönetiminde gerçekleştirilen antrenman programı oldukça yoğun geçti. Futbolcuların zindeliğini artırmaya yönelik salonda yapılan kuvvet egzersizleriyle başlayan idman, daha sonra sahaya taşındı.

Sarı-lacivertli oyuncular sahada dinamik ısınma ve çabukluk hareketleri, dar alanda koordinasyonlu pas varyasyonları, taktiksel şablonların denendiği çift kale maç gerçekleştirdi.

Yeni yıldız Mason Greenwood sahaya indi

Sarı-lacivertli taraftarların büyük bir merakla beklediği an da bu idmanda gerçekleşti. Fenerbahçe'nin Fransa'nın köklü kulüplerinden Olimpik Marsilya'dan renklerine bağladığı İngiliz hücum oyuncusu Mason Greenwood, sarı-lacivertli formayı sırtına geçirerek takımla birlikte ilk antrenmanını tamamladı. Teknik heyet ve takım arkadaşları tarafından sıcak bir şekilde karşılanan Greenwood'un, idmandaki istekli görüntüsü teknik direktör İsmail Kartal'ın yüzünü güldürdü.

Sarı-lacivertli ekip, Avrupa arenasındaki bu kritik Şampiyonlar Ligi maçı öncesinde hazırlık etabına yarın yapacağı tek antrenmanla kesintisiz devam edecek.

Gornik Zabrze - Fenerbahçe maçı ne zaman?

Temsilcimiz Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi 2. eleme turu ilk maçında 21 Temmuz Salı günü Polonya temsilcisi Gornik Zabrze'yi Ülker Stadyumu'nda konuk edecek. İsmail Kartal ve öğrencilerinin tek hedefi, taraftarı önünde oynayacağı bu ilk mücadeleden avantajlı bir skorla ayrılarak tur kapısını aralamak.

Kulüpten yapılan resmi açıklamada, geçtiğimiz futbol sezonunda Süper Lig'in yeni ekiplerinden Amed Sportif Faaliyetler'de forma giyen deneyimli eldiven Erce Kardeşler ile 1 yıllık mukavele imzalandığı belirtildi.

Kariyerinde önemli kulüplerin formasını terleten başarılı kalecinin geçmişine de değinilen açıklamada, futbola Bursaspor altyapısında adım atan Erce Kardeşler'in, sonraki yıllarda Trabzonspor ve Hatayspor gibi takımlarda da görev yaptığı hatırlatıldı. Mardin 1969 yönetimi, yeni transferini "Hoş Geldin Erce Kardeşler" ifadesiyle taraftarlarına ilan etti.

Lisans çıkarılmayan oyuncular belli oldu

Galatasaray'ın TFF'ye sunduğu güncel kadro listesinde isimlerine yer verilmeyen futbolcular şunlar oldu.

• Victor Nelsson

• Elias Jelert

• Halil Dervişoğlu

• 

• Metehan Baltacı

Kadroda düşünülmeyen bu 4 oyuncunun tamamının, geçtiğimiz futbol sezonunu da farklı kulüplerde kiralık olarak geçirdikleri anımsatıldı. Kiralık sözleşmelerinin tamamlanmasının ardından Florya'ya geri dönen futbolcuların, teknik heyetin kararı doğrultusunda yeni sezon planlamasının dışında kaldıkları kesinleşti.

Kısa süre içinde resmi ayrılık bekleniyor

Sarı-kırmızılı transfer komitesi, TFF listesine dahil edilmeyen oyuncuların menajerleriyle bir araya gelerek ayrılık şartlarını görüşmeye başladı. Kulübün mali yapısını rahatlatmak ve yabancı kontenjanı ile maaş bütçesinde yer açmak isteyen yönetimin, bu 4 futbolcuyla kısa süre içerisinde yollarını resmen ayırması ya da gelen transfer tekliflerini değerlendirerek satışlarını gerçekleştirmesi bekleniyor.

Mohamed Salah Suudi Arabistan'ı reddetti

Transfer piyasasında taşları yerinden oynatan gelişmenin perde arkası aralandı. Sabah gazetesinde yer alan bilgilere göre; Suudi Arabistan kulüpleri, 34 yaşındaki Mısırlı kanat oyuncusuna yıllık 20 milyon avro gibi astronomik bir ücret teklif etti.

Ancak dünyaca ünlü yıldız, Suudilerden gelen bu dev teklifi geri çevirerek yönünü İstanbul'a kırdı. Suudi yetkililere "Önceliğim Beşiktaş" yanıtını veren Salah'ın bu duruşu spor kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Deneyimli futbolcunun transferde siyah-beyazlı ekibi seçmesindeki en büyük etkenlerden birinin, eşinin İstanbul'da yaşama konusunda sergilediği kararlı ısrar olduğu vurgulandı.

Sözleşme detayları belli oldu

Beşiktaş yönetimi, transfer komitesiyle birlikte Mısırlı yıldızın mali şartlarını karşılamak için yoğun bir mesai harcadı. Yapılan pazarlıklarda yıllık maaşı 12 milyon avro olarak talep ediliyor.

Siyah-beyazlı yönetim, bu net ücreti kolay ulaşılabilecek performans ve başarı bonuslarıyla tamamlamayı taahhüt etti. Sözleşmenin 1+1 yıllık veya doğrudan 2 yıllık olması planlanıyor.

Maaş protokolünde mutabakat sağlayan taraflar arasında şu an için sadece imza parası, imaj hakları ve bonusların ödeme takvimi gibi küçük bürokratik detayların görüşüldüğü aktarıldı.

Serdal Adalı ve Vincenzo Italiano zirvesi

Beşiktaş'ta idari ve teknik kadro da bu dev transfer için koordineli şekilde hareket ediyor. Siyah-beyazlı yöneticilerden Serdal Adalı, bugün teknik direktör Vincenzo Italiano ile bir araya gelecek. Gerçekleştirilecek kritik zirvede İtalyan teknik adamla Salah'ın takıma entegrasyonu, taktiksel konumu ve transfer bütçesinin son durumu bir kez daha masaya yatırılacak. Bu toplantının ardından transferin resmiyet kazanması ve Beşiktaş'ın transferi Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) bildirmesi bekleniyor.

Ankara Büyükşehir Belediyesince İvedikköy Mahallesi 3832. Cadde'de dün yürütülen yol açma çalışmaları esnasında yaşanan kazada yaşamını yitiren 40 yaşındaki Çelik'in cenazesi, Karşıyaka Ahmet Efendi Camisi'ne getirildi. Çelik'in cenazesi, öğle vakti kılınan cenaze namazının ardından Karşıyaka Mezarlığı'nda defnedildi. Cenaze törenine Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, Çelik'in ailesi, yakınları ve mesai arkadaşları katıldı.

Kaza çalışma esnasında meydana geldi

Yenimahalle ilçesi İvedikköy Mahallesi 3832. Cadde üzerinde dün gerçekleştirilen yol açma çalışmaları sırasında, Ömer Sütçü idaresindeki 06 DY 4311 plakalı hafriyat kamyonu freninin patlaması sonucu kontrolden çıkmıştı. Sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybettiği araç, çalışma alanında bulunan Emre Çelik'in kullandığı 06 COS 880 plakalı ve Mustafa Sandıklı idaresindeki 06 DU 7291 plakalı diğer hafriyat kamyonlarına çarpmıştı.

Çarpışmanın şiddetiyle alev alan ve Emre Çelik'in içinde bulunduğu kamyondaki yangın, olay yerine sevk edilen itfaiye ekiplerinin müdahalesiyle söndürülmüştü. Meydana gelen zincirleme kazada, sürücülerden 36 yaşındaki Ömer Sütçü ve 40 yaşındaki Emre Çelik olay yerinde hayatını kaybetmişti.

Transfer teklifine rağmen takımda kalacak

Sabah gazetesinin haberine göre, teknik direktör İsmail Kartal ile Brezilyalı futbolcunun Fred'in Fenerbahçe'de kalması yönünde ortak bir karara vardığı aktarıldı. Deneyimli orta saha oyuncusu için Suudi Arabistan kulüplerinden dört milyon avroluk resmi bir teklif gelmesine karşılık, sarı-lacivertli yönetim teknik heyetin raporu doğrultusunda bu ayrılığa onay vermedi. Özellikle Avusturya kampı sürecinde gösterdiği performansla teknik kadronun beğenisini kazanan Fred'in, yeni sezonda takım kurgusu içinde önemli bir rol üstlenmeye devam edeceği bildirildi.

Fenerbahçe formasıyla yüz yirmi beş maç

İki bin yirmi üç yılında Fenerbahçe'ye transfer olan Fred, sarı-lacivertli kulüpte geçirdiği süre boyunca toplam yüz yirmi beş resmi müsabakada görev aldı. Deneyimli orta saha oyuncusu, çıktığı bu karşılaşmalarda takımına on iki gol ve yirmi bir asistlik skor katkısı sağladı.

Sanayi sitesindeki işletmeye ortak operasyon

Bodrum Belediyesi tarafından konuya ilişkin yapılan açıklamaya göre; Bahçelievler Mahallesi Sanayi Sitesi'nde faaliyet gösteren bir gıda işletmesinde ihbar ve rutin kontroller kapsamında denetim gerçekleştirildi. Bodrum Belediyesi Zabıta Müdürlüğü, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Temizlik İşleri Müdürlüğü ekiplerinin koordineli yürüttüğü incelemelerde, işletmenin depolarında piyasaya sürülmek üzere bekletilen çok sayıda gıda ürünü tespit edildi.

Yapılan kontrollerde, söz konusu ürünlerin son kullanma tarihlerinin geçmiş olduğu belirlendi.

Ürünler imha edildi, mühürleme süreci başlatıldı

Ekipler tarafından el konulan ve halk sağlığı için ciddi risk oluşturan yaklaşık 1,2 ton ağırlığındaki tarihi geçmiş gıda ürünü, yasal prosedürlerin tamamlanmasının ardından Temizlik İşleri Müdürlüğü ekiplerince imha edildi.

İlgili mevzuat kapsamında iş yeri sahibine cezai işlem uygulanırken, halk sağlığını tehlikeye atan işletmenin faaliyetine son verilerek mühürlenmesi amacıyla resmi yasal sürecin başlatıldığı bildirildi.

Kokular yükselince belediye harekete geçti

Mamak ilçesi Mehtap Mahallesi'ndeki bir apartmanın giriş katında bulunan daireden çevreye ağır kokular yayılması üzerine mahalle sakinleri durumu Mamak Belediyesi ekiplerine ihbar etti. Belirtilen adrese sevk edilen temizlik işleri ve zabıta ekipleri, dairede yaptıkları ilk incelemede içeride yoğun miktarda çöp, hurda eşya ve atık malzeme biriktirildiğini belirledi.

Evde yaşayan 90 yaşındaki S.K. ve 85 yaşındaki M.K. isimli yaşlı çiftin, olay öncesinde yakınları tarafından başka bir yere götürüldüğü öğrenildi. Ev sahiplerinin meskende bulunmamasının ardından ekipler dairede boşaltma ve temizlik operasyonu başlattı. Çalışmalar neticesinde evden bir kamyon dolusu atık malzeme çıkarıldı.

Tahliye işlemlerini gerçekleştiren belediye ekipleri, yaşlı çifte ait aynı apartmanda bir dairenin daha bulunduğunu ve bu dairenin de benzer biçimde çöple doldurulduğunu tespit etti. Söz konusu ikinci dairenin boşaltılması için de gerekli yasal izinlerin alınmasının ardından temizlik çalışması yürütüleceği bildirildi.

Mamak Belediyesi temizlik ekibi görevlilerinden Şahin Aslıhak, meslek hayatında ilk defa böyle bir evle karşılaştığını ifade ederek, içeri girdiklerinde gördükleri manzara karşısında şaşkınlık yaşadıklarını dile getirdi.

Mahalle muhtarı: "Yemekleri bile pencereden alıyorlardı"

Gelişmelerin ardından gazetecilere açıklamalarda bulunan Mehtap Mahallesi Muhtarı Fazlı Dinçdemir, yaşlı çiftin uzun yıllardır mahallede ikamet ettiğini ve zaman içerisinde evlerini çöp eve dönüştürdüklerini belirterek şu bilgileri verdi:

"Şikayetler geliyordu ama yaşlı oldukları için bir şey yapamıyorduk. Belediye ekipleri geliyordu, onları da içeri almıyorlardı. Belediyeden yemek ayarlıyorduk. Yemekleri bile pencereden alıyorlardı. Bu ailenin binada iki dairesi var. İki daireyi de çöp ev olarak kullanıyorlar. Yakınları gelip götürünce belediye ekiplerine haber verdik. Evler belediye ekiplerimizce boşaltılıyor."

Son dönemde yaşanan gelişmelere ilişkin parti örgütünün sorumluluklarına dikkat çeken Özgür Karabat, olası bir erken ya da baskın seçim riskine karşı partinin hazırlıklı olması gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

"Buna karşı ne olursa olsun 'Aman CHP'de bir kurultay daha gelir' diyemeyiz. Milleti, herhangi bir baskın seçime karşı, milleti partinin seçime girememe riskine karşı alternatifsiz bırakamayız. Bizim derdimiz memleket meselesidir."

"Hedeflerimize odaklanmaya devam edeceğiz"

Parti kalelerini korumanın memleket geleceği açısından kritik önem taşıdığını belirten Karabat, CHP'li yerel yönetimlere yönelik müdahaleleri eleştirdi. Nerede bir zafer kazanılsa oranın belediye başkanının görevden alındığına dikkat çeken Karabat, yaşanan süreçlerin asılsız iddialara dayandığını ileri sürdü.

Yangında annesi Gülçin, ağabeyi Şenol ve 11 yaşındaki yeğeni Mina dahil olmak üzere toplam 8 yakınını kaybeden Yüksel Gültekin ile aynı faciada oğlunu kaybeden Danıştay 9. Daire Başkanı Abdurrahman Gençbay, yürüyüşün ardından düzenlenen ortak açıklamada kamu görevlileri hakkındaki soruşturmaların gecikmesine sert tepki gösterdi.

"Beni en iyi anlayacak kişi Cumhurbaşkanımızdır"

Yürüyüşü gerçekleştiren Oktay Akişli, güzergah boyunca güvenliğini sağlayan Bolu Valiliği, emniyet ve jandarma ekipleri ile kendisini yalnız bırakmayan ailelere teşekkür etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a seslenen Akişli, şu ifadeleri kullandı:

"Beni en iyi anlayacak tek kişi var. O da annesine benim kadar düşkün olan Cumhurbaşkanımızdır. Annesini kaybetmiş bir evlat var. Annesinin adaletini sekiz gündür o yollarda arayan bir evlat var. Bu sese kulak versin. Başka bir şey demeyeceğim."

"On aydır iddianame düzenlenmeyen dosya için talimat verin"

Faciada 8 yakınını kaybeden Yüksel Gültekin, sorumluluğu bulunan kamu görevlileri hakkında yaklaşık 10 aydır iddianame hazırlanmadığını dile getirdi. Yalnızca hukuk sınırları içerisinde adalet aradıklarını belirten Gültekin, Adalet Bakanı Akın Gürlek'e şu sözlerle çağrıda bulundu:

"Sayın Bakanım, lütfen 2026 Türkiye'sinde, Cumhuriyet savcılığının dosyasında 'Bunlar birinci derece sorumludur' denildikten sonra 10 aydır iddianame düzenlenmeyen dosya için pazartesi günü talimat verin. Bizim derdimiz siyasi değil. Bizi yalnızca 78 ailenin yürek yangını bağlıyor."

Bakanlık yetkililerinin bugüne kadar kendilerine bir başsağlığı dahi dilemediğini ifade eden Gültekin, eleştirilerini şöyle sürdürdü:

"Bunların arkasında, adını ağzıma almak istemediğim duyarsız, hissiyatsız, merhametsiz Turizm Bakanı var. Turizm Bakanı'nın arkasında kim var? Cumhurbaşkanı olmadığını söyledi. Cumhurbaşkanı, Turizm Bakanı'nın gözünün içine baka baka, 'Bu olayın failleri mutlaka yargılanacak' dedi. Ya siz Cumhurbaşkanı'nı da mı dinlemiyorsunuz? Devlette nasıl bir çetesiniz? Devlette nasıl bir menfaat şebekesisiniz? Ben bunu anlamakta güçlük geçiyorum. Şunu söyleyeyim, biz bu işin peşini bırakmayız. Bakın, bugün Ulus'tan sesleniyoruz. Yarın gideceğimiz yer Turizm Bakanlığı'nın önü olacak. Bunu herkes bilsin."

Danıştay 9. Daire Başkanı Gençbay: "Eksik adalet, adalet değildir"

Yangında oğlunu kaybeden Danıştay 9. Daire Başkanı Abdurrahman Gençbay, ana davanın sonuçlandığını ve Yargıtay aşamasına taşındığını hatırlatarak, kamu görevlileri yönünden sürecin tıkanmasına tepki gösterdi. Gençbay, devletin adaleti tesis etme gücünün bulunduğunu vurgulayarak şöyle konuştu:

"Kartalkaya faciasındaki dosyamızda failler gözümüzün önündeyken bunlar yargının önüne çıkarılamıyorsa burada bir sorun vardır. Ama bu sorun devletten kaynaklanmıyor. Devlet yetkisini kullanan kamu görevlilerinden kaynaklanıyor. Devletin itibarını ayağa kaldırmak ve yargıya olan güveni artırmak için yürüdük. Adalet geciktirilemez. Eksik adalet, adalet değildir."

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın soruşturma izni vermemesi üzerine Danıştay 1. Dairesi'nin 25 Eylül 2025 tarihinde bu kararı kaldırarak dosyayı Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderdiğini anımsatan Gençbay, aradan geçen sürede hiçbir işlem yapılmadığını şu sözlerle eleştirdi:

"Ana davadaki bütün deliller ortada, bilirkişi raporunda sorumlular açıkça belirtilmiş durumda. Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na soruyoruz, dosya neden 10 aydır bekliyor? Başsavcılık bırakın tutuklamayı, bu kişileri Bolu'ya getirip ifadelerini dahi almadı. SEGBİS üzerinden ifadeleri alındı. On aydır ortada ne iddianame var ne de açılmış bir dava."

"Sayın Bakan, Danıştay mahallenizin bakkalı değil"

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın ve İçişleri Bakanlığı'nın yargı kararlarını uygulamadığını savunan Danıştay Daire Başkanı Gençbay, Çalışma Bakanı'na yönelik şu ifadeleri kullandı:

"Ben hayatımda bunun kadar yargıyla dalga geçen, bunun kadar hukuku dikkate almayan bir bakan görmedim, tanımadım. Danıştay 1. Dairesi iki defa karar veriyor, 'Yanlış yapıyorsunuz' diyor Sayın Bakan. Daha önce görevden almış olduğunuz eski bir müfettişe soruşturma izni verip, 'gerçek sorumlularla ilgili bir değerlendirme yapmadan bu dosyayı buraya gönderemezsiniz' diyerek Danıştay 1. Dairesi dosyayı iki kez Çalışma Bakanlığı'na geri gönderiyor. O Çalışma Bakanı da iki kez aynı şekilde, görevden aldığı eski müfettiş hakkında soruşturma izni vererek, diğerleriyle ilgili herhangi bir değerlendirme ve karar vermeden dosyayı gönderiyor. Sayın Bakan, Danıştay 1. Dairesi mahallenizin bakkalı değil. Yargı adına verilmiş bir kararı ciddiye almak zorundasınız."

İçişleri Bakanlığı'nın da eski valiler hakkındaki idare mahkemesi kararını bir yıldır uygulamadığını belirten Gençbay, "İdare mahkemesi kararlarını uygulamak anayasal bir görevdir. Uygulamamak ise anayasal bir suçtur. Devletin itibarını zedeleyen kamu görevlileri görevlerinden uzaklaştırılıncaya kadar bu mücadelemiz sürecek" dedi.

"Hesap verebilirlik devleti zayıflatmaz"

Yürüyüşün sonunda aileler tarafından okunan ortak metinde, hiçbir kamu görevlisinin hukuki sorumluluktan muaf tutulamayacağı beyan edildi. Bakanlıklara usule ilişkin engelleri kaldırma çağrısı yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Hiçbir kamu görevlisi, hukuki sorumluluğunun araştırılmasından bağışık tutulamaz. Hesap verebilirlik devleti zayıflatmaz. Tam tersine devlete ve yargıya duyulan güveni güçlendirir. Güçlü devlet, eleştiriden korkan devlet değildir. Güçlü devlet; hukuku herkese eşit uygulayarak vatandaşının güvenini kazanan devlettir."

"Fiili olağanüstü hal devam ediyor"

Platform adına açıklamayı gerçekleştiren BES İzmir Şube Başkanı ve KESK Dönem Sözcüsü Deniz Çetin, Türkiye'de Olağanüstü Hal’in (OHAL) kağıt üzerinde bittiğinin iddia edilmesine rağmen fiili olarak tüm şiddetiyle sürdüğünün Ankara sokaklarında tescillendiğini savundu. Son on yılda anayasa ve uluslararası hukukun fiilen askıya alındığını, seçme ve seçilme hakkının yok sayıldığını ileri süren Çetin; parti eş genel başkanlarından milletvekillerine, belediye başkanlarından komedyenlere kadar binlerce muhalifin tutuklandığını, belediyelere kayyum atandığını ve son olarak Cumhuriyet Halk Partisi’ne (CHP) yönelik operasyonlar gerçekleştirildiğini ifade etti.

"Arkadaşlarımız darp edilerek gözaltına alındı"

KHK rejimini bir hukuk katliamı olarak nitelendiren Çetin, KESK’li ihraçların bu sistemin kurumsallaştırılmasının en önemli araçlarından biri olarak tasarlandığını iddia etti. Aradan geçen on yıla rağmen binlerce kamu çalışanının neyle suçlandığını dahi bilmediği yargı süreçlerinin bilinçli olarak uzatıldığını ve gasp edilen hakların iade edilmediğini öne süren Çetin, Ankara'daki eylemde yaşananları şu sözlerle aktardı:

"Bu devasa hukuksuzluğa dikkat çekmek, anayasal haklarını talep eden ve ‘İşimi, aşımı, adaletimi istiyorum’ diyen arkadaşlarımızın sesini duyurmak amacıyla dün Ankara’da gerçekleştirmek istediğimiz Adalet Nöbeti eylemi, polisin orantısız gücü, zoru ve şiddetiyle engellenmeye çalışılmıştır. Aralarında KESK ve bağlı sendikalarımızın Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyelerinin de bulunduğu yaklaşık yirmi mücadele arkadaşımız darp edilerek gözaltına alınmış, gecenin geç saatlerinde serbest bırakılmıştır."

"Bu yalnızca kamu emekçilerinin meselesi değildir"

İhraç edilen çalışanların eğitim, çalışma ve seyahat özgürlüğü gibi en temel insani haklar yönünden abluka altına alınmak istendiğini belirten Çetin, masumiyet karinesinin, adil yargılanma hakkının ve anayasanın yok sayıldığını dile getirdi. Sokaklardaki müdahalelerin hak arama mücadelesini durduramayacağını vurgulayan KESK Dönem Sözcüsü Deniz Çetin, konuşmasını şöyle tamamladı:

"İhraçların yarattığı bu muazzam hukuksuzluğu sokaklarda şiddet uygulayarak, sesimizi kısarak örtmeye çalışanlar büyük bir yanılgı içindedir. Emek ve adalet mücadelemizden geri adım atmayacağız. Bilinmelidir ki; hak arama mücadelesi gözaltılarla, copla, barikatla ya da biber gazıyla susturulamaz. Bizler gücümüzü haklılığımızdan, meşrutiyetimizden ve anayasal haklarımızdan alıyoruz. Mülki amirlerin, kolluk kuvvetlerinin ve siyasi iradenin bu açık hukuksuzluğunu, pervasızlığını ve sendikal faaliyete yönelik saldırısını en sert biçimde kınıyoruz. Buradan halkımıza sesleniyoruz. Bu yalnızca ihraç edilen kamu emekçilerinin meselesi değildir. Hukukun üstün olup olmayacağının meselesidir. Sendikal hakkın suç sayılıp sayılmayacağının meselesidir."

Soruşturma süreçlerindeki temizleme oranları yükseldi

Uyuşturucu suçlarına ilişkin dosya sayılarında artış görülmesine rağmen, soruşturma evrelerindeki temizleme başarıları dikkat çekti. Cumhuriyet başsavcılıklarında iki bin on altı yılında yüzde altmış iki virgül dört olan temizleme oranı, iki bin yirmi beş yılına gelindiğinde yüzde doksan dokuz virgül beşe yükseldi. Aynı dönem aralığında temizleme oranları Türk Ceza Kanunu'nun yüz seksen sekizinci maddesi kapsamında yüzde seksen yedi virgül üçten yüzde doksan yedi virgül üçe ulaştı. Yüz doksanıncı madde kapsamında yüzde seksen beş virgül beşten yüzde yüz altıya çıkan oran, yüz doksan birinci madde kapsamında ise yüzde altmış beş virgül dokuzdan yüzde seksen yedi virgül ikiye tırmandı. Üç bin iki yüz doksan sekiz sayılı Kanun kapsamındaki temizleme oranı da yüzde yüz iki virgül dörtten yüzde yüz yedi virgül bire çıktı. Bu veriler doğrultusunda, iki bin yirmi beş yılında yeni açılan dosyaların tamamı kadar dosyanın karara bağlandığı, geçmiş dönemlerden devreden iş yükünün azaltıldığı ve dosya birikiminin önüne geçildiği aktarıldı.

Ceza mahkemelerinde geçmiş yılların yükü eritildi

İlk derece ceza mahkemelerinde yürütülen kovuşturma süreçlerinde ise iki bin yirmi beş yılı itibarıyla birçok suç türünde temizleme oranı yüzde yüzün üzerine çıktı. Geçmiş yıllardan devreden dosyaların da karara bağlanmasıyla ulaşılan net temizleme oranları Türk Ceza Kanunu'nun yüz doksanıncı maddesinde yüzde yüz sekiz virgül bir, yüz doksan birinci maddesinde yüzde yüz iki virgül üç, iki bin üç yüz on üç sayılı Kanun kapsamında yüzde yüz beş virgül dokuz ve üç bin iki yüz doksan sekiz sayılı Kanun kapsamında yüzde yüz on üç virgül dokuz olarak gerçekleşti. Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmede, uyuşturucu suçlarına ilişkin mevcut iş yükünün sürmesine karşın, soruşturma ve kovuşturma mekanizmalarının hızlandırıldığı, yargısal verimliliğin artırılarak dosya yığılmalarının azaltıldığı vurgulandı.

Şimşek, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada; yönetim kurulu, teknik heyet ve transfer komitesiyle birlikte kulübün Süper Lig'deki ilk sezonunda başarılı olması adına koordineli bir çalışma yürüttüklerini ifade etti.

30 yaş üstü yabancı oyuncu alınmayacak

Transfer süreçlerinin kulübün geleceğini koruma odağıyla yürütüldüğünü ve transfer komitesinin titiz bir filtreleme uyguladığını aktaran Şimşek, kulübün yaş sınırına dayalı yeni transfer politikasını şu sözlerle paylaştı:

"Görüşülen her futbolcunun sportif başarısı, karakteri, maliyeti ve kulübümüzün geleceğine sağlayacağı katkı tüm yönleriyle değerlendirilmekte, ortak mutabakatla karar verilmektedir. Kulübümüz, 30 yaş üstü yabancı futbolcularla transfer görüşmesi yapmama yönünde bir politika benimsemiştir. Hedefimiz, hem bugünü hem de yarını düşünen, sürdürülebilir bir kadro yapılanması oluşturmaktır."

"Süper Lig'de yeni bir takım inşa ediyoruz"

Türkiye Futbol Federasyonu tarafından belirlenen harcama ve transfer limitlerine tamamen sadık kalacaklarını vurgulayan Nedim Şimşek, taraftarlardan resmi açıklamalar dışındaki iddialara itibar etmemelerini isteyerek sözlerini şöyle tamamladı:

"Transfer limitleri doğrultusunda hareket etmek ve kulübümüzün mali yapısını korumak en önemli önceliklerimiz arasındadır. Amedspor'u ekonomik olarak zora sokacak hiçbir adım atmayacağız. Yapacağımız her transfer kulübümüzün geleceğini güvence altına alacak bir anlayışla gerçekleştirilecektir. Görüşmelerle ilgili yalnızca kulübümüzün resmi açıklamalarına itibar edilmesini önemle rica ediyoruz. Süper Lig'de mücadele edecek yeni bir takım inşa ediyoruz. Bu süreç sabır, planlama ve büyük bir emek gerektirmektedir. Taraftarlarımızın desteği ve güveniyle Amedspor'a yakışan, mücadeleci ve başarıya inanmış bir kadro oluşturacağımızdan hiç kimsenin şüphesi olmasın."

Belediyenin elektronik kart sistemiyle entegre oldu

Aydın il sınırları içerisinde belirlenen 29,5 kilometrelik İncirliova-Aydın-Köşk güzergahında altyapı çalışmalarının tamamlandığını bildiren Bakan Uraloğlu, sistemin, Aydın Büyükşehir Belediyesinin mevcut Elektronik Ücret Toplama Sistemi ile entegre şekilde çalışacağını ifade etti. Proje kapsamında yolculara; İncirliova, Hastane, Aydın, Tekstil Park, ASTİM OSB, Umurlu, Aydın OSB ve Köşk olmak üzere toplam 8 istasyonda hizmet verilecek.

Entegrasyon sayesinde vatandaşların şehir içi ulaşımda daha hızlı seyahat edebileceğini aktaran Uraloğlu, bütünleşik toplu taşıma yapısı ile kentteki araç trafiği yoğunluğunun azaltılmasının hedeflendiğini vurguladı.

Günlük 16 sefer düzenlenecek

Sefer planlaması ve kullanılacak araç tiplerine ilişkin teknik detayları da açıklayan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

"AYBAN kapsamında İncirliova-Köşk hattında MT15000 tipi tren setleriyle 06.00-21.00 saatlerinde karşılıklı 8 gidiş ve 8 geliş olmak üzere günlük toplam 16 sefer düzenlenmektedir. Kentlerde demir yolunun günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesi için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. AYBAN ile Aydın'a güvenli, çevreci ve konforlu ulaşım alternatifi kazandırdık."

"Anayasa yamalı bohçaya dönüşmüş"

"Anayasa yapmak milletin hakkıdır. Anayasayı millet yapar" ifadesini kullanan Yazıcı, 1950 seçimlerinin ardından yürürlüğe giren 1961 ve 1982 anayasalarının darbeciler tarafından kurgulandığını anımsattı. 1982 Anayasası üzerinde bugüne kadar 19 kez değişiklik yapıldığını belirten Yazıcı, yeni anayasa hedeflerini şu sözlerle açıkladı:

"En önemli değişikliği de 15 Temmuz'daki gaddar, alçak darbe teşebbüsünden sonra Cumhur İttifakı öncülüğünde Cumhurbaşkanı Hükümet Sistemi'ni yürürlüğe koymuşuz. Bütün değişikliklerle anayasa yamalı bohçaya dönüşmüş. Olması gereken kurumlar, kurallar var, yer almamış. Olmaması gerekenler var, yer almış. Bu millet baştan sona yepyeni anayasa yapma hakkını artık kullanmalıdır, böyle düşünüyoruz. Bu anlamda da çalışmalarımız devam ediyor. Elbette yepyeni anayasayı birlikte, Meclis'te konsensüs sağlamak ve sonra da milletin onayına referanduma sunmak suretiyle paylaşımcı anlayışla gerçekleştireceğiz. Millet sonuçta karar verecek."

Dış politikada "rasyonel adım" vurgusu

Türkiye'nin uluslararası arenadaki saygınlığının arttığını ve insan hakları ihlallerine karşı her platformda ses çıkardığını ifade eden Yazıcı, Londra ile Gazze'deki yaşama hakkının eşit olduğunu dile getirdi. Dış politikadaki adımların rasyonel bir zemin üzerine inşa edildiğini vurgulayan Yazıcı, eleştirilere yönelik şu değerlendirmede bulundu:

"Bazen de bu konudaki duruşumuzu anlamadan eleştirenler oluyor. Daha başka şeyler yapmamız gerektiğini söyleyenler oluyor. Adımlarımızı atarken rasyonel davranıyoruz. Hesap ediyoruz ve ona göre adım atıyoruz, söylem icra ediyoruz."

"Asla şehitlerimizin ruhunu incitici tutum içinde olmayız"

Gündemdeki "Terörsüz Türkiye" sürecine ve yapılması planlanan yasal düzenlemelere değinen Yazıcı, bu süreçte hassas dengelerin korunacağını aktardı:

"En büyük gücümüz, birliğimiz, bütünlüğümüz ve kardeşliğimizdir. Bunu ölçecek hiçbir değer yoktur. Dolayısıyla bu konuda da Cumhur İttifakı olarak gerekli açıklamalar yapıldı, yapılmaya devam ediliyor. Yol yürüyüşümüz devam ediyor. Bununla alakalı çerçeve ve yasal düzenleme yapılacak, çalışması sürdürülüyor. Elbette bu hedefi gerçekleştirirken asla şehitlerimizin ruhunu incitecek, gazilerimizi üzecek tutum içerisinde olmayız. Türkiye'nin çıkarı, milletimizin hedefi, arzusu, yararına olan neyse inşallah onu hep birlikte gerçekleştirmek suretiyle Türkiye'yi bu illetten kurtaracağız."

Program oturumlarla devam edecek

Bölge milletvekilleri, il başkanları ve partililerin katılım sağladığı Batı Karadeniz Bölge Toplantısı kapsamında iki ana oturum düzenlenecek. "Güncel Siyasi ve Hukuki Gelişmeler Oturumu" başlığı altında; AK Parti Siyasi ve Hukuki İşler Başkan Yardımcısı Ömer Serdar "Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge Ortak Söylem", AK Parti Siyasi ve Hukuki İşler Başkan Yardımcısı Cem Duran Uzun ise "Türkiye'nin Yeni Anayasa İhtiyacı" başlıklı sunumlarını katılımcılarla paylaşacak. Program, "Bölgesel Değerlendirme ve İstişare Oturumu" ile son bulacak.

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi, Ramazan Bayramı öncesi ödenecek ikramiyenin 2026’da ne kadar olacağını merak ediyor. Son olarak 4 bin TL’ye yükseltilen bayram ikramiyesinde yeni bir artış yapılıp yapılmayacağı ve olası zam oranı, emeklilerin gündeminde ilk sırada yer alıyor. Özellikle maaş zamlarının ardından gözler, açıklanacak yeni ikramiye tutarına çevrildi.

Transfer dönemleri, Süper Lig’de sadece kadroları değil gündemi de değiştiriyor. Kulüplerin milyonlarca euro ödeyerek kadrosuna kattığı yıldızlar; hem rekabetin seviyesini yükseltiyor hem de tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu dosyada, en pahalı transferler Süper Lig tarihine geçen isimleri tek listede topladık. İşte Süper Lig en pahalı transferler sıralaması ve her bir hamlenin kısa hikâyesi…