Kayseri Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren Erciyes AŞ ile Kayseri Bilim Merkezi tarafından Erciyes’in 2 bin 650 metre yükseklikteki Hacılar Kapı bölgesinde organize edilen gözlem etkinliği, gökyüzü meraklılarını bir araya getirdi.

Şehir ışıklarından ve kirliliğinden uzak, rakımı yüksek bir noktada gerçekleştirilen organizasyonda vatandaşlar, atmosferde süzülen meteorları çıplak gözle izleme şansı yakaladı. Etkinlik alanında hazır bulunan uzman astronomlar, katılımcılara gezegenler, yıldız haritaları ve takımyıldızlar hakkında ayrıntılı sunumlar gerçekleştirdi.

Ayrıca alan içerisine kurulan profesyonel teleskoplar sayesinde ziyaretçiler, gök cisimlerini ve gezegen detaylarını daha yakından inceleme imkanı buldu.

Yılda yüz binlerce ton kıyafet çöp oluyordu

2000’li yılların başından itibaren "hızlı moda" (fast fashion) anlayışının yaygınlaşması ve e-ticaret iadelerinin artmasıyla tırmanan stok krizinde, şirketler depolama maliyetlerinden kaçınmak ve marka prestijini korumak adına her yıl devasa miktarda kıyafeti imha ediyordu. Avrupa Çevre Ajansı (EEA) verilerine göre, AB pazarında satışa çıkarılan tüm tekstil ürünlerinin yüzde 4 ila yüzde 9’u hiç kullanılmadan imha edilirken, bu durum yılda 264 bin ila 594 bin ton sıfır ürünün yok edilmesi anlamına geliyordu. Sadece bu imha süreçlerinin yarattığı yıllık karbon salımının 5,6 milyon ton CO₂ seviyesinde olduğu belirtiliyordu.

Yasak kademeli olarak genişleyecek

Yeni düzenleme uyarınca şirketler; satılmayan stoklarını imha etmek yerine yeniden satışa sunmak, hayır kurumlarına bağışlamak veya geri dönüşüm tesislerine yönlendirmekle yükümlü kılındı. 19 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla büyük ölçekli şirketler için bağlayıcı hale gelen yasağın, Temmuz 2030’dan itibaren orta ölçekli işletmeleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. Küçük ve mikro işletmeler ise düzenlemenin dışında tutuluyor.

Bu düzenlemeyle birlikte gözler Avrupalı markalara üretim yapan veya kendi markasıyla Avrupa pazarına giren Türkiye’deki tekstil sektörüne çevrildi. Türkiye hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün Avrupa ülkelerine yaptığı ihracat, son 5 yıllık dönemde yıllık ortalama 10 milyar doların üzerinde gerçekleşti. İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) ve Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye, toplam hazır giyim ihracatının yüzde 60 ila 65'ini AB ülkeleri ile İngiltere'ye sevk ediyor.

Verilere göre Türkiye'den ihraç edilen hazır giyim ürünlerinde ana pazarları Almanya, İspanya, İngiltere, Hollanda ve Fransa oluşturuyor. İhraç edilen ürün grubunun ağırlıklı bölümünü ise örme ve dokuma giyim eşyaları kapsıyor.

2022'de 13,8 milyar dolarla en yüksek seviye görüldü

Sektörün Avrupa pazarındaki dış ticaret hacmi 2021 yılında 12,5 milyar dolar (600 bin ton) olarak kaydedildi. Toplam ihracatın 21,2 milyar dolara yükseldiği 2022 yılında ise Avrupa pazarına yapılan dış satım 13,8 milyar dolara (650 bin ton) ulaştı.

Takip eden yıllarda sevkiyat hacminde ve ihracat gelirlerinde düşüş kaydedildi. Avrupa'ya yapılan hazır giyim ihracatı 2023 yılında 11,8 milyar dolara (560 bin ton), 2024 yılında 10,8 milyar dolara (510 bin ton) ve 2025 yılında 10,2 milyar dolara (480 bin ton) geriledi. Böylece Türkiye'nin toplam hazır giyim ihracatı 2025 yılı sonunda 16,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Son 4 yılda Asya’daki üretim merkezleri Avrupa’nın markajında

Dış ticaret verilerine göre Türkiye'nin genel ihracat birim değeri kilogram başına ortalama 1,6 dolar seviyesinde bulunurken, hazır giyim sektörünün Avrupa'ya yaptığı ihracatta birim değer kilogram başına 21,3 dolar olarak hesaplandı.

Veriler, 2022 yılı sonrasında küresel pazarlardaki talep değişimi, üretim maliyetlerindeki artış ve Asya merkezli üretici ülkelerle oluşan fiyat farkı nedeniyle Avrupalı alıcıların sipariş hacimlerinde azalma yaşandığını gösteriyor.

Avrupa’daki marka ve tüketicilerle iç içe olan Türkiye’deki hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün AB’nin imha yasağına etkileri olacağına kesin gözüyle bakılıyor. Bu etkinin olumlu veya olumsuz olması ise sektörün çizeceği yola bağlı. Avrupa’da imha edilmeyen stok fazlası marka ürünlerin Türkiye’deki outlet pazarında tüketiciyle buluşma ihtimali de perakende sektörü temsilcilerince olası karşılanıyor. Avrupa Birliği’nin hazır giyim ve konfeksiyonda yürürlüğe koyduğu imha yasağını Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Toygar Narbay 24 Saat için değerlendirdi.

"Uzaktaki ‘Brüksel düzenlemesi’ değil, sipariş masamızdaki gerçeklik"

Düzenlemenin menşe odaklı değil, AB pazarına arz odaklı olduğunun altını çizen TGSD Başkanı Toygar Narbay, Türkiye’nin AB üyesi olmamasına rağmen bu mevzuattan doğrudan etkileneceğini belirtti:

"ESPR kapsamında ürünün menşeine değil, AB pazarına arzına bakıyor. Dolayısıyla Türkiye’de üretilip AB’ye satılan ürünler açısından konu doğrudan ticari önem taşıyor. Çünkü Türkiye, AB üyesi olmasa da AB'ye üretim yapan her firmamız bu yeni kapsamın içinde. Biz de bunu ‘uzaktaki bir Brüksel düzenlemesi’ olarak değil, doğrudan sipariş masamıza oturan bir gerçeklik olarak okuyoruz."

Uzak Doğu'ya karşı Türkiye’nin esneklik avantajı

İmha yasağının markaları fazla üretimden kaçınmaya ve daha düşük adetli, hızlı teslimatlı sipariş modellerine yönelteceğini belirten Narbay, bu durumun Türkiye’nin coğrafi ve operasyonel gücüyle örtüştüğünü vurguladı:

"Bu düzenleme doğru konumlanırsak avantaj, seyirci kalırsak dezavantaj oluşturuyor. Avantaj tarafına bakarsak, imha yasağı, markaları en çok fazla üretmemeye zorluyor. Kararla birlikte şirketlerin daha düşük adetli üretim, hızlı teslimat, yeniden satış ve geri dönüşüm odaklı modellere yöneleceği öngörülüyor. Bu da Türkiye’nin güçlü olduğu alan. Esneklik, hızlı termin ve coğrafi yakınlık gibi avantajlarımız var."

Uzak Doğu pazarının bu yeni dönemde kan kaybettiğini ve "kör üretimin" sonuna gelindiğini ifade eden Narbay, şu sözleri kaydetti:

"Uzak Doğu’ya baktığımızda büyük partide düşük birim maliyetiyle avantaj sağlıyorlar ama bu düzenlemeyle ortaya çıkan imha riski onlar için dezavantaja dönüşebilir. Markalar artık, ‘ne kadar çok üretirsem o kadar ucuz’ hesabını yapamayacak çünkü satamadığı her parça hem imha maliyeti hem de uyum riski anlamına geliyor. Bu da siparişi büyük hacimli, uzun terminli Uzak Doğu'dan talebe göre, küçük partili, hızlı yenilenen üretime kaydırır."

"Ölçeği bırakıp butikleşmek yanlış formül: Ölçek ve değer birlikte ele alınmalı"

Sektörün geleceğine ilişkin stratejik çizginin net bir şekilde çekilmesi gerektiğine dikkat çeken Narbay, yakın tedarik (nearshoring) eğiliminde doğru modelin ne olması gerektiğini açıkladı:

"Bu, ‘ölçeği bırak, butikleş’ demek değil. Tam tersine doğru formül; ölçek ve değerin birlikte ele alınmasıdır. Sınır havzalarında ve serbest bölgelerde ölçeği ve verimliliği korurken içeride yüksek katma değere, hızlı numuneye, tasarıma, izlenebilirliğe ve markalaşmaya odaklanmalıyız. Ölçeğini yitirip butikleşen bir sektör, katma değerli üründe bile rekabetçi olamaz. İmha yasağının açtığı pencere ancak ölçek ve değeri birlikte kuranların önünde açık kalır."

Avrupa pazarlarındaki direnç verilere yansıdı

Narbay, 2026 yılının ilk yarısında küresel pazarlardaki daralmaya rağmen Türk hazır giyiminin gösterdiği direncin arkasında pazar çeşitlendirmesi ve hızlı tedarik kabiliyetinin yattığına dikkat çekti:

"2026'nın ilk yarısında ana pazarlarımız hazır giyim ve tekstil ithalatlarını %10'a varan oranda daralttı. Buna rağmen Türk hazır giyimindeki daralma hazır giyimde %1,6, tekstilde ise %0,5 ile sınırlı kaldı. Gösterdiğimiz bu direncin arkasındaki ana dinamik de pazar çeşitlendirme ve yakından tedarik oldu. İmha yasağı, işte bu ‘yakından, hızlı ve doğru adette tedarik’ ihtiyacını yapısal hale getiriyor."

Outlet, resale ve ikinci pazarlarda yeni dönem

Avrupa'da her yıl satılamayan tekstil ürünlerinin yüzde 4 ile yüzde 9’unun tüketiciye ulaşmadan imha edildiği bilgisini paylaşan Narbay, yasağın outlet ve indirimli satış kanallarına etkisini şöyle aktardı:

"İmha yasağının doğal sonucu olarak, şirketlerin satılmayan ürünleri öncelikle satışa sunması gerekiyor. Bu kapsamda indirimli satışlar, alternatif satış kanalları ve farklı pazarlar öne çıkacak. Avrupa'da outlet, indirim, yeniden satış (resale) ve bağış kanalları genişleyecek. Bugüne kadar sessizce imha edilen ürünler artık raf ömrünü outlet ve ikinci pazarlarda tamamlayacak."

Narbay ayrıca imha kavramının sınırlarına da dikkat çekerek uyardı:

"İmha yalnızca ürünü ateşe atmak demek değildir. Kullanılabilir ve hiç giyilmemiş bir kıyafeti, yeniden satış veya bağış şansı varken doğrudan parçalayarak elyafa çevirmek de bazı durumlarda imha sayılabiliyor. Yani yasa ‘ne olursa olsun geri dönüştür’ demiyor; ‘önce sat, bağışla, yeniden değerlendir’ diyor."

Üreticiyi bekleyen 3 temel riski sıraladı

Fırsatların yanında uyum sürecinin getirdiği maliyet ve idari yüklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Narbay, riskleri şu şekilde sıraladı:

"Bu düzenleme eko-tasarım, dijital ürün pasaportu ve raporlama yükümlülüklerini beraberinde getiriyor. Düzenlemeye tabi şirketlerin imha edilen ürünlerle ilgili yıllık rapor yayımlaması ve kayıtlarını 5 yıl saklaması gerekiyor. Kurallara uymayan şirketlere para cezası uygulanabilecek. Bu yük markanın üstünde görünse de veri ve belge zincirinin bir ucu doğrudan bizim üretim bandımıza bağlanıyor. Dolayısıyla bu altyapıyı kuramayan tedarikçi, sipariş listesinden düşecektir."

"Eskiden satılamayan stok sessizce yok edilirdi; artık raporlanan, denetlenen, cezası olan bir kalem. Dolayısıyla yalnızca operasyonel bir sorun olmaktan çıkıp veriyle kanıtlanması gereken görünür bir uyum riski haline geliyor. Bu durum, alıcıyı fazla sipariş vermekten caydırıp toplam sipariş hacminde bir temkin etkisi yaratabilir."

“Türkiye, ‘Made in Euro’ değer zincirinin doğal bir parçası olabilir”

"Türkiye, Gümrük Birliği içinde AB’nin en yakın ve en entegre tedarikçilerinden biri. AB’nin hazır giyim ithalatındaki üçüncü büyük tedarikçi konumundayız. Böyle bir yeşil dönüşüm mimarisinde Türkiye, ‘Made in Euro’ değer zincirinin doğal bir parçası olabilir. Bunun için yapmamız gereken uyum altyapısını zamanında kurmak ve Gümrük Birliği'nin güncellenmesi. Aksi halde avantaj bir anda aleyhimize döner."

Sektöre çağrı: “Yakın tedarik ve hızlı üretim kabiliyetimizi kurumsallaştıralım”

TGSD'nin bu süreci Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Sanayi ve Ticaret Bakanlıklarına sunulan "Uzgörü 2050" ve "Strateji Yol Haritası" raporlarında önceden öngördüğünü ifade eden Narbay, dernek olarak şu 5 temel somut öneriyi dile getirdi:

"Yeşil dönüşümü zorunluluk değil, rekabet avantajı olarak kurgulamalıyız. Dijital ürün pasaportu, izlenebilirlik ve eko-tasarım altyapısına erken yatırım yapan firma, Avrupa rafında öne geçer. Bunu bir maliyet gibi değil, bir giriş bileti gibi görmeliyiz. Bu başlığı Gümrük Birliği güncellenmesi masasına koymalıyız. Türkiye, ESPR ekosisteminde ‘üçüncü ülke’ muamelesi değil, entegre tedarikçi statüsü hak ediyor. Yakın tedarik ve hızlı üretim kabiliyetimizi kurumsallaştıralım. Küçük parti, hızlı termin, düşük stok riskine odaklanalım. Bu düzenlemenin ödüllendirdiği modelin merkezinde Türkiye durabilir. Tasarım, sürdürülebilirlik ve katma değerli üretim için yetenek akademisi ile ücret-nitelik dönüşümünü Uzgörü 2050 çerçevesinde hayata geçirmeliyiz. Tüm bunları da ölçekten vazgeçerek değil, sınır havzalarında ölçeği koruyup içeride değere odaklanarak yapmalıyız."

"2026 dengelenme, 2027 asıl büyüme yılı olacak"

Konuşmasını sektöre yönelik iyimser fakat kararlı bir çağrıyla tamamlayan Narbay, yasağın yaratacağı dönüşüm rüzgârına dikkat çekti:

"Avrupa israfa kapıyı kapatırken akıllı ve yakın üretime pencere açıyor. Bu pencerenin önünde duran ülkelerden biri de Türkiye. Ama fırsat, hazır olana fırsattır. İmha yasağını bir tehdit gibi okuyup köşeye çekilirsek siparişi, uyum altyapısını daha hızlı kuran rakiplerimize kaptırırız. Tam aksine bunu bir dönüşüm daveti gibi okuyup ölçek ve değeri birlikte kurarsak önümüzdeki on yılın kazananları arasında oluruz. 2026 bizim için bir dengelenme yılı; asıl büyümeyi doğru sanayi politikalarıyla 2027’den itibaren yakalayacağız. Bu düzenleme de tam olarak o dönüşümün rüzgârı; yeter ki yelkeni doğru açalım."

"6 yıllık hedefe 2,5 yılda ulaştık"

Yeni transferlere rağmen sahada ne yaptığını bilen bir takım olduğunu vurgulayan 39 yaşındaki teknik adam, genç kadrosunun performansından övgüyle bahsetti:

"Takımımın cesaretini, hırsını ve dayanıklılığını çok beğendim. Bugüne kadar istediğimiz oyunu tam olarak sergileyemesek de topla daha iyi olmak ve önde baskıyı geliştirmek istiyoruz. Takıma birçok yeni oyuncu katıldı; bu yüzden bugün olumsuz şeylerden çok olumlu şeylerin olduğunu düşünüyorum. 6 yıl içinde olmayı planladığımız yere kulüp olarak 2,5 yılda geldik. Büyümeye ve bu genç oyuncuları geliştirmeye devam etmeliyiz."

İlk 11'de sahaya çıkan oyuncuların yaşlarının 19 ile 23 arasında değiştiğini belirten Fabregas, "Kadronun yüzde 90'ı neredeyse 21 yaş altı takımı gibiydi. Maça hazırlandık ama asıl mesele Arsenal ile karşılaşmanın yarattığı duyguları nasıl yönetecekleriydi. Arsenal'ın Real Madrid'i 3-0 yendiği maçı izlemiştim, çocuk oyuncağı gibi göstermişlerdi. Bugün oynadığımız seviye işte tam olarak bu" ifadelerini kullandı.

Yeni transfer Trevoh Chalobah'ya övgü

Yeni transfer Trevoh Chalobah'nın performansına ayrı bir parantez açan İspanyol çalıştırıcı, "Takım arkadaşlarıyla harika bir performans sergiledi. Karakter gösterdi, topu tuttu, ikili mücadelelerde güçlüydü ve takımı yönlendirdi. Onu bu yüzden getirdik. Trevoh bize istikrar, deneyim, fiziksel güç ve kalite katacak. Ondan beklentimiz yüksek" dedi.

"Arsenal'ın sabrı diğer kulüplere örnek olmalı"

Eski takımı Arsenal'ın istikrarlı gelişimini ve teknik direktör Mikel Arteta yönetimindeki projesini de değerlendiren Fabregas, futbol dünyasındaki sabırsızlığı şu sözlerle eleştirdi:

"Gerçekten inanılmaz, kulübü tebrik etmek lazım. Arsenal'ın özellikle zor dönemlerde yaptıkları şeylerin başka yerde örneği yok. Bütün kulübü sabırları ve plana sadık kaldıkları için tebrik ediyorum. Bugün futbolda eksik olan şey tam olarak bu. Görüyorsunuz; 3 maç kaybeden teknik direktörü değiştiriyorlar, biri farklı tarzda, diğeri başka tarzda oynatıyor."

Can kaybı artıyor, 496 kişi hâlâ kayıp

Depremin yarattığı tahribatın boyutlarını göz önüne seren açıklamalarda Cumhurbaşkanı De la Espriella, felakette hayatını kaybedenlerin sayısının 265’e yükseldiğini bildirdi. Depremde 3 bin 494 kişinin yaralandığını ve 496 kişinin de hâlâ kayıp olduğunu aktaran De la Espriella, toplamda 52 bin 816 kişinin afetten doğrudan etkilendiğini kaydetti.

Ülke genelinde arama-kurtarma çalışmaları aralıksız sürerken Cali, Pereira, Quibdo, Manizales ve Armenia kentlerinde kırmızı alarm durumunun devam ettiği açıklandı.

Cenazelerin kimlik tespitisürüyor

Ulusal Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü tarafından yayımlanan son bültende; Manizales, Pereira, Cali, Buga, Tulua, Buenaventura ve Quibdo gibi kentlerden getirilen 202 cenazeden 122'sinin kimlik tespit işlemlerinin tamamlandığı ifade edildi.

3 günlük ulusal yas ilan edildi

10 Ağustos'ta meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki depremin ardından ülke genelinde 3 günlük "ulusal yas" ilan edilmişti.

Depremden en ağır darbeyi alan Pereira kentini ziyaret eden Cumhurbaşkanı De la Espriella, evlerini kaybeden ailelerin mağduriyetini gidermek adına devlet tarafından kira desteği sağlanacağını duyurdu. Bölgede enkaz kaldırma ve yardım dağıtım çalışmaları devam ediyor.

Türkiye Atletizm Federasyonundan yapılan açıklamaya göre, organizasyonun üçüncü gün yarışmalarında 8 milli sporcumuz ay-yıldızlı formayla mücadele etti.

İsmail Nezir kariyer rekorunu kırdı

Erkekler 400 metre engel yarı finalinde piste çıkan milli atlet İsmail Nezir, 48.16'lık derecesiyle kişisel en iyi derecesini (PB) geliştirerek serisini 3., genel sıralamayı ise 4. sırada tamamladı ve adını finale yazdırdı.

Aynı disiplinde yarışan bir diğer milli atlet Berke Akçam ise 48.56'lık derecesiyle sezonun en iyi performansına imza atarak serisinde 4., genel sıralamada 10. sırada yer aldı.

Üç adım atlamada 3 milli atlet finalde

Erkekler üç adım atlama elemelerinde mücadele eden üç milli sporcumuz da barajı geçerek finale kalmayı başardı. Necati Er 16,45 metrelik atlayışıyla grubunda 4., genel sıralamada 6. olarak finale yükseldi. Can Özüpek 16,30 metrelik derecesiyle grubunda 4., genel sıralamada 8. olarak final biletini aldı. Mesut Bülbül 16,08 metrelik atlayışıyla grubunda 5., genel sıralamada 11. sırada yer alarak finale adını yazdırdı.

Özlem Becerek disk atmada finalde

Kadınlar disk atma elemelerinde mücadele eden milli atlet Özlem Becerek, 58,48 metrelik atışıyla grubunda 5., genel sıralamada 12. olarak final hakkı kazandı.

Kadınlar 200 metre ilk tur seçmelerinde yarışan atletlerimizden Elif Polat 23.43'lük derecesiyle genel sıralamada 14., Sıla Koloğlu ise 23.65'lik derecesiyle genel sıralamada 19. olarak şampiyonaya veda etti

Gana'dan İskoçya'ya uzanan kariyer

Fildişi Sahili A Milli Takımı'nda da görev alan 2001 doğumlu futbolcunun kariyerine dair detayların yer aldığı kulüp açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"2001 doğumlu Fildişi Sahilli orta saha oyuncusu Mohamed Diomande, Gana’daki Right to Dream Academy'de yetişmiştir. Kariyerinde FC Nordsjælland ve Glasgow Rangers FC formaları giyen Diomande, Fildişi Sahili A Milli Takımı’nda da görev almıştır. Güçlü fiziği, top tekniği ve mücadeleci oyunuyla dikkat çeken Diomande, kariyerini artık kırmızı-siyahlı formamız altında sürdürecektir. Arca Çorum FK ailesine hoş geldin Mohamed Diomande. Kırmızı-siyahlı formamız altında başarılı bir kariyer diliyoruz."

Güçlü fizik yapısı ve temposuyla tanınan Diomande'nin, sağlık kontrollerinin ardından takımla birlikte çalışmalara başlaması bekleniyor.

"Silahlı çözüm devri geride kaldı"

Açıklamasında kalıcı barış ve diyalog vurgusu yapan Neçirvan Barzani, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu cesur adım, Türkiye'de ve tüm bölgede kalıcı barışın, huzurun ve istikrarın sağlanması yolunda önemli bir dönüm noktasıdır. Her zaman barış ve diyaloğun en doğru seçenek olduğuna ve silahlı çözüm devrinin geride kaldığına inanıyoruz. Bu yasa, Türkiye'deki tüm unsurlar arasında güvenin inşa edilmesi ve barış içinde bir arada yaşamın sağlanması için büyük fırsattır. Herkesin bu yasayı desteklemesi ve barışın başarısı için çalışması gerekir."

Kürdistan Bölgesi'nin barış ve istikrar süreçlerine olan desteğini yineleyen Barzani, sürece katkı sunan isimlere de teşekkür etti:

"Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a ve bu yasanın hayata geçirilmesinde emeği geçen tüm lider ile taraflara takdir ve tebriklerimi sunuyorum. Her zaman olduğu gibi Kürdistan Bölgesi'nin barış ve istikrarın başarısına olan tam desteğini bir kez daha teyit ediyoruz."

Ankara İl Jandarma Komutanlığı Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Şube Müdürlüğü ekipleri, sahte ürün üretimi ve satışına yönelik yürüttüğü istihbarat çalışmaları sonucunda Yenimahalle ilçesindeki GİMAT Toptancılar Sitesi'nde bulunan bir iş yeri ile depoyu takibe aldı.

GİMAT'taki depoda 27 milyon liralık ürün bulundu

Yenimahalle İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerinin desteğiyle belirlenen adreslere eş zamanlı baskın düzenlendi. İş yeri ve depoda yapılan aramalarda, tanınmış markaların isimleri kullanılarak ambalajlanmış sahte ürünler ortaya çıkarıldı.

Aramalarda ele geçirilen ürünler arasında deterjan, şampuan, diş macunu ve güneş kremi olduğu saptandı.

Toplamda 37 ton ağırlığında olan ve piyasa değerinin yaklaşık 27 milyon lira olduğu belirlenen sahte kozmetik ve temizlik malzemelerine el konuldu.

Operasyon kapsamında gözaltına alınan 1 şüpheli hakkında adli işlem başlatılırken, jandarma ekiplerinin halk sağlığını tehdit eden ve haksız kazanç sağlayan sahtecilik faaliyetlerine karşı mücadelesinin devam edeceği bildirildi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda hareket eden İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şubesi ekipleri, suça konu araçların motor ve şasi numaralarının değiştirilip "change" yöntemiyle illegal yollardan satılmaya çalışıldığını belirledi.

Sanayide 3 iş yerine eş zamanlı baskın

Polis ekiplerince yürütülen teknik ve fiziki takibin ardından oto sanayi sitesinde belirlenen 3 ayrı iş yerine eş zamanlı operasyon düzenlendi. İş yerlerinde yapılan aramalarda 4 adet şasi numarası silinmiş ve kaydı bulunmayan motor, 2 adet kesilmiş ve parçalanmış araç aksamı ele geçirildi.

Motor ve Parçalar Kriminal İncelemede

Ele geçirilen motorlar ile araç parçaları, orijinal şasi ve motor numaralarının tespiti ile suç bağlantılarının ortaya çıkarılması amacıyla Kriminal Polis Laboratuvarı'na teslim edildi.

Operasyon kapsamında gözaltına alınan 3 şüphelinin emniyetteki işlemleri ve soruşturma sürüyor.

Futbolseverlerin TRT 1 canlı yayın ekranlarından heyecanla takip ettiği dev finalin ardından Paris Saint-Germain oyuncuları, başarıya olan açlıklarının devam ettiğini vurguladı.

Kaptan Marquinhos: "Bizi zorlayan ve durmamıza izin vermeyen bir teknik drektörümüz var"

Sezona Avrupa’nın en büyüğü olarak girmelerinin gururunu yaşadıklarını ifade eden PSG Kaptanı Marquinhos, kulübün hırsına dikkat çekti:

"Çok fazla antrenman yapmamış olsak da bugün buraya geldik, zorlukların üstesinden gelmeyi bildik. Sezona böyle uluslararası, çok önemli bir kupayla başlamak gerçekten iyi hissettiriyor. Bizi zorlayan ve durmamıza izin vermeyen bir teknik direktörümüz var. Bize hemen geçmişte yaptıklarımızı unutmamızı söylüyor. Tarih yazmaya devam etmek istiyorsak, kazanmaya devam etmeliyiz. Onların gülümsediğini görmek biz oyuncular için en büyük zevk."

Maghnes Akliouche: "PSG’nin temsil ettiği değerler çalışmak ve alçakgönüllülük"

Takıma yeni katılmasına rağmen ilk maçında kupa sevinci yaşayan Maghnes Akliouche, sıradaki hedeflerini işaret etti:

"Parolanın çalışmak, alçakgönüllülük ve tekrar tekrar kazanma arzusu olduğu bir kulübe geldim. Paris Saint-Germain'in temsil ettiği değerler bunlar. Şampiyonlar Ligi'nden önce pazar günkü Fransa Süper Kupası maçına odaklanacağız. Toparlanmalı ve pazar günü her şeyimizi vermeliyiz çünkü kolay olmayacak."

Warren Zaire-Emery: "Kazanılacak bir kupa varsa biz oradayız"

Süper Kupa finali performansıyla göz dolduran orta saha oyuncusu Warren Zaire-Emery ise motivasyonlarını nasıl koruduklarını açıklayarak şunları söyledi:

"Finalleri kazanmak her zaman zordur. Bu takım tek kelimeyle muhteşem. Devam etmeliyiz. Almamız gereken bir kupa daha var. Sezona iyi başlıyoruz, en önemlisi de bu. Kazanılacak bir kupa varsa biz oradayız. Asla doymuyoruz. Müthiş şeyler yaşıyoruz ve bu yolda devam etmeliyiz."

Işık kirliliğinden uzak bir noktada yer alan Abacı Peribacaları, meteor yağmurunu izlemek ve ölümsüzleştirmek isteyen fotoğraf tutkunlarının adresi oldu.

Ankara'nın Kapadokya'sı olarak adlandırılan bölgede, tarihi peribacalarının arkasında iz bırakan meteorlar gece boyunca büyüleyici görüntüler ortaya çıkardı.

Saatte onlarca meteorun atmosferde yanarak oluşturduğu ışık izleri, bölgeye gelen ziyaretçilere unutulmaz anlar yaşattı.

Ankara'da 13 Ağustos Perşembe günü ilçe ilçe hava durumu

Başkentin 25 ilçesinde gün boyu beklenen hava koşulları ve günün en yüksek sıcaklık değerleri şu şekilde:

• Akyurt: Parçalı ve az bulutlu, yer yer çok bulutlu | 30°C

• Altındağ: Parçalı ve az bulutlu | 32°C

• Ayaş: Parçalı ve az bulutlu | 33°C

• Bala: Parçalı ve az bulutlu | 29°C

• Beypazarı: Parçalı ve az bulutlu | 34°C

• Çamlıdere: Parçalı ve çok bulutlu | 27°C

• Çankaya: Parçalı ve az bulutlu | 32°C

• Çubuk: Parçalı ve az bulutlu, yer yer çok bulutlu | 31°C

• Elmadağ: Parçalı ve az bulutlu | 30°C

• Etimesgut: Parçalı ve az bulutlu | 33°C

• Evren: Parçalı ve az bulutlu | 33°C

• Gölbaşı: Parçalı ve az bulutlu | 31°C

• Güdül: Parçalı ve az bulutlu | 33°C

• Haymana: Parçalı ve az bulutlu | 29°C

• Kahramankazan: Parçalı ve az bulutlu | 32°C

• Kalecik: Parçalı ve az bulutlu | 34°C

• Keçiören: Parçalı ve az bulutlu | 32°C

• Kızılcahamam: Parçalı ve çok bulutlu | 28°C

• Mamak: Parçalı ve az bulutlu | 32°C

• Nallıhan: Parçalı ve az bulutlu | 34°C

• Polatlı: Parçalı ve az bulutlu | 34°C

• Pursaklar: Parçalı ve az bulutlu | 31°C

• Sincan: Parçalı ve az bulutlu | 33°C

• Şereflikoçhisar: Parçalı ve az bulutlu | 35°C

• Yenimahalle: Parçalı ve az bulutlu | 32°C

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan son değerlendirmelere göre, ülkenin kuzey kesimleri ile Akdeniz’in parçalı ve yer yer çok bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Hava sıcaklıkları mevsim normalleri civarında seyrederken, rüzgarın Marmara ve Kuzey Ege’de fırtına seviyesine çıkması bekleniyor.

Marmara ve Ege'de fırtına alarmı

İstanbul Valiliği ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Marmara genelinde etkili olması beklenen şiddetli rüzgara karşı uyarı yayınladı. İstanbul, Kırklareli, Edirne, Tekirdağ, Yalova, Kocaeli, Sakarya ve Kuzey Ege çevrelerinde rüzgarın kuzey ve kuzeydoğu yönlerden saatte 50-70 km, yer yer ise 60-80 km/saat hızla esmesi öngörülüyor. Ağaç ve direk devrilmesi, çatı uçması ve ulaşımda aksamalara karşı tedbirli olunması istendi.

Karadeniz'de kuvvetli sağanak yağış bekleniyor

Marmara’nın doğusu (Bilecik hariç), Karadeniz, Akdeniz’in Toroslar mevkii, Doğu Anadolu’nun kuzeyi ile Yozgat ve Çankırı çevrelerinde gök gürültülü sağanak yağış geçişleri görülecek. Yağışların özellikle Sinop, Samsun ve Giresun çevrelerinde yerel olarak kuvvetli olması bekleniyor.

Bölge bölge il il hava durumu tahminleri (13 Ağustos)

Marmara Bölgesi

Rüzgarın bölge genelinde kuzeyli yönlerden fırtına (60-80 km/saat) şeklinde esmesi ve doğu kesimlerinde yerel sağanaklar görülmesi bekleniyor.

• İstanbul: 24°C / 30°C - Parçalı ve çok bulutlu, sabah ve öğle saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı, rüzgar kuvvetli.

• Bursa: 22°C / 34°C - Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak yağışlı.

• Çanakkale: 24°C / 33°C - Parçalı ve çok bulutlu, iç kesimleri öğle saatlerinde sağanak yağışlı.

• Kırklareli: 22°C / 31°C - Parçalı ve az bulutlu, rüzgarlı.

Ege Bölgesi

Az bulutlu ve açık, Kuzey Ege'de rüzgarın fırtına boyutuna (60-80 km/saat) ulaşması tahmin ediliyor.

• İzmir: 26°C / 38°C - Az bulutlu ve açık.

• Denizli: 25°C / 39°C - Parçalı ve az bulutlu.

• Muğla: 23°C / 38°C - Az bulutlu ve açık.

• Uşak: 20°C / 34°C - Parçalı ve az bulutlu.

İç Anadolu Bölgesi

Parçalı ve az bulutlu, kuzey kesimleri öğle saatlerinde yerel sağanak yağışlı.

• Ankara: 18°C / 32°C - Parçalı ve az bulutlu.

• Eskişehir: 19°C / 33°C - Parçalı ve az bulutlu.

• Konya: 20°C / 33°C - Parçalı ve az bulutlu.

• Aksaray: 18°C / 31°C - Parçalı ve az bulutlu.

Akdeniz Bölgesi

Geneli az bulutlu, Toroslar mevkii öğle saatlerinde sağanak yağışlı.

• Adana: 26°C / 36°C - Parçalı ve az bulutlu.

• Antalya: 28°C / 40°C - Az bulutlu ve açık.

• Burdur: 20°C / 35°C - Az bulutlu ve açık.

• Hatay: 26°C / 33°C - Parçalı ve az bulutlu.

Batı Karadeniz Bölgesi

Bölge genelinde sağanak yağış etkili olurken Sinop çevrelerinde yağışların kuvvetli olması bekleniyor.

• Bolu: 16°C / 31°C - Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak yağışlı.

• Düzce: 21°C / 30°C - Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak yağışlı.

• Kastamonu: 15°C / 29°C - Parçalı ve çok bulutlu, sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Zonguldak: 21°C / 29°C - Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak yağışlı.

Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi

Aralıklı sağanak yağışlı, Samsun, Ordu ve Giresun çevrelerinde yağışların yer yer kuvvetli geçeceği tahmin ediliyor.

• Samsun: 22°C / 29°C - Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı (yer yer kuvvetli).

• Amasya: 20°C / 31°C - Parçalı ve çok bulutlu, yerel sağanak yağışlı.

• Rize: 23°C / 30°C - Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.

• Trabzon: 23°C / 29°C - Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.

Doğu Anadolu Bölgesi

Parçalı bulutlu, kuzey kesimleri öğle saatlerinde yerel sağanak yağışlı.

• Erzurum: 12°C / 25°C - Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak yağışlı.

• Kars: 11°C / 25°C - Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak yağışlı.

• Malatya: 20°C / 35°C - Parçalı ve az bulutlu.

• Van: 15°C / 29°C - Parçalı ve az bulutlu.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Sıcak havanın etkisinde, az bulutlu ve açık.

• Diyarbakır: 23°C / 40°C - Az bulutlu ve açık.

• Şanlıurfa: 27°C / 41°C - Az bulutlu ve açık.

• Mardin: 28°C / 36°C - Az bulutlu ve açık.

• Siirt: 25°C / 38°C - Az bulutlu ve açık.

13 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan "Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile atık yönetiminde ve yetkilendirme süreçlerinde kapsamlı güncellemeler yapıldı.

Bakanlıktan "ÖTL Toplama Yetkisi" zorunluluğu

Yeni düzenlemeyle birlikte ÖTL toplama faaliyetleri sıkı denetime alındı:

• Ömrünü tamamlamış lastikler; lastik üreticileri, yetkilendirilmiş kuruluşlar, çevre lisansı bulunan ÖTL geri kazanım tesisleri ve piroliz tesisleri tarafından toplanabilecek.

• Toplama faaliyeti yürütecek işletmelerin Bakanlıktan ÖTL toplama yetkisi alması zorunlu hale getirildi.

• Geri kazanım ve piroliz tesisleri yalnızca kendi tesislerinde işlemek üzere ÖTL toplayabilecek ve toplayacakları yıllık miktar tesisin işleme kapasitesini aşamayacak.

• Yetkili toplayıcılar, topladıkları miktar verilerini her yıl Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirecek.

Taşıma Araçlarına Levha ve Yangın Söndürme Şartı

ÖTL taşımacılığı yapan araçların standartları da yeniden belirlendi:

• Taşıma yapacak araçların kasaları normal ve ağ veya branda ile kapatılmış olacak.

• Araç kasasının her iki yüzünde dikey yüksekliği en az 20 cm olan "Ömrünü Tamamlamış Lastik Taşıma Aracı" ibaresinin yer aldığı sabit veya seyyar uyarı levhaları bulunacak.

• Taşıma araçlarında yangın söndürme cihazı bulundurulması zorunlu olacak ve tüm taşıma süreçlerinde Bakanlığın çevrimiçi programları kullanılacak.

• Tesisler, yetkili taşıyıcılar tarafından getirilmeyen ÖTL'leri kabul edemeyecek.

Geçici depolama ve denetim süreçleri

Depolama tesisleri ve işletmelere yönelik yürürlüğe giren diğer düzenlemeler şöyle:

• Lastik tamirhaneleri, kaplamacılar, perakende satış noktaları, oto sanayiler ve benzeri işletmelerin ÖTL biriktirme alanları için il müdürlüğünden izin alma zorunluluğu bulunmayacak.

• İl müdürlüklerince yapılan denetimlerde izne aykırı çalışan depolama alanlarına aksaklıkları gidermeleri için 2 ila 6 ay arasında süre verilecek. Süre sonunda şartları sağlamayan tesislerin geçici depolama izinleri iptal edilecek.

• Lastik üreticileri, bir önceki yıl piyasaya sürdükleri tonajı dikkate alarak Bakanlığın belirleyeceği oranlarda ÖTL toplatmak ve geri kazanımını sağlamakla yükümlü olacak.

Açıklanan yönetmelik yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.

Bugünkü Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre Kurul, 11 Şubat 2026 tarihinde aldığı ilke kararıyla sadakat kart üzerinden gerçekleşen alışverişlerde kişisel verilerin 6698 sayılı Kanun'a uygun işlenmesi ve doğrulama mekanizmalarının kurulması için veri sorumlularına 6 aylık süre tanımıştı.

Karar ne getiriyordu?

28 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan temel kararda; sadakat kart sahibi müşterinin cep telefonu numarasının veya kart numarasının kasa görevlisine beyan edilerek yapılan alışverişlerin, kart sahibinin bilgisi ve rızası dahilinde gerçekleşip gerçekleşmediğini teyit edecek teknik doğrulama mekanizmalarının kurulması şart koşulmuştu.

Süre 28 Şubat 2027'ye çekildi

Mevcut takvime göre 28 Ağustos 2026 tarihinde sona ermesi beklenen 6 aylık uyum süresi, sektör temsilcilerinden gelen talepler ve doğrulama sistemlerinin altyapı ihtiyaçları göz önüne alınarak uzatıldı.

KVKK tarafından oy birliğiyle alınan 2026/1491 sayılı karar doğrultusunda; perakende ve hizmet sektöründeki veri sorumlularının gerekli teknik ve idari tedbirleri tamamlamaları için tanınan nihai tarih 28 Şubat 2027 olarak belirlendi

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

CUMHURBAŞKANI KARARI

–– Bazı Mallara Uygulanan Özel Tüketim Vergisi Tutarlarının Yeniden Belirlenmesi Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11606)

YÖNETMELİKLER

–– Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Boğaziçi Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

KURUL KARARLARI

–– Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 22/07/2026 Tarihli ve 2026/1491 Sayılı Kararı

–– Nükleer Düzenleme Kurulunun 6/8/2026 Tarihli ve 2026-34/2 Sayılı Kararı

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânları

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

İlk adım sıvı kaybını önlemek

Erdem Hastanesi Çakmak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Büşra Cihan Bozkurt; “Çocuklarda ishal tedavisinin temelini sıvı kaybının yerine konulması oluşturuyor. Anne sütü alan bebeklerde emzirme sıklaştırılmalı; daha büyük çocuklarda ise suyun yanı sıra ev yapımı ayran, komposto ve hekimin önerdiği oral rehidratasyon solüsyonları kullanılmalıdır. Çocuğu yemek yemeye zorlamak yerine, sık aralıklarla az miktarda sıvı ve gıda verilmelidir” diyor.

Bu belirtiler varsa vakit kaybetmeyin

Çoğu ishal vakasının evde gıda takviyesi ile kontrol altına alınabilse de bazı belirtilerin acil tıbbı müdahale gerektirdiğine dikkat çeken Uzm. Dr. Bozkurt, “Dışkıda kan görülmesi, kontrol altına alınamayan yüksek ateş, şiddetli kusma nedeniyle sıvı alamama, ağız kuruluğu, gözyaşı olmadan ağlama, idrar miktarında belirgin azalma ve aşırı halsizlik gibi belirtiler ciddi sıvı kaybının habercisi olabilir. Bu durumda en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır” ifadelerini kullandı.

Beslenme düzenine dikkat

İshal sürecinde bağırsak hareketlerini dengeleyecek, sindirimi kolay besinlerin tercih edilmesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Bozkurt, “Muz, şeftali, elma püresi, haşlanmış patates, pirinç lapası, yağsız makarna ve yoğurt gibi gıdalar tercih edilmelidir. Yağlı, baharatlı ve şekerli yiyeceklerden, asitli içeceklerden iyileşme süreci tamamlanana kadar uzak durulmalıdır” dedi.

Antibiyotik çözüm değil

Yaz ishallerinin büyük bölümünün virüs kaynaklı olduğunu söyleyen Uzm. Dr. Bozkurt, “Antibiyotik tedavisi bu tablolarda iyileştirici değildir. Aksine bağırsaktaki yararlı bakterileri yok eder ve doğal mikrobiyom dengesini bozarak ishalin uzamasına neden olabilir. Bağırsak hareketlerini yavaşlatan ishal kesici ilaçlar, enfeksiyon etkenini dışarı atmasını engellediği için çocuklarda kesinlikle kullanılmamalıdır” şeklinde uyarılarda bulundu.

Hijyen kuralları enfeksiyon riskini azaltıyor

Yaz aylarında çocukları ishalden korumanın en etkili yolunun hijyen kurallarına uymak olduğunun da altını çizen Uzm. Dr. Bozkurt, “Çocukların yemeklerden önce ve tuvalet sonrası ellerini en az 20 saniye sabunla yıkamaları sağlanmalı, çiğ sebze ve meyveler iyice temizlenmeli, kolay bozulan gıdalar uygun koşullarda saklanmalıdır. Havuz ve deniz sonrasında duş alınması ve çocukların su yutmamaları konusunda bilinçlendirilmesi de enfeksiyon riskini azaltacaktır" ifadelerini kullandı.

Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kararla, motorinde ÖTV düzenlemesi ve eşel mobil uygulamasında değişiklik yapıldı.

Buna göre, bugün itibarıyla motorin üzerinden alınan ÖTV tutarı, ağustos ayının kalan kısmı için sıfır olarak uygulanacak, sonraki aylarda ise yıl sonuna kadar her ay 3'er lira artırılarak belirlenecek. Dolayısıyla ÖTV olarak eylül ayında 3 lira, ekimde 6 lira, kasımda 9 lira, aralıkta 12 lira alınacak.

Belirlenen ÖTV tutarı, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren 13,9006 lira olarak uygulanacak ve eşel mobil uygulaması öncesi seviyeye çıkarılacak.

Eşel mobil sistemi, motorin türü mallar bakımından yürürlükten kaldırıldı

Motorinde ÖTV tutarları yeniden belirlendiği için eşel mobil uygulaması, motorin türü mallar bakımından yürürlükten kaldırıldı.

Kararla benzin ve LPG türü mallar bakımından mevcut eşel mobil sistemi uygulamasında değişiklik yapılmadı.

Bu mallarda yurt içi rafineri fiyatlarında artış yaşanması durumunda, 30 Eylül'e kadar fiyat artışlarının ÖTV'den karşılanma oranı yüzde 25 olacak, yurt içi rafineri fiyatlarında indirim yaşanması durumunda ise bu indirimin tamamı kadar ÖTV tutarlarında artış uygulamasına devam edilecek.

Eşel mobil sistemi öncesi ÖTV tutarlarına ulaşılmasa bile bu sistem 1 Ekim itibarıyla tamamen yürürlükten kaldırılarak serbest piyasa fiyatlamasına geçilecek.

Kararla dezenflasyon süreci destekleniyor

AA muhabirinin Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgilere göre, uluslararası piyasalarda son dönemde yaşanan gelişmelerin etkisiyle motorinin pompa satış fiyatlarında benzine kıyasla önemli artışlar meydana geldi.

Kararla tüketiciler, nakliyeciler ve sanayicilerin üzerindeki fiyat baskısının azaltılması ve enflasyonla mücadele kapsamında motorin fiyatlarının aşağı çekilmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda, benzin ve LPG'de mevcut uygulamanın sürdürülmesine, motorin ÖTV'sinde ise kademeli ve kontrollü bir yaklaşım izlenmesine karar verildi.

Kararla, dezenflasyon sürecinin desteklenmesi yanında ekonomik aktivite ve rekabet gücü üzerindeki maliyet baskısının sınırlandırılması da hedefleniyor. Motorinin başta gıda, ulaştırma ve sanayi olmak üzere ekonominin geneline yayılan ikincil etkileri dikkate alınarak, fiyat artışlarının maliyetlere yansımasının sınırlandırılması ve Türkiye'nin rekabet gücünün korunması öngörülüyor.

Aynı zamanda, motorin fiyatlarında oluşabilecek aşırı dalgalanmaların enflasyon beklentilerini ve fiyatlama davranışlarını bozmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Bütçe disiplini ve mali sürdürülebilirlikten taviz verilmeyen uygulamayla, enflasyonla mücadele, reel sektörün rekabet gücü ve kamu maliyesi dengeleri birlikte gözetildi.

Kurumun sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, ABD’li yetkililer tarafından son dönemde art arda yapılan açıklama ve paylaşımlara tepki gösterildi. Açıklamada, söz konusu ifadelerin sahadaki durumu değiştirmediği vurgulandı.

İran Basra Körfezi Su Yolu Yönetim Kurumu, Hürmüz Boğazı’nın mevcut durumuna ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Hürmüz Boğazı hala kapalı ve İran'ın şartları kabul edilene kadar yeniden açılmayacak"

Kocaali’de denize giriş yasağı 16 Ağustos’a kadar sürecek

Kocaali sahilinde etkisini gösteren elverişsiz koşulların ardından vatandaşların güvenliği için tedbir kararı alındı. Kaymakamlık tarafından alınan kararla birlikte Kocaali’de denize giriş yasağı 13 Ağustos Perşembe günü başladı.

Dört gün boyunca uygulanacak yasak kapsamında 13, 14, 15 ve 16 Ağustos tarihlerinde ilçenin sahil kesiminde denize girilemeyecek. Böylece hafta sonunu da kapsayan süreçte Kocaali sahilini kullanacak vatandaşların alınan karara dikkat etmesi gerekiyor.

Sakarya denize giriş yasağı kararı, özellikle yaz döneminde Karadeniz kıyısına gitmeyi planlayanları yakından ilgilendiriyor. Kararın temelinde bölgede etkili olan elverişsiz hava ve deniz koşulları bulunuyor.

Sakarya sahillerinde deniz koşulları nedeniyle tedbir alındı

Karadeniz’de hava ve deniz şartlarının elverişsiz olduğu dönemlerde dalga ve akıntı gibi unsurlar denize girenler açısından güvenlik riski oluşturabiliyor. Bu nedenle yetkili makamların denize giriş yasağı kararlarına uyulması, sahilde yapılan uyarı ve yönlendirmelerin dikkate alınması önem taşıyor.

Kocaali denize giriş yasağı 16 Ağustos’a kadar devam edecek. Belirlenen sürenin ardından denize girişlere ilişkin durumun, hava ve deniz koşulları ile yetkili makamların değerlendirmelerine göre şekillenmesi bekleniyor.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!