Karşılaşmaya iki takım da üç sayılık atışlarla başladı. İlk bölümde dış atışlardan etkili olan Zalgiris, skor üstünlüğünü ele geçirdi. Beşiktaş ise Anthony Brown ve Omoruyi’nin katkılarıyla rakibinin farkı açmasına engel olmaya çalıştı. İlk çeyrek, konuk ekibin 20-17 üstünlüğüyle tamamlandı.

İkinci periyotta hücumda özellikle üç sayı çizgisinin gerisinden istediği isabetleri bulamayan Beşiktaş, boyalı alandan ürettiği sayılarla farkı kapatmaya çalıştı. Ancak pota altında etkili olan Zalgiris, skor üretimini sürdürerek üstünlüğünü artırdı. Litvanya temsilcisi, 19. dakikada Valanciunas'ın serbest atıştan bulduğu sayıyla farkı 14'e yükseltti: 31-45. İlk yarının kalan bölümünde skor değişmeyince takımlar soyunma odasına bu sonuçla gitti.

Üçüncü çeyrekte de Beşiktaş'ın hücumdaki sıkıntıları devam etti. Hem dış atışlarda hem de orta mesafeli şutlarda düşük yüzdeyle oynayan siyah-beyazlılar, top kayıplarıyla da rakibine fırsatlar verdi. Bu durumu iyi değerlendiren Zalgiris, 28. dakikada Ulanovas'ın serbest atıştan kaydettiği basketle farkı 23 sayıya çıkardı: 39-62. Konuk ekip, son periyoda 62-44'lük avantajla girdi.

Son çeyreğin ilk bölümünde kontrolü elinde tutan Zalgiris, 33. dakikada Tubelis'in pota altından bulduğu basketle farkı 25 sayıya kadar taşıdı: 44-69.

Karşılaşmanın son 5 dakikalık bölümünde toparlanma sinyalleri veren Beşiktaş, Anthony Brown'ın 36. dakikadaki üç sayılık basketiyle 11-0'lık seri yakaladı ve farkı 14 sayıya düşürdü: 55-69. Ancak maçın son bölümünde yeniden kontrolü sağlayan Zalgiris, üstünlüğünü koruyarak İstanbul deplasmanından 83-67'lik galibiyetle ayrıldı.

Bu sonuçla Beşiktaş, EuroLeague'de sezonun 6. yenilgisini yaşarken Zalgiris Kaunas ise 6. galibiyetini hanesine yazdırdı.

AİLE ARASINDA 2 NE ZAMAN VİZYONA GİRECEK?

“Aile Arasında 2 ne zaman çıkacak?” sorusunun yanıtı belli oldu. Resmî adı “2 Aile Arasında” olan devam filmi, 4 Aralık 2026 Cuma günü vizyona girecek. Sinema dağıtımını CJ ENM’nin üstlendiği yapımın başrollerinde Engin Günaydın, Demet Evgar ve Erdal Özyağcılar yer alıyor.

Film, standart sinema gösterimlerinin yanı sıra IMAX formatında da izlenebilecek. Vizyon öncesinde başlayan bilet ön satışıyla birlikte izleyiciler, gösterime açılan salon ve seanslar için bilet alabilecek.

YENİ FRAGMANDA TANIDIK KARAKTERLER BİR ARADA

Yayımlanan yeni fragman, devam filminin komedi sahnelerinden ve karakterlerin yeniden kesişen hayatlarından kesitler sunuyor. Engin Günaydın’ın canlandırdığı Fikret ile Demet Evgar’ın hayat verdiği Solmaz, ikinci filmin de merkezinde bulunuyor.

İlk filmin ana oyuncu ekibini yeniden buluşturan yapımda, aile ilişkileri etrafında gelişen olaylar hikâyeyi ilerletiyor. Yıllar önce düğün telaşıyla bir araya gelen iki aile, devam filminde kendilerini bir kez daha beklenmedik gelişmelerin ortasında buluyor.

AİLE ARASINDA 2 OYUNCULARI KİMLER?

Aile Arasında 2’nin oyuncu kadrosunda başrollerin yanı sıra ilk filmden tanınan çok sayıda isim bulunuyor. Filmin açıklanan kadrosu şöyle:

• Engin Günaydın
• Demet Evgar
• Erdal Özyağcılar
• Devrim Yakut
• Ayta Sözeri
• Fatih Artman
• Gülse Birsel
• Derya Karadaş
• Şevket Çoruh
• Devin Özgür Çınar
• Deniz Hamzaoğlu
• Su Kutlu
• Erdal Cindoruk
• Ünal Yeter
• Batuhan Bozkurt Yüzgüleç
• Kadir Çermik
• Yavuz Günal

SENARYODA GÜLSE BİRSEL, YÖNETMEN KOLTUĞUNDA OZAN AÇIKTAN

Devam filminin senaryosunu, ilk yapımın da senaristi olan Gülse Birsel kaleme aldı. Yönetmenliği yeniden Ozan Açıktan üstlenirken yapım BKM imzası taşıyor.

Filmin görüntü yönetmenliğini Yon Thomas, kurgusunu Çağrı Türkkan üstleniyor. Müzik ekibinde ise Ömer Özgür ve Jingle House yer alıyor.

AİLE ARASINDA 2, İLK FİLMDEN DOKUZ YIL SONRA GELİYOR

Serinin ilk filmi Aile Arasında, 1 Aralık 2017’de vizyona girmişti. Açılış hafta sonunda 504 bin 24 seyirciye ulaşan yapım, toplamda yaklaşık 5,3 milyon izleyici tarafından sinemada izlendi.

İlk filmin ardından geçen dokuz yıllık sürenin sonunda hazırlanan Aile Arasında 2, hikâyeyi aynı oyuncu kadrosunun büyük bölümünü koruyarak sürdürüyor. Yeni film, 4 Aralık’tan itibaren sinema salonlarında gösterilecek.

SAMUEL BALLET NEDEN CEZA ALDI?

Samuel Ballet, Eyüpspor karşılaşmasında rakip takım oyuncusuna yönelik şiddetli hareketi nedeniyle 3 resmi müsabakadan men edildi. PFDK, aynı eylem için İsviçreli futbolcuya 100 bin TL para cezası da verdi.

Kurul, Ballet’in oyundan ihraç edilmesinin ardından sergilediği sportmenliğe aykırı hareketi ayrıca değerlendirdi. Bu davranışı nedeniyle uygulanan 100 bin TL’lik ikinci yaptırımla futbolcunun toplam para cezası 200 bin TL’ye yükseldi.

EYÜPSPOR MAÇINDA NE OLMUŞTU?

Amedspor’un Eyüpspor’u 5-1 mağlup ettiği karşılaşmanın uzatma dakikalarında Samuel Ballet ile rakip futbolcu arasında bir pozisyon yaşandı. Ballet, 90+1. dakikada topsuz alandaki hareketinin ardından VAR incelemesi sonucunda kırmızı kart gördü.

Karşılaşmayı tamamlayamayan futbolcunun disiplin dosyasını inceleyen PFDK, men ve para cezalarını karara bağladı.

AMEDSPOR’A TOPLAM 780 BİN TL PARA CEZASI

PFDK kararlarında Amedspor’a yönelik yaptırımlar da yer aldı. Merdiven boşluklarının boş bırakılmaması ihlalinin aynı sezon içinde dördüncü kez gerçekleşmesi nedeniyle kulübe 500 bin TL para cezası verildi.

Taraftarların neden olduğu saha olayları için de 280 bin TL ceza uygulandı. Böylece Eyüpspor karşılaşmasının ardından Amedspor’a kesilen para cezalarının toplamı 780 bin TL oldu.

DOĞU ALT TRİBÜN 130 NUMARALI BLOK İÇİN KART BLOKESİ

Kurul, saha olaylarının yaşandığı Doğu Alt Tribün 130 numaralı blokta bulunan seyircilerin elektronik bilet kapsamındaki kartlarının bloke edilmesine de hükmetti. Karar kapsamında bu seyirciler, Amedspor’un bir sonraki ev sahibi olduğu müsabakaya giriş yapamayacak.

SAMUEL BALLET KAÇ MAÇ OYNAYAMAYACAK?

Samuel Ballet’e verilen men cezası 3 resmi müsabakayı kapsıyor. PFDK’nin açıkladığı yaptırım, futbolcunun cezasının infaz edileceği üç resmi karşılaşmada forma giymesini engelliyor.

SARSINTI NEREDE OLDU, MERKEZ ÜSSÜ NERESİ?

Depremin merkez üssü, Muğla’nın Datça ilçesine yaklaşık 266 kilometre uzaklıktaki Akdeniz açıkları olarak bildirildi. Muğla deprem haberlerine konu olan sarsıntı, ilçe merkezinde değil denizde gerçekleşti.

AFAD kayıtlarında depremin koordinatları 34,4485 kuzey enlemi ve 26,35167 doğu boylamı olarak yer aldı. Kurum, merkez üssünü “Akdeniz” olarak listeledi.

DEPREMİN BÜYÜKLÜĞÜ VE DERİNLİĞİ KAÇ?

AFAD, depremin büyüklüğünü moment büyüklüğü ölçeğine göre 4,1 Mw, derinliğini ise 6,95 kilometre olarak duyurdu. Resmî kayıtlardaki 4,1 değeri, depremin büyüklüğünü ifade ediyor.

Depreme ilişkin temel bilgiler şöyle:

MUĞLA ÇEVRESİNDE AYNI GÜN BAŞKA DEPREM OLDU MU?

AFAD’ın son depremler listesinde, aynı gün Muğla’nın Köyceğiz ilçesinde meydana gelen daha küçük depremler de bulunuyor. Köyceğiz’de saat 16.24’te 1,0 büyüklüğünde bir deprem kaydedildi.

İlçede saat 01.24’te gerçekleşen diğer depremin büyüklüğü ise 1,3 olarak ölçüldü. Bu kayıtlar, akşam saatlerinde Akdeniz’de meydana gelen 4,1 büyüklüğündeki depremden ayrı olaylar olarak listelendi.

Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum'un olağan zamanından bir süre önce seçim yapılması önerisinin anımsatılması üzerine, "Bu bir erken seçim mi yoksa seçim fırsatçılığı mı? Seçim fırsatçılığını hiçbir parti kabul etmez. Doğru da değil, ahlaki de değil. Eğer erken seçim istiyorsanız karar alın, parlamentoya getirin, erken seçime gidelim. Ama kendinize belli bir alan açmak için seçim fırsatçılığı yapıyorsanız doğru değil. Onu doğru bulmayız" diye konuştu.

Kılıçdaroğlu, seçimlerin öne alınması için iktidar ile teması olup olmadığı sorusu üzerine, "Ne temasım oldu, ne böyle bir görüşmemiz oldu. Ne erken seçimle ilgili bir karşılıklı görüşme, tartışma, böyle bir şey olmadı. Bir muhalefet partisi, iktidar erken seçime gidiyoruz dediğinde kaçınmanız doğru değil. Erken seçimi fırsatçılığa dönüştürürseniz bunu kabul etmiyoruz" ifadesini kullandı.

"CUMHURBAŞKANLIĞI İÇİN YENİDEN ADAY OLMAYI DÜŞÜNMÜYORUM"

Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanlığı için yeniden aday olmayı düşünmediğini belirtirken, partisinin cumhurbaşkanı adayına ilişkin bir soru üzerine, "Bugünden bir cumhurbaşkanlığı tartışması yapmayı hiç doğru bulmam. Ülke gerçekten yangın yeri. Geçinemeyen aileler var, işsizlik var, uyuşturucu var, parlamento görevini yapamıyor. Kurumlarda bir çürüme yaşanıyor. Bu sorunlara kilitlenmemiz lazım. Bu sorunları çözmek için bir şeyler yapmamız lazım.

"BU ANAYASAYLA YOL YÜRÜMEK MÜMKÜN DEĞİL"

Kılıçdaroğlu, olası ittifaklara ilişkin bir soru üzerine, "Süreçlerde ana belirleyici olan CHP olmuştur. Altılı masayı biz kurduk. Erdoğan da böyle bir masa kurmak zorunda kaldı. Yüzde 51 koşul olduğu için elbette siyasi partiler bir araya gelecektir, oturup konuşacaklardır. Cumhurbaşkanı adayını belirleyeceklerdir ama o, o dönemin işi. Bu dönemin işi, ciddi yolsuzluklar var, ahlaki değerlerde çürüme var. Bu çürüme bürokraside var, siyasette var. Bugün üzerinde durmamız gereken sorunlar bunlar. Yeni bir dünya düzeni oluşuyor, bu düzen içinde Türkiye nerede yer alacak, bunun oturup konuşulması, tartışılması lazım. Parlamento beklediğimiz ölçüde işlevini yerine getiren bir kurum olmaktan çıkmış vaziyette. Bu anayasayla yol yürümek mümkün değil. Böyle bir rejimle, böyle bir yapıyla Türkiye'yi ileri taşımak mümkün değil. Yeniden demokratik standartları yüksek, ahlaki değerleri yüksek yeni bir yapıya kavuşmamız gerekiyor" diye konuştu.

Kılıçdaroğlu, "Var olan sistemde Türkiye'nin yönetilemeyeceğini görüyoruz. Hayatın her alanında bu yapının Türkiye'yi bir yere taşımadığını görüyoruz. Neresinden tutsanız büyük açmazlarla karşı karşıyasınız. Siyasal partilerin bir araya gelip, Türkiye bu çıkmazdan nasıl kurtulur diye tartışmaları lazım. Oturmalıyız, konuşmalıyız, çözüm üretmeliyiz. Türkiye'yi yeniden demokratik standartları yüksek bir ülke haline getirebiliriz, bunun mücadelesini vermek lazım" dedi.

Kılıçdaroğlu, çözümün sistem değişikliğiyle gelebileceğine işaret ederek, önerilerinin güçlendirilmiş parlamenter sistem olduğunu, yarı başkanlık sistemini de tartışabileceklerini kaydetti. Kılıçdaroğlu, "Parlamenter sistem güçlü olmalı. Milletvekili güçlü olmalı. Milletvekili, iktidar ya da muhalefet, bu yanlışlığı dillendirebilmeli. Milletvekili, genel başkanın kölesi konumunda olmamalı. Milletvekili, eğer milletin vekiliyse parlamentoda çıkıp özgürce kendi beldesinin, ilinin sorunlarını dile getirmeli. Anayasa değişikliği tek başına sorunu çözmüyor. Siyasi Partiler Kanunu'nun da değişmesi lazım. Bir AK Parti milletvekili Erdoğan'ı eleştirebiliyor mu? Eleştiremiyor" ifadesini kullandı.

"TÜRKİYE'NİN GELDİĞİ NOKTA İÇLER ACISI BİR NOKTA"

Kılıçdaroğlu, CHP ve YENİ Parti belediyelerine yönelik operasyonlara ilişkin bir soru üzerine, "Bir yerde yolsuzluk varsa, duyumlar, bilgiler, belgeler varsa elbette savcıların görevi yolsuzluklarla mücadele etmektir. Bunun tek boyutlu yapılmış olması doğru değil. CHP'li ve YENİ Partili belediye başkanlarının evlerine baskın yapılıyor, sabahın köründe, diğerlerine telefon ediliyor. Bu çifte standart, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin, demokrasinin kuruluş ilkelerine aykırıdır. Savcıysa görevini tam yapacak. Yolsuzlukların üzerine gitmeyin demiyoruz. Türkiye'nin geldiği nokta, içler acısı bir noktadır. CHP'li belediye başkanı yolsuzluk yapıyorsa sakın ola ki bu partide durmasın. Derhal gitsin AK Parti'ye katılsın. Orada kendisini güvende hissedecektir, istediği kadar yolsuzluk yapabilir. Bu çifte standardı toplum bilsin diye söylüyorum. Bir belediye başkanının yapacağı tek şey belde halkına hizmet etmektir, hesap vermektir. Halkına hesap veremeyen bir belediye başkanı, belediye başkanlığı yapamaz. Ama devlet yönetiminde çifte standart olmaz. Adı Cumhuriyet savcısıyla, cumhuriyeti koruyacaksa, kim yolsuzluk yaptıysa üzerine gitsin. Ama birileri için koruyucu melek olmamalı" ifadesini kullandı.

Karşılaşmaya hızlı başlayan konuk ekip, henüz 3. dakikada Haris Hajradinović’in attığı golle 1-0 öne geçti. Baskısını sürdüren Kasımpaşa, 21. dakikada penaltı kazandı. Penaltı vuruşunda topun başına geçen Adrian Benedyczak, meşin yuvarlağı ağlarla buluşturarak farkı ikiye çıkardı.

İlk yarıda bulduğu iki golle avantajı yakalayan Kasımpaşa, karşılaşmanın kalan bölümünde üstünlüğünü korudu. Mücadelede başka gol olmayınca İstanbul ekibi sahadan 2-0 galip ayrıldı.

Emre Belözoğlu ile yolların ayrılmasının ardından ilk maçına çıkan Kasımpaşa, Gaziantep FK karşısında aldığı galibiyetle puanını 20'ye yükseltti. Ev sahibi Gaziantep FK ise 8 puanda kaldı.

Süper Lig’in 12. haftasında Kasımpaşa, sahasında Alanyaspor’u ağırlayacak. Gaziantep FK ise deplasmanda Gençlerbirliği ile karşı karşıya gelecek.

Çiftçi'nin açıklamalarından satır başları şu şekilde:

"Afyonkarahisar saldırısı”

Afyon'da maalesef üzücü bir hadise yaşadık, milletçe alışık olmadığımız olay bu. Saldırgan, güvenlik güçlerimizin takibi sonucunda yakalandı. Vefat eden vatandaşlarımız için baş sağlığı, yaralananlar için acil şifalar diliyorum.

Fon krizi

Sayın Cumhurbaşkanımız, sürecin başından beri bu fon konusununu yakında takip ediyor. Bu konuda talimatı çok net, kim bu işe girdiyse, o kişilerin yaptıklarının yanlarına kâr kalmayacağı ve zarar görenlerin zararlarının tazmin edilmesi yönünde.

Şu ana kadar 433 şüpheli şahıstan 112'si tutuklanmış durumda, 186'sı adli kontrolle salındı, 38 firari hakkında da yakalama kararı çıkarıldı, 359 gerçek ve 111 tüzel kişiliğin mal varlığına blokaj konuldu.

Bu işe bulaşan herkes eninde sonunda hesap verecek.

Okullardaki güvenlik önlemleri

2025-2026 eğitim öğretim yılının ikinci yarısın da önce Şanlıurfa sonra Kahramanmaraş'ta elim olaylar yaşandı. Bu olaylar sonrasında 7 bakanlık protokol imzaladık. Herhangi bir sızıntı olduğunda, saldırgan bir tip görüldüğünde, erken dönemde teşhisi için bakanlıklarımıza ait tüm birimlerin harekete geçeceği bir protokol oldu. Valiliklerimize bu konuda talimat verdik. Şu anda yaklaşık 611 müfettişimiz sahayı tarıyorlar, tüm önlemlerin alınması için denetliyorlar. Bazı okullarda emniyet mensuplarımız, bazı okullarımızda irtibat görevlileri var. Çocuk, trafik, narkotik ekiplerimiz okulların etrafındaki pek çok noktayı denetliyorlar.

Tedbirleri artıralım diye Çalışma Bakanımızla görüşmüştüm, 31 bin kadro verdiler bize. Bu kişiler güvenlik sertifikasına da sahipler. 31 bin kişiyi istihdam ettik ve 28 bin 945 kişi göreve başladı. Bunlar okul bahçe görevlisi olarak, polislerimizin bekçilerimizin yanında onlar da çalışıyor. Onlara dedektör de verdik.

Bunun dışında okulun bahçe duvarlarının dışarısında güvenlik, asayiş ekiplerimiz var. Çocuk şube görevlilerimiz, narkotik ekiplerimiz, trafik ekiplerimiz hepsi çalışmalarını sürdürüyor.

Şefkat Kalkanı Projesi

Narkotikle mücadeleyi sadece polisle sağlayamayız, okulun, sağlık birimlerinin ve ailelerin desteği gerekir. Şefkat Kalkanı projesi şudur; ailerimize bu konuda eğitim vereceğiz. Aile gördüğü değişim sonucunda okul, emniyet ya da benzeri kurumlara vereceği bilgiyle önlemi daha kolay almamızı sağlayacak bir projedir.

COP31

Ankara'da NATO zirvesinde 56 bin polisimiz görev aldı çünkü diğer devlet başkanlarının olduğu prestijli bir toplantıydı. Her şeyi teferruatıyla hesapladık. Ankara'yı merkez alarak etrafındaki illeri 1., onlara yakın olan illeri 2. derece, liman illerini ise 3. derece iller ilan edip tedbirler almıştık. Aynısı COP31'de de uygulanıyor. Antalya'da şu an 26 bin polisimiz görev yapıyor. AFAD ekiplerimizin ise 1000'e yakın personelle aldığı önlemler var. 100'e yakın devlet başkanı, 200 civarında bakan, 20 bin civarında delegasyon ve 100 bin civarında katılımcı olacak. Atalarımız "Sen tedbirini kışa göre al, yaz çıkarsa bahtına" diyor, boşuna değil.

AKP'nin iktidara geliş yıl dönümü

28 Şubat zamanında genç bir kaymakamdım ve pek çok konuda görev yapamaz haldeydik. AKP iktidarı devraldığından bu yana askeri ve bürokratik vesayeti geriletti. Millet iradesini egemen kıldı. Başörtüsü düzenlemesi yapıldığında "411 el kaosa" kalktı diye manşet atıldı bu ülkede. Ayasofya'nın açılmasını milletimiz 86 yıl bekledi. "Zincirler kırılacak, Ayasofya açılacak" sloganları atılıyordu. Terör konusunda büyük bedeller ödedik. Van'da, Erzurum'da, Bitlis'de görev yaptım. Malatya'dan, Sivas'tan öteye geçince farklı bir ülkeye geçiş gibiydiniz. Ülke değiştirmiş gibi farklı bir ortama giriyorduk. 50 yıllık prangadan da kurtulmuş oluyoruz. Burada sayın Cumhurbaşkanı'mızın iradesinin belirleyici bir rolü var. Sayın Devlet Bahçeli'nin bu konudaki desteğiyle birlikte çok iyi bir noktaya geldi. Meclis Başkanımız 21 toplantıya başkanlık etti. Bunlar AKP ve Cumhur İttifakının başarıları. Bugün doğu ve güney sınırlarımızda 1365 km sınır duvarı, optik kuleleri yaptık. Şu anda sınırlarımız daha güvenli. İHA ve SİHA ile 7 gün 24 saat devriye atılıyor.

Yeni nesil suç örgütleri

Önceden mahallelerde kabadayılar vardı. Sonra mafyalar ortaya çıktı. Şimdi ise dijital alanda aktif üçüncü nesil suç örgütleri türedi. Mafyanın bir hiyerarşisi vardı. Çek-senet ile uğraşırlardı. Yeni nesil çetelerin merkezleri yok, bir eylemlik kişi kiralıyorlar, parasını ödeyip ilişkilerini sonlandırıyorlar. Tamamen dijital ortamda faaliyet gösteriyorlar. Bunlarla mücadele etmek mafyayla mücadele etmekten daha zor. O yüzden tüm ağırlığımızı buraya kaydırdık. Göreve geldiğimde iki hedef belirledim. Biri yeni nesil suç örgütleri, diğeri narkotik. Sadece İstanbul'da 190 operasyon düzenledik.

Yeni nesil suç örgütleri, başları sıkıştığında yurt dışına kaçıyorlar. Gittikleri yerden de örgütü yönetebiliyorlar. Bunlarla mücadele etmek için uluslararası işbirliğine gitmek gerekiyor.

Klasik suçla mücadele yöntemlerinde suç vardır, takip başlar fakat artık bu yeterli değil. Konsepti değiştirmek zorundayız. 5 ayaklı bir strateji belirledik. Olay öncesi risk yönetimini yapmak zorundayız. Kaç suçu, olayı engelleyebildik, bu daha önemli. Yeni nesil suç örgütlerinde faili yakalamanız çözüm değil. Başka eleman bulmakta gecikmiyorlar.

Biz vatandaş kendisini güvende hissediyor mu önemsiyoruz.

Çocuk koruma kanunundaki değişiklikler

Adli süreçteki çocuk kavramına geçtik. Yeni nesil suç örgütleriyle mücadele etmek için 18 yaş altındaki faillerin cezalarında arttırıma gidildi. Okul saldırılarında gördük. Ateşli silahları çocuğun erişebileceği şekilde bırakan kişilere 3 yıla yakın hapis cezası öngörülecek. Silah ruhsatı vereceğimiz kişilere çelik kasa mecburiyeti getireceğiz. Almanya'da da böyle bu durum.

18 yaş altına suç işlettikleri için 18-15 yaş arası suç işlemiş çocuklara ceza indirimi uygulanmayacak.

'Sınır Ötesi Kapan' operasyonları

'Sınır Ötesi Kapan' kapsamında bu sene 786 suç örgütü üyesinin Türkiye'ye iadesini sağladık. Belçika'da mevkidaşlarımızla görüştük. Güvenlik diplomasisi yürütüyoruz. Yurt dışına kapağı attım diyeni iadesini sağlayıp yargı karşısına çıkartıyoruz. Son beş seneye göre bu yıl yüzde 486 iade artışı oldu.

Kaçıp saklanarak bizden kurtulabileceklerini sanmasınlar. Sadece yakalanacakları yeri değiştiriyorlar. Önce İtalya, sonra Almanya ile görüşeceğim. Güvenlik diplomasisini devam ettireceğiz.

İade edilen 786 kişinin 183'ü sıç örgütü lideri. 58 ülkenin aradığı 497 kişiyi yakalayıp sınır dışı ya da iade ettik.

İstanbul'da güvenlik

İstanbul megakent, işlenen suç sayısında da lider. Gereken birimlerle huzur ve güvelik toplantısı gerçekleştirdik. Bakanlık olarak nasıl destek verebileceğimizi araştırdık. Bu sene İstanbul'da 190 operasyon gerçekleştirdik. 2067 şüpheliyi yakaladık, 1545'i tutukladı. Bizim için önemli olan husus, vatandaşı korkutan, sindirmeyi deneyen kimselerin olduğu olayları yüzde 49 azaltmış olmamız. Organize suç örgütlerinin işledikleri olayın yüzde 93,5'ini aydınlatmış durumdayız.

Bu yeterli değil, tüm Türkiye'de söz konusu durumları yok etmemiz gerek. Son beş yıla göre kişilere karşı işlenen suçlarda yüze 11,5'luk azalma var.

Emniyet ve çalışma saatleri

Polis Teşkilatının beklentilerini biliyorum. 12-36 çalışma sistemine geçeceğimizi demiştim. Buna geçmemiz gerek, her birimde bu çalışma biçimine geçme şansımız yok. Karakollarda, hassas bölgelerde, koruma şubede vb. yerlerde 12-36'ye geçebiliriz ve eylül ayı ile geçmeye başladık. Müfettişlerimiz gereken birimlerin 12-36 sistemine geçip geçmediğimizi teftiş ediyor. Geçemediğimiz birimlerde fazla çalışma ücreti öngörüyoruz. Bir sonraki adımımız bu olacak.

İkinci şark hizmeti büyük oranda kaldırıldı. Polis teşkilatının yeni bir kanuna kavuşması ve Emniyet Başkanlığı kurulmasıyla ilgili çalışmamız olacak. Emniyet Teşkilatı, Emniyet Başkanlığı olacak, bugünün ihtiyaçlarına cevap verebilmek için. Siyasi partilerle görüşüp bununla ilgili kanun çalışması başlatacağız.

Polislerimizin mensup olduğu POLSAN var. Önümüzdeki hafta bir araya geleceğiz. İstanbul'da, Ankara'da, İzmir'de yaşam maliyetleri arttı. POLSAN aracılığıyla toplu konutla inşa edip, polislerimize kira öder gibi sahip olmalarını sağlayacağız. İstanbul'daki lojman sayısını 5 bine çıkaracağız.

Avukat Taylan Arı: “Basmakalıp ifadelerle reddedildi”

Ret kararını değerlendiren Avukat Taylan Arı, mahkemenin tutukluluğun devamına ilişkin kararında somut ve yeterli gerekçelere yer vermediğini belirtti. Kararın hukuki açıdan çelişkiler barındırdığını ifade eden Arı, şu açıklamayı yaptı:

“İsmail’in tutukluluğuna ilişkin yaptığımız itiraz Ağır Ceza Mahkemesi tarafından ‘Sanığın üzerine atılı suçun CMK’nin 100/3. maddesinde sayılan katalog suçlardan olduğu’ ifadesi de dahil olmak üzere bir dizi soyut gerekçeyle reddedildi. Mahkeme kalan gerekçeleri de somutlaştırmadan, basmakalıp ifadelerle itirazı reddetmiş. Oysa İsmail Arı’nın tutuklandığı TCK’nin 217/A maddesi, kararda belirtilen CMK hükmündeki katalog suçlardan bile değil.”

İsmail Arı 19 Kasım’da hâkim karşısına çıkacak

Eski RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin’in şikâyeti üzerine ifade vermek için kendi isteğiyle Ankara Emniyet Müdürlüğü’ne giden gazeteci İsmail Arı, burada gözaltına alınmıştı. 21 Ekim’de adliyeye sevk edilen Arı, çıkarıldığı hâkimlik tarafından tutuklanarak Sincan Cezaevi’ne gönderilmişti.

Tutuklama kararına tepki gösteren Arı, “Hâkim dinlemedi bile, avukatların sözünü kesti. Yatarı bile olmayan suçtan beni bir kez daha cezaevine gönderiyorlar” ifadelerini kullanmıştı.

“Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla hakkında 5 yıla kadar hapis cezası talep edilen gazetecinin yargılanmasına 19 Kasım’da Ankara’da başlanacak.

İsmail Arı, geçtiğimiz mart ayında da benzer bir soruşturma kapsamında tutuklanmış ve 75 gün cezaevinde kalmıştı. Son kararla birlikte gazetecinin tutukluluğunun devam etmesine hükmedildi.

Yılmaz'ın NTV'de yaptığı açıklamalardan öne çıkanlar şu şekilde:

“Sorunlu fonlarda manipülasyon ve piyasa dolandırıcılığı yapıldığını görüyoruz. Hukuk ve ahlak dışı kazançlar elde edildiğini görüyoruz. Bakan Şimşek'in başkanlığı finansal istikrar komitesi 17 Eylül'de bazı kararlar verdi. 131 fona karantina diyebileceğimiz bir uygulama söz konusu. O günden bugüne süreç ilerliyor. Serbest fonların içinde hisse senetleri var. Bazı hisse senetleri üzerinden çok ciddi pay oluşturulmuş. Manipüle edilerek fiyatı şişirilmiş. Sanal bir değer gösterilerek kredi oluşturulmuş. Bu bir döngü içinde devam etmiş. Bundan çeşitli kişiler ve şirketler haksız kazanç elde etmişler.

Sapla samanı karıştırmamamız lazım. Suç işleyenlere, dolandırıcılara karşı ne gerekiyorsa mücadelemizi yapıyoruz. İkincisi ama hukuka uygun meşru yatırım yapanlar var. Bunu karıştırmamamız lazım. Bir taraftan hastalıkla mücadele ederken, bir taraftan da bünyeyi korumamız lazım. Sermaye Piyasalarının kalkınmamız için değerli olduğunun farkında olmamız lazım. 131 fon, toplam portföy değerinin yüzde 7'sine denk. Rakamsal olarak büyük bir anlam ifade etmeyebilir ama anlamı itibariyle ciddiyetle mücadele ediyoruz. 131 fon için iade hesabı açıldı. 31,5 milyar TL civarında para iade edildi. Fon varlıkları ve iadeler yatırımcılara verilecek.

7 şirketten 4 tanesi olağan tasfiye sürecine girdi. Olağan tasfiye süreci neredeyse tamamlandı diyebiliriz. Olağanüstü tasfiyede ise 3 şirket kaldı. Tera, Pusula ve Atlas. Toplamda 420 bin yatırımcı ödeme aldı. 13 Kasım'da yeni bir ödeme yapılması için hazırlıklar yapılıyor. Gelecek hafta cuma günü önemli miktarda ödeme yapılacağını söyleyebilirim. Ödemeler en düşükten en yükseğe doğru gidecek. Süreç hassasiyet gerektiriyor. Ödemeler net yatırım tutarı üzerinden yapılıyor. Bu da MKK kayıtlarıyla yapılıyor. Bütün işlemler kayıtlarda var. O çerçevede de sağlık bir şekilde ödemeler yapılıyor. Şu anda yaptığımız ara ödeme. O ödemenin sınırı da 1 milyon TL. Ara ödeme sonrası nihai mahsuplaşma başlayacak.

Soruşturma kapsamlı yürütülüyor. Adli süreçte 444 şüpheliden 113'ü tutuklandı. Hisse bazlı manipülasyona ilişkin olarak SPK'nın çalışmaları devam ediyor. Bunlar bittikçe SPK suç duyurularında bulunuyor ve adli makamlar da gerekeni yapıyorlar. İncelenen hisselerin sayısı 50'yi bulabilir. Bir daha benzer hadiselerin yaşanmaması için yapısal düzenlemeler içeren yeni bir kanun hazırlığı yapıyoruz. Gelecek haftaya kadar kanun tasarısının büyük oranda şekilleneceğini düşünüyorum. Biz Meclis'e göndereceğiz. Meclis'te değerlendirilecektir. Bu kanunumuz sermaye piyasalarına daha fazla güç verecektir. Sermaye piyasalarımız eskisinden güçlü olacak.

Son gelen rakam beklentinin bir miktar üzerinde. Yüzde 29,77 civarında. Özellikle hizmet kalemlerinde iyileşme var. Savaş, enflasyona 7 puanlık etki yaptı. Maliye politikamız enflasyona daha çok destek verecek.

Asgari ücret kamunun tek başına verdiği bir karar değil. Üç taraf var. Asgari ücretle ilgili henüz o süreç başlamadı. Denge içinde şekillenecektir diye umuyorum.

Emekliye refah düzenlemesiyle ilgili epeydir çalışıyoruz. Enflasyon üzerinde bir destek için çalışmalar yapılıyor. Yıl sonuna kadar bir düzenleme yapacağız. Bütün emeklilerle ilgili bir çalışma söz konusu. Farklı alternatifler çalışılıyor. En sonunda Meclis'e arz edilecek. Yılbaşından önce mutlaka Meclis'e arz edilecektir diye düşünüyorum. Gelecek yılın başından itibaren de etkisini hissedeceğiz.”

İddianamede organize hareket ettikleri belirtildi

Hazırlanan iddianamede, saldırının gerçekleştirilme biçimine ilişkin dikkat çeken tespitler yer aldı. Savcılık değerlendirmesinde, şüphelilerin saldırı öncesinde koordineli hareket ettikleri ve Fenerbahçe takım otobüsünün güzergâhını takip ettikleri ifade edildi.

İddianameye göre, şüphelilerden bazılarının otobüsün ilerlediği güzergâh üzerinde takip gerçekleştirdiği, aracın yaklaşmakta olduğunu ise saldırının düzenleneceği noktada bekleyen diğer kişilere bildirdiği belirtildi.

Otobüsün geçiş yapacağı bölgede konumlanan şüphelilerin, kendilerine iletilen bilgi üzerine harekete geçerek takım otobüsüne av tüfeğiyle ateş açtıkları kaydedildi.

Savcılık, şüphelilerin otobüste bulunan 39 kişiye yönelik tasarlayarak kasten öldürmeye teşebbüs ve otobüs sahibine yönelik mala zarar verme suçlarından cezalandırılmalarını talep etti.

Fenerbahçe'den soruşturmayla ilgili açıklama

Soruşturmanın tamamlanması ve 5 şüpheli hakkında iddianame hazırlanmasının ardından Fenerbahçe Kulübü de yazılı bir açıklama yayımladı.

Saldırının üzerinden 11 yıl geçtiğine dikkat çekilen açıklamada, olayın kulüp camiası ve Türk sporunda bıraktığı derin iz vurgulandı. İddianamenin hazırlanması, adaletin sağlanması yönünde önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.

Fenerbahçe'nin açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

"4 Nisan 2015 tarihinde Futbol A Takımımızı taşıyan otobüse yönelik gerçekleştirilen silahlı saldırının üzerinden 11 yıl geçti. Futbolcularımızın, teknik heyetimizin ve kulüp çalışanlarımızın hayatına kastedilen o karanlık gün, Fenerbahçe camiasının hafızasında silinmez bir iz bıraktı. Camiamızın ve Türk sporunun vicdanında derin bir yara açan bu saldırının aydınlatılması, ilk günden bu yana en büyük beklentimiz oldu. Bugün Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamayla, saldırıya ilişkin yeni deliller ışığında yürütülen soruşturmanın tamamlandığını ve 5 şüpheli hakkında iddianame düzenlendiğini öğrenmiş bulunuyoruz. İddianamede, şüphelilerin otobüste bulunan 39 kişiye yönelik tasarlayarak kasten öldürmeye teşebbüs ve otobüs sahibine yönelik mala zarar verme suçlarından cezalandırılmalarının talep edilmesi, 11 yıldır beklediğimiz adaletin sağlanması yolunda son derece önemli bir gelişmedir. Saldırının tüm yönleriyle aydınlatılması adına gelinen bu aşamayı ve ortaya konulan kararlı iradeyi, camiamız adına memnuniyet ve şükranla karşılıyoruz. Adalet Bakanımız Sayın Akın Gürlek’in, faili meçhul dosyaların yeniden ele alınmasına yönelik ortaya koyduğu kararlı iradeyi ve “Zamanın cinayetlerin üzerini örtmesine izin vermeyecek, adaletin tecellisi için mücadelemizi sürdüreceğiz” sözleriyle ifade ettiği yaklaşımı son derece kıymetli buluyoruz. Başta Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere, Adalet Bakanımız Sayın Akın Gürlek’e, İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi’ye, Adalet Bakan Yardımcımız Sayın Can Tuncay’a, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığına, soruşturmayı yürüten Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığımıza ve görevli Cumhuriyet savcılarımıza, Trabzon İl Emniyet Müdürlüğümüze ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için özveriyle çalışan tüm kamu görevlilerimize teşekkür ediyoruz. Devletimizin güçlü iradesine ve Türk adaletine olan güvenimiz tamdır. Gerçeklerin bütün yönleriyle ortaya çıkarılacağına, sorumluların hukuk önünde hesap vereceğine ve 11 yıldır beklediğimiz adaletin tecelli edeceğine yürekten inanıyoruz."

AUZEF SINAV GİRİŞ BELGESİ YAYIMLANDI MI?

Güz dönemi vize sınavlarına katılacak öğrencilerin sınav giriş belgelerinin erişime açıldığı bildirildi. Belgede sınava girilecek bina, açık adres, salon ve oturum bilgileri bulunuyor. Öğrencilerin kendi sınav programlarını bu belge üzerinden kontrol etmesi gerekiyor.

AUZEF VİZE SINAVLARI NE ZAMAN YAPILACAK?

AUZEF 2026-2027 eğitim öğretim yılı güz yarıyılı ara sınavları, 14 Kasım 2026 Cumartesi ve 15 Kasım 2026 Pazar günlerinde düzenlenecek. Daha önce 7-8 Kasım olarak planlanan sınavlar, takvimdeki değişiklikle bir hafta ileriye alındı.

Bu nedenle öğrencilerin hazırlıklarını güncellenen tarihlere göre yapması gerekiyor. Hangi dersin hangi oturumda yapılacağına ilişkin kişisel bilgiler ise sınav giriş belgesinden öğrenilebilecek.

AUZEF SINAV GİRİŞ BELGESİ NASIL ALINIR?

Öğrenciler, AUZEF’in resmî internet sitesindeki “Sınav Sistemi” bağlantısından sınav otomasyonuna ulaşabiliyor. Sisteme AKSİS kullanıcı adı ve şifresiyle giriş yapılarak ilgili dönemin sınav giriş belgesi görüntülenebiliyor. AUZEF Mobil uygulaması da belgeye erişim seçenekleri arasında yer alıyor.

GÜZ DÖNEMİ FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAVLARI NE ZAMAN?

Paylaşılan 2026-2027 akademik takvim bilgilerine göre güz döneminin bitirme sınavları 26-27 Aralık 2026 tarihlerinde yapılacak. Bütünleme sınavları ise 30-31 Ocak 2027 tarihlerinde gerçekleştirilecek.

AUZEF SINAV GİRİŞ BELGESİNDE HANGİ BİLGİLER BULUNUYOR?

AUZEF sınav giriş belgesi, öğrencinin sınava katılacağı okul ve salonun yanı sıra oturum bilgilerini de gösteriyor. Sınav öncesinde belgedeki adresin, sınav gününün ve oturum bilgilerinin birlikte kontrol edilmesi, yanlış bina veya oturuma gidilmesini önlemek açısından önem taşıyor.

İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada, yaklaşık 17 aydır tutuklu bulunan Bahçetepe, “rüşvet” suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı.

Mahkeme, hapis cezası kararının yanı sıra Bahçetepe’nin tutukluluk halinin sona erdirilmesine ve ev hapsi adli kontrol şartıyla tahliye edilmesine karar verdi.

Anadolu Adliyesi 27'nci Ağır Ceza Mahkemesi'nin konferans salonunda görülen davanın 8'inci duruşması saat 14.00'te başladı. Duruşmada Özgür Kabadayı ve Berkant Acil'in de aralarında bulunduğu 12 tutuklu sanık hazır bulundu. Bazı tutuksuz sanıklar ve avukatları da duruşmaya katıldı.

Savcı tutukluluğun devamını talep etti

Duruşmada sanık avukatlarının beyanları ve talepleri dinlendi. Ardından görüşü sorulan Cumhuriyet Savcısı, tutuklu bulunan 12 sanığın cezaevindeki durumlarının devam etmesini, tutuksuz yargılanan sanıklar hakkındaki adli kontrol tedbirlerinin ise sürdürülmesini talep etti.

Mahkemeden 12 sanık için tutukluluğa devam kararı

Tarafların beyanlarını değerlendiren mahkeme heyeti, ara kararını açıkladı. Heyet, Özgür Kabadayı'nın da aralarında bulunduğu 12 tutuklu sanığın tutukluluk hallerinin devamına karar verdi. Ayrıca tutuksuz sanıklar hakkında uygulanan adli kontrol tedbirlerinin sürdürülmesine hükmedildi.

Mahkeme, Haluk Levent'in davada tanık sıfatıyla dinlenmesine de karar vererek duruşmayı 23 Kasım tarihine erteledi.

ERZURUM HAVA DURUMU: BU GECE VE YARIN NASIL OLACAK?

Son değerlendirmelerde gece ve sabah saatleri için pus ve yer yer sis tahmini de yer alıyor. Rüzgârın güneyli yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette esmesi bekleniyor.

Erzurum merkezde 7 Kasım Cumartesi günü en düşük sıcaklığın 0, en yüksek sıcaklığın 4 derece olması öngörülüyor. Meteorolojinin günlük bültenindeki yağış tahmini, merkezle birlikte ilçeleri de kapsıyor.

ERZURUM’A KAR NE ZAMAN YAĞACAK?

Meteorolojinin güncel beş günlük tahmininde 7 Kasım Cumartesi ve 8 Kasım Pazar günleri Erzurum merkez için kar yağışı gösteriliyor. Pazar günü sıcaklığın en düşük eksi 3, en yüksek 1 derece olması bekleniyor.

Hafta sonunun ardından pazartesi ve salı günleri parçalı bulutlu hava öngörülüyor. Ancak sıcaklık düşüşü sürecek; 9 Kasım Pazartesi günü gündüz sıcaklığının da sıfırın altında kalacağı tahmin ediliyor.

PALANDÖKEN, YAKUTİYE VE AZİZİYE’DE HAVA NASIL OLACAK?

Akşam yayımlanan bölgesel tahminde Palandöken, Yakutiye ve Aziziye için en düşük 0, en yüksek 4 derece sıcaklık veriliyor. Üç merkezde de tahmin dönemi boyunca aralıklı karla karışık yağmur ve kar bekleniyor.

Aynı bültende Aşkale için sıcaklık aralığı 1–5 derece olarak açıklanıyor. Karayazı’da en düşük sıcaklığın eksi 1, en yüksek sıcaklığın ise 3 derece olması öngörülüyor.

ERZURUM HAVA DURUMU 5 GÜNLÜK TAHMİN

Meteorolojinin 6 Kasım’da erişilen güncel beş günlük tablosu, 7–11 Kasım dönemini kapsıyor. Erzurum merkez için günlere göre beklenen hava koşulları şöyle:

Tablodaki en düşük sıcaklık, 10 Kasım Salı günü için tahmin edilen eksi 11 derece. Çarşamba günü ise gündüz sıcaklığının 0 dereceye çıkması bekleniyor.

TRABZON’DA ELEKTRİK KESİNTİSİ HANGİ BÖLGELERİ ETKİLEDİ?

Kesintinin yaşandığı yerler arasında Akçaabat ilçesine bağlı Yaylacık Mahallesi bulunuyor. Ortahisar’da ise Çukurçayır’ın yanı sıra ilçenin farklı noktalarından da elektrik kesintisi bildirimleri geldi.

Yaylacık’ta sokak lambalarının sönmesi, yaya ve araç ulaşımını güçleştirdi. Karanlıkta yürümek zorunda kalan bazı vatandaşlar, yollarını aydınlatmak için cep telefonlarının fenerlerini kullandı.

CEP TELEFONU HATLARINDA ÇEKİM SORUNU BİLDİRİLDİ

Elektriklerin kesildiği saatlerde bazı bölgelerde mobil iletişimde de aksaklıklar yaşandığı belirtildi. Cep telefonu hatlarındaki çekim sorunu nedeniyle vatandaşların iletişim kurmakta güçlük çektiği aktarıldı.

Telefon hatlarındaki sorunun teknik nedenine ilişkin incelenen haberlerde bir açıklama yer almadı. Bu nedenle iletişimdeki aksaklığın elektrik kesintisiyle bağlantısı kesinleşmiş değil.

ÇORUH EDAŞ’TAN ARIZA AÇIKLAMASI

Çoruh Elektrik Dağıtım AŞ, vatandaşlara gönderdiği bilgilendirme mesajında kesintinin bölgedeki bir arızadan kaynaklandığını açıkladı. Şirket, elektriğin yeniden sağlanması için saha ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Paylaşılan bilgilendirmede arızanın hangi ekipman veya şebeke noktasında meydana geldiğine ilişkin ayrıntı verilmedi. Çalışmaların, kesintiden etkilenen bölgelere yeniden enerji sağlanması amacıyla yürütüldüğü belirtildi.

TRABZON’DA ELEKTRİK KESİNTİSİ NE ZAMAN SONA ERECEK?

Akçaabat ve Ortahisar’daki kesintinin ardından elektriğin saat 19.30 itibarıyla yeniden verilmesinin planlandığı aktarıldı. Ancak bu saat, enerjinin kesin olarak sağlandığına ilişkin bir teyit değil, çalışmalar için paylaşılan hedef olarak bildirildi.

ANTALYASPOR - BURSASPOR MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Antalyaspor - Bursaspor maçı, 6 Kasım Cuma günü Türkiye saatiyle 20.00’de başlayacak. Ligin 14. haftasındaki mücadeleye Antalyaspor’un sahası Antalya Stadyumu ev sahipliği yapacak.

Karşılaşmada ev sahibi ekip üst sıralara yaklaşmak için sahaya çıkacak. Deplasman ekibi Bursaspor ise haftaya lider girdiği ligde zirvedeki konumunu korumayı hedefleyecek.

BURSASPOR LİDER, ANTALYASPOR YEDİNCİ SIRADA

Bursaspor, geride kalan 13 karşılaşmada 10 galibiyet, bir beraberlik ve iki mağlubiyet alarak 31 puan topladı. Yeşil-beyazlı ekip, en yakın takipçisi Kayserispor’un bir puan önünde bulunuyor.

Antalyaspor ise karşılaşma öncesinde 19 puanla yedinci sırada yer alıyor. İki takım arasında 12 puanlık fark bulunurken Antalya’daki maç, ev sahibinin üst sıralarla arasındaki mesafeyi azaltması açısından önem taşıyor.

KARŞILAŞMANIN HAKEMİ OĞUZHAN GÖKÇEN

Türkiye Futbol Federasyonu, karşılaşmanın hakemi olarak Oğuzhan Gökçen’i görevlendirdi. Gökçen’in yardımcılıklarını Sabri Öğe ve Burak Sami Şad yapacak, dördüncü hakem olarak Burak Olcar görev alacak.

Mücadelenin VAR hakemi Ali Şansalan olacak. AVAR görevini ise Emre Kargın üstlenecek.

ANTALYASPOR - BURSASPOR MAÇI HANGİ KANALDA, ŞİFRESİZ Mİ?

Antalyaspor - Bursaspor maçı, saat 20.00’den itibaren TRT Spor ekranlarından canlı ve şifresiz yayınlanacak. Karşılaşma ayrıca beIN SPORTS 2’den de canlı olarak izlenebilecek. Şifresiz yayını takip etmek isteyen futbolseverler, mücadeleyi TRT Spor üzerinden seyrede bilecek.

OSIMHEN’İN SAKATLIĞI NE?

Galatasaray’ın sağlık bilgilendirmesine göre Victor Osimhen’in Stuttgart karşılaşmasında sol dizinde esneme meydana geldi. Nijeryalı santrforun daha sonra çekilen MR’ında dizinde serbest fragman tespit edildi.

Tetkik sonuçlarını değerlendiren sağlık ekibi, oyuncuya cerrahi müdahale yapılmasını planladı. Kulübün açıklamasında sakatlığın sol dizde olduğu belirtilirken farklı bir yaralanmaya ilişkin bilgi verilmedi.

AMELİYATI YENER İNCE YAPACAK

Osimhen’in operasyonu, Maslak Acıbadem Hastanesi’nde gerçekleştirilecek. Artroskopik diz cerrahisini Galatasaray Kulüp Doktoru Yener İnce yapacak.

Sarı-kırmızılı kulüp, 6 Kasım’da yayımladığı açıklamada operasyonun ertesi gün için planlandığını bildirdi. Böylece golcü futbolcunun Amedspor maçı öncesindeki durumu da kesinleşti.

OSIMHEN KAÇ HAFTA YOK, NE ZAMAN DÖNECEK?

Osimhen’in kaç hafta sahalardan uzak kalacağı henüz açıklanmadı. Galatasaray’ın paylaştığı sağlık raporunda ameliyatın ayrıntıları ve kadro kararı yer alırken antrenmanlara ya da maçlara dönüş için tarih belirtilmedi.

Açıklamayla kesinleşen gelişme, Nijeryalı futbolcunun 7 Kasım’daki Amedspor karşılaşmasının kadrosundan çıkarılması oldu. Osimhen’in sonraki müsabakalarda oynayıp oynayamayacağına ilişkin kulüp duyurusunda başka bir bilgi bulunmuyor.

Acıbadem Sağlık Raporu | Victor Osimhen UEFA Şampiyonlar Ligi’nde VfB Stuttgart ile oynadığımız karşılaşmada sol dizinde esneme oluşan ve yapılan MR tetkiklerinde serbest fragman tespit edilen oyuncumuz Victor Osimhen için yarın Maslak Acıbadem Hastanesi’nde kulüp doktorumuz Yener İnce tarafından yapılacak artroskopik diz cerrahisi planlanmıştır. Oyuncumuz bu nedenle yarın oynayacağımız Amed S. F. maçı kadrosundan çıkartılmıştır.

— Galatasaray SK (@GalatasaraySK) November 6, 2026

Fuarın açılış töreninde konuşan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, İşyurtları, Ürün Ve El Sanatları Fuarı emeğin insan hayatındaki dönüştürücü gücünün meslek edinmenin ve yeniden başlamasının önemine değindi.

İnsan hayatında hatalar, yanlış tercihler ve bazen telafisi güç hadiseler yaşanabileceğine vurgu yapan Işıkhan, “Ancak önemli olan insanın geçmişindeki hatalarına mahkum edilmemesi, yeniden ayağa kalkabilmesi ve topluma faydalı birey olarak hayatına devam edebilmesidir. Adalet toplumun huzurunu ve güvenliğini teminat altına alırken insana yeniden bir gelecek kurma fırsatı da sunar. İşte bugün burada sergilenen her bir ürünün ardında bu anlayışın somut bir karşılığı bulunmaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı olarak bizler de insanımızın meslek edinmesini becerilerini geliştirmesini ve üretken bir hayatın içerisinde yer almasını son derece kıymetli buluyoruz. Bu anlayışa Adalet Bakanlığımızla kıymetli bir işbirliği yürütüyoruz. Geçtiğimiz yıl bakanlıklarımız arasında imzaladığımız protokolle hükümlülerin, yükümlülerin ve eski hükümlülerin istihdam imkanlarını geliştirmeyi ve çalışma hayatına katılımlarını kolaylaştırmayı hedeflemekteyiz” diye konuştu.

"Hükümlü vatandaşlarımıza sağladığımız hibe desteğinin üst limitini bu yıl 550 bin liraya yükselttik"

Ceza ve infaz kurumlarında kazanılan bir mesleğin tahliye sonrası yeni bir hayatın kapısı olmasını desteklediklerini aktaran Işıkhan, şunları kaydetti:

"İş-Kur aracılığıyla yürüttüğümüz çalışmalarda da eski hükümlü vatandaşlarımızın istihdama katılmalarına destek oluyoruz. Nitekim bu sene kendi işini kurmak isteyen eski hükümlü vatandaşlarımıza sağladığımız hibe desteğinin üst limitini bu yıl 550 bin liraya yükselttik. Bizler inanıyoruz ki güçlü bir Türkiye, adaletiyle, toplumsal dayanışmasıyla, üretim gücüyle ve her bir vatandaşına sunduğu fırsatlarla yükselecektir. Bu anlayışla milletimize hizmet etmeye ve ülkemizi Türkiye yüzyılı hedeflerine taşımaya devam edeceğiz.”

Işıkhan’ın ardından konuşan Adalet Bakanı Akın Gürlek, bu güzel fuarda sergilenen her ürünün arkasında bir eğitim, bir meslek edinme süreci, çalışma disiplini ve büyük bir teşkilat emeğinin bulunduğunu söyledi.

“Mesele yalnızca kişinin cezasını tamamlaması değildir”

Fuarda sergilenen ürünlerin kıymetini, onları ortaya çıkaran bu büyük çalışmayla birlikte değerlendirmek gerektiğini bildiren Gürlek, şunları söyledi:

“Bu atölyelerde yalnızca üretim yapılmıyor, insanların tahliye sonrasında hayatlarını yeniden kurabilmeleri için bilgi, beceri ve tecrübe kazanmaları da sağlanıyor. Adalet Bakanlığı olarak ceza infaz sürecine yalnızca cezanın yerine getirildiği bir dönem olarak bakmıyoruz. Hukuk devletinin görevi, verilen hükmü eksiksiz biçimde infaz etmek kadar, kişinin yeniden topluma dönüşüne hazırlanmasını da sağlamaktır. Ceza infaz kurumlarında bulunan insanların yeniden ailelerine, çalışma hayatına ve toplumun içine dönecekleri gerçeğini göz önünde bulundurarak hareket ediyoruz. Dolayısıyla mesele yalnızca kişinin cezasını tamamlaması değildir. Asıl meselelerden biri de tahliye olduğunda hayatını yeniden kurabilmesine imkan sağlayacak bilgiye, mesleğe, iş tecrübesine ve çalışma disiplinine sahip olabilmesidir. Böylesine zorlu bir süreçten müspet sonuçlar elde edilmesini sağlayan çalışmalar, ekonomimize ve nitelikli iş gücümüze katkı sunarken geleceğe yönelik umutları da güçlendirmektedir.”

“Çok geniş bir alanda eğitim ve üretim gerçekleştirilmektedir”

İşyurtları Kurumu’nun temel amacı hükümlü ve tutukluların meslek sahibi olmalarını sağlamak, mevcut mesleki becerilerini geliştirmek, üretim süreçlerine katılarak sorumluluk ve iş tecrübesi kazanmalarına imkan vermek, tahliye sonrasında nitelikli bir işe girebilmelerini veya kendi işlerini kurabilmelerini sağlamak olduğuna anlatan Gürlek, “Bu konuda yapılan araştırmalar da işyurtlarında yürütülen çalışmaların, hükümlülerin topluma yeniden kazandırılmasına, nitelikli iş gücüne katılmalarına, ekonomik ve sosyal hayata uyum sağlamalarına katkısını ortaya koymaktadır. Bu anlayışın bugün ulaştığı kapasiteyi sizlerle paylaşmak istiyorum. İşyurtları Kurumumuz bünyesinde 379 İşyurdu Müdürlüğü, 200’ü aşkın iş ve meslek kolunda faaliyet göstermektedir. Mobilyadan tekstile, metal işlerinden gıdaya, tarım ve hayvancılıktan elektrik-elektroniğe, inşaat ve onarımdan el sanatlarına kadar çok geniş bir alanda eğitim ve üretim gerçekleştirilmektedir” ifadesini kullandı.

Geçen yıl 77 binden fazla hükümlü ve tutuklu, çalışma ve işbaşı mesleki eğitim süreçlerine katıldığını hatırlatan Gürlek, şöyle devam etti:

“Böylece bu süreçlere katılım, 2024 yılına göre yaklaşık yüzde 32,6 oranında artmıştır. 2026 yılında da bu çalışmalarımızı sürdürdük. 30 Ekim 2026 tarihi itibarıyla, yıl içerisinde faaliyetlerimizde yer alan hükümlü ve tutuklu sayısı yaklaşık 82 bine ulaşmıştır. Halen bu faaliyetlerin içerisinde yer alan hükümlü ve tutuklu sayısı ise 32 binin üzerindedir. Ancak bizim için bu rakamlar kadar önemli olan, insanların ceza infaz kurumlarından hangi bilgi ve becerileri kazanarak ayrıldıklarıdır. Bu nedenle üretim faaliyetlerini mesleki eğitimle desteklemeye özel bir önem veriyoruz. Ceza infaz kurumlarımızdaki Mesleki Eğitim Merkezi sayısını son altı ay içerisinde 67’den 73’e çıkardık. Ekim 2026 sonu itibarıyla bin 306 hükümlü öğrencimiz bu merkezlerde eğitimlerine devam etmektedir. Eğitimlerin sonunda kalfalık, ustalık ve usta öğreticilik belgeleri ile meslek lisesi diplomaları verilmektedir. Bugüne kadar bu kapsamda 25 bin 812 mesleki belge düzenlenmiştir. Ceza infaz kurumuna bir mesleği olmadan giren bir insanın, tahliye olduğunda elinde geçerli bir meslek belgesiyle çıkabilmesi son derece kıymetlidir.”

Adalet Bakanlığı bünyesindeki çalışmalarla kişinin tahliye sonrasında kendisine yeni, meşru ve üretken bir hayat kurabileceği imkanları güçlendirmeyi amaçladıklarını dile getiren Gürlek, şunları kaydetti:

“Çünkü yeniden suça yönelmeyi önlemenin en etkili yollarından biri de insanın böyle bir hayatı kurabilecek donanıma ve umuda sahip olmasıdır. İşyurtlarımızda yürütülen üretim faaliyetleri, bu toplumsal katkının yanında kamu hizmetlerine de destek olmaktadır. Adliyelerimizden üniversitelere, hastanelerden belediyelere ve diğer kamu kurumlarına kadar pek çok kurumun mobilya, tekstil, metal, gıda, bakım-onarım ve benzeri ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sunulmaktadır. Dolayısıyla burada hem bir eğitim hizmeti hem bir üretim faaliyeti hem de güçlü bir topluma kazandırma politikası yürütülmektedir. Bu ortak emek, adalet hizmetinin ne kadar geniş bir sorumluluk alanına sahip olduğunu da göstermektedir.

Adalet yalnızca mahkeme salonlarında verilen kararlardan veya dosyalara yazılan hükümlerden ibaret değildir. Adalet, verilen kararın doğru şekilde infaz edilmesini, toplumun güvenliğinin korunmasını, mağdurun hukukunun gözetilmesini ve cezasını çeken kişinin yeniden topluma kazandırılmasını da kapsayan bütüncül bir devlet sorumluluğudur. Devletimiz, vatandaşımızın huzuruna kasteden suçlularla ve organize suç çeteleriyle hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde mücadele etmekte ve bu mücadelede hiçbir taviz vermemektedir. Ancak güçlü devlet anlayışımız bununla sınırlı değildir. Cezasını çeken insanın yeniden suçun içine sürüklenmemesi, bir meslek ve iş sahibi olarak hayatını yeniden kurabilmesi için ortaya koyduğumuz irade de bu anlayışın bir gereğidir. Devletimizin insana uzattığı el, bu sorumluluğun ifadesidir. İşyurtları Kurumumuz, işte bu anlayışın en somut tezahürlerinden biridir. Bir taraftan suç ve suç örgütleriyle mücadelede tavizsiz bir iradeyi sürdürürken, diğer taraftan hükümlülerin yeniden topluma kazandırılması için gerekli imkânları oluşturmaktan da hiçbir zaman vazgeçmeyeceğiz.”

“Ceza ve infaz sisteminin daha etkin bir yapıya kavuşması için çalışmamız sürüyor"

Ceza ve infaz sistemimin daha etkin, daha güçlü ve toplumsal ihtiyaçlara daha doğru cevap verebilir bir yapıya kavuşması amacıyla infaz mevzuatına ilişkin değerlendirme, planlama ve çalışmalarımızı sürdürdüklerini kaydeden Adalet Bakanı Akın Gürlek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Uygulamada ortaya çıkan ihtiyaçları yakından takip ediyor, sistemimizi daha iyi hâle getirecek adımları atıyoruz. Bu çalışmalarımızda esas aldığımız anlayış açıktır. Güçlü hukuk devleti, suçla kararlılıkla mücadele eder, cezanın gereğini eksiksiz yerine getirir ve toplumun güvenliğini sağlar. Aynı zamanda insan onurunu korur ve kişinin yeniden topluma kazandırılması için gerekli imkânları oluşturur. İşyurtlarımızın eğitim ve üretim kapasitesini artırmaya, yeni meslek alanları oluşturmaya, teknolojik imkanları daha etkin kullanmaya, kamu ve özel sektörle iş birliklerini genişletmeye bu anlayışla devam edeceğiz. Bunu yaparken bu büyük sistemi omuzlarında taşıyan personelimizi de güçlendireceğiz. Kurum müdürlerimizden infaz ve koruma memurlarımıza, mühendislerimizden teknisyenlerimize, öğretmenlerimizden psikolog ve sosyal çalışmacılarımıza, usta öğreticilerimizden idari personelimize kadar bütün çalışma arkadaşlarımız bu sistemin başarısında büyük pay sahibidir.”

ÖMÜR USTA BU AKŞAM YENİ BÖLÜM MÜ?

Ömür Usta’nın 6 Kasım Cuma akşamı yayınlanacak bölümü tekrar olacak. NOW’un resmî akışında saat 20.00’deki gösterim altyazılı olarak listelenirken, pazar akşamındaki yayın “Yeni Bölüm” ibaresiyle duyuruluyor.

Diziyi hafta içindeki tekrarları üzerinden takip eden izleyiciler, bu akşam daha önce yayınlanan hikâyeyi yeniden izleyebilecek. Yeni gelişmeler ise dizinin normal yayın günü olan pazar akşamı ekrana gelecek.

YENİ BÖLÜM NE ZAMAN YAYINLANACAK?

Ömür Usta’nın sıradaki yeni bölümünün 8 Kasım 2026 Pazar günü saat 20.00’de NOW’da yayınlanması planlanıyor. Kanalın dizi sayfasında da düzenli yayın günü ve saati “Pazar 20.00” olarak belirtiliyor.

Haftalık yayın akışında cumartesi akşamı da dizinin altyazılı gösterimi bulunuyor. Pazar akşamındaki yeni bölüm öncesinde, önceki gelişmeleri takip etmek isteyenler tekrar yayınlarından yararlanabilecek.

6 KASIM CUMA NOW YAYIN AKIŞI

NOW’un resmî programına göre 6 Kasım Cuma günü öğle saatlerinden itibaren yayınlanacak yapımlar şöyle:

Akşam haberlerinin ardından Ömür Usta ekranlara gelecek. Dizinin sonrasında ise resmî yayın akışına göre saat 23.15’te Halef: Köklerin Çağrısı yayınlanacak.

ÖMÜR USTA DİZİSİNİN KONUSU NE?

Ömür Usta, oto sanayide tamircilik yaparak üç çocuğunu büyüten Ömür’ün yaşamını anlatıyor. Çocuklarının kendi hayatlarında karşılaştığı sorunlar, Ömür’ün ailesini bir arada tutma mücadelesine eşlik ediyor.

Ömür’ün küçük oğlu Mete’nin âşık olduğu İpek’in babası Tunç, aynı zamanda Ömür’ün geçmişten tanıdığı bir isim. Yıllar sonra yeniden karşılaşan Ömür ve Tunç’un ilişkisi, Tunç’un eşi Nevra’nın da dahil olduğu çatışmalarla ilerliyor.

Ömür’e şans oyunundan büyük ikramiye çıkması ise ailenin hayatında yeni bir dönem başlatıyor. Maddi koşulların değişmesiyle birlikte, aile üyelerinin sakladığı gerçekler de ortaya çıkıyor.

ÖMÜR USTA OYUNCULARI KİMLER?

Ömür Usta’da Nurgül Yeşilçay, Ömür Uçar karakterini canlandırıyor. Bülent İnal Tunç Arıkan’a, Gonca Vuslateri ise Nevra Arıkan’a hayat veriyor.

Oyuncu kadrosunda ayrıca Enes Koçak, Gülçin Kültür Şahin, İbrahim Selim, Zerrin Sümer, Pınar Çağlar Gençtürk, Sude Zülal Güler ve Cemre Arda bulunuyor. Ay Yapım imzalı dizinin yönetmenliğini Hilal Saral, senaristliğini Çağla Kızılelma üstleniyor.

TAŞACAK BU DENİZ BU AKŞAM VAR MI?

Taşacak Bu Deniz, 6 Kasım 2026 Cuma akşamı TRT 1’de yayınlanacak. Kanalın resmî yayın akışında dizinin başlangıç saati 20.00 olarak gösteriliyor.

Yapımın resmî sayfasında 36. bölüm izleyiciye sunulurken, sıradaki bölüme ait 37. bölüm fragmanı da bulunuyor. Dizi, cuma akşamındaki yayınını yeni bölümüyle sürdürüyor.

YENİ BÖLÜM ÖNCESİNDE ORUÇ’UN AKIBETİ BEKLENİYOR

Önceki bölümde Oruç Furtuna’nın vurulması ve ardından uçurumdan atılması, hikâyeyi kritik bir noktada bıraktı. Yeni bölümde bu olayın sonuçları ve Eleni ile Oruç arasındaki ilişkinin nasıl ilerleyeceği takip edilecek.

Oruç’un yaşadıkları, karakterin dizideki geleceğine ilişkin soruları da beraberinde getirdi. Ancak hikâyedeki bu gelişme, oyuncunun kadrodan ayrıldığına ilişkin kesinleşmiş bir açıklama anlamına gelmiyor.

37. BÖLÜM FRAGMANI YAYINLANDI MI?

Taşacak Bu Deniz 37. bölüm fragmanı, TRT 1’in resmî internet sitesinde yayınlandı. Kanal, yeni bölüm tanıtımını 31 Ekim tarihinde izleyiciye sundu.

Dizinin önceki bölümleri ve diğer fragmanları da aynı sayfa üzerinden takip edilebiliyor. Böylece son bölümdeki gelişmeleri yeniden izlemek isteyenler, 36. bölüme ve geçmiş bölüm arşivine ulaşabiliyor.

DİZİNİN KONUSU NE?

Taşacak Bu Deniz, Karadeniz’de iki düşman ailenin arasında gelişen ilişkileri konu alıyor. Koçari ve Furtuna aileleri arasındaki geçmiş, karakterlerin aşklarını, aile bağlarını ve verdikleri kararları etkiliyor.

Adil Koçari ile Esme Furtuna hikâyenin merkezindeki isimler arasında bulunuyor. Eleni ise iki aile arasındaki çatışmanın ortasında yer alırken, Oruç Furtuna’nın hem ailesiyle ilişkileri hem de kendi mücadelesi anlatıda önemli bir yer tutuyor.

TAŞACAK BU DENİZ OYUNCULARI VE YAYIN BİLGİLERİ

Dizide Ulaş Tuna Astepe, Adil Koçari karakterini; Deniz Baysal, Esme Furtuna’yı; Burak Yörük ise Oruç Furtuna’yı canlandırıyor. Oyuncu kadrosunda Yeşim Ceren Bozoğlu ve Onur Dilber de yer alıyor.

Taşacak Bu Deniz’in 37. bölümü, 6 Kasım Cuma saat 20.00’de TRT 1 ekranlarında yayınlanacak. İzleyiciler diziyi kanalın televizyon yayını ve resmî canlı yayın seçenekleri üzerinden takip edebilecek.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!