DWIGHT POWELL FENERBAHÇE'YE TRANSFER OLACAK MI?

Fenerbahçe Beko'nun Dwight Powell transferinde önemli mesafe kaydettiği iddia edildi. BasketNews muhabiri Donatas Urbonas'ın aktardığı bilgilere göre sarı-lacivertliler, Kanadalı basketbolcuyla bir süredir görüşmelerini sürdürüyor.

Haberde Powell'a başka EuroLeague kulüplerinin de ilgi gösterdiği, ancak Fenerbahçe'nin bir yıllık sözleşme için anlaşmayı tamamlamaya yaklaştığı belirtildi.

Transfer görüşmelerine ilişkin haberler bulunmasına karşın, 30 Ekim itibarıyla oyuncunun Fenerbahçe'ye katıldığına dair resmî açıklama doğrulanmış değil.

DWIGHT POWELL KİMDİR, KAÇ YAŞINDA VE NERELİ?

Dwight Harlan Powell, 20 Temmuz 1991 tarihinde Kanada'nın Toronto kentinde dünyaya geldi. 30 Ekim 2026 itibarıyla 35 yaşında olan basketbolcu, Kanada millî takımında da forma giydi.

2,08 metre boyunda ve yaklaşık 109 kilogram ağırlığındaki Powell, pivot ve uzun forvet pozisyonlarında görev yapıyor. Kolej basketbolunu ABD'deki Stanford Üniversitesi'nde oynayan oyuncu, daha sonra NBA kariyerine başladı.

Powell, Stanford'daki son sezonunda maç başına 14 sayı ve 6,9 ribaund ortalamaları yakalayarak Pac-12 Konferansı'nın en iyi beşine seçildi.

DWIGHT POWELL HANGİ TAKIMLARDA OYNADI?

Dwight Powell, 2014 NBA Draftı'nda Charlotte Hornets tarafından ikinci tur 45. sıradan seçildi. NBA kariyerinin başlangıcında Cleveland Cavaliers ve Boston Celtics organizasyonlarına takas edilen oyuncu, Aralık 2014'te Dallas Mavericks'e transfer oldu.

Boston Celtics formasıyla kısa bir dönem geçiren Powell, kariyerinin büyük bölümünü Dallas Mavericks'te sürdürdü. Teksas temsilcisinin uzun yıllar kadrosunda bulunan basketbolcu, 2024 yılında NBA Finalleri'ne yükselen Dallas takımının da parçasıydı.

Eylül 2026'da yeniden Dallas Mavericks ile sözleşme imzalayan Powell, sezon öncesi kadro düzenlemesi kapsamında 19 Ekim'de serbest bırakıldı. Böylece deneyimli oyuncunun Avrupa basketboluna geçiş ihtimali gündeme geldi.

DWIGHT POWELL'IN NBA İSTATİSTİKLERİ NASIL?

Kanadalı basketbolcu, NBA normal sezonunda toplam 768 karşılaşmaya çıktı. Bu maçların 266'sında ilk beşte başlayan Powell, özellikle pota altındaki bitiriciliği ve ribaund katkısıyla görev yaptı.

Dwight Powell'ın NBA kariyer ortalamaları şöyle:

• Maç: 768
  
• Sayı: 6,5
  
• Ribaund: 4,2
  
• Asist: 1,0
  
• Süre: 17,5 dakika
  

Powell, Dallas Mavericks tarihinde saha içi isabet yüzdesinde yüzde 60,6 ile dördüncü sırada yer alıyor. Ayrıca kulüp tarihinde en çok maça çıkan oyuncular arasında beşinci sırada bulunuyor.

DWIGHT POWELL SON SEZONDA KAÇ SAYI ATTI?

Dwight Powell, 2025-2026 NBA sezonunda Dallas Mavericks formasıyla maç başına yaklaşık 14 dakika süre aldı. Kanadalı uzun, sezonu 3,3 sayı, 4,1 ribaund ve 1,1 asist ortalamalarıyla tamamladı.

Powell, aynı sezonda yüzde 64,4 saha içi isabet oranı yakaladı. Deneyimli oyuncunun potaya yakın pozisyonlardaki bitiriciliği, hücum ribaundları ve ikili oyun performansı öne çıkan özellikleri arasında bulunuyor.

DWIGHT POWELL FENERBAHÇE'DE HANGİ POZİSYONDA OYNAYACAK?

Dwight Powell'ın transferinin gerçekleşmesi halinde Fenerbahçe'nin pivot rotasyonunda görev yapması bekleniyor. Kanadalı basketbolcu, kariyeri boyunca özellikle perde sonrası potaya devrilme, pota çevresinde bitiricilik ve ribaund mücadelesiyle tanındı.

Powell'ın NBA kariyerinde edindiği deneyimin EuroLeague'de nasıl değerlendirileceği ise transferin tamamlanmasının ardından netleşecek. Sarı-lacivertli kulübün oyuncunun kadrodaki rolüne ilişkin henüz resmî bir açıklaması bulunmuyor.

DWIGHT POWELL FENERBAHÇE İLE NE ZAMAN SÖZLEŞME İMZALAYACAK?

Fenerbahçe'nin Dwight Powell ile bir yıllık anlaşmayı sonuçlandırmaya yakın olduğu ileri sürülüyor. BasketNews'in 30 Ekim tarihli haberinde transfer görüşmelerinin son aşamaya ulaştığı belirtilirken, sözleşmenin imzalanacağı tarihe ilişkin kesin bir bilgi paylaşılmadı.

Dallas Mavericks'ten ayrılan 35 yaşındaki oyuncunun geleceği konusunda gözler Fenerbahçe'den yapılabilecek resmî açıklamaya çevrildi.

155 bin 270 gümrük beyannamesi yeniden incelendi

Bakanlığın açıklamasında, geçmiş dönem gümrük ve dış ticaret işlemlerine yönelik kontrollerin sürdürüldüğü belirtildi. Denetimlerin, işlemlerin mevzuata uygun yürütülmesi, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi ve kurallara uygun çalışan firmaların haklarının korunması amacıyla gerçekleştirildiği kaydedildi.

Bu kapsamda 18 Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan 804 ikincil kontrol raporu doğrultusunda 155 bin 270 gümrük beyannamesi yeniden incelemeye alındı.

İncelemelerde, 3 bin 947 firma tarafından tescil edilen ve usulsüzlük tespit edilen 26 bin 653 beyannameye ilişkin 9,9 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Bakanlık, bu alandaki tutarın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37 yükseldiğini bildirdi.

160 firma sonradan kontrol kapsamında denetlendi

Bakanlık açıklamasında, denetimlerde ileri veri analitiği tekniklerinden de yararlanıldığı aktarıldı. Yapılan risk değerlendirmeleri sonucunda belirlenen firmalar, müfettişler tarafından sonradan kontrol incelemesine tabi tutuldu.

Bu çalışmalar kapsamında toplam 160 firmanın denetlendiği, incelemeler sonucunda 1,8 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiği belirtildi. Söz konusu tutarın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 arttığı ifade edildi.

9 ayda toplam 11,7 milyar liralık karar

Ticaret Bakanlığı, 2026 yılının ocak-eylül döneminde gerçekleştirilen ikincil kontrol beyanname incelemeleri ile sonradan kontrol firma denetimlerinin sonuçlarını da paylaştı.

Bakanlığın açıklamasında, "Böylece adil rekabet ile faaliyet gösteren dürüst ticaret erbabının haklarının korunması ve kamu ekonomisine katkıda bulunmak amacıyla 2026 yılının 9 ayında gerçekleştirilen ikincil kontrol beyanname incelemeleri ile sonradan kontrol firma denetimleri sonucunda toplam 11,7 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenmiş oldu. Söz konusu tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32 artış gösterdi" ifadelerine yer verildi.

Ticaret Bakanlığı, 2026 yılının ilk 9 ayında gerçekleştirdiği İkincil Kontrol Beyanname İncelemeleri ve Sonradan Kontrol Amaçlı Firma Denetimleri sonucunda, geçen yıla göre %32 artışla toplam 11,7 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı düzenledi. Böylece hem kamu ekonomisinin, hem de adil rekabet ile dürüst ticaretin hakkı korunmuş oldu. (30.10.2026)

— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) October 30, 2026

Marmaray'dan açıklama yapıldı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na bağlı Marmaray'dan yapılan açıklama şöyle:

"Sirkeci istasyonunda yaşanan üzücü bir olay nedeniyle Üsküdar-Yenikapı arası tek hat işletmeciliği yapılmakta olup, #Marmaray seferlerinde gecikmeler yaşanmaktadır.

Yolcularımızın gecikmelerden etkilenmemesi için alternatif ulaşım seçeneklerini de değerlendirmeleri önemle duyurulur."

Sayın Yolcularımız, Sirkeci istasyonunda yaşanan üzücü bir olay nedeniyle Üsküdar-Yenikapı arası tek hat işletmeciliği yapılmakta olup, #Marmaray seferlerinde gecikmeler yaşanmaktadır. Yolcularımızın gecikmelerden etkilenmemesi için alternatif ulaşım seçeneklerini de değerlendirmeleri önemle duyurulur.

— Marmaray (@Marmaraytcdd) October 30, 2026

Erkan’ın cenaze törenine çok sayıda politikacı ve bürokratın yanı sıra Gazeteciler Cemiyeti yönetimi katıldı.

Öğle namazının ardından kılınan cenaze namazı sonrasında Erkan’ın naaşı, defnedilmek üzere Gölbaşı Mezarlığı’na götürüldü. Merhum, burada toprağa verildi.

Ünal Erkan kimdir?

1942 yılında Erzurum’da doğan Ünal Erkan, ilk ve ortaöğrenimini Ankara’da tamamladı. Ankara Polis Koleji’nin ardından Polis Akademisinden mezun oldu. Askerliğini yedek subay olarak yaptıktan sonra Emniyet Genel Müdürlüğünde komiser muavini olarak göreve başladı.

Emniyet teşkilatının çeşitli birim ve kademelerinde çalışan Erkan, 1980 yılında Ankara Emniyet Müdürlüğüne atandı. Dört yıl sürdürdüğü bu görevin ardından, 1984-1988 yılları arasında İstanbul Emniyet Müdürü olarak görev yaptı. 1988 yılında Edirne Valiliğine getirildi ve 1991 yılına kadar bu görevde kaldı.

1991 yılında Emniyet Genel Müdürü olan Erkan, 1992 yılı başında Olağanüstü Hal Bölge Valiliğine atandı. Böylece emniyet teşkilatındaki yöneticilik görevlerinin ardından mülki idarede de görev üstlendi.

Milletvekili seçimlerine katılmak amacıyla Kasım 1995’te görevinden ayrılan Erkan, 24 Aralık 1995 genel seçimlerinde Doğru Yol Partisinden Ankara milletvekili seçildi. Türkiye Büyük Millet Meclisinin 20. Döneminde yasama çalışmalarına katıldı.

Mesut Yılmaz’ın başbakanlığında kurulan 53. Hükümette yer alan Erkan, 6 Mart-28 Haziran 1996 tarihleri arasında Devlet Bakanlığı görevini yürüttü.

Erkan, evli ve üç çocuk babasıydı.

LGS, ortaokuldan liseye geçiş sürecinde sınavla öğrenci alan okullara yerleşmek isteyen adaylar için uygulanıyor. Merkezi sınava katılım, öğrencilerin tercih ettikleri lise türlerine ve yerleştirme seçeneklerine göre şekillenirken sınavın başvuru ve uygulama koşulları her yıl Millî Eğitim Bakanlığının yayımladığı kılavuzla belirleniyor.

2027 LGS ne zaman yapılacak?

2027 LGS kapsamındaki merkezi sınav, 13 Haziran 2027 Pazar günü yapılacak. Sınava, 2026-2027 eğitim öğretim yılında 8’inci sınıfta öğrenim gören öğrenciler katılabilecek.

Sınav tarihinin açıklanması, öğrencilerin hazırlık programlarını sınav gününe göre planlayabilmesi açısından önem taşıyor. Özellikle deneme sınavları, konu tekrarları ve eksiklerin giderilmesine yönelik çalışmaların kalan süreye göre düzenlenmesi mümkün olacak.

Bununla birlikte sınavın yapılacağı günün belli olması, başvuru sürecine ilişkin bütün ayrıntıların da açıklandığı anlamına gelmiyor. 2027 LGS başvurularının hangi tarihlerde alınacağı, başvuruların nasıl yapılacağı, sınav giriş belgelerinin ne zaman yayımlanacağı ve sonuçların hangi gün açıklanacağı gibi konuların uygulama kılavuzuyla netleşmesi bekleniyor.

LGS başvuruları ne zaman başlayacak?

2027 LGS başvuru tarihleri henüz açıklanmadı. Başvuru sürecinin başlangıç ve bitiş tarihleri, başvuru koşulları ve okul müdürlüklerinin onay işlemlerine ilişkin ayrıntılar Millî Eğitim Bakanlığının yayımlayacağı Merkezi Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu ile duyurulacak.

2026 yılında merkezi sınav başvuruları 23 Mart-10 Nisan tarihleri arasında elektronik ortamda alınmıştı. Başvurular, e-Okul sistemi üzerinden gerçekleştirilmiş; öğrencilerin başvuru işlemlerinin okul müdürlüklerince kontrol edilerek onaylanması öngörülmüştü. Ancak önceki yılın başvuru tarihleri 2027 yılı için geçerli kabul edilemez. Yeni dönemin başvuru takvimi, Bakanlığın açıklamasıyla kesinleşecek.

Öğrencilerin ve velilerin başvuru sürecinde herhangi bir hak kaybı yaşamaması için MEB'in duyurularını ve e-Okul üzerinden yapılacak bilgilendirmeleri takip etmesi gerekiyor.

LGS kaç soru olacak, sınav kaç oturumda yapılacak?

2027 LGS'nin soru sayısı, oturum süreleri ve derslere göre soru dağılımına ilişkin kesin bilgiler henüz yeni sınav kılavuzuyla açıklanmış değil. Bu nedenle 2026 yılında uygulanan sınav yapısının 2027'de de hiçbir değişiklik olmadan sürdürüleceğini söylemek için resmî düzenlemeyi beklemek gerekiyor.

2026 LGS'de merkezi sınav aynı gün iki oturum hâlinde gerçekleştirilmişti. İlk oturum olan sözel bölümde Türkçe, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile Yabancı Dil derslerinden toplam 50 soru yöneltilmişti. Öğrencilere bu bölüm için 75 dakika süre verilmişti.

İkinci oturumda ise Matematik ve Fen Bilimleri derslerinden toplam 40 soru sorulmuş, sayısal bölüm için 80 dakika süre tanınmıştı. Böylece 2026 yılındaki merkezi sınavda adaylar iki oturumda toplam 90 soruyu yanıtlamıştı.

2027 yılında da aynı soru sayısının ve oturum düzeninin uygulanıp uygulanmayacağı, yayımlanacak kılavuzla kesinlik kazanacak. Sınav hazırlığında geçen yılın soru kitapçıkları ve örnek soruları kullanılabilecek olsa da adayların yeni dönem için açıklanacak resmî duyuruları esas alması gerekiyor.

MEBİ üzerinden 10 Türkiye geneli LGS denemesi yapılacak

Millî Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 eğitim öğretim yılında LGS'ye hazırlanan 8’inci sınıf öğrencileri için MEBİ Bireysel Öğrenme Platformu üzerinden 10 Türkiye geneli deneme sınavı düzenleyecek.

Bakanlığın 17 Eylül 2026 tarihli duyurusunda açıklanan takvime göre denemeler, kasım ayından haziran ayına kadar belirli aralıklarla uygulanacak. Öğrenciler, denemeler aracılığıyla sınav deneyimi kazanabilecek, ders ve konu bazındaki performanslarını değerlendirebilecek.

MEBİ LGS deneme takviminde yer alan tarihler şöyle:

• 1. deneme: 2-8 Kasım 2026

• 2. deneme: 2-8 Aralık 2026

• 3. deneme: 2-8 Ocak 2027

• 4. deneme: 2-8 Şubat 2027

• 5. deneme: 2-8 Mart 2027

• 6. deneme: 2-8 Nisan 2027

• 7. deneme: 19-25 Nisan 2027

• 8. deneme: 2-8 Mayıs 2027

• 9. deneme: 24-30 Mayıs 2027

• 10. deneme: 2-8 Haziran 2027

Denemeler sözel ve sayısal oturumlardan oluşacak. Öğrenciler uygulamaların ardından sonuçlarını inceleyebilecek, yanlış yaptıkları soruları değerlendirebilecek ve video çözümlerinden yararlanabilecek. MEB, platform üzerinden öğrencilere gelişimlerini takip edebilecekleri raporlama ve hedef belirleme araçları da sunuyor.

Deneme sınavlarına MEBİ'nin internet platformu veya mobil uygulaması üzerinden erişilebilecek. Uygulama, öğrencilerin yalnızca doğru ve yanlış sayılarını görmelerini değil, hangi derslerde ve konularda daha fazla çalışmaları gerektiğini belirlemelerini de amaçlıyor.

2027 LGS sonuçları ve tercih tarihleri belli oldu mu?

2027 LGS sonuçlarının açıklanacağı tarih ile lise tercih döneminin başlangıç ve bitiş günleri henüz duyurulmadı. Bu takvim de merkezi sınavın başvuru ve uygulama kılavuzuyla birlikte veya Bakanlığın sonraki bilgilendirmeleriyle netleşecek.

Sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından tercih süreci başlayacak. Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okulların yanı sıra yerel yerleştirme seçenekleri de öğrencilerin lise tercihlerinde belirleyici olacak. Yerleştirme işlemlerinin kapsamı, tercih edilebilecek okul türleri, kontenjanlar ve tercih koşulları ilgili yılın tercih kılavuzunda açıklanacak.

2026 yılında sonuçlar ve tercih işlemleri için ayrı bir takvim uygulanmıştı. Ancak bu tarihler 2027 yılına doğrudan aktarılamayacağı için öğrencilerin yeni eğitim öğretim yılına ait duyuruları takip etmesi gerekiyor.

2027 LGS için kesinleşen tarih 13 Haziran 2027 Pazar. Başvuru dönemi, sınavın soru ve oturum düzeni, sonuçların açıklanacağı gün ve tercih takvimi ise Millî Eğitim Bakanlığının yayımlayacağı yeni kılavuzla netleşecek.

Türkiye'den 6 üniversite küresel listede yer aldı

Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) açıklamasına göre, dünya genelindeki işverenlerin değerlendirmeleri esas alınarak hazırlanan Küresel Üniversite İstihdam Edilebilirlik Sıralaması 2027 (Global Employability University Ranking and Survey-GEURS 2027) sonuçları yayımlandı.

Uluslararası yükseköğretim araştırma kuruluşu Emerging Group tarafından hazırlanan ve Times Higher Education (THE) tarafından yayımlanan sıralamada toplam 300 üniversite yer aldı. Türkiye'den listeye giren üniversite sayısı, geçen yılki 4 seviyesinden 6'ya yükseldi.

Koç Üniversitesi, 2026 sıralamasında bulunduğu 209'uncu basamaktan 208'inci sıraya çıkarak Türkiye'deki üniversiteler arasında ilk sırada yer aldı. Sabancı Üniversitesi de 212'nci sıradan 211'inci sıraya yükseldi.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), önceki yıl 224'üncü sıradayken 2027 listesinde 223'üncü basamağa yerleşti. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ise sıralamada 255'inci oldu.

Bu yıl listeye giren diğer iki üniversiteden Bilkent Üniversitesi 275'inci, Boğaziçi Üniversitesi ise 277'nci sırada yer aldı.

YÖK Başkanı Özvar'dan sıralama değerlendirmesi

YÖK Başkanı Erol Özvar, üniversitelerin başarısının yalnızca akademik göstergelerle değil, mezunlarının kazandığı bilgi, beceri ve yetkinliklerle de değerlendirildiğini belirtti.

Türkiye'den 6 üniversitenin dünyanın önde gelen işverenlerinin değerlendirmelerine dayanan listede bulunmasına ilişkin Özvar, şu ifadeleri kullandı:

"Dünyanın önde gelen işverenlerinin değerlendirmeleriyle hazırlanan sıralamada Türkiye'den 6 üniversitemizin yer alması, mezunlarımızın sahip oldukları bilgi, beceri ve yetkinliklerle küresel ölçekte rekabet edebildiklerini gösteriyor. Listede 2026'da 4 üniversitemiz varken 2027'de bu sayının 6'ya yükselmesi tesadüf değildir. Küresel ölçekte rekabet edebilen, dünyanın önde gelen işverenleri tarafından tercih edilen mezunlar yetiştiren üniversitelerimizle gurur duyuyoruz.

Hedefimiz, üniversitelerimizin dünyadaki tanınırlığını artırmanın yanında mezunları dünyanın her yerinde aranan üniversitelerimizin sayısını da çoğaltmaktır. Gençlerimizin uluslararası iş dünyasında rekabet edebilen, teknolojiyi üreten, yenilik geliştiren bireyler olarak yetişmesi için yükseköğretim sistemimizi sürekli güçlendiriyoruz. Türkiye'nin yükseköğretimde yükselen gücünü, mezunlarımızın küresel iş dünyasındaki başarısıyla daha da ileri taşımakta kararlıyız."

Araştırma 40 ülkeden katılımcıların görüşleriyle hazırlandı

GEURS 2027 araştırması, 40 ülkeden 15 bin 665 nitelikli katılımcının değerlendirmelerine dayandırıldı. Katılımcılar, genç mezunları işe alma veya bu kişilerle doğrudan çalışma deneyimi bulunan yöneticiler arasından seçildi.

Araştırmada görüş bildiren yöneticilerin son 2 yıl içinde işe aldığı ya da birlikte çalıştığı mezunların sayısının yaklaşık 354 bin olduğu belirtildi. Çalışma 11 farklı dilde yürütüldü.

Araştırmaya katılan her yönetici, mezunlarının istihdam edilebilirliği bakımından güçlü bulduğu en fazla 15 yükseköğretim kurumunu seçebildi. Sıralamanın oluşturulmasında uygunluk ve veri kalitesi kontrollerinden geçirilen işveren oyları eşit ağırlıkla değerlendirildi.

İşverenlerin üniversite tercihlerinde akademik performans öne çıktı

Araştırmada işverenlerin üniversiteleri tercih etme nedenlerine ilişkin veriler de paylaşıldı. Buna göre akademik performans, yüzde 19,3'lük oranla ilk sırada yer aldı.

Mezunların becerileri yüzde 18,6 ile ikinci sırada bulunurken, iş hayatına yönelik uzmanlık yüzde 17,2 oranında tercih gerekçesi olarak gösterildi. Etki ve liderlik yüzde 13,4, uzmanlaşma yüzde 12,6, uluslararasılık yüzde 10 ve kurumsal itibar yüzde 8,9 olarak kaydedildi.

Sıralamanın dünya genelindeki ilk beş basamağında ise ABD ve İngiltere'den üniversiteler yer aldı. Massachusetts Institute of Technology (MIT) birinci sırayı alırken Stanford Üniversitesi ikinci, Oxford Üniversitesi üçüncü, Cambridge Üniversitesi dördüncü ve Harvard Üniversitesi beşinci oldu.

Times Higher Education (THE) tarafından yayınlanan 2027 Küresel İstihdam Edilebilirlik Üniversite Sıralaması'nda (GEURS 2027) Türkiye'den 6 üniversitemiz, mezunlarının iş dünyasındaki yetkinlikleri bakımından dünyanın önde gelen 300 yükseköğretim kurumu arasında yer aldı. 40 ülkeden 15 bin 665 işverenin değerlendirmeleriyle hazırlanan sıralamada, geçtiğimiz yıl 4 olan temsil sayımızın @BilkentUniv ve @UniBogazici üniversitelerimizin de eklenmesiyle 6'ya yükselmesinden memnuniyet duyuyoruz. Bu araştırmanın bizim için özel bir anlamı var. Üniversitelerimizin mezunlarını iş hayatına hazırlama kapasitesini doğrudan işverenlerin değerlendirmeleri üzerinden ele alıyor. Akademik birikimin yanı sıra mesleki becerilerin, uygulama deneyiminin ve dijital yetkinliklerin işveren tercihlerinde öne çıkması da Türk yükseköğretiminde izlediğimiz politikalarla örtüşüyor. İş yerinde uygulamalı eğitim modellerimiz, organize sanayi bölgelerindeki meslek yüksekokullarımız, üniversite-sanayi iş birliklerimiz ve dijital beceri programlarımızla eğitim ve istihdam arasındaki bağı güçlendiriyoruz. Gençlerimizin güçlü bir akademik donanımla mezun olmalarını, edindikleri bilgi ve becerileri meslek hayatında etkin biçimde kullanabilmelerini esas alıyoruz. Bizim için asıl başarı, üniversitelerimizin yetiştirdiği gençlerin bilgi ve yetkinlikleriyle hem kendi geleceklerine hem de ülkemizin üretim ve gelişimine katkı sunabilmesidir. Sıralamada yer alan bütün üniversitelerimizi, bu başarıda emeği bulunan akademisyenlerimizi ve öğrencilerimizi gönülden tebrik ediyorum. @kocuniversity @sabanciu @METU_ODTU @itu1773 #GEURS2027

— Erol Özvar (@erolozvar) October 30, 2026

Deprem yerin 7 kilometre derinliğinde gerçekleşti

Depremin yerin 7 kilometre derinliğinde gerçekleştiği bildirildi.

AFAD’ın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım şöyle:

"#DEPREM

Büyüklük:4.7 (Mw)

Yer:Ege Denizi

Tarih:2026-10-30

Saat:13:44:52 TSİ

Enlem:39.66717 N

Boylam:23.86617 E

Derinlik:7 km"

#DEPREM Büyüklük:4.7 (Mw) Yer:Ege Denizi Tarih:2026-10-30 Saat:13:44:52 TSİ Enlem:39.66717 N Boylam:23.86617 E Derinlik:7 km Detay:https://t.co/4y0csFkh2q @afadbaskanlik @trthaber @anadoluajansi

— AFAD Deprem (@DepremDairesi) October 30, 2026

Kısa filmden belgesele, deneysel sinemadan yapay zekâ destekli yapımlara uzanan zengin bir seçkiye ev sahipliği yapacak festivalde toplam 800 bin TL para ödülü dağıtılacak.

Afişte Trabzon'un doğal ve tarihî mirası buluştu

Festivalin resmi afişi de kamuoyuyla paylaşıldı. Yapım tasarımcısı, sanat yönetmeni ve ressam Cihan Gündüz’ün imzasını taşıyan görsel tasarımda; Karadeniz’in dağları, Sümela Manastırı, geleneksel balıkçı teknesi ve martılar film şeridiyle çevrelenen tek bir kompozisyonda bir araya getirildi. Tasarım, kentin kültürel kimliği ile deniz ve sinema arasındaki bağı simgeliyor.

589 yapım arasından finalistler seçilecek

Türkiye’nin tüm bölgelerinden yoğun ilgi gören festivalin başvuru sürecinde 67 belgesel ve 522 kısa film olmak üzere toplam 589 yapım kayda geçti. Ön jüri değerlendirmesinin ardından önümüzdeki günlerde finalistler kamuoyuna ilan edilecek.

Festival; Ulusal Belgesel Film Yarışması, Ulusal Kısa Film Yarışması ve Kısa Metrajlı Öğrenci Senaryo Yarışması olmak üzere üç ana ayakta sinemacıları destekleyecek.

Belgeselde 200 bin TL'lik büyük ödül

Toplam ödül havuzunun 800 bin TL olarak belirlendiği organizasyonda ödül dağılımı şu şekilde gerçekleşecek:

• Ulusal Belgesel Film Yarışması: 'En İyi Film' seçilen yapıma 200 bin TL ve 'Altın Taka Heykeli' verilecek. 'Jüri Özel Ödülü' 80 bin TL, 'En İyi Görüntü Yönetmeni' ile 'En İyi Kurgu' ödülleri ise 40'ar bin TL olacak.

• Ulusal Kısa Film Yarışması: Kurmaca, Belgesel, Deneysel ve Canlandırma türlerinde 'En İyi Film' unvanını kazanan her bir yapıma 75 bin TL ve 'Altın Taka Heykeli' takdim edilecek.

• Yapay Zekâ ve Oyunculuk Ödülleri: Kısa film kategorisinde 'En İyi Yapay Zekâ Film', 'En İyi Erkek Oyuncu' ve 'En İyi Kadın Oyuncu' kategorilerinin her birine 40'ar bin TL ödül verilecek.

• Kısa Metraj Öğrenci Senaryo Yarışması: Genç yetenekleri teşvik etmek amacıyla düzenlenen kategoride 'En İyi Öğrenci Senaryosu' 20 bin TL para ödülü ile desteklenecek.

Festival 15 Aralık'ta Başlıyor

Yürütme kurulu başkanlığını Trabzon Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Hasan Selim'in yürüttüğü festivalin kurulunda Erdem Zekeriya İskenderoğlu, Şükrü Üçüncü, Çağrı Şimşek, Bora Davutluoğlu ve Dr. Öğretim Üyesi Recep Çolak yer alıyor.

15-20 Aralık tarihleri boyunca festival kapsamında ulusal ve uluslararası seçkilerin gösterimlerinin yanı sıra yönetmen söyleşileri, atölye çalışmaları ve sergiler düzenlenecek. Etkinlik mekânları ve detaylı gösterim takvimi önümüzdeki günlerde paylaşılacak.

Emrah Kozay'ın tutuklanmasının ardından seçim yapıldı

Çukurova Belediyesi'ne yönelik ihale ve doğrudan temin işlemlerinde yolsuzluk iddialarıyla yürütülen soruşturma kapsamında Belediye Başkanı Emrah Kozay, 23 Ekim'de tutuklandı.

Tutuklama kararının ardından belediye meclisinde başkan vekilinin belirlenmesi için seçim yapılmasına karar verildi.

Meclis Başkanvekili Tevfik Ongun'un başkanlığında gerçekleştirilen seçimde CHP, Sıtkı Keskin'i; YENİ Parti ise Feramuz Oran'ı aday gösterdi.

Çukurova'da başkan vekilliği seçimi dört turda tamamlandı

Çukurova Belediye Meclisi'ndeki seçimde ilk üç turda adayların aldığı oylar değişiklik gösterdi.

Oy dağılımı şöyle gerçekleşti:

• Birinci tur: Feramuz Oran 18, Sıtkı Keskin 8 oy aldı.
• İkinci tur: Feramuz Oran 15, Sıtkı Keskin 11 oy aldı.
• Üçüncü tur: Feramuz Oran 17, Sıtkı Keskin 19 oy aldı.
• Dördüncü tur: Sıtkı Keskin 19, Feramuz Oran 17 oy aldı.

CHP'nin adayı Sıtkı Keskin başkan vekili seçildi

Seçimin dördüncü turunda 19 oy alan CHP'nin adayı Sıtkı Keskin, Çukurova Belediye Başkan Vekilliği görevine seçildi.

YENİ Parti'nin adayı Feramuz Oran ise 17 oyda kaldı.

Böylece Emrah Kozay'ın tutuklanmasının ardından Çukurova Belediyesi'nde başkan vekilliği görevini Sıtkı Keskin üstlendi.

Herhangi bir mobil uygulama indirmeye gerek kalmadan internet tarayıcıları üzerinden tamamen ücretsiz erişilebilen platform; binaların çatılarını, cephe mimarilerini, sokak dokularını ve yeşil alanları aynı anda kuşbakışı görme imkânı sunuyor.

Explore it here: https://t.co/SMdpKLUXa4 I've been working on it lately, I've really enjoyed the work, and I'm glad to finally share it.

— Yahya Bedirhan Pak (@yahyabedirhan) October 28, 2026

I'm excited to share 𝗜𝘀𝗼𝗺𝗲𝘁𝗿𝗶𝗰 𝗜𝘀𝘁𝗮𝗻𝗯𝘂𝗹. The streets and buildings of Istanbul, on both its European and Asian sides, on one isometric map you can explore in your browser. https://t.co/X33cV0W3KG

— Yahya Bedirhan Pak (@yahyabedirhan) October 28, 2026

Ayasofya'dan Adalar'a kadar ayrıntılı keşif sunuyor

Platform; Ayasofya, Galata Kulesi, Süleymaniye Camii, Dolmabahçe Sarayı ve Çamlıca Kulesi gibi İstanbul'un sembolik yapılarını detaylı şekilde inceleme fırsatı veriyor. Proje sadece tarihi alanlarla sınırlı kalmayıp kullanıcıların yaşadıkları mahalleleri, üniversite kampüslerini ve ara sokakları da keşfetmelerini sağlıyor.

Farklı yakınlaştırma ölçeklerine sahip haritada, Büyükada'nın panoramik görünümünden Galata'nın dar sokak dokusuna kadar kolayca geçiş yapılabiliyor. Kullanıcılar, isometricistanbul.com adresinden haritada serbestçe gezinebiliyor, arama çubuğuna ilçe ya da mekan adı yazarak doğrudan konuma ulaşabiliyor. Beğenilen kareler ise bağlantı olarak paylaşılabiliyor ya da PNG formatında indirilebiliyor.

24 bini aşkın parça yapay zekâ ile çizildi

Projenin teknik altyapısını İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) Coğrafi Bilgi Sistemleri Müdürlüğü tarafından hazırlanan 3B İstanbul kent modeli ile üretken yapay zekâ teknolojisi oluşturuyor.

Geliştiricinin paylaştığı teknik dokümantasyona göre süreçte İBB'nin 3 boyutlu kent modeli belirli açılardan 2 boyutlu karelere dönüştürüldü. Bu görüntüler yapay zekâ modelleriyle sanatsal bir illüstrasyon/maket tarzında yeniden çizildi. İstanbul'un kara alanını oluşturan 22 bin 42 parça ile deniz alanları birleştirilerek toplam 24 bin 601 görsel parça bir araya getirildi. Yer adları ve idari sınırlar için OpenStreetMap, deniz dokusu için ise Google uydu verilerinden yararlanıldı. Henüz yapay zekâ çizimi tamamlanmayan bölgelerde özgün verinin karartılmış versiyonları sunuluyor.

New York ve Londra da yapay zeka ile haritalandırıldı

Proje, New York için geliştirilen isometric.nyc ve Londra'yı benzer biçimde modelleyen tiny.london çalışmalarından ilham aldı. Yazılım mühendisi Yahya Bedirhan Pak, projenin İBB'nin açık 3B verileri sayesinde mümkün olduğunu belirterek uygulamanın kâr amacı gütmeden tamamen ücretsiz kalacağını kaydetti.

Kent morfolojisini, sokak düzenini ve kentsel dönüşümle oluşan yapılaşmayı kuşbakışı görünümle birleştiren platform, İstanbul'un tarihi ve kültürel dokusunu dijital ortamda incelemek isteyenlerin erişimine açık bulunuyor.

Toplantıya ayrıca Aliya İzzetbegoviç Vakfı Kurucu Heyeti ve Yönetim Kurulu Üyesi, eski Bosna Hersek Ankara Büyükelçisi Adis Alagic ile Caspian Circle Kurucusu ve Üst Düzey Yöneticisi (CEO) ve Birleşik Krallık Kraliyet Asya İşleri Derneği Üyesi Fuad Alakbarov katıldı.

Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Kamalbek Karymshakov, büyük stratejinin oluşturulmasında öncelikle kalıcı üretkenliği destekleyecek uzun vadeli bir hedef belirlenmesi gerektiğini söyledi. Böyle bir yaklaşımın entegrasyon sürecine dahil olan bütün tarafların yararına olacağını ifade etti.

Kültürel yakınlık, ortak dil ve tarihsel kökenin işbirliği açısından önemli bir başlangıç oluşturduğunu belirten Karymshakov, stratejinin bu unsurlarla sınırlı kalmaması gerektiğini kaydetti. Ülkelerin gelecekte rekabet gücünü koruyabilmesi için nitelikli insan kaynağının geliştirilmesinin zorunlu olduğunu dile getirdi.

"Ortak üretim ve ekonomik değer zincirleri oluşturulmalı"

Yüksek vasıflı çalışanlara yönelik ihtiyacın giderek arttığına dikkati çeken Karymshakov, ekonomik rekabetin uzun vadede yenilikçilik kapasitesi ve yükseköğretimin niteliğiyle bağlantılı olduğunu belirtti. Bu kapsamda Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi ülkelerdeki üniversiteler ile sanayi kuruluşları arasında güçlü işbirliği ağlarının kurulması gerektiğini söyledi.

Öğrenci değişim programlarının ülkeler arasındaki akademik ilişkileri geliştirmek için önemli bir adım olduğunu ifade eden Karymshakov, yenilikçi araştırmaların desteklenmesi amacıyla daha fazla finansman sağlanmasının da önem taşıdığını vurguladı. Ekonomi alanındaki bilgi birikiminin geliştirilmesini ise büyük stratejinin ikinci temel unsuru olarak değerlendirdi.

Ülkeler arasındaki ticaret hacminin büyümesinin olumlu bir gelişme olduğunu belirten Karymshakov, işbirliğinin yalnızca ticaretin artırılmasıyla sınırlı tutulmaması gerektiğini kaydetti. Ortak üretim modelleri ve ekonomik işbirliği bölgeleri gibi daha kapsamlı değer zincirlerinin oluşturulmasının önemine işaret etti.

Karymshakov, Türk dünyasındaki ülkelerin bu süreçte yalnızca mevcut ticari ilişkileri geliştirmekle yetinmemesi, ekonomik faaliyetlerin farklı aşamalarında da aktif rol üstlenmesi gerektiğini dile getirdi.

Türkiye ile Kazakistan arasındaki tarihsel bağlara dikkat çekildi

L.N. Gumilyov Avrasya Milli Üniversitesi Türkoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Zhazira Saiyn, Türkiye ile Kazakistan'ın tarihsel geçmiş ve ortak köken bakımından yakın ilişkilere sahip olduğunu belirtti. Türkiye'nin 1991 yılında Kazakistan'ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olduğunu hatırlattı.

Bu kararın yalnızca diplomatik bir adım olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Saiyn, söz konusu gelişmenin iki ülke arasındaki tarihsel dayanışma ve kardeşlik bağlarını da ortaya koyduğunu söyledi. Kazakistan ve bölgedeki diğer ülkelerin bağımsızlıklarını kazanmasının ardından Türkiye'nin güçlü ilişkiler geliştirmeye hazır olduğunu gösterdiğini kaydetti.

Saiyn, iki ülke arasındaki işbirliğinin ilk önemli alanlarından birinin eğitim olduğunu belirterek, bu alanda atılan adımlara dikkati çekti.

Eğitim iş birliği ülkeler arasında köprü oluşturdu

Türkiye'nin 1992-1993 döneminde Orta Asya ülkelerinden gençlere yönelik kapsamlı bir burs programı başlattığını anımsatan Saiyn, kendisinin de 1993 yılında bu programdan yararlanarak bir yıl boyunca Türkiye'de eğitim gördüğünü aktardı.

Söz konusu programla Türkiye'de eğitim alan gençlerin ülkeler, toplumlar ve kültürler arasında bağlantı kurulmasına katkı sağladığını ifade eden Saiyn, Türkiye'nin bu öğrenciler açısından özel bir yere sahip olduğunu belirtti.

NATO sempozyumu Almanya'da düzenlendi

Açıklamada, Orgeneral Rafet Dalkıran'ın Almanya'daki NATO Müttefik Hava Komutanlığı'nda icra edilen NATO Hava Kuvvetleri Komutanları Sempozyumu'na iştirak ettiği belirtildi.

NATO Hava Kuvvetleri Komutanları Sempozyumu'nun Almanya'da gerçekleştirildiği bilgisi paylaşılırken, Dalkıran'ın etkinlikte yer aldığı da duyuruldu.

Bakanlıktan sempozyuma ilişkin paylaşım

Bakanlığın açıklamasında, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Dalkıran'ın sempozyuma katılımı aktarılırken etkinlikten bir fotoğrafa da yer verildi.

🗓️27-28 Ekim 2026 📍Ramstein/Almanya Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, NATO Müttefik Hava Komutanlığında icra edilen NATO Hava Kuvvetleri Komutanları Sempozyumu'na katıldı. #MillîSavunmaBakanlığı https://t.co/p5mH4r0U8x

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) October 30, 2026

Saxo Bank Emtia Stratejisi Başkanı Ole Hansen, gümüşün hafta başında 54,50 dolar eşiğinin üzerine yeniden çıkamamasının ardından aşağı yönlü hareketin hız kazandığını bildirdi.

Gümüşte satış baskısı devam edebilir

Gümüşün altına göre daha zayıf bir performans sergilediğini aktaran Hansen, teknik verilerin satış eğiliminin sürebileceğine işaret ettiğini kaydetti.

Hansen, fiyatların aşırı satım seviyelerine ulaşmasına karşın uzun pozisyonların kapatılmasının devam ettiğini belirtti. Teknik göstergeleri takip eden fonların da fiyat hareketlerinin yönüne bağlı satış işlemlerini sürdürdüğünü ifade etti.

Gümüş fiyatında 40'lı dolarların ortası izleniyor

Satış işlemlerinin hız kesmemesi durumunda ons gümüşün 40 doların orta seviyelerine kadar düşebileceğini dile getiren Hansen, aşağı yönlü risklere dikkat çekti.

Hansen, ons altının 3 bin 970 dolar dolayındaki kritik destek noktasının üzerinde tutunduğunu aktardı. Altın/gümüş oranının ise 78 seviyesinde bulunduğunu ve 82 düzeyine yükselebileceğini belirtti.

Bu tablonun, gümüşün altına kıyasla daha hassas bir fiyat hareketi sergilediğine işaret ettiğini kaydetti.

Teknoloji hisselerindeki hareketler değerli metalleri etkileyebilir

Hafta sonuna yaklaşılırken yatırımcıların ABD teknoloji sektöründeki gelişmeleri takip edeceğini belirten Hansen, piyasa kapanışının ardından ortaya çıkan satışların Wall Street'teki işlem saatlerinde de devam edip etmeyeceğinin önem taşıdığını söyledi.

Hansen, teknoloji hisselerinde başlayan düşüşün diğer piyasalara yayılması halinde yatırımcıların kaldıraçlı pozisyonlarını azaltabileceğini ifade etti. Böyle bir gelişmenin likidite ihtiyacından kaynaklanan satışları da artırabileceğini belirtti.

Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda değerli metallerdeki satış işlemlerinin yoğunlaşabileceğine dikkat çekildi.

Zirvenin hemen öncesinde Azerbaycan Devlet Haber Ajansı APA'da yayımlanan kapsamlı analizde, Aliyev'in Ankara'ya gitmeme kararı "tamamen doğru bir adım" olarak nitelendirildi ve "Diplomaside her şey karşılıklıdır" vurgusu yapıldı.

"Türkiye'de Azerbaycan'a karşı çirkin bir kampanya yürütülüyor"

APA'nın yayımladığı analizde, son bir aydır Türkiye'de Azerbaycan devletine, halkına ve liderine yönelik asılsız bir karalama kampanyasının yürütüldüğü iddia edildi. Kampanyanın üç yıldır zaman zaman alevlendiği ve temel ekseninin "Azerbaycan-İsrail işbirliği" olduğu savunulan metinde şu ifadelere yer verildi:

"Kampanya yürütenler, Azerbaycan'ın kendi dış politika ve ekonomik ilişkilerini Türkiye'nin isteğine uygun şekilde kurması ve yürütmesi gerektiğini düşünüyor. Bu tür absürt bir görüş ortaya koyanların mantığına göre Bakü, Ankara'nın yörüngesinden çıkmamalı."

Söz konusu yaklaşımın Azerbaycan'ın bağımsızlığını inkâr ettiği belirtilen yazıda, bu tutumun "Bir millet, iki devlet" şiarının çarpıtılmış bir yorumu olduğu aktarıldı. Türkiye'nin de İsrail'le ticari ve diplomatik ilişkilerine dikkat çekilen analizde, eleştirilerin çifte standart barındırdığı kaydedildi.

BM Genel Kurulu ve okul kıyafeti tartışması gerilimi tırmandırdı

Analizde, gerilimin ekim ayı başında BM Genel Kurulu'nda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun konuşması sırasında Azerbaycan temsilcisinin salonu terk etmemesiyle alevlendiği ifade edildi. Ardından Azerbaycan Bakanlar Kurulu'nun tek tip okul kıyafeti kararıyla birlikte Türkiye'deki medya ve sosyal medya mecralarında konunun "başörtüsü yasağı" olarak yansıtıldığı ve Arap dünyasına taşındığı öne sürüldü.

Azerbaycan'ın Ankara ve İstanbul'daki diplomatik temsilcilikleri önünde altı ayrı protesto düzenlendiği hatırlatılan metinde, Ankara'nın sürece müdahalede geç kaldığı savunularak şu eleştiri yöneltildi:

"Ankara bu sürece çok geç müdahale etti ve bazı adımlar atmaya çalıştı ancak bunlar etkili olmadı. Kışkırtıcılık bir yana, seyirci pozisyonunda kalınmasaydı durum bu noktaya gelmezdi. Azerbaycan bu saldırıyı İran'dan beklerken, kardeş dediği Türkiye'den en kötü biçimde darbe aldı."

"Mütekabiliyet ilkesi devreye girdi"

Yazıda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da geçmişte Azerbaycan'da düzenlenen bazı zirvelere katılmadığı hatırlatıldı. Erdoğan'ın Temmuz 2024'teki gayriresmî Şuşa TDT Zirvesi'ne futbol maçı gerekçesiyle katılmadığı; Mayıs 2026'daki Dünya Şehircilik Forumu (WUF13) ile 15 Ekim'de Bakü'de düzenlenen CICA 7. Zirvesi'nde Türkiye'nin bakanlar düzeyinde temsil edildiği anımsatıldı.

Gelişmelerin ardından Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinde duygusallıktan ziyade rasyonelliğin ön plana çıktığı kaydedilerek, "Dostluk ve kardeşlik devam etse de herkesin kendi devleti ve kendi çıkarı var" değerlendirmesinde bulunuldu. Kararın TDT'den kopuş anlamına gelmediği, Bakü'nün teşkilatın kurucu üyesi olarak varlığını sürdüreceği vurgulandı.

Ne olmuştu?

İki ülke arasındaki diplomatik tansiyon, Azerbaycan'daki okullarda kıyafet düzenlemesine ilişkin kararın ardından yükselmişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın BM kürsüsünden isim vermeden okullardaki kısıtlamaları eleştirmesi ve AK Partili isimlerin tepkilerinin ardından Bakü yönetimi açıklamaları iç işlerine müdahale olarak değerlendirmişti.

Süreç içerisinde Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral görevinden ayrılmış, Bakü ise aralarında siyasetçi, gazeteci ve akademisyenlerin bulunduğu Türkiye'den 31 kişiye ülkeye giriş yasağı koymuştu. Cumhurbaşkanı Aliyev de 27 Ekim'deki Dünya Kültürlerarası Diyalog Forumu'nda bağımsız ülkelere yaşam tarzı dikte edilmesine karşı duracaklarını ifade etmişti.

Mustafa Sarıgül istifa kararını sosyal medyadan duyurdu

Mustafa Sarıgül, X hesabından yaptığı açıklamada, soruşturma sonuçlanıncaya kadar YENİ Parti üyeliğinden ayrıldığını bildirdi. Sarıgül, paylaşımında TBMM Başkanlığına sunduğu 28 Ekim tarihli istifa dilekçesine de yer verdi.

Sarıgül açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Partimi bu soruşturma nedeniyle çıkan tartışmaların dışına çıkarmak amacıyla söz konusu soruşturma sonuçlanıncaya kadar YENİ Parti üyeliğinden istifa ediyorum. Hukukun üstünlüğü, hakikat, vicdan ve hakkaniyet çerçevesi içinde, adalet tecelli edecek ve ben partime döneceğim."

Partimi bu soruşturma nedeniyle çıkan tartışmaların dışına çıkarmak amacıyla söz konusu soruşturma sonuçlanıncaya kadar YENİ Parti üyeliğinden istifa ediyorum. Hukukun üstünlüğü, hakikat, vicdan ve hakkaniyet çerçevesi içinde, adalet tecelli edecek ve ben partime döneceğim. https://t.co/h2ART9CmR7

— Mustafa Sarıgül (@M_Sarigul) October 30, 2026

Özel: Bu vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül'ü biz de savunamayız

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel de 28 Ekim Salı günü katıldığı canlı yayında Mustafa Sarıgül hakkındaki soruşturmaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Sarıgül ile pazartesi günü görüştüklerini belirten Özel, partinin üyelikle ilgili gerekli bildirimi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yaptığını söyledi.

Özel, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na bugün bildirimi yaptık, üyeliği bitti, partimizle bir bağı yok. O soruşturmadaki gizlilik ortadan kalkıp gerçekler ortaya çıkınca esas olarak bir şeyler söylenebilir."

Özgür Özel, soruşturmaya ilişkin iddiaların doğrulanması halinde Sarıgül'ü savunamayacaklarını da belirterek, "Bu vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül'ü biz de savunamayız, en sevdikleri de savunamaz" dedi.

Sarıgül'ün soruşturma sonrası partiye dönme mesajı

İstifa açıklamasında soruşturmanın sonucuna dikkat çeken Mustafa Sarıgül, hukukun üstünlüğü ve adalet vurgusu yaptı.

Sarıgül, soruşturma tamamlandıktan sonra yeniden partisine dönmeyi beklediğini ifade etti.

Sermaye piyasalarında yaşanan 'fon' krizine ilişkin konuşan Babacan, piyasalardaki sorunları 'deprem' benzetmesi üzerinden anlattı.

"İnsan faktörü çok çok önemli"

Yaşananların doğal bir gelişme olmadığının altını çizen Babacan, şunları söyedi:

"Deprem diyoruz ama bu el yapımı, ev yapımı bir hadise, bir doğal hadise değil. Türkiye, Cumhuriyeti tarihinin en büyük piyasa dolandırıcılığıyla karşı karşıya kaldı. Bu piyasa dolandırıcılığı ifadesi, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107. maddesindeki kanuni bir tabirdir. Olan biten tamamen bir dolandırıcılık hadisesidir. Bu kadar büyük miktarda bir dolandırıcılık hadisesinin bu kadar uzun zaman devam ediyor olması da ancak ve ancak siyasi iktidar içinden ve bürokrasiden verilen destekle olur. Yoksa dünyanın en gelişmiş bilgi işlem sistemiyle zamanında donattığımız Borsa İstanbul ve dünyanın en modern hukuki altyapısını oluşturduğumuz sermaye piyasaları, Sermaye Piyasası Kanunu ile Sermaye Piyasası Kuruluyla gerçekten bu tür hadiseler değil, böyle büyük hadiseler, en ufak dolandırıcılığın bile hemen yakalanıp gereğinin yapılmasına izin veren bir altyapıdır. Hukuki altyapıda, bilgi işlem altyapısında değil böyle 16 milyar dolar, yani 800 milyar TL, tek 16 bin liralık bir hadisenin bile anında yakalanıp gereğinin yapılabileceği bir altyapı kurulmuştur. Ama hangi kurum olursa olsun, hangi konu olursa olsun, insan faktörü tabii çok çok önemli. Hem işin ehli, dürüst hem de çalmayan, çaldırmayan insanlardan kadroların oluşması gerekiyor. Eğer kadrolar ahlaki erozyona uğradıysa, eğer kadrolar devlet imkânlarını, kamu imkânlarını maalesef birilerine peşkeş çekmekle meşgulse o zaman en sağlam hukuk altyapısı, en sağlam işlem altyapısı bile insan faktörü karşısında dayanmaz, işlemez. Şu anda ülkemizin karşı karşıya bulunduğu durum da tam da budur."

"7 milyonu doğrudan etkileyen bir hadiseyle karşı karşıyayız"

Sermaye piyasalarında değer kaybının yatırımcılar üzerindeki etkisine de değinen Babacan, şöyle konuştu:

"Bugün bu finansal piyasalardaki dolandırıcılığın 131 fonla ilgili kısmı belki 800 milyar TL, yani 16 milyar dolar mertebesinde olsa da bu olayın getirdiği güvensizlik ve topyekûn karamsarlık sermaye piyasalarımızda çok önemli bir değer kaybına yol açtı. Bu değer kaybı eylülden bu yana 150 milyar doları geçmiş durumda ve sürekli artıyor. Sermaye piyasalarında bireysel yatırımcı sayımız eylül başı itibarıyla 7 milyon kişiydi. 7 milyon bireysel yatırımcının şöyle ya da böyle, az ya da çok hisse senetlerinde yatırımı vardı. Bu sayı belki şu anda 6,5 milyona doğru indi. Bu işlerden belki çekinip hesabını kapatan, çıkanlar oldu. Ama Türkiye'de 27 milyon hane olduğunu düşünürsek 27 milyon hanenin 7 milyonunu doğrudan etkileyen bir hadiseyle karşı karşıyayız."

"Suçluların hak ettikleri en ağır cezayla karşı karşıya kalmaları lazım"

Sermaye piyasalarındaki gelişmelerin araştırılması için TBMM'de komisyon kurulması çağrısını tekrarlayan Babacan, ilgili listenin kamuoyuna açıklanmasını istedi. DEVA Partisi lideri, sorumluların ortaya çıkarılması ve şeffaflık sağlanması gerektiğini belirtti.

Babacan, iktidara şu sözlerle seslendi:

"İzmir'den tekrar iktidara sesleniyorum. Eğer bu listeyi açıklamazsanız, eğer Türkiye Büyük Millet Meclisinde komisyon kurmazsanız, bunun üstünü örtme eğilimine devam ederseniz bu piyasalarda kötüleşme durmaz. Daha kötüye, daha kötüye gider. Kimse, sorumluların acilen ortaya çıkarılması lazım. Suçluların hak ettikleri en ağır cezayla karşı karşıya kalmaları lazım. Kimsenin çaldığı yanına kâr kalmaması lazım.

Eğer bu olayda çalanın yanına kalırsa, dolandıranın yanına kalırsa bundan sonra Türkiye'nin sermaye piyasalarına asla yatırım olmaz, kimse gelmez. Bizim insanımız da yatırım yapmaz. Uluslararası yatırımcılar da yatırım yapmaz. Çünkü dolandırana, çalana hak ettiği cezayı vermezseniz bu piyasalarda her zaman dolandırıcılığın, hırsızlığın önünü açık tutmuş olursunuz. Teşvik etmiş olursunuz. 'Fırsat varsa arkadaş, çalın, çırpın, dolandırın, kaçın. Nasılsa başınıza bir şey gelmiyor' mesajı verilmiş olur. Bu mesajın verildiği bir piyasaya artık yatırım gelmez. Bu olay açıklığa kavuşturulmadığı sürece, suçlulara en ağır cezalar verilmediği sürece sermaye piyasalarındaki erime devam eder."

PFDK'den Trabzonspor'a 2 milyon 70 bin lira para cezası

PFDK, Trabzonspor'a taraftarlarının neden olduğu çirkin ve kötü tezahürat gerekçesiyle 2 milyon 70 bin lira para cezası verdi. Kulüp hakkında ayrıca kısmi tribün kapatma yaptırımı uygulanmasına karar verildi.

Samsunspor'a 280 bin lira para ve tribün kapatma cezası

Kurul, Samsunspor'a taraftarlarının yol açtığı saha olayları nedeniyle 280 bin lira para cezası kesti. Taraftarların çirkin ve kötü tezahüratta bulunması nedeniyle kulübe kısmi tribün kapatma cezası da verildi.

Samsunspor Teknik Direktörü Nenad Bjelica hakkında ise müsabaka hakemine yönelik sportmenliğe aykırı hareketi nedeniyle disiplin yaptırımı uygulandı. Bjelica, 1 resmi müsabakadan men edilirken 100 bin lira para cezasına da çarptırıldı.

Gençlerbirliği'ne saha olayları ve tezahürat cezası

PFDK'nin kararları kapsamında Gençlerbirliği de disiplin yaptırımıyla karşılaştı. Taraftarların neden olduğu saha olayları nedeniyle kulübe 280 bin lira para cezası verildi. Çirkin ve kötü tezahürat gerekçesiyle Gençlerbirliği hakkında kısmi tribün kapatma kararı da alındı.

Çaykur Rizespor'a kısmi tribün kapatma yaptırımı

Çaykur Rizespor hakkında verilen kararın gerekçesini taraftarların çirkin ve kötü tezahüratı oluşturdu. PFDK, söz konusu ihlal nedeniyle kulübe kısmi tribün kapatma cezası uygulanmasını kararlaştırdı.

KPSS'de bütün kamu kadroları için geçerli ortak bir taban puan bulunmuyor. Adayların yerleştirilmesinde puanın yanı sıra mezuniyet alanı, kadronun özel koşulları, kontenjan sayısı ve tercih yoğunluğu da belirleyici oluyor. ÖSYM'nin 2026/1 merkezi yerleştirme sonuçları, ön lisans mezunları için geçmiş dönemde oluşan taban puanlara ilişkin önemli bir karşılaştırma sunuyor. Ancak bu yerleştirmede 2024 KPSS puanlarının kullanıldığı unutulmamalı.

KPSS barajı kaç? 60 puanla memur olunur mu?

KPSS'de bütün kamu kurumları ve kadrolar için geçerli tek bir 70 puan barajı bulunmuyor. Kurumlar kendi personel alım ilanlarında 50, 60, 65 veya 70 gibi farklı asgari puan şartları belirleyebiliyor. Merkezi yerleştirmelerde ise adaylar, ÖSYM'nin tercih kılavuzunda belirtilen koşulları karşılamaları durumunda puan üstünlüğüne göre sıralanıyor.

Bu nedenle 60 puan alan bir adayın kamu personeli alımlarına başvurması bazı ilanlarda mümkün olabilir. Ancak başvuru yapabilmek ile kadroya yerleşmek birbirinden farklı süreçler. İlanın istediği KPSS puan türü, mezuniyet programı, özel nitelikler ve diğer koşulların tamamının karşılanması gerekiyor.

KPSS 64 ve 65 puanla hangi kadrolara girilir?

KPSS ön lisans sınavından 64 veya 65 puan alan adaylar, özellikle geçmiş merkezi yerleştirmelerde oluşan en düşük puanları inceleyebilir. ÖSYM'nin yayımladığı KPSS-2026/1 ön lisans yerleştirme sonuçlarına göre bazı kadrolarda taban puanlar 70'in altında kaldı.

Bu yerleştirmede Gelir İdaresi Başkanlığının İstanbul taşra teşkilatındaki şoför kadrosu 64,44542 puanla kapandı. Aynı kurumun Ankara merkez teşkilatındaki şoför kadrosuna yerleşen en düşük aday puanı ise 64,89047 oldu. İstanbul'daki şoför kadrolarına yerleşen adayların puanları 64,44542 ile 64,85441 arasında gerçekleşti.

Ancak bu puanlar 30 Ekim'de açıklanan 2026 KPSS Ön Lisans sınavının sonuçlarıyla oluşmadı. KPSS-2026/1 yerleştirmesinde önceki sınavın, yani 2024 KPSS puanlarının kullanılması nedeniyle söz konusu rakamlar yalnızca geçmiş yerleştirmeye ilişkin karşılaştırma verisi olarak değerlendirilmeli.

KPSS 70 puanla hangi kadrolara yerleşildi?

ÖSYM'nin KPSS-2026/1 ön lisans taban puanları incelendiğinde 70 puanın altında veya bu puana yakın sonuçlarla yerleşilen farklı kadrolar bulunuyor.

Geçmiş yerleştirmede 70 puanın altında kalan bazı kadrolar şöyle:

• Gelir İdaresi Başkanlığı – İstanbul koruma ve güvenlik görevlisi: 69,78784

• Gelir İdaresi Başkanlığı – Ankara koruma ve güvenlik görevlisi: 69,83166

• Gelir İdaresi Başkanlığı – Ağrı şoför: 67,98136

• Gelir İdaresi Başkanlığı – İzmir şoför: 67,01438

• Gelir İdaresi Başkanlığı – Kocaeli şoför: 68,79356

• Gelir İdaresi Başkanlığı – Yozgat şoför: 69,66223

• Meteoroloji Genel Müdürlüğü – Iğdır koruma ve güvenlik görevlisi: 69,58723

• Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği – Ankara koruma ve güvenlik görevlisi: 69,98556

Bu kadrolar, geçmiş merkezi yerleştirmede oluşan taban puanları gösteriyor. Adayların söz konusu unvanlara başvurabilmesi için ilgili tercih kılavuzundaki mezuniyet, sertifika, ehliyet ve diğer özel nitelik koşullarını da karşılaması gerekiyor.

KPSS 60-70 puan aralığında hangi kadrolar takip edilmeli?

60-70 puan aralığında sonuç alan ön lisans mezunlarının yalnızca merkezi atamalara odaklanmaması gerekiyor. Kamu kurumları, merkezi yerleştirmelerin yanı sıra kendi personel alım ilanlarını da yayımlayabiliyor. Bu ilanlarda başvuru için belirlenen asgari KPSS puanı, kurumun ihtiyaçlarına ve pozisyonun koşullarına göre değişebiliyor.

Adayların takip edebileceği ilanlarda şu unvanlar yer alabiliyor:

• Büro personeli

• Destek personeli

• Şoför

• Koruma ve güvenlik görevlisi

• Tekniker

• Sağlık teknikeri

• Aşçı

Ancak bu unvanların tamamı her ön lisans mezununa açık değil. Örneğin tekniker ve sağlık teknikeri kadrolarında ilgili bölümden mezun olma şartı aranabiliyor. Koruma ve güvenlik görevlisi alımlarında ise özel güvenlik kimlik kartı gibi ek koşullar bulunabiliyor. Şoför kadrolarında da ilan edilen ehliyet sınıfı ve diğer şartlar dikkate alınıyor.

KPSS P93 puan türü nedir?

KPSS ön lisans sınavına katılan adayların kamu kurumlarının B Grubu kadrolarına yönelik merkezi yerleştirmelerde kullandığı puan türü KPSSP93 olarak biliniyor. İki yıllık yükseköğretim programlarından mezun olan adaylar, öğrenim durumlarına uygun kadrolar için bu puan türüyle tercih yapabiliyor.

Memur, tekniker, teknisyen, büro personeli ve benzeri unvanlar B Grubu kadrolar kapsamında değerlendirilebiliyor. Ancak her kadronun öğrenim düzeyi ve mezuniyet koşulu farklı. Bu nedenle adayların yalnızca puanlarına göre değil, mezun oldukları programın tercih kılavuzunda karşılık geldiği nitelik kodlarına göre hareket etmesi gerekiyor.

KPSS ön lisans tercihleri nasıl yapılacak?

Merkezi yerleştirmelerde adayların tercih işlemleri ÖSYM tarafından yayımlanan tercih kılavuzu üzerinden gerçekleştiriliyor. Kılavuzda kadroların kontenjanları, öğrenim şartları, nitelik kodları ve varsa özel koşulları açıklanıyor.

Adayların tercih yapmadan önce mezuniyet bilgilerini ve ilgili kadroların nitelik kodlarını kontrol etmesi gerekiyor. Bir kadronun puanı adayın puanına uygun olsa bile gerekli mezuniyet veya özel başvuru şartları karşılanmıyorsa tercih yapılamıyor.

2026 KPSS Ön Lisans sonuçlarının açıklanması, yeni puanlarla yapılacak merkezi yerleştirmeler açısından sürecin başlangıcını oluşturuyor. Yeni yerleştirmelerde hangi kadroların açılacağı ve taban puanların hangi seviyede oluşacağı ise ÖSYM'nin yayımlayacağı tercih kılavuzu ve yerleştirme sonuçlarıyla belli olacak.

16 ilde eş zamanlı operasyonlar düzenlendi

Emniyet Genel Müdürlüğü KOM Başkanlığı ve Cumhuriyet Başsavcılıklarının koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında, 16 ilde operasyon gerçekleştirildi.

Operasyonların, silah ve mühimmat ticaretiyle suç örgütlerine lojistik destek sağladığı, silahlı suç örgütü kurduğu veya bu yapılara üye olduğu, ayrıca tehdit ve cebir yoluyla vatandaşlardan haksız kazanç elde ettiği belirlenen şüphelilere yönelik düzenlendiği belirtildi.

Çok sayıda silah ve mühimmat ele geçirildi

Operasyonlarda yapılan aramalarda 140 tabanca, 61 av tüfeği, 23 kurusıkı tabanca ve 2 uzun namlulu silah bulundu. Ayrıca çok sayıda fişek, şarjör ve silah parçasına el konuldu.

Çalışmalar sonucunda toplam 198 şüpheli hakkında adli işlem yapıldı. Zanlılardan 55'i tutuklandı, 29'u hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Diğer şüphelilerin işlemlerinin devam ettiği kaydedildi.

16 ilde “Organize Suçlarla Mücadele” kapsamında düzenlenen operasyonlarda 198 şüpheli hakkında adli işlem yapıldı. Şüphelilerden; 55'i tutuklandı. 29'u hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Diğerlerinin işlemleri devam ediyor. Emniyet Genel Müdürlüğü KOM Başkanlığı ve Cumhuriyet Başsavcılıkları koordinesinde yürütülen çalışmalar sonucu; -Silah ve mühimmat ticareti yaparak örgütlere lojistik destek sağlamak, -Suç işlemek amacıyla silahlı örgüt kurmak ve bu örgüte üye olmak, -Tehdit ve cebir yoluyla vatandaşlarımızdan haksız kazanç sağlamak suçlarını işlediği tespit edilen şüphelilere yönelik 16 ilde operasyonlar düzenlendi. Operasyonlar sonucunda; -140 adet tabanca, -61 adet av tüfeği, -23 adet kurusıkı tabanca, -2 adet uzun namlulu silah ile çok sayıda fişek, şarjör ve silah parçası ele geçirildi. Tehdit ve cebirle vatandaşlarımızın hakkına göz dikenlere ve silah kaçakçılığı yaparak suç odaklarına lojistik destek sağlayanlara yönelik operasyonlarımıza kararlılıkla devam ediyoruz. Kahraman Polislerimizi, KOM Başkanlığımızı, Cumhuriyet Başsavcılıklarımızı ve emeği geçenleri tebrik ediyoruz.

— T.C. İçişleri Bakanlığı (@TC_icisleri) October 30, 2026

Türkiye 9 ayda 49 milyon ziyaretçi ağırladı

Türkiye, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde 23 milyon 374 bin ziyaretçi ağırladı.

Yılın ilk dokuz ayında ağırlanan toplam ziyaretçi sayısı 49 milyon 132 bin olarak gerçekleşti. Ocak-eylül döneminde Türkiye’ye en fazla ziyaretçi gönderen ülkeler arasında Rusya Federasyonu, Almanya ve Birleşik Krallık ilk üç sırada yer aldı. Rusya Federasyonu’ndan 5,70 milyon, Almanya’dan 5,17 milyon, Birleşik Krallık’tan ise 3,20 milyon ziyaretçi geldi. Ziyaretçilerin ortalama kalış süresi üçüncü çeyrekte 10,69 gece, ilk dokuz aylık dönemde ise 10,34 gece oldu.

Kişi başı gecelik turizm harcaması 107,7 dolar oldu

Türkiye'nin turizm gelirlerindeki artışta ziyaretçilerin kişi başına yaptığı harcamalar da etkili oldu.

Ocak-eylül döneminde tüm ziyaretçiler için kişi başı ortalama gecelik harcama, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,6 artarak 107,7 dolara yükseldi.

Üçüncü çeyrekte kişi başı gecelik harcama 106,9 dolar olarak gerçekleşti.

Yabancı ziyaretçilerin ilk dokuz aydaki kişi başı ortalama gecelik harcaması 119,9 dolar olurken, yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarında bu rakam 72,2 dolar olarak kaydedildi.

Bakan Ersoy: Türkiye bir istikrar adası olarak öne çıkıyor

Bakan Ersoy, küresel ve bölgesel gelişmelerin uluslararası turizm hareketliliğini etkilediğini belirtti.

Bölgedeki çatışmalar, artan siyasi gerilimler ve hava sahalarındaki kısıtlamaların ulaşım ağlarında aksamalara neden olduğunu ifade eden Ersoy, bazı uçuşların iptal edildiğini, güzergâhların değiştiğini ve seyahat maliyetlerinin yükseldiğini söyledi.

Türkiye'nin güçlü turizm altyapısı ve uluslararası ulaşım bağlantılarıyla ziyaretçilerini ağırlamaya devam ettiğini belirten Ersoy, şu değerlendirmede bulundu:

"Bölgemizde bütün bu gelişmeler yaşanırken Türkiye, güçlü devlet yapısı, diplomatik kapasitesi ve Cumhurbaşkanımızın liderliğinde barış ve istikrar için yürüttüğü çalışmalarla bir istikrar adası olarak öne çıkmaktadır."

Türkiye'nin tanıtım kampanyaları 74 ülkede 7,1 milyar gösterime ulaştı

Türkiye'nin uluslararası turizm pazarındaki bilinirliğini artırmak amacıyla tanıtım çalışmalarının sürdüğünü belirten Ersoy, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı aracılığıyla televizyon, dijital platformlar ve açık hava reklamlarında kampanyalar yürütüldüğünü aktardı.

CNN, BBC, Bloomberg, Euronews, Al Jazeera ve Eurosport gibi uluslararası yayın kuruluşlarında Türkiye'nin tanıtımının yapıldığını belirten Ersoy, dijital kampanyaların 74 ülkede toplam 7,1 milyar gösterime ulaştığını açıkladı.

Türk dizilerinin uluslararası etkisinin turizm tanıtımında da değerlendirildiğini ifade eden Ersoy, Türkiye'nin farklı bölgelerini konu alan mini dizi projelerinin genişletildiğini söyledi.

Bakan Ersoy, 2025-2026 döneminde hazırlanan 10 mini dizinin toplam 10,5 milyar gösterim elde ettiğini bildirdi.

Turizmde hedef 81 ilin tamamına yayılmak

Turizm gelirlerini artırmanın yanı sıra ziyaretçi hareketliliğini Türkiye'nin farklı bölgelerine yaymayı hedeflediklerini belirten Ersoy, kültür, sanat ve arkeoloji çalışmalarının bu süreçte önemli rol oynadığını kaydetti.

Geleceğe Miras projesi, gece müzeciliği ve Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin farklı şehirlerde turizm hareketliliğini artırmaya yönelik çalışmalar arasında bulunduğunu ifade etti.

Ersoy, hedeflerini şu sözlerle anlattı:

"Hedefimiz, ülkemize yönelik talebi 81 ilimize ve yılın tamamına yaymaktır. Ziyaretçilerimizin daha fazla şehrimizi tanımasını, daha uzun süre konaklamasını ve ülkemizin sunduğu farklı deneyimlerden yararlanmasını istiyoruz."

Yeni turizm pazarları ve direkt uçuşlar gündemde

Türkiye'nin önümüzdeki dönemde mevcut turizm pazarlarındaki konumunu korurken yeni ülkelerde de tanıtım faaliyetlerini artırması planlanıyor.

Bakan Ersoy, özellikle Amerika, Kanada, Asya, Afrika ve Avustralya pazarlarında büyüme hedeflediklerini açıkladı.

Hava yolu şirketleri ve tur operatörleriyle iş birliklerinin sürdürüleceğini belirten Ersoy, yeni direkt uçuşların ve ilave koltuk kapasitesinin oluşturulmasının öncelikler arasında bulunduğunu söyledi.

Turizm politikalarında veri ve yapay zekâ uygulamalarından daha fazla yararlanılacağını da ifade eden Ersoy, ziyaretçi tercihlerinin ve pazarlardaki talep değişimlerinin yakından takip edileceğini bildirdi.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!