İstanbul Valiliğinden yapılan açıklamada, Pamuk'un sağlık sorunları nedeniyle başkan vekilliğinden istifa ettiğine ilişkin 14 Eylülde dilekçesinin Valiliğe ulaştığı bildirildi.

Valilik, yeni belediye başkan vekilinin belirlenmesi amacıyla Adalar İlçe Belediye Meclisinin 21 Eylül Pazartesi günü saat 09.00’da toplanmasını uygun gördüğünü açıkladı.

INTER - UDINESE MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Inter, Serie A’nın ilk üç haftasını kayıpsız geçerek 9 puan topladı. Milano temsilcisi Monza, Cagliari ve Napoli karşısında aldığı galibiyetlerle lige güçlü bir başlangıç yaptı. Udinese ise ilk üç haftanın ardından 4 puanda kaldı ve Inter deplasmanına Lazio karşısında aldığı 2-1’lik mağlubiyetin ardından geliyor.

Inter’in kadrosunda sezonun ilk bölümünde önemli değişiklikler yaşandı. Lautaro Martinez, Nicolò Barella, Alessandro Bastoni ve Hakan Çalhanoğlu gibi takımın omurgasını oluşturan isimlerin yanında Manuel Akanji, John Stones, Curtis Jones ve Ivan Provedel gibi oyuncular da kadroda yer alıyor.

INTER - UDINESE MAÇI HANGİ KANALDA?

Inter - Udinese maçı 14 Eylül 2026 Pazartesi günü saat 21.45’te başlayacak. Giuseppe Meazza Stadyumu’ndaki mücadele Türkiye’de S Sport 2 ve S Sport Plus ekranlarından canlı olarak izlenebilecek.

INTER'İN MUHTEMEL 11'İ

Inter’in karşılaşmaya 3-5-2 sistemiyle başlaması bekleniyor. Kalede Josep Martinez’in görev yapması, savunma hattında ise Manuel Akanji ve Alessandro Bastoni’nin öne çıkan isimler arasında bulunması bekleniyor.

Inter muhtemel 11: Josep Martinez; Akanji, Stones, Bastoni; Diouf, Barella, Çalhanoğlu, Zielinski, Carlos Augusto; Pio Esposito, Lautaro Martinez.

Teknik direktör Cristian Chivu’nun geniş kadro nedeniyle orta saha ve hücum hattında farklı tercihlere yönelme ihtimali bulunuyor. Marcus Thuram, Petar Sucic, Curtis Jones, Federico Dimarco, Henrikh Mkhitaryan ve Ange-Yoan Bonny kulübeden katkı verebilecek önemli seçenekler arasında.

INTER'DE LAUTARO MARTINEZ EN ÖNEMLİ GOL SİLAHLARINDAN

Inter’in hücumdaki en önemli isimlerinin başında Lautaro Martinez geliyor. Arjantinli santrfor, Udinese’ye karşı Serie A kariyerinde 7 gol kaydetti ve rakibine karşı etkili bir performans geçmişine sahip.

Pio Esposito ve Marcus Thuram da Chivu’nun forvet rotasyonunda önemli rol oynuyor. Inter’in özellikle Lautaro’nun hareketliliği ve orta sahadan gelen oyuncuların hücuma katılımıyla Udinese savunması üzerinde baskı kurması bekleniyor.

BARELLA VE BASTONI INTER'İN OYUNUNDA ÖNE ÇIKIYOR

Nicolò Barella, Inter’in merkez orta sahadaki en önemli oyuncularından biri olmayı sürdürüyor. İtalyan futbolcu sezonun ilk bölümünde yaptığı başarılı driplinglerle dikkat çekerken hücum ile savunma arasındaki bağlantıda belirleyici rol üstleniyor.

Alessandro Bastoni ise savunmadaki görevlerinin yanında pas oyunundaki etkisiyle öne çıkıyor. Bastoni, sezonun ilk üç haftasının ardından Serie A’da top kazanma ve hat kıran pas kategorilerinde dikkat çeken performanslardan birine imza attı.

HAKAN ÇALHANOĞLU ORTA SAHADA ALTERNATİFLER ARASINDA

Hakan Çalhanoğlu, Inter’in orta sahadaki en önemli pas ve duran top silahlarından biri. Milli futbolcu, Udinese karşısında kariyerinde iki lig golü kaydetti.

Chivu’nun orta sahada Çalhanoğlu’nun yanı sıra Barella, Zielinski, Sucic, Andy Diouf, Curtis Jones ve Mkhitaryan gibi çok sayıda alternatifi bulunuyor. Bu geniş rotasyon, Inter’in maç içindeki oyun planını değiştirebilmesine olanak sağlıyor.

UDINESE'NİN MUHTEMEL 11'İ

Udinese’nin karşılaşmaya 3-4-2-1 dizilişiyle çıkması bekleniyor. Kosta Runjaic’in takımında Maduka Okoye kaleyi korurken savunmada James Abankwah ve Christian Kabasele gibi isimlerin görev alması bekleniyor.

Udinese muhtemel 11: Okoye; Abankwah, Kabasele, Ebosse; Vojvoda, Karlström, Miller, Kamara; Ekkelenkamp, Unai Gomez; Keinan Davis.

Udinese kadrosunda Sandi Lovric, Oier Zarraga, Giorgi Chakvetadze, Lennon Miller, Vakoun Bayo ve Idrissa Gueye gibi farklı bölgelerde görev yapabilen futbolcular da bulunuyor.

UDINESE'DE KEINAN DAVIS HÜCUMUN ÖNEMLİ İSMİ

Udinese’nin ileri uçtaki önemli seçeneklerinden biri Keinan Davis. Fizik gücüyle savunmalara karşı etkili olabilen İngiliz santrfor, Lazio karşılaşmasında Jesper Karlström’ün golünün asistini yaptı.

Davis’in top saklama becerisi ve takım arkadaşlarını hücuma dahil etme özelliği, Udinese’nin Inter deplasmanındaki geçiş oyununda belirleyici olabilir. Vakoun Bayo da ileri uç için Runjaic’in kullanabileceği alternatiflerden biri.

KARLSTRÖM LAZIO MAÇINDA GOLÜNÜ ATTI

Jesper Karlström, Udinese’nin orta sahasında hem savunma hem hücum açısından önemli görev üstleniyor. İsveçli futbolcu, Lazio karşılaşmasında Davis’in pasını gole çevirerek takımını öne geçirdi.

Udinese bu üstünlüğünü koruyamadı ve karşılaşmanın son bölümünde yediği iki golle sahadan mağlup ayrıldı. Karlström’ün Inter karşısında orta sahadaki mücadele gücü konuk ekip açısından önem taşıyacak.

UDINESE'DE EKSİK OYUNCULAR DİKKAT ÇEKİYOR

Udinese cephesinde maç öncesinde kadro eksikleri bulunuyor. Alessandro Zanoli, Matteo Palma, Nicolò Zaniolo ve Juan David Arizala forma giyemeyecek isimler arasında gösteriliyor. Jakub Piotrowski’nin durumu da maç öncesinde gündeme gelen başlıklardan biri oldu.

Inter’de ise cezalı futbolcu bulunmuyor. Federico Dimarco’nun durumu maç öncesinde takip edilen konular arasında yer alırken Chivu’nun geniş oyuncu havuzu nedeniyle kadroda rotasyona gitme şansı bulunuyor.

INTER İLE UDINESE ARASINDAKİ REKABETTE SON DURUM

İki ekip Serie A tarihinde bugüne kadar 106 kez karşı karşıya geldi. Bu maçlarda Inter 56 galibiyet elde ederken Udinese 23 kez kazandı; 27 karşılaşma ise beraberlikle sonuçlandı.

Inter ayrıca Udinese ile yaptığı son 23 Serie A karşılaşmasının 18’inden galibiyetle ayrıldı. Udinese ise geçen sezon Giuseppe Meazza’da oynanan lig karşılaşmasını 2-1 kazanarak rakibine karşı önemli bir deplasman galibiyetine imza atmıştı.

INTER - UDINESE MAÇININ HAKEMİ KİM?

Karşılaşmayı Luca Pairetto yönetecek. Pairetto’nun yardımcılıklarını Moro ve Yoshikawa yaparken dördüncü hakem Colombo olacak. VAR koltuğunda Marini, AVAR görevinde ise Gariglio bulunacak.

Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi, Ezgi Apartmanı davasında tutuklu pastane sahipleri Sami Kervancıoğlu ve Mustafa Pekel'i, "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan 8'er yıl hapse çarptırarak, adli kontrol kararıyla tahliyelerine karar verdi. Aynı suçtan fenni mesul Mehmet Tekin'e iyi hal indirimi uygulayarak 6 yıl 8 ay hapis cezası ve 2 yıl meslekten men cezası verildi.

Dönemin Kahramanmaraş Belediyesi görevlileri, eski İmar İşleri Müdürü Fahri Yiğitoğlu, mimar Veli Çiftaslan, Onikişubat Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdür Vekili Sait Avşar, inşaat mühendisi Ali Gemci ve inşaat teknikeri Mehmet Akif Canlı, "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan iyi hal indirimiyle 4 yıl 5 ay 10'ar gün hapis cezasına çarptırıldı. Heyet, pastanenin iç mekan tasarımcısı Ertan Danacı ile dönemin kamu görevlileri mimar Mehmet Dişçeken ve makine mühendisi Mustafa Şirikçi'nin ise beraatlerine karar verdi.

Dosya Kahramanmaraş 5. Ağır Ceza Mahkemesi'ne Gönderilmişti

Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı, Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin Kervancıoğlu ve Pekel'i tahliyelerine ilişkin karara itirazda bulunmuştu. Mahkeme, tahliye kararında direnerek, itiraz başvurularını karar için üst mahkemeye göndermişti.

Savcı: Sanıklar Tutuklansın

ANKA Haber Ajansı'ndan Mehmet Oflaz'ın ulaştığı bilgiye göre, Kahramanmaraş 5. Ağır Ceza Mahkemesi bugün itirazları değerlendirmek için toplandı.

Cumhuriyet Savcısı, yazılı mütalaasında, "Sanıklar Sami Kervancıoğlu ve Mustafa Pekel'in üzerlerine atılı suçun vasıf ve mahiyeti, hükmedilen ceza miktarları dikkate alındığında adli kontrol tedbirlerinin yetersiz kalacağı hususları dikkate alınarak tutuklanmalarına yönelik yakalama emri çıkartılmasına karar verilmesi talep ve mütalaa olunur" dedi.

Mahkeme heyeti ise itirazları reddetti. Mahkemenin kararında şu ifadelere yer verildi:

"Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, sanıklara verilen ceza miktarları, tutuklu kaldıkları süre, tutuklamanın tedbir niteliği, tutuklama tedbirinden beklenen yasal faydanın bu aşamada adli kontrol tedbirleriyle de sağlanabilecek olması, Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 10 Eylül 2026 tarihli duruşmasında sanıkların hükmen tahliyelerine ilişkin verilen karardaki gerekçeler dikkate alınarak; Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı, bir kısım katılan vekilleri tarafından sunulan itiraz dilekçelerinin ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir."

Yapılan son artışla birlikte akaryakıt istasyonlarının tabelalarında yeniden fiyat değişikliği yaşanırken, motorin fiyatlarında önümüzdeki aylarda vergi kaynaklı yeni artışların da gündeme gelmesi bekleniyor.

Motorinde ÖTV artışı adım adım uygulanacak

Motorinin ÖTV'sinde ağustos ayında geçici olarak sıfırlamaya gidilmiş, eylül ayında ise litre başına 3 TL'lik ÖTV uygulanmaya başlanmıştı.

Belirlenen takvim doğrultusunda motorinden alınan ÖTV tutarının 1 Ekim itibarıyla litre başına 6 TL'ye çıkarılması planlanıyor. Bu tutarın kasım ayında 9 TL'ye, aralık ayında ise 12 TL'ye yükselmesi öngörülüyor.

Dolayısıyla ekim ayında yapılacak ÖTV artışının da pompa fiyatlarına yeni bir zam olarak yansıması bekleniyor.

Son olarak motorine gelen 6,62 TL'lik artışın ardından, ekimde devreye girecek ÖTV düzenlemesiyle birlikte motorinin litre fiyatının 100 TL'nin üzerine çıkabileceği hesaplanıyor.

Verilen talimatla savcılıklardan "çocukları ve gençleri hedef alan müstehcen ve suç içerikli faaliyetlere ilişkin ihbarların gecikmeksizin değerlendirilmesi, dijital delillerin derhal toplanması ve gerekli hâllerde erişim engeli uygulanması" istendi.

Icardi, Galatasaray forması giydiği her sezonda Süper Lig şampiyonluğu yaşadı ve üst üste dört lig kupasının sahibi oldu. Sözleşmesinin tamamlanmasıyla birlikte taraflar kariyer planlamalarını farklı yönlerde sürdürme kararı aldı ve yollar ayrıldı.

Lazio yeniden harekete geçti

Yaz transfer döneminde birçok kulübün durumunu yakından takip ettiği Icardi için Serie A ekiplerinden Lazio da devreye giren takımlar arasında yer almıştı. Ancak yaz döneminde taraflar arasında anlaşma sağlanamamış ve transfer gerçekleşmemişti.

Manuele Baiocchini'nin aktardığı, Gianluca Di Marzio'nun da duyurduğu son bilgilere göre Lazio, Mauro Icardi için yeniden harekete geçti. İtalyan ekibinin, Arjantinli futbolcunun temsilcileriyle tekrar görüşme gerçekleştirdiği ve transferin şartlarını değerlendirdiği belirtildi.

Haberde ayrıca Icardi'nin bu kez Lazio'nun teklifine daha sıcak bakmasının beklendiği ifade edildi.

Gattuso ile görüşmeler sürüyor

Transfer sürecinin devam edip etmeyeceği konusunda Lazio cephesinde teknik direktör Gennaro Gattuso ile görüşmelerin sürdüğü aktarıldı.

Roma temsilcisinin bugün ve yarın Gattuso ile yapacağı görüşmelerde transfer operasyonunun hem sportif hem de ekonomik boyutunu değerlendirmesi bekleniyor. Lazio yönetiminin teknik heyetin görüşlerini aldıktan sonra Icardi transferi konusunda nihai kararını vermeyi hedeflediği kaydedildi.

Yetkili ayrıca, Lübnan ve İsrail'in büyükelçilerinin gelecek hafta Washington'da bir araya geleceğini bildirdi. Roma'da ağustos ayında gerçekleştirilen yedinci tur görüşmelerde, taraflar arasındaki bazı temel toprak meselelerinde ilerleme sağlanamamıştı.

Şüphelilerin hesap hareketleri incelendi

Soruşturma kapsamında şüphelilerin hesap hareketleri mercek altına alındı. Yapılan incelemelerde hesaplar üzerinden gerçekleşen toplam işlem hacminin 12 milyar 879 milyon 558 bin 363 lira olduğu ortaya çıktı. Elde edilen bilgiler doğrultusunda şüphelilerin yakalanması amacıyla operasyon hazırlığı yapıldı.

Eş zamanlı operasyonla 41 kişi yakalandı

Ekipler tarafından belirlenen adreslere eş zamanlı operasyon düzenlendi. Çalışma sonucunda hakkında işlem yapılan 50 şüpheliden 41'i yakalanarak gözaltına alındı.

Adreslerinde bulunamayan diğer 9 şüphelinin yakalanması için jandarma ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

Aramalarda dijital materyaller ele geçirildi

Şüphelilerin adreslerinde gerçekleştirilen aramalarda 62 cep telefonu bulundu. Ekipler ayrıca 225 dijital materyal ile 2 tabancayı ele geçirdi. Operasyon kapsamında yakalanan şüphelilerle ilgili adli tahkikatın devam ettiği öğrenildi.

Bodrum Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında hem yakalanan şüphelilerle ilgili adli işlemler sürdürülüyor hem de firari durumdaki 9 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.

Yapay zeka standartları için yeni kurum gündemde

İsmi açıklanmayan kaynaklara dayandırılan haberde, Anthropic, Google ve OpenAI'ın yapay zeka sektöründeki standartların belirlenmesi amacıyla şirketlerin oluşturacağı bir kurum seçeneğini ele aldığı belirtildi.

Söz konusu görüşmelerin, Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon'ın istifasından çok Google DeepMind'ın kurucu ortağı Demis Hassabis'in temmuz ayında yayımladığı makaleyle bağlantılı olduğu aktarıldı.

Hassabis, söz konusu çalışmasında ABD öncülüğünde bir yapay zeka standartları kurumu oluşturulmasını önermişti. Kamu ve özel sektörün ortak çalışacağı ve hükümet tarafından denetleneceği belirtilen yapının, gelişmiş yapay zeka modellerini kullanıma sunulmadan önce test etmesi teklif edilmişti.

Yapay zeka şirketleri denetim konusunda görüşüyor

Kaynaklara göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin görüşmelerde yer alıp almamasından bağımsız olarak yapay zeka standartlarına ilişkin değerlendirmeler devam ediyor.

Teknoloji sektöründeki liderlerin yapay zekanın nasıl denetlenmesi gerektiği konusunda ortak bir görüşe sahip olmadığı da aktarıldı.

Tartışmaların bir diğer başlığını ise yapay zeka modellerinin geliştirilme hızının düşürülmesi oluşturuyor. Bu konudaki çağrıların ardından şirketlerin güvenlik standartları ve piyasaya sunum süreçlerine yönelik kurallar üzerinde durduğu belirtildi.

Amodei yapay zeka gelişiminin yavaşlatılmasını önerdi

Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei, araştırmacı Jacob Coxon'ın şirketten ayrılmasının ardından 12 Eylül'de yapay zeka teknolojisinin geleceğine ilişkin bir makale yayımladı.

Amodei, yapay zeka sistemlerinin gelişim hızının, bu sistemleri anlama ve kontrol etme kapasitesini aşabileceği uyarısında bulundu. Anthropic Üst Yöneticisi, teknolojinin daha etkin denetlenebilmesine imkan sağlayacak biçimde geliştirme hızının yavaşlatılmasını önerdi.

Amodei ayrıca yapay zeka şirketlerinin ortak hareket ederek güvenlik standartları belirlemesi ve teknolojinin piyasaya sunulma hızına ilişkin bazı kurallar oluşturması gerektiğini ifade etti.

Elon Musk ve Sam Altman'dan Amodei'nin önerisine destek

Amodei'nin yapay zeka gelişiminin yavaşlatılması yönündeki yaklaşımına Elon Musk da X üzerinden yaptığı "Dario haklı." paylaşımıyla destek verdi.

OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman ise Amodei'nin önerisine katıldığını belirterek bağımsız değerlendirme konusunda aynı adımı atacağını açıkladı.

Amodei, yayımladığı makalede ABD yönetiminin Çin'e yönelik çip ihracatı kısıtlamalarını artırması gerektiğini de savundu. Ayrıca Çin'deki yapay zeka laboratuvarlarının ABD'li şirketlerin modellerinden "damıtma" olarak adlandırılan yöntemle veri elde etmesinin önüne geçilmesi gerektiğini vurguladı.

Yapay zeka gelişiminde Çin endişesi

Anthropic Üst Yöneticisi, CBS News'e verdiği röportajda yapay zeka teknolojisinin yavaşlatılmasına yönelik önerisinin önündeki en zor ikilemin, Çin ve diğer düşman ülkelerin aynı yönde hareket etmemesi ihtimali olduğunu dile getirdi.

Hazine iki ihalede 143,9 milyar lira borçlandı

Hazine'nin düzenlediği ilk ihalede 728 gün vadeli ve 6 ayda bir yüzde 18 sabit kupon ödemeli devlet tahvilinin ilk ihracı gerçekleştirildi.

İhalede oluşan basit faiz yüzde 36,63 olurken bileşik faiz yüzde 39,98 seviyesinde gerçekleşti.

İhaleye gelen nominal tekliflerin toplamı 63 milyar 933 milyon liraya ulaştı. Bu ihalede 34 milyar 757 milyon liralık nominal satış yapılırken net satış tutarı 34 milyar 464,5 milyon lira oldu.

Kamudan gelen 15 milyar 750 milyon liralık teklifin tamamı karşılandı. Piyasa yapıcılarından ise 19 milyar 396,8 milyon liralık teklif alınırken, söz konusu kesime 9,5 milyar liralık satış gerçekleştirildi.

İkinci ihalede TLREF'e endeksli tahvil ihraç edildi

Hazine'nin ikinci ihalesinde 1456 gün vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli TLREF'e endeksli devlet tahvilinin ilk ihracı yapıldı.

Bu ihalede dönemsel faiz yüzde 18,64 olarak belirlendi. İhaleye gelen nominal teklif tutarı 113 milyar 114 milyon liraya ulaştı.

İkinci ihalede nominal satış 49 milyar 631 milyon lira olurken net satış tutarı 48 milyar 851,3 milyon lira olarak kaydedildi.

Hazine tahvil ihalelerinde gelen teklifler

İkinci ihalede kamu tarafından verilen 5,4 milyar liralık teklifin tamamı karşılandı. Piyasa yapıcılarından ise toplam 112 milyar 271 milyon liralık teklif geldi.

Hazine, piyasa yapıcılarına bu ihalede 30 milyar liralık satış gerçekleştirdi.

Hazine'nin toplam borçlanması 143 milyar 965,8 milyon lira oldu

Hazine ve Maliye Bakanlığının gerçekleştirdiği iki devlet tahvili ihalesinin ardından toplam borçlanma tutarı 143 milyar 965,8 milyon lira olarak gerçekleşti.

İlk ihalede 2 yıl vadeli sabit kuponlu devlet tahvili, ikinci ihalede ise 4 yıl vadeli TLREF'e endeksli devlet tahvili için ilk ihraç yapılmış oldu.

Operasyonların kapsamı açıklandı

DMM'nin paylaşımında, söz konusu operasyonların belirli suç ve faaliyetlere ilişkin yürütülen adli soruşturmalar kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi.

Bu kapsamda fuhşa aracılık edilmesi ve yer temin edilmesi, müstehcen içeriklerin üretilmesi ve yayılması, çocukların bu içeriklere maruz bırakılması ve istismar edilmesine yönelik faaliyetler soruşturma konusu yapılıyor.

Süreç somut deliller doğrultusunda ilerliyor

Ayrıca hukuka aykırı eylemlere ortam sağladığı tespit edilen kişi, dernek ve işletmelere yönelik de adli soruşturmalar yürütüldüğü aktarıldı.

DMM, soruşturma sürecinin teknik ve fiziki takip, tanık beyanları, ihbarlar ve elde edilen somut deliller doğrultusunda titizlikle yürütüldüğünü bildirdi.

DMM'den dezenformasyon uyarısı

Açıklamada, kamuoyunu yanıltma amacı taşıyan manipülatif paylaşımlar ile asılsız iddialara itibar edilmemesi gerektiği vurgulandı.

DMM, vatandaşlardan yalnızca yetkili resmi makamlar tarafından yapılan açıklamaların dikkate alınmasını istedi.

Bazı sosyal medya mecralarında, "Ailem Güvende" operasyonlarının kapsam ve sürecine yönelik olarak asılsız iddialarla çeşitli dezenformasyon faaliyetlerinin yürütüldüğü tespit edilmiştir.

Söz konusu operasyonlar; fuhşa aracılık ve yer temini, müstehcen içeriklerin üretilmesi ve… pic.twitter.com/ZmkjiEvhhR

— Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (@dmmiletisim) September 14, 2026

Altının kilogram fiyatı yüzde 1,9 geriledi

KMKTP'de standart altının kilogram fiyatı, gün içerisinde 6 milyon 680 bin lira seviyesini gördü. Altın piyasasında günün en yüksek seviyesi ise 6 milyon 745 bin lira oldu.

Gün sonunda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 1,9 azalarak 6 milyon 680 bin lirada gerçekleşti.

Cuma günü işlemlerini 6 milyon 808 bin 700 liradan tamamlayan standart altının kilogram fiyatında böylece aşağı yönlü hareket görüldü.

Altın piyasasında işlem hacmi 2,6 milyar lirayı aştı

KMKTP'de altın işlemlerinin toplam hacmi gün sonunda 2 milyar 648 milyon 894 bin 454,10 lira olarak kaydedildi.

Piyasada gerçekleştirilen altın işlemlerinin miktarı ise 394,20 kilogram oldu.

Tüm metaller dikkate alındığında KMKTP'deki toplam işlem hacmi 2 milyar 655 milyon 141 bin 167,22 liraya ulaştı.

Altın piyasasında en fazla işlem yapan kurumlar

Günün işlemlerinde altın piyasasında en yüksek işlem hacmine ulaşan kurumlar da belli oldu.

Çakmakçı Kıymetli Madenler, Türkiye Emlak Katılım Bankası, Vakıf Katılım Bankası, Altınbaş Kıymetli Madenler ve Garanti BBVA, piyasada en fazla işlem gerçekleştiren kurumlar olarak sıralandı.

Erişim engeli kararının, Bakırköy 4. Sulh Ceza Hâkimliği'nin 13 Eylül 2026 tarihli ve 2026/9112 sayılı kararıyla alındığı belirtildi.

"Ailem Güvende" operasyonlarının öncesinde yeni erişim engelleri

Sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engelleri, LGBTİQ+ dernekleri, örgütleri ve topluluklarının hesaplarının hedef alınmasının ardından geldi.

12 Eylül'de çok sayıda LGBTİQ+ derneği, örgütü ve topluluk hesabına erişim engeli getirilmişti. 13 Eylül'de ise aralarında çok sayıda üniversitenin LGBTİQ+ topluluğunun da bulunduğu hesaplar, "Ailem Güvende" başlığıyla düzenlenen operasyonların öncesinde erişime engellendi.

Yeni kararla birlikte bu kez gazeteler, insan hakları kuruluşları, hukuk örgütleri, akademisyenler ve hak savunucularının hesapları da erişim engeli kapsamına alındı.

Evrensel: Hiçbir baskıya boyun eğmedik

Erişim engeli getirilen hesaplardan biri olan Evrensel gazetesi, kararın henüz X tarafından uygulanmadığını açıkladı.

Gazete, yaptığı açıklamada erişim engelini "dijital sansür" olarak nitelendirerek okurlarına dayanışma çağrısında bulundu.

Evrensel, yayın hayatı boyunca toplatma ve kapatma kararlarının yanı sıra soruşturma, dava, ilan ambargosu ve para cezalarıyla karşı karşıya kaldığını belirterek, tüm bu baskılara rağmen yayıncılığını sürdürdüğünü ifade etti.

Gazete açıklamasında okurlarını "dayanışmayı büyütmeye ve abone olmaya" çağırdı.

Erişim engeli getirilen hesaplar hangileri?

İfade Özgürlüğü Derneği tarafından paylaşılan listeye göre erişim engeli kararı kapsamında yer alan hesaplardan bazıları şöyle:

1. Evrensel Gazetesi - evrenselgzt
2. Amnesty Türkiye - aforgutu
3. Barış Akademisyenleri - BarisAkademik
4. Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) - mlsaturkey
5. Adalet İçin Hukukçular - adaletsosyalizm
6. Mor Dayanışma - mor_dayanisma
7. TİP LGBTİ+ - tiplgbtiburo
8. Kaos GL - KaosGLHaber
9. Barbaros Altuğ - barbarosaltug
10. ecesowicked
11. Fırat Fıstık - firatfistik
12. Kadın Savunması - kadin_savunmasi
13. Özlem Akarsu Çelik - oakarsucelik
14. UMUT-SEN - umutsendikası_
15. HAK İnisiyatifi - HAKinsiyatifi
16. Travma Çalışmaları - TravmaDernek
17. Sena Yazıbağlı - snyzbgl
18. Ali İsmail Korkmaz Vakfı - Alikev_org
19. Özgür Genç Kadın - ozgurgenckadin4
20. Yıldız Tar - yildiztaryeni
21. Tamer Doğan - petrocelli1871
22. Mahallede LGBTİ - mahalledelgbti
23. benimbenkardi

755 hesap ve URL incelendi

Sanal devriye faaliyetleri kapsamında toplam 755 sosyal medya hesabı ve URL adresi incelendi. Yapılan araştırmalar sonucunda yasa dışı bahis oynanmasına imkan sağlayan internet siteleri ile müstehcen içerikli paylaşım yapan siteler belirlendi.

Yasa dışı bahis oynanmasına imkan verdiği belirlenen 347 internet sitesi ile müstehcen içerikli paylaşım yaptığı tespit edilen 65 site, gerekli işlemlerin yapılması amacıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirildi.

412 siteye erişim engellendi

Yapılan bildirimlerin ardından toplam 412 internet sitesine erişim engeli getirildi. Böylece sanal devriye çalışmaları kapsamında tespit edilen yasa dışı bahis ve müstehcen içerikli sitelere yönelik işlem gerçekleştirildi.

Etimesgut'ta 8 dolandırıcılık olayı aydınlatıldı

Jandarma ekipleri ayrıca bu yıl meydana gelen faili meçhul siber olayların aydınlatılmasına yönelik çalışmalar yürüttü.

Bu çalışmalar kapsamında Etimesgut ilçesinde meydana gelen 8 nitelikli dolandırıcılık olayı aydınlatıldı. Söz konusu olayları gerçekleştirdiği belirlenen 11 şüpheli hakkında adli işlem başlatıldı.

Türkiye, AB vatandaşlarının seyahatlerinde ikinci sırada

Eurostat verilerine göre, AB ülkelerinde yaşayanlar 2024 yılında en az bir gece konaklamalı yaklaşık 1,19 milyar turizm seyahati gerçekleştirdi. Bu seyahatlerin önemli bölümü AB sınırları içerisinde yapıldı.

Toplam seyahatlerin yüzde 71,3'ü kişilerin yaşadığı ülkede gerçekleşirken, yüzde 20,9'u başka bir AB ülkesine yapıldı. Birlik dışındaki destinasyonların toplam seyahatler içindeki payı ise yüzde 7,8 olarak kaydedildi.

Böylece AB vatandaşlarının gerçekleştirdiği turizm seyahatlerinin yüzde 92'sinden fazlası AB sınırları içinde kaldı.

AB vatandaşları Türkiye'ye 8,8 milyon seyahat yaptı

AB'de yaşayanların tatil, aile ve arkadaş ziyareti gibi kişisel nedenlerle gerçekleştirdiği, en az bir gece konaklamalı birlik dışı seyahatlerde Türkiye öne çıkan destinasyonlardan biri oldu.

2024 yılında AB vatandaşları Türkiye'ye kişisel amaçlarla toplam 8,8 milyon seyahat gerçekleştirdi. Bu sayı, AB'den birlik dışına yapılan kişisel seyahatlerin yüzde 11'ine karşılık geldi.

Türkiye, bu verilerle AB vatandaşlarının birlik dışında en fazla tercih ettiği ikinci seyahat noktası olarak kayıtlara geçti.

İngiltere ilk sırada yer aldı

AB vatandaşlarının birlik dışındaki seyahatlerinde ilk sırada İngiltere bulundu. İngiltere'ye 2024 yılında 14,4 milyon kişisel amaçlı seyahat gerçekleştirildi ve ülkenin toplam birlik dışı seyahatlerdeki payı yüzde 18 oldu.

Türkiye'nin ardından ABD ve İsviçre geldi. ABD, 6 milyon seyahat ve yüzde 7'lik payla üçüncü sırada yer alırken, İsviçre 5,9 milyon seyahat ve yüzde 7'lik payla dördüncü oldu.

AB vatandaşlarının seyahatleri 1,19 milyara ulaştı

AB ülkelerinde yaşayanların 2024'te gerçekleştirdiği en az bir gece konaklamalı turizm seyahatlerinin toplamı yaklaşık 1,19 milyar olarak hesaplandı.

Seyahatlerde ortalama konaklama süresi 5 gece oldu. Ülke içindeki seyahatlerde ortalama konaklama süresi 4 gece olarak belirlenirken, yurt dışı seyahatlerinde bu süre 8 geceye yükseldi.

AB vatandaşları seyahatlere 618 milyar avro harcadı

AB vatandaşlarının turizm seyahatleri için yaptığı toplam harcama 2024 yılında yaklaşık 618 milyar avroya ulaştı.

Seyahat başına kişi başı ortalama harcama 518 avro olurken, gecelik ortalama harcama 104 avro olarak hesaplandı. Ülke içindeki seyahatlerde kişi başı ortalama harcama 303 avro seviyesinde kalırken, yurt dışı seyahatlerinde ortalama harcama 1053 avroya çıktı.

GAZİANTEP FK FENERBAHÇE MAÇI HANGİ KANALDA?

Gaziantep FK ile Fenerbahçe arasındaki Trendyol Süper Lig karşılaşması bugün saat 20.00’de başlayacak. Mücadele beIN Sports 1 kanalından canlı olarak yayınlanacak.

GAZİANTEP FK FENERBAHÇE MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Gaziantep FK, Süper Lig’de geride kalan dört haftada 7 puan topladı. Orhan Ak yönetimindeki kırmızı-siyahlılar son lig karşılaşmasında Göztepe’yi deplasmanda 4-2 mağlup ederek Fenerbahçe sınavı öncesinde dikkat çekici bir sonuç aldı.

Fenerbahçe ise dört lig maçının ardından 6 puanda bulunuyor. Sarı-lacivertliler ligde son olarak Beşiktaş’a 2-1 kaybederken, UEFA Şampiyonlar Ligi’nde Roma ile oynadığı karşılaşmadan 1-1’lik beraberlikle ayrıldı.

GAZİANTEP FK'NIN FORM DURUMU

Gaziantep temsilcisi son haftada hücumdaki üretkenliğiyle öne çıktı. Göztepe karşısında ilk yarıda dört gol bulan Gaziantep FK’nın gollerini Halil Dervişoğlu, Myenty Abena ve iki kez Kacper Kozlowski kaydetti.

Bu sonuçla ligdeki puanını 7’ye yükselten Orhan Ak’ın ekibi, Fenerbahçe karşısında da özellikle hızlı hücumlar ve orta saha geçişleri üzerinden etkili olmaya çalışacak.

FENERBAHÇE'NİN SON MAÇLARI

Fenerbahçe ligde Beşiktaş karşısında 2-1 mağlup oldu. Sarı-lacivertlilerin derbideki tek golünü savunma oyuncusu Milan Skriniar kaydetti.

İsmail Kartal’ın takımı daha sonra Şampiyonlar Ligi’nde Roma ile karşılaştı. İtalyan temsilcisinin Bryan Cristante ile öne geçtiği mücadelede Fenerbahçe’nin beraberlik golünü Archie Brown attı ve karşılaşma 1-1 tamamlandı.

GAZİANTEP FK'NIN ÖNE ÇIKAN FUTBOLCULARI

Gaziantep FK’da Fenerbahçe karşılaşması öncesinde gözler özellikle Kacper Kozlowski, Alexandru Maxim ve Halil Dervişoğlu üzerinde olacak. Kozlowski, Göztepe deplasmanında attığı iki golle takımının galibiyetinde belirleyici isimlerden biri oldu.

36 yaşındaki Alexandru Maxim, Gaziantep FK orta sahasının en deneyimli oyuncuları arasında yer alıyor. Halil Dervişoğlu ise hücum hattındaki alternatiflerden biri ve Göztepe karşılaşmasında takımının ilk golünü kaydetti.

Gaziantep ekibinin kadrosunda ayrıca Juninho Bacuna, Deian Sorescu, Serdar Dursun, Myenty Abena, Luis Pérez ve Kerim Çalhanoğlu gibi Süper Lig tecrübesine sahip isimler bulunuyor.

FENERBAHÇE'DE HÜCUM HATTI DİKKAT ÇEKİYOR

Fenerbahçe’nin kadrosunda hücum bölgesinde birçok önemli seçenek bulunuyor. Mason Greenwood, Romelu Lukaku, Vedat Muriqi, Kerem Aktürkoğlu ve Dorgeles Nene sarı-lacivertli ekibin ileri uçtaki alternatiflerini oluşturuyor.

Orta sahada N’Golo Kanté ve Matteo Guendouzi’nin yanı sıra İsmail Yüksek, İrfan Can Kahveci ve Oğuz Aydın da İsmail Kartal’ın kullanabileceği oyuncular arasında. Savunmada ise Milan Skriniar, Nathan Aké, Nelson Semedo ve Mert Müldür öne çıkan isimler.

GAZİANTEP FK'NIN KADROSU

Gaziantep FK’nın kaleci rotasyonunda Kacper Tobiasz, Abdulkadir Dadakdeniz ve genç oyuncular bulunuyor. Savunmada Luis Pérez, Arda Kızıldağ, Myenty Abena, Deian Sorescu, Kerim Çalhanoğlu ve Florin Ștefan kadrodaki seçenekler arasında yer alıyor.

Orta sahada Kozlowski, Maxim, Bacuna, Ogün Özçiçek, V. Gidado ve U. Meleke forma bekliyor. Hücum hattında ise Halil Dervişoğlu, Serdar Dursun, T. Stewart, Sontje Hansen, E. Kulašin ve Fuat Bavuk kadroda bulunuyor.

FENERBAHÇE'NİN GAZİANTEP KAMP KADROSU

Fenerbahçe’nin Gaziantep deplasmanı için açıkladığı kamp kadrosunda Ederson, Mert Günok, Tarık Çetin, Skriniar, Nathan Aké, Oppong, Yiğit Efe Demir, Levent Mercan, Archie Brown, Nelson Semedo ve Mert Müldür yer aldı.

Orta saha ve hücum grubunda Matteo Guendouzi, İsmail Yüksek, N’Golo Kanté, Bartuğ Elmaz, İrfan Can Kahveci, Oğuz Aydın, Kerem Aktürkoğlu, Mason Greenwood, Dorgeles Nene, Romelu Lukaku ve Vedat Muriqi bulunuyor.

GAZİANTEP FK FENERBAHÇE MAÇINDA EKSİKLER

Gaziantep FK cephesinde Fuat Bavuk, Sontje Hansen ve Nazım Sangare sakatlık listesinde yer alıyor. Bavuk’un aşil tendonu, Hansen’in darbeye bağlı sakatlığı, Nazım Sangare’nin ise sırtındaki problem nedeniyle durumu takip ediliyor.

Fenerbahçe’de Marco Asensio sakatlığı nedeniyle Gaziantep kamp kadrosuna alınmadı. Maç öncesi sakat oyuncu listesinde Jayden Oosterwolde ve Mert Hakan Yandaş da bulunuyor.

GAZİANTEP FK FENERBAHÇE MUHTEMEL 11'LERİ

Maç öncesinde açıklanan tahmini kadrolara göre Gaziantep FK’nın; Tobiasz, Luis Pérez, Arda Kızıldağ, Abena, Kerim Çalhanoğlu, Sorescu, Gidado, Meleke, Maxim, Kozlowski ve Halil Dervişoğlu ile sahaya çıkması bekleniyor.

Fenerbahçe’nin muhtemel 11’inde ise Ederson, Nelson Semedo, Skriniar, Nathan Aké, Archie Brown, N’Golo Kanté, Guendouzi, Mason Greenwood, İrfan Can Kahveci, Kerem Aktürkoğlu ve Vedat Muriqi isimleri öne çıkıyor. İlk 11’ler karşılaşmaya kısa süre kala kesinleşecek.

İKİ TAKIM ARASINDAKİ SON MAÇLAR

Fenerbahçe, Gaziantep FK ile oynadığı yakın dönem karşılaşmalarında belirgin bir üstünlük kurdu. İki takım arasında Mart 2026’da oynanan iki karşılaşmada sarı-lacivertliler rakibini önce deplasmanda 4-0, ardından İstanbul’da 4-1 mağlup etti.

Gaziantep FK ise iç saha avantajını kullanarak bu seriye son vermeyi hedefliyor. Ev sahibi ekibin özellikle Kozlowski, Maxim ve Halil Dervişoğlu üzerinden geliştireceği hücumlar maçın önemli başlıklarından biri olacak.

Uyuşturucu operasyonu düzenlendi

Kent genelinde gerçekleştirilen operasyonda, farklı miktarlarda ve çeşitli içeriklerde uyuşturucu maddeler ele geçirildi. Ekiplerin çalışmaları sırasında uyuşturucuyla bağlantılı olduğu değerlendirilen çeşitli malzemeler de bulundu.

Aramalarda 2 bıçak, 2 litre zirai gübre, 2 hava kompresörü ve 2 çadır ele geçirildi.

Çok sayıda malzeme bulundu

Operasyon kapsamında ayrıca 15 cep telefonu, 1 elektronik terazi ve 1 uyuşturucu aparatı bulundu. Ele geçirilen malzemelerle ilgili işlemler gerçekleştirildi.

Çalışmanın ardından gözaltına alınan 28 şüpheli hakkında adli işlem başlatıldı.

28 şüpheli hakkında işlem başlatıldı

Ankara İl Jandarma Komutanlığının uyuşturucu ticareti, nakli ve kullanımına yönelik operasyonu kapsamında gözaltına alınan şüphelilerin adli süreçlerinin devam ettiği bildirildi.

KAYSERİSPOR İSTANBULSPOR MAÇI ÖNCESİ PUAN DURUMU

Kayserispor, ligde geride kalan 6 karşılaşmada 4 galibiyet, 1 beraberlik ve 1 mağlubiyet aldı. Topladığı 13 puanla 3. sırada yer alan sarı-kırmızılı ekip, bu süreçte rakip fileleri 10 kez havalandırırken yalnızca 3 gol yedi.

İstanbulspor ise sezona istediği başlangıcı yapamadı. Sarı-siyahlılar 6 karşılaşmada 2 beraberlik ve 4 mağlubiyetle 2 puan topladı ve haftaya 19. sırada girdi. İstanbul temsilcisi bu maçlarda 6 gol atarken kalesinde 15 gol gördü.

KAYSERİSPOR İSTANBULSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Kayserispor-İstanbulspor maçı 14 Eylül 2026 Pazartesi günü saat 20.00'de başlayacak. Karşılaşma beIN Sports 2 ve TRT Spor ekranlarından canlı olarak yayınlanacak.

KAYSERİSPOR SON MAÇINDA FARKLI KAZANDI

Kayserispor, İstanbulspor karşılaşması öncesindeki son lig maçında Esenler Erokspor'u deplasmanda 3-0 mağlup etti. Bu sonuçla üst sıralardaki yerini koruyan Kayseri temsilcisi, ligdeki ilk 6 haftanın 4'ünden galibiyetle ayrılmış oldu.

Sarı-kırmızılı ekip özellikle savunma performansıyla dikkat çekiyor. İlk 6 karşılaşmada sadece 3 gol yiyen Kayserispor, ligin bu bölümünde en az gol yiyen ekiplerden biri olarak öne çıktı.

İSTANBULSPOR GALİBİYET HASRETİNİ BİTİRMEK İSTİYOR

İstanbulspor'un ilk 6 haftalık performansında galibiyet bulunmuyor. Sarı-siyahlılar Bandırmaspor, Vanspor, Bursaspor ve Iğdır FK karşılaşmalarından mağlubiyetle ayrılırken Bodrum FK ve Fatih Karagümrük maçlarında beraberlik elde etti.

İstanbul temsilcisi son karşılaşmasında sahasında Iğdır FK'ya 2-1 mağlup oldu. Teknik direktör Olcay Demir'in ekibi, Kayseri deplasmanında sezonun ilk galibiyetini alarak alt sıralardan uzaklaşmanın hesaplarını yapıyor.

KAYSERİSPOR KADROSUNDA HANGİ FUTBOLCULAR VAR?

Kayserispor, yaz transfer döneminin ardından kadrosunda önemli değişikliklere gitti. Gökhan Değirmenci, Deniz Eren Dönmezer ve Hasan Kaan Yalçı kaleci seçenekleri arasında bulunurken savunmada Joshua Brenet, Semih Güler, Jemal Tabidze, Cenk Şen, Mehmet Murat Uçar, Fethi Özer ve Muhammed Eren Arıkan gibi isimler yer alıyor.

Orta sahada Görkem Sağlam, Sinan Kurt, Mamadi Camara, Marco Dulca, Murat Cem Akpınar ve Ensar Kemaloğlu forma rekabeti veriyor. Hücum hattında ise Oğulcan Çağlayan, Florent Hasani, Taulant Seferi, Benhur Keser, Daniel Moreno, Samuel Mather, Nurettin Korkmaz ve Talha Sarıarslan teknik heyetin seçenekleri arasında.

OĞULCAN ÇAĞLAYAN VE FLORENT HASANI KAYSERİSPOR'UN HÜCUM SEÇENEKLERİ ARASINDA

Kayserispor'un dikkat çeken isimlerinden Oğulcan Çağlayan, hücum hattının farklı bölgelerinde görev yapabilmesiyle teknik heyete alternatif sağlıyor. Tecrübeli futbolcu kariyerinde Süper Lig ve 1. Lig düzeyinde birçok takımda forma giydi.

Kosovalı futbolcu Florent Hasani de Kayserispor'un hücumdaki önemli seçeneklerinden biri. Taulant Seferi, Benhur Keser ve genç Talha Sarıarslan da santrfor ve kanat bölgelerinde görev alabilecek diğer isimler arasında bulunuyor.

GÖRKEM SAĞLAM VE JOSHUA BRENET DİKKAT ÇEKİYOR

Orta sahadaki Görkem Sağlam, Kayserispor'un oyun kurulumunda görev alabilecek önemli futbolcularından biri. Sinan Kurt, Marco Dulca ve Mamadi Camara ile birlikte orta sahadaki forma rekabetinin önemli parçalarından biri konumunda.

Savunmada ise Hollanda futbolunda uzun yıllar forma giyen Joshua Brenet dikkat çekiyor. Semih Güler ve Gürcü stoper Jemal Tabidze de Kayserispor'un savunma hattındaki deneyimli isimleri arasında yer alıyor.

İSTANBULSPOR KADROSUNDA KİMLER VAR?

İstanbulspor'un kaleci rotasyonunda Alp Tutar, İsa Doğan ve Mücahit Serbest bulunuyor. Savunmada Emrecan Uzunhan, Demeaco Duhaney, Michael Ologo, Duran Şahin, Fatih Tultak, Özcan Şahan ve Turan Deniz Tuncer gibi futbolcular görev yapabiliyor.

Orta sahada Aytaç Kara, Kubilay Sönmez, Erdem Seçgin, Ilian Iliev, Elvin Mendy, Vefa Temel ve Abdullah Dijlan Aydın öne çıkan isimler arasında. Hücum hattında Ali Akman, Mamadou Fall, Phellipe Cardoso, Mario Krstovski ve Mustafa Sol teknik direktör Olcay Demir'in kullanabileceği seçenekleri oluşturuyor.

AYTAÇ KARA İSTANBULSPOR'UN TECRÜBELİ İSİMLERİNDEN

İstanbulspor orta sahasında deneyimiyle öne çıkan futbolculardan biri Aytaç Kara. Kariyerinde Trabzonspor, Bursaspor, Kasımpaşa ve Galatasaray gibi kulüplerin formalarını giyen orta saha oyuncusu, İstanbulspor kadrosundaki tecrübeli isimlerden biri konumunda.

Orta sahada Ilian Iliev ve Kubilay Sönmez de forma seçenekleri arasında bulunuyor. Teknik heyetin merkezde yapacağı oyuncu tercihleri, Kayserispor'un güçlü orta saha hattına karşı mücadelede belirleyici olabilir.

ALİ AKMAN VE MAMADOU FALL HÜCUMDA ÖNE ÇIKIYOR

İstanbulspor'un hücum hattında Ali Akman dikkat çeken oyuncular arasında yer alıyor. Genç yaşta profesyonel futbola adım atan Akman, kariyerinde Türkiye'nin yanı sıra Avrupa futbolunda da forma giydi.

Mamadou Fall ise fizik gücü ve hücumdaki hareketliliğiyle İstanbulspor'un ileri uç alternatiflerinden biri. Phellipe Cardoso ve Mario Krstovski de sarı-siyahlı ekibin gol arayabileceği diğer hücum oyuncuları arasında bulunuyor.

KAYSERİSPOR İSTANBULSPOR MUHTEMEL 11'LERİ

Karşılaşmanın kesin ilk 11'leri maç öncesinde açıklanacak. Takımların mevcut kadroları ve son karşılaşmalardaki tercihler dikkate alındığında sahaya çıkması beklenen kadrolar şu şekilde:

Kayserispor: Gökhan Değirmenci; Joshua Brenet, Semih Güler, Jemal Tabidze, Cenk Şen; Mamadi Camara, Marco Dulca, Sinan Kurt, Görkem Sağlam, Florent Hasani; Oğulcan Çağlayan.

İstanbulspor: Alp Tutar; Michael Ologo, Duran Şahin, Yusuf Ali Özer, Turan Deniz Tuncer; Abdullah Dijlan Aydın, İsa Dayaklı; Ömer Faruk Duymaz, Ilian Iliev, Elvin Mendy; Mamadou Fall.

KAYSERİSPOR İSTANBULSPOR MAÇININ HAKEMİ KİM?

Kayserispor ile İstanbulspor arasındaki karşılaşmayı Turgut Doman yönetecek. Doman'ın yardımcılıklarını Mehmet Pekmezci ile Barış Çiçeksoyu yapacak, mücadelenin dördüncü hakemi ise Doğukan Yıldırım olacak.

Murat Emir: "Bu bizim gözümüzde değersiz bir geri çekiştir"

Murat Emir, CHP'nin temyiz başvurusundan feragat etmesini sert sözlerle eleştirdi.

Emir, "Bu bizim gözümüzde değersiz bir geri çekiştir. Bu yargıdan kaçmaktır. Bu dosyayı Yargıtay'ın önünden kaçırma çabasıdır. Çok büyük bir ihtimalle tedbirin kaldırılması ve dosyanın esastan reddedilmesi sonucunu bildikleri için bu kez dosyayı kaçırmak, yargıdan kaçmak telaşına düşmüşlerdir. Bu korkunun, paniğin ve çaresizliğin ifadesidir" ifadelerini kullandı.

CHP'nin tedbirin kaldırılması ve dosyanın esastan reddedilmesi ihtimalini gördüğü için temyiz başvurusundan vazgeçtiğini öne süren Emir, kararın "korku, panik ve çaresizliğin ifadesi" olduğunu söyledi.

"Saygın hukukçular temyiz dosyasının kurultaya engel olmadığını söyledi"

Emir, CHP'nin kurultay sürecine ilişkin daha önce yapılan hukuki değerlendirmelere de değindi.

Türkiye'deki çok sayıda hukukçunun temyiz dosyasının bulunmasının kurultayın yapılmasına engel olmadığını söylediğini belirten Emir, buna rağmen sürecin farklı şekilde yürütüldüğünü savundu. Emir, Türkiye'de saygın ne kadar hukukçu varsa hepsi 'Temyiz dosyasının olması kurultaya engel değildir, yapılabilir' dedi ama yapmadılar. O gün o koltukta oturmak, partinin büyük olanaklarını ve siyasi birikimini yağmalamak için ne gerekiyorsa onu yapıyorlardı. Bugün de kendileri açısından sonun yaklaştığını gördükleri için tekrar yeni bir senaryoyu gündeme getirme telaşına düştüler" dedi.

"Dosya 58 gün istinafta bekletildi"

Murat Emir, butlan davasına ilişkin dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ndeki sürecine de dikkat çekti.

Dosyanın istinaf aşamasında 58 gün bekletildiğini öne süren Emir, ardından dosyanın Yargıtay'a gönderildiğini belirtti.

Emir, "Öyle bir oyun ki dosya bölge adliye mahkemesinde, istinafta 58 gün bekletildi Yargıtay görmesin diye ve adli tatilin başlayacağı gün düğmeye basıldı ve 58 gün sonra dosya Yargıtay'a gidebildi" ifadelerini kullandı.

Ne olmuştu?

CHP, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi tarafından 38. Olağan Kurultay hakkında verilen mutlak butlan kararına ilişkin yaptığı temyiz başvurusundan feragat etti.

Kararı CHP Sözcüsü Müslim Sarı duyurdu.

Sarı, temyiz incelemesinin uzun sürmesinin kurultay sürecini geciktirebileceğinin değerlendirilmesi üzerine CHP adına yapılan temyiz başvurusundan feragat edilmesine karar verildiğini açıkladı.

TORINO - ROMA MAÇI ÖNCESİ SON DURUM

Roma, Serie A sezonuna oldukça güçlü başladı. Başkent ekibi Fiorentina'yı 4-0, Lecce'yi 4-0 ve Atalanta'yı 2-1 mağlup ederek ilk üç haftayı 9 puanla tamamladı. Gasperini'nin takımı bu süreçte 10 gol atarken yalnızca 1 gol yedi ve 4. haftaya lider girdi.

Torino ise Milan ve Sassuolo karşısında aldığı 2-1'lik yenilgilerin ardından Fiorentina deplasmanında aynı skorla kazanarak sezonun ilk puanlarını aldı. Granata, üç maç sonunda 3 puanla 13. sırada bulunuyor.

TORINO - ROMA MAÇI HANGİ KANALDA?

Torino - Roma maçı bugün Türkiye saati ile 19.30'da başlayacak. Mücadele S Sport 2 ve S Sport Plus ekranlarından canlı olarak yayınlanacak.

TORINO KADROSUNDA KİMLER VAR?

Teknik direktör Ignazio Abate, Roma karşılaşması için 24 futbolcuyu maç kadrosuna dahil etti. Kalede Lucas Perri, Diego Mascardi ve Lapo Siviero; savunmada Biraghi, Saúl Coco, Cömert, Comuzzo, Ismajli, Rodriguez, Fortini, Belghali ve Patterson gibi isimler bulunuyor.

Orta saha ve hücum seçenekleri arasında Daniel Bragança, Cacciamani, Kian Fitz-Jim, Gineitis, Emirhan İlkhan, Rolando Mandragora, Oristanio, Aboukhlal, Kulenovic, Giovanni Simeone, Nikola Vlašić ve Duván Zapata yer alıyor.

TORINO'DA CHÉ ADAMS KADRODA YOK

Torino cephesindeki en önemli eksiklerden biri Ché Adams. İskoç forvet, Roma maçının kadrosunda yer almadı. Adams sezonun ilk üç Serie A maçında 2 gole ulaşarak takımının hücumdaki en etkili isimlerinden biri olmuştu.

Adams'ın yokluğunda Giovanni Simeone'nin ileri uçta görev yapması bekleniyor. Arjantinli santrforun sırt bölgesindeki problem nedeniyle tam olarak hazır olmadığı, buna rağmen ilk 11'e yakın olduğu belirtiliyor.

NIKOLA VLAŠIĆ TORINO'NUN HÜCUMUNDA ÖNEMLİ ROL ÜSTLENİYOR

Torino'nun hücum organizasyonlarında Nikola Vlašić öne çıkan isimlerin başında geliyor. Takım kaptanlığı da yapan Hırvat futbolcu, forvet arkasında bağlantıyı kuran oyuncu olarak Abate'nin oyun planında önemli bir yere sahip.

Orta sahada Rolando Mandragora da dikkat çekiyor. Deneyimli futbolcu, Fiorentina deplasmanındaki galibiyette takımının beraberlik golünü kaydederken Ché Adams karşılaşmanın son bölümünde galibiyet golünü attı.

DUVÁN ZAPATA TORINO'NUN ALTERNATİFLERİ ARASINDA

Torino'nun deneyimli golcüsü Duván Zapata da Roma karşılaşmasının kadrosunda bulunuyor. Abate'nin ileri uçta Simeone'yi tercih etmesi beklenirken Zapata, maçın gidişatına göre kullanılabilecek önemli hücum seçeneklerinden biri durumunda.

Torino'nun kanat ve orta saha hattında genç Niccolò Fortini, Alessio Cacciamani ve Kian Fitz-Jim de sezonun ilk bölümünde düzenli süre alan futbolcular arasında bulunuyor.

ROMA KADROSU GÜÇLÜ HÜCUM SEÇENEKLERİNE SAHİP

Roma'nın kadrosunda kaleciler Mile Svilar, Giorgio De Marzi ve Pierluigi Gollini yer alıyor. Savunmada Rensch, Koulierakis, Evan Ndicka, Nahuel Molina, Mario Hermoso, Gianluca Mancini, Leonardo Balerdi, Wesley, Emanuele Lulli ve Daniele Ghilardi bulunuyor.

Orta sahada Bryan Cristante, Lorenzo Pellegrini, Marten de Roon, Manu Koné, Niccolò Pisilli ve Rodrigo Mora; hücumda ise Santiago Castro, Donyell Malen, Matías Soulé ve Paulo Dybala kadroya dahil edilen isimler arasında.

DONYELL MALEN ROMA'NIN EN FORMDA İSİMLERİNDEN

Roma'nın sezon başındaki yüksek skorlu performansında Donyell Malen'in katkısı dikkat çekiyor. Hollandalı hücum oyuncusu, ilk üç Serie A maçında 5 golle takımının en üretken isimlerinden biri oldu. Roma'nın toplam 10 gole ulaştığı ilk üç haftada Malen hücum hattının merkezinde önemli rol oynadı.

Gasperini'nin hareketli hücum sisteminde Malen'in yanı sıra Matías Soulé, Paulo Dybala ve Rodrigo Mora da farklı bölgelerde görev yapabiliyor. Bu seçenekler Roma'nın maç içinde formasyon ve oyuncu rollerini değiştirmesine imkân sağlıyor.

PAULO DYBALA ROMA'NIN YARATICILIK MERKEZİNDE

Paulo Dybala, Roma'nın hücumdaki en önemli yaratıcı oyuncularından biri olmayı sürdürüyor. Arjantinli yıldız ilk üç haftada gol bulamasa da şut üretimi ve hücumdaki bağlantı rolüyle Gasperini'nin temel seçenekleri arasında yer aldı.

Dybala'nın yoğun fikstür nedeniyle dinlendirilme ihtimali de gündeme geldi. Ancak maç öncesindeki son değerlendirmelerde tecrübeli oyuncunun ilk 11 için aday olduğu belirtiliyor. Soulé ve Rodrigo Mora da aynı bölgelerde forma bekleyen diğer oyuncular.

MANU KONÉ'NİN DURUMU BELİRSİZ

Roma orta sahasının önemli isimlerinden Manu Koné maç kadrosunda bulunuyor. Buna karşın oyuncunun yaşadığı küçük fiziksel problemin ardından ilk 11'de başlaması kesin görünmüyor.

Gasperini'nin merkezde Bryan Cristante'nin yanında Niccolò Pisilli veya Marten de Roon seçeneklerinden birine yönelmesi mümkün. Koné'nin ise ihtiyaç halinde kulübeden oyuna dahil edilmesi bekleniyor.

TORINO'NUN MUHTEMEL 11'İ

Torino: Lucas Perri; Comuzzo, Coco, Cömert; Fortini, Fitz-Jim, Mandragora, Gineitis, Cacciamani; Vlašić; Giovanni Simeone.

Maç günü yayımlanan tahminlerde Abate'nin üçlü savunmayla sahaya çıkması, hücumda ise Vlašić-Simeone bağlantısından yararlanması bekleniyor. Simeone'nin oynayamaması halinde Oristanio'nun ilk 11'e girme ihtimali bulunuyor.

ROMA'NIN MUHTEMEL 11'İ

Roma: Svilar; Mancini, Ndicka, Hermoso; Molina, Cristante, Pisilli, Wesley; Soulé, Dybala; Malen.

Roma cephesinde özellikle orta saha ve hücum hattında birden fazla ihtimal bulunuyor. Rodrigo Mora'nın Dybala veya Soulé ile birlikte görev alması, sağ kanatta ise Molina ile Lulli arasında tercih yapılması da maç öncesindeki seçenekler arasında.

ROMA LİGDE ÜÇTE ÜÇ YAPTI

Roma, Serie A'daki ilk üç karşılaşmasını kazanmasının yanı sıra savunma performansıyla da öne çıktı. Mile Svilar'ın koruduğu kalede yalnızca 1 gol gören başkent ekibi, ilk iki hafta kalesini gole kapattı.

Roma son resmi maçında ise UEFA Şampiyonlar Ligi'nde Fenerbahçe ile deplasmanda 1-1 berabere kaldı. Böylece Gasperini'nin ekibinin sezon başından bu yana tüm kulvarlarda sürdürdüğü galibiyet serisi İstanbul'da sona erdi.

TORINO FIORENTINA GALİBİYETİYLE MORAL BULDU

Torino ilk iki lig karşılaşmasındaki yenilgilerin ardından Fiorentina deplasmanında geriye düşmesine rağmen maçı çevirmeyi başardı. Mandragora ve Ché Adams'ın golleriyle alınan 2-1'lik galibiyet, Abate yönetimindeki takımın sezonun ilk üç puanını getirdi.

Granata daha sonra Coppa Italia'da Monza'ya elendi. Roma karşısında özellikle Adams'ın yokluğunda hücumdaki üretkenliğin nasıl şekilleneceği maçın önemli başlıklarından biri olacak.

TORINO - ROMA REKABETİNDE SON MAÇLAR

İki takım arasındaki son beş resmi karşılaşmada beraberlik çıkmadı. Roma bu dönemde üç kez kazanırken Torino iki galibiyet elde etti.

Roma, Ocak 2026'da Torino deplasmanındaki lig karşılaşmasını 2-0 kazandı. Bundan beş gün önce oynanan İtalya Kupası maçında ise Torino, Roma'yı deplasmanda 3-2 yenmişti. Eylül 2025'teki Serie A karşılaşmasını da Torino 1-0 kazanırken Mayıs 2025'te Torino'da oynanan mücadeleden Roma 2-0 galip ayrılmıştı.

MAÇIN HAKEMİ FABIO MARESCA

Torino ile Roma arasındaki Serie A mücadelesinde Fabio Maresca görev yapacak. Karşılaşma, ligin dördüncü haftasının dikkat çeken müsabakalarından biri olacak.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!