Bartın Valiliği ve AK Parti İl Başkanlığına Ziyaret

Çeşitli temaslarda bulunmak üzere Bartın’a gelen Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, programına Bartın Valiliği ziyaretiyle başladı. Valilik bahçesinde tören mangasını selamlayan Güler, Vali Nurtaç Arslan ve kent protokolü tarafından karşılandı. Şeref defterini imzalayan Bakan Güler, kentte yürütülen yatırımlar hakkında yetkililerden brifing aldı.

Ziyaretin ardından AK Parti Bartın İl Başkanlığına geçen Güler, burada partililerle bir araya gelerek gündeme ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

"Küresel güvenlik mimarisinde güçlü aktör konumundayız"

Bölgesel krizler ve küresel güvenlik dengelerinin yeniden şekillendiği bir dönemden geçildiğine dikkat çeken Bakan Güler, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın stratejik liderliğinde istikrarını koruduğunu ifade etti. Mekke’de imzalanan Ortak Savunma Anlaşması'nın ülkenin uluslararası alandaki gücünün somut bir göstergesi olduğunu belirten Güler; TSK’nın hudut güvenliğinden Mavi Vatan ve Gök Vatan’daki hakların korunmasına kadar geniş bir sahada kararlılıkla görev yaptığını söyledi.

"İç cephemizi tahkim eden tarihi bir adım"

Konuşmasında Meclis'te kabul edilen yeni yasal düzenlemeye dikkat çeken Bakan Güler, şu ifadeleri kullandı:

"Sayın Cumhurbaşkanımızın vizyoner liderliğinde milli birlik ve kardeşliğimizi tahkim etme yolunda Terörsüz Türkiye sürecini kararlılıkla yürütmekteyiz. Dün akşam Gazi Meclisimiz tarafından ezici çoğunlukla kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'la bu süreci başarıya ulaştırmak için tarihi bir adım atılmıştır. Bu süreç, şer eksenine karşı iç cephemizi güçlendirme ve ülkemizin kaynaklarını kalkınmaya ayırma hedefidir."

Bakan Güler, AK Parti'nin 25. kuruluş yıl dönümünü de kutlayarak Bartın'daki temaslarını tamamladı.

Yavaş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Eren Bülbül ve Ferhat Gedik için rahmet ve minnet mesajı yayımladı.

Yavaş’tan Eren Bülbül ve Ferhat Gedik mesajı

Mansur Yavaş, paylaşımında Eren Bülbül’ün 15 yaşında yaşamını yitirdiğine dikkat çekti.

Yavaş, iki ismi şu sözlerle andı:

“Yüreği tertemiz, cesareti koca bir dağa sığmayan Eren Bülbül ve Jandarma Astsubay Kıdemli Başçavuş Ferhat Gedik… Henüz 15 yaşında, vatan sevgisiyle PKK'lı teröristlere karşı dimdik duran Eren ve onu korumak için canını ortaya koyan Ferhat Gedik’i, ölüm yıl dönümünde rahmet ve minnetle anıyorum.”

Eren Bülbül ve Ferhat Gedik, Trabzon’un Maçka ilçesinde 11 Ağustos 2017’de meydana gelen olayda hayatını kaybetmişti.

Yüreği tertemiz, cesareti koca bir dağa sığmayan Eren Bülbül ve Jandarma Astsubay Kıdemli Başçavuş Ferhat Gedik…

Henüz 15 yaşında, vatan sevgisiyle PKK'lı teröristlere karşı dimdik duran Eren ve onu korumak için canını ortaya koyan Ferhat Gedik’i, ölüm yıl dönümünde rahmet ve… pic.twitter.com/MymvzB29ZL

— Mansur Yavaş (@mansuryavas06) August 11, 2026

İstanbul Üniversitesi Moğol Araştırmaları Merkezi, İstanbul Aydın Üniversitesi Tarih Bölümü ve Moğolistan Devlet Üniversitesi Göçer Uygarlıkları Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen projeye Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) destek verdi. İlteriş Vakfı ve Kanca El Aletleri AŞ'nin de katkı sunduğu kazılarda, MÖ 2. yüzyıl ile MS 2. yüzyıl arasına tarihlendirilen Hun Dönemi mezarları mercek altına alındı.

Türkiye tarafında yürütücülüğünü Prof. Dr. Kürşat Yıldırım ve Prof. Dr. Elvin Yıldırım'ın, Moğolistan tarafında ise Doç. Dr. Ulziibayar Sodnom ve Doç. Dr. B. Galbadrakh'ın üstlendiği kazılar, Moğolistan'ın Khentii vilayetindeki Bulgan Uul ve Yazaar Uul dağlarında gerçekleştirildi.

Kazı sezonunun en çarpıcı bulgusu Bulgan Uul'daki büyük Hun kurganında elde edildi. Anıtsal mezar mimarisine sahip kurganda at arabası parçaları, desenli ve boyalı tabut kalıntıları, kadın giyimine ait özel parçalar ile bronz ve seramik kaplar bulundu.

Kurganda, anatomik duruşunu büyük ölçüde koruyan bir kadın iskeletine ulaşıldı. Bu durum, dönemin gömü pozisyonları ve mezar düzenlemelerinin detaylı incelenmesine olanak sağladı.

Defin ritüelleri ve at eşlikli gömüler tespit edildi

Yazaar Uul’daki kazılar Hun toplumundaki ölü gömme geleneklerinin çeşitliliğini gözler önüne serdi. İncelemelerde geleneksel Hun tarzından farklı bir sunu kazanı, bir mezarda ikinci bir kişiye ait kafatası, at eşlikli gömü izleri ve parçalı ceset uygulamalarına dair insan kalıntıları tespit edildi.

Kemiklerde okçuluk ve binicilik izleri

İnsan iskeletleri üzerindeki ilk antropolojik incelemeler, Hunların gündelik yaşamına dair somut kanıtlar sundu. Bazı bireylerin kemiklerinde, sürekli yay çekme ve at binme hareketlerine bağlı deformasyonlar ve değişiklikler belirlendi. Bu veriler, okçuluk ve biniciliğin Hun toplumundaki fiziksel ve kültürel ağırlığını bir kez daha doğruladı.

Dijital belgeleme laboratuvar analizleri gerçekleştirilecek

Drone ile hava görüntüleme, fotogrametri ve 3D modelleme gibi dijital tekniklerle kayıt altına alınan eserler ön envanterin ardından Hentii İl Müzesi'ne teslim edildi. İskeletler ise antropolojik ve zooarkeolojik incelemeler için Moğolistan Devlet Üniversitesi Göçebe Uygarlıkları Enstitüsüne gönderildi.

İlerleyen süreçte gerçekleştirilecek antik DNA, radyokarbon tarihleme ve izotop analizleri sayesinde, gömülen bireylerin akrabalık bağları, beslenme alışkanlıkları ve biyolojik kökenleri gün ışığına çıkarılacak.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, uygulamanın yol haritasını belirlemek ve 81 ilde koordinasyonu sağlamak amacıyla valiler, emniyet müdürleri ve jandarma komutanlarını Video Konferans Sistemi (VKS) toplantısına çağırdı.

Toplantıya TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da katılacak.

81 ilin güvenlik bürokrasisi aynı toplantıda buluşacak

İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre geniş kapsamlı toplantıda, yasama organını temsil eden Meclis iradesi ile yürütmeyi sahada temsil eden mülki idare bir araya gelecek.

Toplantıda “Terörsüz Türkiye” olarak ifade edilen sürecin 81 ilde nasıl uygulanacağı ve kurumlar arasındaki koordinasyonun nasıl yürütüleceği ele alınacak.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, toplantı öncesinde yaptığı değerlendirmede, “Sürecin akamete uğramaması için herkes üzerine düşeni yapacak” dedi.

İçişleri Bakanlığı birimleri sahada olacak

Toplantıda valilerden sürece ilişkin gelişmeleri illerinde anlık olarak takip etmeleri istenecek.

Görüşmede toplumsal entegrasyon, rehabilitasyon ve kamu düzeninin etkin şekilde yürütülmesine ilişkin başlıklar ele alınacak.

İçişleri Bakanlığı birimlerinin süreç boyunca sahadaki gelişmeleri yakından takip etmesi ve ilgili kurumlarla koordinasyon içinde hareket etmesi planlanıyor.

Dezenformasyon ve provokasyon uyarısı

Toplantının önemli gündem başlıklarından birini ise sahada ortaya çıkabilecek olası sorunlar oluşturacak.

Valiler ve kolluk kuvvetlerine, olası provokasyonlara ve dezenformasyon dalgalarına karşı dikkatli olunması yönünde değerlendirmeler aktarılacak.

Süreci baltalamaya yönelik girişimlere karşı güvenlik birimlerinin sahadaki gelişmeleri yakından takip etmesi ve kamu düzeninin korunmasına yönelik tedbirlerin uygulanması ele alınacak.

Valiler sürecin koordinasyonunda görev üstlenecek

Toplantıda 81 ilin mülki amirleri ile emniyet ve jandarma birimlerine yönelik talimatların da ele alınması bekleniyor.

Valiler, illerindeki sürecin koordinasyonunda en üst düzeyde görev üstlenecek. Kurumlar arasındaki işbirliğinin sağlanması ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi de valiliklerin sorumluluk alanları arasında yer alacak.

Şehir merkezlerinde emniyet teşkilatı, kırsal bölgelerde ise jandarma birimleri kamu düzeni ve asayişin korunması için görev yapacak.

“Terörsüz Türkiye” sürecinin sahadaki yol haritası belirlenecek

Güvenlik güçlerinin bir yandan olası provokasyonların önlenmesine yönelik çalışma yürütürken diğer yandan vatandaşlarla güven ilişkisinin korunmasına yönelik hareket etmesi hedefleniyor.

Yarın saat 15.00’te gerçekleştirilmesi planlanan toplantıda, “Terörsüz Türkiye” sürecinin sahadaki uygulama esaslarının netleştirilmesi ve kurumların izleyeceği yol haritasının belirlenmesi bekleniyor.

Fundación SM ve Dünyanın en büyük kitap fuarlarından biri olan Guadalajara Uluslararası Kitap Fuarı (Guadalajara International Book Fair) iş birliğiyle düzenlenen Iberoamérica Ilustra, çocuk ve gençlik edebiyatı illüstrasyonundaki nitelikli ve yenilikçi çalışmaları öne çıkaran en önemli uluslararası platformlardan biri olarak kabul ediliyor. 17. kez kapılarını açan seçkide yer almaya hak kazanan eserler, özel hazırlanan yıllık katalogda yayımlanmanın yanı sıra uluslararası alanda düzenlenecek gezici sergiler aracılığıyla dünya çapındaki okur ve sanatseverlerle buluşacak.

Geleneksel kültürel miras görsel anlatıyla buluşuyor

Galiya Saraç tarafından yazılan ve Catalina V. Hulsbus’un özgün çizimleriyle görselleşen "Bir Kilim Hikâyesi"; Anadolu'nun geleneksel kilim motiflerinde gizlenen sembolleri, geçmişten günümüze nesilden nesile aktarılan hikâyeleri ve köklü kültürel mirası incelikli bir anlatıyla okura sunuyor.

"Farkında (mı)sın?" temasıyla buluşacaklar

Bu yıl "Farkında (mı)sın?" temasıyla gerçekleştirilecek olan 12. İzmir Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Günleri, 28-29 Kasım 2026 tarihlerinde Özel İzmir SEV İlkokulu ev sahipliğinde düzenlenecek.

Çöplük, Islak Burun ve Trendeki Adam gibi milyonlarca okura ulaşan ve geniş bir okuyucu kitlesine sahip eserlerin yazarı olan Mulligan; çocukların, gençlerin ve yetişkinlerin dünyasından umut, cesaret, adalet ve dayanışma gibi güçlü temaları işliyor. Yazar, ÇOGED’de gerçekleştireceği söyleşide edebiyat yolculuğunu, yazma sürecinde ilham aldığı kaynakları ve anlatıların dönüştürücü gücünü edebiyatseverlerle paylaşacak.

İzmir ve İstanbul’da okul ziyaretleri gerçekleştirecek

Andy Mulligan, 12. ÇOGED kapsamındaki ana programın tamamlanmasının ardından etkinlik maratonuna devam edecek. İngiliz yazar, İzmir ve İstanbul’da belirlenen çeşitli okulları ziyaret ederek öğrencilerle söyleşiler gerçekleştirecek ve okurları için kitaplarını imzalayacak.

11 Ağustos tarihli genelgeyle duyurulan tedbirler 15 Ekim 2026’ya kadar uygulanacak.

Kıvılcım çıkaran makineler için kolluğa bildirim şartı

Ankara Valiliği, son yıllarda kırsal alan ve orman yangınlarının önemli bir bölümünün meskûn mahal dışında kullanılan kaynak, spiral, taşlama ve benzeri makinelerden çıkan kıvılcımların kuru ot ve bitki örtüsünü tutuşturmasıyla başladığını belirtti.

Bu nedenle il ve ilçe merkezleri dışındaki kırsal mahallelerde ve yangın riski bulunan açık alanlarda yeni tedbirler uygulanacak.

Kaynak makinesi, spiral, taşlama, kesme ve benzeri kıvılcım oluşturan ekipmanlarla çalışma yapacak gerçek veya tüzel kişiler, faaliyete başlamadan önce bölgedeki polis veya jandarma birimine bilgi verecek.

Bildirim şahsen yapılabileceği gibi telefonla veya 112 Acil Çağrı Mobil Uygulaması üzerinden de gerçekleştirilebilecek.

Hangi alanlarda uygulanacak?

Tedbirler 15 Ekim 2026’ya kadar il ve ilçe merkezleri dışındaki kırsal mahalleler ile çeşitli açık alanlarda geçerli olacak.

Uygulama kapsamında tarla, bağ, bahçe, zeytinlik, maden ocağı, çiftlik, hayvancılık tesisi ve yangın riski taşıyan diğer açık alanlarda yapılacak çalışmalar denetim kapsamında bulunacak.

Çalışma alanındaki yanıcı maddeler temizlenecek

Açık alanda çalışmaya başlamadan önce çevrede bulunan yanıcı maddelerin temizlenmesi gerekecek.

Ot, anız, yaprak, çalı, talaş, akaryakıt, plastik ve ahşap gibi yanıcı maddeler çalışma alanının çevresinden en az 10 metre uzaklaştırılacak.

Temizlenmesi uygun olmayan doğal bitki örtüsü ise ıslatılarak veya köpük uygulanarak yangına karşı dirençli hale getirilecek.

En az 6 kilogramlık yangın tüpü bulundurulacak

Kaynak, spiral, taşlama ve kesme gibi kıvılcım çıkaran ekipmanlarla çalışma yapanların yanlarında en az 6 kilogram kapasiteli ABC tipi kuru kimyevi tozlu yangın söndürme tüpü bulundurması zorunlu olacak.

Çalışmanın niteliğine göre su tankeri, su yüklü araç veya yeterli miktarda su içeren yangına müdahale ekipmanının da hazır tutulması gerekecek.

Çalışma alanı sürekli gözetlenecek

Çalışma sırasında kıvılcım ve sıcak parçacıkların çevreye yayılmasını önleyecek tedbirler alınacak.

Faaliyet boyunca çalışma alanı sürekli gözetim altında tutulacak. Yangın riskine karşı gerekli önlemlerin alınmasından çalışmayı gerçekleştiren kişiler sorumlu olacak.

Kurallara aykırı hareket edenler hakkında ise ilgili mevzuat kapsamında idari ve adli işlem uygulanacak.

Ankara Valiliği’nin aldığı tedbirler 15 Ekim 2026 tarihine kadar yürürlükte olacak.

İmza töreni Nuri Asan Tesisleri'nde düzenlendi

Nuri Asan Tesisleri'nde gerçekleştirilen imza törenine; Samsunspor Kulübü Başkan Vekili Veysel Bilen, İcra Kurulu Üyesi Soner Soykan, Oğuz İçecek Gıda Sanayi Yönetim Kurulu Başkanı Hulusi Oğuz ve Oğuz Holding CEO'su Enes Örer katıldı.

Törende konuşan Samsunspor Başkan Vekili Veysel Bilen, kulübün 8 yıllık şirketleşme sürecinde her yıl yeni sponsorluklarla büyümeyi hedeflediğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

"Samsunspor, dünyada göğsünde kurucusunun armasını taşıyan tek kulüp. Biz Atatürklü armanın sponsorlarını seçerken sadece gelir anlamında değil, bu birlikteliğin bir sinerji oluşturması hususuna hassasiyet gösteriyoruz. Yerli ve milli bir marka olan Sarıyer Kola ile yaptığımız anlaşmanın her iki taraf için de hayırlı olmasını diliyorum."

"2 ortak ürünle piyasaya çıkacağız"

Samsunspor İcra Kurulu Üyesi Soner Soykan ise yapılan anlaşmanın bir yıllık bir ön anlaşma niteliğinde olduğunu ifade ederek, "Sarıyer Kola ve Sarıyer Enerji markalarıyla ortak paydada buluşacağımız 2 yeni ürünle birlikte yakında piyasada yer alacağız" dedi.

Oğuz İçecek Gıda Sanayi Yönetim Kurulu Başkanı Hulusi Oğuz ile Oğuz Holding CEO'su Enes Örer de Türk sporuna ve Türk futboluna katkı sağlamaktan gurur duyduklarını belirterek iş birliğinin Samsunspor camiasına hayırlı olmasını temenni etti.

“İYİ Parti ile ittifak yapar mısınız?” sorusuna yanıt

NOW TV’de katıldığı programda kendisine yöneltilen “İYİ Parti’yle ittifak yapar mısınız?” sorusunu yanıtlayan Özdağ, milli olarak nitelendirdiği siyasi partilerin bir araya gelmesi gerektiğini savundu.

Özdağ, “Kim böyle bir süreçte milli güçlerin birleşmesine karşı çıkıyorsa örtülü veya açık Saray’a çalışıyor demektir” ifadelerini kullandı.

“Nasıl kol kola yürümeyiz deriz?”

Özdağ, AK Parti, MHP ve DEM Parti arasındaki siyasi sürece de değinerek Zafer Partisi’nin diğer partilerle ittifak ihtimaline ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Özdağ, “AK Parti, MHP ve DEM Parti ‘birlikte yol yürüyeceğiz’ dedi. Bu yapılar bir araya gelmiş ve kol kola yürürken ben Zafer Partisi Genel Başkanı olarak nasıl İYİ Parti ile mesela BTP ile, başka milli partilerle nasıl ‘biz kol kola yürümeyiz’ deriz?” diye konuştu.

“Tarihi bir sorumluluk”

Böyle bir ittifaka karşı çıkmanın seçmene ve gelecek kuşaklara açıklanamayacağını savunan Özdağ, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bunu tarihe, çocuklarımıza ve seçmene nasıl izah ederiz? Ben edemem. Müsavat Bey’in de edemeyeceğini düşünüyorum. Bu tarihi bir sorumluluk.”

“Bütün milli unsurlarla bir araya geliriz”

Özdağ, konuşmasının devamında AK Parti, MHP ve DEM Parti’nin yürüttüğünü belirttiği sürece ilişkin eleştirilerini dile getirdi.

Sevr Antlaşması’nın 106’ncı yıl dönümüne atıfta bulunan Özdağ, mevcut siyasi sürecin terör örgütünün siyasi taleplerinin kabul edildiği bir “teslimiyet süreci” olduğunu savundu.

Özdağ, bu durumda Zafer Partisi’nin de Mustafa Kemal Atatürk’ün Birinci Meclis’te farklı milli unsurları bir araya getirmesini örnek alarak hareket edeceğini belirtti.

Zafer Partisi lideri, “O zaman biz de Atatürk’ün Birinci Meclis’te bütün milli unsurları bir araya getirmesi gibi bütün milli unsurlarla bir araya geliriz” dedi.

Beykoz Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında "uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama", "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak veya uyuşturucu madde kullanmak" ve "silah ticareti" suçlamalarıyla işlem başlatıldı.

Operasyon 5 ilçede düzenlendi

Soruşturma kapsamında belirlenen adreslere yönelik çalışma Beykoz, Üsküdar, Çekmeköy, Esenyurt ve Bahçelievler ilçelerinde eş zamanlı olarak gerçekleştirildi.

Operasyonlarda hakkında gözaltı kararı bulunan 20 şüpheliden 16'sı yakalanarak işlemleri yapılmak üzere ilgili birimlere götürüldü.

4 şüphelinin yakalanması için çalışma sürüyor

Operasyon kapsamında henüz yakalanamayan 4 şüphelinin bulunması için ekiplerin çalışmalarına devam ettiği bildirildi. Soruşturma kapsamında şüphelilerin yakalanmasına yönelik işlemlerin sürdüğü kaydedildi.

Boluspor Kulübünden yapılan açıklamada, transfer çalışmaları doğrultusunda 29 yaşındaki Paraguaylı futbolcu Fernando Roberto Escobar Rodriguez ile resmi sözleşme imzalandığı bildirildi.

Hücum hattının farklı bölgelerinde görev yapabilen Escobar; ağırlıklı olarak sağ kanat ve santrfor pozisyonlarında oynuyor. Ülkesi Paraguay’ın en üst liginde de forma giyerek tecrübe kazanan deneyimli futbolcu, 2024 sezonunda Paraguay 2. Ligi’nde sergilediği performansla dikkat çekmiş ve sezonu 9 golle tamamlamıştı.

Kırmızı-beyazlıların bir diğer Paraguaylı transferi ise ön libero ve merkez orta sahada görev yapan 21 yaşındaki genç yetenek Josué Díaz oldu.

Gelecek vadeden oyuncunun 2025 sezonunda Tembetary, 2026 sezonunda ise 2 de Mayo formasıyla düzenli süre aldığı hatırlatıldı. Genç yaşına rağmen 2 de Mayo takımıyla Copa Libertadores tecrübesi de yaşayan Díaz'ın, Boluspor orta sahasına dinamizm katması bekleniyor.

Denetimler, Sahil Güvenlik Güney Ege Grup Komutanlığı ile Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ekiplerinin koordinasyonunda gerçekleştiriliyor. Ekipler, tesis ve gemilerin çevre mevzuatında belirlenen kurallara uygun hareket edip etmediğini inceliyor.

Atık alım tesisleri ve gemiler kontrol ediliyor

Denetimlerde, atıkların alınması ve bertaraf süreçlerinde çevre mevzuatına uygunluğun sağlanmasına yönelik kontroller yapılıyor. Atık alım tesisleri ile gemilerin faaliyetleri ekipler tarafından yerinde inceleniyor.

Yapılan kontroller sonucunda mevzuata aykırı faaliyet yürüttüğü tespit edilen tesis ve gemiler hakkında ilgili kurumlar tarafından işlem başlatıldığı bildirildi.

Denetimler koordineli şekilde sürdürülecek

Muğla'nın deniz ve kıyılarının korunması için yürütülen çalışmaların kurumlar arası işbirliğiyle devam edeceği belirtildi.

Ekiplerin, deniz kirliliğinin önlenmesi ve kıyıların korunmasına yönelik denetimlerini koordinasyon içerisinde sürdüreceği kaydedildi.

Konya'da 702 obruk kayıt altına alındı

Konya AFAD İl Müdürlüğü bünyesinde 2020 yılında başlatılan Obruk Duyarlılık Haritası projesinde bölgedeki çalışmalar farklı teknolojiler kullanılarak yürütülüyor. Proje kapsamında yapay zeka, Coğrafi Bilgi Sistemi ve uydu görüntülerinden yararlanılarak obruk envanterinin güncellenmesi sağlanıyor.

Daha önceki yıllarda Konya'da 576 obruk kayıt altına alınmıştı. Projenin başladığı 2020 yılından bugüne kadar kentte 126 yeni obruk oluştuğu belirtildi. Güncel envanterde Konya'da 702, Karaman'da 29 ve Aksaray'da 8 obruk yer alıyor.

Konya'da yıllara göre obruk sayıları

Konya'da 2020 yılında 28 obruk oluştuğu kaydedildi. Bu sayı 2021'de de 28 olarak belirlenirken, 2022'de 14'e geriledi.

Kentte 2023 yılında 12, 2024 yılında 32, 2025 yılında 10 obruk oluştu. 2026 yılında ise şu ana kadar 2 obruk oluştuğu bildirildi.

Böylece 2020'de başlayan AFAD projesinden bugüne kadar Konya'da oluştuğu belirtilen obrukların toplamı 126 olarak kayıtlara geçti.

AFAD obruk duyarlılık haritasıyla riskleri belirliyor

Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, Konya Kapalı Havzası'nda yer altı suyunun bilinçsiz kullanılmasının obruk oluşumlarını hızlandırdığını belirtti.

Arslan, AFAD koordinasyonundaki obruk envanteri ve duyarlılık haritalama çalışmalarının afet risklerinin azaltılması ve gerekli önlemlerin belirlenmesi açısından önem taşıdığını ifade etti. Konya AFAD İl Müdürlüğü tarafından yürütülen proje kapsamında bölgedeki obruk envanterinin düzenli şekilde güncellendiğini aktardı.

Obruk haritasında yapay zeka ve uydu görüntüleri kullanılıyor

Proje kapsamında obruk oluşumuna neden olan ana ve tali faktörlerin analiz edildiğini belirten Arslan, elde edilen veriler üzerinden yapay zeka destekli haritalama yöntemleriyle duyarlılık haritaları hazırlandığını söyledi.

Obrukların AFAD'ın envanter çalışmaları kapsamında yapılan saha taramalarıyla tespit edildiğini aktaran Arslan, uydu teknolojilerindeki gelişmelerin de mevcut kayıtların güncellenmesinde kullanıldığını ifade etti.

Uydu görüntülerinin analiz edilmesiyle geçmişte oluşmuş ancak kayıt altına alınmamış obrukların da belirlendiğini belirten Arslan, bu alanların envantere dahil edildiğini söyledi.

Konya Kapalı Havzası'nda 739 obruk bulunuyor

Arslan, Konya Kapalı Havzası'ndaki obrukların dağılımına ilişkin şu bilgileri verdi:

"AFAD verilerine göre, Konya Kapalı Havzası'nda 739 obruk bulunmaktadır. Obrukların 702'si Konya'da, 29'u Karaman'da, 8'i de Aksaray'da. Konya'da bulunan 702 obruğun 380'i kuyu tipi obruk sınıfına girmektedir. Bu obrukların da hemen hemen hepsi son 30-35 yılda oluşmuş obruklardır. Envanter güncelleme çalışmaları kapsamında teknoloji de kullanılarak daha önceden oluşmuş obruklar tespit edildi. Yani bu obruklar aslında bundan yıllarca öncesinde oluşmuş."

Konya Kapalı Havzası'nda yalnızca son yıllarda meydana gelen obrukların değil, geçmiş dönemlerde oluşan ana kaya çökme obruklarının da bulunduğu belirtildi. Arslan, bölgede yaklaşık 50 ana kaya obruğunun tespit edildiğini ifade etti.

Yeni obruk oluşumunda son yıllarda düşüş görüldü

Arslan, son yıllarda yeni oluşan obrukların sayısında azalma gözlendiğini belirtti. Geçmiş yıllarda yılda ortalama 20 civarında obruk oluştuğunu ifade eden Arslan, günümüzde bu sayının 10'lu seviyelere gerilediğini kaydetti.

AFAD'ın yürüttüğü Obruk Duyarlılık Haritası çalışması kapsamında saha taramaları, uydu görüntüleri ve teknolojik haritalama yöntemleriyle Konya Kapalı Havzası'ndaki obruk envanterinin güncellenmesine devam ediliyor.

Aralıklarla otları yaka yaka ilerledi

Edinilen bilgiye göre olay, Polatlı ilçesine bağlı Yassıhöyük Mahallesi’nde meydana geldi. Bir kişinin elindeki çakmakla 50-100 metre aralıklarla kuru otları yakarak kırsal Beylikköprü Mahallesi istikametine doğru ilerlediğini fark eden vatandaşlar durumu güvenlik güçlerine bildirdi. İhbar üzerine bölgeye çok sayıda jandarma ve itfaiye ekibi sevk edildi.

Alkollü şüpheli suçüstü yakalandı

Bölgede arama ve takip çalışması başlatan ekipler, şüpheli Y.E.G’yi Beylikköprü Mahallesi girişinde otluk alanı yakmaya devam ettiği esnada yakaladı. Yapılan ilk incelemede alkollü olduğu belirlenen zanlı, ekiplerce gözaltına alınarak karakola götürüldü.

250 dönümlük alan etkilendi

Şüphelinin çıkardığı ve rüzgarın da etkisiyle büyüyerek yaklaşık 250 dönümlük alana yayılan yangın, itfaiye ekiplerinin hızlı müdahalesiyle Antik Kent yerleşim alanına ulaşmadan söndürüldü. Bölgede soğutma çalışmaları tamamlanırken, olayla ilgili adli tahkikat devam ediyor.

Patateste "felaket" senaryosu: Kayıp yüzde 50'yi bulabilir

Belçika’nın önde gelen yayın organlarından Le Soir gazetesinde yer alan habere göre, ülke genelinde olağanüstü seviyelere ulaşan hava sıcaklıkları ve yağışsız geçen haftalar, tarımsal üretimi ciddi ölçüde sekteye uğrattı. Sektör temsilcilerinin "endişe verici" ve pek çok ürün grubu için "felaket" olarak tanımladığı tablo, en çok patates ve tahıl tarlalarını vurdu.

İlkbaharda görece elverişli şartlarda yetişen ancak büyüme evresinde su alamayan patateste rekolte kaybı halihazırda yüzde 30 seviyelerine ulaştı. Yağışsız havanın devam etmesi durumunda verim kaybının yüzde 50'ye tırmanacağı tahmin edilirken, tarladaki ürünün pazar standartlarına uygun büyüklüğe ulaşamaması da üreticiyi ekonomik zararla karşı karşıya bırakıyor.

Hayvancılık yem krizinin pençesinde: Kesimler başladı

Aşırı sıcaklar ve kuraklığın en ağır bilançolarından biri de hayvancılık sektöründe yaşanıyor. Meraların kuruması sebebiyle yaz dönemini otlaklarda geçirmesi gereken büyükbaş hayvanlar, şimdiden kış ayları için stoklanan yemlerle beslenmeye başlandı. Avrupa genelinde benzer hava şartlarının yaşanması dışarıdan yem ithalatı imkanını da kısıtlarken, kışın sürülerini besleyememekten endişe eden bazı yetiştiricilerin hayvanlarını erken kesime gönderdiği bildirildi.

Hayvanlarda sıcaklık stresinin tırmanması üretimi doğrudan etkiledi. Sıcak stresi nedeniyle süt veriminde yüzde 30 ila 40 arasında düşüş kaydedildi. Açık alanda yetiştirilen tavuklarda telefat oranları artarken, yumurta üretimi düştü ve et kalitesinde gerileme tespit edildi.

Gıda ve yem fiyatlarında zirve endişesi

Sıcak hava dalgasının kısa vadede kırılmasının beklenmediği Belçika'da, tahıl rekoltesindeki düşüşün hayvan yemi fiyatlarını yukarı çekeceği ve bunun da nihai tüketiciye gıda enflasyonu olarak yansıyacağı öngörülüyor.

Avrupa'da büyük nehirlerin debileri düştü

Copernicus verilerine göre İngiltere'deki Thames Nehri'nin takip edilen bölümlerinin yaklaşık yüzde 95'inde temmuz ayına ilişkin en düşük debi değerleri ölçüldü. Ren Nehri'nde bu oran yüzde 85, Tuna Nehri'nde ise yüzde 65 olarak kaydedildi.

Fransa ve İsviçre topraklarından geçen Rhone Nehri'nin izlenen kesimlerinin yaklaşık yüzde 30'unda da aynı dönemin en düşük temmuz debileri görüldü. İtalya'nın en büyük nehri Po'nun yaklaşık yüzde 40'ında ise yine 1992'den bu yana temmuz aylarında ölçülen en düşük debi seviyelerine ulaşıldı.

Ren ve Tuna'da hidrolojik kuraklık etkisi

Avrupa Kuraklık Gözlemevi'nin (EDO) yayımladığı hidrolojik kuraklık göstergeleri, kıtanın farklı bölgelerindeki nehirlerde düşük su ve akış koşullarının devam ettiğini ortaya koydu.

Ren Nehri'nin İsviçre Alpleri'nden Almanya'nın batısına uzanan geniş kesiminde haziran ayının başından itibaren hidrolojik kuraklık koşullarının görüldüğü belirtildi. Tuna Nehri'nde de özellikle Macaristan'dan geçen bölümlerde uzun süre düşük akış seviyeleri kaydedildi.

Loire Nehri'nde "aşırı düşük" debi

Fransa'daki Loire Nehri'nin Orleans ile Atlas Okyanusu arasındaki bölümünde de düşük su akışı görüldü. Nehrin bu kesimindeki debinin haziran ayının ikinci yarısından temmuz sonuna kadar "aşırı düşük" seviyelerde kaldığı aktarıldı.

Nehirlerdeki düşük debiler, Avrupa'nın geniş bölümünde etkili olan uzun süreli kuraklık ve arka arkaya yaşanan sıcak hava dalgalarının görüldüğü dönemde kaydedildi.

Düşük nehir debileri taşımacılığı etkiliyor

Avrupa'nın büyük nehirleri, kıtanın su kaynakları açısından önemli bir role sahip olmasının yanı sıra tarım, enerji üretimi, sanayi ve yük taşımacılığında da kullanılıyor.

Ren ve Tuna nehirleri, Avrupa'nın önemli iç su yolu taşımacılığı güzergahları arasında bulunuyor. Bu nehirlerde su seviyelerinin düşmesi, gemilerin taşıyabileceği yük miktarının azalmasına ve taşımacılık maliyetlerinin yükselmesine neden olabiliyor.

Kuraklık enerji üretimini de etkileyebiliyor

Nehirlerdeki su akışının azalması enerji üretimi açısından da etkiler oluşturabiliyor. Düşük debiler hidroelektrik enerji üretimini sınırlayabilirken, termik ve nükleer santrallerin soğutma suyu temininde de sorunlara yol açabiliyor.

Avrupa'daki nehirlerin düşük su ve akış koşulları, kuraklık göstergeleriyle birlikte takip edilirken, Ren, Thames, Tuna, Rhone, Po ve Loire nehirlerinde farklı oranlarda düşük debi seviyeleri kaydedildi.

Beyaz Saray'da pazartesi günü açıklamalarda bulunan Trump, İran'ın operasyonlar nedeniyle oluşan zararların karşılanmasını istediğini belirterek, ABD'nin de İran'ın son 50 yılda neden olduğu zararlar için ödeme talebinde bulunacağını ifade etti.

Trump, "Tazminat istediler, verdiğimiz zarar için para istediler. Ben de bunun iyi bir fikir olduğunu söyledim. Biz de onların 50 yıllık dönemde verdiği zarar için para isteyeceğiz" ifadelerini kullandı.

Trump'tan İran'a karşı tazminat talebi

ABD Başkanı, İran'ın yalnızca askeri operasyonlar nedeniyle değil, bölgede ve ülke içinde yaşanan olaylar nedeniyle de ödeme yapması gerektiğini ileri sürdü.

Trump, İran'ın bölgede hayatını kaybeden ABD askerleri ile İran'da düzenlenen gösteriler sırasında yaşamını yitiren siviller için de tazminat ödemesi gerektiğini savundu. ABD Başkanı, "Eğer ödenecek bir tazminat varsa, bence bu tazminatı İran ödemeli" dedi.

Trump ayrıca bu talebin İran'la ilerleyen dönemde yapılabilecek diplomatik görüşmelerde gündeme getirilmesi için ABD'li müzakerecilere talimat verdiğini açıkladı.

İran'ın Hürmüz Boğazı için şartları

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadr, 8 Ağustos'ta Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için Tahran'ın şartlarını açıklamıştı.

Zülkadr'ın açıkladığı koşullar arasında, ABD'nin savaş nedeniyle İran'da meydana gelen zararlar için tazminat ödemesi de yer aldı. İranlı yetkili ayrıca Washington yönetiminin "İran'a yönelik tehdit ve hakaretlere son vermesini" talep etti.

İran'ın şartları arasında, İran ile Lübnan, Filistin, Yemen ve Irak'taki müttefiklerine yönelik savaş ve saldırıların kalıcı olarak sona erdirilmesi de bulunuyor.

İran'ın diğer talepleri neler?

Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması kapsamında ABD'den başka adımlar da talep etti. İran, ülkeye yönelik deniz ablukasının kaldırılmasını ve çevresindeki ABD deniz ve hava kuvvetlerinin geri çekilmesini istedi.

İran ayrıca kendisine uygulanan yaptırımların kaldırılmasını ve dondurulan İran varlıklarının herhangi bir koşula bağlanmadan serbest bırakılmasını talep etti.

Suriye mahkemesinde görülen davada, devrik rejimin tepe yönetiminde yer alan isimlerin dosyaları karara bağlandı. Mahkeme heyeti; devrik devlet başkanı Beşşar Esed, rejim döneminde Silahlı Kuvvetler bünyesinde kritik komuta kademelerinde bulunan kardeşi Mahir Esed ve kuzeni Necib Atıf’ı gıyaplarında idam cezasına mahkum etti.

Menderes Meclisi 17 Ağustos’ta toplanacak

İzmir Valiliği’nin kararı doğrultusunda Menderes Belediye Meclisi, 17 Ağustos Pazartesi günü saat 10.30’da Menderes Belediyesi Hizmet Binası Meclis Salonu’nda olağanüstü toplantı gerçekleştirecek.

Toplantının gündeminde, görevden alınan İlkay Çiçek’in yerine başkan vekilinin seçilmesi bulunuyor.

Menderes Belediye Meclisi’nde yeni sandalye dağılımı

Menderes Belediye Meclisi’nde toplam 32 üye bulunuyor. Mecliste 19 CHP, 10 AKP, 1 MHP ve 2 bağımsız üye yer alıyordu.

Ancak CHP’li 9 meclis üyesinin YENİ Parti’ye geçmesi ve 4 meclis üyesinin tutuklanmasının ardından CHP’nin mecliste kalan üye sayısı 6’ya düştü.

Bu değişiklik, başkan vekili seçimi öncesinde meclisteki siyasi dengeleri de önemli ölçüde değiştirdi.

İlk iki turda 3’te 2 çoğunluk aranacak

Menderes Belediye Meclisi’nde yapılacak başkan vekili seçiminde ilk iki oturumda 3’te 2 çoğunluk aranacak.

İlk iki turda gerekli çoğunluğun sağlanamaması halinde seçim üçüncü oturuma kalacak. Üçüncü oturumda ise başkan vekilinin belirlenmesi için salt çoğunluk yeterli olacak.

Böylece Menderes Belediyesi’nde İlkay Çiçek’in görevden alınmasının ardından başkanlık görevini kimin vekâleten yürüteceği 17 Ağustos’taki meclis toplantısında netleşecek.

"Türk Ocakları MHP'ye operasyon çekenlerin ajansı haline geldi"

Meclis’te düzenlediği basın toplantısında konuşan Tamer Osmanağaoğlu, kanunun yasalaşmasının ardından Türk Ocakları tarafından milletvekillerine gönderilen mesajda yer alan ifadelere tepki gösterdi. Türk Ocakları’nın kökleri itibarıyla Cumhuriyet’in kuruluşunda rol oynamış köklü bir yapı olduğunu hatırlatan Osmanağaoğlu, mevcut yönetimin çizgiden saptığını öne sürerek şu değerlendirmelerde bulundu:

"Türk Ocakları, derin köklerine inildiğinde Türk milliyetçiliğinin fikri temelini oluşturan bir yapıdır. Ancak bugün MHP'ye operasyon düzenlemek isteyenlerin yardımcı figüran ajansı haline gelmiştir. Bu kişiler, birtakım güç odaklarının oluşturmaya çalıştığı 'Türkeş'siz Türk Milliyetçiliği' projesi kapsamında imkan sağlanan kurumların başında gelmektedir."

Osmanağaoğlu, kurum yönetiminin geçmiş kararlarını da hatırlatarak, "Bu kişilerin milli meselelere dair görüş beyan etme hakkı, Türk Ocakları adına Fetullah Gülen'e ödül verdiklerinde ve FETÖ ile referandum kampanyası yürüttüklerinde bitmiştir." dedi.

"Terörsüz Türkiye devletimizin kudretinin sonucudur"

TBMM’den geçen kanunun Sevr Anlaşması ile bağdaştırılmasını kabul edilemez olarak niteleyen Osmanağaoğlu, Sevr'in emperyalist bir parçalama teşebbüsü olduğunu belirterek konuşmasını şöyle sürdürdü:

"TBMM'nin terörü tasfiye ederek milli birliği güçlendirmek amacıyla ortaya koyduğu iradeyi Sevr ile yan yana zikretmek ağır bir tarihi yanılgıdır. Terörsüz Türkiye, Türk milletinin teslimiyeti değil; artık yeni şehitler vermeyeceğimiz Türkiye'yi onların aziz hatırası üzerinde yükseltme iradesidir. Terör örgütünün silah bırakması, kendisini feshetmesi ve devletimiz karşısında terörle netice alınamayacağının tescil edilmesi milletimizin mağlubiyeti değil, devletimizin kudretinin sonucudur. Sevr'i yırtıp atan irade de bizimdir, terörü tarihe gömecek irade de bizimdir."

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!