Başsavcılık, olay tarihinde Kadıköy Belediyesi Fen İşleri Müdürü olarak görev yapan C.Ö.A. hakkında "taksirle ölüme neden olma" suçundan iddianame hazırladı.

Sanığın, 13 Ekim'de İstanbul Anadolu 45. Asliye Ceza Mahkemesi'nde hakim karşısına çıkacağı öğrenildi.

Rögar kapağı çevresindeki çukura girerek düştü

Hasan Çayan Çimen, 13 Ekim 2023'te elektrikli scooterıyla evine döndüğü sırada rögar kapağının çevresinde bulunan yaklaşık 5 santimetre derinliğindeki çukura girdi.

Dengesini kaybederek başını yere çarpan Çimen, kaldırıldığı hastanede 27 Kasım 2023'te hayatını kaybetti.

İddianamede, Çimen'in ölümünün künt kafa travmasına bağlı komplikasyonlar sonucunda meydana geldiği belirtildi.

Bilirkişi: Olay gerekli önlemlerle önlenebilirdi

Soruşturma kapsamında hazırlanan bilirkişi raporunda, kazanın gerekli önlemlerin alınması halinde önlenebileceği ve olayda "kaçınılmazlık" ilkesinin uygulanamayacağı değerlendirildi.

Raporda, olayın meydana geldiği sokakta yürütülen asfalt çalışmasının sevk ve idaresinden sorumlu belediye görevlisinin tali kusurlu, olay sırasında alkollü olduğu belirlenen Çimen'in ise asli kusurlu olduğu belirtildi.

Belediye müdürü suçlamaları kabul etmedi

Olay tarihinde Kadıköy Belediyesi Fen İşleri Müdürü olan C.Ö.A., savcılık ifadesinde asfalt çalışmasında kullanılan malzemeler veya uygulanan teknikler açısından herhangi bir kusur bulunmadığını savundu.

Kendisine olayla ilgili herhangi bir olumsuzluk bildirilmediğini belirten C.Ö.A., rögar kapağının eskimesine bağlı olarak çevresinde çökme meydana gelmesinin normal olduğunu ifade etti.

C.Ö.A., hakkındaki suçlamaları kabul etmedi.

13 Ekim'de hakim karşısına çıkacak

Başsavcılık tarafından hazırlanan iddianamenin kabul edilmesinin ardından C.Ö.A. hakkında "taksirle ölüme neden olma" suçundan dava açıldı.

Sanığın ilk duruşmada 13 Ekim'de İstanbul Anadolu 45. Asliye Ceza Mahkemesi'nde hakim karşısına çıkması bekleniyor.

Sabah saatlerinde başlayan grev nedeniyle Edirne üzerinden Yunanistan’a açılan Pazarkule ve İpsala sınır kapılarından araç çıkışlarına geçici olarak izin verilmemişti.

Yıllık izinlerini memleketlerinde geçirdikten sonra Avrupa’daki ikametlerine dönmek üzere yola çıkan gurbetçiler, sınırda grev engeliyle karşılaştı. Görevliler, yoğunluk oluşmaması adına araçları yaklaşık 20 kilometre mesafedeki Bulgaristan sınırı olan Kapıkule Sınır Kapısı’na yönlendirilmişti.

Yunan gümrük memurlarının öğle saatlerinde grev kararını sonlandırmasının ardından, hem İpsala hem de Pazarkule sınır kapılarında pasaport ve gümrük kontrolleri yeniden başladı.

Edirne Trakya Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü yetkilileri, sınır kapılarındaki işlemlerin kesintisiz ve akıcı bir şekilde devam ettiğini bildirdi.

GALATASARAY JAMAL MUSIALA TRANSFERİNDE SON GÖRÜŞMELERİ YAPIYOR

TRT Spor’un haberine göre Galatasaray yönetimi, hücum hattındaki yaratıcılığı artıracak bir 10 numara transfer etmek için yoğun bir çalışma yürütüyor. Sarı-kırmızılıların listesindeki öncelikli isim ise Bayern Münih forması giyen Jamal Musiala oldu.

Haberde Galatasaray’ın hem oyuncu tarafıyla hem de Bayern Münih yönetimiyle büyük ölçüde anlaşma zemini oluşturduğu öne sürüldü. Tarafların transferin tamamlanabilmesi için son ayrıntıları görüştüğü ve uygun formül üzerinde çalıştığı belirtildi.

Galatasaray’ın Musiala’yı bonservisiyle değil, geçici transfer yöntemiyle kadrosuna katmayı hedeflediği aktarıldı. Bayern Münih ile 2030 yılına kadar sözleşmesi bulunan oyuncunun yüksek piyasa değeri nedeniyle görüşmelerde kiralık formülü öne çıkıyor.

DURSUN ÖZBEK MUSIALA TRANSFERİ İÇİN DEVREDE

Galatasaray Başkanı Dursun Özbek’in de Jamal Musiala için yürütülen görüşmelere bizzat dahil olduğu bildirildi. Sarı-kırmızılı yönetimin, transfer şartlarını oluşturmak ve Bayern Münih’i kiralama konusunda ikna etmek amacıyla temaslarını sürdürdüğü ifade edildi.

Musiala’nın uzun süreli sözleşmesi ve Bayern Münih kadrosundaki önemli konumu, görüşmelerin en dikkat çeken başlıkları arasında bulunuyor. Alman kulübü, Şubat 2025’te oyuncunun sözleşmesini 30 Haziran 2030’a kadar uzatmış ve Musiala’yı gelecek planlarının merkezindeki futbolculardan biri olarak göstermişti.

Bu nedenle Galatasaray’ın transferi tamamlayabilmesi için oyuncunun kiralanma şartları, maaş paylaşımı ve sözleşmeye eklenecek olası maddeler konusunda Bayern Münih ile anlaşması gerekiyor. Bu konularda henüz iki kulüpten de resmî bir açıklama yapılmadı.

JAMAL MUSIALA KİMDİR, KAÇ YAŞINDA?

Jamal Musiala, 26 Şubat 2003 tarihinde Almanya’nın Stuttgart kentinde dünyaya geldi. 23 yaşındaki futbolcu 1,86 metre boyunda ve ağırlıklı olarak sağ ayağını kullanıyor. Asıl mevkisi hücum orta saha olan Musiala, hücum hattının farklı bölgelerinde de görev yapabiliyor.

Çocukluk döneminde ailesiyle birlikte İngiltere’ye taşınan Musiala, futbol eğitimini Southampton ve Chelsea altyapılarında aldı. Chelsea’de sekiz yıl geçiren genç futbolcu, 2019 yazında Bayern Münih’in 17 yaş altı takımına transfer oldu.

Bayern Münih altyapısında gösterdiği performansın ardından kısa sürede A takıma yükselen Musiala, henüz 17 yaşındayken Bundesliga’da forma giymeye başladı. Genç oyuncu ilerleyen aylarda Bayern Münih tarihinin en genç Bundesliga ve Şampiyonlar Ligi golcülerinden biri haline geldi.

BAYERN MÜNİH KARİYERİNDE HIZLA YÜKSELDİ

Musiala, Bayern Münih A Takımı’ndaki ilk döneminden itibaren teknik kapasitesi, dar alandaki top kontrolü ve hücum bölgesindeki hareketliliğiyle dikkat çekti. Alman ekibinde kısa sürede düzenli forma şansı bulan genç futbolcu, merkezde ve kanatlarda görev yapabilmesi sayesinde hücum hattının önemli parçalarından biri oldu.

Bayern Münih’in Şubat 2025’te yayımladığı verilere göre Musiala, o tarihe kadar kulübün A takımında 193 resmî karşılaşmaya çıkmıştı. Alman futbolcu bu müsabakalarda 58 gol atarken 31 asist üretti.

Musiala, Bayern Münih formasıyla UEFA Şampiyonlar Ligi, UEFA Süper Kupa, FIFA Kulüpler Dünya Kupası ve çok sayıda Bundesliga şampiyonluğu yaşadı. Kulübün resmî oyuncu profilinde genç futbolcunun 2020, 2021, 2022, 2023, 2025 ve 2026 yıllarındaki Bundesliga şampiyonluklarında yer aldığı belirtiliyor.

Musiala ayrıca 2025-2026 sezonunda Şampiyonlar Ligi’ndeki 50. maçına ulaşarak bunu başaran en genç Alman futbolcu oldu. 23 yaşındaki oyuncu, daha önce Thomas Müller’e ait olan rekoru geride bıraktı.

MUSIALA’NIN SON SEZON PERFORMANSI

TRT Spor’un aktardığı istatistiklere göre Jamal Musiala, 2025-2026 sezonunda Bayern Münih formasıyla tüm kulvarlarda 24 karşılaşmada görev yaptı. Genç futbolcu bu müsabakalarda 5 gol ve 6 asistlik katkı sağladı.

Almanya Futbol Federasyonu kayıtlarında Musiala’nın ligde 15, Almanya Kupası’nda 3 ve Şampiyonlar Ligi’nde 6 karşılaşmaya çıktığı görülüyor. Oyuncu Bundesliga’da 3, Şampiyonlar Ligi’nde ise 2 gol kaydetti.

Bundesliga’nın yayımladığı sezon değerlendirmesinde Musiala’nın ligdeki 15 maçta 3 gol ve 4 asist ürettiği belirtildi. Sakatlık nedeniyle sezonun önemli bir bölümünde forma giyemeyen futbolcu, sahalara döndükten sonra Bayern Münih’in şampiyonluk yarışına hücum katkısı verdi.

JAMAL MUSIALA’NIN SAKATLIĞINDA SON DURUM

Jamal Musiala, Temmuz 2025’te düzenlenen FIFA Kulüpler Dünya Kupası’nda Bayern Münih ile Paris Saint-Germain arasında oynanan çeyrek final karşılaşmasında ciddi bir sakatlık yaşadı. Oyuncunun ayak bileğinde çıkık ve kırık, ayrıca kaval kemiğinin yanında bulunan fibula kemiğinde kırık meydana geldi.

Başarılı bir operasyon geçiren Alman futbolcu, uzun süren rehabilitasyon döneminin ardından 2025-2026 sezonunda yeniden sahalara döndü. Musiala, sezonun ikinci bölümünde Bayern Münih’in Bundesliga ve Şampiyonlar Ligi maçlarında görev aldı.

Bayern Münih, Temmuz 2026’da Musiala’nın daha önce planlanan küçük bir rutin operasyon geçirdiğini açıkladı. Kulüp, bu işlemin geçen yıl yaşanan ciddi sakatlığın ardından uygulanan tedavi programının bir parçası olduğunu ve oyuncunun yeni sezonun ilk resmî maçlarına yetişmesinin beklendiğini duyurdu.

MUSIALA’NIN BAYERN MÜNİH İLE SÖZLEŞMESİ NE ZAMAN BİTİYOR?

Jamal Musiala’nın Bayern Münih ile sözleşmesi 30 Haziran 2030 tarihinde sona erecek. Alman kulübü, genç oyuncunun sözleşmesini 14 Şubat 2025’te beş yıl daha uzatmıştı.

Musiala’nın güncel piyasa değeri yaklaşık 100 milyon avro olarak gösteriliyor. Bu değer, futbolcunun bonservisiyle transfer edilmesini zorlaştırırken Galatasaray’ın neden kiralık formülü üzerinde durduğunu da ortaya koyuyor.

Bayern Münih yönetimi sözleşme yenileme açıklamasında Musiala’yı kulübün yeni neslinin yüzü ve gelecek planlarının önemli bir parçası olarak tanımlamıştı. Bu durum, olası kiralama görüşmelerinde Alman ekibinin taleplerinin belirleyici olabileceğini gösteriyor.

ALMANYA MİLLİ TAKIMI’NI TERCİH ETTİ

Almanya ve İngiltere vatandaşlığı bulunan Musiala, genç yaş kategorilerinde iki ülkenin de milli takımlarında görev yaptı. A milli takım seviyesinde ise Almanya’yı tercih eden oyuncu, ilk kez Mart 2021’de Almanya A Milli Takımı forması giydi.

DFB kayıtlarına göre Musiala, Almanya Milli Takımı ile 46 karşılaşmaya çıktı ve 10 gol kaydetti. Genç futbolcu Avrupa Şampiyonası, Dünya Kupası ve UEFA Uluslar Ligi organizasyonlarında görev yaptı.

Musiala, Almanya formasıyla katıldığı 2024 Avrupa Şampiyonası’nı turnuvanın en fazla gol atan oyuncuları arasında tamamladı. Bayern Münih’in sözleşme açıklamasında futbolcunun organizasyonu gol krallığını paylaşarak bitirdiği bilgisine yer verildi.

MUSIALA GALATASARAY’IN OYUNUNA NE KATABİLİR?

Musiala’nın temel mevkisi 10 numara olsa da kanatlarda ve merkez orta sahaya yakın bölgelerde görev yapabilmesi Galatasaray’a hücum rotasyonunda farklı seçenekler sunabilir. Oyuncunun topu rakip yarı sahaya taşıma, savunma ile orta saha arasındaki boşluklarda pozisyon alma ve ceza alanına girme özellikleri öne çıkıyor.

Bayern Münih yönetimi de Musiala’nın sahada beklenmedik çözümler üretebildiğini, sorumluluk aldığını ve bireysel yeteneğiyle maçların seyrini değiştirebildiğini belirtiyor. Galatasaray yönetiminin oyuncuyu öncelikli 10 numara hedefi olarak değerlendirmesinde bu çok yönlü hücum profili etkili oluyor.

Musiala’nın transfer edilmesi halinde sarı-kırmızılı takımda merkezde oyun kurucu, sol iç veya kanattan merkeze yaklaşan hücum oyuncusu olarak değerlendirilebilmesi mümkün. Oyuncunun hangi rolde kullanılacağı ise teknik heyetin sistemine ve kadrodaki diğer isimlere bağlı olacak.

MUSIALA +4 YABANCI KURALINA UYUYOR MU?

TRT Spor’un haberinde Jamal Musiala’nın “+4 yabancı kuralına” uyduğu bilgisine yer verildi. Ancak TFF’nin 2026-2027 sezonu için yayımladığı futbolcu uygunluğu talimatında, ilgili dört yabancı oyuncunun 1 Ocak 2004 veya daha sonraki bir tarihte doğmuş olması gerektiği belirtiliyor.

Musiala’nın doğum tarihi 26 Şubat 2003 olduğu için oyuncu yaş kriteri bakımından +4 kapsamına girmiyor. TFF ayrıca 30 Haziran 2026 tarihli açıklamasında yeni sezon yabancı oyuncu esaslarında değişikliğe gidilmediğini duyurdu.

Bu nedenle Musiala’nın transfer edilmesi halinde standart yabancı futbolcu kontenjanında değerlendirilmesi gerekiyor.

View this post on Instagram

A post shared by Jamal Musiala (@jamalmusiala10)

GALATASARAY JAMAL MUSIALA TRANSFERİNDE SON DURUM

TRT Spor’un iddiasına göre Galatasaray Jamal Musiala transferinde görüşmelerini sürdürüyor ve taraflar anlaşmanın son ayrıntıları üzerinde çalışıyor. Sarı-kırmızılıların hedefi, Bayern Münih ile 2030 yılına kadar sözleşmesi bulunan 23 yaşındaki futbolcuyu kiralık olarak kadrosuna katmak.

Başkan Dursun Özbek’in de dahil olduğu belirtilen görüşmelerde kiralama bedeli, oyuncunun maaşı ve sözleşme şartlarının belirleyici olması bekleniyor. Galatasaray, Bayern Münih veya Jamal Musiala cephesinden transferin tamamlandığına ilişkin henüz resmî bir duyuru yapılmadı.

Bu nedenle mevcut gelişme TRT Spor tarafından aktarılan transfer iddiasına dayanıyor. Taraflardan gelecek resmî açıklama, Galatasaray’ın Musiala girişimindeki kesin durumu ortaya çıkaracak.

İki gün sürecek olan organizasyonun açılış oturumu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla ATO Congresium’da düzenlenecek. Açılış programında ayrıca Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran da bir konuşma yapacak.

Sektörün tüm paydaşları ortak akıl için buluşuyor

Şura'nın ikinci gününde ise Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Konferans Salonu'nda uzman isimlerin yer aldığı kritik panel oturumları gerçekleştirilecek.

"Türkiye Yüzyılı" vizyonu çerçevesinde kurgulanan organizasyon kapsamında kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, medya temsilcileri ve akademi dünyası aynı masada buluşacak. Etkinlikle birlikte "Türkiye İletişim Modeli" için uygulanabilir stratejik bir çerçevenin çizilmesi hedefleniyor.

16 çalışma grubu ve 425 katılımcının raporları açıklanacak

Geçtiğimiz yıl 8-9 Ocak tarihlerinde gerçekleştirilen Hazırlık Çalıştayı kapsamında oluşturulan 16 çalışma grubunda, 425 uzmanın yürüttüğü kapsamlı müzakereler meyvesini verdi.

Süreç sonunda hazırlanan "2. İletişim Şurası Raporlar" ve "2. İletişim Şurası Tebliğler" kitapları, Şura kapsamında kamuoyuna ve basın mensuplarına sunulacak.

İletişim alanındaki mevcut ihtiyaçların, eksikliklerin ve güçlü yönlerin masaya yatırılacağı oturumların; stratejik iletişim politikalarının geliştirilmesine ve Türkiye'nin iletişim vizyonuna yön verecek önemli çıktılara zemin hazırlaması bekleniyor.

Henüz Fenerbahçe, Galatasaray veya Milan cephesinden transfer görüşmelerini doğrulayan resmî bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle Leao’nun Türkiye’ye transferine ilişkin gelişmeler, İtalyan basınında yer alan iddialara dayanıyor.

RAFAEL LEAO TRANSFERİNDE FENERBAHÇE MİLANO’YA GİDİYOR

La Gazzetta dello Sport’un 27 Temmuz 2026 tarihli haberine göre Fenerbahçe, Rafael Leao transferinde somut adım atmaya hazırlanıyor. Sarı-lacivertli yöneticilerin Milan’ın talep ettiği şartları öğrenmek ve bonservis pazarlığı yapmak amacıyla Milano’ya gitmesinin planlandığı aktarıldı.

İtalyan ekibinin Leao için bonuslarla birlikte en az 50 milyon euro istediği belirtildi. Milan’ın yüksek bonservis bedelinin karşılanmaması halinde satın alma zorunluluğu içeren kiralama teklifini değerlendirebileceği de öne sürüldü.

Fenerbahçe’nin transferdeki en önemli avantajının, Milan’ın istediği bonservis bedeline kısa sürede yaklaşabilecek mali şartlara sahip olması olduğu ifade edildi. İtalyan gazetesi, sarı-lacivertli kulübün doğrudan ödeme içeren güçlü bir teklif hazırlayabileceğini yazdı.

Fenerbahçe’nin Avrupa kupalarındaki durumu ise görüşmelerin zamanlaması açısından önem taşıyor. Haberde sarı-lacivertlilerin Şampiyonlar Ligi eleme sürecindeki sonucunu gördükten sonra transfer girişimlerini hızlandırabileceği kaydedildi.

GALATASARAY’IN LEAO TRANSFERİNDEKİ EN BÜYÜK KOZU

Galatasaray’ın Rafael Leao transferindeki en önemli avantajı ise Şampiyonlar Ligi’nde doğrudan mücadele edecek olması. Kariyerini Avrupa futbolunun en üst seviyesinde sürdürmek isteyen Portekizli oyuncunun, düzenli Şampiyonlar Ligi deneyimini tercih edebileceği belirtildi.

İtalyan basınında yer alan değerlendirmede Galatasaray’ın bonservis konusunda Fenerbahçe kadar hızlı hareket edemeyebileceği, bu nedenle alternatif ödeme formülleri üzerinde durabileceği aktarıldı. Sarı-kırmızılıların satın alma zorunluluğuyla kiralama seçeneğini gündeme getirebileceği ifade edildi.

Buna göre transfer yarışındaki tablo iki farklı avantaj üzerinden şekilleniyor. Fenerbahçe mali şartları kısa sürede karşılayabilme ihtimaliyle öne çıkarken, Galatasaray doğrudan Şampiyonlar Ligi biletiyle Leao’yu ikna etmeyi hedefliyor.

MİLAN RAFAEL LEAO İÇİN NE KADAR İSTİYOR?

Milan’ın Leao için belirlediği bonservis bedeliyle ilgili İtalyan basınında farklı rakamlar gündeme geldi. La Gazzetta dello Sport, 2 Temmuz’da yayımladığı haberinde Milan’ın 60-70 milyon euronun altında bir teklifi kabul etmek istemediğini yazmıştı. Aynı kaynak, 27 Temmuz tarihli son haberinde ise bonusların da dahil olduğu en az 50 milyon euroluk bir paketten söz etti.

Bu rakam farklılığı, Milan’ın transfer görüşmelerine ve ödeme planına göre taleplerini güncelleyebileceğini gösteriyor. İtalyan kulübünün doğrudan bonservis teklifinin yanı sıra bedelli kiralama ve satın alma zorunluluğu içeren bir formüle de açık olabileceği belirtiliyor.

Leao’nun Milan ile mevcut sözleşmesi 30 Haziran 2028’e kadar devam ediyor. Milan, Portekizli futbolcunun sözleşmesini Haziran 2023’te resmî olarak uzatmıştı. Bu nedenle İtalyan ekibi, oyuncunun geleceği konusunda pazarlık gücünü elinde bulunduruyor.

LEAO FENERBAHÇE İDDİALARINA NE YANIT VERDİ?

Rafael Leao, Fenerbahçe ile anlaşmaya yakın olduğu yönündeki sosyal medya paylaşımlarına kısa süre önce yanıt verdi. Portekizli futbolcu, sezon öncesi hazırlıklarına başlayacağını belirterek anlaşmanın tamamlandığı yönündeki iddiaları yalanladı.

La Gazzetta dello Sport, Brezilya’da bulunan Leao’nun Milan’ın Avustralya kampına katılmasının beklendiğini yazdı. Ancak İtalyan gazetesi, kamp sürecinde transfer görüşmelerinin devam edebileceğini ve oyuncunun geleceğinin kısa süre içerisinde değişebileceğini belirtti.

Leao’nun hazırlık kampına katılacak olması, Milan’da kalacağı anlamına gelmiyor. Oyuncunun sözleşmesi devam ettiği için transfer sonuçlanana kadar kulübün programında yer alması bekleniyor.

RAFAEL LEAO KİMDİR, KAÇ YAŞINDA VE HANGİ MEVKİDE OYNUYOR?

Tam adı Rafael Alexandre da Conceição Leão olan Portekizli futbolcu, 10 Haziran 1999 tarihinde Almada’da dünyaya geldi. 27 yaşındaki oyuncu 1,88 metre boyunda ve ağırlıklı olarak sol kanatta görev yapıyor. Sağ ayağını kullanan Leao, santrfor ve ikinci forvet pozisyonlarında da oynayabiliyor.

Futbola Sporting altyapısında başlayan Leao, Portekiz ekibinin A takımında ilk kez 2017 yılında forma giydi. Genç futbolcu, Ekim 2017’de Portekiz Kupası’ndaki ilk maçında gol atarken, Şubat 2018’de Primeira Liga ve UEFA Avrupa Ligi’nde süre almaya başladı.

Leao, 2018 yazında Fransa’nın Lille takımına transfer oldu. Lille formasıyla geçirdiği tek sezonda 26 karşılaşmada 8 gol kaydeden Portekizli oyuncu, hızı ve bire birdeki etkinliğiyle Avrupa’nın önde gelen kulüplerinin dikkatini çekti.

RAFAEL LEAO’NUN MİLAN KARİYERİ

Milan, Rafael Leao’yu 2019 yazında Lille’den kadrosuna kattı. İlk döneminde takım içindeki yerini aşamalı olarak güçlendiren Portekizli futbolcu, özellikle sol kanattan yaptığı hızlı koşular ve ceza sahasına taşıdığı toplarla Milan hücumunun önemli parçalarından biri oldu.

Leao, 20 Aralık 2020’de Sassuolo karşısında yalnızca 6,76 saniyede ağları havalandırarak Avrupa’nın beş büyük ligindeki en hızlı gollerden birine imza attı. Kariyerindeki asıl çıkışını ise Milan’ın Serie A şampiyonu olduğu 2021-2022 sezonunda gerçekleştirdi. Portekizli yıldız, bu performansının ardından Serie A’da sezonun en değerli oyuncusu seçildi.

2022-2023 sezonunda tüm kulvarlarda 48 maça çıkan Leao, 16 gol ve 12 asist üretti. Milan’ın Şampiyonlar Ligi’nde yarı finale yükseldiği sezonda hücumdaki belirleyici isimlerden biri oldu.

Portekizli oyuncu, 2023-2024 sezonunu 15 gol ve 12 asistle tamamladı. 2024-2025 sezonunda ise 50 resmi karşılaşmada 12 gol ve 13 asistlik katkı sağladı. Leao böylece üst üste dört sezon boyunca hem gol hem de asist sayısında çift hanelere ulaşmayı başardı.

Sakatlıkların etkili olduğu 2025-2026 sezonunda farklı hücum pozisyonlarında görev yapan Leao, tüm kulvarlarda 10 gol kaydetti. Milan’ın resmî verilerine göre Portekizli futbolcu, Haziran 2026 itibarıyla kırmızı-siyahlı formayla 291 karşılaşmada 80 gole ulaştı.

PORTEKİZ MİLLİ TAKIMINDA DA FORMA GİYİYOR

Rafael Leao, Portekiz A Milli Takımı’ndaki ilk maçına 9 Ekim 2021’de Katar karşısında çıktı. 2022 Dünya Kupası kadrosunda yer alan yıldız futbolcu, Gana ve İsviçre karşılaşmalarında gol sevinci yaşadı.

Portekiz Futbol Federasyonunun güncel oyuncu profiline göre Leao, A Milli Takım’da 49 karşılaşmada 6 gol kaydetti. Tecrübeli hücum oyuncusu ayrıca Portekiz’in 2024-2025 UEFA Uluslar Ligi şampiyonluğu yaşayan kadrosunda ve 2026 Dünya Kupası’nda yer aldı.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Rafael Leão 1️⃣0️⃣ (@iamrafaeleao93)'in paylaştığı bir gönderi

RAFAEL LEAO TRANSFERİNDE SON DURUM

Rafael Leao transferinde şu aşamada resmî anlaşma bulunmuyor. İtalyan basını Fenerbahçe’nin Milan ile doğrudan görüşmeye hazırlandığını, Galatasaray’ın ise Şampiyonlar Ligi faktörüyle yarışta kalmayı hedeflediğini bildiriyor.

Transferin gerçekleşmesi için öncelikle Milan’ın bonservis talebi ve ödeme planı üzerinde anlaşma sağlanması gerekiyor. Leao’nun kariyerini hangi ülkede sürdürmek istediği de sürecin belirleyici unsurlarından biri olacak.

Milan ile 2028 yılına kadar sözleşmesi bulunan Portekizli yıldızın geleceğinin, Fenerbahçe’nin Milano temasları ve Galatasaray’ın hazırlayacağı teklif sonrasında netlik kazanması bekleniyor. Kulüplerden gelecek resmî açıklamalar, Rafael Leao transferindeki Türk derbisinin sonucunu belirleyecek.

Filistin Esirler Medya Ofisinden yapılan yazılı açıklamaya göre, İsrail güçleri Batı Şeria genelinde çok sayıda adrese eş zamanlı baskınlar gerçekleştirdi.

Gözaltı operasyonları Tulkerim’de yoğunlaştı

Söz konusu operasyonların özellikle Batı Şeria'nın kuzeyinde yer alan Tulkerim kentinde yoğunlaştığı bildirildi. Baskınlarda Tulkerim’in yanı sıra Nablus, Kalkilya ve El Halil kentlerinden de çok sayıda Filistinlinin gözaltına alındığı aktarıldı.

Açıklamada, gözaltıların İsrail’in Batı Şeria genelinde Filistinli sivilleri toplu şekilde hedef alma politikasının bir uzantısı olduğu vurgulandı.

Ekim 2023’ten bu yana acı bilanço: binlerce gözaltı, 1182 can kaybı

İsrail'in Ekim 2023'te Gazze Şeridi'ne yönelik başlattığı şiddetli saldırılarla eş zamanlı olarak, işgal altındaki Batı Şeria'da da İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin saldırıları tırmanışa geçti.

Filistin resmi makamlarının paylaştığı verilere göre, Ekim 2023'ten bu yana Batı Şeria'da 1182'den fazla Filistinli hayatını kaybetti, yaklaşık 13 bin kişi yaralandı, yaklaşık 24 bin Filistinli ise İsrail güçlerince gözaltına alındı.

Zelenskiy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın uzun menzilli silahlarla Rusya'daki hedeflere yönelik operasyonlarını sürdürdüğünü belirtti.

Rusya'nın farklı bölgelerindeki hedefler vuruldu

Zelenskiy, bu gece Rusya'nın Rostov bölgesine yönelik saldırı düzenlendiğini ifade etti.

Saldırıda cephe hattına yaklaşık 250 kilometre mesafede bulunan bir ihracat terminalinin hedef alındığını belirten Zelenskiy, saldırıya ilişkin görüntüler de paylaştı.

Petrol tesislerine uzun menzilli saldırı iddiası

Ukrayna lideri, Yaroslavl bölgesi ile Rusya'ya bağlı Udmurtya Cumhuriyeti'ndeki petrol tesislerine de saldırılar gerçekleştirildiğini açıkladı.

Zelenskiy, söz konusu tesislerin Ukrayna sınırına yaklaşık 1300 kilometre uzaklıkta bulunduğunu ifade ederek, operasyonların uzun menzilli silahlarla yapıldığını kaydetti.

Ukrayna ve Rusya arasındaki savaşta enerji altyapıları son dönemde tarafların hedef aldığı noktalar arasında yer alırken, her iki ülke de karşılıklı saldırılar gerçekleştirdiğini duyuruyor.

Söz konusu oran komşu ülkelerde çok daha düşük seviyelerde kaldı; aşırı ölüm oranı Fransa’da yüzde 23, Hollanda’da ise yüzde 13 olarak hesaplandı.

2 binden fazla ilave ölüm kaydedildi

Belçika Halk Sağlığı Enstitüsü (Sciensano), haziran ayının son günleri ile temmuz ayının başında etkili olan aşırı sıcaklar nedeniyle ülkede yaklaşık 2 bin ilave ölüm yaşandığını duyurdu. Kurum, bu rakamın mevsim normallerine kıyasla yüzde 48’lik bir aşırı ölüm oranına denk geldiğini teyit etti.

Kentsel ısı adaları ve sosyoekonomik faktörler etkili oldu

Uzmanlar, Belçika'da can kaybı oranının komşularına kıyasla bu derece yüksek olmasını kentsel yapı ve toplumsal şartlara bağlıyor. Belçika'nın yüksek kentleşme oranı ve binaların serinleme imkanlarını kısıtlayan mimari yapısı, kentsel alanda sıcaklığın hapsolmasına ve etkisinin katlanmasına yol açtı.

Raporlar, aşırı sıcaklardan sosyoekonomik açıdan daha dezavantajlı bölgelerde yaşayan vatandaşların ve yalnız yaşayan yaşlıların çok daha ağır etkilendiğini ortaya koydu.

İstanbul'da 3 ilçede 5 taşınmaz satışa çıkıyor

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından duyurulan satış ihalesi; Bahçelievler, Kadıköy ve Sancaktepe ilçelerinde bulunan toplam 5 gayrimenkulü kapsıyor. Kapalı teklif usulü artırma yöntemiyle gerçekleştirilecek ihaleye ilişkin finansal detaylar da belirlendi.

Taşınmazlar için belirlenen muhammen bedeller 11 milyon 861 bin 500 TL ile 229 milyon 211 bin 500 TL arasında değişiyor. İhaleye katılım sağlayacak yatırımcılar için geçici teminat tutarları 355 bin 845 TL ile 6 milyon 876 bin 345 TL arasında kurgulandı.

Gayrimenkul satış ihaleleri, 12 Ağustos 2026 Çarşamba günü Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü binasında gerçekleştirilecek.

KGM kadrolu inşaat mühendisi alımı yapacak: Başvuru şartları neler?

Karayolları Genel Müdürlüğü, gayrimenkul satış ilanının yanı sıra merkez teşkilat bünyesinde görevlendirmek üzere 3 kadrolu inşaat mühendisi alımı yapacağını duyurdu.

Adaylar başvurularını e-Devlet üzerinden "Karayolları Genel Müdürlüğü - Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım" portalı (isealimkariyerkapisi.cbiko.gov.tr) aracılığıyla dijital olarak tamamlayabilecek.

Personel alımı için başvurular 6 Ağustos 2026 tarihine kadar devam edecek. Adayların Kamu Personeli Seçme Sınavı'ndan KPSSP3 puan türünde en az 70 puan almış olmaları şartı aranıyor.

Türkiye, 2018 yılından bu yana organize edilen VNL'de üst üste 8. defa mücadele ettiği finallerde ikinci kez şampiyonluğu elde etti. Organizasyonun tamamlanmasıyla beraber FIVB Dünya Kadınlar sıralaması yenilendi.

FIVB Dünya Kadınlar sıralaması güncellendi: Milli Takım yerini korudu

Sıralama listesindeki ilk 10 basamakta bulunan ekiplerin pozisyonları sabit kalırken Milli Takım mevcut konumunu muhafaza etti.

Güncellenen listenin ilk 5 sırasındaki puan ve takım dağılımı şu şekilde kaydedildi:

5 - Polonya 338.37

4 - ABD 363.57

3 - TÜRKİYE 388.35

2 - Brezilya 403.61

1 - İtalya 461.17

28 il merkezli düzenlenen operasyonlarda, hesaplarında toplam 12 milyar liralık para hareketliliği bulunan 206 şüpheli yakalandı.

206 şüpheliye yönelik operasyon düzenlendi

İl Jandarma Komutanlıkları tarafından yürütülen çalışmalarda yakalanan şüphelilerin, yasa dışı bahis oynattıkları, suçtan elde edilen gelirlerin transferine aracılık ettikleri ve sosyal medya platformları üzerinden sahte ilanlarla vatandaşları dolandırdıkları belirlendi.

Operasyon kapsamında gözaltına alınan şüphelilerin işlemleri devam ederken, adli süreçte önemli gelişmeler yaşandı.

100 şüpheli tutuklandı

Soruşturma kapsamında adliyeye sevk edilen şüphelilerden 100'ü tutuklandı. 94 şüpheli hakkında ise adli kontrol hükümleri uygulanmasına karar verildi.

Diğer şüphelilerin işlemlerinin sürdüğü bildirildi.

Siber suçlarla mücadele devam ediyor

Jandarma ekipleri, vatandaşların mağduriyet yaşamasına neden olan yasa dışı bahis ve dolandırıcılık faaliyetlerine karşı çalışmalarını sürdürüyor.

28 il merkezli “Nitelikli Dolandırıcılık ve Yasa Dışı Bahis” suçlarına yönelik Jandarmamız tarafından düzenlenen operasyonlarda; hesaplarında 12 Milyar TL para hareketliliği bulunan 206 şüpheli yakalandı.

Şüphelilerden; 100’ü tutuklandı. 94'ü hakkında adli kontrol hükümleri… pic.twitter.com/GBQER5TnPq

— T.C. İçişleri Bakanlığı (@TC_icisleri) July 27, 2026

Yıllık izinlerini Türkiye'de geçirdikten sonra yaşadıkları Avrupa ülkelerine dönmek üzere yola çıkan gurbetçiler, sınır kapılarındaki grev engeline takıldı. Görevliler, Yunanistan yönüne çıkış yapmak isteyen sürücüleri Bulgaristan'a açılan Kapıkule Sınır Kapısı'na yönlendirdi.

Pazarkule Sınır Kapısı önünde uzun kuyruklar oluşturan gurbetçi vatandaşlar, Yunanistan tarafındaki geçişlerin durması üzerine zorunlu olarak rota değiştirdi.

Trakya Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü yetkilileri, Yunanistan gümrüklerindeki grev süresince sürücülerin mağduriyet yaşamamaları adına İpsala ve Pazarkule yerine Kapıkule ve Hamzabeyli sınır kapılarını kullanmaları yönünde uyarılarda bulundu.

TİM tarafından yapılan duyuruda, ana pazarlardaki talep unsurları ile dünya ekonomisindeki talep ve risk unsurlarının izlendiği İhracat Pazar Monitörü'nün haziran dönemi neticeleri kamuoyuyla paylaşıldı.

Açıklanan verilere göre, dış satımı yapılan ürünlere yönelik talep durumunu ihracat gerçekleştirilen pazarlar üzerinden temel ve öncü makroekonomik veriler yardımıyla izleyen İhracat Talep Endeksi, haziranda bir önceki aya kıyasla yüzde 1,1 ve önceki senenin aynı dönemine oranla yüzde 0,9 düşüş göstererek 98,9 değerini aldı. Bu düşüşle beraber endeks, uzun dönem ortalamasının gerisinde yer aldı.

Haziran ayında işsizlik oranı, tüketici güveni ve enflasyon verilerindeki sınırlı toparlanmalara rağmen iş güveni ile sanayi üretiminde yaşanan düşüşler sebebiyle talep endeksi uzun dönem ortalamasının altında kaldı.

İhracat pazar dayanıklılık endeksi haziranda sabit kaldı

Uzun ve kısa dönemli sosyal, ekonomik ve siyasi göstergelerden yararlanılarak hazırlanan ve ihracat pazarlarının risk faktörlerine karşı mukavemetini ölçen TİM Pazar Dayanıklılık Endeksi, haziranda aylık ölçekte değişim göstermezken geçen senenin aynı dönemine kıyasla yüzde 0,8 azalışla 98,8 seviyesinde hesaplandı.

Dünya genelindeki jeopolitik risklerdeki tırmanış ve İhracat Talep Endeksi'nin uzun dönem ortalamasının altında kalmayı sürdürmesi, dış pazarların genel direnç kapasitesini negatif yönde etkiledi. Söz konusu endeks, uzun dönem ortalamasının altındaki gidişatını devam ettirdi.

Kutup ekosistemindeki değişimi ve küresel iklim krizinin etkilerini yerinde incelemek amacıyla İstanbul'dan yola çıkan Türk bilim heyeti, Kuzey Kutbu’ndaki zorlu saha çalışmalarını tamamlayarak Türkiye'ye döndü.

82 derece kuzey enlemine ulaşıldı: 4 bin deniz mili ve 94 istasyonda örnekleme

Gemiyle dünyanın en kuzey noktalarından biri olan 82 derece kuzey enlemine kadar çıkan bilim ekibi, yolculuk hariç 22 gün süren zorlu saha görevi boyunca Arktik Okyanusu ve Svalbard çevresinde yaklaşık 4 bin deniz mili katetti.

Toplam 94 farklı istasyon noktasından toplanan bilimsel veriler ve örnekler, detaylı analizler yapılmak üzere Türkiye'ye getirildi. Sefer kapsamında oşinografik ölçümler, su ve sediment örnekleri, Arktik Okyanusu'ndaki sıcaklık, tuzluluk dağılımı ve mikroplastik varlığı, su altı dronu çalışmaları ile atmosferik partikül ve aerosol analizleri, GNSS (Küresel Seyrüsefer Uydu Sistemi) ve deniz buzu gözlem verileri kaydedildi.

12 farklı proje yürütüldü

Oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer dinamikleri, meteoroloji ve uzay sistemleri gibi alanlarda 12 farklı bilimsel projenin yürütüldüğü sefere 12 bilim insanı katıldı. Ulusal Kutup Bilim Stratejisi doğrultusunda yürütülen çalışmalarda Arjantin, Bulgaristan ve Uruguay'dan 3 yabancı araştırmacı da yer alarak uluslararası iş birliğine katkı sağladı.

Ayrıca, TÜBİTAK 2204-D Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması'nda dereceye giren 3 lise öğrencisi, geliştirdikleri projeleri Arktik koşullarında test etme imkanı buldu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sefer kapsamında Svalbard Adası'ndaki Longyearbyen yerleşimine giderek Türk bilim heyetini gemide ziyaret etti. Araştırmaları yerinde inceleyen Kacır, bilim insanlarıyla sohbet ederek çalışmalar hakkında bilgi aldı ve Svalbardlı yetkililerle temaslarda bulundu.

Sefer Lideri Işıler: "Svalbard çevresinin tamamını örnekledik"

İstanbul Havalimanı’nda açıklamalarda bulunan Sefer Lideri Kaptan Doğaç Baybars Işıler, TASE-VI ile önemli bir miladı geride bıraktıklarını belirtti:

"6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferimizle artık Svalbard Takımadaları'nın etrafının tamamını kapsayacak şekilde örnekleme istasyonlarımızı tamamladık. Bu durum, uzun dönem izleme çalışmaları ve ortaya çıkacak makaleler açısından büyük önem taşıyor. Ülkemizin bugüne kadar kutup alanında ürettiği yayınların %80’i Q1 ve Q2 gibi en prestijli akademik dergilerde yer aldı. Hedefimiz bu akademik başarıyı artırarak sürdürmek."

Ortak açıklamada, eski milletvekillerinin bundan sonraki süreçte Özgür Özel liderliğindeki Yeni Parti'ye destek verecekleri belirtildi.

"Meşruiyet krizinin bir parçası olmayacağız"

CHP'nin 38'inci kurultayına ilişkin alınan "mutlak butlan" kararının eleştirildiği açıklamada, kararın Cumhuriyet'in, parlamenter yaşamın ve demokrasinin kurucu partisinin iradesini ve demokratik süreçleri yok saydığı savunuldu.

Açıklamada, CHP'nin laiklik, demokrasi, hukuk devleti ve sosyal devlet gibi Cumhuriyet'in temel değerlerinin önemli taşıyıcılarından biri olduğu belirtilerek, bu değerlerin mevcut yapı altında savunulmasının olanaksız hale geldiği ifade edildi.

264 eski milletvekili, "Bu nedenle ortaya çıkan meşruiyet krizinin bir parçası olmayacağız" açıklamasında bulundu.

"Yeni Parti'nin siyasal anlayışının inşasına katkı sunacağız"

İstifa açıklamasında, CHP'nin temel değerlerine ve Türkiye'nin geleceğine duyulan sorumluluk gerekçesiyle partiden ayrılma kararı alındığı belirtildi.

Eski milletvekilleri, demokrasiye, hukukun üstünlüğüne, çoğulculuğa, sosyal demokrasiye ve Cumhuriyet'in kurucu değerlerine bağlı bir siyasi anlayışı savunduklarını belirterek, Yeni Parti'nin siyasal anlayışının inşasına katkı sunmak amacıyla yeni oluşuma destek vereceklerini açıkladı.

Açıklamada, Özgür Özel'in liderliğindeki siyasi hareketin Türkiye'nin dört bir yanında yeni bir umut oluşturacağına inanıldığı ifade edildi.

"CHP'nin tarihsel mirasını sahiplenecek Yeni Parti'ye destek olacağız"

264 eski milletvekili, halkın desteğiyle CHP'nin tarihsel mirasını ve Cumhuriyet'in temel değerlerini sahiplenecek Yeni Parti'ye destek vereceklerini bildirdi.

Açıklamada, Türkiye'yi daha aydınlık bir geleceğe taşımak için çalışılacağı vurgulandı.

İstifa eden 264 eski milletvekilinin isimleri

1. Erol Ağagil

2. Yaşar Ağyüz

3. Haydar Akar

4. Vezir Akdemir İzmir

5. Zekeriya Akıncı

6. Yakup Akkaya

7. Sabahat Akkiraz

8. Ayşe Nedret Akova

9. Ali Akyıldız

10. Bahattin Alagöz

11. Önay Alpago

12. Ahmet Altun

13. Faik Altun

14. Züheyir Amber

15. Kemal Anadol

16. Ali Arabacı

17. Oya Araslı

18. Necla Arat

19. Metin Arifağaoğlu

20. Çetin Arık Kayseri

21. Arsan Savaş Arpacıoğlu

22. Ali Arslan

23. Gani Aşık

24. İsmet Atalay

25. Hasan Aydın

26. Osman Aydın

27. Ergün Aydoğan

28. Feridun Ayvazoğlu

29. Erdoğan Bakkalbaşı

30. Mustafa Ali Balbay

31. Bülent Baratalı

32. Süheyl Batum

33. Hüseyin Bayındır

34. Coşkun Bayram

35. Kani Beko

36. İbrahim Yavuz Bildik

37. Hüsnü Bozkurt

38. Rıdvan Budak

39. Mehmet Büyükyılmaz

40. Rasim Çakır

41. Halil Çalık

42. Hüseyin Çamak

43. Barış Can

44. İsmet Çanakcı

45. Tolga Çandar

46. Ethem Cankurtaran

47. Fuat Çay

48. Vahit Çekmez

49. Süleyman Çelebi İst.

50. Tarık Cengiz

51. İzzet Çetin

52. Dursun Çiçek

53. Ömer Çiftçi

54. Hüsnü Çöllü

55. Yüksel Çorbacıoğlu Artvin

56. Mehmet Alev Coşkun

57. Osman Coşkunoğlu

58. Halil Çulhaoğlu

59. Ayşe Eser Danişoğlu

60. Salih Dayıoğlu İzmir

61. İsmail Değerli

62. Kemal Değirmendereli

63. Nurettin Demir

64. İlhan Demiröz

65. Hilmi Develi

66. Turgut Dibek

67. Celal Dinçer

68. Orhan Ziya Diren

69. A.Sedat Doğan

70. Celal Doğan

71. Muharrem Doğan

72. Orhan Düzgün

73. Mehmet Ali Edipoğlu

74. Akif Ekici

75. Kemal Ekinci

76. Oktay Ekşi

77. Şükrü Elekdağ

78. Orhan Eraslan

79. Nevin Gaye Erbatur

80. Tuncay Ercenk

81. Fuat Erçetin

82. Ali Haydar Erdoğan

83. Hikmet Erenkaya

84. Sabri Ergül

85. Abdurrezzak Erten

86. Ali Ahmet Ertürk

87. Refik Eryılmaz

88. Haluk Eyidoğan

89. Okan Gaytancıoğlu

90. Hasan Gemici

91. Nejat Gencan

92. Süleyman Girgin

93. Coşkun Gökalp

94. Mehmet Gökdağ

95. Mehmet Göker Burdur

96. Numan Gültekin

97. Rahmi Güner

98. Cemalettin Gürbüz

99. Zeynep Damla Gürel

100. Uluç Gürkan

101. Ayşe Gürocak

102. Güneş Gürseler

103. Yalçın Gürtan

104. Hulusi Güvel

105. Hasan Güyüldar

106. Mehmet Haberal

107. Süleyman Hatinoğlu

108. Güler İleri

109. Ali Ilıksoy

110. Mustafa İlimen

111. Ceyhun İrgil

112. Mahmut Işık

113. Ruşen Işın

114. İbrahim O. Kaboğlu

115. Mehmet Kahraman

116. Sena Kaleli

117. Nail Kamacı

118. Ekrem Selçuk Kangal

119. İrfan Kaplan

120. Mehmet Hilal Kaplan

121. Emin Karaa

122. Selahattin Karaahmetoğlu

123. Erdal Karademir

124. Ender Karagül

125. Tuncay Karaytuğ

126. Atilla Kart

127. Mehmet Kartal

128. Yılmaz Kaya

129. Yakup Kepenek

130. Mehmet Kerimoğlu

131. Mehmet Siyam Kesimoğlu

132. Ahmet Güryüz Ketenci

133. Ali Keven Yozgat

134. İsmet Önder Kırlı

135. Emin Koç

136. Haluk Koç

137. Tevfik Koçak

138. Muhsin Koçyiğit

139. Devrim Kök

140. Ural Köklü

141. Ali İhsan Köktürk

142. Emre Köprülü

143. Esfender Korkmaz

144. Osman Taney Korutürk

145. Erol Köse

146. Şevket Köse

147. Tufan Köse

148. Erdal Koyuncu

149. Sedef Küçük

150. Mehmet Küçükaşık

151. Mustafa Kul

152. Sami Kumbasar

153. Bekir Kumbul

154. Kazım Kurt

155. Rüştü Kurt

156. Muzaffer Kurtulmuşoğlu

157. Faruk Loğoğlu

158. Hasan Macit

159. Bayram Meral

160. Cengiz Gökçel

161. Türkan Miçooğulları

162. Ziya Gökalp Mülayim

163. Güldal Mumcu

164. Mehmet Neşşar

165. Orhan Ocak

166. Selahattin Öcal

167. Kadir Gökmen Öğüt

168. Yalçın Oğuz

169. Ali Oksal

170. Şinası Öktem

171. Güldal Okuducu

172. Melda Onur

173. Onur Öymen

174. Sakine Öz

175. İsmail Özay

176. Ahmet Sırrı Özbek

177. Hüseyin Özcan

178. Osman Özcan

179. Suat Özcan

180. Malik Ecder Özdemir

181. Kazım Özev

182. Ramazan Kerim Özkan

183. Yüksel Özkan

184. Mustafa Öztin

185. Harun Öztürk

186. Cengiz Özyalçın

187. Mustafa Özyürek

188. Mustafa Özyurt

189. Bilgin Paçarız

190. Mehmet Parlakyiğit

191. Sedat Pekel

192. Doğan Şafak

193. Arif Sağ

194. Kemal Sağ

195. Fikri Sağlar

196. Ali Haydar Şahin

197. Nadir Saraç

198. Faruk Sarıaslan

199. Ali Sarıbaş

200. Sıdıka Sarıbekir

201. Şenal Sarıhan

202. Timurçin Savaş

203. Mustafa Sayar

204. Mehmet Nuri Saygun

205. Cevdet Selvi

206. Bedri Serter

207. Nur Serter

208. Şadan Şimşek

209. Yahya Şimşek

210. Kamil Okyay Sındır

211. Mehmet Sefa Sirmen

212. Behiç Sonbay

213. Murat Sönmez

214. Ertöz Vahit Suiçmez

215. Tayfun Süner

216. Abuzer Tanrıverdi

217. İbrahim Taşdemir

218. Turan Tayan

219. Ali Tekin

220. Hayati Tekin

221. Mustafa Timisi

222. Erol Tınaztepe

223. İsmet Tokdemir

224. Mehmet Tomanbay

225. Ramis Topal

226. Celal Topkan

227. Binnaz Toprak

228. Muharrem Toprak

229. Altan Tuna

230. Erol Tuncer

231. Neccar Türkcan

232. Elif Doğan Türkmen

233. Rıza Türmen

234. Enis Tütüncü

235. Şahin Ulusoy

236. Baha Ünlü

237. Halil Ünlütepe

238. Engin Ünsal

239. Hüseyin Ünsal

240. Fahrettin Üstün

241. Kazım Üstüner

242. Necati Uzdil

243. Sedat Uzunbay

244. Ali Cumhur Yaka

245. Sabri Yavuz

246. Abdülaziz Yazar

247. M. Ziya Yergök

248. Erdoğan Yetenç

249. İdris Yıldız

250. Mahmut Yıldız

251. Sacid Yıldız

252. Dilek Yılmaz

253. Mustafa Yılmaz (Malatya)

254. Rıza Yılmaz

255. Ahmet Yılmazkaya

256. Bayram Yılmazkaya

257. Vedat Yücesan

258. Alaattin Yüksel

259. Hilmi Yükselen

260. Bekir Yurdagül

261. Rafet Zeybek

262 Tufan Hirfanoğlu

263 Veli Zeren

264 Necati Tığlı

Kadirli trafik kazası Yenigün köyü mevkisinde meydana geldi

Kaza, Kadirli-Andırın kara yolunun Yenigün köyü yakınlarında yaşandı. Volkan Küçükkılınç yönetimindeki 80 AEC 623 plakalı otomobil ile A.D. idaresindeki 80 KB 607 plakalı tır, henüz belirlenemeyen nedenle çarpıştı.

Çarpışmanın etkisiyle otomobil sürücüsü Volkan Küçükkılınç ile yanında bulunan A.T. araç içerisinde sıkışarak yaralandı. Çevredekilerin ihbarı üzerine Osmaniye kaza bölgesine 112 Acil Sağlık, jandarma ve itfaiye ekipleri yönlendirildi.

Kadirli kaza sonrası yaralılar araçtan çıkarıldı

Olay yerine ulaşan itfaiye ekipleri, otomobilde sıkışan Küçükkılınç ile A.T’yi kurtarmak için çalışma başlattı. Ekiplerin müdahalesiyle araçtan çıkarılan iki yaralı, sağlık görevlilerinin ilk müdahalesinin ardından özel bir hastaneye kaldırıldı.

Durumu ağır olan otomobil sürücüsü Volkan Küçükkılınç, hastanede doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı. Yaralanan A.T’nin tedavi altına alındığı bildirildi.

Hayatını kaybeden Küçükkılınç’ın Kadirli İlçe Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığı öğrenildi. Ölüm haberi, çalışma arkadaşları ve yakınlarını yasa boğdu.

Osmaniye trafik kazasıyla ilgili inceleme başlatıldı

Kazanın ardından jandarma ekipleri kara yolunda güvenlik önlemi alarak olay yerinde inceleme yaptı. Tır sürücüsü A.D. ise ifadesine başvurulmak üzere jandarma karakoluna götürüldü.

Kadirli-Andırın kara yolundaki trafik, ekiplerin araçları kaldırma ve yol güvenliğini sağlama çalışmalarının ardından kontrollü olarak normale döndü. Osmaniye trafik kazasının kesin nedeninin, araçlar ve olay yeri üzerinde yapılacak incelemelerin ardından netlik kazanması bekleniyor.

Kadirli kaza olayıyla ilgili jandarmanın başlattığı soruşturma sürüyor.

29 işletmeye idari yaptırım uygulandı

Tekirdağ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, çevrenin ve halk sağlığının korunması amacıyla yürütülen denetimler aralıksız sürdürülüyor.

Yılın ilk 6 aylık dönemini kapsayan incelemelerde, baca gazı emisyon standartlarına uymayan ve çevre mevzuatına aykırı faaliyet gösterdiği tespit edilen 29 işletme hakkında idari yaptırım kararı alındı.

12 tesisin faaliyetine son verildi

Hava kalitesini olumsuz etkileyen ve mevzuat şartlarını yerine getirmeyen tesislere yönelik cezai işlemler kapsamında toplamda 15.266.825 TL tutarında idari para cezası uygulandı.

Mevzuata aykırılıkları ve kirlilik unsurlarını gidermeyen 12 işletmenin faaliyeti geçici olarak durduruldu.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yetkilileri, sanayi kenti Tekirdağ'da halk sağlığını tehdit eden ve hava kalitesini bozan uygulamalara karşı denetimlerin kararlılıkla ve 7/24 esasına göre devam edeceğini bildirdi.

Resmi açıklama geldi

Transferi resmi sosyal medya hesapları ve internet sitesi üzerinden duyuran Aliağa Petkimspor Kulübü, 27 yaşındaki pota altı oyuncusuna hoş geldin mesajı paylaştı.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"NBA, G League ve EuroLeague deneyimleri bulunan, geçtiğimiz sezon ligimizde Onvo Büyükçekmece formasıyla 10,6 sayı ve 9 ribaunt ortalamaları yakalayan Ganalı pivot Nathan Mensah, 'birlikte hedefe' yolculuğumuz için aramıza katıldı."

Pota altına EuroLeague ve NBA tecrübesi

Kariyerinde NBA, NBA G League ve EuroLeague tecrübeleri barındıran Nathan Mensah, atletizmi, blok tehdidi ve ribauntlardaki hakimiyetiyle tanınıyor. Geçtiğimiz sezon Onvo Büyükçekmece Basketbol formasıyla Basketbol Süper Ligi'nde sergilediği 10,6 sayı ve 9 ribauntluk istatistiklerle ligin en etkili pota altı oyuncularından biri olmayı başaran Mensah, yeni sezonda Aliağa Petkimspor'un başarısı için ter dökecek.

Karesi bıçaklı kavga düğün sırasında çıktı

Karesi bıçaklı kavga olayı, Maltepe Mahallesi’ndeki İkizler Sokak’ta meydana geldi. Alınan bilgiye göre M.K. ile İ.Ş. arasında, sokakta düzenlenen sünnet düğününün oluşturduğu gürültü ve araçların park edilmesi nedeniyle tartışma başladı.

Taraflar arasındaki sözlü tartışma kısa süre içinde büyüdü. Yaşanan gerilimin kavgaya dönüşmesi üzerine M.K. ile İ.Ş. birbirlerine bıçakla saldırdı. Çevrede bulunan yakınlarının da olaya karışmasıyla kavga daha geniş bir alana yayıldı.

Balıkesir bıçaklı kavgada 4 kişi yaralandı

Balıkesir bıçaklı kavga sırasında M.K, İ.Ş, M.Ş. ve aynı baş harfleri taşıyan bir başka M.K, vücutlarının çeşitli bölgelerinden bıçak darbeleriyle yaralandı. İhbar üzerine olay yerine sağlık ekipleri sevk edildi.

İlk müdahaleleri olay yerinde yapılan dört yaralı, ambulanslarla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Yaralılardan İ.Ş’nin sağlık durumunun ağır olduğu ve hayati tehlikesinin bulunduğu bildirildi. Diğer üç kişinin sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Gürültü ve park tartışması şiddete dönüştü

Karesi’deki bıçaklı kavganın, düğün gürültüsü ile sokaktaki araç parkı konusunda başlayan anlaşmazlıktan kaynaklandığı belirtildi. Kısa sürede büyüyen olayın ayrıntılarının, tarafların ifadeleri ve yapılacak incelemeler sonucunda netleşmesi bekleniyor.

Kalabalık organizasyonların düzenlendiği yerleşim bölgelerinde gürültü ve araç parkı konusunda yaşanan anlaşmazlıkların büyümeden yetkililere bildirilmesi, benzer olayların önlenmesi açısından önem taşıyor. Balıkesir’in Karesi ilçesinde dört kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan olayla ilgili sürecin, yaralıların tedavileri ve incelemelerin tamamlanmasının ardından açıklığa kavuşması bekleniyor.

MTV Son Ödeme Tarihi 2026 Ne Zaman?

2026 yılı Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ikinci taksit ödeme dönemi 1 Temmuz 2026 tarihinde başladı.

Araç sahiplerinin MTV 2. taksit ödemelerini 31 Temmuz 2026 Cuma günü mesai bitimine kadar tamamlaması gerekiyor.

Motorlu Taşıtlar Vergisi, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında iki eşit taksit halinde tahsil ediliyor. Süresinde yapılmayan ödemelerde gecikme zammı uygulanıyor.

MTV Ödeme Nasıl Yapılır?

Araç sahipleri MTV ödeme işlemlerini hem internet üzerinden hem de fiziki ödeme noktalarından gerçekleştirebiliyor.

Ödeme yapılabilecek kanallar şunlar:

• Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Dijital Vergi Dairesi
• e-Devlet MTV ödeme ekranı
• Vergi daireleri
• Anlaşmalı banka şubeleri
• İnternet bankacılığı
• Mobil bankacılık uygulamaları
• PTT şubeleri

Online ödeme yapmak isteyen kullanıcılar plaka bilgileriyle borçlarını görüntüleyerek işlemlerini kısa sürede tamamlayabiliyor.

MTV Borç Sorgulama Nasıl Yapılır?

MTV borç sorgulama işlemleri e-Devlet ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın dijital hizmetleri üzerinden yapılabiliyor.

Borç sorgulamak için;

• T.C. Kimlik Numarası veya Vergi Kimlik Numarası
• Araç plakası
• Güvenlik doğrulama bilgileri

girildikten sonra sistem üzerinden güncel MTV borcu görüntülenebiliyor ve aynı ekran üzerinden ödeme gerçekleştirilebiliyor.

MTV Ödenmezse Ne Olur?

31 Temmuz 2026 tarihine kadar MTV 2. taksit ödemesini yapmayan araç sahipleri için vergi mevzuatı kapsamında gecikme zammı uygulanıyor.

Borcun süresinde ödenmemesi halinde gecikme zammı nedeniyle toplam ödeme tutarı artabiliyor. Bu nedenle araç sahiplerinin son ödeme tarihini beklemeden işlemlerini tamamlaması tavsiye ediliyor.

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kimler Tarafından Ödenir?

Motorlu Taşıtlar Vergisi, trafik siciline kayıtlı;

• Otomobil
• Motosiklet
• Minibüs
• Otobüs
• Kamyonet
• Kamyon
• Diğer motorlu kara taşıtlarının

kayıt ve tescil sahibi gerçek veya tüzel kişiler tarafından ödeniyor.

Vergi tutarı; aracın yaşı, motor silindir hacmi, taşıt değeri ve elektrikli araçlarda belirlenen yasal kriterlere göre hesaplanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!