COP31 ev sahipliği ve veri protokolü onaylandı

Yayımlanan kararların başında, küresel iklim diplomasisinin en kritik zirvelerinden biri olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) dair anlaşmalar geldi.

9 Haziran 2026 tarihinde Bonn'da imzalanan şu iki metin resmen yürürlüğe girdi:

1. Ev Sahipliği Anlaşması: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS), Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması Sekretaryası arasında akdedilen; COP31, Kyoto Protokolü Taraflar Toplantısı 21. Oturumu (CMP21), Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı 8. Oturumu (CMA8), bağlı organ toplantıları ve yan etkinliklerin Türkiye'de düzenlenmesine ilişkin hükümleri içeren ana anlaşma onaylandı.

2. Veri Güvenliği ve Paylaşımı Zaptı: Aynı tarihte Bonn'da parafe edilen, taraflar arasındaki teknik ve idari bilgi akışını düzenleyen "Verilere İlişkin Mutabakat Zaptı" da Cumhurbaşkanı onayıyla resmileşti.

Avrupa Birliği IPA II fonlarında yeni değişiklik protokolleri

Resmî Gazete'de yayımlanan diğer iki karar ise Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) finansman süreçlerine ilişkin oldu:

• 2020 Yıllık Eylem Programı: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Avrupa Komisyonu arasında 23 Haziran 2026 ve 24 Temmuz 2026 tarihli mektupların teatisi yoluyla imzalanan, "IPA II Kapsamında Akdedilen 2020 Yılı Türkiye İçin Yıllık Eylem Programına Ait Finansman Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Ekli Değişiklik Protokolü" yürürlüğe girdi.

• 2016 Yıllık Eylem Programı (4 No'lu Zeyilname): 15 Mayıs 2026 tarihinde Ankara'da imzalanan, "2016 Yılı İçin Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Altında Türkiye'ye Yönelik Yıllık Eylem Programına Ait Finansman Anlaşmasına 4 No'lu Zeyilname" ekli notalarla birlikte onaylandı.

Esenyurt ve Küçükçekmece'de eş zamanlı baskın

Ekiplerin yürüttüğü saha ve istihbarat çalışmaları sonucunda, uyuşturucu sevkiyatı ve dağıtımında kullanıldığı tespit edilen iki ayrı adres ile bir araç hedef olarak belirlendi.

Esenyurt ve Küçükçekmece ilçelerinde eş zamanlı olarak düğmeye basan narkotik timleri, önceden belirlenen adreslere ve şüpheli araca operasyon düzenledi.

26 kilo 200 gram sentetik uyuşturucu yakalandı

Adreslerde ve araçta yapılan detaylı aramalarda toplam 26 kilo 200 gram sentetik uyuşturucu ele geçirildi.

Operasyon kapsamında yakalanan 3 şüpheli gözaltına alınarak emniyete götürüldü. Zanlıların İstanbul Emniyet Müdürlüğü'ndeki ifade alma ve tahkikat işlemlerinin sürdüğü, adli makamlara sevk edilecekleri bildirildi.

En yüksek bedelli satış İzmir Aliağa'da

Yayımlanan kararlar doğrultusunda en yüksek bedelli özelleştirme İzmir'de gerçekleşti. Mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı İzmir'in Aliağa ilçesi Yukarı Şakran köyündeki taşınmazlar, bir bütün halinde 45 milyon 750 bin TL bedelle en yüksek teklifi sunan Roza Hayvancılık ve Tarım Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'ye satıldı.

Ankara'da Yenimahalle ve Gölbaşı taşınmazları satıldı

Başkent Ankara'da Hazine mülkiyetindeki 4 ayrı bölgede satış kararı onaylandı:

• Yenimahalle (Karacakaya): Karacakaya Mahallesi’ndeki taşınmazların bir bütün halinde satışı, 40 milyon 200 bin TL bedelle Metehan Taşkoparan'a onaylandı.

• Gölbaşı (İncek): İncek Mahallesi’nde yer alan taşınmaz, 15 milyon 200 bin TL teklif veren Kazım Balay’a devredildi.

• Gölbaşı (Karaali): Karaali Mahallesi’ndeki taşınmaz 1 milyon 570 bin TL bedelle Uğur Ulaş’a satıldı.

• Gölbaşı (Karaali-İmar): Karaali-İmar Mahallesi’nde bulunan bir diğer parsel ise 1 milyon 381 bin TL karşılığında Yusuf Kamanlı adına onaylandı.

Ağrı, Elazığ, Balıkesir, Amasya ve Kastamonu'da özelleştirme kararları

Diğer illerde Türkşeker, TCDD ve Sümer Holding portföyünde yer alan taşınmazların satış detayları ise şöyle şekillendi:

• Ağrı (Eleşkirt): Türkşeker adına kayıtlı Lozan Mahallesi’ndeki taşınmaz, 15 milyon TL bedelle Selçuk Kahriman’a satıldı.

• Elazığ (Merkez): Sümer Holding A.Ş. mülkiyetindeki Şahinkaya Mahallesi taşınmazı, 13 milyon 200 bin TL bedelle Talha Yücel’e onaylandı.

• Balıkesir (Savaştepe): Sümer Holding'e ait Cumhuriyet Mahallesi’ndeki taşınmazlar ile üzerindeki yapılar, 10 milyon 100 bin TL karşılığında Resul Gökçen’e devredildi.

• Amasya (Merkez): TCDD adına kayıtlı Kurşunlu Mahallesi’ndeki taşınmaz, 2 milyon 50 bin TL bedelle Mehmet Tanrıseven’e satıldı.

• Kastamonu (Tosya): Sümer Holding A.Ş. portföyündeki Cumhuriyet Mahallesi taşınmazının satışı ise 550 bin TL ile Şahin Sağatcı adına kesinleşti.

"Olası bütün hataları ilk yarıda yaptık"

Göztepe'nin başında geçirdiği 3 yıllık serüvende böylesine kötü bir devre görmediğini vurgulayan Stanimir Stoilov, karşılaşmanın ilk 45 dakikasını şu sözlerle özetledi:

"Yapabileceğimiz tüm olası hataları oyunun bu bölümünde yaptık. Sahada Göztepe'nin kimliğini ve oyun prensiplerini hiçbir şekilde yansıtamadık. Hem ofansta hem de defansta bütün ikili mücadeleleri kaybettik. Bu zaaf sadece savunma hattıyla sınırlı kalmadı; hücum hattındaki oyuncularımız da girdiği mücadelelerden mağlup ayrılınca sahada büyük bir sıkıntı yaşadık."

İkinci yarıya kendi oyun felsefeleriyle geri dönüş yapmak için kararlı başladıklarını dile getiren Stoilov, gördükleri kırmızı kartın tüm planları bozduğunu ve maçı fiilen bitirdiğini ifade etti.

"Çok zor ve tehlikeli bir süreçteyiz, çıkış yolu birlik olmak"

Takımın girdiği dönemeç için "tehlikeli süreç" uyarısında bulunan tecrübeli çalıştırıcı, camiaya birlik mesajı verdi:

"Şu anda hep beraber gerçekten çok zor ve tehlikeli bir sürecin içerisindeyiz. Bunu tersine çevirmenin tek yolu aklımızı doğru kullanmak ve her zamankinden çok daha sıkı çalışmak. Bütün futbolcularımızın seviyelerini yukarı çekmesi ve tüm Göztepe ailesinin kenetlenmesi şart. Bu durum sadece oyuncuların ya da teknik heyetin değil, kulübün tamamının ortak sınavıdır. Bu tür kriz süreçlerini yönetecek tecrübeye sahibim; ancak buradan ancak omuz omuza verirsek çıkabiliriz."

Ege Yıldırım ve Kaleci Lukas değişikliklerine açıklık getirdi

Karşılaşma içindeki oyuncu değişikliklerine ilişkin kararlarını da paylaşan Stoilov, genç stoper Ege ve kaleci Lukas tercihlerinin arka planını anlattı:

"Bir oyuncunun münferit hatası belirleyici değildir. Açıkçası bugün diğer savunmacılar Ege'den daha fazla hata yaptı. Ancak ben genç futbolcumu mental olarak korumak ve psikolojisinin yıpranmasını önlemek adına oyundan aldım. Kaleci Lukas değişikliğini de tamamen bir teknik direktör refleksiyle yaptım. Tribünlerden gelen tepkileri gördüm; bu atmosferin hem kaleciyi hem de takımın genel direncini olumsuz etkileyeceğini düşündüğüm için bu hamleye başvurdum."

"Savunma santrfordan başlar, sakatlar dönünce istikrar gelecek"

Yenilen gollere dair faturanın yalnızca stoper hattına kesilmemesi gerektiğini hatırlatan Stoilov, savunma disiplininin en uçtaki forvetlerden başladığına işaret etti:

"Sonko ve Godoi'nin takıma dönmesiyle defansif anlamda çok daha sağlam bir kimliğe kavuşacağız. Her ikisi de kamp dönemi geçirdi; Godoi zaten kulübün dinamiklerine son derece hâkim. Taha ve Ege ise çok genç oyuncular, şu anda omuzlarında ciddi bir kamuoyu baskısı hissediyor olabilirler. Tecrübeli isimlerimizden Bokele de var. Gerçek savunma gücümüz sakatlıkların bitişiyle sahaya yansıyacak."

Öte yandan transfer döneminin kapanışında stoper yerine orta saha takviyesi yapılmasına yönelik yöneltilen soruya da açıklık getiren Stoilov, savunma hattına oyuncu katmayı planladıklarını ancak Göztepe kalitesine uygun ve aradıkları kriterleri karşılayan bir stoper profili bulamadıkları için bu tasarrufta bulunduklarını belirtti.

Albayrak: "Top rakipte olsa da pozisyon üstünlüğü bizdeydi"

Son iki haftada aldıkları beraberliklerle 4 puan kaybettiklerini hatırlatan Mardin 1969 Spor Teknik Sorumlusu Fatih Serkan Albayrak, sahaya mutlak 3 puan parolasıyla çıktıklarını ve hedeflerine ulaştıklarını belirtti.

Rakibin savunma direncine dikkat çeken Albayrak, şunları kaydetti:

"Bodrum FK son 3 maçta kalesinde gol görmemişti. Sahada bizim oyunumuzu bozmayı ve bizi durdurmayı amaçlayan bir Bodrumspor vardı. Bunu hedeflemişlerdi ve gerçekten de bunda kısmen başarılı oldular; bu sebeple oyunun ritmini yakalamakta zaman zaman sıkıntı yaşadık. Topun hâkimiyeti her ne kadar Bodrumspor'da görünse de pozisyon üstünlüğü tamamen bizdeydi. Yaklaşık 10'a yakın şutumuz varken, rakibin yalnızca 2 isabetsiz şutu bulunuyordu. Önceki haftalarda puan kayıplarımız oldu ancak doğru yoldayız. Oyuncularımız sahaya tüm benliklerini koyuyor, tam bir takım olduk. Bu yolda ilerlemeyi sürdüreceğiz ve daha da iyi olacağız. Alınan 3 puan camiamızı çok sevindirdi; inşallah bu seriyi galibiyetlerle sürdürürüz."

Bodrum FK cephesi: "Şanssız bir gol yedik"

Konuk ekip Bodrum FK'nin Teknik Sorumlusu Sefer Yılmaz ise yaptıkları taktiksel hamleler ve oyuncu değişiklikleriyle mücadeleye ortak olmaya çalıştıklarını ancak skoru değiştiremediklerini dile getirdi.

Genç ve yeni kurulan bir kadro yapısına sahip olduklarını vurgulayan Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

"Karşılaşmada şanssız bir gol yedik. Skor dezavantajına düştükten sonra maça yeniden tutunabilmek adına gereken tüm mücadeleyi sergiledik fakat mücadeleden Mardin 1969 Spor 1-0'lık galibiyetle ayrıldı; kendilerini tebrik ediyorum. Biz genç ağırlıklı ve yeni bir ekibiz. Son transfer döneminin son haftasında aramıza 3 yeni oyuncu katıldı. Onların takıma uyum sağlaması ve katkı vermesiyle birlikte ilerleyen haftalarda futbolseverlere çok daha iyi bir Bodrumspor izleteceğimize inanıyoruz. Bu maçı geride bırakıp önümüzdeki haftalara odaklanacağız."

Yayımlanan kararlar doğrultusunda Sayıştay, Milli Eğitim ile Kültür ve Turizm bakanlıklarının merkez ve taşra teşkilatlarında yeni görevlendirmeler yapıldı.

Sayıştay savcılığına Ahmet Akcan atandı

Resmi Gazete’de yer alan karara göre, Sayıştay Savcılığı görevine Milli Emlak Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Akcan atandı.

Milli Eğitim Bakanlığı’nda açık durumda bulunan kritik birimlerden Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğü koltuğuna ise Faruk Berat Akçeşme getirildi.

Kültür ve turizm il müdürlüklerinde değişim

Cumhurbaşkanı kararıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın taşra teşkilatında da dikkat çeken görevden alma ve atamalar gerçekleştirildi:

• Mersin: Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürü Hakan Doğanay görevinden alındı. Doğanay’ın yerine Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürü Yener Oba atandı.

• Bitlis: Açık bulunan Bitlis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü görevine Osman Fadıl Üner getirildi.

• Aksaray: Aksaray İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne Abdullah Oğuz atandı.

• Samsun: Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü görevine Süleyman Demirtaş getirildi.

Söz konusu atama kararlarının 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereğince yürürlüğe girdiği bildirildi.

Mali Müşavir Çelik: "Jetler, seyahatler ve eğlencelerde bulunmadım"

Duruşmada söz alan tutuksuz sanık mali müşavir Cem Çelik, 30 yıldır mesleğini icra ettiğini ve iddianamede adı geçen şirketlerin mali müşavirlik hizmetlerini yürüttüğünü belirterek suçlamalara karşı çıktı.

Çelik savunmasında şunları kaydetti:

"Suçlamalara dâhilim yoktur. Kaçak dökümle ilgim yoktur. Fatura keserek mesleki hizmet verdim. Yapılan işin maliyetini ve sahadaki detayını bilemem. Yaklaşık 50 farklı alanda mali müşavirlik yapmaktayım; danışmanlık veya suça herhangi bir katkım bulunmamaktadır. Jetler, lüks seyahatler, eğlencelerde bulunmadım. Suç işlenmesine göz yummadım."

Banka hesaplarındaki gayriresmî para ve altın hareketliliği içinde yer almadığını savunan Çelik, yalnızca resmi muhasebe kayıtlarını tuttuğunu, fiziki nakit akışına temas etmediğini dile getirerek beraatini talep etti.

Mahkeme salonunda "villa alımı" tartışması

Çapraz sorgu aşamasında Cumhuriyet savcısının sorularını yanıtlayan sanık Cem Çelik, savcının "İbrahim Bülbüllü kimdir?" sorusu üzerine, "Ekrem İmamoğlu'nun danışmanıdır. 2021 yıllarında şirkete gelmeye başladı" yanıtını verdi.

Savcılık makamının, "Murat Gülibrahimoğlu'nun, Fatih Keleş'e villa aldığı yönünde iddialar var" şeklindeki sorusuna ise Çelik, "Bu villanın alındığını bana Murat söyledi" dedi.

Bu beyan üzerine sanık Fatih Keleş söz alarak, söz konusu villa iddialarını sanık Çelik’e doğrudan sordu. Keleş'in sorusuna karşılık veren sanık Çelik, "Yazışmalarda var, herkes biliyor, bir siz bilmiyorsunuz" ifadelerini kullandı.

Savunması alınan tutuksuz sanık sayısı 102 oldu

Duruşmada dinlenen diğer tutuksuz sanıklar da üzerlerine atılı suçlamaları kabul etmeyerek beraat talebinde bulundu. Mahkeme heyeti, bugünkü oturumla birlikte toplam 102 tutuksuz sanığın savunmasının tamamlandığını kaydetti.

Duruşma, savunması henüz alınmayan diğer tutuksuz sanıkların dinlenmesine devam edilmek üzere ertesi gün sabah saatlerine ertelendi.

Tartışmanın büyümesi üzerine aracından inen taksi şoförü, iki yolcuyu cadde ortasında darbetmeye başladı. Çevredeki sürücülerin ve vatandaşların gözü önünde yolcularına saldıran şüpheli, ardından taksisine binerek hızla olay yerinden uzaklaştı.

Saldırı anı araç kamerasına yansıdı

Yaşanan darp olayı, o esnada trafikte seyir halinde bulunan bir başka aracın güvenlik kamerası tarafından saniye saniye kaydedildi.

Görüntülerde; şüphelinin aracından inerek yolculara fiziki müdahalede bulunduğu, yolcuların kendilerini savunmaya çalıştığı ve saldırgan sürücünün darp eyleminin ardından aracına binip uzaklaştığı anlar yer aldı.

Sosyal medya görüntüleri polisi harekete Geçirdi

Olay anına ilişkin görüntülerin sosyal medyada paylaşılmasının ve kamuoyunda tepki çekmesinin ardından İstanbul Emniyet Müdürlüğü ekipleri çalışma başlattı.

Görüntüleri ve plaka bilgilerini inceleyen emniyet güçleri, taksi şoförünün İ.H.K. olduğunu tespit etti. Düzenlenen operasyonla kısa sürede yakalanan şüpheli, "kasten yaralama" suçlamasıyla gözaltına alındı.

Şüpheli İ.H.K.’nin emniyetteki ilk ifadesinde, yolcularla taksi ücreti konusunda anlaşmazlık yaşadıklarını ve kavganın bu nedenle çıktığını iddia ettiği öğrenildi. Olayla ilgili adli tahkikat sürüyor.

Bitkisel üretimde destek katsayısı arttı: Zirvede mercimek ve nohut var

Yapılan düzenlemeyle 2026 üretim yılı uygulamaları için dekar başına 310 lira olan destek katsayı değeri 367 liraya çıkarıldı. 2025 üretim yılında 244 lira olan bu değerin kümülatif artış oranı yüzde 50,4'e ulaştı. 2027 üretim yılı destek katsayı değeri ise 442 lira olarak belirlendi.

Ürün bazında temel ve planlı üretim desteklerinde öne çıkan kalemler şöyle şekillendi:

• Mercimek ve Nohut: Planlı üretim desteğinde yüzde 141 artış yapıldı. Toplam destek tutarı dekara 2026 yılı için 734 liraya, 2027 üretim yılı için ise 1.326 liraya yükseldi.

• Buğday, Arpa ve Mısır: 2026 yılı için 806 lira olarak duyurulan temel ve planlı üretim desteği toplamı 954 liraya revize edildi. Bu tutar 2027 için 1.149 lira olarak uygulanacak.

• Ayçiçeği, Fasulye, Soya ve Kanola: 2026 yılı için 930 liradan 1.101 liraya yükseltilen destek, 2027 üretim yılında 1.326 lira olacak.

• Pamuk: 2026 için 1.395 liradan 1.652 liraya çıkarıldı; 2027 yılı tutarı 1.989 lira olarak kayıtlara geçti.

• Patates, Soğan ve Aspir: Toplam destek tutarı 620 liradan 734 liraya güncellendi, 2027 için ise 884 lira olarak kesinleşti.

Sertifikalı tohum ve danışmanlık desteğinde artış

Sertifikalı tohum kullanımında 2027 yılı dekar başı destekleri; soya ve yer fıstığında yüzde 101 artışla 442 liraya, nohut ve yem bezelyesinde yüzde 201 artışla 442 liraya, mercimekte ise yüzde 141 artışla 353,6 liraya çıktı.

Tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti sunanlara sağlanan destek de bir önceki yıla göre yüzde 40 artırılarak 345 bin 450 liradan 483 bin 630 liraya yükseltildi.

Hayvancılıkta yüzde 43'lük zam: Çoban desteği 116 bin lirayı aştı

Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığı kapsayan temel destek kalemlerinde yüzde 43 oranında artışa gidildi:

• Büyükbaş: Buzağı temel desteği 1.400 liradan 2 bin liraya, malak desteği ise 2 bin 800 liradan 4 bin liraya çıkarıldı.

• Küçükbaş: Kuzu ve oğlak başına temel destek 300 liradan 430 liraya yükseltildi.

• Çoban Desteği: Yüzde 43'lük artışla 81 bin liradan 116 bin 100 liraya taşındı.

• Arıcılık: Birlik üyesi üreticiler için kovan başına destek 140 liradan 250 liraya, birlik üyesi olmayanlar için ise 100 liradan 200 liraya yükseltildi.

• İpek Böceği ve Tiftik: İpek böceği temel desteği kilogram başına 1.100 liradan 1.500 liraya, tiftik desteği kilogram başına 160 liradan 220 liraya çıkarıldı.

• Su Ürünleri ve Gen Kaynakları: Su ürünleri yetiştiriciliğinde destekler yüzde 30 ila yüzde 100 arasında artırılırken, hayvan gen kaynakları birim desteği yüzde 60 oranında yükseltildi.

Bulaşıcı hastalıklardan kaynaklı yavru kayıplarına karşı destek

Bakanlık, gebe hayvanlarda programlı aşılar sebebiyle yaşanan yavru kayıpları için ödenen atık desteğinin kapsamını genişletti. Bulaşıcı hastalık kaynaklı kayıpların da sisteme dahil edilmesiyle destek miktarları yüzde 100 artırıldı. Bu kapsamda buzağı ve malak başına 20 bin lira, kuzu ve oğlak başına ise 4 bin lira ödeme yapılacak.

Öte yandan, "Güçlü Besi Güçlü Üretim Projesi" kapsamında etçi ırk sperma tohumlamasından doğan buzağılara ilave 1.000 TL, göçer kontrol noktasında doğan kuzu/oğlaklara ilave 215 TL ve ari işletmelerde doğan dişi kuzu/oğlaklara ilave 860 TL destek verilecek.

Bakan Yumaklı: "3 yıllık planlama ile öngörülebilirlik sağlıyoruz"

Karara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, tarımsal destekleri 3 yıllık vadelerle ve sezon öncesinde ilan ederek üreticiye öngörülebilirlik kazandırdıklarını belirtti:

"Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde hazırladığımız kararlar Resmi Gazete'de yayımlandı. Bölgedeki jeopolitik gerilimler ve çatışmalardan kaynaklanan girdi maliyetleri karşısında üreticilerimizin yükünü hafifletmek adına 2026 yılı bitkisel üretim desteklerini güncelledik. Hayvancılık Yol Haritamızı merkeze alan modelimizle arıcılıktan balıkçılığa kadar her alanda üreticimizin yanındayız. Verimliliği ve aile işletmelerini önceleyen bu adımlarla 'Üreten Türkiye'nin gücüne güç katacak, çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz. Tarladan sofraya alın teri döken tüm çiftçilerimize ve yetiştiricilerimize hayırlı olsun."

Yangını kontrol altına almak amacıyla Orman Bölge Müdürlüğü, itfaiye ve AFAD koordinasyonundaki ekipler geniş çaplı bir söndürme harekatı başlattı.

Bölgede 3 yangın söndürme uçağı, 9 helikopter, 110 arazöz, 4 iş makinesi ve 610 personel yangının söndürülmesi için görev alıyor.

Hava araçları alevlerin yayılma hattına aralıksız sorti yaparken, kara ekipleri de arazöz ve iş makineleriyle yangının yerleşim yerlerine ve sarp alanlara ilerlemesini durdurmak için emniyet şeritleri açıyor.

İki yol ulaşıma kapatıldı

Alevlerin ve yoğun dumanın karayolu güvenliğini tehdit etmesi üzerine Antalya Valiliği ve emniyet birimleri ulaşımda acil güvenlik tedbirleri aldı.

Bu kapsamda; Kuzey Çevre Yolu çift yönlü olarak, Antalya-Isparta Kara Yolu’nun ise Antalya merkezden Kuzey Çevre Yolu bağlantısına kadar uzanan güzergâhı, tedbir amaçlı olarak geçici süreyle araç trafiğine kapatıldı. Sürücüler alternatif güzergâhlara yönlendiriliyor.

Ekiplerin rüzgârın şiddetini sürdürdüğü bölgede yangını kontrol altına alma çalışmaları karadan ve havadan yoğun şekilde devam ediyor.

Ankara genelinde hava durumu: Yağış var mı, rüzgar nasıl?

İl genelinde herhangi bir yağış beklenmiyor; açık ve güneşli bir gökyüzü hâkim.Kent merkezinde en düşük sıcaklık 14°C, en yüksek sıcaklık ise 28°C seviyelerinde ölçülüyor. Genellikle kuzey ve kuzeydoğu (poyraz) yönlerden hafif, öğle saatlerinde zaman zaman orta kuvvette esmesi öngörülüyor.

Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkının 14-16 dereceyi bulması nedeniyle sabah erken saatlerde serinlik, öğle saatlerinde ise ılık bir hava hissediliyor.

8 Eylül 2026 Salı Ankara ilçe ilçe sıcaklık ve hava durumu

MGM verileri doğrultusunda Ankara'nın merkez ve çevre tüm ilçelerinde günün beklenen en düşük ve en yüksek sıcaklık değerleri ile gökyüzü durumu şu şekilde:

​Bölge Bölge 8 Eylül 2026 hava durumu

• ​Marmara: Parçalı ve az bulutlu. Sabah saatlerinde boğaz çevresinde ve Trakya'da tatlı bir serinlik, öğle saatlerinde 28-30 derece civarı ılık hava bekleniyor.
• ​Ege: Kıyı kesimleri güneşli ve sıcak, iç kesimlerinde ise gece-gündüz sıcaklık farkı yüksek.
• ​Akdeniz: Açık, güneşli ve nemli. Antalya ve Adana çevrelerinde sıcaklıklar 34-36 derecelere kadar tırmanıyor.
• ​İç Anadolu: Açık ve az bulutlu. Gündüz ılık ve güneşli bir gökyüzü görülürken, gece sıcaklıkları tek haneli rakamlara kadar iniyor.
• ​Karadeniz: Batı ve Orta Karadeniz parçalı bulutlu. Doğu Karadeniz kıyılarında (Trabzon, Rize, Artvin kıyıları) yerel ve kısa süreli sağanak yağış ihtimali bulunuyor.
• ​Doğu Anadolu: Az bulutlu ve açık, kuzeydoğusu yer yer parçalı bulutlu. Yüksek rakımlı kentlerde gece ayazı dikkat çekiyor.
• ​Güneydoğu Anadolu: Açık, kurak ve güneşli; termometreler 36-39 derece bandında seyrediyor.

​

​MARMARA BÖLGESİ

• ​İstanbul: 20°C / 28°C — Parçalı ve az bulutlu, poyraz esintili
• ​Edirne: 16°C / 30°C — Az bulutlu ve açık
• ​Kırklareli: 15°C / 28°C — Parçalı ve az bulutlu
• ​Tekirdağ: 18°C / 27°C — Az bulutlu, sahil şeridi hafif rüzgarlı
• ​Kocaeli (İzmit): 18°C / 29°C — Parçalı bulutlu
• ​Sakarya (Adapazarı): 17°C / 28°C — Parçalı ve az bulutlu
• ​Bursa: 17°C / 29°C — Az bulutlu ve güneşli
• ​Balıkesir: 16°C / 30°C — Az bulutlu, açık
• ​Çanakkale: 19°C / 29°C — Az bulutlu, boğaz çevresinde rüzgarlı
• ​Yalova: 18°C / 27°C — Parçalı bulutlu
• ​Bilecik: 14°C / 27°C — Az bulutlu, gece serin

​EGE BÖLGESİ

• ​İzmir: 21°C / 32°C — Açık ve güneşli
• ​Manisa: 19°C / 34°C — Az bulutlu ve sıcak
• ​Aydın: 20°C / 35°C — Güneşli ve açık
• ​Muğla: 18°C / 32°C — Açık, sahil ilçeleri güneşli
• ​Denizli: 19°C / 33°C — Az bulutlu ve açık
• ​Uşak: 14°C / 28°C — Parçalı ve az bulutlu
• ​Afyonkarahisar: 12°C / 27°C — Az bulutlu, sabah saatleri serin
• ​Kütahya: 11°C / 26°C — Az bulutlu, gece serin

​AKDENİZ BÖLGESİ

• ​Antalya: 24°C / 33°C — Açık ve güneşli
• ​Adana: 23°C / 36°C — Açık ve sıcak
• ​Mersin: 25°C / 34°C — Açık, nem oranı yüksek
• ​Hatay (Antakya): 22°C / 33°C — Az bulutlu ve açık
• ​Kahramanmaraş: 21°C / 35°C — Açık ve güneşli
• ​Osmaniye: 22°C / 35°C — Açık ve sıcak
• ​Isparta: 13°C / 28°C — Az bulutlu
• ​Burdur: 14°C / 29°C — Az bulutlu ve açık

​İÇ ANADOLU BÖLGESİ

• ​Ankara: 14°C / 27°C — Az bulutlu ve açık
• ​Konya: 15°C / 28°C — Açık ve güneşli
• ​Eskişehir: 13°C / 27°C — Parçalı ve az bulutlu
• ​Kayseri: 10°C / 27°C — Az bulutlu, gece oldukça serin
• ​Sivas: 9°C / 25°C — Az bulutlu, sabah ayazı
• ​Kırıkkale: 14°C / 28°C — Az bulutlu ve açık
• ​Aksaray: 13°C / 28°C — Açık ve güneşli
• ​Karaman: 12°C / 28°C — Az bulutlu
• ​Nevşehir: 11°C / 26°C — Az bulutlu ve açık
• ​Niğde: 10°C / 26°C — Açık, gece serin
• ​Yozgat: 10°C / 24°C — Parçalı ve az bulutlu
• ​Kırşehir: 12°C / 26°C — Az bulutlu
• ​Çankırı: 11°C / 28°C — Az bulutlu ve açık

​KARADENİZ BÖLGESİ

• ​Samsun: 19°C / 26°C — Parçalı bulutlu
• ​Trabzon: 20°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel hafif sağanak ihtimali
• ​Rize: 19°C / 25°C — Parçalı yer yer çok bulutlu, aralıklı sağanak geçişli
• ​Artvin: 16°C / 24°C — Parçalı bulutlu, kıyı kesimleri yerel sağanaklı
• ​Ordu: 19°C / 26°C — Parçalı bulutlu
• ​Giresun: 19°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu
• ​Sinop: 20°C / 26°C — Parçalı ve az bulutlu
• ​Zonguldak: 18°C / 25°C — Parçalı bulutlu
• ​Bartın: 15°C / 27°C — Parçalı ve az bulutlu
• ​Kastamonu: 11°C / 26°C — Parçalı bulutlu, gece serin
• ​Bolu: 10°C / 25°C — Parçalı ve az bulutlu, sabah serin
• ​Düzce: 15°C / 28°C — Parçalı bulutlu
• ​Karabük: 13°C / 28°C — Az bulutlu
• ​Amasya: 14°C / 29°C — Parçalı ve az bulutlu
• ​Tokat: 12°C / 27°C — Parçalı bulutlu
• ​Çorum: 11°C / 26°C — Az bulutlu
• ​Gümüşhane: 11°C / 24°C — Parçalı bulutlu
• ​Bayburt: 8°C / 23°C — Parçalı ve az bulutlu, sabah serin

​DOĞU ANADOLU BÖLGESİ

• ​Erzurum: 7°C / 23°C — Parçalı ve az bulutlu, gece belirgin serinlik
• ​Kars: 5°C / 21°C — Parçalı bulutlu, gece ayazı
• ​Ardahan: 4°C / 20°C — Parçalı bulutlu, sabah ve gece soğuk
• ​Ağrı: 6°C / 23°C — Az bulutlu ve açık
• ​Van: 9°C / 24°C — Az bulutlu ve açık
• ​Malatya: 16°C / 30°C — Az bulutlu ve açık
• ​Elazığ: 16°C / 30°C — Açık ve güneşli
• ​Erzincan: 12°C / 26°C — Az bulutlu
• ​Tunceli: 15°C / 29°C — Az bulutlu ve açık
• ​Muş: 10°C / 26°C — Az bulutlu
• ​Bitlis: 9°C / 23°C — Açık ve az bulutlu
• ​Bingöl: 13°C / 28°C — Az bulutlu
• ​Hakkari: 12°C / 25°C — Az bulutlu ve açık
• ​Iğdır: 15°C / 29°C — Az bulutlu, güneşli

​GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ

• ​Gaziantep: 19°C / 34°C — Açık ve güneşli
• ​Diyarbakır: 18°C / 35°C — Açık ve sıcak
• ​Şanlıurfa: 23°C / 37°C — Güneşli ve açık
• ​Mardin: 21°C / 33°C — Açık ve hafif rüzgarlı
• ​Batman: 17°C / 36°C — Açık ve sıcak
• ​Siirt: 20°C / 34°C — Açık ve güneşli
• ​Adıyaman: 20°C / 34°C — Açık ve sıcak
• ​Şırnak: 18°C / 31°C — Açık
• ​Kilis: 20°C / 34°C — Açık ve güneşli

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

MİLLETLERARASI ANDLAŞMALAR

–– Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Kapsamında Akdedilen 2020 Yılı Türkiye İçin Yıllık Eylem Programına Ait Finansman Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Olarak Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Avrupa Komisyonu Arasında 23/6/2026 ve 24/7/2026 Tarihli Mektupların Teatisi Yoluyla İmzalanan Ekli Değişiklik Protokolünün Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11777)

–– Türkiye Cumhuriyeti Adına 15 Mayıs 2026 Tarihinde Ankara’da İmzalanan Ekli 2016 Yılı İçin Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Altında Türkiye’ye Yönelik Yıllık Eylem Programına Ait Finansman Anlaşmasına 4 No’lu Zeyilnamenin İlişik Notalarla Birlikte Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11778)

–– Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması Sekreteryası Arasında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansının Otuz Birinci Oturumu, Kyoto Protokolü Taraflar Toplantısı Olarak Düzenlenen Taraflar Konferansının Yirmi Birinci Oturumu, Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı Olarak Düzenlenen Taraflar Konferansının Sekizinci Oturumu, Bağlı Organların Oturumları ve Diğer BMİDÇS Toplantılarına Dair Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11779)

–– Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması Sekretaryası Arasında Verilere İlişkin Mutabakat Zaptının Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11780)

CUMHURBAŞKANI KARARLARI

–– 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayısı: 11781)

–– 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayısı: 11782)

ATAMA KARARLARI

–– Cumhurbaşkanlığı Tarafından Yapılan Atamalar Hakkında Kararlar (Karar: 2026/303, 304, 305, 306, 307, 308, 309)

YÖNETMELİK

–– Sahil Güvenlik Komutanlığına Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemelerin Satış, Hibe, HEK ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Yönetmelik

TEBLİĞLER

–– Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 4/9/2026 Tarihli ve 2026/ÖİB-K-35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43 ve 44 Sayılı Kararları

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânları

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

İmamoğlu’nun mesajında şu ifadeleri kullandı:

"Erdoğan iktidarında enflasyon ve büyüme hedeflerinizin de Orta Vadeli Programın da bir anlamı kalmamıştır. Sürekli millete söz veriyor, sürekli sözünüzden cayıyorsunuz. Demokrasinin, özgürlüğün ve adaletin kalmadığı, iş insanlarının da emekçilerin de güvence altında hissetmediği bu bozuk düzenin sorumlusu sizsiniz. Erdoğan varsa güvensizlik var. Güvensizlik varsa istikrar yok. İstikrar yoksa refah yok. Ekonomide değişim istiyorsak, önce sizi değiştireceğiz."

Kulüpten yapılan açıklamada, "Teknik direktörümüz Bülent Korkmaz ve ekibi ile karşılıklı anlaşarak yollarımızı ayırmış bulunmaktayız. Hocamıza ve ekibine bugüne kadar vermiş oldukları emekler için teşekkür ediyor, bundan sonraki kariyerlerinde başarılar diliyoruz" ifadelerine yer verildi.

Haziran ayında Antalyaspor ile bir yıllık sözleşme imzalayan Bülent Korkmaz, takımın başında 6 lig karşılaşmasına çıktı. Antalyaspor, bu maçlarda 2 galibiyet elde ederken 4 kez sahadan mağlubiyetle ayrıldı.

Yenilenecek seçim öncesinde belediye meclisindeki siyasi dengeler de değişti. Dört CHP’li meclis üyesi AKP’ye geçerken, iki meclis üyesi ise tutuklandı. Yarın gerçekleştirilecek oylamada CHP ve AKP’den 21’er meclis üyesinin oy kullanması bekleniyor.

Seçim öncesinde cezaevinde bulunan Sinem Dedetaş, Üsküdar halkına hitaben bir mektup kaleme aldı. Dedetaş’ın mektubu, Üsküdar Belediyesi önünde bir araya gelen yurttaşlara okunurken, sosyal medya hesabından da paylaşıldı.

Dedetaş mektubunda yaşanan gelişmeler nedeniyle duyduğu üzüntüyü dile getirirken, tutuklanan meclis üyeleri Amine Cansu Çelik ve Ekrem Baki’ye destek verdi. Tutuklu Başkan Yardımcısı Filiz Deveci ile diğer belediye çalışanlarını da anan Dedetaş, şu ifadeleri kullandı:

"Sevgili komşularım, Bizleri yalnız bırakmadınız! Hepinizi saygıyla selamlıyor, sevgiyle kucaklıyorum, var olun! Sizlerden, tüm sevdiklerimden ve kadim Üsküdar’dan 40 gündür ayrıyım. Bu yeterince yıpratıcı ve üzücü değilmiş gibi, sırf siyasi hesaplar uğruna iki sevgili meclis üyemizin daha tutuklandığını büyük bir üzüntüyle öğrendim. Aynı duyguları paylaştığımızdan hiç şüphem yok.

Evlatlarından ayrı kalmak pahasına millet iradesine sahip çıktıkları için, onurlu durdukları için hem Amine Cansu Çelik hem de Ekrem Baki’ye yürekten bir alkış istiyorum!

Bir alkışı da 5 aydır hapis yatan, Üsküdar’ın başta kadük imar planları olmak üzere tüm kentsel dönüşüm sürecinde canla başla çalışan, tutuklu Başkan Yardımcımız Filiz Deveci ve tüm tutuklu çalışma arkadaşlarımız için istiyorum.

Kıymetli çalışma arkadaşlarım ve belediyemizin emektar çalışanlarıyla Üsküdar Belediyesi tarihinde pek çok ilki gerçekleştirdik. Ama benim için en önemlilerinden biri üst yönetimde eşit kadın temsiliyetinin sağlanmasıydı. Malum Üsküdar, hanım sultanlar ilçesidir. Çok kıymetli bir ilçedir. Biz de ona ve size yakışır hizmet üretmek için tüm sevgi ve ilgimizle çalıştık.

Bizler Cumhuriyet’in kadınları olarak Ata’mızın izinde kamusal menfaatleri öncelikleyerek siyasi nezaketi hiç elden bırakmadan, insana insan olduğu için değer vererek, hiçbir siyasi hırsın ve hesabın içinde olmadan çalıştık. Emekleri için başta kadın çalışanlarımız olmak üzere kadın-erkek tüm çalışma arkadaşlarıma yürekten teşekkür ederim.

Şimdilik gelinen noktada uğradığımız ölçüsüz haksızlıklar, canımızı çok yaksa da Üsküdar’a ve sizlere hizmet etmek, sizin güven ve sevginizi kazanmış olmak bizler için büyük bir onurdur.

Daha önce söylemiştim, herkes kendisine yakışanı yapar. Milletin iradesine, demokratik haklara ve hukukun üstünlüğüne inanan seçilmişler olarak ilkelerimizden vazgeçmedik. Vazgeçenler, sizin vicdanlarınızın ve bizim kalbimizin yüküne mahkûmdur. Bizler kimsenin kefareti değiliz!"

Kaza, Yahşihan ilçesine bağlı Kılıçlar köyünün girişinde yaşandı. Edinilen bilgilere göre, İbrahim D. (46) idaresindeki 35 RV 375 plakalı otomobil ile Abdurrahman K. (64) yönetimindeki 71 AEG 104 plakalı işçi servisi çarpıştı. Çarpışmanın şiddetiyle işçi servisi devrildi.

Kazanın bildirilmesi üzerine bölgeye sağlık ekiplerinin yanı sıra itfaiye, AFAD, UMKE ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Kazada işçi servisinde bulunan 9 kişi ile otomobildeki 5 kişi yaralandı. Toplam 14 yaralı, olay yerinde sağlık ekipleri tarafından yapılan ilk müdahalenin ardından ambulanslarla Kırıkkale’deki hastanelere kaldırıldı.

Yeni düzenlemeyle, yaz tatili döneminde mazerete bağlı yer değişikliği gerçekleştiremeyen öğretmenlerin yanı sıra sonradan mazereti oluşanlar da başvuru yapabilecek. Ayrıca 14 Eylül itibarıyla kadroya geçecek sözleşmeli öğretmenler de süreç kapsamında yer değişikliği başvurusunda bulunabilecek.

Bakan Tekin, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Öğretmenlerimizin mazeret durumlarını gözeterek iller arası yer değişikliği sürecine ilişkin yeni duyurumuzu yayımladık! Bu kapsamda, yaz tatili döneminde mazerete bağlı yer değişikliği gerçekleşmeyenler, sonrasında mazereti oluşanlar ve 14 Eylül itibarıyla kadroya geçecek sözleşmeli öğretmenlerimiz başvuruda bulunabilecek. Ön başvuruları 9-14 Eylül, tercih başvuruları ise 16-17 Eylül tarihlerinde alınacak. Atamalar ise 18 Eylül 2026 tarihinde gerçekleşecek. Öğretmenlerimiz ve ailelerimiz için hayırlı olsun"

Karşılaşmaya etkili başlayan Manisa FK, 20. dakikada Sylla’nın kaydettiği golle skor üstünlüğünü ele geçirdi. Bursaspor ise bu gole kısa süre içinde yanıt verdi. 27. dakikada sahneye çıkan Kelechi Iheanacho, attığı golle skoru 1-1’e getirdi.

Mücadelenin son bölümünde galibiyet için baskısını artıran Bursaspor, aradığı golü uzatma dakikalarında buldu. Nijeryalı futbolcu Iheanacho, 90+2. dakikada fileleri havalandırarak takımına deplasmanda 2-1’lik galibiyeti getirdi.

Iheanacho’dan 6 maçta 10 gole doğrudan katkı

Sezon başında Celtic’ten Bursaspor kadrosuna katılan Kelechi Iheanacho, performansıyla dikkat çekmeye devam ediyor. Nijeryalı yıldız, Trendyol 1. Lig’de forma giydiği 6 karşılaşmada 10 gole doğrudan katkı sağladı.

Bursaspor zirveyi takibini sürdürüyor

Manisa FK karşısında aldığı galibiyetle puanını 15’e çıkaran Bursaspor, lider Batman Petrolspor’un takibini sürdürdü. Manisa FK ise bu mağlubiyetin ardından 8 puanda kaldı.

Açıklamada, MEB Personel Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan "İhtiyaç ve Norm Kadro Fazlası Öğretmenlerin Yer Değiştirme Duyurusu (Ağustos 2026)" kapsamında, öğretmenlerin ilçe içindeki tercihlerine atanamamaları veya tercihte bulunmamaları halinde ilçe grubundaki diğer tercihleri dikkate alınmadan doğrudan resen atanmalarının öngörüldüğü kaydedildi.

Bu uygulamanın ilgili yönetmelikte düzenlenen tercih sistemine açıkça aykırı olduğu savunulan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Öğretmenlerin ilçe içindeki tercihlerine atanamamaları halinde resen atamadan önce ilçe grubundaki diğer tercihlerinin de dikkate alınması zorunludur. Bu zorunluluğa uygun olmayan duyuruya sendikamızca dava açılmıştır."

Eğitim-İş, MEB’e yönelik uyarısını yineleyerek, düzenlemenin sürdürülmesi halinde önceki süreçlerde olduğu gibi çok sayıda bireysel davayla karşılaşılabileceğini bildirdi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!