Türkiye Bocce, Bowling ve Dart Federasyonunun açıklamasına göre, Dünya Gençler Şampiyonası İspanya'nın Santa Susanna kentinde başlayacak. Türkiye'yi organizasyonda Ömer Ceylan, Yağmur Tosun, Sıla Tunç ve Ali Kaan Erol'dan oluşan milli takım temsil edecek. Milli sporcular, şampiyona boyunca madalya için mücadele verecek.

Dünya Gençler Şampiyonası 3 Ağustos'ta sona erecek

İspanya'da düzenlenen Dünya Gençler Şampiyonası, 3 Ağustos'ta tamamlanacak. Organizasyon süresince farklı kategorilerde müsabakalar gerçekleştirilecek ve milli sporcular Türkiye adına yarışacak.

Petank sporu nasıl oynanıyor?

Petank, boccenin en yaygın alt branşları arasında yer alıyor. Bu branşta sporcular, metal topları hedefte bulunan küçük topa en yakın noktaya ulaştırmayı amaçlıyor. Hassasiyet, strateji ve isabetin ön planda olduğu petank; tekler, çiftler ve üçlü takımlar halinde oynanıyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Ahbap Derneği'ne yönelik yürütülen soruşturmada yeni bir aşamaya geçildi.

Soruşturma kapsamında beş oyuncunun ifade vermek üzere savcılığa çağrıldığı bildirildi.

Soruşturmada dördüncü dalga operasyonu: 13 gözaltı

Soruşturma kapsamında İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince gerçekleştirilen dördüncü dalga operasyonda 13 kişi gözaltına alındı. Bugüne kadar düzenlenen dört operasyon sonucunda aralarında derneğin kurucusu Haluk Levent'in de bulunduğu 28 şüpheli tutuklandı.

5 oyuncu ifadeye çağrıldı

Soruşturmada son olarak oyuncular Berna Laçin, Eda Ece, Farah Zeynep Abdullah, İrem Helvacıoğlu ve Kerem Bürsin'in ifade vermek üzere savcılığa çağrıldığı öğrenildi.

Trump ayrıca, Irak'ta İran destekli gruplara yönelik önceki gece düzenlenen operasyonların Irak hükümetiyle koordineli şekilde gerçekleştirildiğini ifade etti.

AYRINTILAR GELİYOR...

Yangının fark edilmesinin ardından durum yetkililere bildirildi. İhbar üzerine Kütahya Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı ekipler bölgeye yönlendirildi. Yangına müdahale için çok sayıda arazöz ile yangın söndürme helikopteri çalışma başlattı.

Yangın bölgesine ekipler sevk edildi

Yangının ormanlık alana sıçramasının ardından ekipler, alevlerin büyümesini önlemek amacıyla bölgede çalışma yürütüyor. Kara ekipleri arazözlerle yangın çevresinde müdahalede bulunurken, hava araçları da söndürme çalışmalarına destek veriyor.

Bölgedeki ekiplerin öncelikli hedefinin yangını kontrol altına almak ve ormanlık alanda daha geniş bir yayılım yaşanmasını engellemek olduğu belirtildi.

Domaniç'te söndürme çalışmaları devam ediyor

Domaniç ilçesindeki yangına yönelik havadan ve karadan müdahale sürüyor. Ekiplerin çalışmalarını yoğun şekilde devam ettirdiği, yangının kontrol altına alınması için gerekli müdahalelerin yapıldığı bildirildi.

Yangının çıkış nedenine ilişkin inceleme başlatılırken, bölgede ekiplerin çalışmalarını tamamlamasının ardından detaylı değerlendirme yapılacağı öğrenildi.

Muğla'nın Seydikemer ilçesinde sabah saatlerinde başlayan ve şiddetli rüzgarın etkisiyle ormanlık alana yayılan yangına havadan ve karadan yoğun müdahale sürüyor. Muğla Valiliği, yangın nedeniyle 202 kişinin tahliye edildiğini, 50 hayvanın güvenli bölgelere taşındığını ve Seydikemer Devlet Hastanesi'ndeki 45 hastanın tedbir amacıyla Fethiye Devlet Hastanesi'ne nakledildiğini duyurdu.

Yangın zirai alanda başladı, ormana sıçradı

Valilikten yapılan açıklamaya göre yangın, saat 07.45 sıralarında Seydikemer'in Bayır Mahallesi'nde henüz belirlenemeyen nedenle zirai alanda çıktı. Şiddetli rüzgarın etkisiyle kısa sürede ormanlık alana sıçrayan yangına müdahale çalışmaları aralıksız devam ediyor.

23 hava aracı, 835 personel görev yapıyor

Yangına müdahale kapsamında 5 uçak ve 18 helikopter olmak üzere toplam 23 hava aracı görev alıyor. Karadan ise 93 arazöz, 3 ilk müdahale aracı, 24 su tankeri, 23 iş makinesi, 73 araç, 6 TOMA ve 8 ambulansın da bulunduğu 137 kara unsuru ile toplam 835 personel çalışmalarını sürdürüyor.

202 kişi ve 50 hayvan tahliye edildi

Yangında 3'ü kullanılmayan harabe yapı olmak üzere toplam 4 ev zarar gördü. Sarıyer Mahallesi ile Bayır, Orta Bayır ve Kırsecik mevkilerindeki 121 hanede yaşayan 202 kişi tedbir amacıyla güvenli bölgelere tahliye edildi. Ayrıca 20 büyükbaş ve 30 küçükbaş hayvan da güvenli alanlara sevk edildi.

Hastalar Fethiye'ye nakledildi

Valilik, Seydikemer Devlet Hastanesi'nde tedavi gören 45 hastanın gerekli tüm sağlık önlemleri alınarak tedbir amacıyla Fethiye Devlet Hastanesi'ne nakledildiğini bildirdi.

Armutlu ilçesine bağlı Kapaklı köyü bölgesindeki ormanlık alanda, nedeni henüz belirlenemeyen bir yangın meydana geldi. İhbarın ardından bölgeye ekipler sevk edildi ve söndürme çalışmaları başlatıldı.

Yalova orman yangınına havadan ve karadan müdahale

Yalova orman yangınına müdahale kapsamında ekipler, 3 helikopterle havadan çalışma yürütüyor. Karadan ise 15 arazözle yangının kontrol altına alınması için müdahale devam ediyor. Yangını söndürme çalışmaları sürüyor.

Lavrov Batı'nın yaklaşımına tepki gösterdi

Lavrov, Batılı ülkelerin Rusya'yı stratejik olarak zayıflatmayı ve bölmeyi amaçladığını öne sürdü. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin cephede yaşanan gelişmeler nedeniyle zor durumda olduğunu iddia eden Lavrov, Batı ülkelerinin Ukrayna'nın uzun menzilli silah kullanımını desteklediğini savundu.

Lavrov, Batılı ülkelerin yaşanan gelişmeleri bir dönüm noktası olarak değerlendirdiğini ifade etti.

Ateşkes talebini "ültimatom" olarak nitelendirdi

Batı'nın müzakerelerden önce çatışmaların durdurulması gerektiği yönündeki yaklaşımına değinen Lavrov, bu talebin kabul edilemez olduğunu savundu.

Lavrov, "Batılılar, müzakereler öncesi ateşkesin sağlanması istiyor. Bunun ardından da onlar, Fransa ve İngiltere önderliğinde askeri güçleri Ukrayna’ya sokacak. Bundan sonra ancak müzakere masasına oturacaklar. Bu, ültimatomdur. Temas hattında kalınması, (Ukrayna’da) Nazi rejiminin varlığını sürdürmesini sağlayacak. Onlar, referandumun yapıldığı bölgeleri tanımayacak" ifadelerini kullandı.

Rusya'dan dış politika mesajı

Lavrov, ABD ve Avrupa ülkelerinin Rusya ile eşit ve karşılıklı saygıya dayalı ilişkiler kurmaya hazır olmadığını ileri sürdü. Bu nedenle BRICS gibi yeni güç merkezlerinin ortaya çıktığını belirten Lavrov, Rusya'nın bağımsızlığını ve sınırlarını koruma kararlılığında olduğunu ifade etti.

Rusya Dışişleri Bakanı ayrıca, ülkesinin iç işlerine müdahale edilmemesi gerektiğini vurguladı.

"Ödemeler yapılana kadar Ankara'dan ayrılmayacağız"

Türk Maden-İş Orta Anadolu Şube Başkanı Talih Kocabıyık, yaklaşık 45 aydır devam eden mağduriyetin çözülemediğini belirterek, protokolde yer alan ödemeler yapılıncaya kadar Ankara'da kalacaklarını söyledi.

Kocabıyık, "Bu bir tehdit değil, emeğimizin karşılığını alma mücadelesidir. Bu akşam net bir cevap gelmezse yarın holding önündeki eylemlerimizi daha güçlü şekilde sürdüreceğiz" dedi.

"Bu işletmeleri yapabilecek olanlar işletsin"

Holding bünyesindeki sorunların yıllardır çözülemediğini savunan Kocabıyık, devlet yetkililerine çağrıda bulunarak işletmenin mevcut yapısıyla sürdürülemediğini öne sürdü.

Doruk Madencilik'te yaklaşık 580 işçinin kıdem tazminatı alacağı bulunduğunu belirten Kocabıyık, yaklaşık 50 çalışanın nisan ayı maaşının da halen ödenmediğini ifade etti:

"Doruk Madenciliğin yakınında bir işletme daha var. Orada hiçbir sorun yaşanmaz iken burada 45 aydır hiçbir sorun bitmedi. Hep sorun, hep sorun... O yüzden devlet büyüklerimize sesleniyoruz. Yapabilecek insanlar işletsin bu tür işletmeleri. Kömür sektöründe yaşanan sorunlar hiçbir zaman bitmiyor. En kısa sürede çare olmalarını bekliyoruz. Burada 580 kişinin kıdem tazminatı var. 50'ye yakın arkadaşımın daha nisan maaşı ödenmedi. Hal böyleyken benim buraya gelmem aşikardır. Cevap gelmezse eylemler şiddetli bir şekilde devam edecektir."

"Üç yıldır kıdem tazminatını alamayan işçiler var"

Kocabıyık, yeraltı işletmesinin kapalı olduğunu, tesisin yalnızca dışarıdan temin edilen kömürle faaliyetini sürdürdüğünü iddia etti.

İşletmenin kamu kurumlarına, esnafa ve çalışanlara yönelik ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediğini savunan Kocabıyık, "Yeraltı ocağı kapalı durumda, 25 kişi normal rutin işleri yapıyor. Aldığımız bilgilere göre ruhsat sahibi KİAŞ, TKİ'nın iştiraki. Onlara yapılması gereken ödemeler de yapılmamış. Piyasadan kömür aldığı esnafın kömür borcunu ödememiş. Beypazarı'ndaki esnafın borcunu ödememiş. İşletme için kurban kesiyor, kurbanın parasını ödememiş. Burada üç yıl önce ayrılan arkadaşlarımız var. Üç yıl önce kıdem tazminatı alması gerekirken halen daha ödenmemiş. Üstüne üstelik Holding önüne geldiğimizde işveren tarafından haklı fesih yapan 80 arkadaşımıza ve sendikamıza dava açmışlar, 'Bizi mağdur etti' diye. Hem para ödemeyeceksin, hem arkadaşlardan iş bekleyeceksin, böyle bir dünya yok..." ifadelerini kullandı.

Bir işçi fenalaştı

Basın açıklamasının ardından sendika temsilcileri bakanlık yetkilileriyle görüşmeye geçerken, alanda bekleyen işçilerden biri fenalaşarak bayıldı.

İşçiler, görüşmelerden olumlu sonuç çıkmaması halinde yarın saat 14.00'te Yıldızlar SSS Holding önünde eylemlerini sürdüreceklerini belirterek alandan ayrıldı.

Keçeli, X hesabından yaptığı paylaşımda, BM Genel Sekreteri Guterres'in Kıbrıs'ta KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile GKRY Lideri Nikos Hristodulidis arasında gerçekleştirilen üçlü görüşmenin ardından yaptığı değerlendirmeye ilişkin açıklamada bulundu. Paylaşımında, Türkiye'nin Kıbrıs meselesine yönelik yaklaşımına ilişkin değerlendirmelerini de aktardı.

Türkiye'den Kıbrıs çözümü için egemen eşitlik vurgusu

Keçeli, şunları kaydetti:

"BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, görevinin başından bu yana Kıbrıs meselesiyle ilgili ortaya koyduğu çabaları takdirle karşılıyoruz. Ada’daki iki taraf arasında çözüme yönelik ortak zeminin halen mevcut olmadığı bu dönemde, Genel Sekreter Guterres’in 2025 yılında başlattığı süreç kapsamında önemli iş birliği alanlarında ilerleme sağlanmasına odaklanılmasının, güvenin inşasına hizmet edeceğine inanıyoruz.

Diğer taraftan, Kıbrıs Rum tarafının uzlaşmaz tutumu değişmedikçe ve bölge güvenliğini de olumsuz etkileyen eylemleri sona ermedikçe çözüm perspektifinin somutlaşmayacağını bir kez daha vurguluyoruz. On yıllar boyunca denenmiş ve tükenmiş çözüm modellerinin geçmişte kaldığına bu vesileyle bir kez daha dikkat çekiyoruz.

Anavatan ve Garantör devlet olarak, Kıbrıs meselesinin adil, kapsamlı ve sürdürülebilir çözümüne Ada’daki gerçekler esas alınarak, Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü temelinde varılabileceğini yineliyoruz. Her zaman olduğu gibi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Kıbrıs Türk halkına desteğimizin tam olduğunu teyit ediyoruz."

OpenAI'nin internet sitesinde yayımlanan açıklamada, yapay zeka modellerinin siber güvenlik kabiliyetlerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen testin ardından elde edilen yeni bilgiler paylaşıldı.

Test sırasında farklı hizmetlere ait hesaplar tespit edildi

Açıklamada, devam eden incelemeler kapsamında Hugging Face dışında adı açıklanmayan bazı hizmet sağlayıcılar bünyesindeki hesapların da olaydan etkilendiği belirtildi.

Testte kullanılan yapay zeka modellerinin, kamuya açık 4 farklı hizmete ait 4 hesabı tespit ederek kullandığı aktarıldı. Söz konusu hizmet sağlayıcılarında geniş çaplı bir etkilenme yaşandığına veya diğer hesapların ihlal edildiğine ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmadığı ifade edildi.

OpenAI incelemelerin sürdüğünü açıkladı

OpenAI, yaşanan olayla ilgili inceleme sürecinde Hugging Face ile işbirliğinin devam ettiğini duyurdu. Şirket, güvenlik testleri sırasında ortaya çıkan bulguların detaylı şekilde değerlendirildiğini belirtti.

OpenAI, 21 Temmuz'da yaptığı açıklamada, siber güvenlik yeteneklerini ölçmeye yönelik gerçekleştirilen dahili bir test sırasında kullanılan yapay zeka modellerinin Hugging Face altyapısında güvenlik ihlaline neden olduğunu açıklamıştı.

Şirket açıklamasında, "Bu olayı, en ileri düzey siber kabiliyetleri içeren benzeri görülmemiş bir siber olay olarak değerlendiriyor ve buna uygun şekilde müdahale ediyoruz" ifadelerine yer vermişti.

Ordu'nun Korgan ilçesine bağlı Turnalık Yaylası'nda Taşyapı şirketinin maden sondaj çalışmalarına karşı çıkan yurttaşlara jandarma müdahale etti. İş makinelerinin çalışma alanına girişini engellemeye çalışan yaklaşık 20 kişi gözaltına alındı.

Taşyapı yeniden yaylaya iş makineleri getirdi

Geçen hafta Turnalık Yaylası'ndaki sondaj faaliyetlerini durdurarak iş makinelerini bölgeden çeken Taşyapı şirketinin yeniden çalışma başlattığı haberi üzerine yurttaşlar yaylada toplandı.

Maden sondajı yapılması planlanan alanda bir araya gelen yurttaşlar, iş makinelerinin bölgeye girişini engellemek amacıyla eylem yaptı.

ORÇEV daha önce suç duyurusunda bulunmuştu

Ordu Çevre Derneği (ORÇEV), bölgede yaptığı incelemenin ardından şirketin gerekli izin ve belgeler olmadan faaliyet yürüttüğünü iddia etmiş, hazırladığı tutanakla Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunmuştu.

Jandarmadan müdahale

Bölgeye sevk edilen jandarma ekipleri çalışma alanı çevresinde güvenlik bariyeri oluşturdu. Ekipler, alanda toplanan yurttaşlardan çalışma sahasını terk etmelerini istedi.

Jandarma, yapılan anonslarda çalışmaların engellenmesinin suç olduğunu belirterek dağılmamaları halinde müdahale edileceği uyarısında bulundu. Buna karşılık yurttaşlar alkışlarla protestolarını sürdürdü ve kol kola girerek alandan ayrılmadı.

20 kişi gözaltına alındı

Uyarıların ardından jandarma ekipleri müdahalede bulunarak yaklaşık 20 kişiyi gözaltına aldı.

Gözaltına alınan yurttaşların ifadelerinin alınması için jandarma karakoluna götürüldüğü öğrenildi.

Dervişoğlu, TBMM'deki grup toplantısının ardından Güvenpark'ta eylemlerini sürdüren şehit yakınları ve gazilerle bir araya geldi.

Meclis'ten beraberindeki heyetle birlikte Güvenpark'a yürüyen Dervişoğlu, daha önce de aynı noktayı ziyaret ettiklerini belirtti. İYİ Parti milletvekilleri ile Ankara İl Teşkilatı'nın, şehit yakınları ve gazilerin ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.

Dervişoğlu ayrıca, İYİ Parti milletvekillerinin gazilerin yaşadığı sorunları ve hak taleplerini her gün Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda gündeme taşıdığını söyledi.

Gazilerin haklarının iyileştirilmesine yönelik çalışma başlatıldığını öğrendiklerini belirten Dervişoğlu, şunları kaydetti:

"Sizden biri olarak sizin hakkınızı, hukukunuzu ve geleceğinizi savunmak adına yapılması gereken ne varsa geri bırakılmadan yapılacağından emin olmanızı istiyorum. Hem onurumuzu koruyacağız hem de mücadelemizi taviz vermeden sürdüreceğiz. İlk gün söyledim, bugün de söylüyorum. Sonuna kadar yanınızdayız."

Dervişoğlu, gazilerin ortaya koyduğu mücadelenin kendileri için bir onur olduğunu ifade ederek, bu duruştan hiçbir koşulda geri adım atmayacaklarını söyledi.

Bakanlık, raporda yer alan bazı değerlendirmelerin Türkiye tarafından paylaşılmadığını belirterek, panel raporunun kesinleşmiş bir karar niteliğinde olmadığını vurguladı.

Otomotiv tedbirlerine ilişkin değerlendirme yapıldı

Bakanlık açıklamasında, son yıllarda dünyada yaşanan teknolojik dönüşüm, korumacılık eğilimlerinin artması ve küresel rekabet koşullarındaki değişimlerin dış ticaret politikalarının daha dikkatli yürütülmesini zorunlu hale getirdiği ifade edildi.

Açıklamada, ithalatta haksız ticaret uygulamalarının yerli üretim üzerinde baskı oluşturduğu belirtilerek, Türkiye'nin ticaret politikalarını yerli ve milli sanayiyi koruyan, ihracatçıların rekabet gücünü destekleyen ve tüketici güvenliğini gözeten dengeli bir anlayışla yürüttüğü kaydedildi.

DTÖ panel raporuna ilişkin değerlendirmeler paylaşıldı

Bakanlık, otomotiv sektörünün stratejik önemine dikkat çekerek, özellikle elektrikli araçlara geçiş sürecinde yerli üretimin desteklenmesi, yeni teknolojilere uyumun artırılması ve tüketici güvenliğinin sağlanması amacıyla çeşitli ithalat tedbirlerinin uygulamaya alındığını hatırlattı.

Yaklaşık iki yıl önce DTÖ nezdinde başlatılan panel sürecinin ardından yayımlanan raporda, Türkiye'nin uygulamalarının sağlık, çevre ve tüketicinin korunmasına yönelik hükümler kapsamında makul bulunduğuna işaret edildiği belirtildi.

Bununla birlikte bazı tedbirlerde uygulama usul ve esasları bakımından yerli üretimin korunması amacının belirleyici olduğu yönünde değerlendirmelere ve tavsiyelere de yer verildiği aktarıldı.

Açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

“Panel raporunda, panele taşınan tedbirlerimizin bir kısmına ilişkin olarak ülkemiz lehine değerlendirme ve yorumlara da yer verilmiştir. Dünya ekonomisinin ve küresel otomotiv sanayisinin köklü bir değişimden geçtiği süreçte, ülkemizin yerli otomotiv sanayisini haksız rekabete karşı koruyan, tüketici güvenliği ve refahını önceleyen tedbirlerimize ilişkin olarak DTÖ Paneli tarafından yöneltilen bazı değerlendirmeler ülkemizce paylaşılmamaktadır. Zira Panel raporunun, son 30 yıldaki teknolojik gelişmeleri ve özellikle otomotiv sektörünün elektrifikasyona dönüşümünü dikkate almayan unsurlar barındırdığı açıktır.”

Bakanlık hukuki hakların kullanılacağını bildirdi

Türkiye'nin DTÖ'nün kurucu üyeleri arasında yer aldığı hatırlatılan açıklamada, kurallara dayalı çok taraflı ticaret sistemine verilen desteğin sürdüğü belirtildi.

Ayrıca, aşırı sübvansiyonlar ve fazla kapasite nedeniyle uluslararası rekabet ortamını olumsuz etkileyen uygulamalara karşı ticaret politikası araçlarının kullanılmasının meşru ve gerekli olduğu ifade edildi.

Bakanlık açıklamasında, "Dünya Ticaret Örgütü hukuk sistemi kapsamında bir panel raporu kesinlikle nihai bir nitelik taşımamaktadır. Bu kapsamda, ülkemiz, hukuken isabetli bulunmayan hususlara ilişkin olarak, DTÖ mekanizmaları çerçevesinde üye ülkelere tanınan gerekli hukuki gözden geçirme süreçlerini işletme hakkını kullanacaktır" denildi.

Açıklamada ayrıca, konuya ilişkin olarak DTÖ üyesi ülkelerle dengeli ve adil ticaret anlayışı doğrultusunda istişarelerin sürdüğü bilgisi de paylaşıldı.

Özellikle akşam saatlerinde yayınlanacak yapımlar merak edilirken, kanalların resmi yayın akışları doğrultusunda hazırlanan liste, gün içerisinde yaşanabilecek olası değişikliklere karşı izleyicilere rehber niteliği taşıyor.

Kanal D Yayın Akışı 29 Temmuz 2026

Kanal D ekranlarında gün boyunca dizi tekrarları ve haber bültenleri yer alırken, akşam kuşağında Kuralsız Sokaklar izleyiciyle buluşacak.

• 07.00 Küçük Ağa

• 09.30 Yaprak Dökümü

• 12.00 Kanal D Haber Gün Arası

• 13.00 Magazin D Yaz

• 14.00 Uzak Şehir

• 16.45 Aşk-ı Memnu

• 18.30 Kanal D Ana Haber

• 20.00 Kuralsız Sokaklar

• 21.45 Düşeş 1: Mafya Sızıntısı

• 23.45 Düşeş 1: Mafya Sızıntısı

• 01.30 Gölge Adam

Star TV Yayın Akışı 29 Temmuz 2026

Star TV'de gün içerisinde sevilen diziler ekrana gelirken, akşam kuşağında Doğanın Kanunu yayınlanacak.

• 07.00 İki Aile

• 09.30 Sevdiğim Sensin

• 12.00 Asuman Krause ile Hayat Güzeldir

• 14.00 Güzel Köylü

• 16.30 Erkenci Kuş

• 19.00 Star Haber

• 20.00 Doğanın Kanunu

• 00.30 Yerli Dizi Tekrarı / Sinema

ATV Yayın Akışı 29 Temmuz 2026

ATV'de gündüz kuşağının ardından akşam saatlerinde Var Mısın Yok Musun izleyiciyle buluşacak.

• 08.00 Kahvaltı Haberleri

• 10.00 Kırgın Çiçekler

• 13.00 ATV Gün Ortası

• 14.00 A.B.İ.

• 16.30 Var Mısın Yok Musun

• 19.00 ATV Ana Haber

• 20.00 Var Mısın Yok Musun

• 23.40 Pilav Üstü Aşk

Show TV Yayın Akışı 29 Temmuz 2026

Show TV ekranlarında gün boyunca dizi yayınlarının ardından akşam kuşağında Kardeşim Benim filmi yer alacak.

• 09.00 Aşk Laftan Anlamaz

• 12.00 Gelsin Hayat Bildiği Gibi

• 15.00 Kızılcık Şerbeti

• 18.25 Show Ana Haber

• 20.00 Kardeşim Benim

• 22.45 Muhtemel Aşk

• 01.45 Kardeşim Benim

TRT 1 Yayın Akışı 29 Temmuz 2026

TRT 1'de akşam saatlerinde Türk sinemasının sevilen yapımlarından Vizontele ekranlara gelecek.

• 07.05 Hangimiz Sevmedik

• 10.00 Kasaba Doktoru

• 13.30 Seksenler

• 14.40 Yürek Çıkmazı

• 17.45 Lingo Türkiye

• 19.00 Ana Haber

• 19.55 İddiaların Aksine

• 20.00 Vizontele

• 22.10 Öldürme Arzusu

• 00.00 Asırlık Gece

NOW TV Yayın Akışı 29 Temmuz 2026

NOW TV'de günün öne çıkan yapımı romantik komedi filmi Her Şey Aşk İçin olacak.

• 08.30 Çalar Saat

• 10.00 Kirli Sepeti

• 12.00 Halef: Köklerin Çağrısı

• 15.00 Sen Çal Kapımı

• 16.30 Karagül

• 19.00 NOW Ana Haber

• 20.00 Her Şey Aşk İçin

• 22.15 Her Şey Aşk İçin

• 00.30 Tolgshow Filtresiz

TV8 Yayın Akışı 29 Temmuz 2026

TV8 ekranlarında günün büyük bölümünde MasterChef Türkiye izleyiciyle buluşurken, yeni bölüm akşam kuşağında yayınlanacak.

• 07.15 Ebru ile 8'de Sağlık

• 08.30 MasterChef Türkiye

• 10.00 Gazete Magazin

• 13.00 Doktor Aksoy

• 15.30 MasterChef Türkiye

• 20.00 MasterChef Türkiye (Yeni Bölüm)

• 00.15 Doktor Aksoy

29 Temmuz 2026 Akşam Kuşağında Hangi Yapımlar Var?

Bu akşam ulusal kanallarda öne çıkan yapımlar şöyle:

• Kanal D: Kuralsız Sokaklar

• Star TV: Doğanın Kanunu

• ATV: Var Mısın Yok Musun

• Show TV: Kardeşim Benim

• TRT 1: Vizontele

• NOW TV: Her Şey Aşk İçin

• TV8: MasterChef Türkiye (Yeni Bölüm)

29 Temmuz Çarşamba günü televizyon ekranlarında sinema filmleri, yarışma programları, haber bültenleri ve sevilen dizilerin tekrar bölümleri izleyiciyle buluşuyor. Kanal D, Star TV, ATV, Show TV, TRT 1, NOW TV ve TV8'in resmi yayın akışına göre özellikle akşam kuşağında MasterChef Türkiye, Vizontele, Doğanın Kanunu, Kuralsız Sokaklar, Her Şey Aşk İçin, Var Mısın Yok Musun ve Kardeşim Benim günün öne çıkan yapımları arasında yer alıyor.

RAFAEL LEAO FENERBAHÇE TRANSFERİNDE KRİTİK 24 SAAT İDDİASI

NTV Spor’a yansıyan son haberle örtüşen Sabah kaynaklı aktarıma göre Fenerbahçe Yönetim Kurulu Üyesi Cihan Kamer, Rafael Leao transferi için Milano’da görüşmelere başladı. Sarı-lacivertlilerin, Mason Greenwood transferinde uygulandığı belirtilen pazarlık yöntemini Leao operasyonunda da kullanmak istediği iddia edildi.

Haberde Milan’ın pazarlıklara 50 milyon avrodan başladığı, Fenerbahçe’nin ise bu bedelin 40 milyon avroya düşmesini beklediği öne sürüldü. Avrupa’dan Milan’a resmî teklif gelmediği ve Fenerbahçe’nin bu durumu pazarlık avantajına çevirmeyi planladığı da aktarıldı.

Rafael Leao’nun 29 Temmuz’da Milan’ın sezon öncesi hazırlıklarına katılmasının planlandığı belirtilirken, transfer sürecindeki tablonun kısa süre içinde netleşebileceği ifade edildi. Bununla birlikte Milan veya Fenerbahçe tarafından görüşmelerin olumlu sonuçlandığına ilişkin resmî bir açıklama yapılmadı.

FENERBAHÇE’NİN LEAO İÇİN TEKLİFİ NE KADAR?

Türk basınına yansıyan haberlerde Fenerbahçe’nin hazırladığı teklif konusunda birbirinden farklı rakamlar bulunuyor. İlk iddialarda Leao’ya beş yıllık sözleşme ve yıllık net 8 milyon avro garanti ücret önerileceği, maç, gol ve şampiyonluk bonuslarıyla oyuncunun kazancının 12 milyon avroya kadar çıkabileceği belirtildi.

Bir başka haberde Fenerbahçe’nin Leao ile yıllık 12 milyon avro üzerinden kişisel şartlarda anlaşmaya vardığı ileri sürüldü. Aynı haberde Milan’a 5 milyon avro kiralama bedeli, 35 milyon avroluk zorunlu satın alma maddesi ve 2 milyon avro bonus içeren toplam 42 milyon avroluk bir paket sunulabileceği kaydedildi.

Ancak Gianluca Di Marzio kaynaklı daha sonraki haberde Fenerbahçe’nin Milan ile görüşme yaptığı fakat henüz resmî teklif sunmadığı belirtildi. Bu aktarımda sarı-lacivertlilerin 7-8 milyon avro ve bonuslardan oluşan bir maaş planladığı, Leao’nun ise yıllık en az 12 milyon avro istediği ifade edildi.

Milan’ın bonservis talebi de kaynaklara göre 40 milyon, 50 milyon veya 50-60 milyon avro arasında değişiyor. Bu farklılıklar, görüşmelerin henüz kesin rakamlara ve resmî anlaşma aşamasına ulaşmadığını gösteriyor.

FENERBAHÇE LEAO İDDİALARINI YALANLAMIŞTI

Fenerbahçe, 25 Temmuz’da yaptığı açıklamada Rafael Leao için bonservis ve maaşla birlikte yaklaşık 100 milyon avroya ulaşan bir teklif sunduğu yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını duyurdu. Kulüp, o tarih itibarıyla oyuncuya veya Milan’a bu yönde bir teklif yapılmadığını açıkladı.

Bu açıklamanın ardından Türk ve İtalyan basınında yeni görüşmeler yapıldığı, Cihan Kamer’in Milano’ya gittiği ve tarafların transfer şartlarını yeniden değerlendirdiği iddiaları yayımlandı. Ancak Fenerbahçe, 25 Temmuz’daki yalanlamadan sonra Leao konusunda yeni bir resmî açıklama paylaşmadı.

GALATASARAY DA RAFAEL LEAO İÇİN DEVREYE GİRDİ İDDİASI

Rafael Leao’nun adı yaz transfer döneminin ilk bölümünde ağırlıklı olarak Galatasaray ile anıldı. İtalyan basınına dayandırılan 14 Temmuz tarihli haberlerde sarı-kırmızılıların oyuncuyu yakından takip ettiği ve Türkiye’nin Leao için önemli transfer seçeneklerinden biri olabileceği öne sürüldü.

25 Temmuz’da Nicolo Schira kaynaklı haberlerde Galatasaray’ın Milan’a 30 milyon avro teklif ettiği iddia edildi. Sarı-kırmızılıların Leao’ya 2030 yılına kadar geçerli ve yıllık 10 milyon avro kazandıracak bir sözleşme hazırladığı, Milan’ın ise 50-60 milyon avro istediği aktarıldı.

Daha sonraki haberlerde Galatasaray’ın satın alma opsiyonlu kiralama formülünü sunduğu, ancak Milan’ın kiralık anlaşmaya sıcak bakmadığı ve oyuncuyu bonservisiyle satmak istediği belirtildi. Son aktarımlara göre Galatasaray’ın görüşmeleri yavaşlarken, Fenerbahçe’nin Milan ile doğrudan temas kurduğu ileri sürüldü.

RAFAEL LEAO TÜRKİYE İDDİALARINA NE CEVAP VERDİ?

DAZN Portugal, sosyal medya hesabından Rafael Leao’nun Türkiye’ye transfer olmaya yakın olduğunu iddia eden bir paylaşım yaptı. Portekizli futbolcu bu paylaşıma, sezon öncesi hazırlıklarına başlamak üzere olduğunu belirten kısa bir cevap verdi.

Leao’nun cevabı, Fenerbahçe veya Galatasaray ile anlaşmaya vardığı şeklinde doğrudan bir doğrulama içermedi. Oyuncu daha önce Milan yönetimiyle yeni bir deneyim yaşama ihtimali üzerine konuştuğunu, seçeneklerini değerlendireceğini ancak sözleşmesi devam ettiği sürece kulübüne saygı göstereceğini açıklamıştı.

RAFAEL LEAO KİMDİR, KAÇ YAŞINDA VE SÖZLEŞMESİ NE ZAMAN BİTİYOR?

10 Haziran 1999 doğumlu Rafael Leao, 27 yaşında. Hücum hattında ağırlıklı olarak sol kanatta görev yapan Portekizli futbolcu, Lille’den ayrılarak 2019 yazında Milan’a transfer oldu. İtalyan kulübü, Leao’nun sözleşmesini 30 Haziran 2028’e kadar uzattığını 2023 yılında resmen açıklamıştı.

Leao, 2025-2026 sezonunda Milan formasıyla tüm kulvarlarda 31 karşılaşmaya çıktı ve 10 gol, 3 asistlik katkı verdi. Milan’ın resmî açıklamasında da oyuncunun sezonu toplam 10 golle tamamladığı ve yaşadığı fiziksel sorunlar nedeniyle bazı dönemlerde düzenli forma giymekte zorlandığı belirtildi.

TÜRK BASININDA ÇIKAN LEAO İDDİALARI

Rafael Leao hakkında Türk basınında öne çıkan iddialar kronolojik olarak şöyle şekillendi:

• 14-20 Temmuz: Galatasaray ve Fenerbahçe’nin oyuncunun şartlarını araştırdığı, Leao’nun yüksek maaş verilmesi halinde Türkiye seçeneğini değerlendirebileceği öne sürüldü.

• 24 Temmuz: Fenerbahçe’nin beş yıllık sözleşme, 8 milyon avro garanti maaş ve performans bonusları hazırladığı iddia edildi.

• 25 Temmuz: Galatasaray’ın Milan’a 30 milyon avro teklif ettiği öne sürüldü. Aynı gün Fenerbahçe, yaklaşık 100 milyon avroluk paket ve teklif haberlerini yalanladı.

• 26 Temmuz: Galatasaray’ın satın alma opsiyonlu kiralama önerisinin Milan tarafından kabul edilmediği iddia edildi.

• 27-28 Temmuz: Cihan Kamer’in Milano’ya gittiği, Fenerbahçe’nin Leao ile kişisel şartlarda anlaşmaya vardığı ve Milan’a 42 milyon avroluk paket hazırladığı haberleri yayımlandı.

• 28 Temmuz akşamı: Di Marzio kaynaklı haberde tarafların anlaşmadan uzak olduğu ve Fenerbahçe’nin henüz resmî teklif vermediği belirtildi.

• 29 Temmuz: Fenerbahçe’nin Milan’ın beklentisini 50 milyon avrodan 40 milyon avroya indirmeye çalıştığı ve bu rakama ulaşılması halinde Leao’yu İstanbul’a getireceği ileri sürüldü.

RAFAEL LEAO FENERBAHÇE TRANSFERİNDE RESMİ AÇIKLAMA BEKLENİYOR

Rafael Leao Fenerbahçe transferinde 29 Temmuz itibarıyla resmiyet kazanan bir anlaşma bulunmuyor. Türk ve İtalyan basınındaki son haberler Fenerbahçe’nin Milan ile temas kurduğunu gösterse de bonservis bedeli, ödeme planı ve oyuncunun yıllık ücreti konusunda önemli farklılıklar bulunuyor.

Sürecin tamamlanabilmesi için öncelikle Fenerbahçe ile Milan’ın bonservis konusunda anlaşması ve Leao’nun Türkiye’de oynama seçeneğine kesin onay vermesi gerekiyor. Transfer ancak kulüplerden yapılacak resmî açıklama veya Kamuyu Aydınlatma Platformu bildirimi sonrasında kesinlik kazanacak.

"Partiye üyelik koşullarını hızla hazırlıyoruz"

TBMM'de basın toplantısında konuşan Günaydın, konuya ilişkin şunları kaydetti:

“Bugün itibarıyla 200’ün üzerinde belediye başkanı YENİ Parti’ye katılmak amacıyla istifa etmiş bulunuyor. Partiye üyelik koşullarını hızla hazırlıyoruz. Bu hafta içerisinde bütün bu paneller açılmış olacak. Belediye başkanlarımızın da kahir ekseriyetinin bizim ‘Daha temkinli olmanızda bir sakınca yok’ dememize rağmen YENİ Parti’ye üye olmak için büyük bir hazırlık ve adeta acele içerisinde olduğunu görmekten de büyük memnuniyet duyduğumuzu ifade edelim.”

Günaydın'dan Cemil Tugay iddialarına yanıt

CHP’den istifa eden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın "AK Parti’ye katılacağı" iddiasına yanıt veren Günaydın, şunları kaydetti:

“Kendisiyle hiçbir iletişimim yok, nereden seçildiği belli. İzmir halkının tavrı, tutumu da belli. O tavra, tutuma uyumlu davrananlar siyasete devam edebilirler, ‘O tutum beni ilgilendirmez, ben istediğim gibi davranırım’ diyenler de halktan gerekli reaksiyonu görürler. Biz İzmir Büyükşehir Belediye başkanının İzmir halkının taleplerine uygun bir davranış içerisinde olmasını kendisinden bekleriz. Kişisel bir iletişim olmamıştır.”

Yazır Mahallesindeki ormanlık alanda yangın çıktı

Yangın, Kumluca ilçesine bağlı Yazır Mahallesi'ndeki ormanlık alanda henüz belirlenemeyen bir nedenle başladı. Dumanları gören vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye çok sayıda ekip yönlendirildi.

Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri, yangının çevredeki alanlara yayılmasını önlemek amacıyla söndürme çalışmalarını başlattı.

Ekiplerin söndürme çalışmaları sürüyor

Yangına havadan ve karadan müdahale edilirken, ekipler alevleri kontrol altına almak için çalışmalarını sürdürüyor. Bölgede yangının çıkış nedeninin belirlenmesine yönelik incelemelerin ise yangının kontrol altına alınmasının ardından yapılması bekleniyor.

YENİ Parti'nin kuruluş sürecinin ardından Malatya Özgür Özel Çalışma Ofisi'nde bir araya gelen eski CHP yöneticileri, partiden toplu olarak ayrıldıklarını açıkladı. Açıklamada, siyasi çalışmaların bundan sonra YENİ Parti çatısı altında sürdürüleceği belirtildi.

Toplantıya, eski il ve ilçe yöneticilerinin yanı sıra belediye meclis üyeleri ile kadın ve gençlik kolları temsilcileri de katıldı.

"CHP'de mücadele etme imkanı kalmadı"

CHP Genel Merkezi tarafından görevden alınan eski Malatya İl Başkanı Barış Yıldız, yaptıkları açıklamanın kendileri açısından zor bir karar olduğunu belirtti.

Yıldız, siyasi mücadelelerini bundan sonra YENİ Parti çatısı altında sürdüreceklerini ifade ederek şöyle konuştu:

“Yıllardır ayrı ayrı emek verdiğimiz, burada sadece ben, ilçe başkanlarımız değil; partiye belediye başkanlığı yapmış, geçmişte yöneticilik yapmış arkadaşlarımızla birlikte yıllardır emek verdiğimiz, baba ocağı olarak gördüğümüz Cumhuriyet Halk Partisi'nin, yargı eliyle, mutlak butlan tarafından, AKP'nin mutlak butlanı tarafından dönüştürülmesinden sonra, orada bizler için mücadele imkânı kalmamıştır.

Bizler biliyoruz ki yargı eliyle mutlak butlanı getirenler, orada mutlak butlan yönetimini oluşturanların amacı AKP iktidarının devam etmesidir. Bizlerin yola çıkmış olduğu, liderimiz Özgür Özel öncülüğünde çıkmış olduğumuz yol, ülkemizin adalet ve demokrasi yürüyüşünün önemli adımlarıdır. Cumhuriyet Halk Partisi'nde mutlak butlandan beri vermiş olduğumuz mücadeleyi, Cumhuriyet Halk Partisi içerisindeki mücadeleye bugün itibarıyla son veriyoruz.

Cumhuriyet Halk Partisi'nin Malatya'da son üç buçuk yıldır il başkanı olan, seçilmiş il başkanı olan ben; il yöneticisi arkadaşlarım, disiplin kurulu üyelerim, tüm ilçe başkanlarım, kadın ilçe başkanlarımızın hepsi, ilçe yöneticileri, aynı zamanda kadın kollarımız, gençlik kollarımızın başkanları ve yöneticileri, ilçe belediye meclis grubumuzun tamamı, Battalgazi Belediye Meclis grubumuzun tamamı, Büyükşehir Belediye Meclis grubumuzun tamamı bugün itibarıyla bizler yürüyüşümüze Cumhuriyet Halk Partisi saflarından istifa ederek, YENİ Parti saflarına katılarak hep birlikte devam edeceğiz.”

Emekli Promosyonu Almak İçin Şartlar Neler?

Bankaların emekli promosyon kampanyalarından;

• SSK emeklileri
• Bağ-Kur emeklileri
• Emekli Sandığı emeklileri
• Ölüm aylığı alan hak sahipleri (kampanya şartlarına göre)

yararlanabiliyor.

Promosyon ödemesi alabilmek için emeklinin maaşını ilgili bankaya taşıması ve 3 yıl boyunca maaşını aynı bankadan almayı taahhüt etmesi gerekiyor. Maaş taşıma işlemleri e-Devlet üzerinden veya banka şubelerinden gerçekleştirilebiliyor.

2026 Güncel Emekli Promosyonları

Bankaların açıkladığı kampanyalara göre öne çıkan promosyon tutarları şöyle:

Halkbank

• 10.000-14.999 TL maaş: 8.000 TL
• 15.000-19.999 TL maaş: 10.000 TL
• 20.000 TL ve üzeri maaş: 12.000 TL
• Ölüm aylığı alan hak sahiplerine belirli şartlarla 5.000 TL promosyon

VakıfBank

• 10.000 TL altı: 5.000 TL
• 10.000-14.999 TL: 8.000 TL
• 15.000-19.999 TL: 10.000 TL
• 20.000 TL ve üzeri: 12.000 TL

Garanti BBVA

Garanti BBVA, emekli maaşını taşıyan müşterilerine 15 bin TL'ye kadar nakit promosyon sunarken, kredi kartı ve diğer kampanyalarla toplam ödül tutarı 25 bin TL'ye kadar ulaşabiliyor.

Yapı Kredi

Yapı Kredi, maaşını bankaya taşıyan ve 3 yıllık taahhüt veren emeklilere kampanya şartlarının yerine getirilmesi halinde 30 bin TL'ye varan promosyon ve ek ödül sunuyor.

Akbank

Akbank, maaşını taşıyan veya promosyon taahhüdünü yenileyen SGK emeklilerine 15 bin TL'ye kadar nakit promosyon imkânı sağlıyor.

TEB

TEB'in kampanyasında maaş tutarına göre 5 bin TL ile 12 bin TL arasında nakit promosyon ödenirken, otomatik fatura ödeme talimatı veren emekliler için toplam ödeme 21 bin TL'ye kadar çıkabiliyor.

İş Bankası

İş Bankası, 15 bin TL'ye kadar nakit promosyon sunarken, ek kampanyalarla toplam ödül tutarı 25 bin TL'ye kadarulaşabiliyor.

QNB

QNB, maaşını bankaya taşıyan emeklilere 20 bin TL'ye kadar nakit promosyon veriyor.

DenizBank

DenizBank'ta 12 bin TL'ye kadar nakit promosyonun yanı sıra kredi kartı ve otomatik ödeme kampanyalarıyla toplam ödeme 30 bin TL'ye kadar yükseliyor.

Türkiye Finans

Türkiye Finans'ın kampanyasında nakit promosyon ve bonuslarla toplam kazanç 32 bin TL'ye kadar çıkabiliyor. Yakınını bankaya yönlendiren müşterilere ayrıca 5 bin TL'ye kadar ek ödül verilebiliyor.

ING

ING, emekli maaşına göre 15 bin TL'ye kadar koşulsuz nakit promosyon sunarken, ek kampanyalarla toplam ödül 32 bin TL'ye kadar ulaşabiliyor.

Şekerbank

Şekerbank, güncel kampanyasında toplam promosyon tutarını 35 bin TL'ye kadar yükselten bankalar arasında yer alıyor. Kampanya kapsamında maaş tutarı ve ek ürün kullanımına göre ödeme miktarı değişiklik gösteriyor.

En Yüksek Emekli Promosyonunu Hangi Banka Veriyor?

Temmuz 2026 itibarıyla açıklanan kampanyalar dikkate alındığında toplam ödeme tutarı bakımından öne çıkan bankalar şunlar:

• Şekerbank: 35 bin TL'ye kadar
• Türkiye Finans: 32 bin TL'ye kadar
• ING: 32 bin TL'ye kadar
• Yapı Kredi: 30 bin TL'ye kadar
• DenizBank: 30 bin TL'ye kadar
• Garanti BBVA: 25 bin TL'ye kadar
• İş Bankası: 25 bin TL'ye kadar
• TEB: 21 bin TL'ye kadar
• QNB: 20 bin TL'ye kadar

Toplam ödeme tutarlarının önemli bir bölümü, nakit promosyonun yanı sıra kredi kartı kullanımı, otomatik fatura ödeme talimatı, ek bankacılık ürünleri veya yakınını bankaya davet etme gibi kampanya koşullarının yerine getirilmesine bağlı olarak değişiyor.

Emekli Maaşı Taşıma İşlemi Nasıl Yapılır?

Emekli maaşını farklı bir bankaya taşımak isteyen vatandaşlar işlemlerini:

• e-Devlet üzerinden,
• İlgili bankaların şubelerinden,
• Bazı bankaların mobil uygulamaları ve internet şubeleri aracılığıyla

gerçekleştirebiliyor.

Maaş taşıma işlemi tamamlandıktan sonra bankanın kampanya şartlarının sağlanması halinde promosyon ödemesi hesaplara yatırılıyor.

Promosyon Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Birçok bankada duyurulan toplam ödeme; nakit promosyonun yanında kredi kartı harcaması, otomatik ödeme talimatı, sigorta ürünü kullanımı veya yakınını bankaya davet etme gibi ek şartların yerine getirilmesiyle elde edilebiliyor.

Bu nedenle emeklilerin maaş tutarlarına uygun kampanyaları, taahhüt süresini ve ek koşulları inceleyerek karar vermeleri önem taşıyor. Bankalar kampanya şartlarında değişiklik yapabildiğinden, başvuru öncesinde güncel bilgiler ilgili bankaların resmî kanallarından kontrol edilmelidir.

UĞURCAN ÇAKIR'DAN TRABZONSPOR AÇIKLAMASI

Trabzonspor altyapısından yetişerek A takıma kadar yükselen Uğurcan Çakır, bordo-mavili formayla önemli başarılar elde ettiğini ifade etti. Deneyimli kaleci, Galatasaray’ın kendisini tercih etmesinde Trabzonspor’daki performansının önemli rol oynadığını dile getirdi.

Trabzonspor’dan ayrılmanın kariyerindeki en zor kararlardan biri olduğunu vurgulayan Çakır, “En zor verdiğim karar Trabzonspor’dan ayrılmak olabilir” sözlerini kullandı. Uzun yıllar aynı formayı giymesi ve takım kaptanlığı yapması nedeniyle ayrılık sürecini duygusal yaşadığını belirtti.

GALATASARAY'A TRANSFER OLMA NEDENİNİ ANLATTI

Uğurcan Çakır, kariyerine farklı bir ortamda devam ederek kendisini yeniden göstermek istediğini söyledi. Galatasaray’ın transfer için devreye girmesinin ardından yeni bir hedef belirlediğini aktaran milli kaleci, sarı-kırmızılı takımda büyük başarılar kazanmayı amaçladığını kaydetti.

Tecrübeli file bekçisi, Trabzonspor’daki başarılarının ardından bazı şeyleri farklı bir kulüpte de kanıtlamak istediğini belirtti. Çakır, Galatasaray’ın kendisini istemesiyle birlikte transfer kararını verdiğini ve yeni takımında kalıcı başarılar hedeflediğini ifade etti.

GALATASARAY TARAFTARINA MESAJ

Galatasaray taraftarının kendisini sıcak karşıladığını belirten Uğurcan Çakır, sarı-kırmızılı formayla çıktığı ilk iç saha karşılaşmasının kendisi açısından unutulmaz olduğunu söyledi. Trabzonspor forması giydiği dönemde de Galatasaray taraftarından saygı gördüğünü ifade eden Çakır, kendisine gösterilen güvene karşılık vermek istediğini aktardı.

Milli kaleci, Galatasaray taraftarını mahcup etmemek için yoğun şekilde çalışacağını belirtti. Performansını geliştirmeyi sürdüreceğini söyleyen Çakır, takımın hedeflerine ulaşmasına katkı sağlamayı amaçladığını dile getirdi.

KAPTANLIK SORUSUNA CEVAP VERDİ

Trabzonspor’da uzun süre kaptanlık yapan Uğurcan Çakır, Galatasaray’da kaptanlık yapıp yapmak istemediğine ilişkin soruyu da yanıtladı. Sarı-kırmızılı takımda Abdülkerim Bardakcı ve Kaan Ayhan gibi önemli kaptanların bulunduğuna dikkat çeken deneyimli kaleci, kulübün kendisini uygun görmesi halinde bu görevi üstlenmekten mutluluk duyacağını söyledi.

Takım içindeki kaptanların kendisine uyum sürecinde yardımcı olduğunu belirten Çakır, önceliğinin Galatasaray’ın başarısı olduğunu vurguladı.

UĞURCAN ÇAKIR'IN TRABZONSPOR KARİYERİ

Trabzonspor altyapısından yetişen Uğurcan Çakır, bordo-mavili takımda uzun yıllar kaleyi korudu. Takım kaptanlığına kadar yükselen milli futbolcu, Trabzonspor ile Süper Lig şampiyonluğu, Türkiye Kupası ve Süper Kupa sevinçleri yaşadı.

Uğurcan Çakır, 2025 yılında Galatasaray’a transfer oldu. Transfer için Trabzonspor’a KDV dahil 33 milyon avro garanti ücret ve 3 milyon avroya kadar şarta bağlı bonus ödenmesini içeren anlaşma yapıldı.

UĞURCAN ÇAKIR'DAN TRABZONSPOR AYRILIĞINA DUYGUSAL YORUM

Uğurcan Çakır, Trabzonspor’dan ayrılma kararının kolay olmadığını ancak kariyerinde yeni bir adım atması gerektiğine inandığını söyledi. Bordo-mavili kulüpte elde ettiği başarıların kariyerinde her zaman özel bir yere sahip olacağını belirten milli kaleci, Galatasaray formasıyla da önemli kupalar kazanmayı hedeflediğini ifade etti.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi, Ramazan Bayramı öncesi ödenecek ikramiyenin 2026’da ne kadar olacağını merak ediyor. Son olarak 4 bin TL’ye yükseltilen bayram ikramiyesinde yeni bir artış yapılıp yapılmayacağı ve olası zam oranı, emeklilerin gündeminde ilk sırada yer alıyor. Özellikle maaş zamlarının ardından gözler, açıklanacak yeni ikramiye tutarına çevrildi.