5 şüpheli gözaltına alınmıştı

Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, maç öncesinde tribünde gerçekleştirildiği belirtilen eyleme ilişkin 5 şüpheli gözaltına alındı.

Şüphelilerin emniyetteki işlemleri tamamlanarak adliyeye sevk edildi.

“Halkı kin ve düşmanlığa tahrik” soruşturması

Şüpheliler hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 216. maddesi kapsamında “halkı kin ve düşmanlığa tahrik”suçundan soruşturma başlatıldı.

Ayrıca 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'un 14. maddesi kapsamında tehdit veya hakaret içeren tezahürat suçlaması da yöneltildi.

5 şüpheli hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol

Adliyedeki işlemlerinin ardından nöbetçi hakimliğe çıkarılan 5 şüpheli hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol uygulanmasına karar verildi.

Soruşturmanın, tribünde gerçekleştirildiği iddia edilen eylemin niteliği ve sorumlularına ilişkin yürütülen incelemeler kapsamında devam ettiği bildirildi.

"VAR hakeminin görmemesi mümkün değil"

Adliye çıkışında basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Avukat Hasan Nizam, söz konusu pozisyonun ceza hukuku boyutunun incelenmesini istediklerini vurguladı. Nizam, VAR hakeminin pozisyonu net biçimde görmesine rağmen karşılaşmanın orta hakemi Adnan Deniz Kayatepe'yi neden uyarmadığının ve görev ihmali bulunup bulunmadığının tespit edilmesini talep ettiklerini söyledi.

Avukat Abdullah İlkkahraman ise pozisyonda verilen kararın spor kamuoyu ve yorumcular tarafından da hatalı bulunduğuna işaret ederek şunları kaydetti:

"Bir vatandaş olarak bu durumun soruşturulması, eğer ilgililer hakkında kasıtlı ya da ihmali bir suç unsuru varsa gereğinin yapılması için Alanya Cumhuriyet Başsavcılığına başvurduk.

Yardımcı hakemin ya da orta hakemin anlık olarak pozisyonu görememesi anlaşılabilir; ancak VAR hakeminin tokat niteliğindeki bu açık hareketi ve futboldaki yaptırımını görmemesi mümkün değildir. Hakemlerin maç esnasında görevlerini icra ederken kamu görevlisi niteliğinde olduklarını değerlendiriyoruz."

"TCK 257 kapsamında incelenmeli"

Soruşturma taleplerinin şahsi bir tepki ya da hedef gösterme taşımadığını belirten Avukat Sude Budak ise temel gayelerinin hukuki denetim olduğunu ifade etti. Budak, hakemlerin görevlerini yürütürken TCK'nin 257. maddesinde düzenlenen "görevi kötüye kullanma" suçunu işleyip işlemediklerinin savcılık tarafından çok yönlü araştırılmasını istediklerini dile getirdi.

California’daki federal mahkemede görülen duruşmada Mosseri, şirketin kamuoyundan olumsuz bilgileri gizlediği yönündeki suçlamalara ilişkin soruları yanıtladı.

Mosseri suçlamaları kabul etmedi

The Guardian’ın haberine göre Mosseri, Meta’nın olumsuz bilgileri kamuoyundan sakladığı iddiasını reddetti. Şirket çalışanlarının herhangi bir bilgiyi gizlemesini teşvik etmediğini belirten Mosseri, “Ekibimi herhangi bir şeyi saklamaya teşvik etmeye çalışmıyorum” diye konuştu.

Duruşmada Instagram’ın genç kullanıcıların güvenliğine yönelik özelliklerinin kullanım oranlarına ilişkin veriler de gündeme geldi. Mosseri’ye bu verilerin neden kamuoyuna açıklanmadığı soruldu.

Instagram CEO’su bu soruya, “Her bir istatistiği yayımlamıyoruz” dedi.

Meta’nın gençlere yönelik uygulamaları tartışılıyor

ABD’de Meta’ya karşı açılan davada şirketin Facebook ve Instagram gibi platformlarını gençlerde bağımlılık oluşturabilecek şekilde tasarladığı iddiaları ele alınıyor.

Davacı taraf, bu tasarım tercihleri nedeniyle genç kullanıcıların anksiyete, depresyon ve intihar gibi ruh sağlığı sorunlarıyla karşı karşıya kalabileceğini savunuyor. Meta ise dava kapsamında yöneltilen suçlamalara karşı savunmasını sürdürüyor.

Şirketin eski çalışanlarından biri de daha önce yaptığı açıklamalarda Meta’nın çocuk güvenliğinden çok finansal çıkarları ön planda tuttuğunu ileri sürmüştü.

Davaya çok sayıda kişi ifade verecek

Haftalar sürmesi beklenen yargılamada Meta’nın üst düzey yöneticilerinin yanı sıra şirketin mevcut ve eski çalışanları ile psikoloji alanında çalışan uzmanların da dinlenmesi bekleniyor.

Davaya taraf olan 29 eyaletin suçlamaları farklı hukuki dayanaklara dayanıyor. California, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletleri iddialarını kendi eyalet yasalarına dayandırırken, diğer eyaletlerin açtığı davalarda federal yasalar temel alınıyor.

Diğer 25 eyalet tarafından yöneltilen “tasarım ve bağımlılık” suçlamalarının ise ilerleyen süreçte ayrı duruşmalarda ele alınacağı bildirildi.

Kararı hakim verecek

Davada görev yapan jüri yalnızca danışma niteliğinde rol üstlenecek. Meta’nın hukuken sorumlu olup olmadığı ve uygulanacak ceza veya yaptırımlar konusunda nihai kararı Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers verecek.

Davanın sonucunun, Meta hakkında diğer eyaletlerde devam eden benzer yargı süreçleri açısından da etkili olabileceği belirtiliyor. Kararın Facebook ve Instagram’ın çalışma biçimine ilişkin değişikliklere yol açabileceği ve şirket açısından yüksek miktarda mali yaptırım gündeme getirebileceği ifade ediliyor.

Meta 1,4 trilyon dolara kadar ceza riskiyle karşı karşıya

Meta, davanın şirket aleyhine sonuçlanması halinde 1,4 trilyon dolara kadar ceza veya yaptırımla karşılaşabileceğini belirtiyor.

Söz konusu miktarın Meta’nın piyasa değerine yakın olduğu ve bu ölçekte bir cezanın hukuk tarihinde benzeri görülmemiş bir büyüklüğe ulaşacağı ifade ediliyor. Davada, şirketin genç kullanıcıların güvenliği ve platformların tasarımına ilişkin uygulamalarıyla ilgili iddialar değerlendirilmeye devam ediyor.

Fransız futbolcunun transfer piyasasında başka talipleri de bulunuyor. Roma’nın Bahoya’yı alternatif hedef olarak değerlendirdiği ve Frankfurt’un oyuncu için yaklaşık 30 milyon avro bonservis bedeli belirlediği bildirildi. İngiltere’den Tottenham ve Everton’ın da Bahoya ile ilgilendiği daha önce basına yansımıştı.

Frankfurt ile 2029 yılına kadar sözleşmesi bulunan Bahoya, 2024 yılında Angers’den Alman ekibine transfer olmuştu. Sol kanatta görev yapan ve hücum hattının farklı bölgelerinde de oynayabilen genç futbolcunun güncel piyasa değeri Transfermarkt tarafından 25 milyon avro olarak gösteriliyor.

Bahoya’nın Frankfurt’taki geleceği, Hütter’in tercih ettiği 4-2-2-2 sistemi nedeniyle de tartışma konusu. Klasik bir sol kanat oyuncusu olan Fransız futbolcunun bu sistemde istediği rolü bulmakta zorlandığı ve hazırlık döneminde sınırlı süre aldığı bildirildi.

Sarı-lacivertlilerin Bahoya’yı takip ettiği ve transfer şartlarını değerlendirdiği belirtilirken, oyuncunun geleceğinin transfer döneminin son günlerinde netleşmesi bekleniyor.

Rubio’dan müttefiklere İran mesajı

Axios'un ABD'li bir yetkili ile konuya ilişkin bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı haberine göre Rubio, müttefikleriyle yaptığı telefon görüşmelerinde Trump yönetiminin İran politikasının ana hatlarını aktardı.

Rubio'nun, ABD'nin şu aşamada yeniden geniş çaplı bir askeri operasyona dönmeyi planlamadığını söylediği belirtildi.

Ancak İran'ın yeniden ilk saldıran taraf olması halinde ABD'nin yeni saldırılar düzenleme ihtimalinin masada tutulduğu kaydedildi.

Yeni strateji: Yaptırım, abluka ve ekonomik baskı

ABD'li yetkililere göre Washington'ın mevcut stratejisi, İran'a yönelik askeri operasyonlardan şimdilik kaçınmayı ve ekonomik baskıyı artırmayı içeriyor.

Bu kapsamda deniz ablukasının sürdürülmesi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından yeni yaptırımlar uygulanması planlanıyor.

Washington'ın ayrıca Hürmüz Boğazı üzerinden küresel enerji piyasalarına mümkün olduğunca fazla petrol taşınmasını sağlamayı hedeflediği aktarıldı.

“İran Hürmüz üzerindeki kontrolünü kaybetti”

ABD'li yetkililer, ABD Donanması'nın Hürmüz Boğazı'nın büyük bölümündeki mayınları temizlemesi ve son haftalarda boğazın güney hattından geçen tanker sayısının artmasıyla İran'ın küresel enerji piyasaları üzerindeki etkisinin azaldığını savundu.

Bir ABD'li yetkili Axios'a yaptığı değerlendirmede, “İranlılar boğaz üzerindeki kontrolü kaybetti. Artık ABD kontrol ediyor” ifadelerini kullandı.

ABD'li yetkililer ayrıca deniz ablukasının İran'ı kritik petrol gelirlerinden mahrum bıraktığını ve son iki haftada ülkenin başlıca petrol ihracat merkezi olan Hark Adası'nda neredeyse hiç tanker görülmediğini ileri sürdü.

“İran ekonomisi serbest düşüşte”

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, İran ekonomisinin “serbest düşüşte” olduğunu ve ülkenin askeri kapasitesinin büyük ölçüde zayıflatıldığını savundu.

Pigott, Washington'ın İran yönetiminin kalan finansman kaynaklarını kesmeye çalıştığını belirtti.

Bir ABD'li yetkili ise mevcut politikanın en azından ABD'deki ara seçimlerin sonrasına kadar devam etmesinin beklendiğini, seçimlerin ardından yeni bir askeri saldırının yeniden gündeme gelebileceğini söyledi.

“Şu anda İran'la müzakere etmiyoruz”

Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Munir, ABD ile İran arasında arabuluculuk girişimleri kapsamında pazar günü Tahran'a giderek İran yönetimiyle görüştü.

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın Munir ile görüştüğünü yalanlamadı ancak İran ile devam eden veya planlanmış bir müzakerenin bulunmadığını açıkladı.

ABD'li bir yetkili, “Şu anda İran'la müzakere etmiyoruz. Onları sıkıştırıyoruz. Baskı, İranlıları yeniden müzakere masasına getirebilir” değerlendirmesinde bulundu.

Witkoff ve Kushner'ın CENTCOM ziyareti bekleniyor

İran ile müzakereleri yürüten Beyaz Saray temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın, sahadaki son durum hakkında bilgi almak üzere ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nı (CENTCOM) ziyaret etmelerinin beklendiği bildirildi.

Washington'ın İran'a yönelik yeni politikasında askeri müdahale seçeneğini tamamen dışlamadığı, ancak mevcut aşamada ekonomik ve siyasi baskının önceliklendirildiği aktarıldı.

Mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı

İstanbul Valiliği tarafından yapılan açıklamada, Üsküdar Belediyesi Meclisinin 5 Ağustos 2026 tarihinde aldığı 76 numaralı karar doğrultusunda gerçekleştirilen Belediye Başkanvekili seçiminin yargıya taşındığı belirtildi.

İstanbul 2. İdare Mahkemesi, söz konusu seçimin yürütmesini durdurdu.

Mahkemenin kararını, dava konusu işlemin uygulanması halinde “telafisi güç zararlar doğabileceği” gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca aldığı bildirildi.

Yeni başkanvekili seçilene kadar kim görev yapacak?

İstanbul Valiliği, mahkeme kararının ardından Belediye Başkanlığı makamına kimin vekalet edeceğine ilişkin de açıklama yaptı.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca, yeni bir Belediye Başkanvekili seçilene kadar görevi Üsküdar Belediye Meclisinin birinci başkanvekili yürütecek.

Birinci başkanvekilinin bulunmaması halinde ise görev ikinci başkanvekili tarafından vekaleten yürütülecek.

Üsküdar Belediyesi'nde birinci başkanvekili Ali Aral

Üsküdar Belediyesi'nin internet sitesinde yer alan bilgilere göre, belediye meclisinin birinci başkanvekilliği görevini CHP'li Ali Aral yürütüyor.

İkinci başkanvekili ise 5 Ağustos'taki başkanvekili seçimini kazanan CHP'li Sibel Tan Çetinkaya olarak belirtiliyor.

Bu kapsamda, yeni başkanvekili seçilene kadar Belediye Başkanlığı makamına öncelikle Ali Aral'ın vekalet etmesi bekleniyor.

"Coğrafi olarak dikensiz bir gül bahçesinde yaşamıyoruz"

İşte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından satır başları:

*Malazgirt ile bize bu vatanın kapılarını açan ecdadı yad ediyorum. Biz Malazgirt'te ebedi yurt kıldığımız bu cennet vatanı 850 sene sonra işgalcilere karşı canımız pahasına savunmuş, bu uğurda can alıp can vermiş istiklaline aşık bir milletiz.

*Gerektiğinde her şeyden sarfınazar ederiz ama söz konusu vatanımız olduğunda, devletimizin ve milletimizin istikbali olduğunda kimseye boyun eğmeyiz. Bundan sonra da başımız dik alnımız ak bir şekilde çelikten bir yürekle kıyamete kadar burada var olmaya bu topraklarda özgürce yaşamaya devam edeceğiz.

*Gövdemizi taşın altına koyduk. Coğrafi olarak dikensiz bir gül bahçesinde yaşamıyoruz. Bu coğrafyada bizim güçlü ve bir olmaktan başka hiçbir seçeneğimiz yoktur. Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedeflerimizi gerçekleştirmek üzere atımızın kuyruğunu bağladık. İçinde bulunduğumu coğrafyayı yeniden barış ve esenlik yurdu yapmak için atımızın kuyruğunu bağladık.

*Dost düşman şunu herkes bilsin ve anlasın bölgemizde tarih yeniden yazılıyor. Türkiye vicdanlı ilkeli ve barışçıl politikalarıyla tarihe yön veriyor. Tahriklerle tuzaklarla Türkiye'nin kutlu yürüyüşünü durduracaklarını zannedenler hayal kırıklığına uğramaya mahkumdur. Biz birilerinin tahrikleriyle farklı yollara girmeyiz.

Türk ve İtalyan savaş uçakları Baltıklar'da eğitim yaptı

NATO Hava Komutanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Litvanya ve Estonya'da konuşlandırılan Türk ve İtalyan savaş uçakları, Baltıklar üzerinde İHA karşıtı eğitim gerçekleştirdi.

Eğitim kapsamında savaş uçaklarının, Litvanya tarafından sağlanan hedef İHA'larını tespit ve engelleme çalışmaları yaptığı belirtildi.

Eğitime NATO AWACS ve Alman A-400M destek verdi

NATO Hava Komutanlığı, eğitim faaliyetinin farklı hava unsurlarının katılımıyla gerçekleştirildiğini bildirdi.

Tatbikata Alman A-400M yakıt ikmal uçağı ile NATO Havadan Erken İhbar ve Kontrol Sistemi (AWACS) destek verdi.

Eğitim sırasında uçak mürettebatlarının İHA tehditlerine karşı müdahale ve engelleme kabiliyetlerini geliştirmeye yönelik çalışmalar yürütüldü.

NATO’dan hava savunması vurgusu

NATO Hava Komutanlığı açıklamasında, ittifakın hava savunma çerçevesinin NATO topraklarını ve hava sahasını sürekli olarak koruduğu vurgulandı.

İHA karşıtı eğitim, NATO'nun Baltık bölgesindeki hava savunma faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilen Esnek Caydırıcılık Seçeneği etkinliğinin bir parçası olarak düzenlendi.

NATO Hava Komutanlığı, sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"19 Ağustos'ta, İtalyan ve Türk savaş uçakları, Litvanya ve Estonya'da konuşlandırılmış olarak, NATO Esnek Caydırıcılık Seçeneği etkinliği sırasında Baltıklar üzerinde insansız hava aracı karşıtı eğitim gerçekleştirdi. Mürettebatlar, Litvanya tarafından sağlanan hedef insansız hava araçlarını engelleme pratiği yaptı; Alman A-400M yakıt ikmal uçağı ve NATO AWACS tarafından desteklendi. NATO'nun Hava Savunma çerçevesi, tüm alanlarda NATO topraklarını ve hava sahasını sürekli olarak korur."

Silah imalatı ve ticareti takibe alındı

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, silah imalatı ve ticareti yaptığı, üretilen silahları çeşitli suç gruplarına temin ettiği değerlendirilen şüpheliler takibe alındı.

İzmir İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat ve Organize Suçlarla Mücadele birimlerince yürütülen teknik ve fiziki çalışmalar sonucunda şüphelilerin faaliyetlerine ilişkin yeni bilgiler elde edildi.

Ara yakalamalarda 93 tabanca ele geçirildi

Soruşturma kapsamında daha önce gerçekleştirilen ara yakalamalarda 93 tabanca, 21 şarjör ve silah yapımında kullanılan çok sayıda parça ele geçirildi.

Bu operasyonlar kapsamında 5 şüpheli tutuklandı.

Soruşturmanın devamında yapılan incelemelerde, silah imalatı, ticareti ve aracılığı faaliyetlerine 15 şüphelinin daha iştirak ettiği tespit edildi.

İzmir ve Manisa’da eş zamanlı operasyon

Çalışmaların genişletilmesinin ardından İzmir merkezli, Manisa'yı da kapsayan yeni bir operasyon düzenlendi.

Toplam 21 şüpheliye yönelik eş zamanlı operasyon kapsamında 15 şüpheliye ait 23 adreste arama gerçekleştirildi.

Şüphelilerden 6'sının halen ceza infaz kurumunda bulunduğu belirlendi.

Silah parçaları ve sahte para kalıpları bulundu

Adreslerde yapılan aramalarda 7 tabanca ve 13 fişek ele geçirildi. Ayrıca balistik inceleme açısından önem taşıdığı değerlendirilen çok sayıda silah parçasına el konuldu.

Operasyonda ayrıca 1 sanayi tipi sigara sarma makinesi, çok miktarda tütün ve boş makaron bulundu.

Aramalarda, sahte 2 avro madeni para yapımında kullanıldığı değerlendirilen döküm kalıpları da ele geçirildi.

2 firari şüpheli aranıyor

Operasyon kapsamında 13 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

Soruşturma kapsamında firari durumda bulunan 2 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

6 farklı kategoride düzenlenecek

Yarışma bu yıl Genel, Çiftçi, Öğrenci, Tema, Tarım ve Orman Bakanlığı Çalışanları ile DenizBank Çalışanları olmak üzere toplam 6 farklı kategoride gerçekleştiriliyor. Katılımcılar; tarım, orman, hayvancılık, toprak, su, su ürünleri, gıda güvenliği ve muhafazası, tarımsal hareketlilik ile üretici, çiftçi, çoban, köylü ve kırsal yaşamın günlük dinamiklerini yansıtan özgün fotoğraflarıyla yarışmada yer alabilecek.

Organizasyonun seçici kurulunda medya, akademi ve sanat dünyasından yetkin isimler görev alıyor. Jüri heyetinde Anadolu Ajansı Görsel Haberler Direktörü Aykut Ünlüpınar'ın yanı sıra Tarım ve Orman Bakanlığı Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanı Bülent Kahraman Çolakoğlu, Uluslararası Fotoğraf Sanatı Federasyonu Üyesi ve fotoğraf sanatçısı Reha Bilir, DenizBank İnsan Kaynakları Grubu Genel Müdür Yardımcısı Tuba Köseoğlu Okçu, Yüksek İhtisas Üniversitesi Fotoğraf Bölümü Öğretim Görevlisi Mehmet Arslan Güven, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cihan Şule Külük, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi GSF Fotoğraf Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ozan Bilgiseren, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Emre İkizler, görüntü yönetmeni Sabri Savcı, görsel danışman ve fotoğraf eğitmeni Serkan Turaç ile fotoğraf sanatçıları Vladimir Jovanovski, Lu Ming, Luis Jose Vigil Escalera ve bağımsız jüri üyesi Perihan Yücel bulunuyor.

Toplam ödül 2 milyon TL'ye yaklaşıyor

Toplam ödül havuzunun 1 milyon 735 bin lira olarak belirlendiği yarışmanın sonuçları, seçici kurulun yapacağı kapsamlı değerlendirmelerin ardından 28 Eylül - 28 Ekim 2026 tarihleri arasında kamuoyuna duyurulacak. Dereceye giren başarılı fotoğraf sanatçılarına ödülleri düzenlenecek resmi bir törenle takdim edilecek.

Türk limanlarında 7 aylık gemi trafiği

Türk limanlarının gemi trafiği, 2026'nın ilk 7 ayında jeopolitik gelişmelerin etkili olduğu bir dönemde devam etti. Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin İran-ABD/İsrail Savaşı nedeniyle sekteye uğraması ve Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz'deki gemi trafiğini olumsuz etkilemesine rağmen limanlardaki hareketlilik sürdü.

Küresel ticaret sisteminde yaşanan değişimlerin de etkili olduğu bu dönemde Türk limanlarına 34 bin 783 gemi giriş yaptı. Toplam gemi sayısının 22 bin 71'ini yabancı bayraklı gemiler, 12 bin 712'sini ise Türk bayraklı gemiler oluşturdu.

Gemi sayısı geçen yıla göre geriledi

Türk limanlarına uğrayan gemilerin sayısı geçen yılın aynı döneminde 35 bin 808 olarak kayıtlara geçmişti. Söz konusu dönemde limanlara gelen gemilerin 12 bin 326'sı Türk bayraklı, 23 bin 482'si ise yabancı bayraklı olmuştu.

Bu yılın ocak-temmuz döneminde ise toplam gemi sayısı 34 bin 783 olarak gerçekleşti. Türk bayraklı gemilerin sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 12 bin 712'ye çıkarken, yabancı bayraklı gemilerin sayısı 22 bin 71 olarak belirlendi.

Türk limanlarında en fazla gemi Kocaeli'ye uğradı

Liman başkanlıkları bazında değerlendirildiğinde, yılın ilk 7 ayında en fazla geminin uğradığı bölge Kocaeli oldu. Kocaeli Liman Başkanlığına ocak-temmuz döneminde toplam 4 bin 963 gemi geldi.

Kocaeli'ye uğrayan gemilerin 1.530'unu Türk bayraklı, 3 bin 433'ünü ise yabancı bayraklı gemiler oluşturdu. Böylece Kocaeli, Türk limanları arasında gemi trafiğinin en yoğun olduğu liman başkanlığı olarak kayıtlara geçti.

Aliağa, İskenderun ve Ambarlı takip etti

Kocaeli'nin ardından gemi trafiğinde Aliağa Liman Başkanlığı geldi. Aliağa'ya yılın 7 ayında 3 bin 479 gemi uğradı. Bu gemilerin 1.152'si Türk bayraklı, 2 bin 327'si yabancı bayraklı olarak kaydedildi.

Gemi trafiğinde Aliağa'nın ardından İskenderun, Ambarlı ve Mersin liman başkanlıkları sıralandı. İskenderun'a 2 bin 335, Ambarlı'ya 2 bin 333 ve Mersin'e 2 bin 138 gemi uğradı.

Türk limanlarında 1,4 milyon araç taşındı

Türk limanlarındaki hareketlilik yalnızca gemi sayısıyla sınırlı kalmadı. Ro-Ro gemilerinin yurt dışı bağlantılı hatlarında yılın ilk 7 ayında deniz yoluyla taşınan araç sayısı da 1 milyon 487 bin 171 olarak hesaplandı.

Taşınan araçların 713 bin 940'ı Türkiye'ye gelen araçlardan, 773 bin 231'i ise Türkiye'den giden araçlardan oluştu. Böylece ocak-temmuz döneminde Ro-Ro gemilerinin yurt dışı bağlantılı hatlarında yaklaşık 1,5 milyon araç deniz yoluyla taşınmış oldu.

Adıyaman’da 4,2 büyüklüğünde deprem

AFAD'ın açıklamasına göre Adıyaman'ın Sincik ilçesinde saat 21.43'te 4,2 büyüklüğünde deprem meydana geldi.

Yerin 7 kilometre derinliğinde gerçekleşen deprem, Adıyaman'ın yanı sıra çevre illerde de hissedildi.

Prof. Dr. Osman Bektaş, depremin 7 kilometre derinlikte meydana gelmesi nedeniyle sığ bir deprem olduğunu ve bu nedenle çevrede daha belirgin hissedilmiş olabileceğini söyledi.

“Küçük bir deprem dizisi yaşanıyor”

Bektaş, 4,2 büyüklüğündeki depremden kısa süre önce aynı bölgede 3,7 büyüklüğünde başka bir sarsıntı meydana geldiğine dikkat çekti.

Bu duruma ilişkin Bektaş, “Depremden hemen önce aynı bölgede M3,7 olması, burada küçük bir deprem dizisi yaşandığını gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.

“Büyük deprem geliyor sonucu çıkarılamaz”

Bölgede meydana gelen sarsıntıların tek başına büyük bir depremin habercisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Bektaş, “Ancak bundan ‘büyük deprem geliyor’ sonucu çıkarılamaz” dedi.

Bektaş, deprem sayılarında ve büyüklüklerinde artış görülmesi halinde bölgenin daha yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti.

Doğu Anadolu Fayı ile Güneydoğu Anadolu Bindirme sistemi arasında

Bektaş, depremin Doğu Anadolu Fayı ile Güneydoğu Anadolu Bindirme sistemi arasında yer alan sıkışmalı ve karmaşık deformasyon bölgesinde meydana geldiğini ifade etti.

Bölgedeki sismik hareketliliğin izlenmesi gerektiğini belirten Bektaş, mevcut deprem aktivitesinin daha kapsamlı şekilde değerlendirilmesi için gelişmelerin takip edilmesi gerektiğini kaydetti.

SİNCİK’TEKİ M4,2 DEPREM NE ANLAMA GELİYOR?

Adıyaman Sincik’te 7 km derinlikte meydana gelen M4,2 deprem sığ bir depremdir. Bu nedenle çevrede daha belirgin hissedilmiş olabilir.

Depremden hemen önce aynı bölgede M3,7 olması, burada küçük bir deprem dizisi yaşandığını gösteriyor

— Prof. Dr. Osman Bektaş (@profobektas) August 25, 2026

Sahil güvenlik ekipleri bölgeye sevk edildi

Ayvacık açıklarında bir grup düzensiz göçmenin bulunduğu yönünde bilgi alınmasının ardından bölgeye sahil güvenlik ekipleri gönderildi.

İhbar üzerine Sahil Güvenlik botu “KB-76” ile Sahil Güvenlik gemisi “TCSG-61” bölgede çalışma başlattı. Ekipler, deniz üzerinde hareket halinde bulunan lastik botu durdurdu.

Lastik bottan 37 düzensiz göçmen çıktı

Sahil güvenlik ekiplerinin durdurduğu lastik botta 17’si çocuk olmak üzere toplam 37 düzensiz göçmen bulunduğu belirlendi.

Ekipler tarafından güvenli şekilde karaya çıkarılan göçmenlerin kimlik ve diğer işlemleri için ilgili birimlere teslim edildiği bildirildi.

2 şüpheli gözaltına alındı

Operasyonun ardından Ayvacık İlçe Jandarma Komutanlığı ekipleri de çalışma başlattı. Yapılan incelemelerde göçmen kaçakçılığı olayına karıştıkları değerlendirilen 2 şüpheli gözaltına alındı.

Şüpheliler hakkında adli işlem başlatılırken, soruşturmanın sürdüğü belirtildi.

Göçmenler GÖKSEM’e teslim edildi

Yakalanan 37 düzensiz göçmenin işlemleri tamamlandı. Düzensiz göçmenler, idari süreçlerinin ardından Düzensiz Göçmen Ön Kabul ve Sevk Merkezine (GÖKSEM) teslim edildi.

Böylece Ayvacık açıklarında gerçekleştirilen operasyon kapsamında hem düzensiz göçmenlerin yakalanması hem de göçmen kaçakçılığı yaptığı değerlendirilen şüphelilerin tespit edilmesine yönelik işlem gerçekleştirildi.

En önde yatar vaziyette olan komutan Fevzi Çakmak Paşa, Sahra dürbününün başındaki subay Harekat Şube Subayı Yüzbaşı Yümnü Üresin'dir. En sağda ayakta Ordu Komutanı Tuğgeneral Nurettin Sakallı Paşa.

Kocatepe'de 25-26 Ağustos gecesi: "Bu mucizeye tanık olacaksın"

O tarihi geceyi Kocatepe'de Başkomutan'ın yanı başında geçiren tanıklardan Osman Çavuş, Mustafa Kemal Paşa'nın o anki halini ve yaşanan tarihi diyaloğu şu sözlerle aktarmıştı:

"Gözlerinin içinden alevler saçıyordu. Yüzüne bakmaya korkuyorduk. Saldırı hazırlığı kesindi ama ne zaman ve nerede başlayacağını kimse bilmiyordu. Komutanların ağzından tek bir söz işitiliyordu: 'Çok yakında zafer bizimdir!' O gece Gazi'nin bakışları karanlıkları projektör gibi yarıyordu.

Gazi, yanındaki uzun boylu bir arkadaşına 'Hala Ankara'ya dönmekte ayak diretiyor musun?' diye sordu. Arkadaşı, 'Çok yorgunum, beş on gün dinlenmek istiyorum. Üç beş yıl süren bir davanın beş on günde sonuçlanması için mucize lazım' deyince Gazi şu unutulmaz cevabı verdi: 'İnsanoğlu çok defa bu mucizeleri yaratabilmiştir. Sen de eğer burada kalırsan bu mucizelerden birine ve belki de sonuncusuna tanık olacaksın!'"

Zafer şafağında iki dilim asker ekmeği

26 Ağustos sabahı saat 05.00 sularında Türk topçusunun gürlemesiyle gökyüzü yarıldı. Düşmanın "geçilemez" dediği tahkimatlar tek tek çökerken, Kocatepe kayalıklarındaki tarihi atmosferi Kurmay Binbaşı Ethem Altan şöyle anlatmıştı:

"Sabahın sessizliğini gökleri yırtan top mermisi bozdu. Arkasından bütün Türk topları ateş püskürmeye başladı. Düşman mevzileri altüst oluyordu. Atatürk pelerinini altına toplayıp kayaların üstüne oturdu; dalgınlığı gitmiş, yüzü gülümsüyordu. Çok neşelenmişti.

'Şimdi kahvaltıyı getirin' dedi. Bir tepsinin içinde iki dilim asker ekmeği, birkaç zeytin ve bir parça beyaz peynir geldi. Yedi düvele meydan okuyan komutan, bu mütevazı kahvaltıyı büyük bir iştahla yedi."

Tarihe geçen "anıt fotoğraf"ın öyküsü

Mustafa Kemal Paşa'nın kayalıklar üzerinde başparmağı dudağında yürürken ölümsüzleştiği o efsanevi kare, 26 Ağustos günü saat 11.00'de fotoğrafçı Etem Tem tarafından çekildi. Gazeteci Fikret Otyam'a o günü anlatan Etem Tem, anıt fotoğrafın ve diğer negatiflerin serüvenini aktarmıştı.

Kocatepe'de deklanşör sesi

"Mustafa Kemal Paşa günlerin yorgunluğuna rağmen ayaktaydı. Bir ara tek başına kayalıkların ucuna geldi, hafifçe eğildi; başparmağı dudaklarının arasındaydı. Nefes almayacak bir sessizlikle deklanşöre bastım. Saat tam 11'di. O gün 8-10 rulo film ve 10x15 cam negatif çektim."

Fotoğrafın ilk baskısı Uşak'ta yapıldı

"2 Eylül'de Uşak'a girdik. Ahır bozması bir mekanda filmlerden birkaçını yıkadım. Ertesi sabah traş olurken Paşa'ya gösterdim. Fotoğraflara bakıp parmaklarını üzerinde gezdirdi ve 'Çok güzel' dedi.9 Eylül'de süvarilerimiz İzmir'e girdiğinde Kocatepe'de çektiğim filmleri banyo etmesi için şehirdeki bir Rum fotoğrafçıya teslim ettim. Ancak ertesi gün şehri saran büyük yangında fotoğrafçı dükkanı yandı kül oldu. Geriye sadece Uşak'ta banyo edebildiğim o birkaç kare kaldı."

Falih Rıfkı Atay'ın, "Fotoğraf objektifi tarihe bu kadar canlı bir eser bırakmamıştır" sözleriyle nitelediği Kocatepe karesi, 26 Ağustos 1922 sabahı başlatılan ve 9 Eylül'de İzmir'de zaferle taçlanan bağımsızlık mücadelesinin en güçlü simgesi olarak tarihteki yerini koruyor.

Açıklamada, bu reklamların kullanıcıları yüksek kazanç elde etme vaadiyle para yatırmaya yönlendirebildiği ve sahte içeriklerin gerçekmiş izlenimi oluşturabildiği ifade edildi.

Sahte yatırım reklamlarına dikkat uyarısı yapıldı

Ankara Emniyet Müdürlüğü, sosyal medya platformlarında yer alan yatırım reklamlarında kullanılan bazı ifadelere karşı vatandaşların temkinli olması gerektiğini bildirdi.

“Kısa sürede yüksek kazanç”, “garantili yatırım”, “hemen katıl” ve “sınırlı fırsat” gibi ifadelerle kullanıcıların para yatırmaya veya belirli bağlantılara yönlendirilebildiği belirtildi. Bu tür reklamların güvenilir olup olmadığının işlem yapılmadan önce resmi kaynaklardan araştırılması gerektiği kaydedildi.

Yapay zeka ile hazırlanan içeriklere uyarı

Emniyet Müdürlüğünün açıklamasında, yapay zeka teknolojileriyle oluşturulan veya değiştirilen görüntü ve seslerin de dolandırıcılık amaçlı reklamlarda kullanılabildiğine dikkat çekildi.

Tanınmış kişilerin görüntü veya seslerinin yatırım reklamlarında yer almasının, söz konusu yatırımın güvenilir olduğu anlamına gelmediği vurgulandı. Kullanıcıların özellikle gerçekliği kolayca anlaşılamayan görüntü ve ses içeriklerinde kaynağı kontrol etmesi istendi.

Para göndermeden önce resmi kaynaklar kontrol edilmeli

Şüpheli yatırım reklamlarıyla karşılaşan vatandaşların reklamlarda yer alan bağlantılara tıklamaması gerektiği belirtildi. Kişisel bilgiler ile banka ve kart bilgilerinin de bu tür içerikler üzerinden paylaşılmaması gerektiği ifade edildi.

Açıklamada, herhangi bir ödeme yapılmadan önce kişi ve kuruluşların gerçekliğinin resmi kaynaklardan doğrulanması tavsiye edildi. Şüpheli içeriklerin ilgili sosyal medya platformlarına ve yetkili mercilere bildirilmesi gerektiği de aktarıldı.

SPK yetkilendirmesi kontrol edilecek

Yatırım yapmayı düşünen vatandaşların, yatırım hizmeti sunan kuruluşun ve ilgili aracı kurumun Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilip yetkilendirilmediğini kontrol etmesi istendi.

Bu kontrolün SPK’nın resmi internet sitesinde yer alan güncel listeler üzerinden yapılabileceği bildirildi. Böylece yatırım hizmeti sunan kuruluşun yetkili olup olmadığı işlem öncesinde doğrulanabilecek.

Ankara Emniyet Müdürlüğü, sosyal medya kullanıcılarının yüksek kazanç vaat eden reklamlarda kaynağı sorgulamasının ve para göndermeden önce gerekli kontrolleri yapmasının önemine dikkat çekti.

📲 Sahte yatırım reklamlarına karşı dikkatli olun!

Sosyal medya platformlarında; tanınmış kişi, kurum, haber kuruluşu veya yatırım şirketlerinin adı ve görüntüleri kullanılarak hazırlanan sahte yatırım reklamları, vatandaşları yüksek kazanç vaadiyle dolandırıcılık tuzağına… pic.twitter.com/Geb7VPhqlc

— Ankara Emniyet Müdürlüğü (@EmniyetAnkara) August 26, 2026

Kayseri'de 4,1 büyüklüğünde deprem

Kayseri'nin Pınarbaşı ilçesinde meydana gelen deprem saat 09.53'te kaydedildi. AFAD tarafından paylaşılan bilgilere göre sarsıntının büyüklüğü 4,1 olarak ölçüldü.

Depremin merkez üssünün Pınarbaşı olduğu belirlenirken, sarsıntının yerin 7 kilometre altında meydana geldiği tespit edildi.

#DEPREM
Büyüklük:4.1 (Mw)
Yer:Pınarbaşı (Kayseri)
Tarih:2026-08-26
Saat:09:53:43 TSİ
Enlem:38.7505 N
Boylam:36.54183 E
Derinlik:7 km
Detay:https://t.co/koZaSlxBJ2@afadbaskanlik @trthaber @anadoluajansi

— AFAD Deprem (@DepremDairesi) August 26, 2026

Pınarbaşı depremi 7 kilometre derinlikte meydana geldi

AFAD'ın internet sitesindeki deprem verilerinde, Pınarbaşı'nda meydana gelen sarsıntının derinliği de yer aldı. Buna göre 4,1 büyüklüğündeki deprem, yerin 7 kilometre derinliğinde gerçekleşti.

Kayseri'deki depremin merkez üssü ve derinliğine ilişkin bilgiler AFAD tarafından yayımlandı.

türkiye'nin 5 yıllık CDS'i 217 baz puana geriledi

Türkiye'nin beş yıllık CDS'inde aşağı yönlü hareket kaydedildi. Kredi risk primi, 217 baz puana kadar gerileyerek 18 Şubat'tan bu yana ölçülen en düşük seviyeye ulaştı.

Türkiye'nin CDS'i daha önce 15 Haziran'da 225 baz puana kadar gerilemişti. Bu seviye, 26 Şubat sonrasındaki en düşük düzey olarak kayıtlara geçmişti. Son düşüşle birlikte beş yıllık CDS, haziran ayında görülen 225 baz puanın da altına geriledi.

Kredi risk primi nedir?

Finansal piyasalarda takip edilen kredi risk primi, bir ülkenin veya kuruluşun borcunu geri ödeyememe riskine karşı sağlanan korumanın maliyetini ifade ediyor. CDS olarak adlandırılan bu gösterge, yatırımcıların borçlunun kredi riskini değerlendirmesinde kullanılan ölçütlerden biri olarak öne çıkıyor.

CDS primindeki değişimler, borcun geri ödenmesine ilişkin risk algısındaki hareketi gösteriyor. Primin yükselmesi risk algısının arttığına, düşmesi ise söz konusu riskin azaldığına işaret ediyor.

CDS primi ekonomik ve siyasi gelişmelerden etkileniyor

Kredi risk primi yalnızca ekonomik göstergelerdeki değişimlerle sınırlı kalmıyor. CDS seviyesi, ekonomik istikrarın yanında siyasi gelişmeler ve küresel piyasalardaki koşullardan da etkileniyor.

Türkiye'nin beş yıllık CDS'inin 217 baz puana gerilemesiyle birlikte gösterge, hem 18 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesini gördü hem de haziran ayında kaydedilen 225 baz puanlık seviyenin altına indi.

TEV'in yeni dönem programında yalnızca üniversite bursu bulunmuyor. Mesleki ortaöğretim, üstün başarı, yüksek lisans, doktora ve sanat alanındaki öğrencilere yönelik farklı destek programları da yer alıyor. Her burs türünün başvuru dönemi ve değerlendirme koşulları farklılık gösterirken, aylık ödeme miktarları da öğrenim seviyesine göre değişiyor.

TEV burs başvurusu 2026-2027 ne zaman başlayacak?

TEV'in açıkladığı takvimde başvuru tarihleri burs programlarına göre ayrı ayrı düzenlendi. Üniversite öğrencilerinin en fazla merak ettiği Üniversite (Eğitim) Bursu için başvurular 14 Eylül 2026 Pazartesi günü başlayacak. Adaylar başvurularını 8 Ekim 2026 Perşembe gününe kadar gerçekleştirebilecek.

Yeni dönem başvurularının tamamı aynı tarihlerde yapılmayacak. Bu nedenle TEV'den destek almak isteyen öğrencilerin yalnızca üniversite bursunun değil, kendi öğrenim durumlarına uygun programın takvimini takip etmesi gerekiyor.

2026-2027 akademik yılı için açıklanan başvuru dönemleri şöyle:

• Yurt Başvuruları: 17 Ağustos-6 Eylül 2026

• Mesleki Ortaöğretim Bursu: 1 Eylül-8 Ekim 2026

• Üniversite (Eğitim) Bursu: 14 Eylül-8 Ekim 2026

• Üstün Başarı Bursu: 14 Eylül-8 Ekim 2026

• Yüksek Lisans ve Doktora Bursu: 28 Eylül-15 Ekim 2026

• Üstün Başarı Sanat Bursu: 19 Ekim-5 Kasım 2026

Bu takvim, başvurmak istenen programa göre öğrencilerin farklı tarihlerde işlem yapacağını gösteriyor. Özellikle lisans eğitimi alan adayların 14 Eylül'de başlayacak Üniversite Bursu başvuru dönemini dikkate alması gerekiyor.

2026-2027 TEV bursu kaç TL oldu?

TEV tarafından yeni akademik yıl için belirlenen burs miktarları öğrenim seviyesine göre farklılaşıyor. Lisans öğrencilerine verilecek aylık destek 8.000 TL olurken, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin alacağı tutar daha yüksek olacak.

2026-2027 dönemi için açıklanan aylık destekler şöyle:

Böylece lisans düzeyinde eğitim gören öğrenciler için aylık burs desteği 8 bin TL olarak uygulanacak. Yüksek lisans öğrencileri aylık 12 bin TL, doktora öğrencileri 14 bin TL alabilecek. Üstün Başarı ve Sanat Bursu'nda aylık destek 16 bin TL'ye çıkarken, mesleki ortaöğretim öğrencileri için belirlenen tutar 3 bin 500 TL olacak.

TEV yurtlarında kalan öğrenciler için ayrıca aylık 6.500 TL cep harçlığı öngörülüyor.

TEV Üniversite Bursu başvurusu hangi tarihlerde yapılacak?

Üniversite öğrencilerinin yararlanabileceği Üniversite (Eğitim) Bursu için başvurular 14 Eylül'de başlayacak. Son başvuru tarihi ise 8 Ekim 2026 olarak açıklandı.

Başvuru döneminin başlamasıyla birlikte adayların eğitim durumları ve başvuru kapsamında talep edilen diğer bilgileri sisteme girmesi gerekecek. Başvuru sürecinde istenen belgelerin de ilgili sistem üzerinden sunulması gerekiyor.

Öğrencilerin başvurularını son güne bırakmaması, formdaki bilgileri göndermeden önce kontrol etmesi ve varsa belge yükleme işlemlerini eksiksiz tamamlaması önem taşıyor. Başvurunun tamamlanması, tek başına burs almaya hak kazanıldığı anlamına gelmiyor. Nihai değerlendirme TEV'in ilgili burs programına ilişkin kriterleri doğrultusunda gerçekleştirilecek.

TEV burs başvurusu nasıl yapılır?

TEV burs başvuruları çevrim içi kanallar üzerinden gerçekleştiriliyor. Başvuru yapmak isteyen öğrencilerin vakfın resmi internet sitesinde burs programları için duyurulan başvuru ekranını kullanması gerekiyor.

Başvuru formunda öğrencinin eğitim hayatına ve başvurulan programa ilişkin çeşitli bilgilerin yanı sıra maddi durum değerlendirmesinde kullanılabilecek bilgiler de talep edilebiliyor. Gerekli belgeler, başvuru sırasında sistemde belirtilen koşullara göre hazırlanarak elektronik ortamda sunuluyor.

Bu nedenle adayların başvuru öncesinde hangi belgelerin istendiğini ve başvurdukları bursun özel koşullarını kontrol etmesi gerekiyor. Başvurunun yalnızca formun doldurulmasıyla sınırlı olup olmadığı ve ek belge gerekip gerekmediği de ilgili programın duyurusundan takip edilmeli.

TEV'in başvuru yöntemi çevrim içi olduğu için adayların şahsen veya posta yoluyla başvuru yapmaya çalışmak yerine vakfın duyurduğu dijital kanalları kullanması gerekiyor.

TEV burs başvuru şartları neler?

TEV'in burs programlarında şartlar, öğrencinin öğrenim düzeyine ve başvurulan bursun niteliğine göre değişebiliyor. Bu nedenle tüm burs programları için tek bir başvuru koşulları listesi bulunmuyor.

Genel değerlendirmede öğrencinin eğitim durumu, akademik başarısı ve maddi ihtiyaç durumu gibi unsurlar önem taşıyor. Bununla birlikte Üniversite Bursu ile Üstün Başarı Bursu'nun veya yüksek lisans ve doktora programlarının koşulları birbirinden farklı olabiliyor.

Başvuru yapmayı planlayan öğrencilerin özellikle şu konulardaki güncel bilgileri ilgili burs programının duyurusundan kontrol etmesi gerekiyor:

• Öğrenim kademesi ve öğrencilik durumu

• Akademik başarıya ilişkin koşullar

• Maddi ihtiyaç kriterleri

• Başvuru sırasında istenen belgeler

• Burs programına özel şartlar

• Başvuru ve belge teslim tarihleri

Dolayısıyla yalnızca burs miktarına bakarak başvuru kararı vermek yerine, başvurulacak programın tüm koşullarının incelenmesi gerekiyor.

TEV hangi öğrencilere burs veriyor?

TEV'in 2026-2027 dönemindeki burs programları farklı eğitim seviyelerine hitap ediyor. Üniversitede lisans eğitimi gören öğrencilerin yanı sıra mesleki ortaöğretim öğrencileri, yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile üstün başarı gösteren adaylar için ayrı programlar bulunuyor.

Üstün Başarı Sanat Bursu ise sanat alanındaki adaylara yönelik özel bir destek olarak takvimde yer alıyor. Bu programların her biri için başvuru dönemi farklı tarihlerde başlayıp sona erebiliyor.

Bu yapı nedeniyle öğrencinin hangi eğitim seviyesinde bulunduğu, hangi programa başvurabileceğini belirleyen temel unsurlardan biri oluyor. Başvuru sürecinde de ilgili programın özel kriterlerinin esas alınması gerekiyor.

TEV bursu ne zaman yatacak?

TEV burs ödemelerinin başlangıç tarihi, başvuru ve değerlendirme sürecinin tamamlanmasının ardından netleşecek. Önce başvurular alınacak, ardından adayların ilgili program kapsamında değerlendirilmesi ve burs almaya hak kazananların belirlenmesi süreci yürütülecek.

Bu nedenle 2026-2027 dönemi için burs tutarlarının açıklanmış olması, ödemelerin başlayacağı tarihin de kesinleştiği anlamına gelmiyor. Öğrencilerin ödeme takvimine ilişkin ayrıca yapılacak TEV duyurularını takip etmesi gerekiyor.

Özellikle başvuru sonuçları ve ödeme başlangıcı konusunda sosyal medya veya doğrulanmamış kaynaklarda yer alan bilgilerin yerine vakfın resmi açıklamalarının esas alınması önem taşıyor.

TEV burs başvurusunda öğrenciler nelere dikkat etmeli?

Başvuru tarihleri yaklaşırken adayların öncelikle kendi öğrenim durumlarına uygun burs programını belirlemesi gerekiyor. Ardından programın başvuru tarihleri, koşulları ve belge gereklilikleri kontrol edilmeli.

Üniversite Bursu için başvuracak öğrenciler açısından 14 Eylül-8 Ekim 2026 tarihleri kritik dönem olacak. Başvurunun son günlere bırakılması, sistem yoğunluğu veya eksik belge gibi sorunlar nedeniyle adayların süreci zamanında tamamlayamaması riskini artırabileceğinden işlemlerin erken yapılması faydalı olabilir.

Başvuru formunda verilen bilgilerin gerçeğe uygun olması da değerlendirme sürecinin önemli bir parçası. Öğrencilerin formu göndermeden önce kişisel ve eğitim bilgilerini kontrol etmesi, istenen belgelerin doğru şekilde hazırlanıp yüklenip yüklenmediğini gözden geçirmesi gerekiyor.

2026-2027 TEV burs takviminde sırada hangi başvurular var?

Yeni akademik yıl için TEV'in burs takvimi ağustos ayından kasım ayına kadar farklı programları kapsıyor. Yurt başvuruları 17 Ağustos-6 Eylül tarihleri arasında alınırken, mesleki ortaöğretim bursu için süreç 1 Eylül'de başlayacak.

Üniversite ve Üstün Başarı Bursu başvuruları 14 Eylül'de başlayıp 8 Ekim'de tamamlanacak. Yüksek lisans ve doktora öğrencileri için başvuru dönemi 28 Eylül-15 Ekim olarak belirlendi. Sanat alanındaki Üstün Başarı Bursu için ise başvurular 19 Ekim-5 Kasım 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Böylece 2026-2027 TEV burs dönemi, farklı eğitim kademelerine göre aşamalı bir takvim üzerinden ilerleyecek. Öğrencilerin başvurmak istedikleri programın tarihini ayrıca kontrol etmesi gerekiyor.

Özellikle üniversite öğrencileri için TEV burs başvurusu 2026-2027 döneminde 14 Eylül'de başlayacak. Aylık 8.000 TL olarak belirlenen Üniversite (Eğitim) Bursu için son başvuru tarihi ise 8 Ekim 2026 olacak. Başvuru koşulları ve gerekli belgeler konusunda programın güncel duyurusunun esas alınması, sonuç ve ödeme takvimi için de TEV'in resmi kanallarının takip edilmesi gerekiyor.

“Servis araçlarının belgelerini mutlaka kontrol edin”

Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde velilerin servis seçerken yalnızca fiyata odaklanmaması gerektiğini belirten Yiğiner, araçların gerekli uygunluk ve yetki belgelerine sahip olup olmadığının kontrol edilmesini istedi.

Yiğiner, “Çocuklarımızı emanet ettiğimiz servis araçlarının ruhsatlı olmasına, gerekli uygunluk ve yetki belgelerini taşımasına mutlaka dikkat etmeliyiz” dedi.

Korsan servislerin herhangi bir denetime tabi olmadan faaliyet gösterebildiğine dikkati çeken Yiğiner, bu araçların çocukların can güvenliğini tehlikeye attığını belirtti.

Korsan servisler haksız rekabete neden oluyor

Yiğiner, gerekli izin ve belgeleri bulunmayan servislerin yalnızca çocukların güvenliği açısından değil, kurallara uygun şekilde çalışan servisçi esnafı açısından da sorun oluşturduğunu söyledi.

Belgeli ve denetimli servisçilerin tercih edilmesi gerektiğini belirten Yiğiner, velilerin servis seçiminde güvenlik, tecrübe ve mevzuata uygunluğu fiyat kadar önemsemesi gerektiğini ifade etti.

“Belirlenenin dışında ücret talep edilemez”

Okul ve öğrenci servis ücretlerini belirleme yetkisinin belediyelerde olduğunu hatırlatan Yiğiner, büyükşehirlerde bu yetkinin Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), diğer yerlerde ise belediye meclisleri veya ilgili daire başkanlıklarında bulunduğunu söyledi.

Yiğiner, yetkili kurumlar tarafından belirlenen ücretlerin dışında velilerden ücret talep edilemeyeceğini belirterek, sorun yaşayan velilerin ilgili meslek odalarına başvurabileceğini kaydetti.

Veliler sorun yaşarsa nereye başvuracak?

Servis şoförü veya işletmecisiyle ilgili sorun yaşayan velilerin ilgili meslek odalarına yazılı veya sözlü olarak başvurabileceği belirtildi.

Yiğiner, servisçi esnaf odalarının sorunların çözümünde yardımcı olabileceğini, sorunların çözülememesi halinde ise belediyelerin zabıta müdürlüklerine başvurulabileceğini ifade etti.

Gerekli incelemelerin ardından kurallara aykırı hareket eden servisçiler hakkında yaptırım uygulanabileceği bildirildi.

Yeni eğitim yılı öncesi servisçilere de çağrı

Mehmet Yiğiner, 2026-2027 eğitim-öğretim yılının öğrencilere, velilere, öğretmenlere ve servisçi esnafına hayırlı olmasını diledi.

Çocukların güvenli ulaşımı konusunda servisçi esnafına da büyük sorumluluk düştüğünü belirten Yiğiner, servis işletmecilerinden trafik kurallarına uymalarını ve gerekli yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmelerini istedi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dünkü işlemleri yüzde 0,19 değer kaybıyla 14.473,42 puandan tamamladı. Yeni işlem gününün açılışında ise endeks, önceki kapanışa kıyasla yüzde 0,34 yükseldi.

BIST 100, böylece 49,13 puanlık artışla 14.522,55 puana ulaştı. Açılışta bankacılık endeksinde yüzde 0,76 yükseliş kaydedilirken, holding endeksi yüzde 0,66 değer kaybetti.

BIST 100'de sektör endeksleri hareketlendi

Sektör endekslerinin açılış performanslarında farklı yönlü hareketler görüldü. Borsa İstanbul'da sektörler arasında güne en yüksek artışla başlayan endeks bilişim oldu.

Bilişim endeksi yüzde 1,06 yükselerek günün açılışında en fazla kazandıran sektör olarak öne çıktı. Holding endeksi ise yüzde 0,66'lık gerilemeyle sektörler arasında en fazla değer kaybeden endeks oldu.

Borsa İstanbul'da gözler Orta Doğu gelişmelerinde

Orta Doğu'da yaşanan jeopolitik gelişmeler, varlık fiyatlarının yönü açısından takip edilmeye devam ediyor. ABD hükümetinin, İran ile yaşanan çatışmalar sırasında tahliye edilen bazı büyükelçiliklerine diplomatlarını yeniden göndermeye hazırlandığının öne sürülmesi, bölgedeki gelişmeler arasında yer aldı.

Arabulucu ülkeler tarafından taraflar arasındaki müzakerelerin yeniden başlayabileceğine yönelik yapılan açıklamalar da olası bir anlaşmaya ilişkin iyimserliğin artmasına yol açtı.

BIST 100'de kritik destek ve direnç seviyeleri

Yurt içinde bugün veri gündeminin sakin olması beklenirken, yurt dışında ABD'den gelecek ekonomik veriler takip edilecek. ABD'de çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) ile büyüme verisinin yanı sıra yoğun veri gündemi piyasaların odağında bulunuyor.

BIST 100 endeksi için teknik seviyeler de takip ediliyor. Buna göre 14.600 ve 14.700 puan direnç, 14.400 ve 14.300 puan ise destek seviyesi olarak belirtiliyor.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!