“Kazakistan Deniz Kuvvetleri’nin Aktau açıklarında icra ettiği askeri tatbikat sırasında bugün (24 Eylül) yaşanan can kayıplarından derin üzüntü duyuyoruz. Bu elim olay sonucunda hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, yakınlarına ve Kazak halkına başsağlığı diliyoruz.”

Soruşturma kapsamında Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğünden alınan kayıtlar, bilirkişi raporları, MASAK analizleri ve diğer bilgi ve belgeler ayrıntılı şekilde incelendi. Yapılan değerlendirmelerde, vatandaşlık başvurularında şart koşulan döviz girişinin gerçekte gerçekleşmediği belirlendi.

İncelemelerde bazı gayrimenkul alım satımlarının, aracı şirketlerin veya satıcıların kendi mali kaynakları kullanılarak gerçekleştirilmiş gibi gösterildiği ve işlemlerin gerçek durumu yansıtmadığı tespit edildi. Ayrıca, taşınmazların değerini olduğundan yüksek gösteren gerçeğe aykırı ekspertiz raporları hazırlanarak 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'na aykırı işlemler yapıldığı ortaya çıkarıldı.

Bu yöntemlerle yabancı uyruklu kişilerden haksız menfaat sağlandığı, gerçeğe aykırı işlemler üzerinden toplam 1.070 kişinin Türk vatandaşlığı kazandığı belirlendi. Vatandaşlık edinimi için gerçekleştirilmiş gibi gösterilen işlemlerin toplam değerinin ise 72 milyon 250 bin dolar olduğu ve bu tutarın gerçeği yansıtmadığı tespit edildi.

Usulsüz işlemler aracılığıyla vatandaşlık kazanan kişilerin vatandaşlıklarının iptal edilmesine yönelik idari sürecin de başlatıldığı bildirildi.

Soruşturma kapsamında 88 şüpheli hakkında; "suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme ve üye olma", "göçmen kaçakçılığı", "kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık" ve "belgede sahtecilik" suçlarından yakalama kararı çıkarıldı.

İstanbul merkezli 13 ilde eş zamanlı operasyon düzenleyen ekipler, 74 şüpheliyi gözaltına aldı. Şüphelilerin 78 ev ve şirket adresinde gerçekleştirilen aramalarda çok sayıda dijital materyal ele geçirildi.

Operasyon kapsamında ayrıca 2 bin 11 taşınmaz, Bağcılar'da bulunan bir otel, 86 motorlu araç, 2 yat, 42 banka hesabı ve 30 anonim şirkete el konuldu. El konulan şirketlere kayyım atandığı belirtildi.

Emniyetteki işlemleri tamamlanan 74 şüpheli adliyeye sevk edildi. Mahkemeye çıkarılan şüphelilerden 26'sı tutuklanırken, 48 kişi adli kontrol hükümleri uygulanarak serbest bırakıldı.

Fransa Milli Takımı formasını ilk kez 1994 yılında giyen Zidane, milli takımda geçirdiği uzun yıllara rağmen heyecanının devam ettiğini belirterek, “32 sene çok uzun yıl, aynı heyecandayım. Kupa kazanmak istiyoruz" ifadelerini kullandı.

“Yarın herkes Fransa takımını görecek”

Karşılaşmada takım olarak sahada olacaklarını vurgulayan Zidane, kendi oyun anlayışından ziyade Fransa Milli Takımı'nın ortaya koyacağı performansın ön planda olacağını söyledi. Zidane, “Zidane oyunu diye bir şey yok. Yarın herkes Fransa takımını görecek. Karşımızda bizi Türk Milli Takımı bekliyor. Mbappe kaptandı, yine kaptan olacak. Yarın bir şekilde oynamasını ümit ediyorum” dedi.

Teknik direktör olarak yoğun ilgi görmesinin doğal olduğunu ifade eden Zidane, takımın başarısına odaklandıklarını belirterek, “Işıkların benim üzerimde olması çok normal. Tabii ki hoşuma gidiyor ama yarın takım oynayacak. Biz tüm ekip olarak kazanmayı düşünüyoruz.” diye konuştu.

“Milli takımın kapısı herkese açık”

Fransa Milli Takımı'nda forma giymek isteyen futbolcuların performanslarıyla bunu hak etmesi gerektiğini dile getiren Zidane, “Milli takımın kapısı herkese açık. Bir şekilde formayı kapacaklar ve kaptıktan sonra takımı daha iyi yerlere getirmeyi düşünüyorum.” açıklamasında bulundu.

Zidane’dan Türkiye yorumu

Türkiye karşısında kendilerini zorlu bir karşılaşmanın beklediğini söyleyen Zidane, özellikle tribün atmosferine dikkat çekti. Fransız teknik adam, Türkiye'nin Dünya Kupası'ndaki performansına ilişkin ise şu değerlendirmeyi yaptı:

“Ben orta saha oyuncusuyum ama milli takımda herkes oynayacak. Yarın bizi çok zor bir maç bekliyor. Buradaki taraftarlar çok ateşli ve biz ona göre hazırlandık. Türkiye A Milli Takımı'nın Dünya Kupası'ndan ilk turda elenmesi hiç beklenmedik bir durum. Hak ettikleri yerde değiller. Biliyorum ki çok zor bir maç olacak”

Rabiot: “Tek istediğimiz kazanmak”

Fransa'nın deneyimli orta saha oyuncusu Adrien Rabiot da karşılaşma öncesinde takımın yeni teknik direktör Zidane ile birlikte oyun düzeninde bazı değişikliklere gittiğini anlattı.

Zidane'ın göreve gelmesinin ardından kendi pozisyonunda bazı farklılıklar yaşanacağını belirten Rabiot, takımın temel hedefinin değişmediğini ifade etti. Rabiot, “Zidane geldikten sonra bizim takımımızda oyun düzeni biraz değişti. Yeni bir şey yok, tek istediğimiz kazanmak. Oyun düzeninde hiçbir farklılık yok. Benim oynadığım alanda değişiklik olacak. Zidane geldikten sonra sağ ve sol bekte çok hücum oyunu olmayacağını size iddia ediyorum.” dedi.

Zidane'ı günlük yaşantısında yakından tanımaya başladığını belirten Rabiot, Fransız teknik adamın oyuncular üzerindeki etkisine de değindi. Rabiot, “Hocamızı bireysel olarak tanımıyordum. Günlük hayatında bize çok önem veriyor. Bazen çok sessiz ama bakışları ile bize çok yardımcı oluyor. O bir efsane.” ifadelerini kullandı.

Fransız futbolcu, takımın hedefinin Uluslar Ligi'nde zirvede yer almak olduğunu belirterek, “Hocamız başta olmak üzere yenilikler var ama bizim tek amacımız kazanmak. Uluslar Ligi'ni kazanmak ve lider bitirmek istiyoruz.” diye konuştu.

Türkiye'deki futbol atmosferine de değinen Rabiot, “Türk takımlarını biliyorum. Burada çok sıcak futbol havası var. Biz profesyoneliz ve bizim amacımız rahat bir şekilde oyunumuzu ortaya çıkarmak" sözleriyle açıklamalarını tamamladı.

Çiftçi, yılbaşından bu yana sürdürülen “Sınır Ötesi Kapan” operasyonları kapsamında farklı ülkelerde yakalanan toplam 714 firari suçlunun Türkiye’ye getirildiğini duyurdu.

Bakan Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Devletimiz uyumaz, hiçbir suçluyu unutmaz. Vakti ve saati geldiğinde de suçluların tepesine biner. Yılbaşından bu yana yürüttüğümüz ‘Sınır Ötesi Kapan’ operasyonları kapsamında; 332 asayiş, 271 kaçakçılık ve organize suç, 99 narkotik, 12 terör suçundan aranan, 170’i organize suç elebaşı ve üyesi olmak üzere 44 ülkeden toplam 714 firari suçluyu ülkemize getirerek Türk adaletine teslim ettik. Suç işleyip sıkışınca yurt dışına kaçarak kurtulacağını düşünenler bilsin: Dünyanın neresine giderlerse gitsinler, hangi ülkeye kaçarlarsa kaçsınlar; İçişleri, Adalet ve Dışişleri Bakanlıklarımızın güçlü koordinasyonuyla izlerini sürecek, ülkemize iadelerini sağlayacak ve Türk adaletinin karşısına çıkaracağız" ifadelerini kullandı.

2- İhalenin

3- İhale konusu mal alımının

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.
4.1.5. Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajından yararlanmak isteyen istekliler tarafından sunulacak yerli malı belgesi

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.

7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

10- Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 (Doksan) takvim günüdür.

14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15- Diğer hususlar:

Teklif fiyatı ihale komisyonu tarafından aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.

T.C.
ANKARA BATI İCRA DAİRESİ
2026/2392 TLMT.

TAŞINIRIN GAZETE VEYA İNTERNET HABER SİTESİ İLANI

Bir borçtan dolayı aşağıda cins, miktar ve değerleri yazılı mallar satışa çıkarılmış olup mahcuzun ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ve ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tr adresi üzerinden 2026/2392 TLMT. sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.

Artırma Bilgileri

(İİK m.114/4)

İfade Özgürlüğü Derneği’nin (İFÖD) EngelliWeb sayfasında yayımladığı bilgiye göre, “fon krizi”ne ilişkin haberlere 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi kapsamında erişim engeli getirildi. İFÖD, millî güvenliğin ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle erişime engellenen haberlere örnek olarak Gazete Pencere, Evrensel ve Sözcü’de yayımlanan haberlerin görsellerini paylaştı.

Bodrum yangın bölgesine ekipler sevk edildi

Peksimet Mahallesi İslamhaneleri mevkisindeki makilik alandan dumanların yükseldiğini görenlerin ihbarı üzerine itfaiye ve orman ekipleri harekete geçti.

Yangın bölgesine ulaşan ekipler, alevleri kontrol altına almak amacıyla karadan müdahaleye başladı. Muğla yangın ekiplerinin çalışmalarına bölgedeki gönüllüler de destek veriyor.

Makilik alanda başlayan yangının çıkış nedeni henüz bilinmiyor. Ekiplerin önceliği, alevlerin kontrol altına alınarak çevredeki alanlara yayılmasının önlenmesi.

Muğla yangınında rüzgar etkili oluyor

Bodrum’daki yangın bölgesinde rüzgarın etkili olduğu bildirildi. İtfaiye ve orman ekipleri, rüzgar koşullarını da dikkate alarak söndürme çalışmalarını sürdürüyor.

Makilik alanlarda rüzgar, yangının ilerleme yönünün değişmesine ve alevlerin farklı noktalara taşınmasına neden olabildiği için müdahale sırasında çevre güvenliği önem taşıyor. Bu nedenle ekipler hem yangına doğrudan müdahale ediyor hem de alevlerin çevreye yayılma riskine karşı çalışma yürütüyor.

Bodrum’da yangına karadan müdahale sürüyor

Son dakika Muğla yangın gelişmelerine göre Peksimet Mahallesi’ndeki yangına müdahale devam ediyor. Bölgeden yükselen dumanlar çevreden de görülürken, itfaiye ve orman ekipleri ile gönüllüler yangının kontrol altına alınması için çalışmalarını sürdürüyor.

Yangının çıkış nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ekiplerin Bodrum’daki makilik alanda söndürme çalışmaları devam ediyor.

Gazeteciler Cemiyeti’nden Mustafa Aksoy’un moderatörlüğünü üstlendiği panelde Özgür Gürbüz, Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum ve Prof. Dr. Murat Türkeş değerlendirmelerde bulundu. Panelde ilk sözü enerji, çevre ve iklim alanındaki çalışmalarıyla bilinen Özgür Gürbüz aldı.

“Zirveye gitmeden önce hazırlık yapılmalı”

Ekosfer Derneği adına gün içinde gerçekleştirdikleri eğitime da atıf yapan Gürbüz, COP zirvesine ilk katıldığı döneme ilişkin eksikliklerini ve deneyimlerini paylaştı. Zirveye ilk kez katılacak gazetecilere önerilerde de bulunan Gürbüz, BM’nin ilgili sitesini, oradaki basın toplantılarını kaydetmelerinin önemli olduğunu söyledi. Zirvenin, hangi alanda haber yaparsa yapsınlar büyük bir zenginlik sunacağını, özel söyleşiler yapılabileceğini belirten Gürbüz, müzakere süreçlerini takip edebilmenin güçlüklerine de değindi. Zirveye gitmeden önce gazetecilerin konuya ilişkin bilgi edinmelerini, özellikle kısalmaları not etmelerini, hatta ezberlemelerini öneren Gürbüz, “Çok fazla kısaltma var. Seçip öğrenin. Kavramları, terminolojiyi öğrenin ki nereden, nasıl haber çıkabileceğini bilebilesiniz. Uzmanlar havuzu çok önemli. STÖ’ler süreci çok aktif takip ediyor, onlarla ilişkileri geliştirin, bültenlerini takip edin. Ancak öylelikle müzakerelerin nerelerde tıkandığını takip edebilirsiniz” diye konuştu.

“COP31 için Türkiye ve Avustralya talip oldu”

Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum da zirvenin Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da yapılacak olmasının ne anlama geldiğine ilişkin soruyu yanıtladı. İklim alanıyla yeni ilgilenen, zirveyi takip edecek gazeteciler için gün içindeki eğitim önerilerine atıf yapan Mazlum da kısaltmaların önemine işaret etti. Zirve öncesinde Paris Anlaşması'nın içeriğine ilişkin hazırlık yapılmasını öneren Mazlum, Avustralya ve Türkiye'nin COP31 zirvesine ortaklaşa ev sahipliği yapacağını söyledi.

“Sorunun toplumsallaşması için önemli”

Türkiye’de yapılmasının, sorunun toplumsallaşması açısından önemli olduğunu belirten Mazlum, ev sahibi ülkelerin bu konuda eksiklikleri gidermek için hızla düzenlemeler yaptığını, bu açıdan da Türkiye’de olmasının önemli olduğunu dile getirdi. Bu tür zirvelerin çok taraflılığın güçlenmesine katkıda bulunduğunu, ancak COP31 açısından zor bir süreç olduğunu kaydeden Mazlum, özellikle Trump’ın tutumlarının; Avrupa’da sağın yükselişinin bu zorluğu artırdığını ifade etti. Bu süreçte çok taraflılığın aşındığını, bu nedenle de birçok zorluk bulunduğunu aktaran Mazlum, iklimin çok taraflılığının savunulmasını gerektirdiğini söyledi.

“Ülkeler güvenliğe finansman ayırıyor”

ABD'nin Paris Anlaşması’ndan ayrıldığını ve ilk defa ABD'siz bir COP toplandığını belirten Mazlum, “Amerika’nın çıkması, yani tarihsel sorumluluğu en yüksek ülkenin çıkması finansman açısından da zorluklar yaratacak. Öteki ülkelerin finansmanı geride kalıyor” diye konuştu. ABD’nin isteğiyle ülkelerin iklimi değil, güvenliği ön plana aldığını ve bu iki alanın karşı karşıya getirildiğini belirten Prof. Dr. Mazlum, bu alandaki ABD’nin siyasi boşluğunun doldurulamadığını savundu.

Zirvenin Antalya’da toplanmasının önemine de değinen Mazlum, Türkiye’nin şimdiye kadar iklim konusunda çalışmasının olmadığını, zirvenin buna fırsat yarattığını söyledi.

“Dünyanın karnesi çıkartılıyor”

Prof. Dr. Murat Türkeş de emisyon açığına ve bu konudaki raporlara değindi. Emisyon açığı raporlarının 2010'ların başından beri ciddiye alındığını belirten Türkeş, bu raporun iklim değişikliği konusunda çerçeve protokol olduğunu, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması’nın hedeflerine ulaşması konusunda dünyanın karnesini çıkardığını söyledi. Paris Anlaşması’nın 2030’a kadar küresel karbondioksit salınımlarını düzeltme ve sera gazı azaltma yükümlülüklerini içerdiğini belirten Prof. Dr. Türkeş, COP zirvelerinin küresel düzeyde başarılı olmadığını, Paris Anlaşması'nın hedeflerine ulaşılamadığını söyledi.

Başarısızlık küresel düzeyde

Bugüne kadar iklim değişikliği mücadelesinin küresel düzeyde başarılı olmadığının altını çizen Türkeş, Paris Anlaşması'nın orijinal hedeflerine ulaşmanın hiç mümkün olmadığını, rakamlarıyla ifade etti.

Emisyonların ne hızla, hangi takvim içinde ve ne ölçüde azaltılması gerektiği konusunda acil önlem alınmaması hâlinde, 1,5 santigrat derecelik küresel ısınma eşiğinin art arda aşılacağı yılların çok daha yakın olabileceğini belirten Türkeş, son on yılda neredeyse her yıl mevsimlik, aylık ve haftalık ölçekte bu eşiğin aşıldığı dönemler yaşandığını söyledi.

Türkeş, “2024 yılı, aletli gözlem kayıtlarında bugüne kadarki en sıcak yıl oldu. Aynı zamanda küresel sıcaklık artışının 1,5 santigrat derece eşiğini yıllık ortalamada aştığı ilk yıl olarak kayıtlara geçti. Geçtiğimiz ağustos ayında da bu eşik yeniden aşıldı. Eğer Emisyon Açığı Raporu’nda ortaya konulan hedeflere ulaşılamazsa, küresel ısınmanın hızı çok daha yüksek olacak” dedi.

Küresel ısınmanın tetikledikleri

Küresel ısınmanın buharlaşmayı artırdığını, hidrolojik döngüyü hızlandırdığını, toprak nemini azalttığını, yağış rejimlerini değiştirdiğini ve yağışların daha şiddetli hâle gelmesine yol açtığını belirten Türkeş, denizlerdeki ısınmanın ve deniz seviyesindeki yükselmenin de giderek hızlanacağını söyledi.

İklim değişikliğinin ormanlar üzerindeki etkilerine de değinen Türkeş, orman alanlarının azalmasının ve yangınların daha geniş alanlara yayılmasının birçok açıdan ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtti. Türkeş, “Her orman yangınında sayısını dahi bilmediğimiz milyarlarca canlı hayatını kaybediyor, tehdit altındaki biyoçeşitlilik yok oluyor. Ormanlar yandığında aynı zamanda atmosfere hem hava kirleticileri hem de karbondioksit salıyoruz” dedi.

Türkeş, iklim değişikliğinin olumsuz sonuçlarının bir bütün olarak değerlendirildiğinde, iklim krizinin giderek daha da derinleştiğini ifade etti.

Etkinlik soru-cevap oturumunun ardından sona erdi.

Yavaş, CHP’den istifa ettiğini sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla kamuoyuna duyurdu. Siyasi çalışmalarını bağımsız olarak sürdüreceğini belirten Yavaş, son dönemde gündeme gelen AKP’ye katılacağı yönündeki iddiaların da gerçeği yansıtmadığını ifade etti.

ABB Meclisi’nde 30 üye CHP’den ayrıldı

Yavaş’ın CHP’den ayrılmasının ardından Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nde de peş peşe istifalar geldi. Toplam 30 ABB Meclis üyesinin CHP’den ayrıldığı belirtildi.

İstifaların ardından CHP’nin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’ndeki üye sayısının 11’e gerilediği aktarıldı.

CHP’den ayrılan 30 meclis üyesinin siyasi gelecekleriyle ilgili farklı seçeneklerin gündemde olduğu öne sürüldü. Bu isimlerden bazılarının Yeni Parti’ye katılacağı iddia edilirken, önemli bir bölümünün ise Mansur Yavaş’ın bundan sonraki siyasi kararlarına göre nasıl bir yol izleyeceğini belirleyeceği ifade edildi.

Manavgat trafik kazası D-400 kara yolunda meydana geldi

Manavgat kazası, Hocalar Mahallesi D-400 kara yolunda meydana geldi. Muharrem T. (69) yönetimindeki 07 BRZ 175 plakalı otomobil ile Devlet A’nın (23) kullandığı 07 AGC 483 plakalı motosiklet henüz belirlenemeyen nedenle çarpıştı.

Çarpışmanın ardından çevredekilerin ihbarı üzerine Antalya’daki kaza yerine jandarma ve 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi. Sağlık görevlileri, motosiklette bulunan sürücü ve yolcuya müdahale etti.

Antalya trafik kazasında motosiklet yolcusu hayatını kaybetti

Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde motosiklette yolcu olarak bulunan Abdul Ullah Mohammadi’nin (27) hayatını kaybettiği belirlendi. Manavgat trafik kazasında yaralanan motosiklet sürücüsü Devlet A. ise ambulansla Serik Devlet Hastanesine kaldırıldı.

Yaralının sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Kazanın ardından bölgede jandarma ekipleri tarafından gerekli işlemler gerçekleştirildi.

Otomobil sürücüsü gözaltına alındı

Antalya kaza haberinde, otomobili kullanan Muharrem T’nin jandarma ekiplerince gözaltına alındığı bildirildi. Kazanın hangi koşullarda meydana geldiğine ilişkin kaynak metinde ayrıntılı bilgi yer almadı.

Otomobil ve motosikletlerin aynı güzergâhı kullandığı yollarda görüş alanı, kavşak geçişleri ve araçlar arasındaki güvenli mesafe trafik güvenliği açısından önem taşıyor. Özellikle motosikletlerin trafikte daha küçük bir görüş alanı oluşturması nedeniyle sürücülerin çevre kontrolünü dikkatli yapması, olası çarpışma risklerinin azaltılmasında önem taşıyor.

İHD ve TİHV’nin ortak açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Bir insanın vasiyeti, yaşamı boyunca önem verdiği değerlerin ve geleceğe dair dileklerinin en kişisel ifadelerinden biridir. Kadir İnanır’ın vasiyetnamesi de bu açıdan bizim için özel ve anlamlıdır.

Kadir İnanır, yalnızca sinema sanatçısı olarak canlandırdığı unutulmaz karakterlerle değil; yaşamı boyunca insan hakları, demokrasi, eşitlik ve toplumsal barıştan yana ortaya koyduğu duyarlılıkla da toplumsal hafızamızda yer edinmiştir. Onun sanat anlayışında insan, insan onuru ve barış içinde bir arada yaşama düşüncesinin özel bir yeri olduğunu biliyoruz.

Bu nedenle vasiyetinde kurumlarımıza yer vermiş olması, onun yaşamı boyunca taşıdığı değerlerle vasiyeti arasındaki güçlü bağı ortaya koymaktadır. Kadir İnanır, böylece yalnızca sahip olduğu maddi ve manevi değerleri değil, önem verdiği insani değerleri de geleceğe bırakmıştır.

İHD ve TİHV olarak, Kadir İnanır’ın vasiyetnamesine bizleri de dahil etmesinden onur duyduk. Bunu bir ayrıcalık ya da övünç vesilesinden çok, insan hakları alanında çalışan kurumlara duyduğu güvenin ve verdiği değerin bir ifadesi olarak görüyoruz.

Kadir İnanır’a, insan haklarının evrenselliği, insan onurunun korunması, her türlü ayrımcılığın reddedilmesi, demokrasi ve barış içinde bir arada yaşama değerlerinin gelecek kuşaklara aktarılması bakımından omuzlarımıza büyük bir sorumluluk yükleyen bu anlamlı vasiyeti için teşekkür ediyor, kendisini saygı, sevgi ve özlemle anıyoruz.”

Netanyahu, 7 Ekim 2023’ten bu yana BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmalarda üçüncü kez protesto edildi. BM Genel Merkezi çevresinde de Netanyahu karşıtı gösteriler düzenlendi.

Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, hakkında dolaşıma sokulan istifa iddialarının gerçeği yansıtmadığını ifade etti. Bakan Şimşek, ekonomik istikrarı hedef alan spekülatif haberlere karşı uyarıda bulundu.

Şimşek paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Şahsımla ilgili dolaşıma sokulan istifa iddiaları asılsızdır.
Ülkemizin ekonomik istikrarını hedef alan bu tür spekülatif haberlere itibar edilmemelidir."

Talas'taki mühürlü rezidansın giriş kapısı kırıldı

Olay, Talas ilçesine bağlı Yenidoğan Mahallesi Oğulcuklu Caddesi'nde bulunan 9 katlı rezidansta meydana geldi. Henüz belirlenemeyen bir nedenle mühürlü durumda olan binaya giren şüphelilerin, rezidansın giriş kapısını kırdığı belirlendi.

Binada toplam 36 daire bulunduğu, hırsızların bu dairelerden bazılarına girerek hırsızlık yaptığı bildirildi. Hangi dairelerden ne tür eşyaların çalındığına ve oluşan zararın boyutuna ilişkin ise henüz bilgi paylaşılmadı.

Polis şüphelileri yakalamak için çalışma başlattı

Kayseri'nin Talas ilçesindeki hırsızlık olayının fark edilmesinin ardından durum polise bildirildi. İhbar üzerine Yenidoğan Mahallesi'ndeki rezidansa polis ekipleri sevk edildi.

Ekipler, mühürlü binaya girerek bazı daireleri soyduğu belirtilen şüphelilerin kimliklerinin belirlenmesi ve yakalanması için çalışma başlattı.

Hırsızlık olaylarında şüphelilerin tespit edilmesine yönelik çalışmalar, olay yerindeki bulguların ve çevrede bulunabilecek görüntü kayıtlarının değerlendirilmesi gibi farklı aşamaları içerebiliyor. Ancak Talas'taki olayda soruşturma kapsamında hangi yöntemlerin kullanıldığına ilişkin henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Polisin şüphelileri yakalamaya yönelik çalışması sürüyor.

İspanya'nın Barcelona kentindeki Palau Blaugrana'da oynanan karşılaşma saat 21.30'da başladı. Anadolu Efes, Avrupa kupaları tarihindeki 914. maçında mücadele ediyor.

BARCELONA ANADOLU EFES MAÇINDA SEZONUN İLK SINAVI

Anadolu Efes, 2026-2027 EuroLeague sezonuna güçlü rakiplerinden Barcelona karşısında başlıyor. Lacivert-beyazlılar, sezonun ilk resmi Avrupa Ligi maçında deplasmanda avantajlı bir sonuç elde etmeyi amaçlıyor.

Barcelona da kendi seyircisi önünde oynadığı sezonun ilk EuroLeague karşılaşmasından galibiyet çıkarmak için parkede. İki takım arasındaki mücadele, yeni sezonun ilk haftasının dikkat çeken karşılaşmaları arasında yer alıyor.

ANADOLU EFES AVRUPA'DA 914. MAÇINA ÇIKTI

Barcelona karşılaşması Anadolu Efes açısından önemli bir kilometre taşı olma özelliği taşıyor. Türk basketbolunun Avrupa'daki en deneyimli kulüplerinden biri olan Anadolu Efes, bu mücadeleyle birlikte Avrupa kupalarındaki 914. karşılaşmasına çıktı.

Lacivert-beyazlı ekip, Barcelona maçı öncesinde Avrupa kupalarında oynadığı 913 karşılaşmanın 506'sını kazanırken 407 kez mağlup oldu.

Anadolu Efes, EuroLeague'de 2001-2002 sezonundan bu yana çıktığı 665 maçta ise 349 galibiyet ve 316 yenilgi aldı.

BARCELONA İLE ANADOLU EFES 35. KEZ KARŞILAŞIYOR

Barcelona ve Anadolu Efes, EuroLeague tarihinde daha önce 34 kez karşı karşıya geldi. Bu maçlarda Anadolu Efes 16 galibiyet elde ederken Barcelona 18 karşılaşmadan galip ayrıldı.

İki ekip arasındaki rekabet, son yıllarda EuroLeague'in öne çıkan eşleşmeleri arasında yer aldı. Sezonun ilk haftasındaki mücadeleyle birlikte taraflar organizasyonda 35. kez karşılaşıyor.

ANADOLU EFES'İN AVRUPA KUPALARINDAKİ KARNESİ

Avrupa kupalarındaki yolculuğuna 1979-1980 sezonunda başlayan Anadolu Efes, bu süreçte Türk basketbolunun uluslararası alandaki en önemli başarılarına imza attı.

Lacivert-beyazlı ekip, 2021 ve 2022 yıllarında üst üste EuroLeague şampiyonu olarak Avrupa basketbolunda önemli bir başarı yakaladı. Anadolu Efes'in Avrupa kupaları tarihinde toplam üç şampiyonluğu bulunuyor.

BARCELONA ANADOLU EFES MAÇI SAAT KAÇTA, HANGİ KANALDA?

Barcelona Anadolu Efes maçı 24 Eylül 2026 Perşembe günü saat 21.30'da Palau Blaugrana'da başladı. EuroLeague'in ilk hafta karşılaşması Türkiye'de S Sport ve S Sport Plus üzerinden canlı yayınlanıyor.

İncirliova trafik kazasında 3 araç birbirine çarptı

Kaza, İncirliova ilçesindeki Gerenkova Kavşağı’nda meydana geldi. Ferdi Altın’ın (46) kullandığı 09 OG 350 plakalı beton mikseri, kontrolden çıkarak karşı şeride geçti.

Beton mikseri, karşı yönde ilerleyen 09 P 7161 plakalı servis minibüsüne çarptı. Araç daha sonra 09 P 5554 plakalı başka bir minibüse çarparak durabildi.

Aydın trafik kazasının ardından çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Ekipler, kazaya karışan araçlarda bulunan yaralılara müdahale etti.

Aydın trafik kazasında 9 kişi hastaneye kaldırıldı

Kazada beton mikseri sürücüsü Ferdi Altın ile B.T. ve minibüste bulunan 7 kişi yaralandı. Sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından toplam 9 yaralı çevredeki hastanelere kaldırıldı.

Aydın Şehir Hastanesinde tedavi altına alınan Ferdi Altın, doktorların müdahalelerine rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti. Kazada yaralanan diğer 8 kişinin ise hastanelerdeki tedavilerinin devam ettiği öğrenildi.

İncirliova’daki kazanın ardından ekipler bölgede çalışma yürüttü. Üç aracın karıştığı kazanın meydana geldiği Gerenkova Kavşağı’nda trafik ve çevre güvenliğinin sağlanması için önlem alındı.

İncirliova’daki kazaya ilişkin inceleme sürüyor

Aydın’ın İncirliova ilçesinde meydana gelen ölümlü trafik kazasında beton mikserinin hangi nedenle kontrolden çıktığına ilişkin kaynaklarda henüz ayrıntılı bilgi yer almadı. Kazanın kesin nedeninin yapılacak incelemelerin ardından netleşmesi bekleniyor.

Gerenkova Kavşağı’ndaki İncirliova kazasıyla ilgili ekiplerin incelemesi sürerken, hastaneye kaldırılan 8 yaralının tedavisine devam ediliyor.

Avusturya - İsrail maçı öncesinde mücadelenin ne zaman ve saat kaçta başlayacağı, hangi kanalda yayınlanacağı ve iki takımın hangi grupta yer aldığı merak ediliyor.

AVUSTURYA - İSRAİL MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Avusturya ile İsrail arasındaki UEFA Uluslar Ligi karşılaşması 24 Eylül 2026 Perşembe günü oynanacak.

Linz’de gerçekleştirilecek mücadelede ilk düdük Türkiye saatiyle 21.45’te çalacak.

Karşılaşma iki takım açısından da 2026/27 UEFA Uluslar Ligi grup aşamasındaki ilk sınav olacak.

AVUSTURYA - İSRAİL MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Avusturya - İsrail karşılaşmasına Linz kentinde bulunan Raiffeisen Arena ev sahipliği yapacak.

Avusturya Milli Takımı, UEFA Uluslar Ligi’ndeki ilk maçında taraftarı önünde sahaya çıkacak. İsrail ise grup aşamasına deplasmanda başlayacak.

AVUSTURYA VE İSRAİL HANGİ GRUPTA?

Avusturya ile İsrail, 2026/27 UEFA Uluslar Ligi’nde B Ligi 3. Grup’ta mücadele ediyor.

Grupta Avusturya ve İsrail’in yanı sıra Kosova ile İrlanda Cumhuriyeti de yer alıyor.

İlk maç gününde Avusturya - İsrail karşılaşmasının yanı sıra Kosova ile İrlanda Cumhuriyeti de karşı karşıya gelecek.

AVUSTURYA - İSRAİL MAÇININ ÖNEMİ

Avusturya - İsrail mücadelesi, UEFA Uluslar Ligi B Ligi 3. Grup’un ilk hafta karşılaşmalarından biri olacak.

Grup aşamasında alınacak sonuçlar takımların üst lige yükselme ve sıralamadaki konumları açısından önem taşıyor. Bu nedenle iki ekip de yeni Uluslar Ligi sezonuna puanla başlamayı hedefleyecek.

Avusturya, saha avantajını kullanmak isterken İsrail deplasmanda iyi bir başlangıç yapmaya çalışacak.

AVUSTURYA - İSRAİL MAÇI HANGİ KANALDA?

Avusturya - İsrail UEFA Uluslar Ligi maçı 24 Eylül Perşembe günü saat 21.45’te başlayacak. Karşılaşmanın Türkiye’de canlı yayıncısı bulunmuyor. Mücadele Avusturya’da ORF 1 ekranlarından canlı olarak yayınlanacak.

Duruşmanın ardından salondan ayrılan İmamoğlu, gündemdeki fon soruşturmasına ilişkin kısa bir değerlendirmede bulundu. İzleyicilere dönerek konuşan İmamoğlu, “Cebinize dikkat edin, çalan malan olur” dedi.

İmamoğlu'nun duruşmanın ardından sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda ise fon soruşturmasına ilişkin çeşitli çağrılara yer verildi.

Paylaşımda şu ifadeler kullanıldı:

"'Asrın Soygunu Fon Vurgunu' skandalı ülkemizi, ekonomimizi derinden sarsmaktadır.

AK Parti Ekonomi Yönetimi, 'Asrın Soygunu Fon Vurgunu' ile ilgili SPK’yı birinci derece sorumlu tuttu.

SPK yöneticileri, üyeleri ve denetleme yetkisi olan herkes soruşturmaya tabi tutulmalı, derhal görevden alınmalıdırlar.

Soruşturmanın selameti açısından bu şarttır.

Tüm işlemler eş, dost, yandaş ayrımı olmadan yürütülmelidir.

'Asrın Soygunu Fon Vurgunu' siyaset ayağı olmadan yürütülemez!

Siyasi bağlantıları derhal tespit edilmelidir!"

Norveç - Danimarka maçı öncesinde karşılaşmanın ne zaman ve saat kaçta başlayacağı, hangi kanalda yayınlanacağı ve iki takımın yer aldığı grup merak edilen konular arasında bulunuyor.

NORVEÇ - DANİMARKA MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Norveç ile Danimarka arasındaki UEFA Uluslar Ligi karşılaşması 24 Eylül 2026 Perşembe günü oynanacak.

Oslo’da gerçekleştirilecek mücadelede ilk düdük Türkiye saatiyle 21.45’te çalacak.

İki ekip de 2026/27 UEFA Uluslar Ligi sezonundaki ilk grup maçına çıkacak. Norveç, taraftarı önünde sezona üç puanla başlamayı hedeflerken Danimarka deplasmanda avantajlı bir sonuç arayacak.

NORVEÇ - DANİMARKA MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Norveç - Danimarka karşılaşmasına Oslo’daki Ullevaal Stadion ev sahipliği yapacak.

Norveç Milli Takımı’nın iç saha maçlarını oynadığı Ullevaal Stadion, UEFA Uluslar Ligi’nin ilk haftasında İskandinav derbisine sahne olacak.

Norveç, bu karşılaşmanın ardından 27 Eylül’de yine aynı statta Portekiz’i konuk edecek.

NORVEÇ VE DANİMARKA HANGİ GRUPTA?

Norveç ile Danimarka, 2026/27 UEFA Uluslar Ligi’nde A Ligi 4. Grup’ta mücadele ediyor.

Grupta Norveç ve Danimarka’nın yanı sıra Portekiz ile Galler de bulunuyor. Grubun ilk haftasındaki diğer karşılaşmada Portekiz ile Galler karşı karşıya gelecek.

Norveç - Danimarka mücadelesinin ardından Danimarka, 27 Eylül’de Galler’i konuk edecek. Norveç ise aynı gün Portekiz ile Oslo’da karşılaşacak.

NORVEÇ - DANİMARKA REKABETİNDE SON DURUM

Norveç ile Danimarka arasındaki futbol rekabeti uzun yıllara dayanıyor. Norveç Futbol Federasyonu kayıtlarına göre iki ülke bugüne kadar 91 kez karşı karşıya geldi.

Bu karşılaşmalarda Danimarka 55 galibiyet elde ederken Norveç 21 kez sahadan galip ayrıldı. İki takım arasındaki 15 mücadele ise beraberlikle sonuçlandı.

Tarafların son karşılaşmalarından biri 8 Haziran 2024 tarihinde oynandı. Danimarka, hazırlık maçında Norveç’i 3-1 mağlup etti.

NORVEÇ - DANİMARKA MAÇININ ÖNEMİ

Norveç - Danimarka karşılaşması, UEFA Uluslar Ligi A Ligi 4. Grup’un ilk hafta maçlarından biri olacak.

Portekiz ve Galler’in de bulunduğu grupta iki takım açısından ilk haftada alınacak sonuç önem taşıyor. Özellikle ev sahibi Norveç, Oslo’daki karşılaşmada saha avantajını kullanarak grup aşamasına üç puanla başlamayı amaçlıyor.

İki ekip, grup aşamasında bir kez daha karşı karşıya gelecek. Danimarka’nın ev sahipliğindeki rövanş mücadelesi 17 Kasım 2026 tarihinde oynanacak.

NORVEÇ - DANİMARKA MAÇI HANGİ KANALDA?

Norveç - Danimarka UEFA Uluslar Ligi maçı 24 Eylül Perşembe günü saat 21.45’te a2 TV ekranlarından canlı ve şifresiz olarak yayınlanacak. Futbolseverler karşılaşmayı a2 TV üzerinden takip edebilecek.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!