"TCG Anadolu Gemisi-Savunma Sanayi Serisi No:2 Gümüş Hatıra Parası", bugün saat 10.00 itibarıyla satışa sunuldu. Savunma Sanayi Serisi'nin ilk hatıra parası ise "T625 GÖKBEY" için hazırlanmıştı.

Hatıra parasının basımı 3 bin adetle sınırlandırıldı

Darphane tarafından üretilen hatıra parası 31,10 gram ağırlığa ve 38,61 milimetre çapa sahip. 925 ayar gümüşten hazırlanan paranın nominal değeri 20 lira olarak belirlendi.

Hatıra parasından yalnızca 3 bin adet basıldı.

TCG Anadolu hatıra parası 5 bin 250 liradan satışta

Hatıra parası, Darphane'nin Beşiktaş'ta bulunan Koleksiyon Mağazası ile "emagaza.darphane.gov.tr" adresi üzerinden 5 bin 250 lira fiyatla satışa sunuldu.

TCG Anadolu farklı hava araçlarını taşıyabiliyor

Ana görev fonksiyonları arasında amfibi ve hava harekatı bulunan TCG Anadolu, silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) konuşlandırılabildiği ilk gemilerden biri olarak öne çıkıyor.

İnsanlı ve insansız, sabit ve döner kanatlı hava araçlarını bünyesinde barındırabilen gemi, farklı görevlerde kullanılabilecek kapasiteye sahip.

Uçuş güvertesinde 30'dan fazla hava aracının taşınabildiği TCG Anadolu'da, kısa mesafede kalkış ve dikey iniş gerçekleştirebilen savaş uçakları, helikopterler ve insansız hava araçları kullanılabiliyor.

Gemide en az 30 yataklı hastane bulunuyor

TCG Anadolu'da ameliyathane, röntgen cihazları, diş tedavi üniteleri, yoğun bakım ve enfeksiyon odalarının da bulunduğu en az 30 yatak kapasiteli bir hastane yer alıyor.

Gemi, bu kapasitesi sayesinde ihtiyaç halinde insani yardım operasyonlarında hastane gemisi olarak da kullanılabiliyor.

Çakmak, Diyadin'in istifa talebinin yönetim tarafından önceki gün kabul edilmediğini, ancak teknik direktörün bugün kulübe gelerek görevinden ayrılma kararının kesin olduğunu ilettiğini aktardı.

Gençlerbirliği'nde Metin Diyadin ile yollar ayrıldı

Gençlerbirliği Başkanı Haydar Arda Çakmak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Diyadin'in istifa talebinin yönetim tarafından kabul edilmemesinin ardından teknik direktörün kararından vazgeçmediğini belirtti.

Diyadin'in kulüp yönetimiyle yaptığı görüşmede kendisinin ve ekibinin görevden ayrılacağını bildirdiğini söyleyen Çakmak, yazılı istifanın ardından sözleşmenin sonlandırıldığını ifade etti.

Çakmak, sürece ilişkin şunları söyledi:

"Yönetim olarak kendisinden memnun olduğumuzu ifade ettik. Bugün kendisi kulübe geldi. Ben dışarıdaydım. Başkan vekilimiz Arif (Ölmez) Bey ve diğer arkadaşlar ile görüşmüş. Dönmeyeceğini söylemiş. 'Kesin kararlıyım, ben ve ekibim bırakıyoruz' demiş. Yazılı olarak da istifa etmiş. Yazılı da istifasını verince bir şey yapamadık. Bu saatten sonra da tutamadık. Kendisi istifa etti. Bunun üzerine karşılıklı anlaştık, hakkını hukukunu kendisine teslim ederek sözleşmeyi sonlandırdık."

Gençlerbirliği yeni teknik direktör için acele etmeyecek

Gençlerbirliği'nin ligde 10 Ekim Cumartesi günü Amed Sportif Faaliyetler ile karşılaşacağı hatırlatılırken, kulübün yeni teknik direktör arayışında izleyeceği yol da belli oldu.

Haydar Arda Çakmak, teknik direktör konusunda hızlı bir karar vermek istemediklerini belirterek adaylarla ayrı ayrı görüşeceklerini söyledi.

Çakmak, yeni teknik direktör adaylarıyla yapılacak görüşmelerde kulübün planlarının aktarılacağını, adayların projelerinin dinleneceğini ve bütçeye ilişkin beklentilerinin değerlendirileceğini kaydetti.

Başkan Çakmak, geçen sezon teknik direktör seçiminde acele edildiğini belirterek bu kez daha kapsamlı bir değerlendirme yapılacağını ifade etti.

Gençlerbirliği'nin ligdeki sonuçları

Trendyol Süper Lig'de sezonun ilk iki haftasında Fenerbahçe ve Göztepe'yi mağlup eden Gençlerbirliği, üçüncü hafta mücadelesinde Erzurumspor ile berabere kaldı.

Başkent temsilcisi, üçüncü haftanın ardından oynadığı Trabzonspor, Kasımpaşa ve Başakşehir maçlarında ise sahadan mağlubiyetle ayrıldı.

Gençlerbirliği, ligin 7. haftasında 10 Ekim Cumartesi günü Amed Sportif Faaliyetler ile karşı karşıya gelecek.

Metin Diyadin'in Gençlerbirliği'ndeki ikinci dönemi sona erdi

Metin Diyadin, Gençlerbirliği'nde 2025-2026 sezonu içerisinde iki farklı dönemde teknik direktörlük görevini üstlenmişti.

Diyadin'in istifasının ardından Gençlerbirliği'nde yeni teknik direktörün belirlenmesi için görüşmelerin yapılacağı bildirildi.

Karayolları Genel Müdürlüğünün güncel hız sınırları tablosunda otomobiller için otoyol hız limitleri, yolun işletme modeline göre farklılık gösteriyor. Buna göre bazı otoyollarda 130 km/saat, Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen otoyollarda ise 140 km/saatlik azami hız uygulanıyor.

Avrupa’da 100 km hız sınırı önerisi ne?

Avrupa genelindeki otoyol ve ekspres yollarda azami hızın 100 km/saat seviyesine indirilmesine yönelik bir öneri gündeme geldi. Önerinin gerekçeleri arasında trafik kazalarının azaltılması, yakıt tüketiminin düşürülmesi ve petrol ithalatına bağımlılığın azaltılması gösteriliyor.

Söz konusu girişim, Avrupa Birliği tarafından yürürlüğe konulmuş yeni bir hız sınırı düzenlemesi anlamına gelmiyor. Dolayısıyla Avrupa için gündeme getirilen önerinin Türkiye’deki otoyol hız limitlerinin otomatik olarak değişmesine yönelik bir sonucu bulunmuyor.

Türkiye’de 130 km hız sınırı kalkıyor mu?

Hayır. Avrupa’da dile getirilen 100 km/saatlik hız sınırı önerisi, Türkiye’de otomobiller için uygulanan 130 km/saatlik otoyol hız limitinin kaldırıldığı anlamına gelmiyor.

KGM’nin güncel bilgilerine göre otomobiller, kurum tarafından işletilen otoyollarda azami 130 km/saat hızla seyredebilirken, Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen otoyollarda bu sınır 140 km/saat olarak uygulanıyor.

Bu nedenle Türkiye’de otoyollarda 130 km/saatlik hız sınırının kaldırıldığı veya tüm otoyollarda hız limitinin 100 km/saat seviyesine indirildiği yönünde bir düzenleme bulunmuyor.

Otoyol hız sınırı ne zaman değişti?

Türkiye’de otomobiller için bazı otoyollardaki hız sınırları 1 Temmuz 2022 itibarıyla yeniden düzenlendi. İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, belirlenen otoyollarda otomobiller için daha önce 120 km/saat olan azami hız sınırının 130 veya 140 km/saat olarak uygulanacağı duyuruldu.

Böylece otoyolun özellikleri ve işletme modeline göre otomobiller için farklı azami hız limitleri uygulanmaya başladı.

130 ve 140 km hız sınırı hangi araçlar için geçerli?

130 ve 140 km/saatlik hız sınırları otomobiller için geçerli. Diğer araç sınıflarında ise farklı azami hız limitleri uygulanıyor.

Minibüs, otobüs, kamyon ve diğer araçların hız sınırları otomobillerden farklı olabildiği için sürücülerin yalnızca genel otoyol limitine göre hareket etmemesi gerekiyor. Aracın sınıfına ilişkin yasal hız sınırının yanı sıra güzergâh üzerindeki trafik işaretleri de dikkate alınmalı.

Türkiye’de otoyol hız sınırı değişecek mi?

Mevcut durumda Türkiye’de otomobiller için uygulanan otoyol hız sınırlarında Avrupa’daki 100 km/saat önerisi nedeniyle yapılmış bir değişiklik bulunmuyor.

Dolayısıyla “130 km hız sınırı kalkıyor mu?” sorusunun mevcut uygulama açısından yanıtı hayır. KGM’nin güncel tablosunda otomobiller için otoyol hız sınırları 130 ve 140 km/saat olarak yer almaya devam ediyor.

Sürücülerin ise hız sınırlarını değerlendirirken yolun işletme modelini, araç sınıfını ve güzergâhta bulunan trafik işaretlerini birlikte dikkate alması gerekiyor.

2026-2027 eğitim öğretim dönemi için başvuru takvimi araştırılırken programdan yararlanmak isteyen öğrenciler “İŞKUR Gençlik Programı başvuruları başladı mı?” sorusuna yanıt arıyor.

İŞKUR Gençlik Programı 2026 başvuruları başladı mı?

2026-2027 dönemi için İŞKUR Gençlik Programı başvuru takvimine ilişkin kesin tarih kaynakta yer almıyor.

Genel kampüs içi ve dönemsel program başvuruları akademik takvimin başlangıç dönemlerinde veya ilgili projelere göre duyurulabiliyor. Öğrencilerin güncel ilanları İŞKUR Gençlik Platformu ve İŞKUR e-Şube üzerinden takip etmesi gerekiyor.

Başvuru tarihleri ve kontenjanlar, programın uygulanacağı üniversite ve ilgili ilan kapsamında ayrıca duyurulacak.

İŞKUR Gençlik Programı'ndan kimler yararlanabilir?

İŞKUR Gençlik Programı, devlet üniversitelerinde örgün eğitim gören aktif öğrencileri kapsıyor.

Programa;

• Ön lisans öğrencileri,

• Lisans öğrencileri,

• Yüksek lisans öğrencileri,

• Doktora öğrencileri

başvurabiliyor.

Açık öğretim ve uzaktan eğitim öğrencileri programdan yararlanamıyor. Öğrencinin programı uygulayan yüklenici üniversitede kayıtlı olması gerekiyor.

İŞKUR Gençlik Programı başvuru şartları neler?

Programa başvuracak öğrencilerde çeşitli şartlar aranıyor. Kaynakta yer alan koşullara göre adayların:

• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması,

• İŞKUR'a kayıtlı olması,

• 18 yaşını tamamlamış olması,

• Yaşlılık veya malullük aylığı almaması,

• Program talep tarihinden önceki bir yıl içinde ve programın başlayacağı tarihe kadar ilgili yüklenicinin veya bağlı kuruluşlarının çalışanı olmaması,

• Başvuru tarihinden önceki son bir ay içinde 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında sigortalı olarak bildirilmemiş veya sigortalı sayılmaması,

• Başvuru tarihi itibarıyla 5510 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında sigortalı olarak bildirilmemiş veya sigortalı sayılmaması,

• Hane gelir şartını sağlaması,

• İŞKUR tarafından sunulan aktif iş gücü veya işsizlik sigortası programlarından yararlanmıyor olması,

• Programı uygulayan üniversitenin aktif öğrencisi olması

gerekiyor.

Ayrıca öğrencinin açık öğretim veya uzaktan öğretim öğrencisi olmaması, kaydını dondurmamış ve pasif durumda bulunmaması gerekiyor.

İŞKUR Gençlik Programı'nda ne kadar ödeme yapılacak?

Program kapsamında katılımcılara, katılım sağladıkları her gün için 1.375 TL cep harçlığı ödeniyor.

2026 yılı için belirlenen günlük ödeme tutarı, öğrencinin programa fiilen katıldığı günler üzerinden hesaplanıyor.

İŞKUR Gençlik Programı başvurusu nasıl yapılır?

Başvuru süreci, program ilanlarının yayımlanmasının ardından ilgili başvuru kanalları üzerinden gerçekleştirilecek.

Öğrencilerin kendi üniversiteleri için açılan program ilanlarını ve başvuru koşullarını kontrol etmesi gerekiyor. Güncel dönemsel ilanlar İŞKUR Gençlik Platformu ve İŞKUR e-Şube üzerinden takip edilebiliyor.

Başvuru tarihleri kesinleştiğinde öğrencilerin ilan kapsamında belirtilen süre içinde işlemlerini tamamlaması gerekiyor.

İŞKUR Gençlik Programı nedir?

İŞKUR Gençlik Programı, Türkiye İş Kurumu ile devlet üniversiteleri arasında yürütülen bir aktif iş gücü programı. Programın amacı, üniversite öğrencilerinin mezuniyet sonrasında iş gücü piyasasına geçişini kolaylaştıracak bilgi, beceri ve çalışma deneyimi kazanmalarına katkı sağlamak.

Program, öğrencilerin eğitim hayatını sürdürürken çalışma deneyimi edinmelerine yönelik uygulanıyor.

2026 İŞKUR Gençlik Programı başvuruları için ne bekleniyor?

2026-2027 dönemi başvuru tarihleri ve ilgili üniversitelerin program ilanları duyurulduğunda öğrenciler başvuru sürecine ilişkin ayrıntıları görebilecek.

Bu nedenle başvuru yapmak isteyen öğrencilerin İŞKUR Gençlik Programı 2026 başvuru duyurularını, İŞKUR Gençlik Platformu'nu, e-Şube'yi ve kayıtlı oldukları üniversitenin ilanlarını takip etmesi gerekiyor.

İşte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından satır başları:

*YÖK'ün ve üniversitelerimizin kıymetli yöneticileri, değerli akademisyenler, hanımefendiler beyefendiler sizleri en kalbi duygularımla selamlıyorum. 2026-2027 akademik yılı açılış töreninde sizleri milletin evinde ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Bu gazi mekana hoş geldiniz.

*Yeni akademik yılın hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Üstük akademi ödülünü tevdi edeceğimiz bilim insanlarımızı şimdiden kutluyorum. Harran Üniversite'mizin korosunun Gazzeli çocuklara ithaf ettiği bu beste bizleri ziyadesi ile etkiledi farklı bir ruh iklimine götürdü. Tüm Gazzeli öğrencilere, dünyanın dört bir yanındaki mağdur ve mazlumlara en güçlü dayanışma mesajlarımı iletiyorum. Medeniyet maskesi takan barbarlar unutsa da bizler Fırat'ın öbür yanındaki çocukları unutmayacağız. İşgal altındaki Filistin topraklarındaki şehitlerimize Allah'tan gani gani rahmet niyaz ediyorum.

"Akademide yolda olmak kimi zaman menzile ulaşmaktan daha faydalı"

*Coğrafyamız sayısız hazinelerle doludur. Buhara'dan İznik ve Bursa'ya, Buradan balkanlara kadar külliyelerimiz, medreselerimiz çok geniş coğrafyayı adım adım ihya etmiştir. Bugün reddi miras edenler unutturmaya çalışsa da bizden sonraki kuşakların bu bilinçle yetişmesi için bunları hatırlatıyorum.

*Yapay zekadaki baş döndürücü gelişmeler üniversitelerdeki bazı alanlarda sınayıcı hal aldı. Kaynağa ve bilgiye yapay zekâ modelleri üzerinden ulaşmak emeği de büyük oranda devre dışı bıraktı. Bilgiyi karşılaştırmalı olarak ele almanın onu sorgulamanın önemi azalıyor. Akademide yolda olmak kimi zaman menzile ulaşmaktan daha faydalıdır. Öğrenci ile akademisyen arasındaki bağ sadece bilgi aktarımından ibaret değildir. Hoca tecrübesini paylaşır ona bilimsel kültür aktarır. Gerektiğinde onu yeni araştırmalara sevk eder. Şayet ana aktör insan olmaz ise aktarılan bilgi de sağlıklı ve kalıcı olmaz. Üniversitelerimizin özellikle yapay zeka ve yeni teknolojilerde öğretimler usulüne kafa yormalılar. Eğitime yaptığımız her yatırım geleceğe, insanımıza yapılmış yatırım olarak görüyoruz.

*Batıda çoğu üniversite ciddi ücretler karşılığında eğitim verirken, ülkemizde çok farklı bir manzara hakim. Nitelikli yükseköğretimi Anadolu'nun dört bir yanına ulaştırdık. Zenginin çocuğu okurken fakirin çocuğu öğretimden yoksun kalmasın, hayata 5-0 geriden başlamasın istedik. Bunun için üniversite harçlarını kaldırdık, burs miktarlarını artırdık. Aylık sadece 1.600 liraya öğrencilerimizin barınma ihtiyacını karşılayıp iki öğün yemeği ücretsiz olarak ikram ediyoruz.

*Birileri her şehre üniversite açmamızı eleştiriyor. Halbuki üniversitelerin yaygınlaşmasına karşı çıkmak eğitimde fırsat eşitliğine karşı çıkmak demektir. Sistemi iyileştirecek her türlü yapıcı eleştiriye açığız ama ellerinde sadece çekiç olanların her sorunu çivi olarak görmelerine de sonuna kadar karşıyız.

SPK ayrıca 2026 yılının başından bu yana 174 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, bunlardan 96'sının fonlarla ilgili işlemler nedeniyle gerçekleştirildiğini belirtti.

SPK, Borsa İstanbul bildirimlerinin dikkate alındığını açıkladı

Kurul, Borsa İstanbul tarafından soruşturmayı yürüten birimlere gönderilen raporda, şüpheli fonlara ilişkin 2025 yılından bu yana 130 kez uyarı yapıldığı ancak SPK'nin bu bildirimleri dikkate almadığı yönündeki iddialara da yanıt verdi.

SPK açıklamasında, Borsa İstanbul'dan ulaşan tüm bildirimlerin titizlikle incelendiği ve gerekli denetim ile gözetim süreçlerinin yürütüldüğü ifade edildi.

Kurulun gözetim ve denetim çalışmalarında Borsa İstanbul tarafından elektronik posta yoluyla gönderilen bilgi notlarını da değerlendirdiği ve ilgililer hakkında gerekli yaptırımların uygulandığı belirtildi.

SPK'den fonlara ilişkin bilgi notu açıklaması

Açıklamada, habere konu olan fonlarla ilgili bilgi notlarının sayısına ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığı kaydedildi.

SPK'nin 2025 yılında gerçek ve tüzel kişilere toplam 2 milyar 741 milyon lira idari para cezası uyguladığı, 2026 yılının 9 ayında ise bu tutarın 948 milyon lira olduğu bildirildi.

2026'da 174 kişi hakkında suç duyurusu yapıldı

Kurulun açıklamasına göre, 2025 yılında 152 kişi hakkında suç duyurusunda bulunuldu. 2026 yılının başından bu yana ise 174 kişi hakkında suç duyurusu gerçekleştirildi. 2026 yılında yapılan suç duyurularının 96'sının fonlarla ilgili işlemlerden kaynaklandığı belirtildi.

📢Basında Yer Alan İddialara İlişkin Duyuru https://t.co/rsC6ocjYyT https://t.co/ytkNu8w1fi

— SPK (@spkgovtr) October 6, 2026

Toplantıda konuşan Kılıçdaroğlu, Türkiye Belediyeler Birliği ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer'in tutuklanmasına yönelik değerlendirmelerde bulundu.

"Yargılamanın kendine göre kurallarının olması lazım"

Kılıçdaroğlu'nun açıklamasında şunlar kaydedildi:

"Belediye başkanının tutuklanmasını doğru bulmayız. Bunu şimdi söylemiyorum. İlk belediye başkanımız gözaltına alındığında da söyledim.

349 yılla yargılanan belediye başkanlarımız oldu, ama kimse sabahın köründe evini basayım, koluna kelepçeyi vurayım, götüreyim, yargılayayım demedi.

Bir belediye başkanını tutuklamak, beldeye hizmet etmiş kişilerin hizmet almasını engellemek demektir.

Yargılamanın kendine göre kurallarının olması lazım."

"Kör kuruşun hesabını soracağız"

"AK Parti içindeki hesaplaşmalara bakmak lazım. AK Parti içinde Erdoğan sonrası hesaplaşma var. Acaba bütün bunlar bunun için mi oluyor?

AK Parti'nin kendi içinde ciddi bir hesaplaşma ve çatışma var. AK Parti içindeki hesaplaşmaların ortaya çıkması lazım.

AK Parti içindeki hesaplaşma... Siz kendi içinde hesaplaşabilirsiniz ama bunu vatandaşı soyarak yapamazsınız. Evet bu bir devlet krizidir.

Kör kuruşun hesabını soracağız. Kimseye yolsuzluk yaptı diye özel bir makam tahsis etmeyeceğiz.

Fatma Betül Sayan Kayan... Dört ismi var. Gerçekten tebrik ederim dört dörtlük bir soygun yapmış.

Arınacağız, arınacağız. Her yerde arınacağız.

Kör kuruşun hesabını soracağız.”

DSÖ, Irkutsk'taki vakaya ilişkin açıklama yaptı

DSÖ, AA muhabirinin Sibirya bölgesinde bir kişinin zatürre şüphesiyle hayatını kaybetmesine ilişkin sorusunu yazılı olarak yanıtladı.

Örgütün açıklamasında, Sibirya'daki Irkutsk bölgesinde bir laboratuvar çalışanının 2 Ekim'de şiddetli zatürre nedeniyle hayatını kaybettiğine yönelik raporların takip edildiği belirtildi.

Ölüm nedeninin şu ana kadar resmi olarak doğrulanmadığı ve laboratuvar testlerinin sürdüğü aktarılan açıklamada, hastanın tüm temaslılarının belirlendiği ve hastalık açısından izlemeye alındığı kaydedildi. Bugüne kadar temaslıların hiçbirinde hastalık belirtisine rastlanmadığı ifade edildi.

DSÖ, Rus sağlık yetkilileriyle temas halinde

Açıklamada, Uluslararası Sağlık Tüzüğü'nün 9. ve 10. maddeleri kapsamında Rus sağlık yetkilileriyle temas kurulduğu bildirildi.

Bu kapsamda olayın kendisi ve koşullarının yanı sıra yürütülen laboratuvar testleri ile sonuçları, temas takibinin gerekçesi, temaslıların sağlık durumu ve olası uluslararası halk sağlığı sonuçlarının doğrulanmasının amaçlandığı belirtildi.

DSÖ'nün ihtiyaç duyulması halinde Rusya'ya destek sunmayı teklif ettiği de açıklamada yer aldı.

Halk sağlığı riskinin düşük olduğu değerlendirildi

DSÖ, mevcut resmi olmayan bilgilere dayanarak genel nüfusa yönelik halk sağlığı riskinin düşük göründüğünü bildirdi. Örgüt, daha fazla bilgi elde edilmesi durumunda risk değerlendirmesinin güncelleneceğini belirtti.

İrkutsk Bölge Valisi İgor Kobzev de 2 Ekim'de, bölgede yaşayan bir kişide "özellikle tehlikeli bir enfeksiyon şüphesi" bulunduğuna ilişkin bilgilerin ardından olağanüstü sıhhi ve salgınla mücadele komisyonunun toplandığını duyurmuştu.

Sosyal medyada akciğer vebası iddiası gündeme geldi

Bazı sosyal medya kanallarında aynı gün, bir veba ile mücadele enstitüsü çalışanının "akciğer vebası" nedeniyle hayatını kaybettiği öne sürülmüştü.

Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketici Haklarını Koruma Servisi (Rospotrebnadzor) tarafından dün yapılan açıklamada ise Sibirya ve Uzak Doğu İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsünde görevli bir çalışana "nedeni belirlenemeyen zatürre" teşhisi konulmasının ardından özel önlemlerin uygulandığı belirtilmişti.

Cemil Tugay'ın AKP'ye geçeceği iddialarını değerlendirdi

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'ın parti değiştirerek iktidar saflarına geçeceği yönündeki iddiaları ele alan Kemal Okuyan, yerel yönetimlerin emekçi karşıtı tavırlarını sert bir dille eleştirdi:

"Muhtemelen Cemil Tugay ve iktidar şu hesabı yapıyor: Önümüzdeki yerel seçimlere kadar İzmir'e büyük olasılıkla paranın muslukları açılacak. Çünkü insanlar çaresizler ve İzmir gerçekten de çok kötü yönetiliyor uzun bir süredir. Muhtemelen de yaşam tarzına karışmaya dönük fazla bir şey yapılmayacaktır ama bu memleketin geleceğine böyle yaklaşma lüksü yok. İnsanlarımızın artık hizmetten anladığı şeye ilişkin de karar vermesi gerekiyor. Bencilce düşünmemesi gerekiyor. Düşük ücretlerle çalıştığı için greve giden temizlik işçisine küfrederek memlekete sahip çıkılmaz."

"Yeni anayasa masasında toplumun itiraz ettiği bir tasarım var"

İktidarın gündeme getirdiği "yeni anayasa" arayışlarına TKP olarak neden kategorik şekilde "hayır" dediklerini açıklayan Okuyan, sürecin meşruiyet temelinden yoksun olduğunu savundu:

"Ortada hiçbir şey yok ve olmaz diyoruz. Yeni anayasa diyen iki kesim var; ikisi de çözüm sürecinin aktörü. Yeni anayasa diyen iktidar bu metne ilişkin hiçbir şey söylemedi. İçinde ne olacak? Söyleyemiyorlar. Anayasalar devrimlerin ürünüdür, bunlar ise bir imza atmak istiyorlar. Çözüm sürecinin diğer aktörü yerelleşme ve anayasada Kürt unsuru istiyor. AKP'nin kafasındaki meselelerle diğer muhatabın taleplerini buluşturmaya çalışıyorlar; bunun başarıya ulaşma şansı yok. İki aktörün önerdiği Türkiye tasarımı bizim itiraz ettiğimiz bir tasarım. İkincisi, ne oldu da AKP anayasa yapıyor? Meşruiyeti yoktur diyoruz."

"İktidarın medyası da birbirine girdi, baskılar dağınıklığın ürünü"

soL Haber'in sosyal medya hesabının erişime engellenmesi, T24 hakkında verilen kapatma kararı ve Tele2'nin yayın hayatını sonlandırması üzerinden medya üzerindeki baskı ortamını değerlendiren Okuyan, iktidar blokunun kontrolü kaybetmeye başladığını dile getirdi:

"Yarın kendi medya gruplarına, kendi trollerine müdahale etmek zorunda kalacaklar. Siyaset alanına yapılan müdahaleler AKP tarafından siyaseti tekleştiriyor zannediliyor; hayır. O müdahaleler bu sefer AKP'nin içerisine, iktidar bloğunun çeşitliliğine devrediyor enerjisini. Nitekim iktidarın medyası da birbirine girmeye başladı. Yarın oralarda yasaklamalar başlar. Bu baskılar gücün değil, dağınıklığın ve paniğin ürünüdür."

MHK soruşturması ve futbol: "Toplum adalet duygusunu yitirdi"

Merkez Hakem Kurulu (MHK) yönetimine yönelik başlatılan adli soruşturmaya da değinen Okuyan, spor dünyasındaki çürümenin toplumsal adalet krizinin bir yansıması olduğunu belirtti:

"Bir toplum adalet duygusunu yitirirse kaybeder. Türkiye'de toplumda adalet duygusunda çok ciddi bir azalma var. Futbol bunun çok tipik bir göstergesi. Taraftarlık dediğimiz şey bir fanatizme dönüşmüş durumda ve bu kadar rezillik çıkıyor. Türkiye'de bu sistemin parçası olmayan bir tane bile kulüp yok. Biz de dibe vurduk."

Soma faciası ve sınıf vurgusu: "Milyonlarca insanın hayatı haber değeri taşımıyor"

Soma'daki maden ocağında meydana gelen ve 5 madencinin yaşamını yitirdiği göçük faciasına işaret eden Kemal Okuyan, ana akım medyanın ve siyaset dünyasının sınıfsal körlüğüne tepki gösterdi:

"Siyaset dünyası şunun üzerine kurulu: Yoksul insanlar göçük altında kaldıklarında, işsiz kaldıklarında ya da emekliler haber değeri taşımıyorlar da fonda oynadıklarında haber değeri taşıyorlar. Acı gerçek bu. Milyonlarca insanın hayatı haber değeri taşımıyor. Bunu değiştirmek zorundayız. Türkiye'de milyonlarca emekli haberdir, Türkiye işçi sınıfının hali haberdir."

Uzun yıllar Adalet Bakanlığı, Başbakan Yardımcılığı ve Hükümet Sözcülüğü gibi kritik görevlerde bulunan, son olarak Meclis Genel Kurulu'nu yöneten TBMM Başkanvekilliği makamında yer alan Bekir Bozdağ, sağlık sorunları nedeniyle aktif divan görevinden ayrılma kararı aldı.

Hazırladığı ayrılma dilekçesini TBMM Başkanlığına ileten Bozdağ'ın milletvekilliği görevi ise devam edecek.

Bozdağ'ın istifasıyla boşalan TBMM Başkanvekilliği koltuğu için Meclis kulisleri hareketlendi.

İstifanın işleme konulmasının ardından AK Parti TBMM Grubu, iç tüzük ve teamüller doğrultusunda Meclis Başkanvekilliği görevini üstlenecek yeni ismi belirlemek üzere toplanacak. AK Parti Grubu'nun adayını bu hafta içerisinde netleştirerek TBMM Genel Kurulu'nun bilgisine sunması bekleniyor.

Lise eylemlerine uygulanan polis baskısı, sol muhalefetin yanı sıra insan hakları örgütleri ve yargı çevrelerinin de sert tepkisine yol açtı.

Melenchon: "Gözaltı sayısı Mayıs 1968'den daha yüksek"

Sosyal medya hesabından kapsamlı bir değerlendirme yapan LFI lideri Jean-Luc Melenchon, güvenlik güçlerinin tavrına karşı yetişkin yurttaşları genç göstericileri korumaya çağırdı. Emniyet teşkilatının orantısız güç kullandığını belirten Melenchon, şu ifadeleri kullandı:

"Polisin sertlik dozunu artırması kontrolden çıktı. Gözaltı sayısı Mayıs 1968’den daha yüksek ve Cezayir Savaşı sırasında, Ekim 1961’den bu yana görülen en yüksek seviyede. İnsanlık dışı şiddet, yetkinin kötüye kullanılması ve provokasyonlar, Bakan Nunez’in açıklamalarına uygun biçimde, hiçbir sınır ve kısıtlama olmaksızın artıyor. Yarın tüm demokratlar, kask ve beyaz kol bandıyla donanmış şekilde gençlerin gösterilerini korumalıdır."

LFI Milletvekili Guette: "Diyalog kurulmadan gençler sakat bırakılıyor"

LFI Milletvekili Clémence Guetté, güvenlik politikalarına karşı Yargıçlar Sendikası ile İnsan Hakları Ligi'nin yaptığı resmi uyarılara dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetiminin kriz yönetimini sert sözlerle eleştiren Guetté, sahadaki vahameti şu sözlerle aktardı:

"Ulaşılan son derece ciddi şiddet düzeyini anlamak gerekiyor. En ufak bir diyalog başlatılmadan gençler sakat bırakılıyor."

Uluslararası Af Örgütü: "Toplanma hakkı güvenceye alınmalı"

Öğrenci eylemlerine yönelik orantısız polis müdahaleleri uluslararası insan hakları kuruluşlarının da gündemine girdi. Uluslararası Af Örgütü Fransa Şubesi, yayımladığı resmi açıklamada hükümete itidal ve barışçıl toplanma özgürlüğüne saygı çağrısında bulundu:

"Talepler duyulmalı ve göstericilerin haklarına saygı gösterilmeli. Barışçıl toplanma hakkının güvence altına alınmasını talep ediyor ve gerilimin derhal düşürülmesi çağrısında bulunuyoruz."

MHP'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki (TBMM) haftalık grup toplantısının ardından kuliste ANKA Haber Ajansı muhabirinin sorusunu yanıtlayan Feti Yıldız, Yüksek Mahkeme'nin açıkladığı gerekçeli karara ilişkin görüşünü paylaştı.

Anayasa Mahkemesi'nin hükmünün açık olduğunu dile getiren Yıldız, şu ifadeleri kullandı:

"Yargılanmanın yenilenmesine karar verdi, yani hak ihlali kararı verdi ve ‘yargılamanın yenilenmesi gerekir’ dedi, bunun tartışılacak bir tarafı yok."

AYM ikinci kez ihlal kararı verdi

Gezi Parkı davası kapsamında hüküm giyen şehir plancısı ve akademisyen Tayfun Kahraman, daha önce AYM tarafından verilen ilk hak ihlali kararının yerel mahkemece uygulanmaması üzerine ikinci kez bireysel başvuruda bulunmuştu.

Başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 2 Nisan 2026 tarihinde oy birliğiyle Kahraman'ın haklarının ihlal edildiğine ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yargılamanın yenilenmesine hükmetmişti. Yüksek Mahkeme'nin oy birliğiyle aldığı bu kritik kararın ayrıntılı gerekçesi bugünkü Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Soruşturmalar kapsamında Mersin'de Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit ve Mezitli Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer cezaevine gönderildi. Eş zamanlı yürütülen İstanbul ayağında ise Eyüpsultan Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen ve Ataşehir Belediye Başkanvekili Murat Güneş hakkında tutuklama kararı verildi. Muhalefet cephesi, tutuklamaların ardından adliye önlerinde ve kamuoyuna açık platformlarda peş peşe sert açıklamalar yaptı.

YENİ Parti Heyeti Mersin Adliyesi önünde: "Milyarlar dışarıda, seçilmişler içeride"

Tutuklama kararlarının hemen ardından Mersin Adliyesi önünde toplanan heyet adına konuşan YENİ Parti Grup Başkanvekili ve Mersin Milletvekili Ali Mahir Başarır, belediye başkanlarının somut delil toplanmadan, yalnızca gizli tanık ve itirafçı beyanlarıyla tutuklandığını savundu. Sürecin siyaset kurumunu ve demokrasiyi daha önce görülmemiş düzeyde yıprattığını belirten Başarır, kararı veren yargı mensuplarına seslendi.

Başarır, son dönemde gündeme gelen milyarlık fon krizlerine ve mali skandallara değinerek, Fatma Betül Sayan Kaya'nın 2,2 milyar liralık usulsüzlüğü iade ettiği yönündeki iddiaları hatırlattı. Bu paranın kaynağına ve olaylara ilişkin sabah operasyonları ya da soruşturmalar yapılmadığını ifade eden Başarır; kapılarına bile gidilmeyen fon vurguncularına karşılık, kaçma şüphesi olmayan ve kamu görevi yürüten belediye başkanlarının hedef alındığını kaydetti. Mersin'deki üç belediye başkanının tek bir kuruşluk MASAK raporu ya da yurt dışı hesabı bulunmadığını vurgulayan Başarır, Mersin ve Tarsus cezaevlerinin doluluk nedeniyle yetersiz kaldığını belirterek karara ivedilikle itiraz edeceklerini açıkladı.

Yaşar Tüzün: "86 milyonu asla tutuklayamazsınız"

YENİ Parti Yerel Yönetimlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Bilecik Milletvekili Yaşar Tüzün, sürecin yaklaşık 1,5 yıl önceki Esenyurt operasyonuyla başlayan siyasi müdahalelerin bir devamı olduğunu dile getirdi. Mersin'de üç gündür süreci yakından takip ettiklerini aktaran Tüzün, halkın yüzde 60 ve üzerinde oyuyla seçilen yöneticilerin herhangi bir somut belge ve tutanak olmadan saf dışı bırakılmak istendiğini belirtti.

Sandıkta milletin verdiği kararı kabullenemeyen iktidarın seçilmiş yöneticileri hukuksuzca hedef haline getirdiğini vurgulayan Tüzün, bin 401 belediye başkanı içerisinden muhalif isimlerin sistematik biçimde ayıklandığına dikkat çekti. Gözaltı ve tutuklama baskılarına karşı geri adım atmayacaklarını ifade eden Tüzün, onlarca başkanı tutuklayarak 86 milyon vatandaşın iradesinin zapturapt altına alınamayacağını ve ilk genel seçimde milletin bu hukuksuzlukların hesabını sandıkta soracağını sözlerine ekledi.

CHP cephesinden çifte standart ve "siyasi karar" itirazı

Cumhuriyet Halk Partisi yöneticileri ve milletvekilleri de yargının tarafsızlığına ve bağımsızlığına ağır bir darbe indirildiğini belirterek ortak bir itiraz yükseltti. CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı, dolandırıcıların ve mali vurguncuların iktidar bağlantılı siyasi ayaklarına dokunulmadığını savunarak, Vahap Seçer ve Mithat Bülent Özmen'in muhalif kimlikleri sebebiyle cezalandırıldığını ve bu çifte standardın siyasi faturasının çok ağır olacağını kaydetti.

CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli ise ev baskınlarıyla başlayan sürecin doğrudan tutuklama tedbiriyle sonuçlanmasının hukuk devleti ilkesini sarstığını bildirdi. Tutuklamanın ceza muhakemesinde en son başvurulması gereken istisnai bir tedbir olduğunu hatırlatan Türeli, kaçma şüphesi bulunmayan ve sabit adresli kamu yöneticilerine yönelik bu uygulamanın hukuki değil, tamamen siyasi bir karar olduğunu vurguladı. CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç da soruşturmaların şeffaf şekilde yürütülmesine itiraz etmediklerini, ancak tutuklamanın muhalefete karşı peşin bir infaz ve siyasi intikam aracına dönüştürülmesini asla kabul etmeyeceklerini belirtti.

Mersin Milletvekili ve İl Başkanından tepki: "Kara düzen sona erecek"

Mersin Adliyesi önündeki açıklamaları sürdüren YENİ Parti Mersin Milletvekili Talat Dinçer, ekonomik krizin ve derin geçim sıkıntısının halkı bunalttığı bir ortamda yargının muhalif belediyeleri yıpratmak üzere araçsallaştırıldığını söyledi. Ortada somut hiçbir delil olmadan, dedikodular ve kulaktan dolma iftiralar üzerinden itibar suikastı yapıldığını savunan Dinçer, iktidar belediyelerindeki hiçbir usulsüzlük iddiası için sabahın köründe operasyon yapılmamasını adalete olan toplumsal güvenin yok oluşu olarak nitelendirdi.

YENİ Parti Mersin İl Başkanı Cengiz Gökçel ise geçmiş dönemde Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin Ankapark projesinde heba edilen 750 milyon dolarlık kamu zararını hatırlattı. Bu devasa zararın sorumlularının ifadeye dahi rahat tavırlarla gittiğini ve hiçbir adli yaptırımla karşılaşmadığını öne süren Gökçel, buna karşın seçilmiş belediye başkanlarının kahve köşelerindeki dedikodular ve yalancı tanık ifadeleriyle hapse atıldığını dile getirdi. Yargıya güvenin tarihin en düşük seviyelerine gerilediğini belirten Gökçel, tüm demokratik kitleleri ve toplumu bu antidemokratik kuşatmaya karşı yekvücut durmaya davet etti.

"Yaralanan evlatlarımıza acil şifalar diliyorum"

Sosyal medya hesabı üzerinden açıklamada bulunan Genel Başkan Oğuz Özat, yaşanan olaydan duyduğu üzüntüyü ifade ederek yaralı öğrencilere ve ailelerine geçmiş olsun dileklerini iletti:

"Başakşehir’de öğrenciler arasında yaşanan ve öğrencilerimizin yaralanmasıyla sonuçlanan şiddet olayını büyük bir üzüntüyle öğrendim. Yaralanan öğrencilerimize ve ailelerine geçmiş olsun dileklerimi iletiyor, evlatlarımızın en kısa sürede sağlıklarına kavuşmalarını temenni ediyorum."

"Olay sonrası tedbirlerle yetinmek artık yeterli değildir"

Okullarda ve kamusal alanlarda artan şiddet vakalarının yapısal nedenlerine işaret eden Özat, meselenin kök sebeplerine inilmesinin şart olduğunu kaydetti:

"Son dönemde yalnızca okullarımızda değil, toplumun farklı alanlarında karşı karşıya kaldığımız şiddet olaylarındaki artış, üzerinde ciddiyetle durulması gereken toplumsal bir sorundur. Şiddeti yalnızca meydana geldiği olay üzerinden değerlendirmek ve sonrasında alınacak tedbirlerle yetinmek artık yeterli değildir."

Tüm kurumlara "kapsamlı ve önleyici politika" çağrısı

Gençlerin şiddet sarmalından uzak tutulması adına devletin ilgili tüm organlarının eş güdüm içinde hareket etmesi gerektiğini belirten Eğitim Gücü Sen Genel Başkanı Özat, sendika olarak sürecin takipçisi olacaklarını vurguladı:

"Çocuklarımızı ve gençlerimizi şiddete yönelten nedenler bilimsel olarak ele alınmalı; eğitimden aileye, sosyal politikalardan güvenliğe kadar ilgili tüm kurumların dâhil olduğu kapsamlı ve önleyici çalışmalar hayata geçirilmelidir. Şiddetin sıradanlaştığı değil; çocuklarımızın güvenle büyüdüğü, eğitim aldığı ve geleceğe hazırlandığı bir toplumsal düzeni sağlamak hepimizin sorumluluğudur. Bu konuda atılacak her ciddi ve kalıcı adımın takipçisi olacağız."

403'üncü Test Filo Komutanlığı ilk uçuşunu yaptı

Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, 403'üncü Test Filo Komutanlığının ilk uçuşunu Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ) Uçuş Test Direktörlüğü ile birlikte gerçekleştirdiği belirtildi.

Uçuşun, Mürted Hava Meydan Komutanlığında F-16 uçağı kullanılarak başarıyla tamamlandığı aktarıldı.

HUGEM 2025 yılında kuruldu

Paylaşımda, Hava Kuvvetleri Komutanlığının platform geliştirme ve uçuş test yetkinliğini kurumsallaştırmak amacıyla HUGEM'in 2025 yılında kurulduğu bilgisine yer verildi.

403'üncü Test Filo Komutanlığının da HUGEM bünyesinde faaliyet gösterdiği ifade edildi.

MSB'nin paylaşımında, 403'üncü Test Filo Komutanlığının gerçekleştirdiği ilk uçuşa ilişkin fotoğraflar da kamuoyuyla paylaşıldı.

✈️ 403’üncü Test Filo Komutanlığımız İlk Uçuşunu Gerçekleştirdi! Hava Kuvvetleri Komutanlığımızın platform geliştirme ve uçuş test yetkinliğini kurumsallaştırmak amacıyla 2025 yılında kurulan Hava ve Uzay Gücü Geliştirme Merkezi Komutanlığı (HUGEM) bünyesinde faaliyet gösteren 403’üncü Test Filo Komutanlığımız, ilk uçuşunu TUSAŞ Uçuş Test Direktörlüğü ile birlikte Mürted Hava Meydan Komutanlığında F-16 uçağıyla başarıyla gerçekleştirdi. #MillîSavunmaBakanlığı

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) October 6, 2026

Can Kaybı 23'e yükseldi, 5 kişi aranıyor

Arama çalışmalarındaki son duruma ilişkin resmi bilgilendirme KKTC Başbakanlığı tarafından yapıldı. Başbakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Girne açıklarında batan gemide kaybolan yolcuları bulmak amacıyla aralıksız sürdürülen operasyonlar kapsamında bugün bir cenazeye daha ulaşıldığı kaydedildi.

Açıklamada, denizden çıkarılan naaşın kimlik tespiti için adli tıp ve kimliklendirme çalışmalarının ivedilikle başlatıldığı bildirildi.

Son cenazeye ulaşılmasıyla birlikte deniz faciasında hayatını kaybedenlerin sayısı 23'e yükseldi. Kayıp olarak aranan kişi sayısı ise 5'e düştü.

Liman çıkışından kısa süre sonra su almıştı

Facia, 30 Ağustos Pazar günü öğle saatlerinde meydana gelmişti. KKTC'deki Girne Limanı ile Mersin'deki Taşucu Limanı arasında düzenli sefer gerçekleştiren "Filo Jet" isimli yüksek hızlı yolcu gemisi, Girne'den hareket ettikten kısa bir süre sonra ön bölümünden su almaya başlamıştı.

Arama çalışmalarında bir kişinin daha cesedine ulaşıldı

Girne açıklarında sürdürülen arama faaliyetleri kapsamında bugün bir kişinin daha cansız bedenine ulaşıldı. Yetkililer, bulunan kişinin kimliğinin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları başlattı.

Can kaybı 22'ye yükseldi

Yeni cesedin bulunmasıyla olayda yaşamını yitirenlerin sayısı 22'ye ulaştı. Gemide kayıp olduğu belirtilen 6 kişiyi bulmak için arama çalışmalarının sürdüğü aktarıldı.

"Filo Jet" Girne'den ayrıldıktan kısa süre sonra battı

Girne Limanı ile Mersin'deki Taşucu Limanı arasında sefer yapan "Filo Jet" isimli yüksek hızlı yolcu gemisi, 30 Ağustos Pazar günü öğle saatlerinde Girne'den hareket etti.

Geminin seferinden kısa süre sonra ön bölümünden su almaya başladığı, Girne Limanı'na geri dönmeye çalıştığı sırada ise battığı bildirildi.

"Fon soruşturmasını titizlikle yürütüyoruz"

İşte Bakan Gürlek'in açıklamalarından satır başları:

*Türk piyasası, Türk ekonomisi çok güçlü. Bizim gözbebeğimiz. Buradaki küçük bir kısımda meydana gelen hadiseyi genele yaymamak gerekiyor.

*İhmal, kusur, kasıt ya da kötü niyet varsa kurumlarla ilgili de bir çalışma yapılacak.

*17 Eylül itibarıyla fonların tasfiyesine karar verildi. Karar verildiği an biz verilen soruşturma izinleri kapsamında bütün önleyici tedbirleri aldık.

*Yürüyen bir süreç var, titizlikle yürütüyoruz. İyi niyetli yatırımcılarımızın, hisselerimizin, şirketlerimizin özellikle bu süreçten etkilenmemesi lazım.

*Şu an itibarıyla 85 şüpheli tutuklandı, 220 kişi hakkında işlem yapıldı ve birçok kişinin mal varlığı donduruldu.

*Kısa sürede manipülatif hareketlerle mesela iki ayda girmiş ve çok yüksek miktarlarla kar çıkışı yapmış olanlarla ilgili bir çalışmamız, listemiz var.

*TMSF'de bir iade hesabı açıldı, gönüllülük esasına göre iade etmek isteyen kişilere karşı. Dün TMSF Başkanımızla görüştüm, 5 kişi bu hesaplara iadede bulunmuş.

Kısa sürede bir kısım para transferleri yapmışlar. Biz bunların getirilmesi için de İsviçre'ye gönderilen paraların getirilmesi için de adli süreçleri başlattık.

*(Fon iade hesabı) Zararın 2 katını karşılaması etkin pişmanlık sebebi ama bu soruşturmanın kapanması, dosyanın kapanması anlamına gelmiyor.

*Üzerimize ne düşüyorsa yapacağız. Hukuk çerçevesinde sonuna kadar sürecin takipçisi olacağız.

*Maliye Bakanlığımızın, SPK'nın önlemleri var. Devletin tüm kurumları Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatıyla işbirliği ve koordinasyon içinde.

"Türk futbolunun temiz olması lazım"

*Türk futbolunun temiz olması lazım. Hakemlerin adalet çerçevesinde kimseye bağlı olmadan kurallara riayet ederek maçları yönetmesini istiyoruz.

*Bu süreci provoke etmek isteyen maalesef bazı oluşumlar olabiliyor bunlara göz açtırmayacağız.

*Terörsüz Türkiye insanlarımızın enerjilerini yatırıma, teşviğe yapması demek, gençlerimizin iş potansiyeline kavuşması demek. Sürecin tamamlanmasını temenni ediyoruz.

Olay, saat 08.35 - 08.40 sıralarında Başakşehir Kayaşehir'de yer alan Şeyh Şamil İmam Hatip Ortaokulu'nda meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, Küçükçekmece Fahrettin Kerim Gökay Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencisi olduğu tespit edilen 15 yaşındaki F.M., ortaokul binasında öğrencilere bıçakla saldırdı.

İhbar üzerine okula çok sayıda polis ve acil sağlık ekibi sevk edildi. Yaralanan öğrenciler, olay yerindeki ilk müdahalelerinin ardından ambulanslarla Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Saldırıda yaralanan öğrencilerin yaşları 10 ile 13 arasında değişen Z.E.B. (10), L.B. (11), M.M.K. (11), Y.D. (10), Z.K. (10), E.Ş. (13), R.Ç. (11) ve E.S.B. (10) olduğu bildirildi.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu: "İstanbul Başakşehir'deki okul kavgasında 1'i kritik, 2'si orta ağır olmak üzere 8 öğrenci yaralandı." ifadeleriyle yaralıların genel tablosunu duyurdu. Başakşehir Kaymakamı Cemil Özgür Öneği Saldırının lise öğrencisi F.M. tarafından gerçekleştirildiğini ve 7 kız öğrencinin bıçak darbeleriyle yaralandığını belirterek, "Yaralı öğrencilerimiz Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesine sevk edilmiş olup ilk bilgilere göre üç öğrencimizin durumunun ağır olduğu değerlendirilmektedir." açıklamasında bulundu.

Saldırıyı gerçekleştiren 15 yaşındaki şüpheli F.M., emniyet güçlerince suç aletiyle birlikte gözaltına alındı.

Valilik soruşturma başlattı, RTÜK'ten yayın yasağı geldi

İstanbul Valiliği olayla ilgili geniş çaplı adli ve idari soruşturma başlatıldığını bildirirken; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), soruşturmanın selameti ve kamu düzeni gerekçesiyle olaya ilişkin yayın yasağı kararı aldı.

RTÜK tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Karar, olayın aydınlatılması sürecinin sekteye uğramaması, şüphelilerin yakalanması ve kamu düzeninin korunması amacıyla alınmıştır. Karar gereğince; soruşturma tamamlanıncaya kadar olayla ilgili yazılı, işitsel, görsel basında, internet medyasında ve sosyal medyada her türlü haber, röportaj ve eleştiri yayını yapılması 5187 sayılı Basın Kanunu uyarınca yasaklanmıştır."

İtalya'nın önde gelen spor gazetelerinden Corriere dello Sport, Roma'nın 25 yaşındaki savunmacıyı hâlâ takip ettiğini ve transfer ihtimalinin ocak ayında yeniden gündeme gelebileceğini duyurdu. Gazeteye göre Roma Sportif Direktörü Tony D'Amico'nun yanı sıra teknik direktör Gian Piero Gasperini de Oosterwolde'yi takip etmeyi sürdürüyor.

Daha da dikkat çekici gelişme ise iki takımın İstanbul'daki Şampiyonlar Ligi buluşmasında yaşandı.

Gasperini, Oosterwolde'nin sağlık durumunu sordu

Fenerbahçe ile AS Roma 10 Eylül'de Şampiyonlar Ligi'nde İstanbul'da karşı karşıya geldi ve mücadele 1-1 sona eren karşılaşma öncesinde Oosterwolde, Roma kafilesindeki bazı oyuncularla selamlaştı. Ardından Gasperini, Roma sağlık ekibi ve kondisyonerlerle görüştü.

Haberde, bu temasın yalnızca bir nezaket görüşmesi olmadığı; Oosterwolde'nin iyileşme süreci ve sağlık durumu hakkında bilgi alışverişi yapıldığı aktarılıyor. Bu gelişme, Roma'nın Hollandalı oyuncuya yönelik ilgisinin transferin iptal edilmesinden sonra da devam ettiğini gösteren önemli bir işaret olarak değerlendiriliyor.

Transfer neden gerçekleşmemişti?

Oosterwolde'nin Roma'ya transferi ağustos ayında son aşamaya kadar gelmişti.

İtalyan kulübü, oyuncuyla anlaşmaya varmış ve sağlık kontrollerinin ardından transferi tamamlamayı planlamıştı. Ancak Roma'nın sağlık kontrollerinde Hollandalı futbolcunun sakatlığının beklenenden daha ciddi olduğu yönünde soru işaretleri oluştu.

Corriere dello Sport, 27 Ağustos'taki haberinde Oosterwolde'nin biceps bölgesindeki sakatlığı nedeniyle dönüş takviminin Fenerbahçe'nin ilk aktardığından daha uzun olabileceğinin tespit edildiğini yazmıştı. Roma bu nedenle transfer şartlarının yeniden düzenlenmesini istedi.

Taraflar arasında yapılan görüşmelerde Roma'nın daha düşük maliyetli bir kiralama formülünü gündeme getirdiği ancak Fenerbahçe'nin bu öneriye sıcak bakmaması üzerine görüşmelerin sona erdiği bildirilmişti.

Başlangıçta konuşulan anlaşmada Roma'nın oyuncuyu kiralayıp belirli şartların gerçekleşmesi halinde satın alma yükümlülüğüyle kadrosuna katması planlanıyordu. Corriere dello Sport'un 23 Ağustos tarihli haberinde satın alma bedelinin 16 milyon euro seviyesinde olduğu aktarılmıştı.

Sakatlık süreci transferin kaderini değiştirdi

Roma'nın geri adım atmasının temelinde Oosterwolde'nin sakatlığı bulunuyordu.

Fenerbahçe, 1 Eylül'de yaptığı açıklamada oyuncunun sol bacak arka adalesindeki sakatlığı nedeniyle Finlandiya'da ameliyat edildiğini duyurdu. Kulüp, farklı uzmanların görüşlerinin değerlendirildiğini ve uzun vadeli sağlık ile sportif kariyer açısından cerrahi tedavinin tercih edildiğini açıkladı.

Corriere dello Sport'un bugünkü haberinde de ameliyat sonrasında Oosterwolde'nin yaklaşık üç ay sahalardan uzak kalmasının beklendiği belirtiliyor. Bu nedenle ocak ayı, hem oyuncunun sahalara dönüşü hem de transfer açısından kritik bir dönem haline geliyor.

Gasperini neden Oosterwolde'yi bu kadar istiyor?

Roma'nın Oosterwolde ilgisinin arkasında yalnızca oyuncunun fiziksel özellikleri bulunmuyor. Gasperini'nin sisteminde birden fazla pozisyonda görev yapabilen savunmacılar önemli bir yer tutuyor.

İtalyan teknik adamın Oosterwolde'yi özellikle:

• Sol kanatta,

• Üçlü savunmanın sol stoperinde,

• Gerektiğinde sol bek pozisyonunda

değerlendirebileceği daha önce İtalyan basınında yazılmıştı.

Corriere dello Sport da Roma'nın Hollandalı futbolcuyu uzun süredir takip ettiğini ve Gasperini'nin transferine onay verdiğini belirtiyor. Teknik heyetin oyuncuya yönelik olumlu yaklaşımının devam etmesi, ocak ayındaki olası hamlenin en önemli dayanaklarından biri.

Roma için ocak ayı neden önemli?

Yaz döneminde transferi sağlık nedeniyle gerçekleşmeyen Oosterwolde'nin rehabilitasyon süreci tamamlandığında Roma'nın önündeki en büyük soru, oyuncunun yeniden ne zaman tam kapasiteye ulaşacağı olacak.

Roma, yaz ayındaki sağlık kontrollerinde bu konudaki belirsizlik nedeniyle risk almak istememişti. Ancak oyuncunun ameliyat sonrası dönüşünün olumlu ilerlemesi halinde aynı riskin ocak ayında azalması bekleniyor.

Bu nedenle Roma'nın yaklaşımı şu aşamada "transferden vazgeçmek" değil, "oyuncunun durumunu takip etmek" şeklinde görünüyor. Corriere dello Sport da kulübün Oosterwolde'yi radarından çıkarmadığını ve ocak ayının ikinci bir fırsat olabileceğini vurguluyor.

Fenerbahçe'nin tavrı belirleyici olacak

Oosterwolde'nin Roma'ya yeniden transferinde yalnızca oyuncunun sağlık durumu değil, Fenerbahçe'nin bonservis beklentisi de belirleyici olacak.

Yaz dönemindeki görüşmelerin sağlık problemi nedeniyle bozulmasının ardından tarafların yeniden masaya oturması halinde, ilk anlaşmadaki şartların aynen uygulanması beklenmeyebilir. Özellikle Oosterwolde'nin ameliyat sonrası performansı, dönüş süreci ve Fenerbahçe'nin ocak ayındaki kadro planlaması transferin ekonomik boyutunu şekillendirecek.

Öte yandan Roma'nın oyuncuya olan ilgisinin yeni olmadığı da dikkat çekiyor. İtalyan basını daha önce Roma'nın Oosterwolde'yi yaklaşık bir yıldır takip ettiğini ve Gasperini'nin çok yönlü savunmacı profilini beğendiğini yazmıştı.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!