Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda ilçe tarım ve orman müdürlüklerine bağlı ekipler, yangınlardan etkilenen bölgelerde sahaya çıkarak hasar tespit çalışmalarını yürütüyor.

Ekipler, yangınların ardından tarımsal alanlarda, hayvancılık işletmelerinde ve diğer tarımsal varlıklarda meydana gelen zararları belirlemek amacıyla incelemelerde bulunuyor.

Birçok mahallede zarar tespit çalışması yapılıyor

Hasar tespit ekipleri, 21 Temmuz'da Fethiye'nin Yeşilüzümlü Mahallesi'nde, 24 Temmuz'da Köyceğiz'de, 25 Temmuz'da Menteşe'nin Yenice Mahallesi'nde meydana gelen yangınların ardından çalışmalarını başlattı.

Çalışmalar kapsamında ayrıca 29 Temmuz'da Seydikemer'in Bayır ve Söğütlüdere mahalleleri ile aynı gün Menteşe'nin Yaraş Mahallesi'nde çıkan yangınlardan etkilenen alanlar da incelendi.

30 Temmuz'da yeniden Fethiye'nin Yeşilüzümlü, İnlice ve Gökçeovacık mahallelerinde meydana gelen yangınların ardından ekiplerin bölgedeki incelemelerine devam ettiği bildirildi.

Destek ödemeleri için değerlendirme yapılacak

Hasar tespit çalışmalarında elde edilen verilerin Tarım ve Orman Bakanlığına iletileceği belirtildi.

Yapılacak değerlendirmelerin ardından ödeme komisyonu tarafından hak sahiplerinin belirleneceği, destek ödemelerinin ise ilgili mevzuat hükümleri kapsamında gerçekleştirileceği aktarıldı.

Yol güvenliğini artırmak ve asfalt kalitesini yükseltmek amacıyla yürütülecek yol yapım çalışması, 12 Ağustos saat 08.00 itibarıyla başlayacak ve günün 24 saati aralıksız sürdürülecek.

İstanbul kapalı yollar ve kapatılacak kavşak girişleri

Çalışmalar süresince otoyolun belirli kollarında kapalı yol uygulaması devreye alınacak. Sürücülerin mağduriyet yaşamaması adına erişime engellenecek giriş noktaları şu şekilde açıklandı:

• Doğu İzmit Kavşağı: İstanbul yönüne otoyola girişler kapalı olacak.

• Kuzey Marmara Otoyolu Doğu İzmit Bağlantısı: İstanbul yönüne bağlanan kol trafiğe geçit vermeyecek.

• Diğer Girişler: Kandıra, Batı İzmit, Körfez ve Batı Hereke kavşaklarından otoyola katılım tamamen durdurulacak.

Sürücüler, güzergah üzerindeki İstanbul kapalı yollar ve erişim kısıtlamaları nedeniyle Anadolu Otoyolu Doğu İzmit Kavşağı ile Kuzey Marmara Otoyolu Doğu İzmit Kavşağı üzerindeki alternatif yollara yönlendirilecek.

Sürücülere uyarı: Trafik işaretlerine dikkat!

Valilik açıklamasında, çalışma sahası ve çevresinde gerekli tüm emniyet tedbirlerinin alınacağı ve geçici trafik işaretlemelerinin tamamlanacağı vurgulandı. Bölgeden geçecek sürücülerin hız sınırlarına, yol üzerindeki dikiltaş ve uyarılara titizlikle uymaları, seyahat planlarını Anadolu Otoyolu üzerindeki kısıtlamaları dikkate alarak yapmaları önemle hatırlatıldı.

MSB'den "Terörsüz Türkiye" mesajı

MSB Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ve Bakanlık Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, haftalık basın bilgilendirme toplantısında Bakanlığın değerlendirmelerini paylaştı.

Açıklamada, güvenlik güçlerinin terörle mücadelede büyük başarı elde ettiğini belirten Aktürk, bu başarının kalıcı barış ve güvenlik ortamıyla desteklenmesi için çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti:

"Terörün tamamen ve kalıcı şekilde gündemden çıkarılması yalnızca ülkemizin değil, bölgemizin de barış, güvenlik ve istikrarına önemli katkılar sağlayacaktır. Terörsüz Türkiye, ulusal güvenliği güçlendiren ve bölgesel istikrara katkı sunan stratejik bir vizyondur. Türk Silahlı Kuvvetlerimiz bu süreçte üzerine düşen görev ve sorumlulukları bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da kararlılıkla yerine getirmeye devam edecek; terörle mücadelede elde edilen başarının kalıcı barış ve güvenlik ortamıyla taçlandırılması için gerekli her türlü tedbiri almaya devam edecektir"

"Bölgesel istikrara katkı sunacak"

MSB açıklamasında, "Terörsüz Türkiye" vizyonuna ilişkin şu değerlendirmeye yer verildi:

"Bölgede kalıcı barış ve istikrarın sağlanması amacıyla, ABD ile İran arasında sürdürülen müzakerelerde tarafların sağduyulu ve sorumlu bir tutum sergilemesinin önemini yineliyoruz. Öte yandan, bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesisi önündeki en büyük engel olan İsrail, Gazze'de ateşkes ve kalıcı barışa yönelik diplomatik girişimlerin olumlu seyrettiği bir dönemde, bu çabaları bilinçli şekilde sabote etmeyi sürdürmektedir.

İsrail’in, geçtiğimiz hafta sonu Gazze’de yerinden edilmiş sivillerin sığındığı çadır kampı ile bir sağlık tesisini hedef alması sonucu 30’dan fazla sivil hayatını kaybetmiştir. Söz konusu saldırı, İsrail’in uluslararası hukuku hiçe sayan yaklaşımının son örneğini teşkil etmektedir. Uluslararası toplumun, İsrail’in bu eylemlerine karşı uluslararası hukuka ve insani değerlere sahip çıkarak daha kararlı ve güçlü bir tutum sergilemesinin, bölgede barış ve istikrarın tesisi açısından elzem olduğunu bir kez daha vurguluyoruz."

Son bir haftada bir terörist teslim oldu

Toplantıda konuşan Tuğamiral Zeki Aktürk, son bir haftada bir PKK'lı teröristin teslim olduğunu açıklayarak operasyon bölgelerinde mağara, sığınak ve barınak ile mayın ve el yapımı patlayıcı tespit ve imha çalışmalarına devam edildiğini kaydetti. Aktürk sınır güvenliğine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"490 şahıs yakalanmış, 1 Ocak’tan bugüne kadar hudutlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışırken yakalananların sayısı 7 bin 443 olmuş, engellenen 924 şahıs ile birlikte bu yıl içerisinde engellenen kişi sayısı da 44 bin 802’ye ulaşmıştır. Yine, bu hafta içerisinde; Hakkari hudut hattında yapılan arama-tarama faaliyetinde yaklaşık 8 kilogram (7 bin 734 gram) uyuşturucu madde ele geçirilmiştir"

Gazze ve İran açıklaması

Aktürk, Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde, ABD ile İran arasında sürdürülen müzakerelerde tarafların sağduyulu hareket etmesinin önemine dikkat çekerek şunları kaydetti:

"Bölgede kalıcı barış ve istikrarın sağlanması amacıyla, ABD ile İran arasında sürdürülen müzakerelerde tarafların sağduyulu ve sorumlu bir tutum sergilemesinin önemini yineliyoruz. Öte yandan, bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesisi önündeki en büyük engel olan İsrail, Gazze'de ateşkes ve kalıcı barışa yönelik diplomatik girişimlerin olumlu seyrettiği bir dönemde, bu çabaları bilinçli şekilde sabote etmeyi sürdürmektedir.

İsrail’in, geçtiğimiz hafta sonu Gazze’de yerinden edilmiş sivillerin sığındığı çadır kampı ile bir sağlık tesisini hedef alması sonucu 30’dan fazla sivil hayatını kaybetmiştir. Söz konusu saldırı, İsrail’in uluslararası hukuku hiçe sayan yaklaşımının son örneğini teşkil etmektedir. Uluslararası toplumun, İsrail’in bu eylemlerine karşı uluslararası hukuka ve insani değerlere sahip çıkarak daha kararlı ve güçlü bir tutum sergilemesinin, bölgede barış ve istikrarın tesisi açısından elzem olduğunu bir kez daha vurguluyoruz."

SEEBRIG Karargâhı ikinci kez Türkiye'de

Aktürk, Güneydoğu Avrupa Tugayı (SEEBRIG) Karargâhı'nın 2026-2032 yılları arasında ikinci kez Türkiye'nin ev sahipliğinde İstanbul'da faaliyet göstereceğini açıkladı.

Aktürk ayrıca, karargâhın 3 Ağustos itibarıyla tam harekât kabiliyetine ulaştığı belirtilirken, resmi aktivasyonun 31 Ağustos'ta gerçekleştirileceği bildirdi:

"Daha önce SEEBRIG Karargahına 2007-2011 yılları arasında ev sahipliği yapan ülkemiz, 2026-2032 yılları arasında ikinci kez ev sahipliği (İstanbul 3’üncü Kolordu Komutanlığı Orgeneral Muharrem Mazlum İSKORA Kışlası’nda) yapacaktır. Bu kapsamda; Kumanovo/Kuzey Makedonya’da konuşlu bulunan SEEBRIG Karargâhı 19-21 Temmuz 2026 tarihleri arasında SEEBRIG Karargâhı envanterinde bulunan tüm araç, gereç ve malzeme İstanbul’a taşınmış ve aynı tarihlerde SEEBRIG personeli de kademeli olarak İstanbul’a intikal etmiştir. Tugay Karargâhı 03 Ağustos 2026 tarihinde İstanbul’da tam harekât kabiliyetine ulaşmıştır.

SEEBRIG Karargâhında 6 ülkeden (Türkiye, Arnavutluk, Bulgaristan, Yunanistan, Romanya, Kuzey Makedonya) halihazırda 28 çekirdek personel (12 Türk / 16 yabancı) görev yapmaktadır. 27 Ağustos 2026 tarihinde SEEBRIG Karargâhının Aktivasyon, Komuta Devir Teslim ve 27’nci Kuruluş Yıldönümü Törenlerinin birlikte İstanbul’da icra edilmesi, 31 Ağustos 2026 tarihinde ise karargâhın resmi olarak aktif hale getirilmesi planlanmıştır."

"Birlikte nice başarılara imza atacağız"

Gelişmeyi resmi kanalları üzerinden duyuran ÇİMSA ÇBK Mersin Kulübü, yayımladığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

"Yollarımızın yeniden kesişmesinden büyük mutluluk duyduğumuz Ceyhun Yıldızoğlu'na 'Ailemize tekrar hoş geldin' diyor, birlikte nice başarılara imza atacağımız, hedeflerimize ulaşacağımız başarılı bir dönem diliyoruz."

Türk kadın basketbolunun deneyimli isimleri arasında yer alan Ceyhun Yıldızoğlu, yeni sezonda Mersin ekibinin hem ligde hem de Avrupa arenasındaki hedeflerine liderlik edecek.

Törene Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun, Maher Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Erdemoğlu, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Mine Erdemoğlu, CEO Levent Uluçeçen, İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Gökay Erdemoğlu, Yönetim Kurulu Üyesi Türkay Erdemoğlu, Maher Holding Sigorta Grubu Başkanı Ahmet Yaşar, Quick Sigorta Genel Müdürü Eyüp Özsoy ve Garanti BBVA Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Jankat Bozkurt katıldı.

Quick Sigorta'nın halka arzına ilişkin öne çıkan finansal göstergeler şirketin sermaye yapısını ve piyasadaki talep büyüklüğünü gözler önüne serdi. Pay başına 76,60 liradan yatırımcılara sunulan ve ortak satışı gerçekleştirilmeksizin tamamı sermaye artırımı yöntemiyle ihraç edilen 48 milyon 312 bin 950 lira nominal değerli payların satışı sonucunda, halka arz büyüklüğü yaklaşık 3,7 milyar liraya ulaştı. İşlem sonrası şirketin çıkarılmış sermayesi 433 milyon 300 bin liradan 481 milyon 612 bin 950 liraya yükselirken, halka açıklık oranı ise yüzde 10,03 olarak tescillendi. Yoğun ilgi gören talep toplama sürecinin ardından yaklaşık 600 bin yeni yatırımcı şirkete ortak olarak bu finansal yapıya dahil oldu.

Borsa İstanbul Genel Müdürü Ergun: "Büyümesini daha güçlü sürdürecek"

Törende konuşan Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun, Quick Sigorta'nın teknoloji odaklı iş modeli ve güçlü finansal yapısıyla sektörün önemli markalarından biri haline geldiğini belirtti. Sigorta sektörünün ülke ekonomisi ve finansal sistemin gelişmesindeki rolüne değinen Ergun, şirkete borsaya hoş geldin diyerek halka arzın sermaye piyasalarına hayırlı olmasını diledi.

Eyüp Özsoy: "12 yıl aradan sonra halka arz edilen ilk sigorta şirketiyiz"

Quick Sigorta Genel Müdürü Eyüp Özsoy, çaldıkları gongun 10 yıllık bir emeğin ve kararlılığın simgesi olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Yaklaşık 10 yıl önce büyük hedeflerle çıktığımız bu yolculukta, bugün Borsa İstanbul'da, 12 yıl aradan sonra halka arz edilen ilk sigorta şirketi ve Borsa'da işlem gören 7. sigorta şirketi olarak bulunmanın gururunu yaşıyoruz. Halka arzla birlikte yaklaşık 600 bin yeni yatırımcımız bu büyük ailenin bir parçası oldu. Ortak satışı içermeyen bu süreçte elde edilen kaynağı; müşterilerimize daha iyi hizmet sunmak, 9 bin acentemizi desteklemek, teknoloji odaklı çözümler geliştirmek ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla kullanacağız."

Ahmet Yaşar: "19 yıl sonra ilk kez bir hayat dışı sigorta şirketi borsada"

Maher Holding Sigorta Grubu Başkanı Ahmet Yaşar ise şirketin 25,1 milyar liralık öz sermayesi ve 101,5 milyar liralık aktif büyüklüğüyle sektörde güçlü bir konumda yer aldığını vurgulayarak şu değerlendirmelerde bulundu:

"19 yıl sonra ilk kez bir hayat dışı sigorta şirketi Borsa İstanbul'da işlem görmeye başlıyor. Aynı zamanda sektör açısından 12 yıl sonra gerçekleşen ilk halka arz olma özelliğini taşıyor. İlk verilerden gördüğümüz kadarıyla sigortalılarımızın ve bizden hasar tazminatı alan müşterilerimizin önemli bir bölümü halka arza katılarak ortağımız oldu. Bundan sonra yalnızca sigortalılarımıza değil, yatırımcılarımıza karşı da sorumluyuz."

Mohamed Salah İmza Töreni Saat Kaçta Başlayacak?

Trabzonspor Kulübü, Mohamed Salah'ın resmi imza töreninin 6 Ağustos 2026 Perşembe günü saat 19.30'da başlayacağını duyurdu.

Papara Park'ta gerçekleştirilecek organizasyon, kulüp tarihinin en dikkat çeken transfer törenlerinden biri olarak öne çıkıyor. Tören kapsamında Salah'ın resmi sözleşmeye imza atmasının ardından bordo-mavili taraftarı selamlaması ve basın mensuplarına ilk değerlendirmelerini yapması bekleniyor.

Kulübün organizasyon planlamasına göre stadyum kapılarının tören öncesinde açılması, taraftarların ise saatler öncesinden tribünlerde yerini alması öngörülüyor. Etkinlik boyunca sahne gösterileri, görsel şovlar ve çeşitli kutlama programları da düzenlenecek.

Mohamed Salah İmza Töreni Hangi Kanalda Yayınlanacak?

Papara Park'taki tarihi organizasyonu ekran başından takip etmek isteyen futbolseverler için canlı yayın bilgileri de netleşti.

İmza töreni şu televizyon kanallarından canlı yayınlanacak:

• A Spor

• TRT Spor

• Tivibu Spor

• beIN SPORTS Haber

Canlı yayınların saat 19.30 itibarıyla başlaması beklenirken, yayıncı kuruluşların tören öncesinde stadyumdan özel bağlantılar, saha röportajları ve hazırlık görüntülerini ekranlara taşıması planlanıyor.

Böylece Türkiye'nin yanı sıra yurt dışında yaşayan Trabzonspor taraftarları da organizasyonu canlı takip edebilecek.

Mohamed Salah Trabzonspor Taraftarıyla İlk Kez Buluşacak

İngiltere Premier Lig'de Liverpool formasıyla uzun yıllar başarıyla mücadele eden Mohamed Salah, bugün Trabzonspor taraftarıyla ilk kez resmi olarak bir araya gelecek.

İstanbul'a gelişinin ardından Trabzon'a geçen yıldız futbolcu, havalimanında binlerce bordo-mavili taraftar tarafından karşılandı. Karşılama görüntüleri kısa sürede sosyal medyada geniş yankı uyandırırken, gözler bugün düzenlenecek imza törenine çevrildi.

Papara Park'ta gerçekleştirilecek organizasyonda Salah'ın yeni formasıyla taraftarın karşısına çıkması ve tribünleri selamlaması bekleniyor. Organizasyonun kulübün son yıllardaki en yüksek katılımlı etkinliklerinden biri olması öngörülüyor.

Papara Park'ta Yoğun Katılım Bekleniyor

Trabzonspor yönetimi, imza töreni için kapsamlı bir organizasyon hazırladı. Kulüp tarafından planlanan program kapsamında görsel şovlar, müzik performansları ve çeşitli sahne etkinlikleri düzenlenecek.

Papara Park tribünlerinin tamamen dolması beklenirken, güvenlik ve ulaşım konusunda da ek tedbirlerin alınacağı bildirildi. Taraftarlara stadyuma erken gelmeleri yönünde bilgilendirme yapılırken, girişlerde yoğunluk yaşanabileceği ifade ediliyor.

Organizasyonun yalnızca Trabzon'dan değil, Türkiye'nin farklı şehirlerinden ve yurt dışından gelecek taraftarların da katılımıyla gerçekleşmesi bekleniyor.

Mohamed Salah Transferi Uluslararası Kamuoyunda da Yakından Takip Ediliyor

Mohamed Salah'ın Trabzonspor'a transferi yalnızca Türkiye'de değil, uluslararası spor kamuoyunda da dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

Dünya futbolunun en tanınan isimlerinden biri olan deneyimli oyuncunun Süper Lig'e transfer olması, birçok yabancı medya kuruluşunda haberleştirildi. Transferin, Türk futbolunun uluslararası görünürlüğüne katkı sağlaması ve Süper Lig'e yönelik ilgiyi artırması bekleniyor.

Trabzonspor yönetimi ise yıldız futbolcunun transferiyle birlikte hem sportif hedeflerini güçlendirmeyi hem de kulübün uluslararası marka değerini yükseltmeyi amaçlıyor. Bugünkü imza töreni de bu sürecin önemli aşamalarından biri olarak görülüyor.

Trabzonspor Yeni Sezona Güçlü Bir Başlangıç Hedefliyor

Yeni sezon hazırlıklarını sürdüren Trabzonspor, Mohamed Salah transferiyle kadrosunu önemli ölçüde güçlendirdi. Yönetim, teknik heyet ve futbolcular açısından yeni sezon öncesindeki en önemli organizasyonlardan biri olarak değerlendirilen imza töreni, taraftarla bütünleşme açısından da özel önem taşıyor.

Kulüp, yeni transferlerin taraftarla buluştuğu organizasyonlarla sezon öncesindeki heyecanı artırmayı hedeflerken, Mohamed Salah'ın imza töreninin de yüksek katılımla tamamlanması bekleniyor.

Bordo-mavili taraftarlar, saatler öncesinden Papara Park çevresinde toplanarak tarihi ana tanıklık etmeye hazırlanırken, futbolseverler de organizasyonu televizyon ekranlarından canlı takip edebilecek.

Mohamed Salah İmza Töreni Bilgileri

• Tarih: 6 Ağustos 2026 Perşembe

• Saat: 19.30

• Yer: Papara Park, Trabzon

• Etkinlik: Resmi imza töreni, taraftar buluşması ve ilk açıklamalar

• Canlı yayın kanalları:

  • A Spor

  • TRT Spor

  • Tivibu Spor

  • beIN SPORTS Haber

25 yıllık doğal gaz anlaşmasının süresi doldu

Türkiye'nin önemli doğal gaz tedarikçilerinden biri olan İran ile yapılan anlaşma, 1996 yılında dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Recai Kutan tarafından imzalanmış, 2001 yılında yürürlüğe girmişti.

Anlaşma kapsamında Türkiye, İran'dan boru hattı üzerinden yılda yaklaşık 10 milyar metreküp doğal gaz ithal ediyordu.

Savaş, müzakereleri erteledi

Enerji yönetimi, anlaşmanın sona ermesine ilişkin resmi bir açıklama yapmazken, sektör kaynakları yeni sözleşme görüşmelerinin İran ile ABD arasında yaşanan savaş nedeniyle gerçekleştirilemediğini belirtti.

Kaynaklar, mevcut koşullar nedeniyle tarafların müzakere masasına oturamadığını ifade etti.

Gaz akışı devam ediyor

Sektör temsilcilerine göre İran'dan Türkiye'ye doğal gaz akışı kesilmedi.

Kaynaklar, mevcut sevkiyatın "mücbir sebep" kapsamında bir süre daha devam edebileceğini belirtirken, İran gazının Azerbaycan'ın ardından Türkiye'nin en düşük maliyetli ikinci doğal gaz kaynağı olmayı sürdürdüğüne dikkat çekti.

İran, taahhütlerini zaman zaman yerine getiremedi

İran, geçmiş yıllarda özellikle kış aylarında anlaşmada öngörülen gaz miktarını Türkiye'ye sağlayamadı. Bu dönemlerde oluşan arz açığı, diğer tedarikçilerden sağlanan doğal gazla karşılandı.

Rusya ilk sırada, İran dördüncü tedarikçi

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) 2025 Doğal Gaz Piyasası Raporu'na göre Türkiye geçen yıl 58,4 milyar metreküp doğal gaz ithal etti.

İthalatta yüzde 36,27 payla Rusya ilk sırada yer alırken, Azerbaycan ikinci, ABD üçüncü, İran ise 7,7 milyar metreküplük ithalat ve yüzde 13,2'lik payla dördüncü sırada bulundu.

Özvar: "Suriye'nin eğitim altyapısına desteğe hazırız"

Görüşmede konuşan YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Türkiye ile Suriye’nin ortak tarih ve kültür bağlarına dikkat çekerek üniversiteler arası kurulacak bağların iki ülkenin geleceğine, bölgesel istikrara ve halklar arasındaki kardeşlik bağlarına güç katacağını vurguladı.

Türk üniversitelerinin her türlü işbirliğine hazır olduğunu belirten Özvar; ortak lisans/lisansüstü programlar, teknik altyapı, dijitalleşme ve bilgi paylaşımı konularında YÖK’ün destek sunacağını ifade etti.

Suriye Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanı Mervan el-Halebi ise eğitim altyapısına verilen desteklerden dolayı Türkiye'ye teşekkürlerini iletti.

Şam’da Suriye-Türkiye Üniversitesi kurulacak

İmzalanan mutabakat zaptı kapsamında, Suriye'nin başkenti Şam'da bir Suriye-Türkiye Üniversitesi kurulması planlanıyor.

Hazırlanan taslak doğrultusunda taraflar; kurulacak üniversitenin hukuki çerçevesi, yönetişim yapısı, akademik teşkilatlanması, öğrenci kabul koşulları ve kalite güvence mekanizmaları üzerinde çalışmaya devam edecek. Üniversitenin resmi kuruluşu, müteakip anlaşmalar ve her iki ülkedeki hukuki süreçlerin tamamlanmasıyla gerçekleşecek.

Karşılıklı burs ve öğrenci kontenjanları tahsis edilecek

Karşılıklı burs ve öğrenci kontenjanları tahsis edilecek; akademisyen ve öğrenci değişimleri teşvik edilecek. Akademik derece ve diplomaların tanınması sağlanırken, Suriyeli öğrencilerin yatay geçiş süreçleri kolaylaştırılacak.

İki ülke arasında ortak lisans, yüksek lisans ve doktora programları açılacak; ileri teknoloji odaklı araştırma projeleri yürütülecek.

Her yıl dönüşümlü olarak Türkiye-Suriye Üniversiteler Forumu düzenlenecek ve üniversiteler arasında "Kardeş (İkiz) Üniversite Programı" uygulaması değerlendirilecek.

NBC News'un haberine göre, CDC tarafından yapılan açıklamada, federal yetkililerin 27 eyalette görülen ve 345 kişinin hastalanmasına yol açan salgının kaynağını belirlemek için çalışma yürüttüğü belirtildi.

Salgına neden olduğu değerlendirilen jalapeno biberlerinin, California merkezli Coast Citrus dağıtım şirketi tarafından Meksika'dan temin edildiği aktarıldı.

Biberler restoran zincirlerinden kaldırıldı

CDC açıklamasında, söz konusu jalapeno biberlerinin Chipotle, Qdoba ve bazı diğer restoranlarda servis edildiği bildirildi.

Salgın nedeniyle 36 kişinin hastaneye kaldırıldığı, şu ana kadar herhangi bir ölüm vakasının tespit edilmediği kaydedildi.

Restoran zincirleri de olası risklere karşı önlem aldı. Chipotle, tedbir amacıyla menüsünden jalapeno biberlerini çıkardığını açıkladı. Qdoba ise tüm restoranlarından jalapeno biberlerini proaktif olarak kaldırdığını duyurdu.

Vakalar bazı eyaletlerde yoğunlaştı

CDC verilerine göre salmonella vakalarının en fazla görüldüğü eyaletler arasında Minnesota ve Colorado yer aldı. Bu iki eyalette 110'ar vaka tespit edildi.

Açıklamada, Illinois'te 30, Kansas'ta ise 13 vakanın görüldüğü bildirildi.

Salgının görüldüğü diğer eyaletler ise Alabama, Arkansas, California, Georgia, Indiana, Kentucky, Louisiana, Michigan, Missouri, Montana, Nebraska, North Carolina, North Dakota, Ohio, Oklahoma, South Carolina, Tennessee, Texas, Utah, Virginia, Washington, Wisconsin ve Wyoming olarak sıralandı.

Dünya Kedi Federasyonu onaylı safkan soy

Merkezde yer alan Ankara kedileri, Dünya Kedi Federasyonu (WCF) tarafından onaylanmış tescilli ve safkan ırklardan oluşuyor. Kedilerin soy ağacının bozulmaması için uzman veteriner hekimler kontrolünde özel beslenme programları, koruyucu sağlık hizmetleri ve planlı üreme faaliyetleri yürütülüyor.

Doğal yaşam alanları internetten izlenebiliyor

Ankara kedilerinin kendilerine özel tasarlanan konforlu ve geniş yaşam alanlarındaki günlük hareketleri, Pursaklar Belediyesi tarafından kurulan canlı yayın sistemiyle kamuoyuna açıldı.

Hayvanseverler ve meraklılar, merkezin internet sitesi üzerinden kedilerin doğal ortamlarındaki anlarını 7/24 canlı olarak takip edebiliyor.

Serik trafik kazası Hürriyet Caddesi’nde meydana geldi

Serik kaza olayı, Yeni Mahalle Hürriyet Caddesi’nde yaşandı. Edinilen bilgilere göre R.K. idaresindeki 07 BUN 795 plakalı otomobil, aniden yola çıkan M.A.Ş’ye çarptı.

Çarpmanın etkisiyle yola savrulan çocuğu görenlerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Sağlık görevlileri, 2 yaşındaki çocuğa olay yerinde ilk müdahaleyi yaptı. Yaralı çocuk daha sonra ambulansla hastaneye götürülerek tedavi altına alındı. Çocuğun sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Antalya kaza incelemesinde güvenlik kamerası görüntüleri inceleniyor

Polis ekipleri, Antalya trafik kazası kapsamında olay yerinde inceleme yaptı. Otomobil sürücüsü R.K. ise ifadesine başvurulmak üzere polis merkezine götürüldü.

Serik’teki kazanın çevrede bulunan bir iş yerinin güvenlik kamerasına yansıdığı belirlendi. Kayıtlarda çocuğun yola çıkması, otomobilin çarpması ve ardından yola savrulması görülüyor. Görüntülerin, kazanın oluş şeklinin belirlenmesi amacıyla yürütülen incelemede değerlendirileceği belirtiliyor.

Serik kazasıyla ilgili inceleme başlatıldı

Yerleşim alanlarındaki cadde ve sokaklarda çocukların aniden taşıt yoluna çıkabilme ihtimali, hem sürücüler hem de aileler açısından dikkatli olunmasını gerektiriyor. Özellikle görüşü sınırlayan park halindeki araçların ve iş yerlerinin bulunduğu bölgelerde çevre kontrolü, trafik güvenliği bakımından önem taşıyor.

Antalya’nın Serik ilçesinde yaşanan kazanın kesin oluş şekli, güvenlik kamerası kayıtları ve polis ekiplerinin incelemesinin ardından netleşecek.

2021 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından "Kukla Yapım Sanatçısı" unvanına layık görülen Uzun, aynı yıldan itibaren Eskişehir Şehir Tiyatrolarında sahnelenen oyunlar için farklı tekniklerle kuklalar ve butafor (sahne aksesuarları) hazırlamaya başladı. Uzun bugüne kadar farklı türlerde bin kukla yaptığını ifade etti.

"Çocuklarla tartışan ben değil, kuklam oluyor"

Tiyatro prodüksiyonlarının yanı sıra çocuklara ve yetişkinlere yönelik uygulamalı atölyeler düzenlediklerini belirten Uzun; katılımcılara gölge kuklası, el kuklası ve ahşap kukla gibi farklı teknikleri öğrettiklerini ifade etti. Bugüne kadar yüzlerce kişiye eğitim verdiklerini vurgulayan sanatçı, ulaştıkları üretim hacmini ve çocuklarla kurduğu bağı şu sözlerle aktardı:

"Çocuk gruplarımız çoğunlukla 30-40 kişiden oluşuyor. Atölyelerimizde bugüne kadar katılımcılarla birlikte ürettiğimiz kukla sayısı 1000'e ulaştı. İnteraktif kukla atölyelerinde çocuklarla çeşitli konuları ele alıyoruz. Aslında çocuklarla tartışan ben değil, kuklam oluyor. Böylece hem çocuklarla daha güçlü bir iletişim kuruyoruz hem de kültürümüzden gelen kukla geleneğini günümüze taşıyoruz."

"Karagöz, Hacivat ve İbiş toplumsal olayları anlatan kültürel figürler"

Kuklanın Türk kültüründe son derece köklü ve önemli bir yere sahip olduğunun altını çizen Filiz Çankaya Uzun, Karagöz, Hacivat ve İbiş gibi geleneksel karakterlerin sadece basit birer eğlence unsuru olmadığını, toplumsal olayları aktaran kültürel figürler olduğunu dile getirdi.

Gösterilerinde geleneksel yöntemler ile çağdaş uygulamaları bir araya getirdiğini kaydeden Uzun, canlı kukla performanslarının çocuklar üzerindeki etkisinin dijital ekran deneyiminden çok daha güçlü olduğunu vurguladı. Dijital teknolojileri ise sürece dahil etmek yerine daha çok tanıtım ve arşivleme amacıyla kullandıklarını sözlerine ekledi.

Okul öncesi eğitimden psikolojik danışmanlığa kadar geniş kullanım alanı bulunuyor

Kuklanın dar bir kalıba sıkıştırılmaması gerektiğine dikkat çeken usta sanatçı, kuklanın okul öncesi eğitimden psikolojik danışmanlığa kadar pek çok alanda etkili bir pedagojik ve psikolojik iletişim aracı olarak kullanıldığını ifade etti.

Toplumdaki genel algıya değinen Uzun, değerlendirmesini şu doğrudan sözlerle tamamladı:

"Kuklayı gördüğümüzde aklımıza hep çocuklar geliyor. Oysa kukla her yaştan insana hitap eden, iletişimi güçlendiren çok önemli bir sanat dalı. Daha fazla tanıtılması ve hak ettiği değeri görmesi gerektiğine inanıyorum."

Osman Zeki Korkmaz: "İzleyenlere keyif veren bir yapı kuruyoruz"

Kamp sürecini ciddi bir sakatlık yaşamadan tamamlamalarının en büyük kazanım olduğunu vurgulayan teknik direktör Osman Zeki Korkmaz, kulübün tesisleşme ve kurumsal yapısıyla örnek bir model sunduğunu ifade etti.

Korkmaz, takımın temel vizyonunu şu sözlerle özetledi:

"Keçiörengücü gibi tesisleşmesini tamamlamış, kendi ayakları üzerinde duran bir kulübün Süper Lig'de olması gerektiğini düşünüyorum. Bizim hedefimiz, finansal dengemizi bozmadan hem oyuncu hem de oyun üretmek. Önceliğimiz; izleyenlere keyif veren, Türk futboluna katma değer üreten ve yarışmacı kimliğini ortaya koyan bir takım oluşturmak. Bunu yaparken üst lige çıkabilirsek elbette bizi en çok mutlu edecek sonuç bu olur."

Ligdeki çetin rekabete de değinen deneyimli çalıştırıcı, yaklaşık 10 takımın Süper Lig hedefiyle yola çıktığını fakat sezon boyunca grup psikolojisini diri tutan tarafın sonuca ulaşacağını belirtti.

Abdullah Çelik: "Geçen sezonki play-off başarısının üstüne çıkmak istiyoruz"

Başkent ekibinin başarılı stoperi Abdullah Çelik ise yeni transferlerin takıma kısa sürede uyum sağladığını ve kadro kalitesinin arttığını söyledi.

Hedeflerinin geçen sezonun üzerine çıkmak olduğunu belirten Çelik, "Keçiörengücü'nün hedefi her zaman üst sıralar. Geçen sezon play-off oynadık. Bu yıl daha iyisini yapmak, play-off ve şampiyonluk yarışının içinde yer almak istiyoruz. Taraftarlarımız desteğini hissettirdiği sürece sahada çok daha güçlü olacağız" ifadelerini kullandı.

İlk hafta rakip Antalyaspor

Sezonun açılış haftasında zorlu bir deplasmana çıkacaklarını belirten Osman Zeki Korkmaz, Süper Lig kadrosunu koruyan ve tecrübeli teknik adam Bülent Korkmaz yönetimindeki Antalyaspor'a karşı kazanmak için sahada olacaklarını, lige kaybetmeden başlamanın da değerli olduğunu aktardı.

Keçtaş Ankara Keçiörengücü, Trendyol 1. Lig'de 2026-2027 sezonunun ilk maçında 8 Ağustos Cumartesi günü saat 21.30'da deplasmanda Antalyaspor'a konuk olacak.

Gabar'da petrol üretiminde yeni rekor

Bakan Bayraktar, paylaşımında Gabar'ın geçmişte terörle anılan bir bölge olduğunu, bugün ise üretim ve istihdam faaliyetleriyle öne çıktığını ifade etti.

Gabar'daki yeni sondaj ve keşif çalışmalarıyla günlük petrol üretiminin 83 bin 300 varile yükseldiğini belirten Bayraktar, bu seviyenin bölgede yeni bir rekor olduğunu açıkladı.

Enerji üretiminde yerli kaynaklara odaklanılıyor

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında Türkiye'nin yerli enerji kaynaklarını artırmaya yönelik faaliyetleri devam ediyor.

Bakan Bayraktar, Gabar'daki üretim artışının enerji alanındaki hedefler doğrultusunda önemli bir gelişme olduğunu belirtti. Bölgedeki çalışmaların yeni sondaj faaliyetleri ve keşiflerle sürdürüldüğü aktarıldı.

Bakan Bayraktar, açıklamasında Türkiye'nin enerjide daha güçlü bir konuma ulaşması için çalışmaların devam edeceğini ifade ederek, şu ifadeleri kullandı:

“Gabar'da günlük petrol üretimimiz 83 bin 300 varile ulaştı”

“Terörsüz Türkiye, sadece güvenliğin değil; üretimin, kalkınmanın ve refahın da adıdır.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu güçlü irade sayesinde, bir zamanlar terörle anılan Gabar bugün üretimin, istihdamın ve umudun merkezi haline geldi.

Yeni sondajlar ve yeni keşiflerle Gabar'da günlük petrol üretimimiz 83 bin 300 varile ulaşarak yeni bir rekor kırdı. Gabar'da yazılan bu başarı hikâyesi, Terörsüz Türkiye'nin ülkemize kazandıracaklarının en somut göstergesidir.

Enerjide tam bağımsız Türkiye hedefi doğrultusunda durmadan üretecek, milletimizin geleceğine değer katmaya devam edeceğiz.”

Terörsüz Türkiye, sadece güvenliğin değil; üretimin, kalkınmanın ve refahın da adıdır.

Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan'ın ortaya koyduğu güçlü irade sayesinde, bir zamanlar terörle anılan Gabar bugün üretimin, istihdamın ve umudun merkezi haline geldi.

Yeni sondajlar ve yeni… pic.twitter.com/BIpNz2kUC8

— Alparslan Bayraktar (@aBayraktar1) August 6, 2026

"Teklifin TBMM'ye sunulması önemli ve olumlu bir aşama"

Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Babacan, PKK/KCK'nın feshi, silah bırakması ve tasfiye sürecini hedefleyen kanun teklifinin Meclis'e sunulmasını olumlu karşıladıklarını ifade etti.

Babacan, teklif metninin TBMM Komisyonu'nun ortak imzalı raporunun altıncı bölümüyle büyük ölçüde uyumlu olmasının da önemli olduğunu belirtti:

"Çok uzun bir süreden sonra, PKK/KCK terör örgütünün tüm unsurlarıyla fesih ve tasfiyesi ile, kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim etmesi sürecinin tamamlanmasını hedefleyen kanun teklifinin TBMM’ye sunulmasını önemli ve olumlu bir aşama olarak görmekteyiz. Kanun teklifinin, ortak imza ile yayınlanan TBMM Komisyon raporunun altıncı bölümüyle büyük ölçüde muvafık olması kıymetlidir. Bununla birlikte, böylesine hayati bir süreçte, nihai bir metni ortaya koymadan kapalı kapılar ardında imza toplama usulünü doğru bulmadığımızı da ifade etmek isteriz. Toplumsal meşruiyet ancak şeffaflık, istişare ve Meclis iradesine tam güven ve saygıyla sağlanabilir."

"Hukuk önünde eşitlik ilkesi gözetilmeli"

Kanun teklifinin kişiler arasında farklı uygulamalara yol açabileceğini savunan Babacan, benzer hukuki durumda bulunan tutuklu, hükümlü ve sanıkların kapsam dışında bırakılmasının adalet duygusunu zedelediğini ifade etti.

Bu eksikliklerin TBMM komisyon görüşmeleri sırasında giderilmesini beklediklerini belirten Babacan, teklifin yasalaşarak terörün Türkiye'nin gündeminden tamamen çıkmasını temenni ettiklerini söyledi:

"Kanun teklifinin hukuk önünde eşitlik ilkesini gözetmemesini ve kişiler arasında farklı muamele yapılmasını önemli bir eksiklik olarak değerlendiriyoruz. Benzer hukuki koşullara sahip diğer tutuklu, hükümlü ve sanıkların tamamen kapsam dışında bırakılması adalet duygusunu zayıflatmaktadır. Bu eksikliklerin Komisyon çalışmalarında giderilmesini ümit ediyoruz. Teklifin yasalaşması ve başarılı bir şekilde uygulanarak terörün ülke gündeminden tamamen çıkartılması en önemli dileğimizdir."

"Hukuk devleti ve özgürlüklerden taviz verilmemeli"

Babacan, Türkiye'nin terörü sona erdirirken aynı zamanda hukuk devletini güçlendiren, toplumsal barışı sağlayan ve adalet duygusunu koruyan bir yaklaşıma ihtiyaç duyduğunu belirtti:

"Türkiye'nin ihtiyacı; terörü bitirirken hukuku güçlendiren, toplumsal barışı sağlarken adalet duygusunu koruyan, şeffaf ve kapsayıcı bir yaklaşımdır. Bunun içindir ki, Komisyon raporunun yedinci bölümünde yer alan ve orada ifade edilen hukuk adalet, demokrasi ve özgürlükler alanında atılması gereken adımların da behemehal atılması gerekliliğini bir kere daha iktidara hatırlatıyoruz. DEVA Partisi olarak hem terör ve şiddetin sona erdiği bir Türkiye'yi, hem de hukuk devleti ve eşitlik ilkelerinden taviz verilmeyen bir çözüm anlayışını savunmaya ve desteklemeye devam edeceğiz."

Ne olmuştu?

AKP ve MHP'nin hazırladığı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un da aralarında bulunduğu AKP, MHP, CHP, DEM Parti, HÜDA PAR ve Yeni Yol Partisi gruplarından toplam 360 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı'na sunuldu.

Türkiye'de 16-74 yaş grubundaki bireylerin internet bankacılığı kullanım oranı 2022'de %61,3, 2023'te %67,1 2024'te %71,0, 2025'te %73,2 2026 yüzde 75,9 olarak ölçüldü

Son verilerle birlikte Türkiye'de neredeyse her 4 kişiden 3'ünün bankacılık işlemlerini internet sitesi veya mobil uygulamalar üzerinden gerçekleştirdiği kayıtlara geçti.

2022 yılında erkeklerde %74,3, kadınlarda ise %47,1 olan internet bankacılığı kullanım oranları 2026 itibarıyla erkeklerde yüzde 87,5, kadınlar yüzde 63,7

TÜİK verilerine göre bireylerin % 48,1’i e-posta gönderip aldığını belirtti. Cinsiyet kırılımında bu oran erkeklerde %53,4, kadınlarda ise %42,4 oldu.

Türkiye'de bireylerin yüzde 13,3’ünün podcast dinlemek veya indirmek amacıyla interneti kullandığı tespit edildi. Kadınların podcast dinleme oranı (%13,9), erkekleri (%12,7) geride bıraktı.

238 farklı hesap kullanmış

Hazırlanan iddianamede, Yoşida’nın Temmuz 2024 ile Mayıs 2025 tarihleri arasında dünyaca ünlü "One Piece" ve "Naruto" serilerine ait ürünleri kapsayan 2 bin 100’den fazla sipariş oluşturduğu belirtildi.

Şüphelinin sistemi sabote etme yöntemi ise detaylarıyla ortaya çıktı. Şüphelinin siparişleri vermek için 238 farklı kullanıcı hesabı açtığı ödeme adımlarını son ödeme tarihine kadar bekleterek siparişlerin otomatik olarak iptale düşmesini sağladığı kapıda ödeme seçeneğiyle oluşturduğu siparişlerin teslimatı adrese geldiğinde kargo paketlerini teslim almayı reddettiği ortaya çıktı

Japon basınında yer alan bilgilere göre, Yoşida’nın bu yöntemle döngüye sokup iptal ettirdiği ürünlerin toplam piyasa değerinin 4,3 milyar yen (yaklaşık 27,2 milyon dolar) seviyesine ulaştığı bildirildi.

Stres yüzünden yaptığı ileri sürdü

Emniyetteki sorgusunda suçlamaları kabul eden Yoşida Mayu, eylemlerinin gerekçesini günlük yaşamındaki stresi yönetememek olarak açıkladı. Yoşida ifadesinde, "Genel olarak animeyi seviyorum. Ürünleri sipariş etmek bana arzularımı tatmin etme duygusu veriyordu. Günlük hayatımda biriken stres yüzünden bu yola başvurdum" sözleriyle kendisini savundu.

Şirket büyük zarara uğradı

Saldırının hedefi olan yayıncı dev Shueisha Inc. ise konuya ilişkin yaptığı resmi açıklamada; sistemde geçici stok tükenmelerinin yaşandığını, gerçek alıcılara satış fırsatlarının kaçırıldığını ve teslimat şirketlerine ödenen kargo ücretleri nedeniyle büyük miktarda doğrudan mali kayba uğradıklarını belirtti.

Yangın söndürme uçakları görevlerini tamamladı

Bakan Yumaklı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye'nin farklı ülkelerde yaşanan orman yangınlarına karşı uluslararası dayanışma kapsamında destek verdiğini ifade etti.

Fransa'da görevlendirilen ekiplerin ardından İspanya'daki çalışmalar için gönderilen uçakların da görevlerini tamamladığını belirten Yumaklı, "İspanya'da devam eden orman yangınlarıyla mücadeleye destek olmak amacıyla görevlendirilen iki yangın söndürme uçağımız, çalışmalarını başarıyla tamamlayarak yurda döndü" açıklamasında bulundu.

Türkiye uluslararası yangın mücadelelerine destek veriyor

Yumaklı, Türkiye'nin orman yangınlarıyla mücadelede sahip olduğu kapasiteyi ihtiyaç duyan ülkelerle paylaşmaya devam ettiğini kaydetti.

Orman yangınlarına yönelik müdahale imkanlarının yalnızca ülke sınırları içinde değil, uluslararası destek çalışmalarında da kullanıldığı belirtildi. Türkiye'nin sahip olduğu hava araçları ve teknik ekiplerle farklı ülkelerdeki yangın mücadelelerine katkı sunduğu ifade edildi.

Bakan Yumaklı, yaptığı değerlendirmede Türkiye'nin ormanların korunmasına yönelik çalışmalarını sürdüreceğini belirtti.

“İmkanlarımızı ve tecrübemizi paylaşmayı sürdüreceğiz”

Yumaklı, sözlerine şöyle devam etti:

“Yeşil Vatan anlayışıyla, doğayı, ormanları ve gelecek nesillerin bizlere emanetini korumak için nerede ihtiyaç varsa imkanlarımızı ve tecrübemizi paylaşmayı sürdüreceğiz. Yangınlardan etkilenen İspanya'ya geçmiş olsun dileklerimi iletiyor, bu zorlu görevde ülkemizi başarıyla temsil eden pilotlarımıza ve Orman Genel Müdürlüğü teknik ekiplerimize emekleri ve fedakarlıkları için gönülden teşekkür ediyorum.”

İspanya'daki görev sürecinde çalışan pilotlar ve Orman Genel Müdürlüğü teknik ekiplerinin, yangınla mücadele çalışmalarında Türkiye'yi temsil ettiği belirtildi.

FRANSA’NIN ARDINDAN İSPANYA’DAKİ UÇAKLARIMIZ DA GÖREVİNİ TAMAMLAYIP ÜLKEMİZE DÖNÜŞ YAPTI 🇹🇷✈️

İspanya’da devam eden orman yangınlarıyla mücadeleye destek olmak amacıyla görevlendirilen 2 yangın söndürme uçağımız, çalışmalarını başarıyla tamamlayarak yurda döndü.

Ülkemiz, orman… pic.twitter.com/tTnFNjb9EG

— İbrahim Yumaklı (@ibrahimyumakli) August 6, 2026

Aile, dosyanın yeniden incelenmesini isteyecek

Edinilen bilgilere göre Behçet Oktay'ın ailesi, ölüm dosyasının yeniden ve kapsamlı şekilde değerlendirilmesini talep edecek.

Ailenin, dosyaya ilişkin yeni bir inceleme süreci başlatılması yönündeki beklentisini Adalet Bakanı Akın Gürlek'e ileteceği öğrenildi.

FETÖ iddiasını gündeme taşıyacaklar

Behçet Oktay'ın ailesi, ölüm olayında FETÖ'nün rolü bulunduğunu öne sürüyor.

Bu kapsamda aile, dosyanın tüm yönleriyle yeniden incelenmesini talep ederek, iddiaların kapsamlı bir soruşturmayla değerlendirilmesini isteyecek.

Gözler Bakanlıkta yapılacak görüşmede

Adalet Bakanlığı'nda gerçekleştirilecek görüşmenin ardından dosyaya ilişkin yeni bir hukuki süreç başlatılıp başlatılmayacağı merak konusu olurken, ailenin taleplerine ilişkin Bakanlığın atacağı adımlar yakından takip edilecek.

Niğde-Kayseri kara yolunda otomobil şarampole devrildi

Niğde kaza haberi, Niğde-Kayseri kara yolunun Aktaş beldesi mevkisinden geldi. O.K. (19) yönetimindeki 51 ER 709 plakalı otomobil, henüz belirlenemeyen nedenle yoldan çıkarak şarampole devrildi.

Çevredekilerin ihbarı üzerine kaza yerine jandarma ve sağlık ekipleri yönlendirildi. Ekipler, otomobildeki sürücü O.K. ile yolcular Y.E.A. (18), F.K. (17) ve Bedirhan A’ya (17) müdahale etti.

Niğde trafik kazasında 17 yaşındaki genç hayatını kaybetti

Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde Bedirhan A’nın yaşamını yitirdiği belirlendi. Kazada yaralanan sürücü O.K. ile Y.E.A. ve F.K., olay yerindeki ilk müdahalenin ardından hastaneye kaldırıldı.

Tedavi altına alınan yaralılardan sürücü O.K’nin hayati tehlikesinin bulunduğu öğrenildi. Diğer iki yaralının sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Kaza nedeniyle bölgede güvenlik önlemi alan jandarma ekipleri, olay yerinde inceleme yaptı. Niğde-Kayseri kara yolundaki kazanın kesin nedeni, araç ve yol üzerindeki incelemelerin ardından netlik kazanacak. Olayla ilgili soruşturma sürüyor.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!