Trump, İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını durdurma konusunda Netanyahu’yu ikna ettiğini söyledi. Görüşmenin ardından İran tarafının da İsrail’e yeni bir saldırı gerçekleştirmeyeceğini açıkladığını aktaran Trump, karşılıklı saldırıların sona ermesini talep ettiğini ifade etti.

Müzakere sürecine de değinen Trump, İran ile kapsamlı bir anlaşmaya varılmasının hâlâ mümkün olduğunu vurguladı. Trump ayrıca, “Tahran yönetimi de bunu istiyor” dedi.

Bu iddiaların ardından Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, “Bazı sosyal medya hesaplarında, İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2025/318 Esas sayılı dosyasının sanıklarından olan Ekrem İMAMOĞLU’nun, Milletvekilleri ile görüşmesinin yasaklandığına ilişkin paylaşımlar yapıldığı görülmüştür. Ceza İnfaz kurumlarımızda kalan tüm tutuklu ve hükümlülerin ziyaret hakları, mevzuat çerçevesinde eksiksiz şekilde kullandırılmakta olup belirtilen paylaşım içeriği gerçeği yansıtmamaktadır. Paylaşımın yapıldığı sosyal medya hesaplarının kullanıcıları hakkında Cumhuriyet Başsavcılığımızca, TCK’nın 217/A maddesi kapsamında soruşturma başlatılmıştır. Kamuoyunun bilgisine saygıyla duyurulur" denildi.

Adlî kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ifadesi alınan Yıldırım için, adlî kontrol hükümlerinin uygulanması talebinde bulunuldu.

Talebi değerlendiren Ankara 10. Sulh Ceza Hakimliği, Yıldırım'ın yurt dışına çıkışının yasaklanmasına ve belirlenen sürelerde imza vermesine yönelik adlî kontrol tedbirlerinin uygulanmasına hükmetti.

Daha önce, aralarında Mabel Matiz'in de bulunduğu 10 kişinin test sonuçlarının pozitif çıktığı yönünde bilgiler paylaşılmıştı. Bunun üzerine sosyal medya hesabından açıklama yapan sanatçı, aynı gün bağımsız bir laboratuvarda yaptırdığı idrar testinin sonucunu takipçileriyle paylaştı ve sonucun negatif olduğunu duyurdu.

Matiz açıklamasında, "Hakkımda gerçeği yansıtmayan haberlerin yayıldığını büyük üzüntü ve şaşkınlıkla öğrendim. Siz sevenlerimi doğru bilgilendirmek istiyorum. Ortada mutlaka bir yanlışlık var. Jandarma nezdinde verdiğim ifade ve Adli Tıp Kurumu tetkikleri sonrasında aynı gün içinde bağımsız bir laboratuvarda verdiğim idrar testinin sonucu doğal olarak negatif çıktı. Onuda buradan sizlerle mecburen paylaşmak durumundayım. Kan ve saç tetkiklerinin de sonucunu bekliyorum, aynı şekilde negatif sonuçlanacağından şüphem yoktur" ifadelerini kullandı.

Sanatçı, kan ve saç örneklerine ilişkin analizlerin sonuçlarını da beklediğini belirtirken, bu testlerin de negatif çıkacağına inandığını vurguladı.

Diyarbakır’da yaşanan görev değişikliğinin ardından AKP İl Tanıtım ve Medya Başkanı Mehmet Fatih Kayahan da görevinden ayrıldığını duyurdu.

Kayahan, istifasına ilişkin yaptığı açıklamada, “İl Başkanımız Sayın Ömer İler’in görevinden ayrılması nedeniyle, Diyarbakır İl Tanıtım ve Medya Başkanlığı görevimden bugün itibarıyla istifa etmiş bulunmaktayım. Görev süremiz boyunca desteklerini esirgemeyen tüm basın mensuplarına teşekkür ediyor, birlikte çalıştığımız süre içerisinde istemeden bir kırgınlığa sebep olduysak affola diyorum” ifadelerini kullandı.

Kayahan’ın istifası, Ömer İler’in görevden alınmasının ardından Diyarbakır teşkilatında yaşanan ilk üst düzey ayrılıklardan biri olarak değerlendiriliyor.

Maça etkili başlayan Beşiktaş, ilk periyotta rakibine üstünlük kurarak bölümü 20-16 önde kapattı. İkinci çeyrekte de temposunu koruyan konuk ekip, devrenin bitimine kısa süre kala bulduğu basketle farkı çift hanelere çıkararak soyunma odasına 42-31 üstün gitti.

İkinci yarının başında farkı 14 sayıya kadar yükselten siyah-beyazlılar, rakibinin geri dönüş çabasına rağmen kontrolü elden bırakmadı. Bahçeşehir Koleji, 25. dakikada farkı 4 sayıya kadar indirse de Beşiktaş son çeyreğe 59-51’lik avantajla girdi.

Final periyodunda dış atışlardan bulduğu sayılarla yeniden 14 sayılık fark yakalayan Beşiktaş, üstünlüğünü sürdürdü. Ancak ev sahibi ekip, 13-0’lık etkileyici bir seriyle son bölüme damga vurdu ve bitime üç dakika kala farkı yalnızca 1 sayıya indirdi.

Karşılaşmanın son anları büyük heyecana sahne oldu. Bahçeşehir Koleji, Flynn’in bitime 14 saniye kala kaydettiği üç sayılık basketle umutlandı. Ancak serbest atış çizgisinde hata yapmayan Beşiktaş, rakibinin son hücumlardan sonuç çıkaramamasıyla sahadan 73-71 galip ayrıldı.

Bu galibiyetle seriyi eşitleyen Beşiktaş GAİN, finale yükselme umutlarını son maça taşıdı.

Parti tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Ovacık ilçemizde gerçekleştirilen bir köy düğününde kaydedilen ve son günlerde bazı sosyal medya platformları ile basın-yayın organlarında yer alan görüntüler kamuoyunun gündemine gelmiştir. Söz konusu görüntüler, AK Parti’nin kurumsal kimliği, teşkilat disiplini ve temsil sorumluluğu çerçevesinde İl Başkanlığımız tarafından hassasiyetle değerlendirilecek olup, görüntülerde yer alan teşkilat mensuplarımız hakkında gerekli disiplin süreci başlatılmıştır.

AK Parti olarak milletimizin değerlerini, toplumsal hassasiyetlerini ve kamu vicdanını her zaman öncelikli görmekteyiz. Bu anlayışa zarar verebilecek hiçbir tutum ve davranışın kabul edilmesi mümkün değildir. Konuya ilişkin süreç İl Başkanlığımız tarafından titizlikle takip edilmekte olup, gerekli değerlendirmeler ilgili parti mekanizmaları içerisinde yürütülecektir. Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, DBP Eş Genel Başkanları Çiğdem Kılıçgün Uçar ve Keskin Bayındır, DEM Parti milletvekilleri ve belediye eş başkanlarının katılımıyla Diyarbakır’da düzenlenen “Özgürlük Mitingi için Deklarasyon” programında yeni tarihleri duyurdu. Buna göre mitinglerin 27 Haziran’da Van ve Mersin’de, 28 Haziran’da ise Diyarbakır ve İstanbul’da gerçekleştirileceği açıklandı.

Tepkilerin ardından Koç hakkında, İzmir’deki hastanenin açılışında sarf ettiği bu sözler nedeniyle soruşturma başlatıldığı bildirildi. O anlarda fıkraya gülen eski Başbakan Binali Yıldırım da eleştirilerin odağı oldu. Doğu ve Güneydoğu’daki 16 baronun, hem Koç’un sözleri hem de Yıldırım’ın tepkisi nedeniyle suç duyurusunda bulunduğu aktarıldı.

Haberler.com’dan Olgun Kızıltepe’nin aktardığına göre Binali Yıldırım, yakın çevresine yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Ben orada ne dediğini anlamadım. Çevredekiler gülünce ben de nezaket gereği güldüm. Kürt vatandaşlarımıza yapılan bir saygısızlığa asla göz yummam"

Kılıçdaroğlu kanadı ise daha önce yapılan MYK toplantısının ardından kurultay çağrılarına kapıyı kapatmış, sözcüsü Müslim Sarı da “İster imzalar toplansın, ister Parti Meclisi karar alsın, mevcut hukuka göre kurultay toplamak olanaksız” açıklamasını yapmıştı. Kemal Kılıçdaroğlu da süreçle ilgili olarak “Tedbir kararı kalktıktan sonra kurultay yapılır” ifadelerini kullanmıştı.

Parti içindeki gerilim sürerken, çok sayıda milletvekilinin de olağanüstü kurultayın bir an önce toplanması yönünde çağrı yaptığı biliniyordu.

Tartışmaların yoğunlaştığı süreçte Kılıçdaroğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla kurultay sürecine dair yeni bir adım attığını duyurdu.

Kılıçdaroğlu’nun açıklaması siyaset kulislerinde geniş yankı uyandırırken, paylaşımında şu ifadeler yer aldı:

"Biz, farklı fikirlerimizle zenginleşerek büyüyen ve aynı amaç etrafında kenetlenen dev bir aileyiz. Birbirimize rakip değiliz; bizler, Cumhuriyet Halk Partisi’nin omuz omuza yürüyen evlatlarıyız. Hedefimiz net: Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında adaleti, demokrasiyi tesis etmek ve milletimizin çağdaş uygarlık hedefini gerçekleştirmektir. 11 Haziran Perşembe günü yapacağımız ilk Parti Meclisi toplantısıyla kurultay sürecimizi başlatıyoruz. Tüm örgütümüzü yarınki grup toplantımızda tek yürek olmaya, sağduyu ve yoldaşlık bağıyla kenetlenmeye davet ediyorum."

BAHÇEŞEHİR KOLEJİ - BEŞİKTAŞ GAİN MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA, HANGİ KANALDA?

Bahçeşehir Koleji - Beşiktaş GAİN maçı, 8 Haziran Pazartesi günü oynanacak. Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi play-off yarı final serisinin dördüncü karşılaşması saat 20.00’de başlayacak. Mücadele, İstanbul’daki Sinan Erdem Spor Salonu’nda yapılacak. Seride final yolundaki tabloyu doğrudan etkileyecek karşılaşma, iki takım açısından da sezonun en kritik maçlarından biri olarak öne çıkıyor.

SERİDE AVANTAJ BAHÇEŞEHİR KOLEJİ’NDE

Yarı final serisinin ilk maçında Beşiktaş GAİN, Bahçeşehir Koleji karşısında 82-79’luk skorla galip gelerek seriye önde başlamıştı. İlk karşılaşmanın ardından toparlanan Bahçeşehir Koleji, ikinci maçta rakibini 101-79 mağlup ederek seride dengeyi sağladı. Üçüncü mücadelede de etkili performansını sürdüren Bahçeşehir Koleji, sahadan 98-95’lik galibiyetle ayrıldı ve seride 2-1 öne geçti.

FİNAL İÇİN KRİTİK MÜCADELE

Play-off yarı final serisinde üç galibiyete ulaşan takım adını finale yazdıracak. Bu nedenle Bahçeşehir Koleji, dördüncü maçta kazanması halinde seriyi 3-1’e getirecek ve final biletini alacak. Beşiktaş GAİN’in galip gelmesi durumunda ise seri 2-2’ye gelecek ve finale yükselecek takımı belirlemek için beşinci karşılaşma oynanacak. Bu tablo, maçın önemini daha da artırıyor.

BEŞİKTAŞ GAİN SERİYİ UZATMAK İSTİYOR

Beşiktaş GAİN, yarı final serisinin ilk maçında aldığı galibiyetin ardından üst üste iki yenilgi yaşadı. Siyah-beyazlı ekip, dördüncü maçta kazanarak seriyi eşitlemeyi ve final şansını son karşılaşmaya taşımayı hedefliyor. Beşiktaş GAİN için bu mücadele, play-off yolculuğunun devamı adına tamam ya da devam niteliği taşıyor.

BAHÇEŞEHİR KOLEJİ FİNAL BİLETİ PEŞİNDE

Bahçeşehir Koleji, seride yakaladığı üstünlüğü dördüncü maçta sonuca çevirmek istiyor. Son iki karşılaşmada hücumda yüksek skor üreten İstanbul temsilcisi, Beşiktaş GAİN karşısında bir galibiyet daha alarak finale yükselmeyi amaçlıyor. Bahçeşehir Koleji’nin kazanması halinde finaldeki rakibi, Anadolu Efes - Fenerbahçe Beko eşleşmesinin galibi olacak.

SİNAN ERDEM’DE YARI FİNAL HEYECANI

Karşılaşmaya Sinan Erdem Spor Salonu ev sahipliği yapacak. Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi’nde sezonun final etabına doğru ilerlenirken, yarı final serisinin dördüncü maçı basketbolseverler tarafından yakından takip edilecek. Bahçeşehir Koleji’nin ev sahipliğinde oynanacak mücadelede tribünlerde de yoğun ilgi bekleniyor.

ANADOLU EFES - FENERBAHÇE BEKO EŞLEŞMESİ BEKLENİYOR

Bahçeşehir Koleji - Beşiktaş GAİN serisinden çıkacak takım, finalde Anadolu Efes - Fenerbahçe Beko eşleşmesinin galibiyle karşılaşacak. Bu nedenle dördüncü maç, yalnızca yarı final serisi açısından değil, final eşleşmesinin şekillenmesi bakımından da büyük önem taşıyor. Basketbol Süper Ligi’nde şampiyonluk yolundaki tablo, bu karşılaşmanın sonucuna göre netleşmeye başlayacak.

BAHÇEŞEHİR KOLEJİ - BEŞİKTAŞ GAİN MAÇI HANGİ KANALDA YAYINLANACAK?

Bahçeşehir Koleji - Beşiktaş GAİN maçı, 8 Haziran Pazartesi günü saat 20.00’de Sinan Erdem Spor Salonu’nda oynanacak. Basketbol Süper Ligi play-off yarı final serisinin dördüncü karşılaşması beIN Sports 5 ekranlarından canlı olarak yayınlanacak.

Sosyal medya üzerinden açıklama yapan Yalçın, Kilis il teşkilat organlarının parti tüzüğünün ilgili maddeleri gereğince görevden alındığını belirtti. Yerine Ercan Akdemir’in atandığı açıklandı.

Yalçın’ın açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

"Milliyetçi Hareket Partisi Kilis il teşkilat organları parti tüzüğümüzün 52. ve 54. maddelerinin tanıdığı yetkiye istinaden, tüzüğümüzün ilgili maddesi uyarınca feshedilmiştir. Yine aynı maddelerin verdiği yetki çerçevesinde, Milliyetçi Hareket Partisi Kilis İl Başkanlığı görevine Ercan Akdemir atanmıştır."

Son gelişmeyle birlikte feshedilen teşkilat sayısı 16’ya yükseldi. Yalçın’ın birkaç saat önce yaptığı açıklamada Konya il teşkilatının da feshedildiği belirtilmişti.

Böylece İstanbul, Kütahya, Eskişehir, Kars, Çanakkale, Bilecik, Muğla, Bolu, Ardahan, Bingöl, Gaziantep, Malatya, Isparta, Şanlıurfa, Konya ve Kilis olmak üzere MHP’nin yaklaşık son iki ay içinde feshettiği il teşkilatı sayısı 16’ya ulaştı.

Taslak kapsamında, Türkiye'de İHA sistemlerine ilişkin süreçleri yürütmeye yetkili otorite olan SHGM tarafından İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) kurulup işletilecek. Bu sistem sayesinde kayıtlı İHA'ların anlık konum ve uçuş durum bilgileri izlenerek hava sahasında tam kontrol sağlanacak.

Türk Hava Kuvvetleri bünyesinde önemli görevler üstlenen Emekli Tümgeneral Ateş Mehmet İrez, şekillenmekte olan yeni sivil İHA düzenlemesini değerlendirdi. Sivil havacılık sektöründe de çalışmalar yürüten İrez, sistemin getireceği yenilikleri ve sahadaki uygulama yansımalarını aktardı.

"TALİMAT TASLAĞI İSTİŞARE SÜRECİNDE DEĞİŞEBİLİR"

Değerlendirmelerine başlamadan önce iki hususu kayda geçiren Emekli Tümgeneral Ateş Mehmet İrez, şu açıklamalarda bulundu:

"Birincisi, burada konuştuğumuz düzenleme henüz yürürlükte değil; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün (SHGM) hazırlayıp genel görüşe açtığı bir talimat taslağı. Dolayısıyla aşağıdaki değerlendirmeler kesinleşmiş kurallar üzerine değil, şekillenmekte olan bir çerçeve üzerine. Maddeler istişare sürecinde değişebilir, kimi hükümler yeniden yazılabilir. İkincisi, bu söyleşiyi tam da bu nedenle yapıyoruz: taslak aşaması bir fırsat penceresidir ve buradaki görüşlerin, konunun anlaşılmasına ve düzenlemenin olgunlaşmasına mütevazı bir katkı sunmasını umuyoruz.

Konu ile ilgili tecrübeme kısaca değineyim: 2022'de kurucusu ve yöneticisi olduğum MANA Havacılık'taki gözlemim, Türkiye'de sivil dron kullanımının doğası gereği birden fazla bakanlığın yetki alanına girdiğini; bu yetki alanlarının kesişiminde kuralların tek tek doğru olsa bile birlikte tutarsızlaşabildiğini; lisans ve muayene maliyetlerinin çoğu kez çok yüksek kalarak kullanıcıyı kayıt dışına itebildiğini; sahada kuralların uygulanabilirliği hakkında nitelikli geri bildirim verebilecek kurumsal bir üretici ya da kullanıcı muhatabının henüz bulunmadığını; ve eğitimin henüz görev çeşitliliğini, yani tip eğitimini kapsamadığını gösterdi. Bu gözlemleri, ilgili sorularda yeri geldikçe uygulama tecrübesi olarak paylaşacağım."

"YENİ SİSTEMİN BAŞARISI KAPSAMA ORANINA BAĞLI"

SHGM, sivil İHA trafiğini izlemek ve anlık konum takibi yapmak amacıyla İHATTYS adında merkezi bir sistem kuruyor. Sayıları hızla artan bu sivil araçların tek bir merkezden izlenmesi, genel hava sahası emniyeti ve sivil uçuş rotalarının güvenliği açısından nasıl bir dönüm noktası?

Bu, doğru işletildiği takdirde gerçek bir dönüm noktası. Şu ana kadar sivil İHA trafiği, deyim yerindeyse, büyük ölçüde “görünmez” bir trafikti; sayıları hızla artan bu araçların nerede, ne zaman, hangi irtifada uçtuğuna dair merkezi ve anlık bir resim yoktu. İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) ise, teknik ayrıntılarını henüz bilmemekle birlikte, tam da bu görünmezliği ortadan kaldırmayı hedefliyor görünüyor. Anlık konum takibi, aynı hava sahasını talep eden birden fazla araç arasında çatışma tespiti ve coğrafi bölge verilerinin bir bilgisayar tarafından okunabilir dijital formatta yayımlanması, sivil uçuş rotalarının güvenliği için ciddi bir kazanım. Özellikle alçak irtifa hava sahasının giderek kalabalıklaştığı bir dönemde, bu tür bir trafik yönetiminin kurulması kaçınılmazdı.

Zorluk tarafında dikkat edilmesi gereken nokta şu: böyle bir sistemin değeri, içine ne kadar gerçek veri aktığıyla orantılıdır. Sahada gözlemlediğim kadarıyla kullanıcıların önemli bir bölümü hâlâ kayıt dışı çalışıyor; eğer İHATTYS yalnızca kurallara zaten uyan azınlığı görür, kayıt dışı çoğunluğu göremezse, ortaya emniyet açısından yanıltıcı bir “temizlik” tablosu çıkar. Yani sistem teknik olarak mükemmel kurulsa bile, kapsama oranı düşük kalırsa havadaki gerçek riski temsil etmez. Bu yüzden sistemin başarısı, teknolojiden çok kullanıcıyı sisteme dahil etmenin maliyetini makul tutmaya bağlı.

Eklenmesi gereken, sistemin yalnızca bir “izleme” aracı değil, aynı zamanda kullanıcıya değer üreten bir araç olarak tasarlanması. Coğrafi bölge verilerinin gerçek zamanlı ve kolay erişilebilir biçimde sunulması, kullanıcının uçuştan önce nerede uçabileceğini hızlıca görebilmesi, sistemi bir yükümlülük olmaktan çıkarıp bir kolaylığa dönüştürür. İnsanlar ceza korkusuyla değil, işlerini kolaylaştırdığı için bir sisteme dahil olduklarında kapsama oranı kendiliğinden yükselir.

Uzun vadede sistemin etkinliği, dronların elektronik kimlik bilgisini yayınlayabilmesi ve uzaktan tanımlanabilmesi (Remote ID) kabiliyetine de bağlı olacaktır. İHATTYS'nin yalnızca kayıtlı araçları listeleyen bir veri tabanı değil, havadaki aracı kimliğiyle eşleştirebilen bir trafik yönetim altyapısına dönüşebilmesi için elektronik kimlik doğrulama kritik önem taşımaktadır. ABD ve Avrupa'daki benzer uygulamalar da bu yönde evrilmektedir.

Üzerinde durulması gereken son bir husus da maliyet boyutu: geniş bir coğrafyaya yayılmış çok sayıda sivil dronu anlık olarak izlemek, ciddi bir personel, zaman ve kaynak gerektirir. Dolayısıyla sistemin yalnızca kurulması değil, sürdürülebilir biçimde işletilebilmesi de baştan planlanması gereken bir başlık.

"SİSTEM ÜZERİNDEN YAPILACAK BİLDİRİM KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR"

Taslağa göre, Tarım ve Orman Bakanlığınca onaylanmış İHA'ların yerleşim yerleri dışındaki tarım faaliyetlerinde sadece sistem üzerinden bildirim yapılması yeterli olacak; ayrıca izin aranmayacak. Tarım amaçlı sivil İHA kullanımında getirilen bu kolaylık, sivil hava trafiğinin anlık yönetimini ve takibini zorlaştırır mı?

Bu kolaylık, yerinde ve gerçekçi bir tercih. Zirai dron operasyonları çoğunlukla meskun mahal dışında, belirli ve sınırlı bir alanda, çok alçak irtifada gerçekleşir; yani diğer hava trafiğiyle çatışma riski görece düşüktür. Her ilaçlama uçuşu için ayrı bir operasyonel yetkilendirme süreci işletmek hem çiftçiye hem de idareye orantısız bir yük getirir ve tarımsal operasyonun zamana duyarlı doğasıyla bağdaşmaz. Dolayısıyla bildirimin yeterli sayılması, kayıt dışılığı azaltacak akıllıca bir basitleştirme.

Asıl dikkat edilmesi gereken nokta, bu kolaylığın “bildirim yapıldığı sürece” değer taşıdığıdır. Bildirimin sistem üzerinden, doğru konum ve zaman bilgisiyle yapılması esas; aksi halde tarımsal trafik, İHATTYS'nin göremediği bir kör nokta haline gelir. Burada zorlaştıran şey kolaylığın kendisi değil, bildirimin atlanması ihtimalidir. Bir de coğrafi olarak şu inceliğe dikkat etmek gerek: meskun mahal sınırları her zaman keskin değildir; bir tarla, yerleşim yerine ya da bir başka hava sahası kullanıcısının rotasına beklenenden yakın olabilir.

Bu nedenle bildirimin olabildiğince sürtünmesiz olması kritik. Çiftçinin tarladayken, akıllı telefonundan birkaç dokunuşla operasyonunu bildirebileceği bir arayüz, sistemin gerçek doğruluğunu belirler. Bildirim ne kadar zahmetliyse, atlanma ihtimali o kadar artar; ne kadar kolaysa, tarımsal trafik o kadar görünür olur.

Burada dikkat çekmek istediğim diğer önemli bir konu da sivil dron kullanıcılarının ilgili bakanlıkça kullanım amacına uygun biçimde sörtifiye edilmesi gerektiğidir. Örneğin tarım sektöründe hafif İHA işleticisi kavramı mevcut; bu statüdeki işletmeler belirli kurallara uyma yükümlülüğünü baştan üstleniyor. Buna karşılık bireysel kullanıcılar bu çerçevenin dışında kalıyor ve aynı güvenceyi veremiyor. Oysa tip eğitimi kapsamında, ilgili kullanım alanının kuralları hem öğretilebilir hem de denetlenebilir hale gelir. Yani bildirim kolaylığını, kullanıcının o işe uygun biçimde yetkilendirilmesiyle dengelemek, sistemi hem işler hem güvenli kılar.

HAVADA MAHREMİYET İHLALİNE HUKUKİ SORUMLULUK ENGELİ

Üzerinde kamera ve mikrofon gibi kişisel verileri kaydetmeye yarayan cihazlar bulunan tüm sivil İHA'lara, ağırlığına bakılmaksızın SHGM sistemine kayıt zorunluluğu getiriliyor. Sivil havacılıkta özel hayatın gizliliğini korumak adına getirilen bu kayıt şartı, havada nasıl bir denetim sağlar?

Bu, mahremiyet açısından son derece isabetli bir eşik. Ağırlığı düşük bir dron, emniyet açısından küçük bir risk taşıyabilir; ama üzerinde kamera ya da mikrofon varsa, özel hayata müdahale potansiyeli ağırlığından tamamen bağımsızdır. 200 gramlık bir cihaz da bir balkonu gözetleyebilir. Dolayısıyla kayıt zorunluluğunu fiziksel ağırlığa değil, veri toplama kapasitesine bağlamak, riski doğru yerden tanımlayan olgun bir yaklaşım. Bu, “her dron tehlikelidir” demek yerine, “kişisel veri toplayabilen her dron izlenebilir olmalıdır” diyen, isabetli bir ayrım.

Uygulamadaki zorluk, bu kuralın doğrulanabilirliğinde. Bir dronun üzerinde kamera olup olmadığı, ancak kayıt anında ya da denetimde anlaşılabilir; sonradan kamera takılan, kayıtsız küçük cihazları havadayken ayırt etmek pratikte güçtür. Yani kural kavramsal olarak çok doğru, ama tek başına teknik bir denetim mekanizması kurmaz; bir hukuki sorumluluk zemini kurar. Asıl caydırıcılığı, mahremiyet ihlali halinde Türk Ceza Kanunu hükümleri ile Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında doğabilecek idari ve hukuki sorumlulukların devreye girecek olmasından alır.

Burada eklenmesi gereken, kullanıcının bilinçlendirilmesi. Pek çok bireysel kullanıcı, elindeki kameralı dronun aslında bir kişisel veri toplama aygıtı olduğunun ve bunun yasal sorumluluk doğurduğunun farkında değil. Kayıt sürecinin, aynı zamanda kullanıcıya mahremiyet yükümlülüklerini hatırlatan bir bilgilendirme anına dönüştürülmesi, denetimin caydırıcılığı kadar önleyiciliğini de güçlendirir.

Bir diğer önemli konu da dronun kullanım ömrü boyunca uçuşa elverişliliğinin korunması ve konfigürasyon kontrolünün sürdürülmesidir. Bir aracın ilk kayıt anındaki durumu zamanla değişebilir; üzerine sonradan eklenen bir sensör ya da yapılan bir donanım değişikliği hem emniyet hem de mahremiyet açısından aracı baştaki kaydından farklı bir konuma taşıyabilir. Bu nedenle kayıt, tek seferlik bir işlem değil, aracın güncel durumunu yansıtan canlı bir kayıt olarak tutulmalı.

SİVİL İHA UÇUŞLARI ÜÇ FARKLI KATEGORİDE DEĞERLENDİRİLECEK

Yeni düzenlemeyle sivil İHA uçuşları risk derecesine göre “açık”, “özel” ve “sertifikalı” olmak üzere üç kategoriye ayrılıyor. Sivil havacılık yönetimi açısından bakıldığında, ticari ve bireysel İHA uçuşlarında böyle bir sınıflandırmaya gidilmesi uçuş izin süreçlerini nasıl etkiler?

Bu, modern sivil havacılık düzenlemelerinin omurgasını oluşturan, çok sağlıklı bir yaklaşım. Riski derecelendirmeden tüm İHA'lara aynı kuralları uygulamak iki yönlü bir hatadır: düşük riskli bir hobi uçuşunu gereksiz bürokrasiyle boğar, yüksek riskli bir operasyonu ise yeterince denetlemez. Üçlü kategorilendirme, denetim yükünü riskle orantılı dağıtarak bu hatayı önlüyor. Açık kategorideki bir kullanıcı hızlıca havalanabilirken, sertifikalı kategorideki ağır operasyonların hak ettiği titiz incelemeden geçmesi sağlanıyor. Bu hem kullanıcı için öngörülebilirlik hem de idare için kaynakların doğru yere yönlendirilmesi demek.

Zorluk, sınıflar arasındaki sınırların netliğinde ve sınıflandırmanın domino etkisinde. Daha önce de değindiğim gibi, bir aracın hangi kategoriye girdiği yalnızca havacılık tarafını değil, o aracı kullanan zirai üreticinin maliyetini ve yükümlülüğünü de doğrudan belirliyor. Bu yüzden sınıflandırma kriterlerinin yalnızca teknik ve ekonomik sonuçlarıyla değil, sahadaki kullanım alanına etkisiyle birlikte düşünülerek belirlenmesi şart.

Eklenmesi gereken, kategoriler arası geçişin ve sınır durumların önceden ve açıkça tanımlanması. Kullanıcı, aldığı kararın kendisini hangi kategoriye sokacağını ve bunun maliyetini baştan net biçimde görebilmeli. Belirsizlik, kullanıcıyı ya en güvenli ama en pahalı yorumu seçmeye ya da tümden kayıt dışına itmeye zorlar; ikisi de istenmeyen sonuçlardır.

"ARTIK BİR HOBİ CİHAZINDAN DEĞİL, HAVA ARACINDAN SÖZ EDİYORUZ"

Yeni taslakla en yüksek riskli grup olan “sertifikalı” sivil İHA'ların kalabalıklar üzerinde uçmasına, insan ve tehlikeli madde taşımasına izin veriliyor. SHGM'nin bu araçlara uçuş izni verirken araması gereken teknik denetim ve sistem güvenilirliği kriterleri sizce ne olmalıdır?

Bu kategori, kalabalık üzerinde uçuşa, insan ve tehlikeli madde taşımacılığına izin verdiği için, sivil havacılığın en yüksek güvence standartlarının uygulanması gereken alan. Taslağın bu araçlar için SHGM tarafından uçuşa elverişlilik sertifikası düzenlenmesini öngörmesi son derece yerinde; çünkü bu noktada artık bir hobi cihazından değil, fiilen insan hayatını taşıyabilen bir hava aracından söz ediyoruz. Bu araçlara geleneksel havacılığa yakın bir titizlikle yaklaşılması doğru ve gerekli.

Görüş istediğiniz için, kanaatimi açıkça belirteyim; bunlar taslakta birebir bu şekilde yer almayabilir, uygulama tecrübeme ve genel havacılık emniyeti ilkelerine dayanan değerlendirmelerimdir. Aranması gereken kriterleri birkaç başlıkta toplardım: tasarımın ve üretimin doğrulanmış standartlara uygunluğu; arıza halinde güvenli bir sonuç üretebilecek yedekli sistemlerin (örneğin bağlantı koptuğunda kontrollü iniş ya da güvenli bekleme davranışı) varlığı; haberleşme ve konum verisinin İHATTYS'ye kesintisiz ve doğrulanabilir biçimde akması; pilotun yalnızca lisans değil, o spesifik operasyona dönük tip yetkinliğine sahip olması; ve düzenli, kayıt altına alınan bakım ve muayene süreçlerinin işletilmesi. Burada üzerinde durmak istediğim incelik şu: sertifika tek seferlik bir belge değil, sürekli izlenen ve şartları sağladığı müddetçe geçerli olan bir güvence olmalı. Bir aracın sertifika aldığı gün güvenli olması, üç yıl sonra da güvenli olduğu anlamına gelmez; bu yüzden sürekli uçuşa elverişlilik en az ilk sertifikasyon kadar önemli.

"KARŞILIKLILIK OTOMATİK BİR KABUL DEĞİL"

Yabancı sivil pilotların lisanslarının tanınmasında karşılıklılık ilkesi ve uluslararası antlaşmalar esas alınacak. Küresel sivil havacılık kuralları ve uluslararası sivil uçuşların uyumu açısından bu karşılıklılık şartının önemi nedir?

Karşılıklılık (mütekabiliyet) ilkesi, uluslararası sivil havacılığın asırlık dengeleyici aklını yansıtıyor. Mantığı şu: bir devlet, kendi pilotlarına başka bir ülkede tanınan hakları, o ülkenin pilotlarına da kendi hava sahasında tanır. Bu hem adil bir denge kurar hem de ülkeleri standartlarını birbirine yakınlaştırmaya teşvik eder. Uluslararası antlaşmaların esas alınması da bu çerçeveyi tamamlıyor; böylece Türkiye, kendi hava sahasının emniyetinden ödün vermeden küresel havacılık düzeniyle uyumlu kalıyor. Bu, hem ülkenin uluslararası iş birliğine açıklığını gösteren hem de kendi denetim hakkını koruyan dengeli bir tutum.

Buradaki zorluk, lisansların eşdeğerliğinin gerçekten doğrulanmasında. Her ülkenin İHA pilot eğitimi ve lisans standardı aynı olgunlukta değil; bir ülkenin “geçerli” saydığı bir lisans, başka bir ülkenin beklediği güvence düzeyini karşılamayabilir. Karşılıklılık ilkesi soyut olarak adil olsa da pratikte standartların denkliğini değerlendirecek sağlam bir teknik altyapı gerektirir. Aksi halde, kâğıt üzerinde karşılıklı ama gerçekte eşit olmayan bir tanıma ortaya çıkar.

Bu nedenle ilkenin, vakaya dayalı bir değerlendirme yetkisiyle birlikte uygulanması önemli. Taslağın değerlendirmeyi SHGM'ye bırakması bu açıdan isabetli; karşılıklılık otomatik bir kabul değil, somut operasyonun şartlarına göre teyit edilen bir çerçeve olarak işlemeli.

YABANCI TESCİLLİ İHA'LAR İÇİN ÖN BAŞVURU ŞARTI

Başka bir ülkede kayıtlı sivil İHA işleticilerinin Türk hava sahasında uçabilmesi için en az 20 gün önce başvuru yapması ve risk analizi sunması gerekiyor. Sivil havacılıkta sınır ötesi uçuş güvenliği açısından sivil bir araca uygulanan bu 20 günlük ön inceleme süresi sizce yeterli mi?

Önce şunu belirteyim: önceden başvuru ve risk analizi şartının getirilmiş olması, sınır ötesi uçuş güvenliği açısından doğru bir refleks. Yabancı tescilli bir aracın Türk hava sahasına önceden haber vermeden girmesi yerine, kim olduğunun, ne amaçla, nerede uçacağının önceden bilinmesi, emniyet açısından temel bir gereklilik. Bu yönüyle düzenleme isabetli.

Sürenin yeterliliği ise tek bir cevabı olmayan, operasyonun niteliğine bağlı bir soru. Bu bir görüş olarak değerlendirilmeli: planlı, ticari ya da karmaşık operasyonlar için 20 gün, gerekli risk analizinin yapılması ve saha kısıtlamalarının bildirilmesi için makul, hatta yerinde bir süre. Ancak sivil hayatın ritmi her zaman planlı değil. Taslağın bu inceliği görmesi ve acil durum, kamu güvenliği, basın-yayın faaliyetleri ile afet müdahalesi gibi öngörülemeyen hallerde süreyi kısaltma ya da geçici izin düzenleme imkânı tanıması çok önemli; bu esneklik olmasaydı, kural kendi katılığı altında ezilirdi. Örneğin sınır ötesi bir afet müdahalesinde 20 gün beklemek, yardımın anlamını yitirmesi demek olurdu.

Dolayısıyla mesele sürenin uzunluğundan çok, istisna mekanizmasının ne kadar hızlı ve öngörülebilir işletilebileceğinde. Eklenmesi gereken, bu hızlandırılmış sürecin de önceden tanımlı, şeffaf kriterlere bağlanması; “süre kısaltılabilir” ifadesinin, belirli ve bilinen bir prosedüre dayanması.

"UYUMU ARTIRACAK OLAN TEK BAŞINA CEZA DEĞİL"

Talimata aykırı sivil uçuş yapanlara Türk Sivil Havacılık Kanunu uyarınca idari para cezası verilecek; sivil pilotların belgeleri veya işletici sertifikaları iptal edilebilecek. Sivil İHA kullanıcıları üzerindeki bu para cezası ve belge iptali gibi yaptırımların, hava sahası kurallarına uyumu artırmadaki rolü ne olacaktır?

Caydırıcı bir yaptırım rejiminin varlığı zorunlu ve olumlu. Bir kuralın arkasında uygulanabilir bir yaptırım yoksa, o kural pratikte tavsiyeye dönüşür. Taslağın hem idari para cezası hem de operasyonel yetkilendirme, işletici sertifikası ve pilot belgelerini askıya alma ya da iptal etme imkânı getirmesi, kuralların ciddiyetini ortaya koyuyor. Özellikle belge iptali, çoğu zaman para cezasından daha etkili bir caydırıcı; çünkü kullanıcının bu işi yapma yetkisini doğrudan etkiler.

Burada en kritik noktayı, kendi tecrübeme dayanarak vurgulamak isterim: yaptırımın caydırıcılığı, ağırlığından çok uygulanma ihtimaline bağlıdır. Sahada gördüğüm gerçek şuydu; kullanıcılar genellikle ağır kurallar ile zayıf denetimin yan yana durduğu bir ortamda hareket ediyordu. Bu denklemde, yani uyum maliyeti yüksek ama yakalanma riski düşükken, en ağır cezalar bile soyut bir tehdit olarak kalıyor ve kullanıcıyı kayıt dışı kullanmaya itiyordu. Çünkü insanlar cezanın büyüklüğüne değil, başlarına gelme olasılığına göre davranıyor. Hiç uygulanmayan büyük bir ceza, sık uygulanan küçük bir cezadan daha az caydırıcıdır.

Bu yüzden eklenmesi gereken en önemli husus şu: yaptırım ile kural yükünün birlikte dengelenmesi. Yalnızca cezaları ağırlaştırıp kuralların maliyetini olduğu gibi bırakmak, kayıt dışılığı çözmez; onu yalnızca daha gizli ve denetlenemez hale getirir. Sürdürülebilir uyum, ancak kurala uymanın makul, uymamanın ise gerçekten riskli olduğu bir dengede sağlanır. Yani uyumu artıracak olan tek başına ceza değil; uyum yolunu kolaylaştırırken denetimi de inandırıcı kılan bütüncül bir yaklaşımdır. İHATTYS gibi bir izleme altyapısının asıl değeri de tam burada ortaya çıkıyor: denetimi inandırıcı kılarak, yaptırımın soyut bir tehdit olmaktan çıkıp gerçek bir caydırıcıya dönüşmesini sağlayabilir.

FRANSA - KUZEY İRLANDA MAÇI NE ZAMAN?

Hazırlık maçı kapsamında oynanacak Fransa - Kuzey İrlanda karşılaşması, 8 Haziran 2026 Pazartesi günü futbolseverlerle buluşacak. Mücadele için geri sayım sürerken iki takım da sahadan iyi bir sonuçla ayrılmayı hedefliyor.

FRANSA - KUZEY İRLANDA MAÇI SAAT KAÇTA BAŞLAYACAK?

Fransa ile Kuzey İrlanda arasında oynanacak karşılaşmanın başlama saati 22.10 olarak açıklandı. Mücadele, Fransa'nın Lille kentindeki Stade Pierre-Mauroy'da oynanacak.

FRANSA - KUZEY İRLANDA MAÇI HANGİ KANALDA?

Futbolseverlerin merakla beklediği Fransa - Kuzey İrlanda hazırlık maçı, S Sport Plus platformundan canlı olarak yayınlanacak. Karşılaşma şifreli yayın kapsamında izlenebilecek.

FRANSA - KUZEY İRLANDA MAÇI CANLI İZLEME BİLGİLERİ

Hazırlık maçını takip etmek isteyen taraftarlar, S Sport Plus üyeliği üzerinden karşılaşmayı canlı olarak izleyebilecek. Fransa ile Kuzey İrlanda arasındaki mücadele, 8 Haziran Pazartesi günü saat 22.10'da S Sport Plus ekranlarında futbolseverlerle buluşacak.

HOLLANDA ÖZBEKİSTAN MAÇI HANGİ KANALDA SAAT KAÇTA?

Hazırlık maçı programında yer alan Hollanda Özbekistan karşılaşması, iki ülke futbolunun güncel durumunu görmek isteyen futbolseverler tarafından yakından takip ediliyor. Mücadele, 8 Haziran 2026 Pazartesi günü saat 21.45’te başlayacak. Karşılaşmayı canlı izlemek isteyenler, maçın yayın bilgilerini araştırırken yayıncı kanal ve şifre durumu da gündemde yer alıyor.

Hollanda, Avrupa futbolunun güçlü takımları arasında yer alırken, Özbekistan son yıllarda uluslararası arenada daha fazla dikkat çeken takımlar arasında gösteriliyor. Bu nedenle hazırlık maçı niteliğindeki mücadele, sadece sonuç açısından değil, iki takımın oyun planı ve kadro tercihleri bakımından da ilgi görüyor.

HAZIRLIK MAÇINDA İKİ TAKIM KARŞI KARŞIYA GELECEK

Hollanda ile Özbekistan arasında oynanacak karşılaşma, hazırlık maçı statüsünde düzenlenecek. Bu tür mücadeleler, takımların resmi turnuvalar öncesinde kadro yapısını test etmesi ve oyuncuların son durumunu görmesi açısından önem taşıyor. Teknik ekipler, hazırlık maçlarında farklı oyuncu tercihleri yaparak oyun düzenini değerlendirme fırsatı buluyor.

Hollanda, mücadelede topa sahip olma ve hücum organizasyonlarıyla etkili olmaya çalışacak. Özbekistan ise güçlü rakibi karşısında savunma disiplini ve hızlı çıkışlarla sonuç arayacak. Karşılaşmanın temposu, iki takımın sahaya süreceği kadrolara ve maç içindeki değişikliklere göre şekillenecek.

HOLLANDA MAÇA GÜÇLÜ KADROSUYLA ÇIKMAYI HEDEFLİYOR

Hollanda, uluslararası futbol takviminde önemli maçlara hazırlık sürecini sürdürüyor. Avrupa futbolunun öne çıkan ekiplerinden biri olan Hollanda, hazırlık karşılaşmalarında takım uyumunu artırmayı ve oyuncuların form durumunu görmeyi amaçlıyor. Özbekistan karşısındaki mücadele de bu sürecin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Turuncular, hazırlık maçında özellikle hücum hattındaki etkinliğini artırmak isteyecek. Orta saha kontrolü, kanat organizasyonları ve savunma geçişleri, Hollanda’nın maç boyunca üzerinde duracağı başlıklar arasında yer alacak. Mücadele, takımın genel ritmini görmek açısından dikkatle izlenecek.

ÖZBEKİSTAN ZORLU RAKİP KARŞISINDA SINAV VERECEK

Özbekistan, Hollanda karşısında önemli bir hazırlık sınavına çıkacak. Asya futbolunda yükselen performansıyla dikkat çeken Özbekistan, güçlü rakibi karşısında uluslararası seviyedeki rekabet gücünü ölçme imkanı bulacak. Takımın savunma yapısı, geçiş oyunu ve hücumdaki üretkenliği maçın öne çıkan detayları arasında olacak.

Özbekistan için bu karşılaşma, farklı oyun planlarının denenmesi açısından da önem taşıyor. Hollanda gibi güçlü bir rakip karşısında alınacak performans verileri, ilerleyen dönemlerde oynanacak maçlar için teknik ekibe önemli bilgiler sağlayacak. Futbolseverler de Özbekistan’ın Avrupa futbolunun güçlü temsilcilerinden biri karşısında nasıl bir oyun ortaya koyacağını takip edecek.

MAÇIN BAŞLAMA SAATİ BELLİ OLDU

Hollanda Özbekistan hazırlık maçı için açıklanan programa göre karşılaşma 8 Haziran 2026 Pazartesi günü oynanacak. Mücadelenin başlama saati 21.45 olarak duyuruldu. Maçı canlı takip etmek isteyen sporseverler, karşılaşma saatine kısa süre kala yayın ekranı bilgilerini araştırmaya devam ediyor.

Hazırlık maçı olması nedeniyle mücadelede kadro rotasyonları, oyuncu değişiklikleri ve farklı taktik denemeler gündeme gelebilir. Bu durum, karşılaşmanın sadece skor yönüyle değil, takımların oyun anlayışı bakımından da takip edilmesini sağlayacak.

HOLLANDA ÖZBEKİSTAN MAÇI HANGİ KANALDA YAYINLANACAK?

Hollanda Özbekistan maçı hangi kanalda saat kaçta yayınlanacak sorusunun yanıtı belli oldu. Hollanda ile Özbekistan arasında oynanacak hazırlık maçı, 8 Haziran 2026 Pazartesi günü saat 21.45’te başlayacak. Karşılaşma S Sport Plus ekranlarından canlı olarak yayınlanacak.

İletişim Başkanlığından yapılan açıklamada görüşmeye ilişkin şu bilgiler paylaşıldı:

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, ülkemize çalışma ziyaretinde bulunan Venezuela Cumhurbaşkanı Vekili Delcy Rodriguez ve heyetini İstanbul'da kabul etti. Kabulde Türkiye-Venezuela ikili ilişkileri ile küresel gelişmeler ele alındı. Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, ülkemizin her daim dost Venezuela halkının yanında olduğunu ifade etti.

Cumhurbaşkanımız, Türkiye ile Venezuela’nın ticaret, enerji ve madencilik alanları başta olmak üzere birçok alandaki iş birliğini daha da ilerletmek için kararlı olduğumuzu vurguladı. Görüşmede, 3 milyar dolar ticaret hacmi hedefine ulaşılması için atılacak adımlar da değerlendirildi."

Yayımladığı video mesajda İran ve Hizbullah’la yaşanan gerilime değinen Netanyahu, Tahran ve Hizbullah’ın İsrail’e karşı yeni bir “denklem” kurmaya çalıştığını öne sürdü. Netanyahu, “Lübnan ve İran topraklarından İsrail’e ateş açacaklarını ve bizim de harekete geçmeyeceğimizi düşündüler. Bu olmadı ve benim görev sürem boyunca da olmayacak" ifadelerini kullandı.

İran ve Hizbullah’ın kuşatma altında olduğunu iddia eden Netanyahu, olası yeni bir saldırı durumunda Tahran’a çok daha sert karşılık verileceğini vurguladı.

Ne olmuştu?

İsrail basınında yer alan iddialara göre, Başbakan Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın talebi üzerine İran’a yönelik saldırıları durdurmayı kabul etmiş, ancak Lübnan’a yönelik operasyonların “tüm gücüyle” süreceği öne sürülmüştü.

İsrail ordusu dün, Lübnan’dan İsrail’e roket atıldığı gerekçesiyle Beyrut’a saldırı düzenlemişti. İranlı yetkililer bu saldırıya tepki göstererek karşılık vereceklerini açıklamıştı.

Gece saatlerinde ise İran’dan üç dalga halinde fırlatılan füzeler nedeniyle İsrail’in kuzeyindeki birçok şehirde sirenler çalmıştı.

İsrail ordusu, İran’ın batı ve orta bölgelerini hedef aldığını belirtirken, Tahran da bu saldırılara füzelerle karşılık verdiğini duyurmuştu.

Öte yandan İran Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı Hatemu’l Enbiya Karargahı, İsrail’e yönelik askeri operasyonların durdurulduğunu açıklamış, ancak İsrail’in Lübnan’a saldırılarını sürdürmesi halinde daha sert karşılık verileceği uyarısında bulunmuştu.

Yapılan açıklamada, sözlü sınavların kamu personel sisteminde liyakat ilkesini zedeleyen en önemli sorunlardan biri olduğu ifade edildi. Sendika, sınav süreçlerinde adaylara yöneltilen soruların eşitliği, puanlama kriterleri, komisyonların oluşumu ve değerlendirme mekanizmalarının bağımsızlığı gibi unsurların ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğini belirtti.

Eğitim Sen’in açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Mülakat uygulaması, kamu personel sistemindeki en ağır liyakat sorunlarından biridir. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa ve İstanbul Üniversitesi’nde yapılan görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarının tüm aşamaları; sözlü sınav soruları, puanlama ölçütleri, adaylara yöneltilen soruların eşitliği, komisyonların oluşumu ve değerlendirme süreçlerinin bağımsızlığı başta olmak üzere bütün yönleriyle şeffaf biçimde incelenmelidir. Mülakat kaldırılmalı; görevde yükselme ve unvan değişikliği süreçlerinde yazılı sınav başarısı, hizmet süresi, deneyim ve nesnel ölçütler esas alınmalıdır. Kamu kurumlarında kayırmacılığa, mülakata ve siyasi kadrolaşmaya son verilmeli; liyakate dayalı, şeffaf ve adil bir personel sistemi kurulmalıdır."

Sendika, görevde yükselme süreçlerinde yazılı sınav sonuçları, hizmet süresi ve mesleki deneyim gibi objektif kriterlerin esas alınmasını talep ederken, kamu yönetiminde adalet ve liyakat ilkelerinin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

MHP’nin resmi sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, "Liderimiz Sayın Devlet Bahçeli'nin isteğiyle 2026 Dünya Kupası'nda ülkemizi temsil edecek olan Milli Takımımız için marş hazırlandı. 'Arkanızdayız' Ahmet Öngel" ifadeleri kullanıldı.

Marş için hazırlanan klipte, A Milli Futbol Takımı’nın Dünya Kupası eleme karşılaşmalarından görüntülere yer verildi. Ayrıca tribünlerde milli takıma destek veren taraftarların coşkusu ve Türkiye’nin yerli otomobili Togg’un yer aldığı sahneler de klipte dikkat çekti.

"Böyle Bir Dönemde Tesis Ettiğimiz Huzur Hakiki Bir Stratejik Değer İfade Ediyor"

Ülkelerinin ortak gündeminde yer alan konuları etraflıca ele aldıklarını, bölgesel ve küresel gelişmelerle ilgili istişarelerde bulunduklarını dile getiren Fidan, "Dünyanın farklı bölgelerinde jeopolitik kırılmaların aynı anda yaşandığı nadir dönemlerden birini yaşamaktayız. Ekonomik belirsizlikler artmış, enerji güvenliği her zamankinden daha hassas bir mesele haline gelmiştir. İşte böyle bir dönemde bölgemizde tesis ettiğimiz huzur ve iş birliği ortamı hakiki bir stratejik değer ifade etmektedir. Bu ortam; Avrupa'dan Asya'ya uzanan geniş bir coğrafyada istikrara, bağlantısallığa, enerji arzı güvenliğine ve ulusal ekonomilere güç katmaktadır. Özellikle ülkelerimizin arasındaki bağlantısallığın güçlendirilmesi, bölgesel istikrara da katkı sağlayacak stratejik ve jeopolitik bir öncelik olarak öne çıkmaktadır" diye konuştu.

Fidan, enerji başlığının da önem arz ettiğine dikkat çekerek, enerjiye makul maliyetle ve kesintisiz erişimin bugün tüm dünya için hayati bir mesele haline geldiğini söyledi. Fidan, "Birlikte hayata geçirmiş olduğumuz enerji altyapı projeleri sayesinde bu alanda yaşanan krizlerin bizlere etkisi asgari düzeyde kalmıştır. Bölgemizi küresel enerji dalgalanmaları karşısında daha dirençli hale getirdik. Bundan sonraki hedefimiz; enerji, ulaştırma ve iletişim altyapılarında daha da bütünleşmiş bir bölge inşa etmektir. Bu bütünleşme, Avrupa ile Asya arasında daha güvenli, daha hızlı ve daha öngörülebilir bir geçiş hattı oluşturulması bakımından da ayrıca stratejik önem taşımaktadır" dedi.

"Bu hedefin bugün ulaştığı en somut nokta, Orta Koridor'un güçlenen rolüdür" diye Fidan, Orta Korirdor'un üçlü iş birliğinin stratejik omurgalarından biri haline geldiğini ifade etti. Fidan, "Bu çerçevede Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattının tam kapasiteye ulaşması vesilesiyle 2 Haziran günü hattın Gürcistan kesiminde yapılan tören önemli bir kilometre taşı olmuştur. Bu stratejik hattan azami ölçüde istifade ederek bölgemize daha fazla katma değer sağlamayı hedefliyoruz" dedi.

Fidan görüşmelerde Güney Kafkasya'da istikrar, barış ve refahın tesisinin samimi ve yapıcı iş birliği temelinde şekillenmesi gerektiği yönündeki ortak anlayışlarını teyit ettiklerini kaydederek, "Bölgemizin çatışmalar yerine kalkınma projeleriyle, ayrışma yerine ortak refah ve bağlantısallık projeleriyle anılmasını arzu ediyoruz ve bu yönde çalışıyoruz. Bu vizyonun bugün en umut verici karşılığını Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış sürecinde görüyoruz. Tarafların ortaya koyduğu irade bölgemiz için somut bir fırsat penceresi açmıştır. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış sürecini destekliyoruz. Azerbaycan'ın meşru kaygılarının giderilmesini ve barış anlaşmasının gecikmeksizin imzalanmasını da ayrıca temenni ediyoruz" ifadelerini kullandı. Fidan, şöyle konuştu:

"Ermenistan İle Yürüttüğümüz Süreç Azerbaycan İle Eşgüdüm İçinde Devam Ediyor"

"Ermenistan ile yürüttüğümüz normalleşme süreci de Azerbaycan ile yürüttüğümüz yakın eşgüdüm içerisinde aynı şekilde devam etmekte. Geçtiğimiz dört yılda da önemli gelişmeler oldu. Bize göre Güney Kafkasya'nın önündeki esas fırsat ve hedef şudur: barışın zemini güçlendikçe bağlantısallık projeleri daha da güçlü neticelere ulaşacak, bağlantısallık güçlendikçe de barışın toplumsal ve ekonomik temelleri daha sağlam şekilde yerleşecektir. Tüm bölgenin ortak menfaatine hizmet edecek bu döngüyü pekiştirmek için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz.

Güney Kafkasya'da barışın tesisine yönelik bu olumlu tabloya rağmen çevremizdeki güvenlik ortamı ciddi riskler barındırmaya devam etmektedir. Bu çerçevede bugünkü toplantımızda İran ile ABD arasında yürütülen barış görüşmeleri de gündemimizdeydi. Bölgemizi ve dünyayı felaketin eşiğine getiren bu savaşın geride bırakılması elzemdir. Bu kapsamda kalıcı barışın sağlanması için bir yandan ABD ve İran ile temaslarımızı sürdürüyor, bir yandan da bölge ülkeleriyle yakın istişare halinde çalışıyoruz. Türkiye, bu kritik dönemde diplomasi ve diyaloğu desteklemeye devam edecektir.

"Diplomatik Sürecin Kararlılıkla Sürdürülmesi Gerektiğine İnanıyoruz"

Kuzeyimizde devam eden savaş da bölgemizin güvenliğini doğrudan etkilemektedir. Rusya-Ukrayna Savaşı'nda barışa ulaşılmasını bölgemizin istikrarı ve güvenliği için elzem görüyoruz. Diplomatik sürecin ve barışa dönük çabaların kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğine inanıyoruz. Muharebe sahasında ve diplomatik süreçte yaşanan mevcut çıkmazı hep beraber endişeyle de takip ediyoruz. Tarafların bu çıkmazı kendi lehine çevirmek için attıkları adımlar sahadaki gerilimi maalesef daha da artırmaktadır. Karadeniz ve Azak Denizi'nde son dönemde meydana gelen saldırılar bu tehlikenin ne kadar ciddi sonuçlar doğurabileceğini gösteren acı örneklerdir. Bu vesileyle son vukuatta hayatını kaybedenler için değerli kardeşim Sayın Ceyhun Bayramov'a ve kardeş Azerbaycan'a bir kez daha başsağlığı dileklerimi huzurlarınızda iletmek istiyorum.

Bugün üç ülke olarak bölgemizin geleceğine dair ortak irademizi, karşılıklı güveni ve birlikte inşa ettiğimiz müşterek vizyonumuzu teyit ettik. Ülkelerimiz arasındaki iş birliği ne kadar güçlenirse Güney Kafkasya o ölçüde daha güvenli, Daha Müreffeh Ve Daha İstikrarlı Hale Gelecektir."

"Türkiye-Ermenistan Normalleşmesinin Önemli Olacağını Düşünüyoruz”

Gürcistan Dışişleri Bakanı Maka Botchorishvili, üçlü platformun üç ülkeye önemli bir fırsat sağladığını ve karşılıklı çıkarları geliştirme çerçevesinde koordineli bir çaba yürütülmesini sağladığını vurguladı. Güncel gelişmeleri değerlendirdiklerini söyleyen Botchorishvili, ilişkilerin gelecekte nasıl geliştirilebileceğiyle ilgili görüşmeler yaptıklarını dile getirdi. Botchorishvili, "Çok taraflı bir ilişkimiz de var. Bu ilişkiler güven, iyi komşuluk ilişkileri temelinde ilerliyor ve son derece sağlam ticari ilişkilerimiz de var bölgede" dedi.

Uluslararası alandaki gelişmeleri görüştüklerini belirten Botchorishvili, "Barış ile ilgili olarak beklentilerimizi paylaştık. Ve bunlara en kısa zamanda erişebilmeyi, barışın en kısa zamanda tesis edilmesini diliyoruz. Biz burada tabii ki sadece karşılıklı çıkarlar ve ortaklık temelinde çalışmaya kalmıyoruz ama aynı zamanda bunların Azerbaycan-Gürcistan ilişkilerinde olduğu gibi Azerbaycan-Ermenistan ilişkilerinde de pozitif bir dinamik tesis etmesini istiyoruz. Bu, barışçıl ilişkileri uzun dönemde bölgede tesis etmeye son derece önemli bir katkı getirecektir. Böylece yapıcı bir iş birliğini geliştirme fırsatımız olacaktır. Aynı zamanda Türkiye ve Ermenistan arasındaki ilişkilerin de normalleşmesinin önemli olacağını düşünüyoruz" şeklinde konuştu.

Botchorishvili, ekonomik konuları değerlendirdiklerini ve üç ülkenin stratejik lokasyonundan bahsettiklerini paylaştı. Botchorishvili, "Buradaki fırsatlar bizim için bağlantısallık açısından son derece önemli bir pencereyi beraberinde getiriyor. Avrasya bölgesinde bu bağlantısallığın barış geldiğinde daha da güçleneceğini düşünüyoruz. Ticaret, ekonomik ilişkilerin bu anlamda gelişmesine de önemli bir katkıda bulunacağına inanıyoruz. Burada bir köprü rolü oynamak istiyoruz, bu iki kıta arasında" dedi. Botchorishvili, şunları kaydetti:

"Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan İş Birliği Son Derece Önemli"

"Kars-Tiflis Demiryolu'nun en iyi potansiyelle, en yüksek potansiyelle kullanabileceğini düşünüyoruz. Bu tabii ki gelişmelere önemli bir katkıda bulunacaktır. Çünkü bu rota gerçekten daha fazla ticaret, daha fazla ekonomik ilişkiyi destekleyecektir ve bununla birlikte bazı gelişmeleri de beraberinde getirecektir.

Üzerinde durduğumuz projeler son derece önemli. Bütün bunların yanı sıra tabii ki Orta Koridor'un stratejik öneminden de bahsettik ve bu anlamda iş birliğini geliştirme konusundaki rolünden bahsettik. Karadeniz'de elektrikli denizaltı projesi var. Bu da önemli bir proje olarak karşımıza çıkıyor.

Üçlü ilişkiler de değerlendirildi ve bu ilişkilerin kapsamının ve bağlamının daha fazla genişletilmesi üzerine konuştuk. Çünkü çok daha fazla potansiyel olduğuna inanıyoruz, ortaklık için ve çok daha derin bir biçimde iş birliğimizi sürdürebiliriz. Bu toplantı bir kez daha şunu kanıtladı. Gerçekten Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan iş birliği son derece önemli. Bir kez daha bu üçlü ilişkinin potansiyelini ortaya koydu. Üç ülke arasındaki potansiyeli daha fazla hayata geçirebileceğimize inanıyoruz."

"Çatışmalardan Uzakta Kalmak Çok Mümkün Değil"

Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, görüşmelerde mevcut sınamaları değerlendirme imkanlarının olduğunu söyleyerek, bölgesel ve küresel gerilimlerin bölgeyi de etkilediğini ifade etti. Bayramov, "Çünkü bölgemiz Avrupa ve Asya'nın kavşağında bulunuyor. Bu anlamda bu çatışmalardan uzakta kalmak çok mümkün değil. Net bir biçimde bu çatışmaların sonuçlarını ve etkilerini bölgemizde yaşayabiliyoruz. Bu anlamda Azerbaycan, Türkiye ve Gürcistan'ın birlikte çalışabilecekleri kararı alındı" ifadelerini kullandı.

"Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinden bahsettik" diyen Bayramov, geçen sene Washington'da düzenlenen zirve sonrasında barışın tesis edilmesiyle ilgili gelişmeleri mevkidaşlarıyla paylaştığını söyledi. Bayramov, "Buradaki pozitif değişiklikler ve gelişmeler bizi memnun ediyor. Buna ilaveten, sürdürülebilir bir barışa ulaşmak açısından devletler arasında bu konudaki çalışmaların sürdürülmesi gerektiğini ifade ettim. Halen derdest olan ve yerine geçilmemiş konularla ilgili olarak bu konuda bir özel değerlendirme yapılması gerektiğini de belirttim" değerlendirmesini yaptı.

İran'daki ve Gazze'deki gelişmeleri ele aldıklarını belirten Bayramov, "Filistin konusunda sürdürülebilir bir barış tesis etmenin yolları konusunda tartıştık. Bunun hem bölgemize hem de küresel anlamda ne gibi bir etkisi olabileceğini tartıştık. Bizim buradaki yaklaşımımız tabii ki diyalog ve diplomatik çabaların sürdürülmesi, uluslararası hukuka riayet ederek bu konuda belli güvencelerle birlikte bölgede bunların gerçekleştirilmesi ve bütün bunların da sürdürülebilir bir barışa dönüştürülmesi hepimizin önceliği olmalı" şeklinde konuştu.

Bayramov, Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan'ı birbirine bağlayan önemli enerji, ulaştırma ve ticaret koridorları olduğunu vurgulayarak, "Bu koridorların önemi giderek daha fazla arttı. Bu bağlamda Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum Doğalgaz Hatları, Güney Doğalgaz Koridoru ve Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu gibi farklı konuları ele alma fırsatımız oldu. Bu projeler sadece bölgedeki görünümü değiştirmekle kalmadı, aynı zamanda bölgede bağlantısallık, enerji güvenliğini tesis ettiler ve her üç ülkenin refahına önemli katkılarda bulundular" dedi.

"Ateşkes Görüşmelerine Ağırlık Veriyoruz"

Ortak açıklamanın ardından Bakanlar gazetecilerin sorularını yanıtladı. Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında Türk sahipli gemilere yönelik dron saldırıları, Azerbaycan vatandaşlarının bulunduğu teknenin Azak Denizi'nde hedef alınması ve Gürcistan limanlarına yönelik tehditler hatırlatılan Fidan, ilgili soru üzerine şu değerlendirmeyi yaptı:

"Soruda ifade edilen talihsiz olaylar bizim Cumhurbaşkanımızın en baştan beri Rusya-Ukrayna Savaşı'nda ortaya koyduğu ateşkesle ilgili hassasiyetin ne kadar yerinde olduğunu defaatle göstermektedir. Şu anda savaş gittikçe coğrafi olarak yayılma eğiliminde. Şu anda savaşan tarafların kullandığı silah ve mühimmatların Baltık ülkeleri Estonya, Litvanya, Letonya'da artık ortaya çıktığını görüyoruz. Romanya'nın maruz kaldığını görüyoruz. Türk Boğazları'na kadar mayınların ve insansız deniz araçlarının kayabildiğini görüyoruz. Gürcistan'ın aynı şekilde hedef alınabildiğini görüyoruz. Bütün bunlar aslında savaş devam ettikçe coğrafi yaygınlaşmanın nasıl olduğunu da gösteriyor. Diğer taraftan, artık taraflar var olan askeri denklemi değiştirmek için daha fazla farklı hedefleri bulma arayışındalar.

Geçmişte en azından bu yok edici savaş devam ederken belli başlı konularda taraflar dikkatli olsunlar diye formüllerimiz olmuştu. Karadeniz Tahıl Anlaşması'nı biliyorsunuz Türkiye'ye gündeme getirmişti. Bu konuda Cumhurbaşkanımız önemli bir rol oynamıştı ve bir müddet bu uygulanmıştı. Tarihi bir başarı olmuştu. Aynı şekilde, şu anda Karadeniz'de seyrüsefer emniyetinin, savaşın yaygınlaşmasından dolayı giderek azalmış olması hepimiz için endişe verici. Burada dostlarımızla ifade ettiler. Kollektif olarak konuyu çok yakından takip etmekteyiz, bir. İkincisi, taraflarla sürekli konuşmaktayız. Yani Türk ve diğer sivil gemilerin hedef alınmaması önemli.

Seyrüseferde bulunacak olan gerek balıkçı tekneleri olsun, gerek taşımacılık gemileri bunların ilgili kurumlarımızla koordine içerisinde karasularda seyretmesi fevkalade da önem arz etmektedir. Buradaki yakın dayanışmamız, koordinasyonumuz önemli. Biz hükümet olarak, bakanlık olarak konuyu çok yakından takip ediyoruz. Ama dediğim gibi meseleyi kökten çözmek bütün sorunlara verilecek en büyük cevap olacak. Onun için ateşkes görüşmelerine de büyük ağırlık veriyoruz."

"Amacımız Bulunduğumuz Stratejik Havzalarda Barışı Tesis Etmek"

Fidan, "çatışmaların çözüme kavuşmasının ne kadar önemli olduğuyla" ilgili soruyu şöyle yanıtladı:

"Türkiye özellikle bölgesel sahiplenme ve bölgesel işbirliğine istikrarın ve kalkınmanın sağlanması için önem vermektedir. Cumhurbaşkanımızın yani baştan beri ortaya koyduğu bölgesel politika parametreleri başından gelmektedir. Bizim özellikle Güney Kafkasya'da bu üçlü ortaklıkla beraber ortaya koyduğumuz vizyonun aynısını biz istikrar ve barış adına Balkanlarda Balkanlardaki ortaklarımızla, Orta Doğu'daki ortaklarımızla da aynı şekilde yapmaktayız. Amacımız, bulunduğumuz bütün stratejik havzalarda bölgesel iş birliğini, barışı tesis etmek, çatışmaları önlemek veya şiddetini düşürtmek, mümkünse azaltmak, kalkınmanın, refahın, özgürlüğün, insan haklarının önünü rahatlıkla açacak olan bir alan oluşturmak. Bunun için tabii güçlü olmak zorundasınız, caydırıcı olmak zorundasınız, etkili olmak zorundasınız, çok çalışmak zorundasınız.

Biz Güney Kafkasya'da uzun yıllardır bölge dışı aktörlerin etkileriyle oluşan istikrarsızlığın, bölge aktörleri eliyle bir istikrara dönüşmesi ve bu istikrara uluslararası iş birliğiyle diğer bölge halklarının destek vermesi de önemli diye düşünüyoruz. Burada Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan örnek bir işbirliği modeli ortaya koyarak bölgesel sahiplenme ve bölgesel iş birliği modeliyle yoluna devam etmeye çalışmakta."

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Haziran'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 5 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslan “Erkek çocuklarının aşırı yüceltilmesi narsisistik kişilik özelliklerini artırabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, narsisizmi; empati yapma becerisinin düşük olması, kendisini daha yüksekte görme eğilimi, yüksek ego, yakın çevreyi yönetme ve kullanma isteği, çok başarılı ve çok zeki olduğuna inanma ve bunu sürekli duyma ihtiyacı olarak tanımladı.

Narsisizmin temeli çoğunlukla çocukluk yıllarına dayanıyor

Her çocuğun dünyaya farklı bir mizaçla geldiğini belirten Aslan, bazı çocukların daha dışa dönük, bazılarının ise daha çekingen olabildiğini söyledi. Çocuğun mizacının üzerine yetiştiği çevre, aldığı eğitim ve bulunduğu ortamların eklenmesiyle kişilik yapısının oluştuğunu ifade eden Aslan, kişiliğin 12-13 yaşlarında şekillenmeye başladığını, oturmasının ise 20’li yaşların ortalarına kadar sürebildiğini belirtti.

İnsanların var olan mizaçlarının üzerine hayatta kalma becerilerini stratejik olarak geliştirdikleri süreçte kişilik yapısının oluştuğunu vurgulayan Aslan, çocukluk dönemindeki yaşantıların narsisistik savunmaları tetikleyebileceğini söyledi

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin sürekli pohpohlanmak istediğini belirten Aslan, “Narsisizmi genellikle genç yaşlardan itibaren süregelen bir örüntü, bir patern olarak ifade ediyoruz. Bu yapı içinde kişi kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Karşısındaki insanın ihtiyaçlarına ve duygularına gerçek anlamda empati yapmıyor ya da empati yapıyormuş gibi davranıp yüzeysel bir yaklaşım sergiliyor. Sürekli kendi ihtiyaçlarını önceleyen bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.

İnsanların yaşamlarında bu özellikleri taşıyan bireylerle karşılaştıklarında yaşadıkları sorunları ifade etmek ve içlerini dökmek için sosyal medyayı kullandıklarını belirten Aslan, bu nedenle narsisizmle ilgili çok sayıda paylaşımın gündeme geldiğini söyledi.

Aşırı ezilen de aşırı pohpohlanan da narsisistik özellikler geliştirebilir

Çocukluk döneminde çok ezilen, zorbalığa uğrayan ya da değersiz hissettirilen bireylerin bununla baş etmek için kendilerini güçlü ve üstün göstermeye çalışabildiğini belirten Aslan, “Kötü ya da yetersiz hissettirmemek için çok sağlam ve güçlü görünmeye çalışmak, zamanla büyüklenmeci yani narsisistik mekanizmaları devreye sokabiliyor” dedi.

Bunun tam tersine sürekli övülen, hep alan, hep verilen, adeta cam fanus içinde büyütülen çocuklarda da narsisistik kişilik özelliklerinin gelişebildiğini belirten Aslan, “Çocuğa olduğundan çok daha akıllı, çok daha özel, çok daha yetenekli olduğu duygusunun sürekli verilmesi ilerleyen yıllarda narsisistik bir yapı oluşturabiliyor” diye konuştu.

Narsisistik bireyler büyük çöküşler yaşayabiliyor

Narsisistik özellikler taşıyan bireyler zaman zaman ağır depresif süreçler yaşayabiliyor. Özellikle uzun süren ve tedaviye dirençli depresyon vakalarının bir bölümünde narsisistik kişilik örüntüleri görülebiliyor.

Prof. Dr. Aslan dışarıdan güçlü ve özgüvenli görünen narsisistik yapının aslında kırılgan bir benlik algısı, yoğun onay ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve eleştiriye karşı aşırı hassasiyet barındırdığını belirtti. Aslan, sürekli takdir bekleme, başarısızlığı kabullenememe ve değersizlik hissini bastırmak için “üstün görünme” çabasının zamanla yalnızlık, öfke, tükenmişlik ve depresif belirtilere yol açabileceğini ifade etti.

Özellikle yaş ilerledikçe sosyal ilişkilerde yaşanan kırılmalar, statü kaybı, terk edilme ya da beklenen ilgiyi görememe gibi durumlar ağır depresif süreçleri tetikleyebiliyor.

Narsisizm özellikleri taşıyan bireyler yardım istemeyi zayıflık olarak görebildikleri için psikolojik destek süreçlerine de direnç gösterebiliyorlar.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, “Bu kişiler zaman zaman çok büyük çöküşler yaşayabiliyorlar. Çünkü kendi kurguladıkları dünya istedikleri gibi gitmediğinde dibe vurdukları dönemler olabiliyor. Genellikle de yardım almak için uzmana başvurdukları dönemler bu çöküş süreçleri oluyor. Kendilerini çok iyi hissettikleri, bulutların üzerinde olduklarını düşündükleri dönemlerde yardım alma ihtiyacı hissetmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerde sonradan gelişen narsisizm görülebiliyor

Programda bazı bireylerde narsisistik özelliklerin sonradan da gelişebileceği ifade edildi. Özellikle sahne sanatları gibi göz önünde olunan, popülerlik ve güçle beslenen mesleklerde bulunan bireylerin çevrelerinden sürekli yoğun ilgi ve övgü gördüklerini belirten Aslan, bunun zamanla “ikincil narsisizm” olarak tanımlanan bir davranış kalıbına dönüşebildiğini söyledi.

Aslan, “Bu kişilerle yakın ilişki kurulduğunda aslında özel hayatlarında tamamen farklı bir yapı görülebiliyor. Çünkü burada çocukluktan gelen bir yapıdan değil, sonradan oluşmuş bir davranış örüntüsünden söz ediyoruz” dedi.

Narsisizm erkeklerde daha sık görülüyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de narsisizmin erkeklerde daha sık görülmesi oldu. Erkek çocuklarının büyütülme biçiminin bu durum üzerinde etkili olabileceğini belirten Aslan, “Bazı anneler erkek çocuklarını aşırı yücelterek büyütebiliyor. Erkek oldukları için her şeye hakları varmış gibi davranıldığında bu durum bir patolojiye dönüşebiliyor” ifadelerini kullandı.

Bunun aksine kız çocuklarına daha baskıcı ve sınırlayıcı yaklaşımlar gösterilebildiğini belirten Aslan, toplumda erkekliğin güç üzerinden kışkırtılmasının narsisistik eğilimleri artırabildiğini söyledi. Kadınların zaman zaman erkek çocuklarını kendileri için bir güç unsuru olarak görebildiğini belirten Aslan, bunun erkek çocukları üzerinde de ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Güçlüye uyumlu, güçsüze baskıcı davranabiliyorlar

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin toplum içinde bu yönlerini kamufle edebildiklerini belirten Aslan, özellikle aile içinde daha baskıcı tutumlar sergileyebildiklerini söyledi.

Bu bireylerin kendilerinden güçlü gördükleri kişilere karşı daha uyumlu davranabildiğini ifade eden Aslan, kendilerinden güçsüz gördükleri kişilere karşı ise daha baskıcı, zaman zaman sadist ve zalimce tavırlar sergileyebildiklerini belirtti.

“İnsanları etiketlemek yerine iletişim kurmak gerekiyor”

Programda son olarak sosyal medyada sıkça kullanılan “narsist”, “borderline” gibi etiketlerin gelişigüzel kullanılmasının yanlış olduğuna dikkat çekildi. Özellikle eşler arasında yaşanan tartışma ve boşanma süreçlerinde kişilerin birbirlerini psikiyatrik tanılarla suçlamasının sağlıklı olmadığı vurgulandı.

Prof. Dr. Aslan, “İnsanlarla ve eşlerle sağlıklı iletişim kurabilmek için etiketleme yapmak yerine bize yapılan davranışları ve bunun bizde oluşturduğu duyguları konuşmak gerekiyor” dedi.

Programda, hanta virüsünün yeni bir pandemi oluşturmasının beklenmediği belirtilirken, tarih boyunca pandemilerin ağırlıklı olarak grip virüsleri ve koronavirüslerden kaynaklandığına dikkat çekildi. Bunun temel nedeni olarak bu iki virüs grubunun hızlı ve büyük mutasyon geliştirebilme kapasitesi gösterildi. Hanta virüslerinin ise çok daha yavaş mutasyon geçirdiği, insandan insana bulaşmasının sınırlı olduğu ve yoğun temas gerektirdiği ifade edildi. Covid-19’da bir kişinin kısa sürede birçok kişiye virüs bulaştırabildiği hatırlatılırken, hanta virüslerinde böyle bir yayılım kapasitesinin bulunmadığı vurgulandı.

“Pandemi deprem gibi; kaçmak değil hazırlanmak mümkün”

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, pandemilerin insanlık tarihi boyunca belirli aralıklarla tekrarladığına dikkat çekerek, gelecekte de yeni pandemilerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, dünyanın yeni bir pandemiyle mutlaka karşılaşacağını ancak bunun büyük olasılıkla yine grip virüsleri ya da koronavirüslerden kaynaklanacağını belirtti.

Pandemilere karşı en önemli hazırlığın koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendirmek olduğunu belirten Ceyhan, yalnızca tedavi odaklı sağlık sistemleriyle büyük salgınların ekonomik ve toplumsal yükünün taşınamayacağını kaydetti. Ceyhan, Covid döneminde Türkiye’de sağlık sistemi çökmese de bunun çok ağır ekonomik maliyetler oluşturduğunu, benzer durumların dünyanın en güçlü ekonomileri için bile sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

Hanta virüsünün geçmişi 900 yıl öncesine dayanıyor

RNA analizlerinin hanta virüslerini en az 900 yıldır dünyada bulunduğunu ortaya koyduğunu belirten Ceyhan, virüsün ilk kez geniş çapta dikkat çekmesinin Kore Savaşı sırasında olduğunu anlattı. Ceyhan, Birleşmiş Milletler Barış Gücü askerlerinden yaklaşık 3 bin kişinin “Kore Ateşi” olarak tanımlanan ağır bir hastalığa yakalandığını, daha sonra ise bunun nedeninin hanta virüsleri olduğunun anlaşıldığını ifade etti.

Virüse adını veren yerin ise Güney Kore’de bulunan Hantaan Nehri olduğunu aktaran Ceyhan, hanta virüslerinin “Eski Dünya” ve “Yeni Dünya” virüsleri olarak iki ana gruba ayrıldığını ve yaklaşık 21 farklı mutant tip bulunduğunu belirtti.

Bu tiplerden yalnızca birinin; Arjantin, Uruguay ve Şili’de görülen ve insandan insana bulaşabilen tür olduğunu ifade eden Ceyhan, geri kalan yaklaşık 20 tipte insandan insana bulaş olmadığını; buna Türkiye’de görülen tiplerin de dahil olduğunu kaydetti. Ceyhan ayrıca, Asya, Afrika ve ABD’de görülen vakalarda da yaygın insandan insana bulaş saptanmadığını belirtti.

Gemide ortaya çıkan tablo neden önemli?

Son günlerde gündeme gelen gemi vakalarının farklı bir hanta tipiyle ilişkili olduğuna dikkat çeken Ceyhan, bu virüsün çok uzun bir kuluçka dönemine sahip olduğunu belirtti. Ceyhan, kuluçka süresinin bazen 4 gün, bazen ise 42 güne kadar uzayabildiğini ifade etti.

Programda, ilk yolcunun 1 Nisan’da gemiye bindiği, 6 Nisan’da hastalandığı ve kısa süre içinde yaşamını yitirdiği aktarılırken, aradan 6 haftadan fazla süre geçmesine rağmen daha önce testi negatif olan bazı kişilerde sonradan pozitif sonuçların görüldüğü kaydedildi.

Bu nedenle bugün negatif test sonucu bulunan kişilerin ilerleyen günlerde hastalanmayacağının kesin olmadığı vurgulandı.

Ev karantinası risk oluşturabilir”

Türkiye’de gemiden gelen bazı kişilerin evlerinde karantinada tutulmasının tartışma yarattığını belirten Ceyhan, uzun kuluçka süresi nedeniyle aile içi bulaş riskine de dikkat çekti. Ceyhan, özellikle ateşin yükseldiği dönemin hastalığın en bulaştırıcı evresi olduğunu ifade etti.

Evde karantina uygulamasında hastanın sağlık kuruluşuna bildirilmesinin ailelerin inisiyatifine bırakılmasının risk yaratabileceğini belirten Ceyhan, hastaneye ulaşana kadar aynı evde yaşayan kişilere bulaş olabileceğine dikkat çekti.

Ceyhan, bu nedenle bazı ülkelerin daha sıkı önlem aldığını ifade ederek, Yunanistan’ın vakasını hastanede karantinada tuttuğunu, İngiltere ve Avustralya’nın da benzer uygulamalar yaptığını aktardı. Ceyhan, ABD’nin ise CDC kararıyla vakaları özel merkezlerde izlemeye başladığını ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, Arjantin’de birkaç yıl önce yaşanan bir olayda tek bir kişinin 33 kişiye virüs bulaştırdığı ve bunlardan 10’unun yaşamını yitirdiği örneğini vererek, ev karantinasının bazı hanta tiplerinde ciddi risk taşıyabileceğini vurguladı.

“Komplo teorileri doğal ama doğadan büyük laboratuvar yok”

Virüs salgınlarının bilinçli biçimde üretildiğine yönelik komplo teorileriyle ilgili değerlendirmelerde de bulunan Ceyhan, teorik olarak birçok senaryonun üretilebildiğini ancak bunun tek başına kanıt oluşturmadığını ifade etti.

Yıllar önce gemi salgını ya da hanta virüsü senaryolarının yazılmış olmasının doğal olduğunu vurgulayan Ceyhan, her yıl binlerce benzer senaryo ve komplo teorisi üretildiğini, bunlardan bazılarının ise tesadüfen gerçek olaylarla örtüşebildiğini belirtti.

Ceyhan, virüslerin yaşamlarını sürdürebilmek için sürekli mutasyon geliştirdiğini, doğanın zaten başlı başına dev bir laboratuvar olduğunu belirtti. Grip virüslerinin kuşlarda, koronavirüslerin ise yarasalarda yaşamlarını sürdürdüğünü aktaran Ceyhan, zaman içinde bazı mutasyonların insandan insana bulaşma özelliği kazandığını ifade etti.

Programda, insanların doğal yaşam alanlarına müdahalesinin de bu süreçte etkili olduğu belirtilirken, kuşların ve yarasaların yaşam alanlarının yapılaşma nedeniyle daralmasının insan temasını artırdığına dikkat çekildi.

Turistik gemiler ve gıda depoları için kritik uyarı

Programda, yaz sezonu yaklaşırken özellikle büyük yolcu gemileriyle ilgili hijyen uyarıları da gündeme geldi. Gemilerdeki gıda depolarının kemirgenler açısından yüksek risk taşıdığını belirten Prof. Dr. Ceyhan, kemirgenlerin bıraktığı atıkların hastalık bulaşında önemli rol oynayabileceğini ifade etti.

Ceyhan ayrıca, Türkiye’deki gıda depoları dahil olmak üzere tüm depolarda her gün kemirgen kontrolü yapılması; deliklerin, yuvaların ve atıkların düzenli denetlenmesi gerektiğini kaydetti.

Virüsün gıda yoluyla alınmasının ardından yine solunum sistemi üzerinden hastalık oluşturabileceğini belirten Ceyhan, özellikle temizlik personelinin yüksek risk altında olduğunu vurguladı. Ceyhan, uzun süre kullanılmayan binaların temizliğinde de dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan’dan doğa gezilerine çıkanlara uyarı

Doğa yürüyüşü yapanların kemirgenlerin yoğun bulunduğu alanlardan uzak durması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ceyhan, özellikle durağan su birikintileri, akarsu kenarları, mağaralar ve tarla farelerinin bulunduğu bölgelerde dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.

Ceyhan, kemirgenlerin su içerken salyalarını çevreye bırakabildiğini, bu nedenle bu alanlarla temas edilmemesi gerektiğini kaydetti. Ceyhan ayrıca, evde kemirgen beslenmemesi gerektiğini de özellikle vurguladı.

Pandemilere hazırlıklı olmanın ilk kuralı koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi

Programda sağlık sistemlerinin pandemi hazırlığı açısından geldiği nokta da değerlendirildi. Eskiden koruyucu hekimliği önceleyen bir sağlık yaklaşımının bulunduğu, ancak bugün dünya genelinde yatırımların ağırlıklı olarak tedavi edici hizmetlere yöneldiği ifade edildi.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan aile hekimliği sistemine geçişle birlikte tedavi hizmetlerinin ağırlık kazanması sebebiyle koruyucu sağlık hizmetlerinin geri planda kaldığını vurguladı.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan pandemilere karşı hazırlıklı olmanın en önemli yolunun koruyucu sağlık hizmetlerini yeniden güçlendirmek olduğu söyledi.

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Prof. Dr. Dayanç, yapılan bir araştırmaya göre 5 yaşından sonra devam eden idrar kaçırmanın çocuk açısından anne-baba kaybı ve görme kaybından sonra üçüncü en önemli depresyon nedeni olarak tespit edildiğini belirtti. İdrar kaçırmanın çocuklarda özgüven kaybına, sosyal ortamlardan uzaklaşmaya ve içine kapanmaya yol açabildiğini söyleyen Dayanç, doğru tedaviyle çocukların yaşam kalitesinin belirgin biçimde arttığını ifade etti.

“Çocuklara idrarı ertelememeyi öğretmek çok önemli”

Çocukların idrar hissini ertelemeden tuvalete gitmelerinin sağlıklı bir alışkanlık haline getirilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Dayanç, ailelerin bu süreçte yönlendirici olması gerektiğini söyledi.
Dayanç, “Çocuklara zamanında tuvalete gitmeyi öğretmek, onlara yapılabilecek en önemli iyiliklerden biridir” dedi. Çocuğun idrar kaçırdığı durumlarda kızılmasının ya da azarlanmasının sorunu daha da ağırlaştırabileceğini belirten Dayanç, bu yaklaşımın tüm sistemi bozabileceğine dikkat çekti.
Çocukların çeşitli nedenlerle idrarlarını uzun süre tutmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade eden Dayanç, bu durumun ilerleyen süreçte böbrek yetmezliğine kadar uzanabilecek sonuçlar doğurabileceğini anlattı.

Aileler sabah tuvalet alışkanlığını takip etmeli

Prof. Dr. Dayanç, ailelerin dikkat etmesi gereken en önemli konulardan birinin çocuğun sabah uyandığında tuvalete gidip gitmediğini kontrol etmek olduğunu belirtti. Dayanç, uyandıktan sonra tuvalete gitmeyen çocukların mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini, ayrıca idrar renginin de takip edilmesinin önemli olduğunu söyledi.
Çocuklarda koyu renkli idrar yetersiz sıvı tüketiminin en önemli belirtisi, ailelerin bunu takip ederek çocuklara gün içinde yeterli sıvı tüketimi konusunda özen göstermesi gerekiyor.

“Genetik yatkınlık olabilir ama tedavisiz bırakılmamalı”

Anne ya da babada çocukluk döneminde idrar kaçırma öyküsü varsa çocukta görülme riskinin arttığını belirten Dayanç, anne ya da babadan birinde sorun varsa riskin yüzde 35, her ikisinde de varsa yüzde 70’e kadar çıkabildiğini söyledi.
Ancak genetik yatkınlığın sorunun kabullenilmesi anlamına gelmediğini vurgulayan Dayanç, idrar kaçırmanın tedavi edilebilir bir sağlık problemi olduğunu ifade etti.

İdrar Kaçırmanın Sebebini Doğru Tespit Etmek Uygulanacak Tedavinin Başarısını Artırıyor

İdrar kaçırma gece, gündüz ya da her iki şekilde görülebiliyor.
Prof. Dr. Dayanç, tanı sürecinde ultrasonografi, işeme testi, idrar tahlili ve bazı görüntüleme yöntemlerinden yararlanıldığını belirtti . Dayanç, mesanede idrar kalıp kalmadığının, böbreklerin durumunun ve pelvik taban kaslarının mutlaka değerlendirilmesinin de önem taşıdığını belirtti.

Okul tuvaletlerindeki hijyen sorunları çocukları idrar tutmaya zorluyor

Okullardaki tuvaletlerin hijyen koşullarına da dikkat çeken Prof. Dr. Murat Dayanç, birçok çocuğun bu nedenle okulda tuvalete gitmekten kaçındığını söyledi.
Çocukların uzun süre idrar tutmasının sağlık açısından risk oluşturduğunu belirten Dayanç, ailelerin çocuklarına hijyenik yardımcı ürünler vererek okulda tuvalet kullanımını kolaylaştırmaları gerektiğini ifade etti.

“Tedavide ameliyatın yeri neredeyse yok”

İdrar kaçırma tedavisinde aile desteğinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Dayanç, ailelerin sürece aktif katılım gösterdiği tedavilerde başarının çok daha yüksek olduğunu söyledi.
Anatomik ve doğumsal bazı özel durumlar dışında ameliyatın genellikle gerekli olmadığını belirten Dayanç, aşırı aktif mesane vakalarında ise nadiren botoks uygulamasına başvurulabildiğini kaydetti.

“Kısırlık yapar” iddiaları gerçeği yansıtmıyor

İdrar kaçırma tedavisinde kullanılan ilaçların çocuklarda ileride kısırlığa yol açtığı yönündeki iddiaların bilimsel bir dayanağı olmadığını belirten Prof. Dr. Murat Dayanç, bu ilaçların uzun yıllardır güvenle kullanıldığını söyledi.
Pelvik taban egzersizleri ve alarm tedavisinin de oldukça etkili yöntemler arasında yer aldığını belirten Dayanç, alarm tedavisinde amaçlanan şeyin çocuk ile mesane arasındaki koordinasyonu yeniden oluşturmak olduğunu ifade etti.

“Tedaviyi ertelemek doğru değil”

Prof. Dr. Murat Dayanç, 5 yaşından sonra devam eden idrar kaçırma probleminin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirterek ailelere “geçer” diye beklememeleri çağrısında bulundu.
Özellikle kız çocuklarında görülen ve gülme sırasında ortaya çıkan idrar kaçırma probleminin ciddiye alınması gerektiğini ifade eden Dayanç, bu durumun çocukların zamanla gülmekten kaçınmasına ve sosyal yaşamdan uzaklaşmasına neden olabileceğini de söyledi.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Prof. Dr. Ayşe Tana Aslan, akciğer sağlığının doğumdan çok önce başladığını vurgulayarak, “Akciğer sağlığı aslında anne karnında başlıyor” dedi.

Akciğer gelişimi doğumdan önce tamamlanıyor

Sağlıklı nefes almanın yaşamın temeli olduğuna dikkat çeken Aslan, bebeklerde akciğer gelişiminin kritik bir süreci olduğunu belirtti.

Aslan, “Akciğer gelişimi ancak 36 haftayı tamamladıktan sonra bir insan yavrusunun nefes alabileceği hale geliyor” sözleriyle erken doğumun riskine işaret etti.

Anne sağlığının da çocukların akciğer sağlığında kritik öneme sahip olduğunun altını çizen Aslan, “Anne karnındaki süreçten başlayarak anne sağlığı aslında çocukların akciğer gelişimini etkiliyor” dedi.

Sigara kullanımının etkilerine de değinen Aslan, “Sigara içen bir anne çok önemli risk… Çocuk akciğer gelişimi açısından eksi puanla doğuyor” ifadelerini kullandı.

RSV ve gebelik dönemi riski

Gebelikte enfeksiyonların önemine de dikkat çeken Prof. Dr. Aslan, RSV’nin özellikle bebekler için ciddi sonuçlar doğurabildiğini belirtti.

Aslan, “Respiratuvar sinsityal virüs… Özellikle bebeklerde çok ağır akciğer enfeksiyonuyla seyrediyor” dedi.

ABD’de bu virüsle ilgili olarak gebelikte aşılama oranlarına da değinen Aslan, “Amerika Birleşik Devletleri’nde annelerin yüzde 80’den fazlası gebelikte aşılanıyor RSV’ye karşı” diye konuştu.

Kronik öksürük önemli bir belirti

Programda çocuklardaki kronik öksürüğün ihmal edilmemesi gerektiği vurgulandı. 4-6 haftadan uzun süren öksürüğün mutlaka araştırılması gerektiği belirtilirken, altta yatan nedenlerin detaylı şekilde incelenmesi gerektiğine dikkat çekildi.

Akraba evliliği riski artırıyor

Türkiye’de akraba evliliklerinin çocuk sağlığı üzerindeki etkilerine değinen Prof. Dr. Aslan, bu durumun genetik hastalık riskini artırdığını söyledi.

Aslan, “Akraba evliliği… Aynı çekinik gene sahip hastalıklı geni bulmak için en kolay yöntem” diyerek riskin boyutunu ortaya koydu.

Elektronik sigara tehlikesi büyüyor

Programda elektronik sigara ve nargile kullanımındaki tehlikeye de dikkat çekildi. Bu ürünlerin sigaraya göre daha yüksek dozda nikotin ve toksik madde içerdiği vurgulandı.

Aslan, elektronik sigaraların ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını belirterek, “Elektronik sigaranın çok ağır akut yan etkileri var… 2019 yılında yaklaşık 2500 kişi ağır akciğer hasarı nedeniyle hastaneye yatırılıyor ve 60 kişi de ölüyor” dedi.

Prof. Dr. Aslan bu ürünlerin yeni hastalıklara yol açtığını da belirterek şunları söyledi:

“Elektronik sigaranın içindeki ısıtıcılar ciddi toksik ve alerjik maddeler içeriyor . Akciğerde yırtıklar ve hava kaçaklarına yol aşan ciddi sorunlar elektronik sigaralar sebebiyle oluşuyor. Son yıllarda sadece elektronik sigara kullanımı nedeniyle ortaya çıkan ve tanımlanan yeni akciğer Hastalıkları tanımlanmış durumda. Elektronik sigaralar sigarayı bırakmaya yardımcı olacakmış gibi pazarlansa sa bilakis daha fazla bağımlılık yapıyor çünkü çok daha yoğun nikotin ve toksik madde içeriyor.”

Prof. Dr. Aslan’dan ailelere 3 kritik uyarı

Programda çocukların akciğer sağlığı için ailelere şu üç temel öneri yapıldı:

• Bebeklerin akciğer sağlığı anne rahminde başlar, gebelik süreci dikkatle takip edilmeli
• Kronik öksürük belirtileri varsa vakit kaybetmeden uzmana başvurulmalı
• Çocuklar ve gençler sigara, nargile ve elektronik sigaradan uzak tutulmalı

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi, Ramazan Bayramı öncesi ödenecek ikramiyenin 2026’da ne kadar olacağını merak ediyor. Son olarak 4 bin TL’ye yükseltilen bayram ikramiyesinde yeni bir artış yapılıp yapılmayacağı ve olası zam oranı, emeklilerin gündeminde ilk sırada yer alıyor. Özellikle maaş zamlarının ardından gözler, açıklanacak yeni ikramiye tutarına çevrildi.