Silivri açıklarında cansız beden bulundu

2 Eylül'de meydana gelen deniz kazasının ardından bölgede Sahil Güvenlik Komutanlığı, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ekipleri tarafından havadan ve denizden arama-kurtarma çalışmaları yürütülüyor.

Arama faaliyetleri sırasında 14 Eylül saat 13.15 sıralarında Silivri açıklarından bir erkek cesedi bulunduğu ihbarı geldi. İhbar üzerine bölgeye giden Sahil Güvenlik ekipleri, denizde bulunan cansız bedeni çıkararak Silivri Limanı'na getirdi.

Ceset enkazın yaklaşık 3 deniz mili güneyinde bulundu

Bulunan cesedin, 2 Eylül'deki kazanın ardından batan "Tuğberk İmamoğlu" gemisinin enkazına yakın bir bölgede bulunması dikkat çekti.

Cesedin, geminin battığı noktanın yaklaşık 3 deniz mili güneyinde bulunduğu öğrenildi.

İlk incelemelerde cesedin uzun süre suda kalmasına bağlı olarak tahriş ve bozulma meydana geldiği belirlendi. Bu nedenle olayın ilk aşamasında kimlik tespiti yapılamadı.

Ceset Adli Tıp Kurumu'na gönderildi

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada, bulunan cansız erkek bedeninin kazada kaybolan mürettebattan birine ait olup olmadığının belirlenmesi, kimlik tespitinin yapılması ve kesin ölüm nedeninin ortaya çıkarılması amacıyla Adli Tıp Kurumu'na sevk edildiği bildirildi.

Yapılan incelemelerin ardından cesedin, kazanın ardından kaybolan mürettebattan biri olan 'Tuğberk İmamoğlu' gemisinin kaptanı Yaşar Kayhan'a ait olduğu tespit edildi.

Konu ile ilgili Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan dün yapılan açıklamada, "2 Eylül 2026 tarihinde Marmara Denizi'nde ticari faaliyette bulunan M/T Alsu ile Tugberk İmamoğlu isimli gemilerin çarpışması ve 10 kişilik mürettebatı bulunan Tugberk İmamoğlu isimli geminin batmasıyla sonuçlanan olaya ilişkin Silivri Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında yürütülen arama ve kurtarma faaliyetleri sırasında, çatma bölgesine yaklaşık 5 km mesafede bir cansız erkek bedenine ulaşılmıştır. Cansız bedenin kazada kaybolan mürettebattan birine ait olup olmadığının belirlenmesi, kimlik tespitinin yapılması ve kesin ölüm sebebinin tespit edilmesi amacıyla Adli Tıp Kurumuna sevki sağlanmıştır. Yürütülen soruşturma kapsamında maddi gerçeğin her yönüyle açığa çıkarılması amacıyla gerekli tüm işlemler titizlikle sürdürülmektedir" ifadelerine yer verildi.

10 kişilik mürettebat için arama çalışmaları sürüyor

"Tuğberk İmamoğlu" gemisinin batmasının ardından gemide bulunan 10 kişilik mürettebata ulaşmak amacıyla bölgede kapsamlı arama-kurtarma çalışmaları başlatılmıştı.

Ekipler, havadan ve denizden yürütülen çalışmalar kapsamında geminin battığı bölgede arama faaliyetlerini sürdürüyor.

Ne olmuştu

2 Eylül'de Marmara Denizi'nin Silivri açıklarında, Kocaeli'den Aliağa'ya seyir halinde olan "Alsu" isimli ticari gemi ile İskenderun Limanı'ndan Karadeniz Ereğli'ye giden "Tuğberk İmamoğlu" isimli gemi çarpıştı.

Yaklaşık 18 mil açıkta meydana gelen kazanın ardından "Tuğberk İmamoğlu" gemisi battı.

Kazanın ardından başlatılan arama-kurtarma çalışmalarında Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait kurtarma gemisi TCG Akın da bölgeye sevk edildi.

Enkazın yeri 4'üncü günde tespit edildi

Kazanın 4'üncü gününde TCG Akın'ın gelişmiş sonar sistemleri ve uzaktan kumandalı su altı aracı (ROV) desteğiyle "Tuğberk İmamoğlu" gemisinin enkazının yeri tespit edildi.

Yaklaşık 1.100 metre derinlikte bulunan enkazın bulunduğu bölgede dalış ve tarama faaliyetleri yoğunlaştırıldı.

Silivri'deki gemi kazasına ilişkin soruşturma ve kayıp mürettebata yönelik arama-kurtarma çalışmaları sürüyor.

64. bölümün sona ermesinin ardından gözler yeni bölüm fragmanına çevrilirken, Uzak Şehir 65. bölüm fragmanı yayınlandı. Kanal D’nin resmi internet sitesinde yer alan fragmanda Alya’nın Mardin’e dönüşü, Cihan’ın aldığı kararlar ve Zerrin’in Kaya ile karşı karşıya gelişi öne çıkıyor.

Dizinin yeni bölümünde Alya ile Cihan arasındaki ilişkinin yanı sıra Albora ailesindeki dengelerin nasıl değişeceği de işlenecek.

Uzak Şehir 65. bölüm fragmanı yayınlandı mı?

Uzak Şehir 65. bölüm fragmanı yayınlandı. Kanal D’nin resmi fragman sayfasında 65. bölüm tanıtımı yer alıyor. Fragmanda Alya’nın oğlunun peşinden Mardin’e dönmesi ve Cihan ile yeniden karşı karşıya gelmesi dikkat çekiyor.

Yeni bölüm tanıtımında Cihan’ın Alya’ya karşı önceki bölümlerdeki tavrından farklı bir noktada olduğu görülüyor. Alya ise Mardin’e döndüğünde aşık olduğu adamı artık tanıyamaz hale geliyor.

Fragmanda Zerrin cephesinde de önemli bir gelişme yaşanıyor. Zerrin, Kaya’nın karşısına silahla çıkarken iki karakter arasındaki hesaplaşmanın yeni bölümde devam edeceği görülüyor.

Uzak Şehir 65. bölüm ne zaman yayınlanacak?

Uzak Şehir 65. bölüm, 21 Eylül 2026 Pazartesi saat 20.00’de Kanal D ekranlarında yayınlanacak. Kanal D’nin resmi dizisi ve fragman sayfalarında dizinin yeni sezon yayın günü pazartesi, yayın saati ise 20.00 olarak belirtiliyor.

Yeni bölümde 64. bölümde başlayan gelişmelerin sonuçları ele alınacak. Alya’nın Mardin’e dönüşüyle birlikte Cihan ve Alya arasındaki gerilim yeniden hikâyenin merkezine taşınacak.

Uzak Şehir 64. bölümde neler oldu?

Uzak Şehir’in 64. bölümü yeni sezonun ilk bölümü olarak ekrana geldi. Sezon finalinde yaşanan olayların ardından Albora Konağı’nda ağır bir yas süreci yaşanırken Alya, yaşananlardan habersiz şekilde Mardin’e döndü ve peş peşe öğrendiği gerçeklerle karşı karşıya kaldı.

Cihan’a ulaşmaya çalışan Alya, karşısında daha önce tanıdığı kişiden farklı bir Cihan buldu. Cihan’ın aldığı kararlar yalnızca Alya’yı değil, Deniz’i de doğrudan etkileyen yeni bir sürecin başlangıcı oldu.

Sadakat ise yaşanan kayıpların ardından ağır bir vicdan yüküyle karşı karşıya kaldı. Nare’nin aldığı kararlar da Albora ailesinin geleceğini etkileyebilecek yeni bir süreci başlattı.

Alya Mardin’e neden döndü?

Yeni sezonun ilk bölümünde Alya’nın hayatı bir süreliğine Mardin’den uzakta devam etti. Oğlu Küçük Cihan ile birlikte Budapeşte’de yeni bir hayat kurmaya çalışan Alya, geçmişte yaşananları geride bırakmaya çalıştı.

Ancak Cihan’ın Küçük Cihan üzerinden yaptığı hamle Alya’nın yeniden Mardin’e dönmesine neden oldu. Kanal D’nin 65. bölüm fragmanında da Alya’nın oğlunun peşinden Mardin’e döndüğü ve Cihan ile yeniden karşı karşıya geldiği belirtiliyor.

Alya’nın dönüşüyle birlikte Albora Konağı’ndaki dengelerin yeniden değişmesi bekleniyor. Özellikle Cihan’ın Alya’ya karşı sergilediği tavır, ikilinin ilişkisinde yeni bir dönemin başladığını gösteriyor.

Cihan ve Alya arasında ne olacak?

64. bölümde Cihan ile Alya arasındaki ilişki yeni bir aşamaya taşındı. Sezon finalinin ardından yaşanan gelişmeler, ikilinin arasındaki bağı zorlarken yeni bölüm fragmanı da Cihan’ın Alya karşısındaki sert tavrını ortaya koyuyor.

Cihan’ın Küçük Cihan’ı kaçırma planıyla Alya’nın konağa dönmesini sağlaması fragmanın önemli gelişmelerinden biri oldu. Kanal D’nin resmi tanıtımında Cihan’ın Alya ve oğlunu konakta kalmaya ikna edip edemeyeceği sorusuna dikkat çekiliyor.

Bu gelişmeyle birlikte Alya’nın Mardin’de kalıp kalmayacağı ve Cihan ile arasındaki ilişkinin nasıl şekilleneceği 65. bölümün önemli başlıkları arasında yer alacak.

Zerrin ve Kaya karşı karşıya

65. bölüm fragmanında dikkat çeken bir diğer gelişme Zerrin ile Kaya arasında yaşanıyor. Zerrin, Kaya’nın karşısına silahla çıkıyor. Bu karşılaşma iki karakter arasındaki gerilimin yeni bölümde de devam edeceğini gösteriyor.

Zerrin’in Demir'le ilgili yaşananların ardından başladığı hesaplaşma, sezon finalindeki gelişmelerden itibaren hikâyenin önemli başlıklarından biri oldu. Yeni bölüm fragmanında ise Zerrin’in Kaya karşısındaki tavrı, bu hesaplaşmanın farklı bir boyuta taşındığını gösteriyor.

Uzak Şehir 65. bölüm fragmanında neler oluyor?

Yeni bölüm tanıtımında öne çıkan gelişmeler şöyle:

• Alya, oğlunun peşinden yeniden Mardin’e dönüyor.

• Cihan, Alya’yı ve Küçük Cihan’ı konakta tutmaya çalışıyor.

• Alya, Cihan’ın değişen tavrı karşısında yeni bir durumla karşılaşıyor.

• Zerrin, Kaya’nın karşısına silahla çıkıyor.

• Albora ailesindeki gerilim yeni bölümde de devam ediyor.

Kanal D’nin resmi fragman açıklamasında özellikle Alya’nın Mardin’e dönüşü ve Cihan’ın onları konakta tutma planı öne çıkarılıyor.

Uzak Şehir yeni bölümünde hangi gelişmeler yaşanacak?

64. bölümde başlayan gelişmeler 65. bölümde devam edecek. Alya’nın Mardin’e dönüşü, Cihan’ın aldığı kararlar ve Küçük Cihan üzerinden gelişen olaylar yeni bölümün ana hikâyesini oluşturacak.

Bunun yanında Zerrin’in Kaya ile karşılaşması da hikâyenin farklı bir cephesinde yeni bir çatışmanın başlangıcını oluşturuyor. Alya ve Cihan arasındaki ilişkinin nasıl ilerleyeceği, Zerrin’in Kaya karşısındaki hamlesinin nasıl sonuçlanacağı ve Albora ailesindeki dengelerin nasıl değişeceği yeni bölümde yanıt bulacak.

Uzak Şehir 65. bölüm, 21 Eylül 2026 Pazartesi saat 20.00’de Kanal D’de yayınlanacak. 65. bölüm fragmanı ise Kanal D’nin resmi internet sitesinde yayınlandı.

Galatasaray Divan Kurulu toplantısının gündemi

Galatasaray Divan Kurulu toplantısında kulüp başkanı Dursun Özbek, gelecek dönemde yürütülecek çalışmalarla ilgili bir sunum gerçekleştirecek. Toplantının gündeminde ayrıca kulübün kullanımında bulunan marka-logo hakkına ilişkin bilgilendirme de yer alacak.

Böylece eylül ayı olağan Divan Kurulu toplantısında kulübün gelecek dönemdeki çalışmalarına ilişkin sunumun yanı sıra marka ve logo kullanım hakkıyla ilgili bilgiler de kurul üyeleriyle paylaşılacak.

Galatasaray Divan Kurulu toplantısı saat 13.30'da başlayacak

Galatasaray Kulübünün eylül ayı olağan Divan Kurulu toplantısı, Galatasaray Lisesi Tevfik Fikret Salonu'nda gerçekleştirilecek. Toplantının başlangıç saati 13.30 olarak açıklandı.

Divan kurulundan yapılan açıklamada toplantının yarın düzenleneceği bildirildi. Toplantı, kulübün eylül ayındaki olağan Divan Kurulu toplantısı olarak gerçekleştirilecek.

Galatasaray'ın mali raporları ekimde sunulacak

Tüzük gereği eylül ayında sunulması gereken kulüp ve bağlı ortaklıklara ilişkin bağımsız denetimden geçmiş yıllık konsolide mali rapor ile denetim kurulu raporunun sunum tarihi de açıklandı.

Söz konusu raporların ekim ayında Divan Kuruluna sunulacağı belirtildi. Böylece eylül ayı toplantısında bu raporların yerine gelecek ay yapılacak sunuma ilişkin takvim netleşmiş oldu.

Haritada yüksek risk kategorisine alınan bölgeler için 3. seviye işaretlemesi yapıldı. Söz konusu değerlendirme kapsamında toplam 10 bölgede yangın riskinin yüksek olduğu bildirildi.

Ada ve bölgeler yüksek risk kapsamında

Yüksek yangın riski bulunan yerler arasında çok sayıda ada bulunuyor. Kiklad Adaları ve On İki Ada'nın yanı sıra Midilli, İskiri, Sakız, Psara, Sisam ve Nikarya adaları da riskli bölgeler arasında sıralandı.

Bunun yanı sıra Attika ve Eğriboz’un bazı kesimleri de yüksek yangın riski bulunan bölgeler kapsamında yer aldı.

İtfaiyenin yayımladığı risk haritasının ardından yetkililer vatandaşlara yönelik uyarıda bulundu. Yangın tehlikesinin yüksek olduğu bölgelerde yaşayan ve bulunan kişilerin daha dikkatli olmaları istendi.

Yangın riskine karşı dikkat çağrısı

Yetkililer ayrıca herhangi bir yangın fark edilmesi durumunda vakit kaybetmeden itfaiyeye bilgi verilmesi çağrısında bulundu.

İtfaiyenin “Yangın Risk Tahmin Haritası”nda bazı kesimlerin 3. seviye olarak gösterilmesi, bu bölgelerin yüksek yangın riski taşıdığı anlamına geliyor.

Bugün için bu seviyede değerlendirilen bölgeler arasında ada gruplarının yanı sıra Attika ve Eğriboz’un bazı kesimleri de bulunuyor. Yetkililer, yangınlara karşı vatandaşların dikkatli davranmasını ve olası bir yangın durumunda itfaiyeye haber verilmesini istedi.

14. bölümde Naz’ın annesiyle ilgili gerçeği öğrenmesi hikâyenin merkezindeki gelişmelerden biri olurken, Emir’den yardım istemesiyle birlikte geçmişte saklanan sırlar yeniden gündeme geldi. Melek, Fahriye ve Emir arasındaki gelişmelerin yanı sıra mahallede yaşanan çatışmalar da bölümün önemli başlıkları arasında yer aldı.

Yeni bölüm fragmanında ise karakterleri daha büyük bir mücadelenin beklediği görülüyor. Özellikle Ziyankar ve Fahriye çevresinde gelişen olaylar, 15. bölümün ana hikâye başlıklarından biri olacak.

Altı Üstü İstanbul 15. bölüm fragmanı yayınlandı mı?

Altı Üstü İstanbul 15. bölüm fragmanı yayınlandı. ATV’nin resmi internet sitesinde 15. bölüm fragmanı yer alırken, fragmanın yayın tarihi 14. bölümün ekrana geldiği 14 Eylül 2026 Pazartesi olarak görülüyor. Fragmanda yeni bölümde yaşanacak çatışmalara ilişkin önemli görüntüler bulunuyor.

Fragmanda Naz’ın öğrendiği gerçeklerin ardından yaşanan gelişmelerin etkisi devam ediyor. Ziyankar cephesinde ise beklenmedik bir baskın yaşanıyor. Fragmanda bu gelişmenin ardından Emir ve Ziyankar’ın Fahriye’yi korumak için harekete geçtiği görülüyor.

Fragmanın öne çıkan sözlerinden biri ise yaşanacak çatışmanın boyutunu ortaya koyuyor. Ziyankar’ın karşı karşıya kaldığı durum, mahallede yeni bir mücadelenin başlamasına işaret ediyor.

Altı Üstü İstanbul 15. bölüm ne zaman yayınlanacak?

Altı Üstü İstanbul 15. bölüm, 21 Eylül 2026 Pazartesi saat 20.00’de ATV’de yayınlanacak. Dizinin resmi bölüm sayfasında 15. bölüm tarihi bu şekilde yer alıyor.

Dizi yeni bölümünde 14. bölümde ortaya çıkan sırların ve tehditlerin sonuçlarını işleyecek. Naz’ın annesiyle ilgili gerçeği öğrenmesinin ardından Emir’den yardım istemesi, karakterlerin arasındaki ilişkileri de doğrudan etkiliyor.

ATV’nin bölüm ve fragman sayfalarında dizinin yeni bölümleri pazartesi günleriyle listeleniyor. 14. bölüm 14 Eylül Pazartesi günü ekrana gelirken, 15. bölüm için yayın tarihi 21 Eylül Pazartesi olarak duyuruldu.

Altı Üstü İstanbul 14. bölümde neler oldu?

Dizinin 14. bölümünde Melek, ciğerini vermeyi kabul ederek kendi hayatını güvence altına almaya çalıştı. Ancak Hikmet’in gelişiyle birlikte Fahriye açısından yeni bir tehlike ortaya çıktı. Emir ise gelişmeler karşısında yeni bir mücadeleyle karşı karşıya kaldı.

Melek’in Naz’a yerleşmesi Fahriye’nin durumunu daha da zorlaştırırken, Naz’ın annesinin yaşadığını öğrenmesi bölümün kritik gelişmelerinden biri oldu. Gerçeği öğrendikten sonra Emir’den yardım isteyen Naz, böylece Fahriye ve Emir arasındaki geçmişe ilişkin sırların yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

Bölümde yalnızca aile ilişkileri ve geçmişte kalan sırlar değil, mahallede yaşanan çatışmalar da ön plana çıktı.

Sado’nun yaşadıkları yeni hesaplaşmayı başlattı

14. bölümde Sado’nun yaşadığı olaylar mahallede yeni bir hesaplaşmanın başlamasına neden oldu. Emir ve arkadaşları Sado’nun yanında yer alırken Tarık da karşısına çıkan tehdide sessiz kalmadı. Böylece mahalledeki mücadele yeni bir boyut kazandı.

Bu gelişmelerin 15. bölümde nasıl sonuçlanacağı ise fragmanda verilen görüntülerle birlikte merak konusu oldu. Yeni bölüm tanıtımında çatışmanın daha geniş bir alana yayıldığı görülüyor.

Uzay’ı bekleyen tehdit büyüyor

14. bölümün bir diğer önemli hikâyesi Uzay cephesinde yaşandı. Gizemli mesajlarla başlayan tehdit giderek büyürken, takımda yer alan kişilerin de hedef haline geldiği görüldü. Bu durum Uzay’ın üzerindeki baskıyı artırdı.

Uzay’ın karşı karşıya kaldığı tehlike, bölüm boyunca giderek daha ciddi bir hale geldi. Yaşadığı olaylar onu daha büyük bir mücadelenin içine çekerken, 15. bölüm fragmanında da gerilimin devam ettiği görülüyor.

Fahriye için yeni bölümde ne olacak?

15. bölüm fragmanında öne çıkan gelişmelerden biri Fahriye’nin içinde bulunduğu durum. Naz’ın annesiyle ilgili gerçeği öğrenmesinin ardından yaşanan gelişmeler, Fahriye’nin geçmişiyle yeniden yüzleşmesine neden oluyor.

Fragmanda Ziyankar’a yönelik baskın dikkat çekerken, sonrasında Emir ve Ziyankar’ın Fahriye’yi korumak için harekete geçtiği görülüyor. Bu gelişme, yeni bölümde mahallede yaşanacak çatışmaların da merkezinde Fahriye’nin bulunacağını gösteriyor.

ATV’nin 15. bölüm fragmanında kullanılan ifadeler de yeni bölümdeki mücadelenin boyutuna işaret ediyor. Fragmanda Ziyankar’ın yalnız bırakılmayacağı ve yaşananların mahallede daha büyük bir karşılaşmaya dönüşeceği görülüyor.

Altı Üstü İstanbul yeni bölümünde hangi gelişmeler yaşanacak?

14. bölümde ortaya çıkan gerçeklerin ardından karakterlerin alacağı kararlar 15. bölümün hikâyesini şekillendirecek. Naz’ın annesiyle ilgili gerçeği öğrenmesi, Emir’in bu süreçte üstlendiği rolü daha önemli hale getirirken Fahriye’nin korunması için verilen mücadele de devam edecek.

Öte yandan Uzay’ın karşı karşıya olduğu gizemli tehdidin nasıl sonuçlanacağı da yeni bölümde yanıt bekleyen konular arasında bulunuyor. Sado ve mahalle çevresinde başlayan hesaplaşmanın da büyümesi bekleniyor.

Altı Üstü İstanbul 15. bölüm, 21 Eylül Pazartesi saat 20.00’de ATV ekranlarında yayınlanacak. Yeni bölüm fragmanı ise ATV’nin resmi internet sitesinde izleyiciyle buluştu.

Kent Politikaları Derneği'nin kolaylaştırıcılığında gerçekleştirilen incelemede proje alanının farklı noktaları gözlemlendi. Heyet, bölgede gerçekleştirilen yapılaşmanın doğal topoğrafya, kıyı silueti ve bölgenin doğal ve kültürel dokusu üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

İnceleme sonrasında yapılan değerlendirmede, “Sahada tanık olduğumuz ekolojik yıkım ekranlardan ve fotoğraflardan yansıyandan çok daha büyük” denildi.

Kızılbük projesi yerinde incelendi

BirGün'den Sibel Bahçetepe'nin haberine göre, Mimarlar Odası Muğla Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Mürsel Selçuk, önceki dönem başkanı Suat Selvi, Kent Politikaları Derneği Başkanı Ufuk Beytekin ile oda yönetim kurulu üyeleri Deniz Öztürk, Suphi Alp, Aslı Altıntaş, Çiçek Özmen ve Nesrin Sude Akyol’un katıldığı incelemede proje alanının farklı noktaları gözlemlendi.

Heyet, proje alanının farklı noktalarında yapılaşmanın çevre üzerindeki etkilerini değerlendirdi.

Alana karadan erişilemediği belirtildi

Heyetin aktardığı bilgilere göre, bölgeye karayoluyla ulaşım mümkün olmasına rağmen milli park sınırları içerisinde bulunan alanın bir bölümünde özel mülkiyet ve kontrollü geçiş uygulaması bulunuyor.

Güvenlik kulübesi ve çitleme nedeniyle alana karadan ulaşamadıklarını belirten heyet, incelemeyi deniz yoluyla gerçekleştirdi.

Heyet ayrıca halkın kullanımında olduğu belirtilen bir plajın da kamuya kapatıldığını ifade etti.

“Doğal topoğrafya ve kıyı silueti üzerinde ciddi baskı var”

TMMOB Mimarlar Odası Muğla Şubesi Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Deniz Öztürk, bölgedeki yapılaşmaya ilişkin değerlendirmesinde projenin bölgenin doğal, kültürel ve mimari karakteri üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

Öztürk, yapılaşmanın milli park sınırlarını, kıyı kenar çizgisini ve temel planlama ilkelerini gözetmediğini düşündüklerini belirterek, doğal topoğrafya ve kıyı silueti üzerinde ciddi bir baskı oluştuğunu ifade etti.

Öztürk ayrıca yapılaşmanın bölgenin özgün karakterinden uzaklaşmasına neden olduğunu savundu.

“Yıkımı bizzat gördüğünüzde tehlike daha net anlaşılıyor”

Kent Politikaları Derneği Başkanı Ufuk Beytekin de Mimarlar Odası heyetinin bölgeyi yerinde incelemesinin önemine dikkat çekti.

Beytekin, yapılaşmanın ve çevresel etkilerin sahada görülmesinin projenin boyutunu daha net ortaya koyduğunu belirterek, “Yıkımı ve talanı bizzat gözünüzle gördüğünüz zaman işin vahameti ve Marmaris'i yok edecek tehlike daha net anlaşılıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Kızılbük projesinin davası Danıştay'da

Beytekin, proje hakkında devam eden hukuki sürece ilişkin de bilgi verdi.

Davalarının Danıştay'da beklediğini belirten Beytekin, dosyadaki bilirkişi raporunun ve davaya sunulan iki uzman görüşünün kendi lehlerine olduğunu söyledi.

Beytekin, önümüzdeki aylarda davayla ilgili lehlerine bir karar çıkmasını beklediklerini ifade etti.

“Ekolojik tahribat fotoğraflardan daha büyük”

Mimarlar Odası heyeti, incelemenin yalnızca mesleki bir değerlendirmeden ibaret olmadığını vurguladı.

Heyet, proje alanında doğrudan gözlemledikleri ekolojik tahribatın, daha önce kamuoyuna yansıyan fotoğraf ve ekran görüntülerinde görülenden daha büyük boyutta olduğunu belirtti.

Kıyıların, doğal alanların ve kültürel mirasın kamu yararı doğrultusunda korunması gerektiğini vurgulayan heyet, Danıştay ve diğer yargı kararlarının uygulanması çağrısında bulundu.

Kıyıda kirlilik ve deniz tabanında çalışma görüntüleri paylaşılmıştı

Kızılbük projesiyle ilgili çevresel tartışmalar daha önce de gündeme gelmişti.

Projede iş makinelerinin doğrudan deniz tabanında çalışma yaptığı ve kıyıda yoğun kirlilik oluştuğunu gösteren görüntüler mayıs ayında kamuoyuyla paylaşılmıştı.

Son incelemeyle birlikte Mimarlar Odası Muğla Şubesi heyeti de proje alanındaki yapılaşma ve çevresel etkileri yerinde gözlemlediğini açıkladı.

İnşaat sektörünün üretim endeksinde Temmuz 2026'da geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 4,7 düşüş kaydedildi. Alt sektörlerdeki yıllık değişimler ise farklı oranlarda gerçekleşti.

Bina inşaatı sektörü endeksi, temmuz ayında yıllık bazda yüzde 8,0 geriledi. Özel inşaat faaliyetleri sektörü endeksinde de yüzde 4,9 düşüş görüldü.

Bina dışı yapıların inşaatında yüzde 14 artış

İnşaat üretiminin alt sektörlerinden bina dışı yapıların inşaatı sektörü endeksinde yıllık bazda artış gerçekleşti. Bu grubun endeksi, Temmuz 2026'da bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 14,0 yükseldi.

Böylece bina dışı yapıların inşaatı, temmuz ayında yıllık bazda artış kaydedilen alt sektör oldu. Aynı dönemde bina inşaatı ile özel inşaat faaliyetlerinde ise düşüş yaşandı.

İnşaat üretimi aylık yüzde 1,1 yükseldi

İnşaat üretim endeksi, Temmuz 2026'da bir önceki aya göre yüzde 1,1 artış gösterdi. Aylık bazda inşaatın tüm alt sektörlerinde yükseliş kaydedildi.

Bina inşaatı sektörü endeksi temmuz ayında aylık yüzde 0,9 artarken bina dışı yapıların inşaatı sektörü endeksindeki yükseliş yüzde 2,0 oldu. Özel inşaat faaliyetleri sektörü endeksi ise bir önceki aya göre yüzde 1,0 arttı.

İnşaat sektörünün alt sektörlerinde aylık artış

Temmuz 2026 verilerine göre bina dışı yapıların inşaatı sektörü, aylık bazda yüzde 2,0 ile en yüksek artışın görüldüğü alt sektör oldu. Özel inşaat faaliyetlerinde yüzde 1, bina inşaatında ise yüzde 0,9 artış gerçekleşti.

İnşaat üretiminde aylık bazda tüm alt sektörlerde yükseliş görülmesine karşın yıllık verilerde bina inşaatı ve özel inşaat faaliyetleri sektörlerinde düşüş kaydedildi. Bina dışı yapıların inşaatında ise yıllık bazda yüzde 14 artış gerçekleşti.

İndirimden yararlanmak isteyen yolcuların satış süresini ve uçuş tarihlerini birlikte değerlendirmesi gerekiyor. Çünkü kampanya kapsamında satın alınan her bilet, belirtilen seyahat döneminin tamamında geçerli değil.

AJet yüzde 30 indirim kampanyası ne zamana kadar?

AJet'in yüzde 30 indirimli bilet kampanyasında satış dönemi 14 Eylül 2026 saat 11.00'de başladı.

Kampanyalı bilet satın almak isteyen yolcuların işlemlerini 15 Eylül 2026 saat 23.59'a kadar tamamlaması gerekiyor. Böylece kampanyadan yararlanmak için son gün 15 Eylül olarak belirlendi.

Satış süresinin sona ermesinin ardından kampanya kapsamında yeni bilet alınamayacak. Bu nedenle uçuş planını kampanyaya göre oluşturmak isteyen yolcuların belirtilen saatten önce rezervasyon işlemini tamamlaması gerekiyor.

AJet indirimli biletler hangi tarihlerde kullanılacak?

Kampanya kapsamında satın alınan biletler, 5 Ekim 2026 ile 15 Ocak 2027 arasındaki uygun yurt içi uçuşlarda kullanılabilecek. Ancak bu dönem içinde bazı tarihler kampanya dışında tutuluyor.

İndirimli biletlerin geçerli olmadığı tarihler şöyle:

• 28 Ekim 2026 – 1 Kasım 2026

• 13 Kasım 2026 – 22 Kasım 2026

• 31 Aralık 2026 – 4 Ocak 2027

Dolayısıyla yalnızca seyahat tarihinin 5 Ekim 2026 ile 15 Ocak 2027 arasında olması yeterli değil. Yolcuların seçtikleri seferin kampanya koşullarına uygun olup olmadığını biletleme sırasında kontrol etmesi gerekiyor.

AJet yüzde 30 indirim hangi uçuşlarda geçerli?

Kampanya, AJet'in yurt içindeki 39 noktaya gerçekleştirdiği uygun uçuşları kapsıyor. Ancak indirim bütün seferlere otomatik olarak uygulanmıyor.

Uçuşun kampanyaya dahil olup olmadığı; seçilen güzergâh, seyahat tarihi ve seferin kampanya kapsamındaki uygunluğu üzerinden kontrol edilebiliyor. Bu nedenle aynı şehirler arasındaki farklı seferlerde kampanyalı fiyatların bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmeli.

AJet'in internet sitesinde yurt içi farklı güzergâhlar için güncel uçuş ve fiyat seçenekleri de listeleniyor. Örneğin Ankara-Antalya ve İstanbul-Antalya gibi hatlarda farklı tarihler için fiyat bilgileri görüntülenebiliyor.

AJet ucuz bilet nasıl alınır?

Yüzde 30 indirimli biletlerden yararlanmak isteyen yolcuların kampanya döneminde AJet'in resmi satış kanallarından işlem yapması gerekiyor.

Bilet alma sürecinde şu adımlar izlenebilir:

• AJet'in internet sitesine veya mobil uygulamasına girin.

• Kalkış ve varış noktalarını seçin.

• Seyahat tarihini kampanyanın geçerli olduğu dönemden belirleyin.

• Seçtiğiniz uçuşun kampanyaya uygun olup olmadığını kontrol edin.

• Yolcu bilgilerini girin.

• Bilet ve ek hizmet seçeneklerini kontrol ederek ödeme işlemini tamamlayın.

AJet'in resmi sitesinde uçuş arama ekranı üzerinden kalkış, varış ve tarih seçilerek güncel seferler görüntülenebiliyor.

Kampanyada hangi tarihler kapsam dışında?

AJet'in kampanyasında özellikle yoğun seyahat dönemlerine denk gelen bazı tarihler için indirim uygulanmıyor.

28 Ekim-1 Kasım, 13-22 Kasım ve 31 Aralık-4 Ocak dönemlerinde gerçekleştirilecek uçuşlar kampanya kapsamı dışında. Bu tarihlerde seyahat planlayanların kampanyalı bilet fırsatından yararlanabilmesi mümkün olmayacak.

Bu nedenle özellikle sonbahar tatili, ara tatil ve yılbaşı döneminde uçuş arayanların seyahat tarihini belirlerken kampanya takvimini dikkate alması gerekiyor.

AJet kampanyasında son saat ne zaman?

AJet'in yüzde 30 indirimli bilet kampanyasında son satış tarihi 15 Eylül 2026 saat 23.59 olarak belirlendi. Kampanyadan yararlanmak isteyen yolcuların biletleme işlemlerini bu tarihten önce tamamlaması gerekiyor.

Kampanyalı biletlerde uçuş tarihi 5 Ekim 2026'da başlayıp 15 Ocak 2027'ye kadar uzanıyor. Ancak belirtilen üç tarih aralığında indirim uygulanmıyor.

AJet'in resmi uçuş sayfalarında görülen fiyatların rezervasyon sırasında değişebileceği de belirtiliyor; gösterilen ücretler son 48 saat içinde toplanan fiyatlara dayanabiliyor ve ek ücretler uygulanabiliyor.

Bu nedenle yolcuların kampanyalı uçuşu seçtikten sonra ödeme ekranındaki nihai tutarı ve bilet koşullarını kontrol etmesi gerekiyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin Ankara’nın kültür ve sanat hayatına önemli bir hareketlilik kazandırdığını belirterek “Ankara, Cumhuriyetimizin başkenti olmasının yanı sıra Anadolu’nun binlerce yıllık tarihini ve kültürel birikimini taşıyan eşsiz şehirlerimizden biridir. Gordion Antik Kenti’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki evrensel değerinden Ankara Kalesi’ne, Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nden Augustus Tapınağı’na, Roma Hamamı’ndan Hamamönü’ne ve Cumhuriyetimizin simge yapılarına kadar başkentimiz, farklı dönemlerin izlerini aynı şehirde buluşturan çok güçlü bir kültür mirasına sahip.

Türkiye Kültür Yolu Festivali’ni beşinci kez Ankara’da gerçekleştirirken amacımız, bu büyük mirası yalnızca hatırlamak değil; Ankaralılarla, gençlerle, çocuklarla ve şehrimizi ziyaret eden misafirlerle birlikte yeniden keşfetmek. Dokuz gün boyunca Ankara’nın farklı noktalarını kültür ve sanatın canlı mekanlarına dönüştürecek, sanatın her alanından seçkin örnekleri başkentlilerin erişimine sunacağız.”

BAŞKENTİN LEZZETLERİ 50’DEN FAZLA LEZZET NOKTASI’NDA BULUŞACAK

Ankara Kültür Yolu Festivali’nin önemli başlıklarından biri de gastronomi olacak.

Ankara’nın yöresel mutfak kültürü, festival kapsamında oluşturulacak 50’den fazla Lezzet Noktası aracılığıyla ziyaretçilerin keşfine sunulacak. Ankara tava, Ankara simidi, Beypazarı güveci, Beypazarı kurusu, Çubuk turşusu, İnceğiz çorbası, öllüğün körü, efelek sarması ve bazlama gibi yöresel lezzetlerin yanı sıra Beypazarı havucu, Çubuk vişnesi ve Ankara armudu gibi kentin öne çıkan ürünleri de gastronomi rotasının parçaları olacak.

Beypazarı’nın 80 katlı baklavasından Çubuk’un geleneksel turşuculuğuna, Kalecik’in bağcılık kültüründen Kızılcahamam’ın yöresel ürünlerine kadar Ankara’nın ilçelerinde yaşatılan farklı üretim ve mutfak gelenekleri de festival süresince ziyaretçilerle buluşacak.

Festivalin gastronomi programına Şef Mehmet Yalçınkaya ev sahipliği yapacak. Şef Cüneyt Asan, akademisyen şef Asuman Kerkez, Şef Doğa Çitçi, Şef Sezai Ömer Erdoğan, Şef Zeki Açıköz, Şef Kemal Can Yurttaş, Tarım, Gıda ve Yemek kültürü Araştırmacısı Kübra Yüzüncüyıl, yemek kültürü yazarı Aylin Öney Tan, şef Bedrettin Aydoğdu ve şef Gökhan Aksoy ise konuk şefler olarak Ankara mutfağının farklı yönlerini ele alacak.

DOKUZ GÜN BOYUNCA BİRBİRİNDEN ÖZEL KONSERLER ANKARALILARIN BEĞENİSİNE SUNULACAK

Ankara’da festival akşamları Başkent Millet Bahçesi’nde düzenlenecek konserlerle renklenecek. Konser programı kapsamında Gökhan Türkmen, Hakan Altun, Derya Uluğ, Poizi, Sefo, Serkan Kaya, Ceza, Ebru Yaşar, Özcan Deniz Ankaralılarla buluşacak.

Festival programında ünlü sanatçıların yanı sıra özel konser programları ve dinletiler de yer alacak.

CSO Ada Ankara Tarihi Salon’da 90’lık Karışık Kaset, MSB Mehteran Birlik Komutanlığı, MSB Armoni Mızıkası Komutanlığı, Ankara Güzel Sanatlar Lisesi Konseri, EŞİK ve Kim Var; CSO Ada Ankara Ziraat Bankası Ana Salon’da İki Devlet Bir Sahne “Kardeş Ezgiler”, İpek Yolu'nun Ezgileri, Aytaç Doğan Quartet Ankara'da, Yeşilçam Film Müziklerinden Seçmeler, Kerem Görsev Trio feat Engin Recepoğulları ''Coltrane's Shadow'', İkonik Şarkılar “Caz'dan Film Müziklerine”, Dolapdere Big Gang & Hüsnü Şenlendirici, National Arab Orchestra ve Royal Philharmonic Orchestra; Ankara Mevlevihanesi’nde Aşk Meydanı (Anlatımlı Konser); CSO Ada Ankara Bankkart Mavi Salon’da Afrika’nın Ritmi, Dünyanın Sesi, Zelişah & Mustafa, OPUS 503 Pop Opera Konseri “El Salvador, Palmiye ve Çiçekler Diyarı”, MSB Armoni Mızıkası Komutanlığı TÜRKAY Orkestrası, Komşiler, Ozanların İzinde Aşıkların Yolunda, Opera Anadolu'da; Polis Müzesi’nde Polis Armoni Orkestrası; Resim ve Heykel Müzesi Türk Ocağı Salonu’nda Zagreb Unlimited Quintet Konseri, Hava Kuvvetleri Komutanlığı Cazın Kartalları Orkestrası, Kara Kuvvetleri Bando Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Bandosu; ATO Congresium’da ise Fire & Whisper konseri dinleyicilerle buluşacak.

Zemin Kat Köprü Geçişi’nde Genç Sanatçılar Canlı Performansı ve Kök Tuğ Kazak Kültür Derneği Canlı Performansı; CSO Ada Ankara Bankkart Mavi Salon’da ise Bir Neşet Bin Ritim dinletisi yer alacak.

FESTİVALİN SERGİ, SÖYLEŞİ, ATÖLYE VE PANEL PROGRAMI SANATSEVERLERE FARKLI DENEYİMLER SUNACAK

Ankara Kültür Yolu Festivali’nde kentin öne çıkan kültür ve sanat mekanlarında gerçekleştirilecek sergi, söyleşi, atölye ve panel programları farklı disiplinleri sanatseverlerle bir araya getirirken Ankara’nın kültür-sanat atmosferine de renk katacak. Festival boyunca ziyaretçilerini ağırlayacak etkinlikler, sanatın farklı ifade biçimlerini keşfetmek isteyenlere kapsamlı bir program sunacak.

CSO Ada Ankara Açık Alan’da Aselsan İleri Dönüşen Bir Gelecek Vizyonu; İmalât-ı Harbiye Müzesi (MKE Genel Müdürlüğü)’nde Tek Eser Sohbeti: Kırıkkale Üretimi Modern Toplar (Söyleşi ve Sergi Tanıtımı); Ankara Devlet Güzel Sanatlar Galerisi’nde Başkentli Çocukların Gözünden Ankara; PTT Pul Müzesi’nde Zamanı Mühürlemek: Geçmişten Geleceğe Posta Pulları; MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi’nde Günebakan Çocuklar ile Ankara Müzeleri Sanat Sergisi; Türkiye Biyologlar Derneği & Sunset Sosyal Kulüp’te Türkiye'nin Kelebekleri ve By Akademi Kitap Sergisi; Türk Hava Kurumu Müzesi’nde Murassa Madalyası Sergisi yer alacak.

İmalât-ı Harbiye Müzesi (MKE Genel Müdürlüğü)’nde Tek Eser Sohbeti: Gazi Kovanı'nın Hikâyesi ve Tek Eser Sohbeti: Yavuz Zırhlısı; Galerim Sanat Galerisi’nde Alper Kaya ile ''Ankara ve Sinema'', Doç. Dr. Serdar Egemen Nadasbaş ile ''Türkiye'de Moda Tasarımı Eğitimi ve Sorunları'', Dr. Öğr. Üyesi Kreatör S. Bilge Karaöz ile ''Geleneksel Sanatlarda Minyatür Anlatımı'' ve Necati Yalçın ile ''Dönüp Dolaşıp Sözü Getirdiğim Ankara'' (Kitap Tanıtımı ve Söyleşisi); 15 Temmuz Demokrasi Müzesi’nde Yaşayan Miras Söyleşisi: Cilt Sanatı; Türkiye Biyologlar Derneği & Sunset Sosyal Kulüp’te Susuz Sürdürülebilir Tasarımlar Sunumu, Takviye Edici Gıdalarda Kalite ve Güvenlik: Etiketten Kapsüle Gerçekte Ne Var? ve Adım Adım Ankara; Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi’nde Geleneksel Sanatımız Çarpana Dokuma, Sayfaların Arasındaki Zihin ve Kültürün İzinde: Kitaplar ve Sanatla İçsel Yolculuk; Resim ve Heykel Müzesi Türk Ocağı Salonu’nda Züleyha ile Sınırsız Sohbetler; Lokman Hekim Akay Hastanesi’nde Şifanın Kültürel Yolculuğu; Ankara Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi’nde Âşıklık Geleneği ve Ferfene Gecesi; Cermodern’de Türk Dünyası Masalları Bize Ne Anlatır? söyleşileri sanatseverlerle bir araya gelecek.

Ankara Kültür Yolu Festivali aralarında çocuk ve yetişkinlere özel birbirinden farklı atölyeleri bir araya getiriyor. Yetişkin atölyelerinde Ankara Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi’nde Keçe Atölyesi, Ebru Atölyesi, Geleneksel Oyuncak Tasarım Atölyesi; Türk Hava Kurumu Müzesi’nde THK Gökçen Model Planör Yapımı ve Türk Hava Kurumu Temalı Boyama Kağıdı Etkinliği; Zemin Kat Köprü Geçişi’nde Hobi Sanatları Atölyesi, Çini Atölyesi, Seramik Atölyesi ve Mozaik Atölyesi; Türkiye Biyologlar Derneği & Sunset Sosyal Kulüp’te Ölmez Çiçek Kolonya Tasarım Atölyesi, Seramik Atölyesi, Kendi DNA'na Dokun Atölyesi ve Lavanta Kolonya Tasarım Atölyesi; MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi’nde Paleontoloji Eğitim Etkinliği, Yaratıcı Drama Etkinliği ve Süstaşları Eğitimi Etkinliği; Mehmet Akif Ersoy Edebiyat ve Müze Kütüphanesi’nde Örme Sepet Atölyesi; 15 Temmuz Demokrasi Müzesi’nde Ahşap Oyma Atölyesi, Seramik Atölyesi, Tezhip Atölyesi, Deri İşleme Atölyesi, Çini Atölyesi, İpek İğne Oyası Atölyesi, Alevde Cam Şekillendirme Atölyesi ve Ebru Atölyesi yer alacak.

Çocuk atölyeleri kapsamında ise CSO Ada Ankara Fuaye Alanı, Kovan Katı’nda Bez Bebek Atölyesi, Üç Boyutlu Hayvan Yapım Atölyesi: Balık Yapımı, Heykel Yapım Atölyesi, Batık Atölyesi, Taş Boyama Atölyesi, Üç Boyutlu Kedi Yapımı Atölyesi ve Tuval Üzerine Karışık Teknik Resim Atölyesi; Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi’nde Çocuk Kitap Yüz Tasarım, Renklerin Dansı ve Geleneksel Sanatımız “Keçe”; Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi’nde Ankara'nın Renkleri, Rengarenk Vitraylar ve Müze Dedektifleri: Geleceğin Objesini Tasarla; Polis Müzesi’nde Çocuklara Yönelik Resim Atölyesi; 15 Temmuz Demokrasi Müzesi’nde Seramik Atölyesi, Çini Atölyesi, Ebru Atölyesi, Matrak, Tulum, Tomak Oyun Atölyesi miniklerin yaratıcı dünyasına ortak olacak.

Emin Antik Sanat Merkezi’nde düzenlenecek Anadolu ve Türk Mitolojisinin Serüveni ise katılımcılara bilgi dolu bir panel deneyimi yaşatacak.

OPERA, BALE, DANS, TİYATRO, MÜZİKAL VE FİLM GÖSTERİMİ FESTİVALDE ŞÖLEN YAŞATACAK

Ankara Kültür Yolu Festivali, opera, bale, dans, tiyatro, müzikal ve belgesel film gösterimi de sanatseverlere unutulmaz sahne şölenleri yaşatacak. Festival kapsamında sahnelenecek seçkin yapımlar, güçlü performansları ve farklı sanat disiplinlerini bir araya getiren repertuvarlarıyla başkentte sanat dolu günlere imza atacak.

CSO Ada Ankara Bankkart Mavi Salon’da Kafkas Rüzgarı, Şiirin ve Ezginin Dansı ve Yazıt isimli dans; Opera Sahnesi’nde Don Giovanni isimli opera ve Tango Tutkusu isimli bale gösterimi gerçekleşecek. Öteki Ankara Müzikalı Akün Sahnesi’nde; Gangster isimli müzikal ise Atatürk Sanat Merkezi Kırmızı Salon’da sanatseverlerle buluşacak.

Belgesel film gösterim ve masal canlandırma kapsamında Mit ve Düş’ün Sözel Diyaloğu Kardeş Masallardan Seçkiler etkinliği de Cermodern’de yer alacak.

ANKARALILAR ÇEŞİTLİ ETKİNLİKLER ARACILIĞIYLA FESTİVALDE BİR ARAYA GELECEK

Cumhuriyet Müzesi Bahçesi’nde FotoMaraton Ankara ve FotoMaraton Çocuk, Başkent Millet Bahçesi Çocuk Etkinlik Alanı’nda Karaoke Karavan; Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi’nde Yan Yana: Melahat ve Eşref Üren Sergi Turu ve Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi Rehberli Turu; Türkiye Biyologlar Derneği & Sunset Sosyal Kulüp’te Kapanış Seramonisi, Etnografya Müzesi’nde Rehberli Müze Gezisi; Milli Kütüphane Konferans Salonu, Polatlı Belediyesi Kültür ve Sanat Merkezi ve Polatlı Yassıhüyük Köyü, Gordion’da Gordion III. Uluslararası Arkeofilm Festivali; İz Ankara Tasarım ve El Sanatları Merkezi’nde Müze Gezisi, Afrika Kültür Evi’nde ise Afrika Yemek Kültürü ve Afrika Kahve Atölyesi etkinlikleri düzenlenecek.

Türk Hava Kurumu Müzesi’nde gerçekleşecek VR Gözlük Simülatörü etkinliğinde ise ziyaretçiler, gerçek dünyadan uzaklaşarak dijital bir ortamda paraşütle atlayış deneyimini yaşayacak.

ÇOCUKLAR EĞLENCE DOLU ETKİNLİKLERLE FESTİVAL RUHUNA ORTAK OLACAK

Ankara Kültür Yolu Festivali’nin en renkli duraklarından biri de çocuklar olacak. Festival boyunca minik sanatseverleri bekleyen tiyatro oyunları, eğlenceli aktiviteler ve birbirinden farklı etkinlikler, hem eğlenceli hem de keşif dolu bir festival deneyimi sunacak.

Etkinlikler arasında Arif Hikmet Koyunoğlu Galeri Salonu ve VEKAM Vehbi Koç Ankara Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde Sanat Elçileri, Etnografya Müzesi, Cumhuriyet Müzesi ve Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde Kültür Koruyucuları, Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi’nde Yaratıcı Yazarlık Buluşması, Geleneksel Gösteri Sanatımız Meddahlık, Kütüphanede Drama Var ve Çocuklar İçin Felsefe (P4C); Mehmet Akif Ersoy Edebiyat ve Müze Kütüphanesi’nde ise “Müzik ve Masal Bir Arada” Kemanlı Masal Saati yer alacak.

CSO Ada Ankara Bankkart Mavi Salon’da düzenlenecek Elsa Çocuk Müzikali, Dansın Melodisi, Palyaçolar Sirki Müzikali, Bremen Mızıkacıları, Nasreddin Hoca ile Keloğlan Çocuk Masalı, Elsa Nerede Dedektif Olaf Macera Peşinde ve Karagöz'ün Türküsü oyunları minikleri tiyatro ile buluşturacak.

FESTİVAL BOYUNCA HER GÜN SANAT VE KÜLTÜR DOLU PROGRAM

Festival süresince şehrin farklı noktalarında her gün ziyaret edilebilecek sergiler, farklı sanat disiplinlerini bir araya getirerek sanatseverlere zengin bir seçki sunacak. Ankara Etnografya Müzesi’nde Osmanlı'nın Mukaddes Emanetleri; 15 Temmuz Demokrasi Müzesi’nde Yaşayan Miras: Ankara Sergisi; CSO Ada Ankara Giriş-Üst Fuaye’de Ankara Resimleniyor; CSO Ada Ankara Müzik Müzesi’nde İki Ülkenin Kültürel Miraslarından Çağdaş Bir Seçki Minhwa & Minyatür; Emin Antik Sanat Merkezi Mühri Müşfik Salonu’nda Mitler, Düşler, Masallar Kardeşliğin Sonsuz Şimdiki Zamanı; Emin Antik Sanat Merkezi İbrahim Çallı Salonu’nda Bir Savaşın Görsel Anatomisi; Nuri Pakdil Edebiyat Müze Kütüphanesi’nde Kudüs, Taşlar ve Kuşlar: Sumud; Ankara Resim ve Heykel Müzesi’nde Ah Güzel İstanbul; Mustafa Ayaz Müzesi’nde Karşılaşma “Türk Resim Sanatına Adanmış İki Ömür”; CSO Ada Ankara Zemin Kat Fuaye’de “Başkent Ankara” Konulu Genç Sanat: 7. Afiş Tasarım Yarışması Sergisi; Ankara Resim ve Heykel Müzesi Arif Hikmet Koyunoğlu Sergi Salonu’nda Karanlıkta Parlayanlar Uzay Fotoğrafları Sergisi; Cumhuriyet Müzesi Sığınak’ta Distopik Evrenin Köhne Yapıları; Anadolu Medeniyetleri Müzesi Taş Eserler Salonu’nda Paranın Yolculuğu; Olgunlaşma Enstitüsü 100. Yıl Müzesi’nde Karma Sergi; İmalât-ı Harbiye Müzesi (MKE Genel Müdürlüğü)’nde MKE Tarihi Sergisi; Gökyay Vakfı Satranç Müzesi’nde Timur ve Timurlular: Şatranc-ı Kebîr Sergisi; Galerim Sanat Galerisi’nde Gılggot Grup Yelpaze Sergisi, S.Bilge Karaöz ''Zamansız ve Mekansız'' ve ''Minyatürle Mitolojik İmgeler'' Sergisi, Heykel ve Işık Sergisi; Armada 1 Kat: -1’de Atılım Üniversitesi Tekstil ve Moda Tasarım Bölümü Drapaj Sergisi; Armada 2 Kat: -1’de Erdem Koç "Şehrin İnsanları" Resim Sergisi ve Fotoğraf Çekim Alanı ve Gürcü ve Türk Sanatçılar Sergisi; Zemin Kat Köprü Geçişi’nde Ukraynalı Sanatçılar Sergisi; Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde ise Hane yer alacak.

İmalât-ı Harbiye Müzesi (MKE Genel Müdürlüğü)’nde düzenlenecek Rehberli Müze Anlatımları ve Modern ve Yerli/Millî Silah Tanıtımları da ziyaretçilerin keşfine sunulacak.

Festival kapsamında her gün katılım sağlanabilecek atölyeler de Ankaralıları yepyeni deneyimlerde buluşturacak. Altındağ Belediyesi Hamamönü Sanat Sokağı’nda Hamamönü Sanat Sokağı Etkinlikleri; Güneş Sanat Galerisi (Hamamarkası Sanat Sokağı)’nde Güneş Sanat Galerisi Sanat Sokağı Etkinlikleri; Ulucanlar Sanat Sokağı’nda Ulucanlar Sanat Sokağı Etkinlikleri gerçekleştirilecek.

MKE Millî Güç Fotoğraf / Anı Köşesi etkinliği İmalât-ı Harbiye Müzesi (MKE Genel Müdürlüğü)’nde, Yaşayan Miras Kısa Film Gösterimleri ise 15 Temmuz Demokrasi Müzesi’nde düzenlenecek. Festival süresince her gün çocukların da katılım sağlayabileceği etkinlikler yer alacak. Başkent Millet Bahçesi Çocuk Etkinlik Alanı’nda düzenlenecek Çocuk Köyü Etkinlikleri ve Etnospor etkinlikleri minikleri dokuz günlük eğlenceye davet ediyor.

Ankara Kültür Yolu Festivali, 19 – 27 Eylül tarihleri arasında konserlerden müzikallere, operadan baleye, sergilerden söyleşilere, tiyatrodan atölyelere ve çocuk etkinliklerine uzanan kapsamlı programıyla ziyaretçilerine şehrin kültürel zenginliğini sanatla iç içe deneyimleme fırsatı sunacak.

Kent genelindeki su kesintileri farklı nedenlerle meydana gelirken, bazı bölgelerde çalışmalar kısa süreli, bazı bölgelerde ise birkaç saat devam ediyor. Bu nedenle kesintiden etkilenen mahallelerin ve tahmini su verme saatlerinin ayrı ayrı kontrol edilmesi gerekiyor.

15 Eylül tarihli kayıtlarda Foça, Beydağ, Konak, Seferihisar, Karabağlar ve Urla'daki bazı mahalleler için kesinti bilgileri bulunuyor.

Foça'da iki ayrı kesinti kaydı

Foça'da 15 Eylül günü iki farklı kesinti kaydı yer aldı. Kemal Atatürk Mahallesi'nde saat 09.30'da başlayan kesintinin 11.00'e kadar sürmesi bekleniyor.

İlçedeki bir diğer kesinti ise Cumhuriyet Mahallesi için kayda geçti. Bu bölgede saat 09.28'de başlayan su kesintisinin tahmini bitiş saati 11.30 olarak bildirildi.

Foça'daki kesintiler için belirtilen saatler tahmini süreleri gösterirken, çalışmaların seyrine bağlı olarak suyun yeniden verilme zamanı değişebiliyor.

Beydağ'da Atatürk ve Cumhuriyet mahalleleri

Beydağ'ın Atatürk ve Cumhuriyet mahallelerinde de 15 Eylül tarihli su kesintisi kaydı bulunuyor.

Saat 10.49'da başlayan kesintinin tahmini olarak 12.30'da sona ermesi planlanıyor. Böylece söz konusu mahallelerde yaklaşık iki saatlik su kesintisi öngörülüyor.

Konak'ta kesinti 15.00'e kadar sürecek

İzmir'in merkez ilçelerinden Konak'ta daha geniş bir mahalle grubunu kapsayan kesinti kaydı bulunuyor.

Çınartepe, Güzelyurt, İsmet Paşa, Mehtap, Murat ve 26 Ağustos mahallelerinde saat 09.54'te başlayan kesintinin 15.00'e kadar devam etmesi bekleniyor.

Bu bölgelerde yaşayanların günlük su kullanımını planlarken kesintinin tahmini bitiş saatini dikkate alması gerekiyor.

Seferihisar'da su kesintisi ne zaman bitecek?

Seferihisar'da Atatürk Mahallesi için de 15 Eylül tarihli kesinti kaydı bulunuyor.

Saat 09.21'de başlayan kesintinin 11.21 civarında sona ermesi öngörülüyor. Kayıtta yaklaşık iki saatlik bir kesinti süresi yer alıyor.

Karabağlar'da beş mahalle etkilenecek

Karabağlar'daki kesinti ise Esentepe, Fahrettin Altay, General Kazım Özalp, Muammer Akar ve Üçkuyular mahallelerini kapsıyor.

Söz konusu bölgelerde saat 09.55'te başlayan su kesintisinin tahmini olarak 11.55'te sona ermesi bekleniyor. Kesinti süresi yaklaşık iki saat olarak kayıtlara geçti.

Urla'da iki farklı kesinti uygulanıyor

Urla'da 15 Eylül günü iki ayrı mahalle için farklı saat aralıklarında su kesintisi bulunuyor.

İçmeler Mahallesi'nde saat 09.00'da başlayan kesintinin 12.00'de sona ermesi bekleniyor. Bu bölgede yaklaşık üç saatlik bir kesinti öngörülüyor.

Kalabak Mahallesi'nde ise kesinti saat 09.05'te başladı. İZSU kaydında tahmini bitiş saati 13.05 olarak yer aldı. Buna göre bölgede yaklaşık dört saat boyunca su kesintisi yaşanması bekleniyor.

15 Eylül İzmir su kesintisi listesi

İZSU'nun 15 Eylül tarihli kayıtlarında yer alan ilçe ve mahalleler ile tahmini kesinti saatleri şöyle:

• Foça – Kemal Atatürk: 09.30–11.00

• Foça – Cumhuriyet: 09.28–11.30

• Beydağ – Atatürk, Cumhuriyet: 10.49–12.30

• Konak – Çınartepe, Güzelyurt, İsmet Paşa, Mehtap, Murat, 26 Ağustos: 09.54–15.00

• Seferihisar – Atatürk: 09.21–11.21

• Karabağlar – Esentepe, Fahrettin Altay, General Kazım Özalp, Muammer Akar, Üçkuyular: 09.55–11.55

• Urla – İçmeler: 09.00–12.00

• Urla – Kalabak: 09.05–13.05

İZSU su kesintisi sorgulama nasıl yapılır?

İzmir'de su kesintisi yaşayan vatandaşlar, İZSU'nun güncel arıza ve kesinti kayıtları üzerinden ilçe ve mahalle bazında kontrol yapabiliyor. Kesintilerin başlangıç ve tahmini bitiş saatleri arıza durumuna ve yürütülen çalışmalara göre güncellenebildiği için güncel kayıtların takip edilmesi önem taşıyor.

İZSU'nun su kesintisi bilgilerinde mahalle, başlangıç saati ve tahmini bitiş zamanı gibi ayrıntılar yer alıyor. İZSU verilerini kullanan güncel kesinti servislerinde de kayıtların resmi açık veri kaynağından aktarıldığı belirtiliyor.

Bu nedenle özellikle tahmini bitiş saatinin geçtiği halde suyun gelmediği bölgelerde kayıtların yeniden kontrol edilmesi gerekiyor. Çalışmaların uzaması halinde İZSU tarafından belirtilen süreler değişebiliyor.

Güvenilir satış noktaları tercih edilmeli

Bakanlık, kırtasiye alışverişlerinde öncelikle güvenilir satış noktalarının tercih edilmesi gerektiğine dikkat çekti. Kaynağı ve ürün bilgileri belli olmayan şüpheli ürünlerden uzak durulması istendi.

Çocukların sağlığı ve güvenliği açısından ürün seçiminde bilinçli hareket edilmesinin önemine vurgu yapıldı.

Ürün bilgilerinin kontrolü yapılmalı

Alışveriş sırasında ürünlerin üzerindeki bilgilerin dikkatle incelenmesi gerektiği belirtildi. Bu kapsamda üretici veya ithalatçı bilgilerinin yanı sıra kullanım talimatlarının, yaş uyarılarının ve gerekli işaretlerin bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi istendi.

Bakanlık ayrıca yapılan alışverişlerde belge ve fişlerin mutlaka alınması gerektiğini hatırlattı.

Denetimler sürdürülecek

Ticaret Bakanlığı, çocukların sağlığını ve tüketicilerin haklarını korumak amacıyla denetimlerin kararlılıkla devam ettiğini bildirdi.

Bakanlık, yeni eğitim öğretim yılında tüm öğrencilere başarı dilerken velilere de güvenli ve bilinçli alışveriş yapmaları çağrısında bulundu.

📚 Güvenli okul alışverişi, bilinçli tercihle başlar.

Yeni eğitim öğretim yılıyla birlikte çocuklarımız için yeni bir dönem başlıyor. Bu dönemde kırtasiye alışverişlerimizi güvenli ürünlerden ve güvenilir satış noktalarından yana yapmak, çocuklarımızın sağlığını korumak ve… pic.twitter.com/DNRU8v1u0p

— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) September 15, 2026

Hizmet üretim endeksi, Temmuz 2026'da bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 3,0 yükseldi. Endeks kapsamında yer alan hizmet gruplarında yıllık değişimler farklı oranlarda gerçekleşti.

Bilgi ve iletişim hizmetleri, yıllık bazda yüzde 7,9 ile en yüksek artışın görüldüğü gruplardan biri oldu. Mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 5,5, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde ise yüzde 5,3 artış kaydedildi.

Ulaştırma ve depolama hizmetleri yüzde 2,8 arttı

Hizmet üretim endeksinin alt grupları arasında ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yıllık bazda yüzde 2,8 artış gerçekleşti. İdari ve destek hizmetlerinde ise aynı dönemde yüzde 3,3'lük yükseliş kaydedildi.

Yıllık değişimde gayrimenkul hizmetleri diğer gruplardan ayrıştı. Bu alanda hizmet üretimi, Temmuz 2026'da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,2 azaldı.

Hizmet üretim endeksi aylık yüzde 1 yükseldi

Hizmet üretim endeksi, Temmuz 2026'da bir önceki aya göre yüzde 1,0 artış gösterdi. Aylık değişimde de hizmet gruplarının performansları birbirinden farklı oranlarda gerçekleşti.

Mesleki, bilimsel ve teknik hizmetler aylık yüzde 3,1 ile en yüksek artışın görüldüğü grup oldu. Konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 2,3, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 1,3 artış kaydedildi.

Konaklama ve yiyecek hizmetleri aylık yüzde 2,3 arttı

Temmuz ayında konaklama ve yiyecek hizmetlerinde bir önceki aya göre yüzde 2,3 artış gerçekleşti. Bilgi ve iletişim hizmetleri de aynı dönemde yüzde 0,9 yükseldi.

İdari ve destek hizmetlerinde aylık artış yüzde 0,2 olurken ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 0,1 düşüş görüldü.

Hizmet üretim endeksinde sektörlerin aylık değişimi

Hizmet üretim endeksinin Temmuz 2026 verilerinde mesleki, bilimsel ve teknik hizmetler yüzde 3,1, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 2,3 ve gayrimenkul hizmetleri yüzde 1,3 arttı.

Bilgi ve iletişim hizmetlerinde aylık yüzde 0,9, idari ve destek hizmetlerinde ise yüzde 0,2 artış kaydedildi. Ulaştırma ve depolama hizmetleri ise aylık bazda yüzde 0,1 geriledi.

Kesinti saatleri de çalışmanın yapıldığı bölgeye göre farklılık gösteriyor. Bazı bölgelerde kısa süreli enerji kesintileri uygulanırken, bazı mahallelerde çalışmalar sabah başlayıp akşam saatlerine kadar devam edecek. Bu nedenle yalnızca ilçe adına bakmak yerine adres bazlı kesinti kaydının kontrol edilmesi gerekiyor.

İzmir'de hangi ilçelerde elektrik kesilecek?

15 Eylül tarihli programda Aliağa, Bayındır, Bergama, Bornova, Buca, Çiğli, Güzelbahçe, Karaburun, Karşıyaka, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Konak, Menemen, Narlıdere, Ödemiş, Seferihisar, Tire ve Urla'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda ilçe bulunuyor. Güncel kesinti kayıtları ise toplam kapsamın 27 ilçeye ulaştığını gösteriyor.

Kesintilerin tamamı aynı nedenle gerçekleştirilmiyor. Programda şebeke bakım çalışmaları, şebeke yenileme ve kapasite artışı çalışmalarının yanı sıra TEİAŞ ve trafo kaynaklı kısa süreli kesintiler de yer alıyor.

Bornova'da elektrik kesintisi saatleri

Bornova'da 15 Eylül programında farklı nedenlere bağlı birden fazla kesinti bulunuyor. Yunus Emre ve Atatürk mahallelerinin bazı bölümlerinde sabah saatlerinde kısa süreli TEİAŞ bağlantılı kesintiler planlanırken, Atatürk Mahallesi'nin başka bir bölümünde 09.30-17.30 arasında OG trafo arızası kaydı bulunuyor.

Atatürk, Evka 4 ve İnönü mahallelerinin belirli bölümlerinde ise 10.00-14.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artışı çalışması yapılacak. Rafet Paşa Mahallesi'nde de 09.30-15.30 arasında çalışma planlanıyor.

Buca'da elektrikler ne zaman gelecek?

Buca'da Kozağaç Mahallesi'nde 09.30-14.00 saatleri arasında kesinti planlanıyor. Kaynaklar Merkez Mahallesi'nde çalışma saatleri 09.00-14.00, 29 Ekim Mahallesi'nin bazı bölümlerinde ise 09.00-17.00 olarak belirtiliyor.

Gaziler, Şirinkapı ve Yaylacık mahallelerindeki bazı sokaklar da 15 Eylül tarihli kesinti programında bulunuyor. Kaynaklar Merkez ve 29 Ekim çevresindeki bazı kesintilerde OG kesici arızasına ilişkin kayıtlar da yer alıyor.

Aliağa'da elektrik kesintisi saat kaçta?

Aliağa'da Fatih, Mimar Sinan ve B. Hayrettin Paşa mahallelerinin belirli bölümlerinde 10.00-16.00 saatleri arasında elektrik kesintisi uygulanacak.

Kültür ve Kurtuluş mahallelerinin bazı bölümlerinde ise çalışma süresi 10.00-17.00 olarak planlanıyor. Kesintilerin şebeke bakım çalışmaları kapsamında gerçekleştirileceği belirtiliyor.

Kınık ve Menemen'de kesinti programı

Kınık'ta Arpaseki ve Taştepe bölgelerinde 10.00-14.00 arasında şebeke bakım çalışması yapılacak. Bu bölgelerde çalışma tamamlanana kadar elektrik hizmeti verilemeyecek.

Menemen'de ise Camiikebir, Kesik, Musabey ve Yıldırım mahallelerinde 10.00-13.00 arasında çalışma planlanıyor. İlçe merkezindeki bazı mahallelerde ise kesintilerin 09.30-15.30 arasında uygulanması bekleniyor.

Konak'ta elektrikler saat kaçta gelecek?

Konak ilçesinde Atamer, Çınartepe, Mehmet Akif, Millet ve Saygı mahallelerinin bazı bölümlerinde 09.00-16.00 saatleri arasında planlı elektrik kesintisi yapılacak.

Çalışmaların tamamlanmasının ardından bölgelere yeniden enerji verilmesi planlanıyor. Ancak kesintinin kesin sona erme zamanı saha çalışmasının durumuna göre değişebiliyor.

Çiğli ve Karşıyaka'da hangi mahalleler etkilenecek?

Çiğli'de Güzeltepe, Köyiçi, Şirintepe ve Yakakent mahallelerinde 09.30-15.30 saatleri arasında kesinti uygulanacak.

Ataşehir Mahallesi'nde 12.00-14.00, Aydınlıkevler Mahallesi'nde ise 09.00-12.00 saatleri arasında çalışma yapılması planlanıyor.

Karşıyaka'da Yalı Mahallesi'nin belirli bölümlerinde 12.00-14.00 saatleri arasında elektrik kesintisi bulunuyor.

Urla'da elektrik kesintisi 17.00'ye kadar sürecek

Urla'da bazı bölgelerde günün önemli bölümünü kapsayan kesintiler bulunuyor. Altıntaş ve Sıra mahallelerinde 10.00-17.00 saatleri arasında elektrik kesintisi planlanıyor.

İlçenin bazı diğer bölgelerinde çalışmalar 09.00-11.00 arasında yapılırken, Gülbahçe'de 10.30-14.00, Torasan'da ise 09.30-15.30 saatleri arasında kesinti uygulanacak.

Ödemiş'te çok sayıda mahallede kesinti

Ödemiş'te Bülbüller, Kerpiçlik, Kızılca, Köseler, Süleymanlar ve Veliler bölgelerinde 09.30-16.30 saatleri arasında planlı çalışma yapılacak.

Ayrıca 15 Eylül programında Bademli, Mescitli, Ovakent ve Kayaköy için de farklı saat aralıklarında çalışmalar bulunuyor.

Seferihisar ve Güzelbahçe'de elektrik kesintisi

Seferihisar'da Payamlı bölgesinde 09.00-17.00 saatleri arasında planlı elektrik kesintisi uygulanacak.

Güzelbahçe'de ise Kahramandere ve Yelki çevresinde farklı saatlerde çalışmalar gerçekleştirilecek. Bu nedenle ilçede adres bazında farklı kesinti saatleri görülebiliyor.

15 Eylül İzmir elektrik kesintisi listesi

15 Eylül tarihli programda yer alan başlıca kesinti bölgeleri ve saatleri şöyle:

• Aliağa: 10.00-16.00 ve 10.00-17.00

• Bornova: 06.00-06.30, 09.30-17.30 ve 10.00-14.00

• Buca: 09.00-14.00, 09.00-17.00 ve 09.30-14.00

• Çiğli: 09.00-12.00, 09.30-15.30 ve 12.00-14.00

• Karşıyaka: 12.00-14.00

• Konak: 09.00-16.00

• Kınık: 10.00-14.00

• Menemen: 09.30-15.30 ve 10.00-13.00

• Urla: 09.00-11.00, 09.30-15.30, 10.00-17.00 ve 10.30-14.00

• Ödemiş: 09.30-16.30

• Seferihisar: 09.00-17.00

Diğer ilçelerdeki kesintiler ise mahalle ve sokak bazında farklı saatlerde uygulanıyor. Güncel aktif kesinti verilerinde 15 Eylül için toplam 27 ilçenin etkilendiği görülüyor.

GDZ Elektrik İzmir kesinti sorgulama nasıl yapılır?

Elektrik kesintilerinde açıklanan saatler planlanan çalışma aralıklarını gösteriyor. Saha koşulları, teknik işlemler veya çalışmanın planlanandan uzun sürmesi halinde enerjinin yeniden verilme saati değişebiliyor.

Bu nedenle özellikle uzun süreli kesintilerde kullanıcıların kendi adreslerini GDZ Elektrik'in planlı bakım ve iyileştirme/kesinti sorgulama ekranından kontrol etmesi gerekiyor. Elektrik arıza ve kesinti bildirimleri için 186 Elektrik Arıza Hattı da kullanılabiliyor. Güncel programda kesintilerin mahalle ve sokak bazında değiştiği belirtiliyor.

Tarım-ÜFE ağustosta aylık bazda geriledi

Tarım ürünleri üretici fiyat endeksinde ağustos ayında sektörler bazında da düşüşler kaydedildi. Tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde aylık yüzde 0,86 azalış gerçekleşirken ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerdeki düşüş yüzde 1,74 oldu.

Balık ve diğer balıkçılık ürünleri, su ürünleri ile balıkçılık için destekleyici hizmetlerde ise bir önceki aya göre yüzde 1,77'lik gerileme görüldü. Böylece söz konusu üç sektörde de ağustos ayında aylık bazda düşüş kaydedildi.

Tarım-ÜFE ana gruplarında farklı yönlü değişim

Ana gruplar incelendiğinde, ağustosta tek yıllık bitkisel ürünlerde fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 6,23 azaldı. Çok yıllık bitkisel ürünlerde ise aynı dönemde yüzde 3,22 artış gerçekleşti.

Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler grubunda da aylık bazda yükseliş görüldü. Bu gruptaki artış ağustosta yüzde 2 olarak kaydedildi.

Tarım ürünleri üretici fiyatlarında yıllık artış yüzde 21,91

Tarım-ÜFE'nin yıllık değişiminde en yüksek artış belirli bir alt grupta gerçekleşti. Sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular grubunda yıllık fiyat artışı yüzde 69,99'a ulaştı.

Böylece bu alt grup, ağustos ayında yıllık bazda en yüksek artışın görüldüğü ürün grubu oldu. Tarım-ÜFE'nin genel yıllık artışı ise yüzde 21,91 olarak gerçekleşti.

Tropikal ve subtropikal meyvelerde aylık artış yüzde 153,75

Ağustos ayında aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup tropikal ve subtropikal meyveler oldu. Bu grupta bir önceki aya göre yüzde 153,75 oranında artış kaydedildi.

Tarım-ÜFE'de aylık genel değişim yüzde 0,93 azalış yönünde gerçekleşirken, alt gruplardaki fiyat hareketleri farklılık gösterdi. Çok yıllık bitkisel ürünler ile canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde aylık artış yaşanırken tek yıllık bitkisel ürünlerde düşüş görüldü.

Tarım-ÜFE 12 aylık ortalamalara göre yüzde 33,47 arttı

Tarım ürünleri üretici fiyat endeksinde Ağustos 2026 itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre yüzde 33,47 artış gerçekleşti. Endeksin yıl başından ağustos ayına kadar olan değişimi ise yüzde 9,20 olarak kaydedildi.

Böylece Tarım-ÜFE ağustos ayında aylık bazda yüzde 0,93 azalırken yıllık bazda yüzde 21,91, 12 aylık ortalamalara göre yüzde 33,47 yükseldi.

43 adrese yönelik operasyon

Yapılan çalışma sonucunda 43 adres belirlenirken, bu adreslerle bağlantılı 18 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarıldı.

Operasyonlara polis ve jandarma ekiplerinden toplam 258 personel katıldı. Ekipler, belirlenen adreslerdeki ev ve araçlarda eş zamanlı olarak arama gerçekleştirdi.

Dron ve narkotik köpekleri de kullanıldı

Operasyon sırasında yürütülen aramalara 2 dron ile 6 narkotik dedektör köpeği de destek verdi. Çalışmalarda uyuşturucu madde, ruhsatsız silah ve mühimmatın yanı sıra cep telefonları da ele geçirildi.

Uyuşturucu ve silahlar ele geçirildi

Aramalarda 859 sentetik hap, 260 kubar esrar, bir miktar sentetik uyuşturucu ve 1 gram kokain bulundu. Ekipler ayrıca 2 ruhsatsız tabanca, 4 ruhsatsız av tüfeği, 158 tabanca mermisi ve 5 cep telefonuna el koydu. Operasyon kapsamında yakalanarak gözaltına alınan 18 şüphelinin işlemlerinin sürdüğü bildirildi.

Kesintiler ilçe genelini kapsamıyor. ASKİ kayıtlarında etkilenecek bölgeler mahallelerin belirli bölümleriyle sınırlandırılırken, çalışmaların tamamlanmasının ardından şebekenin yeniden devreye alınması planlanıyor.

ASKİ 15 Eylül su kesintisi saatleri

Etimesgut'ta iki ayrı noktada su kesintisi

Etimesgut'ta 15 Eylül günü iki farklı arıza nedeniyle su kesintisi uygulanıyor. İlk kesinti Piyade Mahallesi'nde bulunan 1855 Cadde üzerindeki dağıtım şebeke hattında meydana gelen arızadan kaynaklanıyor.

ASKİ'nin kaydına göre Ø110 milimetrelik dağıtım şebeke hattında oluşan arıza nedeniyle Elvan Mahallesi'nin bir kısmında su kesintisi yapılıyor. Çalışmanın 07.45'te başlaması ve 14.00'te tamamlanması planlanıyor.

Kesintinin nedeni, hatta meydana gelen arıza olarak açıklanırken ASKİ ekiplerinin arızanın giderilmesi için sahada çalışma yürüttüğü bildiriliyor.

Elvan Mahallesi'nde sular saat kaçta gelecek?

Piyade Mahallesi 1855 Cadde'deki arızadan etkilenen Elvan Mahallesi'nin bir bölümünde su kesintisinin 07.45-14.00 saatleri arasında uygulanması öngörülüyor.

Ancak onarımın tamamlanmasının ardından şebekenin yeniden basınç kazanması gerektiğinden, suyun bazı noktalara ulaşması kesinti bitiş saatinden sonra gerçekleşebilir. ASKİ'nin kesinti kayıtlarında belirtilen saatler, çalışmaların planlanan tamamlanma zamanını gösteriyor.

Şehit Osman Avcı ve Altay'da da kesinti var

Etimesgut'taki ikinci su kesintisi ise Şehit Osman Avcı Mahallesi Şehit Mehmet Çavuş Caddesi'nde meydana gelen dağıtım şebeke hattı arızasından kaynaklanıyor.

ASKİ açıklamasında, bölgede bulunan Ø110 dağıtım şebeke hattında arıza meydana geldiği ve bu nedenle plansız su kesintisi uygulandığı belirtildi. Kesintiden Altay Mahallesi'nin bir kısmı ile Şehit Osman Avcı Mahallesi'nin bir kısmı etkileniyor.

Arıza kaydında çalışmanın başlangıç saati 09.10, planlanan tamir saati ise 17.00 olarak yer alıyor.

Altay ve Şehit Osman Avcı'da su kesintisi ne zaman bitecek?

Şehit Mehmet Çavuş Caddesi'ndeki şebeke arızası nedeniyle Altay Mahallesi'nin bir kısmı ile Şehit Osman Avcı Mahallesi'nin bir kısmında 09.10-17.00 saatleri arasında su kesintisi uygulanması bekleniyor.

ASKİ, arızanın giderilmesi için ekiplerin sahada çalıştığını bildiriyor. Çalışmanın planlanan saatten önce tamamlanması halinde suyun daha erken verilmesi mümkün olabileceği gibi, onarımın uzaması durumunda kesinti süresi de değişebilir.

Gölbaşı'nda Karşıyaka Mahallesi etkilenecek

Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde ise Karşıyaka Mahallesi'nde gerçekleştirilecek bağlantı çalışması nedeniyle su kesintisi uygulanıyor.

ASKİ kaydında, Karşıyaka Mahallesi 776. Sokak üzerinde bulunan 125'lik içme suyu hattında branşman bağlantısı yapılacağı belirtiliyor. Çalışma nedeniyle mahallenin bir bölümüne geçici süreyle su verilemeyecek.

Gölbaşı'ndaki çalışmanın 10.00'da başlaması ve 15.00'te tamamlanması planlanıyor.

Gölbaşı Karşıyaka'da sular saat kaçta gelecek?

Karşıyaka Mahallesi'nin bir bölümünde 10.00-15.00 saatleri arasında su kesintisi uygulanması planlanıyor.

Çalışmanın tamamlanmasının ardından şebekeye yeniden su verilmesi beklenirken, suyun hatlarda dolaşıma girmesi ve özellikle yüksek kotlu noktalara ulaşması nedeniyle bazı adreslerde dönüş süresi farklılık gösterebilir.

15 Eylül Ankara su kesintisi bölgeleri

ASKİ'nin 15 Eylül tarihli kayıtlarında yer alan kesintiler şu şekilde:

• Etimesgut – Elvan Mahallesi'nin bir kısmı: 07.45-14.00

• Etimesgut – Altay Mahallesi'nin bir kısmı: 09.10-17.00

• Etimesgut – Şehit Osman Avcı Mahallesi'nin bir kısmı: 09.10-17.00

• Gölbaşı – Karşıyaka Mahallesi'nin bir kısmı: 10.00-15.00

Kesintilerin tamamı aynı nedenden kaynaklanmıyor. Etimesgut'taki iki kesinti dağıtım şebeke hattındaki arızalardan meydana gelirken, Gölbaşı'ndaki kesinti içme suyu hattında yapılacak branşman bağlantısı nedeniyle uygulanıyor.

ASKİ su kesintisi sorgulama nasıl yapılır?

Ankara'da su kesintileri ve arıza çalışmalarına ilişkin güncel bilgiler ASKİ'nin su arızaları sayfasından takip edilebiliyor. Kurum, kesintilerin başlangıç ve planlanan tamir saatleriyle birlikte etkilenen mahalleleri duyuruyor.

Kesintinin devam edip etmediği, tahmini bitiş saatinin değişip değişmediği ve yeni arıza kayıtları için ASKİ'nin resmi kanalları kontrol edilebilir. Su arızalarıyla ilgili bildirim ve talepler için 153 çağrı merkezi de kullanılabiliyor.

Özellikle plansız arızalarda ekiplerin sahadaki çalışmasına bağlı olarak belirtilen tamir saatlerinde değişiklik yaşanabileceğinden, suyun verileceği saat için güncel ASKİ kaydının takip edilmesi gerekiyor.

ASKİ'nin resmi kesinti sayfası da kurumun su arızalarını ve 153 iletişim kanalını doğruluyor.

Farklı illerde icra yoluyla satışa çıkarılan tarım işletmeleri, traktörler, makineler ve hayvanlara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gürer, üreticinin borcu nedeniyle hayvanlarını kaybetmesinin hayvancılığın sürdürülebilirliği açısından ele alınması gerektiğini belirtti.

"Hayvancılıkta oluşan açık nasıl giderilecek?"

Gürer'in açıklamasında şunlar kaydedildi:

“Çiftçi, üretici kredi borcu ödeyemediğinde icra kapıya dayanıyor. Sürekli bakanlık destek ve hibe açıklamaları yapıyor ama ağılda keçiye, ahırda ineğe, çiftçinin traktörüne, tarım alanına icra geliyor. Kırklareli Vize İcra Dairesi tarafından yayımlanan satış ilanında, toplam 32 keçinin icra yoluyla satışa çıkarıldığından haberleri olmuyor mu? İlanda yer alan hayvanların büyük bölümünü 2021, 2023 ve 2024 doğumlu dişi Malta keçileri oluştururken, iki hayvanın da 2025 doğumlu dişi Kıl Keçisi olduğu belirtilmiş. Hayvanların tamamı için toplam 320 bin lira muhammen bedel belirlenmiş. İcra yoluyla satışa çıkarılan hayvanların önemli bölümünün genç ve damızlık niteliğindeki dişi keçiler olması dikkati çekici. Bu durumun yalnızca bir icra dosyasından ibaret görülmemesi gerekir.

Üretici hayvanını satıyorsa üretimden kopuyor. Hayvanı icraya düşüyorsa hayvancılıkta oluşan açık nasıl giderilecek? 16 milyon büyükbaş hayvan 54 milyon küçükbaş hayvan varlığı kişi başı üzerinden nüfusa göre irdelersek 1980'lerin gerisinde kalıyor. Hayvancılığın sürdürülebilirliğini sağlamak bu işin küçük aile tipi işletmeleri korumakla olası; icra ile değil. Hayvancılık yapanların çoğu bu işten vazgeçme noktasında.

Üretici borcunu ödeyemediği için hayvanı icra yoluyla elinden çıkıyorsa burada sadece borçlu üreticiyi değil, uygulanan tarım politikasını da sorgulamak gerekir. İcra dairelerinin ilanlarında tarım işletmelerinin, traktörlerin, makinelerin ve hayvanların satışa çıkarıldığını görüyoruz. Hayvancılık yapanın elindeki hayvan icra yoluyla satılırsa o işin içinde nasıl kalacak? İcralar durdurulup borcunu ödeyemeyene ek destek sağlanmalıdır.”

15 Eylül tarihli güncel kesinti kayıtlarında Altındağ, Ayaş, Çamlıdere, Çankaya, Elmadağ, Etimesgut, Evren, Gölbaşı, Güdül, Haymana, Kahramankazan, Kalecik, Keçiören, Kızılcahamam, Mamak, Nallıhan ve Polatlı gibi ilçeler bulunuyor. Bazı ilçelerde birden fazla bölge için farklı saat aralıklarında çalışma planlanıyor.

Ankara'da 15 Eylül elektrik kesintisi hangi ilçelerde var?

15 Eylül Salı günü için açıklanan programda kesintiler mahalle ve sokak bazında gerçekleştirilecek. İlçelere göre öne çıkan kesinti saatleri şöyle:

Altındağ

09.00-17.00 saatleri arasında Doğantepe Mahallesi'nin 1286, 1287, 1288, 1298 ve 1236 numaralı sokaklarında elektrik kesintisi uygulanacak.

Ayaş

Ayaş'ta 09.30-17.30 saatleri arasında Tekke, Sinanlı Cuma ve Oltan mahallelerinin program kapsamında bulunan bölgelerinde elektrik kesintisi yapılacak.

Çamlıdere

Çamlıdere'de Buğralar, Doğanlar, Pelitçik, Bayındır, Doğancı, Doymuş ve Yahşihan mahallelerinin belirlenen bölgelerinde 10.00-18.00 saatleri arasında enerji kesintisi planlanıyor.

Çankaya

Çankaya'da Murat ve Umut mahallelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında, Beytepe Mahallesi 1717 Sokak'ta ise 11.00-18.00 saatleri arasında planlı çalışma yapılacak.

Elmadağ

Elmadağ'da Yeşildere Fatih Mahallesi Avcılar Sokak'ta 14.00-18.00 saatleri arasında kesinti uygulanacak. Ayrıca Lalabel Mahallesi Kışla Sokak ile Hasanoğlan Bahçelievler Mahallesi Miraç Sokak için 09.00-17.00 saatleri arasında çalışma kaydı bulunuyor.

Etimesgut

Etimesgut'ta Oğuzlar Mahallesi 1570 ve Ahi Mesud sokaklarında 09.30-17.30 saatleri arasında elektrik kesintisi planlanıyor. Bağlıca Mahallesi'nde ise 09.00-13.00, Eryaman ve Devlet mahallelerinde 09.30-17.30 saatleri arasında kesinti uygulanacak.

Evren

Evren'de çok sayıda mahalle ve kırsal yerleşimi kapsayan çalışma 09.05-17.00 saatleri arasında gerçekleştirilecek.

Gölbaşı

Gölbaşı'nda Tulumtaş ve Ahiboz mahallelerinde 09.00-17.00, Karşıyaka Mahallesi 584 Sokak'ta ise 09.00-13.00 saatleri arasında elektrik kesintisi yapılacak.

Güdül

Güdül'de Güzel Mahallesi Güzel Sokak'ta 09.30-17.30 saatleri arasında planlı elektrik kesintisi bulunuyor.

Haymana

Haymana'da Evliyafakı, Kavak, Soğulca, Yaprakbayırı ve Kerpiç mahallelerinin belirlenen bölgelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında elektrik kesintisi uygulanacak.

Kahramankazan

Kahramankazan'da Tekke Mahallesi Tekke Sokak'ta 09.00-13.00 saatleri arasında elektrik kesintisi planlanıyor.

Kalecik

Kalecik'te Eskiköy Mahallesi Eskiköy Sokak'ta 09.45-17.45 saatleri arasında elektrik kesintisi yapılacak.

Keçiören

Keçiören'de Adnan Menderes ve Aktepe mahallelerinin program kapsamındaki sokaklarında 09.00-16.00 saatleri arasında elektrik kesintisi uygulanacak. Ayrıca Adnan Menderes Mahallesi'nde 11.00-12.30 saatleri arasında ayrı bir şebeke iyileştirme kaydı da bulunuyor.

Kızılcahamam

Kızılcahamam'da Çeltikçi Mahallesi'nin belirlenen sokaklarında 09.30-13.00 saatleri arasında kesinti planlanıyor.

Mamak

Mamak'ta General Zeki Doğan Mahallesi'nin 496, Dereboyu ve 489 Sokaklarında 09.00-16.00 saatleri arasında elektrik kesintisi yapılacak.

Nallıhan

Nallıhan'da Ozan Mahallesi Ozan Sokak'ta 10.00-18.00 saatleri arasında elektrik kesintisi uygulanacak.

Polatlı

Polatlı'da Şehitlik, Avdanlı, Hacımuslu, Ilıca, İnler, Karabenli, Ördekgölü, Sabanca ve Toydemir mahallelerinin belirlenen bölgelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında elektrik kesintisi yapılacak.

Ankara'da elektrikler saat kaçta gelecek?

15 Eylül'deki kesintilerin bitiş saatleri ilçelere ve çalışma alanlarına göre farklılık gösteriyor. Bazı bölgelerde elektrik kesintisinin öğle saatlerinde sona ermesi beklenirken, bazı noktalarda çalışmalar 17.00-18.00 saatlerine kadar devam edecek. Örneğin Çankaya'da bazı bölgeler için 18.00, Çamlıdere'de 18.00, Nallıhan'da ise 18.00 tahmini bitiş saati olarak yer alıyor.

Planlanan bitiş saatleri çalışma koşullarına göre değişebileceği için kesintinin bulunduğu adrese ilişkin güncel durumun Başkent EDAŞ'ın resmi sorgulama ekranından kontrol edilmesi gerekiyor.

Başkent EDAŞ elektrik kesintisi nasıl sorgulanır?

Başkent EDAŞ, planlı elektrik kesintilerini resmi kesinti sorgulama sistemi üzerinden yayımlıyor. Kullanıcılar il ve ilçe seçerek kendi bölgelerindeki planlı kesintileri görüntüleyebiliyor. Kurum, planlanan kesintilerin başlangıç tarihinden en az 48 saat önce sisteme eklendiğini belirtiyor.

Anlık arızalar ile planlı çalışmaların durumu da aynı sistem üzerinden takip edilebiliyor. Elektrik kesintileriyle ilgili bilgi almak isteyenler ayrıca 186 Çağrı Merkezi üzerinden Başkent EDAŞ'a ulaşabiliyor.

Kesintiler ilçe genelini kapsamıyor

15 Eylül Ankara elektrik kesintisi programında adı geçen ilçelerde enerjinin tamamının kesileceği anlamına gelmiyor. Planlı çalışmalar, Başkent EDAŞ'ın programına dahil edilen belirli mahalle, cadde ve sokaklarla sınırlı tutuluyor.

Bu nedenle aynı ilçe içerisinde yaşayan abonelerin kesintiden etkilenip etkilenmeyeceği adreslerine göre değişebiliyor. Özellikle uzun süreli kesinti planlanan bölgelerde vatandaşların çalışma saatlerini dikkate alarak elektrikli cihazlarını ve günlük işlerini buna göre planlaması gerekiyor.

Rhys, “The Beast in Me” ile mini dizi, “Widow's Bay” ile komedi kategorisinde En İyi Erkek Oyuncu ödülünü alarak Emmy tarihinde aynı gecede iki farklı başrol oyunculuğu ödülü kazanan ilk isim oldu.

Matthew Rhys Emmy tarihine geçti

78. Emmy Ödülleri'nin en büyük sürprizlerinden birine Matthew Rhys imza attı.

Galli oyuncu, psikolojik gerilim dizisi “The Beast in Me” ile mini dizi dalında, doğaüstü komedi yapımı “Widow's Bay” ile de komedi dalında En İyi Erkek Oyuncu ödülüne layık görüldü.

Aynı Emmy gecesinde iki farklı yapımla iki ayrı başrol oyunculuğu ödülü kazanan ilk oyuncu olan Rhys, ikinci ödülünü memleketi Galler'e adadı.

Rhys, ödül konuşmasında Galler'in küçük ancak güçlü bir ülke olduğunu belirterek, konuşmasını Galce teşekkür ederek tamamladı.

“The Pitt” ikinci kez En İyi Drama Dizisi seçildi

Gecenin en önemli ödüllerinden En İyi Drama Dizisi kategorisinde kazanan değişmedi.

“The Pitt”, üst üste ikinci kez En İyi Drama Dizisi ödülünün sahibi oldu.

Dizinin başrol oyuncusu Noah Wyle da drama dalında En İyi Erkek Oyuncu ödülünü ikinci kez kazandı.

Ödül konuşmasında Hollywood'da büyüdüğünü anlatan Wyle, televizyon ve sinemanın hayatındaki önemine dikkat çekerek oyunculuğun yaşamı boyunca yapmak istediği tek meslek olduğunu söyledi.

Drama dalında En İyi Kadın Oyuncu Rhea Seehorn

Drama kategorisinde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü “Pluribus” dizisindeki performansıyla Rhea Seehorn kazandı.

Seehorn, kariyerinin ilk Emmy ödülünü alırken, “The Diplomat” dizisindeki rolüyle Allison Janney de En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülüne layık görüldü.

Jean Smart kariyerindeki sekizinci Emmy'sini aldı

Komedi kategorisinde “Widow's Bay” En İyi Dizi seçildi.

“Hacks” dizisinin yıldızı Jean Smart ise yapımın final sezonundaki performansıyla En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazandı.

Bu ödül Smart'ın “Hacks” ile aldığı beşinci, kariyerindeki ise sekizinci Emmy oldu.

Ödülünü almak üzere sahneye çıkan Smart, kendisini ayakta alkışlayan izleyicilere esprili bir şekilde seslendi.

Aynı gece sekizinci Emmy'sini kazanan Allison Janney ile Jean Smart, böylece oyunculuk kategorilerinde en fazla Emmy kazanan isimler arasındaki rekoru Cloris Leachman ve Julia Louis-Dreyfus ile paylaştı.

Michael J. Fox'a ayakta alkış

Törenin en duygusal anlarından biri Michael J. Fox'un sahneye çıkmasıyla yaşandı.

Parkinson hastalığı konusunda yaptığı çalışmalar nedeniyle Bob Hope İnsani Yardım Ödülü verilen Fox, salondaki izleyiciler tarafından ayakta alkışlandı.

Fox, hastalığını uzun süre gizlediğini ancak daha sonra Parkinson'u kabul etmenin “teslim olmak” anlamına gelmediğini fark ettiğini anlattı.

Oyuncunun hastalıkla mücadelesi ve Parkinson araştırmalarına yönelik çalışmaları, törende özel bir bölümle onurlandırıldı.

Dolly Parton ve Catherine O'Hara unutulmadı

Geçtiğimiz ay hayatını kaybeden Dolly Parton da Emmy töreninde anıldı.

“Steel Magnolias” filminde Parton ile birlikte rol alan Sally Field, ünlü sanatçıyı “samimi, mütevazı, destekleyici ve olağanüstü komik” sözleriyle andı.

Törende hayatını kaybeden sanatçılar için düzenlenen anma bölümünde Catherine O'Hara da unutulmadı.

O'Hara'nın “Evde Tek Başına” filmlerindeki rol arkadaşı Macaulay Culkin, oyuncuyu “annemiz” olarak nitelendirdi. Culkin, O'Hara'nın kendisini iki kez unutmuş olabileceğini ancak kendilerinin onu her zaman hatırlayacağını söyleyerek filme gönderme yaptı.

"Protein değişiklikleri 10-20 yıl önceden başlıyor"

Beyindeki biyolojik bozulmaların günlük yaşam aktivitelerini etkilemeden çok önce geliştiğini hatırlatan Doç. Dr. Ülkü Figen Demir, şu tespiti paylaştı:

"Söz konusu hastalığa özgü bazı değişiklikler kişinin günlük yaşamında herhangi bir belirti ortaya çıkmadan yıllar önce beyinde başlayabiliyor. Bu dönemde beta-amiloid ve tau adı verilen proteinlerle ilişkili değişiklikler gelişebiliyor. Ancak beyinde bu tür değişikliklerin bulunması, kişinin mutlaka Alzheimer geliştireceği anlamına gelmez. Hastalığın gelişiminde yaş, genetik özellikler ve değiştirilebilir risk faktörlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle Alzheimer konusunda yalnızca unutkanlığın başlamasını beklemek doğru bir yaklaşım değil."

Erken teşhis için yeni yöntem uygulanıyor

Geçmişte beyindeki patolojik değişimlerin saptanması için belden su alma (beyin-omurilik sıvısı incelemesi) veya yüksek maliyetli PET görüntüleme tekniklerine başvurulduğunu hatırlatan Demir, kandaki biyobelirteç testlerinin önemini vurguladı:

"Özellikle 'p-tau217' adı verilen biyobelirteç, bilim dünyasında dikkati çekiyor. Bu biyobelirteç, Alzheimer hastalığında beyinde meydana gelen tau proteini değişiklikleri hakkında bilgi sağlayabiliyor. Araştırmalar, kandaki p-tau217 düzeyleri ile Alzheimer hastalığına özgü beyin değişiklikleri arasında yakın ilişki bulunduğunu gösteriyor. Kan testleri, gelecekte erken değerlendirmeyi kolaylaştırabilecek önemli araçlardan biri olabilir. Ancak bu gelişmeler tek başına kesin tanı anlamına gelmez; hastanın yakınmaları, klinik nörolojik muayene ve diğer tetkiklerle entegre edilmelidir."

Beyin sağlığını koruyan değiştirilebilir risk faktörleri

Doç. Dr. Demir, genetik ve yaş gibi değiştirilemeyen faktörlerin karşısında, bireylerin kendi kontrolünde olan risk faktörlerinin beyin zırhı işlevi gördüğünü kaydetti. Orta yaşlardan itibaren kontrolsüz seyreden yüksek tansiyon, beynin kılcal damar yapısını tahrip ederek demans zeminini güçlendiriyor. Kolesterol ve diyabetin sıkı takibi beyin perfüzyonunu koruyor.

İşitme kaybı yaşlanmanın sıradan bir sonucu olarak görülmemeli. Sosyal izolasyona ve beyin uyarımının azalmasına yol açan işitme kaybına karşı erken cihaz kullanımı bilişsel rezervi destekliyor.

Uyku evresinde beyin gündüz kaydedilen bilgileri tasnif ederken metabolik atıklarını temizliyor. Tedavi edilmeyen uyku apnesi ve kronik uykusuzluk bilişsel gerilemeyi hızlandırıyor.

Düzenli tempolu yürüyüş ve aerobik egzersizler, beyin kan akımını artırmanın yanı sıra glikoz dengesini koruyarak nöronların canlı kalmasını sağlıyor.

Her unutkanlık Alzheimer değil: Ne zaman doktora gidilmeli?

Unutkanlığın ardında tiroid bozuklukları, B12 ve D vitamini eksiklikleri, depresyon, uyku apnesi veya kullanılan ilaç yan etkilerinin de bulunabileceğine işaret eden Demir, kritik sınırı şu sözlerle çizdi:

"Kişinin alışveriş yapmak, para yönetmek, randevularını takip etmek veya günlük işlerini sürdürmek gibi daha önce rahatlıkla yaptığı faaliyetlerde belirgin zorlanmalar yaşamaya başlaması, mutlaka ayrıntılı değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Erken değerlendirme sayesinde yalnızca Alzheimer olasılığı değil, tedavi edilebilir ikincil nedenler de hızla ortaya çıkarılabilir."

Geliştirilen yeni nesil tedavilerin erken evrede hastalığın ilerleme hızını frenlemeyi amaçladığını belirten Doç. Dr. Demir, erken tanının hem tıbbi protokoller hem de bireyin ve ailesinin geleceğini planlayabilmesi açısından vazgeçilmez olduğunu sözlerine ekledi.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!