MASAK incelemesinde şüpheli işlemler tespit edildi

MASAK'ın gerçekleştirdiği mali incelemelerin ardından, İrfan Yılmaz adına kayıtlı bazı şirketler soruşturma kapsamına alındı. Yapılan değerlendirmelerde şirketler üzerinden gerçekleştirilen işlemlerin soruşturma açısından incelendiği belirtildi.

5 şirkete el koyma kararı

MASAK tarafından hazırlanan tespitlerin ardından Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı harekete geçti.

Başsavcılık tarafından İrfan Yılmaz adına kayıtlı Yılmaz Kimya, Yılkim Kimya, Erimer Kimya, Mie Girişimcilik ve Makine ile Astra Polimer isimli 5 şirket hakkında el koyma kararı verildi.

İrfan Yılmaz hakkında gözaltı kararı

Soruşturma kapsamında İrfan Yılmaz hakkında da gözaltı kararı çıkarıldı.

Yılmaz'ın “suç örgütüne üye olma”, “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık” ve “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama” suçlarından gözaltına alınmasına karar verildi.

ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi tarafından yayımlanan raporda, Gizli Servis’in ABD Başkanı ve yurt dışına seyahat eden diğer üst düzey yetkililerin korunmasına ilişkin bazı protokolleri uzun yıllardır değiştirmediği belirtildi.

Rapora göre söz konusu politikalar 1991’den bu yana güncellenmedi.

Gizli Servis’in İHA’lara karşı yöntemleri de incelendi

Kongre tarafından yürütülen incelemelerde, Gizli Servis’in bazı güvenlik tehditlerine karşı gerekli güncellemeleri yapmadığı tespit edildi.

İncelemede özellikle insansız hava araçlarına (İHA) karşı kullanılan yöntemlerin yıllarca eski prosedürler üzerinden yürütüldüğü belirtildi.

Gizli Servis’in güvenlik uygulamaları, Trump’a yönelik suikast girişimlerinin ele alınma biçimi ve Air Force One’ın olası tehditlere karşı kullanımı konusunda yürütülen incelemelerle birlikte yeniden mercek altına alındı.

2015-2025 arasında 83 güvenlik olayı incelendi

Hesap Verebilirlik Ofisi’nin raporunda, 2015-2025 yılları arasında Gizli Servis’in normal koruma faaliyetlerini aksatan 83 güvenlik olayının incelendiği aktarıldı.

Bu olayların yalnızca 25’inin ardından ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda güvenlik politikalarında güncelleme yapıldığı belirtildi.

Raporda, yaşanan güvenlik olaylarının ardından kurumun çoğu zaman koruma politikalarını değiştirmediğine dikkat çekildi.

“Gizli Servis gerekli güncellemeleri yapmadı”

Raporda, Gizli Servis’in güvenlik olaylarının ardından koruma politikalarını güncellememesinin önemli bir sorun oluşturduğu belirtildi.

Kurum personelinin mevcut uygulamaları sürdürme gerekçelerini belgelemek zorunda olmamasının da karar alma sürecinde eksik bilgiye yol açtığı ifade edildi.

Raporda, bu durumun Gizli Servis’in koruma politikalarını güncelleyip güncellememe konusunda karar verirken gerekli tüm bilgilere sahip olmasını engellediği değerlendirmesine yer verildi.

Gizli Servis kendi gözden geçirme kuralını da uygulamadı

Raporda dikkat çeken bir başka bulgu ise Gizli Servis’in kendi belirlediği prosedürlere dahi uymadığı yönünde oldu.

Kurumun kendi politikasına göre yeni prosedürlerin yayımlandıktan sonra dört yıl içinde gözden geçirilmesi gerekiyor.

Ancak Hesap Verebilirlik Ofisi, Gizli Servis’in bu kuralı da uygulamadığını tespit etti.

Gizli Servis’te soruşturma kapsamında idari izin

Gizli Servis’e ilişkin tartışmalar, kurum yöneticilerine yönelik son gelişmelerin ardından da devam ediyor.

Geçen hafta ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi, kurumun sözcüsü ve iki yetkilisini “görevi kötüye kullanma soruşturması” kapsamında idari izne çıkarmıştı.

Özat, 1095 günlük fiili çalışma süresini tamamlayan öğretmenlerin, idari işlemlerin gecikmesi nedeniyle herhangi bir hak kaybına uğramaması gerektiğini belirtti.

“1095 gün dolduysa hak doğmuştur”

Özat, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sözleşmeli öğretmenlerin kadroya geçiş hakkının idari işlemlerin tamamlanma hızına bağlı olmaması gerektiğini vurgulayarak, “1095 günlük fiilî çalışma süresini tamamlayan sözleşmeli öğretmenlerimizin kadroya geçiş işlemlerindeki olası gecikmeler nedeniyle tek bir günlük dahi hak kaybı yaşamasını kabul etmiyoruz. Süre dolmuşsa hak doğmuştur” ifadelerini kullandı.

Özat ayrıca, idari işlemlerde yaşanabilecek gecikmelerin öğretmenlere yansıtılmaması gerektiğini belirterek, “İdari gecikmenin bedelini öğretmen ödememelidir” dedi.

Norm fazlası sözleşmeli öğretmenler için de çağrı

Eğitim Gücü Sen, norm fazlası sözleşmeli öğretmenlerin resen atanması konusunu da gündeme taşıdı.

Özat, kılavuzda 31 Ağustos tarihinin esas alınması nedeniyle kadroya geçecek bazı öğretmenlerin sözleşmeli statüde değerlendirilerek resen atanması ihtimaline dikkat çekti.

Bu konuda taleplerini ilgili mercilere ilettiklerini belirten Özat, sürecin öğretmenlerin mağduriyet yaşamayacağı şekilde yürütülmesini istediklerini ifade etti.

“8 Eylül itibarıyla kadrolu olanlar resen atanmayacak”

Özat, yapılan görüşmeler sonucunda kendilerine, 8 Eylül itibarıyla kadrolu olan öğretmenlerin resen atanmayacağı yönünde bilgi verildiğini açıkladı.

Özat, öğretmenlerin kadroya geçiş ve atama süreçlerinde yaşanabilecek sorunların takipçisi olacaklarını belirtti.

Eğitim Gücü Sen’den öğretmenlerin hakları için takip mesajı

Eğitim Gücü Sen Genel Başkanı Oğuz Özat, öğretmenlerin kadroya geçiş süreçlerinin yakından takip edildiğini belirterek, sözleşmeli öğretmenlerin hak kaybına uğramaması için gerekli girişimlerde bulunmaya devam edeceklerini söyledi.

Özat, “Öğretmenleri ilgilendiren her konuda sahadayız; haklarının takipçisiyiz” ifadelerini kullandı.

Programın açılışında konuşan BİK Samsun Bölge Müdürü Nedim Engin, basın sektörünün hızlı bir değişim ve dönüşüm sürecinden geçtiğini söyledi.

Bu süreçte mevzuatın doğru anlaşılması ve sahada doğru uygulanmasının büyük önem taşıdığını belirten Engin, eğitimlerin yalnızca mevzuat hükümlerinin anlatıldığı programlar olmadığını ifade etti.

Engin, toplantıların aynı zamanda basın kuruluşlarının sahadaki beklenti ve ihtiyaçlarının ele alındığı bir istişare zemini oluşturduğunu kaydetti.

Resmî ilan ve denetim süreçleri anlatıldı

Açılış konuşmasının ardından Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü personeli tarafından katılımcılara mevzuat eğitimi verildi.

Eğitimde, süreli yayınların resmî ilan ve reklam yayımlama hakkına ilişkin yükümlülükleri, ilan ve denetim süreçleri kapsamında ele alındı.

Katılımcılara ayrıca sektörel defterlerin günü gününe işlenmesi, süreli yayınların fikir işçisi kadrosunda yer alamayacak kişiler ve haberlerin derlenerek hazırlanması halinde “haber merkezi” ibaresinin kullanılması konusunda bilgi verildi.

Programda gazetelerin baskı saatlerine ilişkin kurallar da hatırlatıldı. Mücbir sebepler dışında gazetelerin baskı işleminin, yayın tarihinden bir önceki gün saat 19.00’dan önce gerçekleştirilemeyeceği belirtildi.

BİK’in Bölgesel Uygulamalı Mevzuat Eğitimlerinin bir sonraki programı ise Tekirdağ Bölge Müdürlüğü ev sahipliğinde düzenlenecek. Eğitime Tekirdağ, Çanakkale, Edirne ve Kırklareli’nden süreli yayın temsilcilerinin katılması bekleniyor.

Ancak Kale Mahallesi’nin hikâyesi yalnızca tarihi evlerden ibaret değil. Bu sokaklarda yıllarını geçiren, çocuklarını büyüten, komşuluklar kuran kadınlar da mahallenin hafızasını taşıyor.

Yıllar içinde Kale’nin eski sakinlerinin büyük bölümü başka yerlere taşındı. Kimi evler el değiştirdi, kimi farklı amaçlarla kullanılmaya başlandı. Buna rağmen bazı kadınlar hâlâ yıllardır yaşadıkları evlerinde, eski komşularıyla birlikte hayatlarını sürdürüyor.

60 yılı aşkın süredir Kale’de

Naciye Tuzsuz, 1965 yılında gelin geldiği Ankara Kalesi’nde 60 yılı aşkın zamandır yaşıyor. Niğde’den gelen Tuzsuz’un ailesinin kökeni Selanik’e uzanıyor. Anne ve babası mübadele döneminde Türkiye’ye gelen ilk ailelerden...

Kale’ye geldiğinde kayınvalidesi, kayınpederi ve görümceleriyle aynı evde yaşamaya başlayan Tuzsuz, geçen yıllarla birlikte mahallenin de değiştiğini anlatıyor. “Burada yaşamak hoş, güzel... Kendimizi daha mutlu hissediyoruz” diyen Tuzsuz, geçmişteki komşuluk ilişkilerini özlemle hatırlıyor. Tuzsuz, “Eskiden komşuluk, arkadaşlık, insanlık çok güzeldi. Şimdi bakmayın, herkes dağıldı. Buranın yerlileri gitti. Dışarıdan gelenler vardı, onlar da gitti” diyor.

Kale’nin giderek iş ve turizm merkezine dönüşmesinin mahalledeki yaşamı değiştirdiğini belirten Tuzsuz, buna rağmen kendi çevresindeki komşulukların devam ettiğini söylüyor: “Ama bizim çevremizde halen komşuluk ilişkilerimiz iyi. Eskilerle beraber mutluyuz yani. Bizim için güzel bir yer.”

Tuzsuz’un yaşamı da Ankara’nın farklı semtlerinde geçmiş. Bir dönem Demetevler’de ekmek büfesi işleten Tuzsuz, 17 yıl boyunca Kale ile Demetevler arasında gidip geldiğini anlatıyor. Silah tamircisi olan eşi ise Samanpazarı, Numune Pasajı ve Cebeci’de çalışmış. Eşinin vefatının ardından Tuzsuz, bugün emekli oğlu ile birlikte Kale’de yaşamaya devam ediyor.

“İl il gezdim yani”

Türkan Özdemir de Kale’nin uzun yıllardır yaşayan kadınlarından. Samsun’dan 1969 yılında Ankara’ya gelin gelen Özdemir, aradan geçen yıllara rağmen Kale ile bağını koparmayanlardan.

“Annem babam Samsun’un yerlisiydi. 1969’da buraya gelin geldim. Ondan beri buradayım” diyen Türkan Özdemir’in, eşinin memuriyeti nedeniyle Kale’den ayrıldığı dönemler de olmuş. İki yıl Kahramanmaraş’ta, ardından iki yıl İzmir’de yaşayan Özdemir, sonunda yeniden Ankara’ya dönmüş.

“İl il gezdim yani” diye anlatıyor o yılları. Bugün 75 yaşında olan Özdemir, Kale’deki komşuluk ilişkilerinin kendisi için hâlâ önemli olduğunu söylüyor. Naciye Tuzsuz ile komşulukları ise 57 yılı geride bırakmış. “57 senedir komşuluk yapıyoruz” diyor Özdemir.

Tuzsuz ise araya giriyor: “Çocukları elimizde büyüdü.”

İki komşunun birkaç cümleyle anlattığı bu geçmiş, Kale’deki komşuluğun yalnızca aynı sokakta yaşamaktan ibaret olmadığını gösteriyor. Çocukların büyümesine, ailelerin yaşlanmasına ve insanların başka yerlere gitmesine birlikte tanıklık etmişler.

Kale’den gitti, yeniden döndü

Gülbahar Azdemir’in hikâyesi de Kale’den ayrılıp yeniden dönmek üzerine. Kale’de evlenen Azdemir, eşiyle birlikte Çanakkale’ye taşınmış. Eşi burada esnaflık yapmış. Yıllar sonra ise yeniden Ankara’ya, Kale’ye dönmüşler.

“20-25 sene orada esnaflık yaptık. Sonra tekrar buraya geldik. 43-44 senedir buradayız” diyen Azdemir’in Kale ile bağı yalnızca kendi yaşamıyla sınırlı değil. Yaşadığı ev, 1940 yılında dedeleri tarafından satın alınmış. Daha sonra aileye kalan ev, bugün de ailenin yaşamını sürdüğü yer.

Azdemir’in iki kızı da evlerinin bir bölümünü kafeye çevirmiş. Yolunuz düştüğünde el ürünü, taze ve güvenilir yiyecekleri rahatça tüketiyor, kalenin içinde, çiçeklerle çevrili mekanda bir soluklanıyorsunuz. Böylece yılların izini taşıyan bu yapının, ailenin farklı kuşaklarının hayatına tanıklık etmesini dinliyor, geçmişe bir yolculuk yapıyorsunuz.

Mahallenin hafızası

Kale bugün Ankara’nın tarihi dokusunu görmek isteyenlerin uğrak noktalarından biri... Eski evlerin bir bölümü restore edilmiş, bazıları kafe, dükkân ve atölye olarak kullanılmaya başlanmış. Mahallenin eski sakinleri ise bütün bu değişime yıllar yıllar tanıklık etmiş…

Onlar için Kale yalnızca tarihi bir mekân değil. Kimi için gelin geldiği ev, kimi için çocuklarının büyüdüğü sokak, kimi için yıllarca kapısını çalan komşu demek.

Kale Mahallesi’nde hayat değişirken eski sakinlerin sayısı da azalsa da bazı evlerin ışığı hâlâ yanıyor, bazı kapılar hâlâ aynı komşulara açılıyor. Ve taş sokaklarda, mahallenin geçmişinden bugüne kalan kadınların hikâyeleri yaşamaya devam ediyor.

Trafik jandarması ekipleri, proje kapsamında Türkiye’nin farklı bölgelerinde çocuklara ve vatandaşlara yönelik trafik güvenliği eğitimlerini sürdürüyor.

Çocuklara trafik kuralları uygulamalı öğretiliyor

Mobil trafik eğitim araçlarıyla çocuklara trafik kurallarının eğlenerek ve uygulamalı şekilde öğretilmesi amaçlanıyor.

Eğitimlerde çocukların erken yaşta trafik bilinci kazanması ve geleceğin bilinçli sürücüleri olarak yetişmeleri hedefleniyor.

Jandarma ekipleri, mobil eğitim araçlarıyla farklı bölgelerde çocuklara trafik güvenliği konusunda bilgilendirmelerde bulunuyor.

Kırsal bölgelerde traktör sürücülerine özel eğitim

Proje kapsamında kırsal bölgelerde tarım araçları mobil trafik eğitim araçları da kullanılıyor.

Bu araçlarla traktör ve diğer tarım araçlarını kullanan vatandaşlara trafik güvenliği konusunda eğitim veriliyor.

Eğitimlerde özellikle rops demiri, reflektör ve flaşörlü lamba gibi hayati güvenlik ekipmanlarının önemi anlatılıyor.

Yeni eğitim araçları görev bölgelerine gönderildi

Jandarma Genel Komutanlığından yapılan açıklamada, trafik ve eğitim araçlarıyla Türkiye’nin her köşesinde trafik güvenliği için çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Açıklamada, yeni eğitim araçlarının da vatandaşlara hizmet vermek üzere sorumluluk bölgelerine gönderildiği ifade edildi.

Jandarma, mobil trafik eğitim araçları aracılığıyla çocuklardan tarım aracı kullanıcılarına kadar farklı gruplara yönelik trafik güvenliği eğitimlerini sürdürecek.

Kahramanmaraş 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülecek duruşmada, saldırıyı gerçekleştiren İsa Aras Mersinli’nin anne ve babası Uğur Mersinli ile Peyman Pınar Mersinli yargılanacak.

Saldırıda 9 öğrenci ve bir öğretmen hayatını kaybetti

15 Nisan’da meydana gelen saldırıda öğretmen Ayla Kara ile öğrenciler Adnan Göktürk Yeşil, Almina Ağaoğlu, Bayram Nabi Şişik, Belinay Nur Poyraz, Furkan Sancak Balal, Kerem Erdem Güngör, Yusuf Tarık Gül, Zeynep Kılıç ve Şuranur Sevgi Kazancı yaşamını yitirdi.

Soruşturmanın ardından hazırlanan iddianamede, saldırının ardından sanıkların sorumluluğuna ilişkin çeşitli değerlendirmelere yer verildi.

Baba hakkında 10 kez müebbet hapis talebi

Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede, baba Uğur Mersinli hakkında “olası kastla öldürme” suçundan 10 kez müebbet hapis cezası talep edildi.

Baba hakkında ayrıca “olası kastla yaralama” suçundan 30 yıla kadar hapis cezası istendi.

İddianamede, Uğur Mersinli’nin oğlunun silahlara ilgisini ve psikolojik sorunlarını bildiği halde gerekli önlemleri almadığı öne sürüldü.

İddianamede silahların muhafazasına ilişkin değerlendirmeler

İddianamede, Uğur Mersinli’nin oğlunu atış poligonuna götürdüğü ve burada silah kullanmasına izin verdiği iddia edildi.

Ayrıca evde bulunan çok sayıda silahın çocuğun kolaylıkla ulaşabileceği şekilde muhafaza edildiği öne sürüldü.

Savcılık, bu iddialar doğrultusunda baba hakkında “olası kastla öldürme” ve “olası kastla yaralama” suçlarından cezalandırma talebinde bulundu.

Anne hakkında 22,5 yıla kadar hapis istendi

İsa Aras Mersinli’nin annesi Peyman Pınar Mersinli hakkında ise “bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma” suçundan 22,5 yıla kadar hapis cezası talep edildi.

İddianamede, anneye oğlunun psikolojik destek alması gerektiği yönünde uyarılar yapıldığı ancak gerekli sağlık kuruluşlarına başvurulmadığı belirtildi.

Okul rehberlik servisi 32 kez görüşme yapmış

Dava dosyasındaki iddianamede, İsa Aras Mersinli’nin okul rehberlik servisiyle farklı yıllarda toplam 32 bireysel görüşme yaptığı bilgisi de yer aldı.

Okul kayıtlarına göre 2022 ve 2024 yıllarında aileye, çocuğun psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğu ve hastaneye sevk edilmesi gerektiğinin bildirildiği aktarıldı.

İddianameye göre bu yönlendirmelerin ardından hastaneye başvuru yapılmadı.

Soruşturmada telefon ve bilgisayardaki bulgular incelendi

Soruşturma kapsamında İsa Aras Mersinli’nin cep telefonu ve bilgisayarında da inceleme yapıldı.

İddianamede, cihazlarda okul krokileri, babasına ait silahlarla çekilmiş fotoğraflar ve saldırıdan iki gün önce atış poligonuna gidildiğini gösteren görüntülerin bulunduğu belirtildi.

Gözler Kahramanmaraş 3. Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki duruşmada

Kahramanmaraş’taki okul saldırısına ilişkin davanın ilk duruşması bugün görülecek. Mahkeme, sanıkların savunmalarını ve dosyadaki delilleri değerlendirecek.

Davanın ilk duruşmasında, saldırının öncesine ilişkin iddialar ile sanıkların hukuki sorumluluğunun yanı sıra iddianamede yer alan suçlamaların da ele alınması bekleniyor.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, Davutoğlu hakkında bir programda kullandığı ifadeler nedeniyle “Cumhurbaşkanı’na hakaret” suçlamasıyla soruşturma başlatmasının ardından Davutoğlu’nun avukatı Hasan Seymen açıklama yaptı.

Seymen, açıklamasında Davutoğlu için “seçilmiş son Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı” ifadesini kullandı. Uçum’un tepkisi bu tanımlamanın ardından geldi.

"Türkiye’nin seçilmiş son başbakanı Binali Yıldırım olur"

Mehmet Uçum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada parlamenter sistemde başbakan ve bakanların halk tarafından doğrudan seçilmediğini belirtti.

Uçum, “Eğer parlamenter sistemde başbakanlar milletvekilleri olmaları sebebiyle seçilmiş sayılıyorsa Türkiye’nin ‘Seçilmiş Son Başbakanı’ Sayın Binali Yıldırım olur” ifadelerini kullandı.

Uçum, parlamenter sistemde halk tarafından doğrudan seçilenlerin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, yani milletvekilleri olduğunu savundu.

“Başbakanı ve bakanları halk doğrudan seçmezdi”

1982 Anayasası’nın mülga 109’uncu maddesine atıfta bulunan Uçum, parlamenter sistem dönemindeki başbakanlık ve bakanlık makamlarının oluşumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Uçum, söz konusu düzenlemeye göre başbakanın Cumhurbaşkanı tarafından milletvekilleri arasından atandığını, bakanların ise başbakan tarafından milletvekilleri arasından veya milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kişiler arasından belirlenerek Cumhurbaşkanı tarafından atandığını belirtti.

Bu nedenle başbakan veya bakanların halk tarafından doğrudan seçilmiş kişiler olarak nitelendirilemeyeceğini savundu.

“Son derece sorunlu ve absürt”

Uçum, “seçilmiş son başbakan” tanımlamasının kullanılması halinde farklı dönemlerde göreve gelen başbakanlar ve bakanlar açısından çelişkili bir durum ortaya çıkacağını ileri sürdü.

Genel seçimlerin hemen ardından göreve gelen başbakanların “seçilmiş”, seçimler arasında göreve gelenlerin ise “seçilmemiş” sayılmasının mantıksal açıdan sorunlu olduğunu belirten Uçum, aynı durumun bakanlar için de geçerli olduğunu ifade etti.

“Uydurma bir sıfat üretildiği anlaşılıyor”

Mehmet Uçum, Davutoğlu için kullanılan “seçilmiş son Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı” ifadesine ilişkin değerlendirmesini sert sözlerle tamamladı.

Uçum, “Hiçbir mantıksal tutarlılığa dayanmayan, meşruiyet dayanağı olmayan ve o dönemin Anayasa hükümlerine açıkça aykırı olan, deyim uygun düşerse uydurma bir sıfat üretildiği anlaşılıyor” ifadelerini kullandı.

Uçum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Türkiye’de parlamenter sisteme samimi bir şekilde dönüşü savunan pek siyasi mecra kalmadı. Geriye dönüşün gerçekçi bir siyasi program olmadığı büyük ölçüde kabul edilmiş görünüyor. Zaten halkın iradesini karşıya alan, halkın iki güçlü oy hakkından birine, ya etkisizleştirmek veya ortadan kaldırmak amacıyla göz koyan bir yaklaşım hem gerici bir siyasettir hem de halktan asla destek görmez.

Bu bir yana geçmişte geriye dönüşü savunanların bir argümanı da parlamenter sistemde bakanların seçilmiş olduğu iddiasıydı. Tabi bakanlar seçilmişse başbakan evleviyetle seçilmiş sayılmalıydı(!). Bunlara göre sanki parlamenter sistemde halk, başbakanı ve bakanları doğrudan seçiyordu. Anayasa’ya aykırı bu iddia muhtemelen başbakan atanacak kişinin milletvekili olmasına ilişkin hükümle ve bakanların da siyasi teamül gereği genellikle milletvekilleri arasından atanmasıyla ilgiliydi. Elbette demokratik teamül gereği Mecliste en çok milletvekilliği kazanmış partinin genel başkanını eğer o da milletvekili ise başbakan atamak genel bir uygulama idi. Fakat siyasal tarihimizde Anayasal olarak vesayetçi pozisyonu olan Cumhurbaşkanının demokratik teamüllere aykırı atamalarına da şahit olduk. Hatta birlikte olduğu bir parti grubu olmayan tek başına hareket eden bir milletvekilinin demokratik iradenin önünü kesmek için Başbakan olarak atandığı örnek de yaşanmıştı. Elbette hem eski parlamenter sistemimize hem de genel olarak parlamenter sisteme ilişkin kronik hale gelmiş hükümet krizleri başta olmak üzere söylenecek çok şey var ama şimdilik konumuz bu değil.

En son avukatanın da dile getirdiği iddiaya göre Sayın Ahmet Davutoğlu “Seçilmiş Son Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı” sıfatına sahipmiş.

Belirtelim ki Türkiye Cumhuriyeti’nde en son Başbakanlık görevini yapan Sayın Binali Yıldırım’dır. Eğer parlamenter sistemde başbakanlar milletvekilleri olmaları sebebiyle seçilmiş sayılıyorsa Türkiye’nin “Seçilmiş Son Başbakanı” Sayın Binali Yıldırım olur. Yok bu seçilmiş sayılma genel seçimlerde en çok milletvekili alan partinin, kendisi de milletvekili olan genel başkanlarına mahsussa o zaman çok tuhaf bir durum ortaya çıkar: Genel seçimlerden hemen sonra başbakan olanlar seçilmiş sayılacak, arada başbakan olanlar sayılmayacak.

Aynı mantığı bakanlar için de yürütmek mümkün. Genel seçimlerden hemen sonra bakan olanlar seçilmiş arada bakan olanlar seçilmemiş sayılacak. Hatta tuhaflık milletvekili olan ve genel seçimlerden hemen sonra bakan olanları seçilmiş saymaya, sonra bakan olanları seçilmiş saymamaya, milletvekili olmayan bakanların ise hiç bir zaman seçilmiş sayılmamasına kadar gider. Bu bakış son derece sorunlu ve absürttür.

İşin aslı parlamenter sistemimizde ne başbakan “seçilmiş başbakan”dı. Ne de milletvekilleri “seçilmiş bakan”dı. Halk tarafından doğrudan seçilenler sadece Türkiye Büyük Millet Meclisinin üyeleri olan milletvekilleriydi. Halk başbakan veya bakan seçmezdi. Genel seçimleri kazanmak da başbakan seçilme sonucunu anayasal olarak doğurmazdı.

1982 Anayasa’nın mülga 109’uncu maddesine göre Başbakan, Cumhurbaşkanınca milletvekilleri arasından atanırdı. Bakanlar ise Başbakan tarafından ya milletvekilleri arasından veya milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından yani Meclis dışından seçilir ve Cumhurbaşkanınca atanırdı.

Dolayısıyla hiç bir mantıksal tutarlılığa dayanmayan, meşruiyet dayanağı olmayan ve o dönemin Anayasa hükümlerine açıkça aykırı olan deyim uygun düşerse uydurma bir sıfat üretildiği anlaşılıyor."

GEÇMİŞTE ANAYASA GEREĞİ SEÇİLMİŞ BAŞBAKAN VEYA BAKAN VAR MIYDI!

Türkiye’de parlamenter sisteme samimi bir şekilde dönüşü savunan pek siyasi mecra kalmadı. Geriye dönüşün gerçekçi bir siyasi program olmadığı büyük ölçüde kabul edilmiş görünüyor. Zaten halkın iradesini karşıya…

— Mehmet Uçum (@mehmetucum) September 3, 2026

Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik ve tebliğ değişiklikleriyle, uzaktan müşteri kabulünde kullanılabilecek kimlik doğrulama yöntemleri yeniden düzenlendi.

Yeni düzenlemeyle birlikte biyometrik yöntemler, elektronik kimlik doğrulama ve NFC teknolojisi uzaktan kimlik tespiti süreçlerinde mevzuata dahil edildi.

Uzaktan kimlik tespitinde biyometrik doğrulama kullanılacak

Yeni düzenlemeye göre ödeme hizmeti sağlayıcıları, uzaktan iletişim araçlarıyla gerçekleştirdikleri müşteri kabul süreçlerinde biyometrik yöntemlerden yararlanabilecek.

Kimlik tespitinde kişinin biyometrik verilerinin alınması ve kimlik kartındaki güvenlik unsurlarının doğrulanması işlemleri kesintisiz şekilde kayıt altına alınacak.

Bu sayede uzaktan gerçekleştirilen müşteri kabul işlemlerinde kimlik doğrulama güvenliğinin artırılması amaçlanıyor.

Kimlik doğrulamada öncelik NFC teknolojisinde

Uzaktan kimlik doğrulama işlemlerinde temel yöntem NFC olacak.

Yeni düzenlemeye göre kimlik belgesinin ve üzerindeki verilerin doğrulanmasında yakın alan iletişimi (NFC) teknolojisi esas alınacak.

Kimlik kartının orijinalliği, bütünlüğü, yıpranma durumu ve tahrif edilip edilmediği beyaz ışık altında kontrol edilecek. Kimlik kartının ön ve arka yüzünün incelenmesi de kayıt altına alınacak.

NFC çalışmazsa OCR ve alternatif yöntemler kullanılacak

Teknik nedenlerle NFC ile kimlik doğrulamanın gerçekleştirilememesi halinde alternatif yöntemlere başvurulabilecek.

Bu durumda optik karakter tanıma (OCR), kart okuyucu veya MASAK görüşü doğrultusunda TCMB tarafından onaylanan alternatif yöntemlerden en az biri kullanılacak.

Böylece uzaktan kimlik tespiti sürecinde teknik sorun yaşanması halinde alternatif doğrulama imkanları da sağlanmış olacak.

Bazı işlemler kapsam dışında bırakıldı

TCMB’nin yeni düzenlemesinde bazı ödeme ve elektronik para işlemleri uzaktan kimlik tespitine ilişkin yeni kuralların dışında tutuldu.

Anonim ön ödemeli araçlar, sürekli iş ilişkisi doğurmayan tek seferlik işlemler ve MASAK tebliğlerinde kimlik tespiti zorunluluğu bulunmayan belirli limit altındaki elektronik para ihracı ve ödeme işlemleri bu kapsamda değerlendirilecek.

Yabancı müşterilere çipli pasaport şartı

Yeni düzenlemeyle yabancı müşterilerin uzaktan kimlik tespiti için de yeni kurallar getirildi.

Türk vatandaşı olmayan gerçek kişilerin kimlik tespiti, ICAO 9303 standardına uygun ve NFC özelliği bulunan pasaportlar üzerinden gerçekleştirilebilecek.

Yabancı müşterilerin kimlik doğrulama işlemlerinde ayrıca MASAK Genel Tebliği’nde belirlenen güvenlik şartları uygulanacak.

TCMB düzenlemesi ne getiriyor?

Yeni düzenlemeyle ödeme ve elektronik para kuruluşlarının uzaktan müşteri kabul süreçlerinde kullanılacak yöntemler daha ayrıntılı şekilde belirlendi.

Düzenleme kapsamında NFC ile kimlik doğrulama, biyometrik doğrulama, OCR, elektronik kimlik doğrulama ve yabancılar için çipli pasaport kullanımına ilişkin kurallar netleştirildi.

Jeopolitik risklerin petrol fiyatları üzerindeki etkisi Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına da yansıdı. Benzin ve motorinin litre fiyatlarında yüksek oranlı artış gerçekleşti.

Motorine 7,72 TL, benzine 2,48 TL zam

Son zamla birlikte motorinin litre fiyatı 7,72 TL, benzinin litre fiyatı ise 2,48 TL arttı.

Akaryakıt zammı gece yarısından itibaren istasyonlardaki pompa fiyatlarına yansıdı. Artışın ardından özellikle motorinin litre fiyatı birçok kentte 90 TL seviyesine ulaştı.

İstanbul’da motorin 90 TL’ye yaklaştı

Zam sonrası İstanbul akaryakıt fiyatları yeniden yükseldi.

İstanbul Avrupa Yakası’nda benzinin litre fiyatı 76,92 TL, motorinin litre fiyatı ise 88,88 TL oldu.

İstanbul Anadolu Yakası’nda ise benzin 76,77 TL, motorin 88,76 TL seviyesine çıktı.

Ankara ve İzmir’de motorin 90 TL’yi aştı

Ankara ve İzmir’de motorinin litre fiyatı 90 TL seviyesinin üzerine çıktı.

Ankara’da benzinin litresi 77,87 TL, motorinin litresi 90,00 TL oldu.

İzmir’de ise benzin 78,15 TL, motorin 90,27 TL seviyesine yükseldi.

4 Eylül 2026 Cuma güncel akaryakıt fiyatları ne kadar?

Son zamların ardından İstanbul, Ankara ve İzmir’de benzin ve motorinin litre fiyatları şöyle:

Petrol fiyatları akaryakıt fiyatlarını baskılıyor

ABD-İran geriliminin yeniden yükselmesi ve Ukrayna’nın Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik saldırıları, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı.

Petrol piyasalarındaki hareketlilik, Türkiye’de akaryakıt fiyatları üzerindeki zam baskısını da güçlendirdi. Yaşanan gelişmelerin petrol fiyatları ve dolayısıyla benzin ve motorin fiyatları üzerindeki etkisinin sürmesi bekleniyor.

Çelik, Üsküdar halkının iradesine müdahale edildiğini savunarak, belediye meclisinde yaşanan gelişmelere tepki gösterdi.

“Üç meclis üyemiz gözaltında”

Özgür Çelik, açıklamasında üç meclis üyesinin gözaltında olduğunu belirtti.

Çelik, “Üsküdar’da üç meclis üyemiz şu an gözaltında. Dört meclis üyemiz tehditle, baskıyla, şantajla, teklifle transfer edildi” ifadelerini kullandı.

Yaşanan baskıların merkezinde “bürokratik klik” olarak nitelendirdiği bir yapının bulunduğunu öne süren Çelik, sürece ilişkin iddialarda bulundu.

“Belediye iradesine el konulmaya çalışılıyor”

Çelik, bürokrasinin ve yargının gücü kullanılarak belediye iradesine el konulmaya çalışıldığını ileri sürdü.

Üsküdar’da yaşananları “demokrasi tarihindeki en organize ve antidemokratik müdahalelerden biri” olarak niteleyen Çelik, sürece karşı mücadeleyi sürdüreceklerini belirtti.

Tarih ve saat verdi: Özgür Çelik’ten yurttaşlara Üsküdar Belediyesi çağrısı

Çelik, açıklamasının devamında yurttaşlara çağrıda bulundu.

Üsküdar halkına ve demokrasiyi savunan tüm yurttaşlara seslenen Çelik, “Yarın saat 20.00’da Üsküdar Belediyesi önünde buluşalım. Hakkımıza, irademize sahip çıkalım” dedi.

Çelik'in sosyal medya hesabından yaptığı çağrının tamamı şöyle:

"ÜSKÜDAR HALKININ İRADESİNE DARBEYİ KABUL ETMİYORUZ!

📌 Üsküdar’da üç meclis üyemiz şu an gözaltında.

📌 Dört meclis üyemiz tehditle, baskıyla, şantajla, teklifle transfer edildi.

📌 Bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Başkan vekilimiz @muratemir_dr’in açıkladığı gibi; bu baskıların merkezi malum bürokratik kliktir.

📌 Bir siyasi parti bürokrasinin gücüyle, yargı eliyle Üsküdar halkının iradesine çökmeye çalışıyor.

Demokrasi tarihimizde bu kadar organize kötülüğe şahit olmadık, bu kadar ahlaksızlığa maruz kalmadık, siyasi etiğin bu kadar çiğnendiğini görmedik.

İlk günden bu yana tüm bu kötülüklere karşı tüm gücümüzle mücadele ettik, sonuna kadar bu mücadeleyi sürdüreceğiz

Üsküdar halkına, demokrasiyi ve milli iradeyi savunan tüm vatandaşlarımıza çağrı yapıyoruz

Yarın saat 20.00’da Üsküdar Belediyesi önünde buluşalım

Hakkımıza, irademize sahip çıkalım"

ÜSKÜDAR HALKININ İRADESİNE DARBEYİ KABUL ETMİYORUZ!

📌 Üsküdar’da üç meclis üyemiz şu an gözaltında.

📌 Dört meclis üyemiz tehditle, baskıyla, şantajla, teklifle transfer edildi.

📌 Bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Başkan vekilimiz @muratemir_dr’in açıkladığı gibi; bu… pic.twitter.com/oFrhvO2Bwy

— Özgür Çelik (@ozgurcelik1919) September 3, 2026

İç Ege’nin güney ve doğusu, Akdeniz’in iç ve yüksek kesimleri, Batı Karadeniz’in batısının iç kesimleri, Orta ve Doğu Karadeniz kıyıları ile Doğu Anadolu’nun kuzeydoğusunda sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış öngörülüyor.

Diğer bölgelerde ise havanın parçalı ve az bulutlu geçeceği tahmin ediliyor.

Sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde

Hava sıcaklıklarının yurt genelinde mevsim normallerinin 2-4 derece üzerinde seyretmeye devam etmesi bekleniyor.

Meteoroloji verilerine göre, sıcaklıkların önümüzdeki günlerde de mevsim normallerinin üzerinde kalması öngörülüyor.

Rüzgar bazı bölgelerde kuvvetli esecek

Rüzgarın genellikle kuzeyli yönlerden, yurdun güneydoğu kesimlerinde ise güneybatı yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette esmesi bekleniyor.

Marmara’nın güneybatısı ile Kuzey Ege’de kuzey ve kuzeydoğu yönlerden, Güneydoğu Anadolu’nun kuzeyi ile Doğu Anadolu’nun batısında ise batı ve güneybatı yönlerden yer yer kuvvetli rüzgar öngörülüyor.

Bu bölgelerde rüzgarın hızının 40-60 kilometre/saat seviyelerine ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Meteoroloji'den bölge bölge hava durumu

MARMARA
Parçalı bulutlu, batısının yer yer çok bulutlu, Trakya'nın batısının yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Rüzgarın, güneybatı kesimlerinde kuzey ve kuzeydoğu yönlerden kuvvetli (40-60 km/saat) esmesi bekleniyor.

BURSA °C, 30°C
Parçalı bulutlu

ÇANAKKALE °C, 31°C
Parçalı ve az bulutlu

İSTANBUL °C, 29°C
Parçalı ve az bulutlu

KIRKLARELİ °C, 30°C
Parçalı çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

EGE
Parçalı ve az bulutlu, iç kesimlerinin yer yer çok bulutlu, İç Ege'nin güney ve doğusunun yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Rüzgarın kuzey kesimlerde kuzey ve kuzeydoğu yönlerden kuvvetli (40-60 km/saat) esmesi bekleniyor.

DENİZLİ °C, 35°C
Parçalı çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

İZMİR °C, 34°C
Parçalı ve az bulutlu

MANİSA °C, 34°C
Parçalı ve az bulutlu

UŞAK °C, 31°C
Parçalı çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

AKDENİZ
Parçalı ve az bulutlu, iç ve yüksek kesimlerinin yer yer çok bulutlu yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

ADANA °C, 34°C
Parçalı ve az bulutlu, kuzey çevreleri yer yer çok bulutlu yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ANTALYA °C, 34°C
Parçalı ve az bulutlu, iç kesimleri yer yer çok bulutlu yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

BURDUR °C, 32°C
Parçalı yer yer çok bulutlu, yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

HATAY °C, 31°C
Parçalı ve az bulutlu

İÇ ANADOLU
Parçalı ve az bulutlu, kuzeybatı kesimleri yer yer çok bulutlu yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

ANKARA °C, 31°C
Parçalı ve az bulutlu, kuzey kesimleri yer yer çok bulutlu yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ÇANKIRI °C, 30°C
Parçalı yer yer çok bulutlu, yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ESKİŞEHİR °C, 27°C
Parçalı yer yer çok bulutlu, yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

KAYSERİ °C, 30°C
Parçalı ve az bulutlu

BATI KARADENİZ
Parçalı ve az bulutlu, iç kesimlerinin yer yer çok bulutlu yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

BARTIN °C, 29°C
Parçalı ve az bulutlu

BOLU °C, 25°C
Parçalı yer yer çok bulutlu, yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

DÜZCE °C, 27°C
Parçalı yer yer çok bulutlu, yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

SİNOP °C, 29°C
Parçalı ve az bulutlu

ORTA ve DOĞU KARADENİZ
Parçalı ve çok bulutlu, Orta ve Doğu Karadeniz kıyılarının aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

AMASYA °C, 29°C
Parçalı bulutlu

RİZE °C, 27°C
Parçalı yer yer çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

SAMSUN °C, 27°C
Parçalı yer yer çok bulutlu, yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

TRABZON °C, 26°C
Parçalı yer yer çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

DOĞU ANADOLU
Parçalı ve az bulutlu, kuzeydoğu kesimlerinin yer yer çok bulutlu yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

ERZURUM °C, 29°C
Parçalı ve az bulutlu, kuzey kesimleri yer yer çok bulutlu öğle saatlerinden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

KARS °C, 26°C
Parçalı yer yer çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

MALATYA °C, 36°C
Parçalı ve az bulutlu

VAN °C, 27°C
Parçalı ve az bulutlu

GÜNEYDOĞU ANADOLU
Az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

DİYARBAKIR °C, 38°C
Az bulutlu ve açık

MARDİN °C, 36°C
Az bulutlu ve açık

SİİRT °C, 36°C
Az bulutlu ve açık

URFA °C, 38°C
Az bulutlu ve açık

Başsavcılık tarafından yapılan açıklamada, Marmara Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü’ndeki duruşma salonunda görülen duruşma sırasında çekildiği değerlendirilen görüntülerin çeşitli sosyal medya hesaplarından paylaşıldığının tespit edildiği bildirildi.

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı re’sen soruşturma başlattı

Başsavcılık, görüntülerin paylaşılması üzerine herhangi bir şikâyet beklemeden re’sen soruşturma başlattı.

Soruşturmanın, duruşma sırasında ses veya görüntüleri yetkisiz şekilde kayda alan ve söz konusu kayıtları sosyal medya platformlarında paylaşan kişilere yönelik yürütüldüğü belirtildi.

TCK’nın 286’ncı maddesi kapsamında soruşturma

Başsavcılık açıklamasında, kovuşturma işlemleri sırasında ses veya görüntülerin yetkisiz şekilde kayda alınması ve paylaşılması eylemlerinin Türk Ceza Kanunu’nun 286’ncı maddesi kapsamında değerlendirildiği kaydedildi.

Bu kapsamda, görüntüleri kaydeden ve sosyal medyada paylaşan kişiler hakkında soruşturma başlatıldığı bildirildi.

İBB Davası duruşmasındaki görüntüler mercek altında

İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen İBB Davası duruşmasına ilişkin sosyal medya paylaşımlarının soruşturma kapsamında inceleneceği öğrenildi.

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı’nın başlattığı soruşturmanın, görüntülerin kim tarafından ve hangi koşullarda kaydedilerek paylaşıldığının belirlenmesine yönelik sürdürüldüğü belirtildi.

6 şüpheli adliyeye sevk edilmişti

Kazaya ilişkin soruşturma kapsamında 6 şüpheli, öğle saatlerinde Silivri Adliyesi’ne getirildi.

Şüphelilerden Alsu gemisinin 1’inci kaptanı Ahmet Erarslan ile 3’üncü kaptanı Murat Evcimen, tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Diğer 4 şüpheli ise adli kontrol uygulanması talebiyle hakimliğe gönderildi.

4 şüpheli hakkında adli kontrol kararı

Sulh ceza hakimliği, yapılan değerlendirme sonucunda Ahmet Erarslan ve Murat Evcimen’in tutuklanmasına karar verdi.

Diğer 4 şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanmasına hükmedildi.

Ne olmuştu?

Silivri açıklarının 18 mil güneyinde meydana gelen kazada, Kocaeli'den Aliağa'ya giden Türk bayraklı 90 metre uzunluğundaki Alsu isimli ticari gemi ile İskenderun Limanı'ndan Karadeniz Ereğli'ye giden Tuğberk İmamoğlu isimli ticari gemi çarpıştı.

Kazanın ardından Tuğberk İmamoğlu isimli gemide bulunan 10 personelle irtibatın kesildiği bildirilirken, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ekiplerinin denizdeki arama kurtarma çalışmaları sürüyor.

Kazaya ilişkin Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldı. ALSU isimli gemiden bulunan 10 kişiden aşçı hariç 9 kişi hakkında da soruşturma başlatıldı.

Gemi üzerinde alınan ifadelerinin ardından şüphelilerden 6'sı adliyeye sevk edildi.

Cizre İlçe Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görev yapan Kaygusuz, 6 Temmuz’da görevi sırasında trafik kazası geçirdi. Kazada yaralanan polis memuru, kaldırıldığı hastanede tedavi altına alındı.

3 Eylül’de hastanede hayatını kaybetti

Ağır yaralı olarak tedavi gören Melih Kaygusuz, 3 Eylül’de doktorların tüm müdahalelerine rağmen hayatını kaybetti.

Kaygusuz’un vefatıyla birlikte görev sırasında geçirdiği trafik kazası sonucu şehit olduğu bildirildi.

Bakan Çiftçi’den başsağlığı mesajı

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla şehit polis memuru Kaygusuz’un vefatını duyurdu.

Çiftçi, "Şehidimize Allah’tan rahmet, kederli ailesine, kahraman emniyet teşkilatımıza ve milletimize başsağlığı diliyorum. Şehidimizin makamı âli olsun" ifadelerini kullandı.

Milletimizin başı sağ olsun 🇹🇷 pic.twitter.com/hD8NvA001s

— Mustafa ÇİFTÇİ (@mustafaciftcitr) September 3, 2026

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

YÖNETMELİK

–– Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

TEBLİĞ

–– Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Veri Paylaşım Servislerine İlişkin Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

KURUL KARARLARI

–– Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 03/09/2026 Tarihli ve 14847 ve 14848 Sayılı Kararları

YARGI BÖLÜMÜ

YARGITAY KARARI

–– Yargıtay 5. Hukuk Dairesine Ait Karar

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

b - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Galatasaray ve Fenerbahçe’nin turnuvada kullanacağı kadrolar da netleşti.

Galatasaray’ın Şampiyonlar Ligi kadrosu

Sarı-kırmızılı ekibin UEFA’ya bildirdiği 24 kişilik kadroda şu oyuncular bulunuyor:

• Kaleciler: Uğurcan Çakır, Günay Güvenç, Jankat Yılmaz, Enes Emre Büyük
• Defans: Abdülkerim Bardakcı, Davinson Sanchez, Bitshiabu, Wilfried Singo, Eren Elmalı, Jakobs, Roland Sallai
• Orta saha: Batrakov, Sara, İlkay Gündoğan, Lemina, Torreira, Nhaga, Ugochukwu, Yunus Akgün
• Forvet: Victor Osimhen, Barış Alper Yılmaz, Rafael Leao, Leroy Sane, Deniz Gül

Galatasaray’ın UEFA’ya sunduğu listede Kazımcan Karataş, Eyüp Aydın, Kaan Ayhan, Arda Ünyay ve Can Armando Güner yer almadı.

Fenerbahçe’nin Şampiyonlar Ligi kadrosu

Fenerbahçe’nin UEFA’ya bildirdiği kadro ise şu isimlerden oluşuyor:

• Kaleciler: Ederson, Tarık Çetin, Mert Günok, Kuzey Sapaz, Yasir Caklı
• Defans: Yiğit Efe Demir, Nathan Ake, Mert Müldür, Oppong, Semedo, Skriniar, Mimovic
• Orta saha: Archie Brown, İsmail Yüksek, İrfan Can Kahveci, Guendouzi, Levent Mercan, Bartuğ, Oğuz Aydın, Kante
• Forvet: Kerem Aktürkoğlu, Lukaku, Muriqi, Asensio, Mason Greenwood, Nene

Sarı-lacivertli takımda ise Jayden Oosterwolde, Çağlar Söyüncü, Rodrigo Becao ve Mert Hakan Yandaş Şampiyonlar Ligi kadrosuna dahil edilmedi.

Çatışmada Berkan Ç. etkisiz hale getirildi. Olay sırasında çevrede bulunan bir vatandaşın da yaralandığı bildirildi.

İstanbul Valiliği, operasyonun Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü tarafından İstihbarat Şube Müdürlüğü ile koordineli şekilde yürütülen çalışmalar sonucunda gerçekleştirildiğini açıkladı.

Valilik açıklamasında, şüphelinin Türkiye'de bir terör saldırısı planladığının değerlendirildiği belirtildi.

"İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü’nce, İstihbarat Şube Müdürlüğü ile koordineli olarak yürütülen çalışmalarda; IŞİD Silahlı Terör Örgütü ile bağlantılı olduğu ve ülkemizde terör saldırısı planladığı değerlendirilen Berkan Ç. (21) isimli şahsın yakalanmasına yönelik Sultanbeyli‘de bir operasyon gerçekleştirilmiştir. Şüphelinin görevli polislerimize ateş açması üzerine karşılık verilmiş ve şüpheli Berkan Ç. etkisiz hale getirilmiştir. Bu esnada bir vatandaşımız yaralanmıştır. Konuyla ilgili tahkikat devam etmektedir"

Olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Cumhur İttifakı'nın Yüreğir Belediyesi başkan vekilliği seçimi için aday gösterdiği Tarık Özünal, 31 Temmuz'da CHP'li meclis üyesi Cafer Boyraz'ın 2 oy farkla kazandığı oylamanın iptali için dava açtı.

Özünal, dava dilekçesinde, görevden uzaklaştırılan Demirçalı'nın oylamada hazırmış gibi kabul edilerek üye tam sayısına dahil edilmesinin yasanın açık hükmüne aykırı olduğunu savundu.

Meclis üyesi olmayan birçok kişinin toplantı salonuna girerek toplantıya müdahale ettiğini ve bu durumun 4. tur oylamasının yasaya aykırılığını gösterdiğini iddia eden Özünal, toplantıda meclis üyelerinin baskı altında oy kullanmasına sebep olacak kargaşanın hakim olduğunu öne sürdü.

Bunun ardından davalı Yüreğir Belediye Başkanlığı adına savunma dilekçesi sunan avukat, 4. tur oylama işleminin mevzuata ve hukuka uygun olduğunu iddia etti.

Davayı karara bağlayan Adana 2. İdare Mahkemesi, seçim için yürütmeyi durdurma kararı verdi.

Kararda, şu değerlendirme yapıldı:

"Hukuka aykırılığı ortaya konulan dava konusu seçim işlemlerinin yürütmesinin devamı halinde seçime yönelik itirazların sürmesi sebebiyle davalı idarenin karar alma organlarının faaliyetine devam edebilmesinin ortadan kalkacağı, seçilen kişinin belediye başkanının yetkilerini kullanacağı, huzur ortamının bozulabileceği bu nedenle de hizmetin görülmesinde ve yürütülmesinde aksamalar yaşanabileceği, bu durumun telafisi güç zararların ortaya çıkmasına neden olabileceği açıktır. Açıklanan nedenlerle hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemlerin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden 2577 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına kararın tebliğini izleyen günden itibaren 7 gün içinde Adana Bölge İdare Mahkemesine itiraz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi."

Yargılandığı davada "rüşvet vermek" suçu iddiasıyla 5 yıl 3 ay 10 gün hapis cezasına çarptırılan Yüreğir Belediye Başkanı Ali Demirçalı, İçişleri Bakanlığınca görevden uzaklaştırılmıştı.

CHP’li meclis üyeleri Ahmet Başbaydar, Ayhan Aydın, Hüseyin Kazan ve Tahsin Usta, CHP’den istifa ederek AKP’ye katılma kararı aldı. Dört ismin AKP’ye geçişi dolayısıyla Üsküdar İlçe Başkanlığı’nda program düzenlendi. Programa AKP İstanbul İl Başkanı Abdullah Özdemir de katıldı.

Yaşanan parti değişikliğinin ardından Üsküdar Belediye Meclisi’ndeki sandalye dağılımı da değişti. Buna göre mecliste 23 CHP’li üye bulunurken, Cumhur İttifakı’nın üye sayısı 21’e yükseldi.

AKP’ye katılan isimlerden Tahsin Usta, törende yaptığı konuşmada kararlarının gerekçesinin Üsküdar’a daha fazla hizmet etmek olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Dört meclis üyesi arkadaşımız, Cumhuriyet Halk Partisi’nden istifa ederek gördüğümüz lüzum üzerine Üsküdar halkına daha fazla hizmet verebilmek amacıyla AKP’ye katılmış bulunuyoruz. Hayırlı olsun"

Usta, parti değişikliği kararının herhangi bir baskı, tehdit veya pazarlık sonucunda alınmadığını da vurguladı. Karar sürecine ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Bu kararı verirken meclis üyesi arkadaşlarımızla beraber şunu özellikle söylemek isterim ki hiçbir baskı altında kalmadık, hiçbir tehdit altında kalmadık ve hiçbir pazarlığın içerisinde bulunmadık. Amacımız Üsküdar’a daha fazla hizmet edebilmek ve bu çatı altında bunu gerçekleştirebileceğimizi düşünüyoruz. Bu nedenle bizi kabul ettiğiniz için sizlere teşekkür ediyorum”

Eylül ayının başlamasıyla birlikte bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!