Yangınlarda kaybedilen alan 100 bin futbol sahasına ulaştı

ANSA haber ajansının WWF raporuna dayandırdığı habere göre, İtalya'da bu yaz yaşanan orman yangınlarında yok olan alanın büyüklüğü yaklaşık 100 bin futbol sahasına denk geliyor.

Raporda, yangınların yalnızca ormanlık alanları değil, doğal yaşam alanlarını da etkilediği belirtildi. Özellikle sıcak hava koşulları ve kuraklık nedeniyle yangınların geniş bölgelere yayıldığı ifade edildi.

Koruma altındaki bölgelerde de yangın çıktı

WWF verilerine göre, İtalya'daki yangınların yaklaşık üçte biri koruma altındaki doğal alanlarda meydana geldi. Bu durum, yangınların ekosistemler üzerindeki etkisine ilişkin endişeleri artırdı.

Raporda ayrıca son 20 yıllık süreçte orman yangınları nedeniyle yok olan alan miktarının yüzde 133 arttığı bilgisi paylaşıldı. Artan yangınların doğal alanlar üzerindeki baskıyı yükselttiği kaydedildi.

Avrupa'da yangın bilançosu büyüyor

İtalya'nın yanı sıra diğer Avrupa ülkelerinde de büyük çaplı orman yangınları yaşandı. Raporda yer alan verilere göre, İspanya'da 219 bin hektar, Fransa'da ise 91 bin hektar alan yangınlardan etkilendi.

WWF'den iklim ve doğa yasaları çağrısı

WWF Avrupa Birliği Ormanlar Sorumlusu Anke Schulmeister-Oldenhove, raporda yaptığı değerlendirmede Avrupa'daki yangınlara ilişkin açıklamalarda bulundu.

Schulmeister-Oldenhove, "Avrupa yanıyor ancak itfaiyeciler umutsuzca su sıkarken, liderlerimiz klimalı odalarında oturup, Avrupa Birliği’nin iklim ve doğa yasalarını ne kadar sulandırmaları gerektiğini tartışıyorlar. Asıl soru bu yasaları gelecek felaketleri önlemek için ne kadar güçlendirmeleri gerektiği olmalı" dedi.

Şirket tarafından yapılan duyuruda, kesintilerin elektrik dağıtım altyapısının güçlendirilmesi ve şebeke güvenilirliğinin artırılması amacıyla gerçekleştirileceği belirtilirken, çalışmaların tamamlanmasının ardından bölgelere yeniden enerji verileceği ifade edildi.

6 Ağustos İzmir Elektrik Kesintisi Hangi İlçelerde Uygulanacak?

GDZ Elektrik'in yayımladığı programa göre bugün şu ilçelerde planlı elektrik kesintisi uygulanacak:

• Aliağa

• Balçova

• Bayındır

• Bergama

• Buca

• Çeşme

• Çiğli

• Dikili

• Foça

• Güzelbahçe

• Karabağlar

• Karşıyaka

• Kemalpaşa

• Kiraz

• Menemen

• Ödemiş

• Seferihisar

• Tire

• Torbalı

• Urla

İlçe İlçe 6 Ağustos 2026 GDZ Elektrik Kesinti Saatleri

Aliağa

Mahalleler:

• Bozköy

• Şehitkemal

• Hacıömerli

Saat: 10.00-16.00

Balçova

Mahalle:

• Fevzi Çakmak

Saat: 10.00-13.00

Bayındır

Mahalle:

• Balcılar

Saat: 09.00-17.00

Bergama

Mahalleler ve saatler:

• Pirveliler

• Avunduk

09.00-15.00

• Çobanlar

14.00-18.00

Buca

Mahalle:

• Zafer

Saat: 10.00-17.00

Çeşme

Mahalle:

• Şifne

Saat: 09.00-17.00

Çiğli

Mahalleler:

• Balatçık

• Çağdaş

• Küçük Çiğli

• Egekent

• Köyiçi

Saat: 09.00-17.00

Dikili

Mahalle:

• Cumhuriyet

Saat: 09.00-15.00

Foça

Mahalle:

• Ilıpınar

Saat: 09.00-17.00

Güzelbahçe

Mahalle:

• Yalı

Saat: 09.00-13.00

Karabağlar

Mahalleler:

• Ali Fuat Cebesoy

• Bahriye Üçok

Saat: 09.00-17.00

Karşıyaka

Şemikler

• 01.00-06.00

Bahriye Üçok

• 10.00-12.00

Kemalpaşa

Mahalle:

• Bayramlı

Saat: 09.00-17.00

Kiraz

Mahalle:

• Cevizli

Saat: 09.30-17.30

Menemen

Mahalleler:

• Değirmendere

• Görece

09.00-15.00

• 29 Ekim

10.00-16.00

Ödemiş

Mahalleler:

• Ertuğrul

• Güney

• Hamam

• Değirmendere

Saat: 09.00-17.00

Seferihisar

Mahalleler:

• Bengiler

• Cumhuriyet

Saat: 09.00-15.00

Tire

Mahalleler:

• Kahrat

• Kireli

• Kürdüllü

• Peşrefli

Saat: 09.00-14.00

Torbalı

Mahalleler:

• Çamlıca

• 19 Mayıs

Saat: 09.00-17.00

Urla

Mahalle:

• Atatürk

Saat: 09.30-17.30

İzmir'de Elektrikler Ne Zaman Gelecek?

GDZ Elektrik'in açıklamasına göre enerji, planlanan bakım ve şebeke yenileme çalışmalarının tamamlanmasının ardından duyurulan bitiş saatlerinde kademeli olarak yeniden verilecek. Teknik çalışmaların beklenenden erken tamamlanması halinde bazı bölgelerde elektrik ilan edilen saatten önce de gelebilecek.

Şirket, kesinti süresince elektronik cihazların korunması amacıyla hassas cihazların prizden çıkarılmasını önerirken, çalışmaların ilerleyişine bağlı olarak saatlerde değişiklik yaşanabileceğini belirtti.

GDZ Elektrik Kesinti Sorgulama Nasıl Yapılır?

İzmir'de elektrik kesintilerinin güncel durumunu takip etmek isteyen vatandaşlar;

• GDZ Elektrik'in resmi planlı kesinti ve arıza sorgulama ekranı üzerinden ilçe ve mahalle bazında bilgi alabiliyor.

• ALO 186 hattını arayarak planlı kesinti ve arıza durumunu öğrenebiliyor.

• Resmi duyurular üzerinden bakım çalışmalarındaki güncel gelişmeleri takip edebiliyor.

GDZ Elektrik, planlı bakım çalışmalarının tamamlanmasının ardından tüm bölgelerde enerji arzının normal seyrine döneceğini bildirdi.

Maria Sakkari karşısında 2-0 mağlup oldu

Dünya sıralamasında 33. basamakta yer alan Maria Sakkari ile mücadele eden Zeynep Sönmez, karşılaşmayı 6-3 ve 6-2'lik setlerle kaybetti.

Bu sonucun ardından milli tenisçi, Kanada Açık'taki mücadelesini ikinci turda noktaladı.

İlk turda Rebecca Marino'yu elemişti

Zeynep Sönmez, turnuvanın ilk turunda ev sahibi Kanada'dan Rebecca Marino'yu mağlup ederek adını ikinci tura yazdırmıştı.

Milli raket, ikinci turda Maria Sakkari karşısında istediği sonucu alamayarak organizasyona veda etti.

İZSU, şebeke yenileme çalışmaları ile ana boru arızaları ve teknik nedenlerden kaynaklanan kesintilere ekiplerin müdahale ettiğini belirterek, çalışmaların tamamlanmasının ardından suyun yeniden verileceğini bildirdi.

6 Ağustos İzmir Su Kesintisi Hangi İlçeleri Etkiliyor?

İZSU'nun yayımladığı güncel programa göre 6 Ağustos'ta su kesintisi uygulanacak ilçeler şunlar:

• Foça

• Karabağlar

• Kiraz

• Ödemiş

Kesintilerin süresi çalışma yapılan bölgeye göre değişiklik gösteriyor.

Foça Su Kesintisi

Foça ilçesinde Kemal Atatürk Mahallesi'nde bakım ve arıza çalışmaları nedeniyle yaklaşık 2 saatlik su kesintisi uygulanacak.

Kesinti saatleri:

• Başlangıç: 09.00

• Bitiş: 11.00

Etkilenen mahalle:

• Kemal Atatürk Mahallesi

Karabağlar Su Kesintisi

Karabağlar ilçesinde dört mahallede planlı su kesintisi yapılacağı açıklandı.

Kesinti saatleri:

• Başlangıç: 09.03

• Bitiş: 11.03

Etkilenen mahalleler:

• Kazım Karabekir

• Refet Bele

• Tahsin Yazıcı

• Vatan

Kesintinin yaklaşık 2 saat sürmesi bekleniyor.

Kiraz Su Kesintisi

Kiraz ilçesinde daha uzun süreli bir çalışma gerçekleştirilecek.

Kesinti saatleri:

• Başlangıç: 08.00

• Bitiş: 12.30

Yaklaşık süre:

• 4 saat 30 dakika

Etkilenen mahalleler:

• Cumhuriyet

• İstiklal

Ödemiş Su Kesintisi

Ödemiş ilçesinde iki farklı mahallede ayrı saatlerde su kesintisi uygulanacak.

Mescitli Mahallesi

• Başlangıç: 08.40

• Bitiş: 10.40

• Süre: Yaklaşık 2 saat

Seyrekli Mahallesi

• Başlangıç: 07.40

• Bitiş: 09.40

• Süre: Yaklaşık 2 saat

İZSU Su Kesintisi Sorgulama Nasıl Yapılır?

İZSU, vatandaşların yaşadıkları bölgedeki güncel su kesintilerini farklı kanallar üzerinden takip edebileceğini belirtiyor.

Su kesintisi bilgilerine ulaşmak için şu yöntemler kullanılabiliyor:

• İZSU'nun resmi Su Arıza ve Kesinti Sorgulama ekranı üzerinden ilçe ve mahalle seçilerek aktif çalışmalar görüntülenebiliyor.

• ALO 185 İZSU Çağrı Merkezi aranarak adres bazlı bilgi alınabiliyor ve arıza kaydı oluşturulabiliyor.

• İZSU Cebinizde hizmetine kayıt olan aboneler planlı kesintiler hakkında SMS ile bilgilendirilebiliyor.

İZSU'dan Su Kesintileriyle İlgili Açıklama

İZSU, kent genelinde meydana gelen ana boru arızaları, şebeke yenileme çalışmaları ve bakım faaliyetlerine ekiplerin aralıksız müdahale ettiğini açıkladı. Kurum, planlanan çalışmaların tamamlanmasının ardından kesinti yaşanan mahallelere suyun kademeli olarak yeniden verileceğini bildirdi.

Yetkililer, çalışma sürecine bağlı olarak kesinti saatlerinde teknik nedenlerle değişiklik yaşanabileceğini belirterek vatandaşların güncel duyuruları İZSU'nun resmi internet sitesi ve ALO 185 Çağrı Merkezi üzerinden takip etmelerini tavsiye etti.

6 Ağustos 2026 Perşembe günü itibarıyla İstanbul, Ankara ve İzmir'de geçerli olan güncel akaryakıt fiyatları belli oldu. Güncel verilere göre üç büyük ilde benzin, motorin ve LPG fiyatlarında şehir bazında küçük farklılıklar bulunuyor.

Akaryakıt Fiyatları Neden Değişiyor?

Türkiye'de akaryakıt fiyatları belirlenirken uluslararası petrol piyasalarında oluşan Brent petrol fiyatı, döviz kuru, rafineri satış fiyatları ve yürürlükteki vergi uygulamaları dikkate alınıyor.

Özellikle petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş veya düşüşler ile döviz kurundaki değişimler, dağıtım şirketlerinin pompa satış fiyatlarına doğrudan yansıyabiliyor. Bu nedenle akaryakıt fiyatları dönemsel olarak güncellenebiliyor.

İstanbul Avrupa Yakası Güncel Akaryakıt Fiyatları

6 Ağustos 2026 itibarıyla İstanbul Avrupa Yakası'nda geçerli pompa fiyatları şöyle:

• Benzin litre fiyatı: 67,27 TL

• Motorin litre fiyatı: 80,01 TL

• LPG litre fiyatı: 33,79 TL

İstanbul Anadolu Yakası Güncel Akaryakıt Fiyatları

İstanbul Anadolu Yakası'nda uygulanan güncel fiyatlar ise şu şekilde:

• Benzin litre fiyatı: 67,12 TL

• Motorin litre fiyatı: 79,87 TL

• LPG litre fiyatı: 33,19 TL

Avrupa ve Anadolu yakaları arasında dağıtım maliyetleri ve operasyonel nedenlere bağlı olarak küçük fiyat farklılıkları görülebiliyor.

Ankara Güncel Benzin, Motorin ve LPG Fiyatları

Başkent Ankara'da 6 Ağustos 2026 Perşembe günü itibarıyla geçerli akaryakıt fiyatları şöyle:

• Benzin litre fiyatı: 68,24 TL

• Motorin litre fiyatı: 81,14 TL

• LPG litre fiyatı: 33,89 TL

Ankara'da motorin fiyatı 81 TL seviyesinin üzerinde bulunurken, LPG litre fiyatı ise 33,89 TL olarak uygulanıyor.

İzmir Güncel Akaryakıt Fiyatları

İzmir'de geçerli güncel pompa satış fiyatları şu şekilde açıklandı:

• Benzin litre fiyatı: 68,52 TL

• Motorin litre fiyatı: 81,41 TL

• LPG litre fiyatı: 33,79 TL

Üç büyük il arasında benzin ve motorin fiyatlarının en yüksek olduğu illerden biri İzmir olarak öne çıkıyor.

Akaryakıt Fiyatları Nasıl Hesaplanıyor?

Türkiye'de akaryakıt fiyatları uluslararası ürün fiyatları ile döviz kuru dikkate alınarak hesaplanıyor. Rafineri çıkış fiyatına Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) payı ve Katma Değer Vergisi (KDV) gibi yasal yükümlülükler eklenerek pompa satış fiyatı oluşturuluyor.

Bu nedenle Brent petrol fiyatlarında, döviz kurunda veya vergi düzenlemelerinde yaşanan değişiklikler, benzin, motorin ve LPG fiyatlarının belirli dönemlerde güncellenmesine neden olabiliyor.

Vatandaşlar, akaryakıt fiyatlarındaki değişimleri günlük olarak takip ederken, güncel pompa satış fiyatları dağıtım şirketleri ve istasyonların uygulamalarına göre küçük farklılıklar gösterebiliyor.

Başkent EDAŞ, çalışmaların elektrik dağıtım altyapısının güçlendirilmesi amacıyla gerçekleştirileceğini belirtirken, planlanan çalışmaların tamamlanmasının ardından enerji arzının yeniden sağlanacağını bildirdi.

Elmadağ'da İlk Elektrik Kesintisi Saat 09.00'da Başlayacak

Başkent EDAŞ'ın programına göre günün ilk planlı kesintisi 09.00-10.30 saatleri arasında uygulanacak.

Kesinti nedeni:

• Şebeke iyileştirme çalışmaları

Kesinti saatleri:

• Başlangıç: 09.00

• Bitiş: 10.30

Etkilenen bölge:

• Hasanoğlan Bahçelievler Mahallesi

• 585 ve 591 sokak çevresi

Kesintinin yaklaşık 1 saat 30 dakika sürmesi planlanıyor.

11.00-12.30 Saatleri Arasında Yeni Kesinti Uygulanacak

Başkent EDAŞ'ın ikinci planlı çalışması kapsamında 11.00 ile 12.30 saatleri arasında bazı cadde ve sokaklara elektrik verilemeyecek.

Kesinti nedeni:

• Şebeke iyileştirme çalışmaları

Kesinti saatleri:

• 11.00-12.30

Etkilenen bölgeler arasında:

• Menderes

• Cengiz Topel 2

• Sazlık

• Ateş

• Şehit Mehmet Tekcan

• Özgül

• Akşemsettin

• Cumhuriyet

• Cumhuriyet 1

• 361 İstasyon çevresi

Yaklaşık kesinti süresi 1 saat 30 dakika olarak açıklandı.

11.00-15.00 Saatleri Arasında Bazı Bölgelerde 4 Saatlik Kesinti

Elmadağ'da aynı gün uygulanacak bir diğer planlı çalışma kapsamında bazı mahalle ve sokaklarda daha uzun süreli elektrik kesintisi yapılacak.

Kesinti saatleri:

• Başlangıç: 11.00

• Bitiş: 15.00

Kesinti nedeni:

• Şebeke iyileştirme çalışmaları

Başkent EDAŞ'ın açıklamasına göre bu kesintiden çok sayıda cadde ve sokağın yanı sıra ilçe merkezindeki farklı yerleşim alanları etkilenecek. Kesinti programında Ali Eysen, Kadife, Yonca, Merkez, Karadere, Tirebolu, Ceylan, Kubilay, Ediz, Hilal, Mehmet Zan, Taşocağı, Barış, Güneş, Şehit Şener Gündem, Karaca, Demirağ, Atatürk, Göçenler, Şehit Serdar Erdem, Babayiğitler, Şahintepe, Şehit Yüzbaşı Adem Kutlu, Karaçam, Esentepe, Kışlalı, Şenlik, Çayır, Yıldıztepe, Yahya Kemal, Kardelen, Uğur Mumcu, Ünal, Yenimahalle ve Köyün Kendisi bölgeleri de yer alıyor.

Başkent EDAŞ, çalışmaların tamamlanmasının ardından elektrik arzının yeniden sağlanacağını bildirdi.

13.30-15.00 Saatlerinde Hasanoğlan Bahçelievler'de Kesinti

Günün bir diğer planlı kesintisi 13.30 ile 15.00 saatleri arasında uygulanacak.

Kesinti nedeni:

• Şebeke iyileştirme çalışmaları

Etkilenen bölgeler:

• Ateş

• Cumhuriyet 3

• Cumhuriyet 4

• Cengiz Topel

• Cengiz Topel 1

• Cengiz Topel 2

• Evren

• Menderes

• Kavak

• Gül

• Hasanoğlan Bahçelievler

Kesintinin yaklaşık 1 saat 30 dakika sürmesi bekleniyor.

Akşam Saatlerinde Ediğe ve Kuşçuali Mahallelerinde Elektrik Kesintisi

Başkent EDAŞ'ın yayımladığı programa göre günün son planlı çalışması 17.30 ile 18.30 saatleri arasında gerçekleştirilecek.

Kesinti nedeni:

• Şebeke iyileştirme çalışmaları

Kesinti saatleri:

• Başlangıç: 17.30

• Bitiş: 18.30

Elektrik kesintisinden etkilenecek bölgeler:

• Ediğe Mahallesi

• Kuşçuali Mahallesi

• Çiftlik

• Gedikardı

• Şehit Türker

• Bağevleri

• Armutlu

• Çamlıca

• Yaylaevi

• Üzümlü Mevkii

• Bahçelievler

• Bedesten

• Hisarköy ve çevresi

Kesintinin yaklaşık 1 saat sürmesi planlanıyor.

6 Ağustos 2026 Elmadağ Elektrik Kesintisi Programı

• 09.00-10.30: Hasanoğlan Bahçelievler Mahallesi (585 ve 591 sokak)

• 11.00-12.30: Cumhuriyet, Menderes, Cengiz Topel ve çevresi

• 11.00-15.00: Elmadağ merkez ve çok sayıda mahalle ile sokakta 4 saatlik kesinti

• 13.30-15.00: Hasanoğlan Bahçelievler ve çevresi

• 17.30-18.30: Ediğe, Kuşçuali, Hisarköy, Bağevleri ve çevresi

Başkent EDAŞ'tan Elektrik Kesintisi Açıklaması

Başkent EDAŞ, Elmadağ'da uygulanacak tüm kesintilerin şebeke iyileştirme çalışmaları kapsamında gerçekleştirileceğini açıkladı. Kurum, çalışmaların planlanan süre içerisinde tamamlanmasının ardından elektrik enerjisinin kademeli olarak yeniden verileceğini bildirdi.

Yetkililer, çalışma süresine bağlı olarak kesinti başlangıç ve bitiş saatlerinde teknik nedenlerle değişiklik yaşanabileceğini belirterek vatandaşların güncel duyuruları Başkent EDAŞ'ın resmi bilgilendirme kanallarından takip etmelerini tavsiye etti.

Resmi açıklamalara göre Keçiören'de altyapı çalışması sırasında içme suyu şebeke hattının zarar görmesi, Bala'da içme suyu terfi merkezindeki motor arızası ve Polatlı'da içme suyu dağıtım hattındaki boru arızası nedeniyle kesinti uygulanıyor.

Keçiören Su Kesintisi Neden Yaşanıyor?

ASKİ'nin açıklamasına göre Keçiören ilçesine bağlı Basınevleri Mahallesi'nde özel bir firma tarafından yürütülen çalışma sırasında Q200 düktil içme suyu şebeke borusuna zarar verildi.

Bu nedenle bölgede plansız su kesintisi uygulanırken, ekiplerin onarım çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

Kesinti saatleri:

• Arıza başlangıcı: 08.30

• Su verilmesi planlanan saat: 12.00

Su kesintisinden etkilenen bölgeler:

• Basınevleri Mahallesi

• Selçuklu Caddesi

• Çevre sokaklar

ASKİ, çalışmalar nedeniyle yaşanan kesinti için abonelerden anlayış beklediğini ifade etti.

Bala'da Ergin Mahallesi'nde Su Kesintisi

Bala ilçesinde ise su kesintisinin nedeni Ergin İçme Suyu Terfi Merkezi'nde meydana gelen motor arızası olarak açıklandı.

ASKİ, arızanın giderilmesi amacıyla teknik ekiplerin bölgede çalışmalarını sürdürdüğünü duyurdu.

Kesinti saatleri:

• Başlangıç: 08.45

• Bitiş: 17.30

Etkilenen mahalle:

• Ergin Mahallesi

Kurum tarafından yapılan açıklamada, çalışmaların en kısa sürede tamamlanmasının hedeflendiği belirtildi.

Polatlı'da Hangi Mahallede Su Kesintisi Var?

Polatlı ilçesinde yaşanan kesinti ise Şehitlik Mahallesi Çamlıca Caddesi üzerindeki içme suyu dağıtım şebekesinde meydana gelen Ø110 PVC boru arızasından kaynaklanıyor.

ASKİ ekipleri, arızanın giderilmesi için bölgede onarım çalışması yürütüyor.

Kesinti saatleri:

• Başlangıç: 09.30

• Bitiş: 13.00

Su kesintisinden etkilenen bölge:

• Şehitlik Mahallesi'nin bir bölümü

ASKİ'den Su Kesintilerine İlişkin Açıklama

ASKİ tarafından yapılan açıklamalarda, her üç ilçedeki arızaların en kısa sürede giderilmesi amacıyla ekiplerin sahada çalışmalarını aralıksız sürdürdüğü belirtildi. Kurum, onarım çalışmalarının planlanan süre içerisinde tamamlanmasının ardından etkilenen mahallelere yeniden su verileceğini bildirdi.

Vatandaşların güncel su kesintisi bilgilerini ASKİ'nin resmi duyuruları üzerinden takip etmeleri öneriliyor. Arızanın çalışma sürecine bağlı olarak tamamlanma saatlerinde değişiklik yaşanması halinde kurum tarafından yeni bilgilendirme yapılabileceği ifade ediliyor.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, ekiplerin bu yıl gerçekleştirdiği operasyonlarda ele geçirilen canlı hayvanların gerekli kontrollerin ardından ilgili kurumlara teslim edildiği bildirildi.

Kaçak yollarla getirilen hayvanlar ilgili birimlere teslim edildi

Gümrükler Muhafaza ekiplerinin yalnızca ekonomik kayıpların önlenmesine yönelik değil, aynı zamanda canlıların ve doğal yaşamın korunmasına yönelik çalışmalar yürüttüğü belirtildi. Bu kapsamda 2026 yılı içerisinde yapılan 29 operasyonda toplam 58 bin 519 canlı hayvan ele geçirildi.

Gümrüklü alanlarda yakalanan hayvanların, veteriner sınır kontrol noktalarında Tarım ve Orman Bakanlığı personeli tarafından incelendiği aktarıldı. Yapılan muayene ve hazırlanan raporların ardından hayvanların Bakanlığın ilgili taşra birimlerine teslim edildiği kaydedildi.

Koruma altındaki türler için özel işlem uygulanıyor

Bakanlık açıklamasında, nesli tehlike altında bulunan yabani bitki ve hayvan türlerinin uluslararası ticaretini düzenleyen sözleşme kapsamında korunan türlere yönelik de özel uygulamalar yapıldığı belirtildi.

Kaçak olarak tespit edilen koruma altındaki türler veya bu türlere ait parçaların, ilgili mevzuat kapsamında Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün bölge müdürlüklerine teslim edildiği ifade edildi.

Bu tür işlemlerin, kaçak ticaretin önlenmesi ve doğal yaşamın korunması amacıyla yürütüldüğü bildirildi.

En fazla canlı hayvan İstanbul Havalimanı'nda yakalandı

Ticaret Bakanlığının paylaştığı verilere göre, havalimanı gümrük kapıları arasında en fazla canlı hayvan yakalaması İstanbul Havalimanı'nda gerçekleşti. Burada yapılan işlemlerde toplam 51 bin 65 canlı hayvan ele geçirildi.

İstanbul Havalimanı'nda yakalanan hayvanların 46 bin 420'sinin tıbbi sülük, 4 bininin ise sülük olduğu açıklandı. Söz konusu yakalamalar, havalimanı gümrük kapılarındaki denetimlerin kaçak canlı hayvan ticaretinin önlenmesindeki rolünü ortaya koydu.

Kara sınır kapılarında tavuk ve arı operasyonları öne çıktı

Kara sınırı gümrük kapıları arasında en yüksek sayı Çobanbey Gümrük Kapısı'nda kaydedildi. Burada 6 bin 300 etlik tavuk ele geçirildi.

Diğer sınır kapılarında da farklı türlerde canlı hayvan yakalamaları yapıldı. Sarp Gümrük Kapısı'nda 450 arı, Akçakale Sınır Kapısı'nda ise 350 koyun ve keçi ekipler tarafından tespit edildi.

Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza ekiplerinden canlı hayvan kaçakçılığına geçit yok.

Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza ekipleri, 2026 yılında gerçekleştirdiği 29 operasyonda toplam 58 bin 519 canlı hayvanı, kaçakçılığın elinden kurtararak doğal yaşamın korunmasına önemli… pic.twitter.com/aYdQE3ZA6K

— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) August 6, 2026

"ABD'nin çok büyük miktarda mühimmatı var"

Trump, paylaşımında özellikle belirli mühimmat türlerinde ABD'nin güçlü bir envantere sahip olduğunu savundu.

"ABD'nin özellikle belirli türlerde olmak üzere çok büyük miktarda mühimmatı var. Ayrıca ihtiyaç duyuldukça büyük miktarlarda üretiliyor ve ABD'ye gönderiliyor." ifadelerini kullanan Trump, savunma sanayisinin üretim kapasitesine dikkat çekti.

"Sızdıranlar avlanıyor"

Savunma şirketlerinin ABD tarihinde en fazla sayıda tesis ve fabrika inşa ettiğini belirten Trump, mühimmat sıkıntısına ilişkin haberleri "hain açıklamalar" olarak nitelendirdi.

Trump, "Bu hain açıklamaları sızdıranlar avlanıyor. Uzun süreli hapis cezaları talep edilecek." dedi.

Washington Post: Trump, Hegseth'e tepki gösterdi

Trump'ın açıklaması, Washington Post'ta yer alan bir haberin ardından geldi.

Gazetenin ismi açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberde, Trump'ın Camp David'de gerçekleştirilen kabine toplantısında, İran'a yönelik saldırılarda kullanılan mühimmatın azaldığı konusunda yanlış bilgilendirildiğini düşünerek ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'ten açıklama istediği öne sürüldü.

Haberde ayrıca, uzun menzilli güdümlü füzeler ile hava savunma sistemlerinde kullanılan önleyici füzelerin azalmasının İran'a yönelik yeni saldırıların düzenlenmemesinde etkili olduğu iddia edildi.

Beyaz Saray ve Pentagon iddiaları reddetti

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Washington Post'un haberini "yüzde 100 yalan" olarak nitelendirerek, Trump'ın Savunma Bakanı Pete Hegseth'e güveninin tam olduğunu söyledi.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell de Hegseth'in mühimmat durumu konusunda kimseyi yanlış yönlendirmediğini ve Bakan Yardımcısı Stephen Feinberg'i suçladığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Daha önce de benzer iddialar gündeme gelmişti

Wall Street Journal, 27 Temmuz'da yayımladığı haberinde ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile Genelkurmay Başkanı Dan Caine'in azalan mühimmat stokları nedeniyle İran'a yönelik kapsamlı saldırılar konusunda endişe duyduğunu öne sürmüştü.

CNN'e konuşan kaynaklar ise Pentagon'un kritik füze savunma sistemlerinde kullanılan önleyici füzelerin önemli bölümünün tüketildiğini ve mühimmat stoklarının "tehlikeli derecede düşük" seviyeye indiği yönünde uyarılar yapıldığını iddia etmişti. Trump ise bu iddiaları da reddederek ABD'nin dünyadaki en büyük mühimmat stoklarından birine sahip olduğunu savunmuştu.

İddialara göre kurulan gizli görev gücü, Trump yönetiminin ada ülkesindeki ekonomik, siyasi ve liderlik yapılarını dönüştürme planının kritik bir parçası olarak konumlanıyor.

Görev gücünün kurulmasıyla birlikte CIA’nın Küba’ya ayırdığı mali bütçe, insan gücü ve teknik istihbarat kapasitesini önemli ölçüde artıracağı belirtildi.Birimin temel amaçlarından birinin, Amerikan karşıtı tutumuyla bilinen mevcut yetkililerin yerine, Washington yönetimi ve Trump’ın taleplerine daha yakın isimlerin öne çıkarılmasını teşvik etmek olduğu savunuldu.

Karayipler’de gerilim tırmanıyor

Görev gücü iddiası, son dönemde Washington ile Havana hattında karşılıklı sertleşen diplomatik ve askeri söylemlerin hemen ardından geldi. Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez, 7 Temmuz’da yaptığı açıklamada ABD’nin onlarca yıldır sürdürdüğü ablukayı sert sözlerle eleştirmiş ve durumu Küba halkını "sessizce boğup öldüren bir savaş eylemi" olarak tanımlamıştı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise 23 Temmuz’da yaptığı açıklamada, Küba’daki yönetimin çökmüş bir ideolojiyle ülkeyi felakete sürüklediğini ifade ederek, "Küba için değişim zor olacak ancak daha iyi bir gelecek için bu yapılmalı" ifadelerini kullanmıştı.

Öte yandan Amerikan basınında yer alan farklı raporlarda, Pentagon’un Orta Doğu’da İran ile yaşanan kriz devam ederken, Karayipler bölgesinde Küba’ya yönelik muhtemel hareket planı seçeneklerini "sessizce" güncellediği iddia edilmişti.

"430'un üzerinde bir kabulle kanunlaşacak"

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Feti Yıldız, teklifin hazırlanma sürecinde ulusal ve uluslararası yüksek yargı kararları, doktrin tartışmaları ve dünyadaki örneklerin dikkate alındığını belirtti.

Yıldız, "Türkiye'ye özgü bir modelin çerçevesini tanımlayan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi 360 milletvekilinin imzasıyla TBMM'ye sunulmuştur. Teklifin önümüzdeki hafta başında Gazi Meclis'te 430'un üzerinde bir kabulle kanunlaşacağı görülmektedir." ifadelerini kullandı.

Kanunun yürürlüğe girmesi MGK kararına bağlı

Yıldız, düzenlemenin yürürlüğe girmesi için PKK/KCK terör örgütü ve bağlantılı tüm yapıların fiili varlığına son verdiğinin, silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerektiğini belirtti.

Bu tespitin Millî Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilerek kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından kanunun yürürlüğe gireceğini ifade eden Yıldız, açıklamasını "Hayırlı uğurlu olsun." sözleriyle tamamladı.

Yıldız'ın sosyal medya hesabından yaptığı açıklamanın tamamı şöyle:

"Adeta kılı kırk yararak hazırlanan tüm ulusal ve uluslararası yüksek yargı içtihatları, doktrin tartışmaları ve dünyadaki örnekleri göz önünde tutulan, Türkiye’ye özgü bir modelin çerçevesini tanımlayan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi 360 Milletvekilinin imzasıyla TBMM'ye sunulmuştur. Teklifin önümüzdeki hafta başında Gazi Mecliste 430’un üzerinde bir kabulle kanunlaşacağı görülmektedir. PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasını müteakip kanun yürürlüğe girecektir. Hayırlı uğurlu olsun."

Adeta kılı kırk yararak hazırlanan tüm ulusal ve uluslararası yüksek yargı içtihatları ,
doktrin tartışmaları ve dünyadaki örnekleri göz önünde tutulan,
Türkiye’ye özgü bir modelin çerçevesini tanımlayan
Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun…

— Feti Yıldız (@YildizFeti) August 6, 2026

Çerçeve yasa teklifi neler içeriyor?

TBMM'ye sunulan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, PKK/KCK ve bağlantılı yapıların feshedildiğinin ve silahların tamamen bırakıldığının Millî Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi halinde uygulanacak düzenlemeleri içeriyor.

Teklifte, belirli terör suçlarına ilişkin soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin ertelenmesi, iki yeni kurulun oluşturulması ve belirli şartların sağlanması halinde hak yoksunluklarının kaldırılabilmesine yönelik hükümler yer alıyor.

Edinilen bilgiye göre, elde edilen istihbarat doğrultusunda dün Beylikdüzü ilçesinde belirlenen 2 ayrı adrese ve şüpheliye ait bir araca eş zamanlı operasyon düzenlendi. Baskınlarda hedefteki şüpheli D.K. gözaltına alındı.

Narkotik polislerinin adreslerde ve araçta gerçekleştirdiği detaylı aramalarda 34 kilo 850 gram eroin, 28 kilo 50 gram metamfetami olmak üzere toplam 62 kilo 900 gram uyuşturucu madde ele geçirildi.

Şüpheli adliyeye sevk edilecek

Gözaltına alınan D.K.'nin emniyetteki sorgusunun devam ettiği öğrenildi. Şüphelinin, yarın emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından "uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti" suçundan adliyeye sevk edilmesi bekleniyor.

UCM'ye desteğin süreceğini açıkladı

Basın toplantısında yöneltilen bir soru üzerine konuşan Carney, Kanada'nın UCM'nin çalışmalarını desteklemeyi sürdüreceğini ifade etti.

Ülkesinin mahkemeye yönelik tutumunun açık olduğunu belirten Carney, "Kanada, UCM'nin bir üyesi olmaktan gurur duyuyor. Bu kuruluşu, fonlarla, personelle, değerlerimizle ve eylemlerimizle destekliyoruz ve böyle yapmayı sürdüreceğiz" dedi.

Carney, Kanada'nın uluslararası hukuk ve çok taraflı iş birliğine verdiği önemin UCM'ye yönelik yaklaşımında belirleyici olduğunu vurguladı.

Küresel gelişmelere dikkat çekti

Uluslararası güvenlik ortamındaki değişimlere değinen Carney, dünyada artan belirsizliklerin UCM'nin görev alanını daha da önemli hale getirdiğini söyledi.

Konuşmasında mevcut küresel tabloya işaret eden Carney, "Dünya daha tehlikeli ve daha bölünmüş bir hale gelmişken UCM, önemli bir hizmet veriyor. Aslında birçok açıdan UCM'nin sorumlulukları hiç olmadığı kadar ağır" ifadelerini kullandı.

ABD yönetimi UCM'yi eleştiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, daha önce birçok kez UCM'nin kararlarını eleştirmiş ve müttefik ülkelere mahkemeden çekilme çağrısında bulunmuştu.

Trump yönetimi, UCM'nin İsrail Başbakanı ve Gazze'deki gelişmeler kapsamında bazı İsrailli yetkililer hakkında aldığı tutuklama kararlarına tepki göstermişti. Bu süreçte Washington yönetimi, mahkemenin yetkisini tanımadığı yönündeki tutumunu yinelemişti.

ABD Roma Sözleşmesi'ne taraf değil

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin hukuki temelini oluşturan Roma Sözleşmesi'ne taraf olmayan ABD, mahkemenin kurucu üyeleri arasında yer almıyor.

İstanbul serbest piyasasında döviz kurları, 6 Ağustos 2026 Perşembe sabahına hafif artışla giriş yaptı.

Serbest piyasada 47,5820 liradan alınan doların satış fiyatı 47,5840 lira olarak belirlendi. 55,0900 liradan alınan euronun satış fiyatı ise 55,0920 lira oldu.

Dünkü kapanış rakamları ne durumdaydı?

Döviz piyasalarında dün gerçekleşen işlemlerde kapanış saatleri itibarıyla:

• Doların satış fiyatı: 47,5720 TL

• Euronun satış fiyatı: 54,9720 TL seviyesindeydi.

Günün ilk işlemleriyle birlikte hem dolar hem de euro cephesinde dünkü kapanış değerlerinin üzerine çıkıldığı görüldü.

Konutlarda inşaat sınıflarına göre maliyet aralıkları

Yeni düzenleme uyarınca mesken binalarında metrekare normal inşaat maliyet bedellerinin asgari ve azami sınırları şu şekilde belirlendi:

• Lüks İnşaat: 12.642,67 TL – 27.712,26 TL

• Birinci Sınıf İnşaat: 5.335,40 TL – 18.532,07 TL

• İkinci Sınıf İnşaat: 3.758,56 TL – 12.555,79 TL

• Üçüncü Sınıf İnşaat: 1.269,61 TL – 8.551,49 TL

• Basit İnşaat: 604,10 TL – 3.856,64 TL

Ticari ve ticari olmayan ticari yapılar da yeniden düzenlendi

Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ekindeki cetvelle yalnızca meskenler değil; fabrika, otel, hastane, sinema, banka, okul ve havuz gibi farklı kullanım amacına sahip binaların da metrekare normal inşaat maliyet bedelleri yapı türlerine göre güncellendi.

Belediyeler, mükelleflerin emlak vergisi matrahlarını hesaplarken söz konusu cetvelde yer alan güncel bina maliyet bedellerini dikkate alacak.

Ons altındaki sert yükselişin etkisiyle yurt içinde gram altın, haftayı 6 bin 172 liradan açmasının ardından 6 bin 541 lira seviyesine ulaştı. Gram altındaki haftalık prim yüzde 6’ya yaklaştı.

Fed beklentileri ve petrol fiyatları altını destekledi

Altın fiyatlarındaki ivmelenmede küresel makroekonomik veriler ve Jeopolitik gelişmeler etkili oldu:

• Fed Faiz Beklentisi Düştü: Orta Doğu'daki müzakerelerde sağlanan ilerleme ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılabileceği beklentisiyle petrol fiyatlarının 80 dolar seviyesine gerilemesi enflasyon endişelerini hafifletti. Bu gelişmeyle birlikte ABD Merkez Bankası’nın (Fed) eylülde faiz artıracağına ilişkin piyasa olasılığı %80’in üzerinden %55’e geriledi.

• Dolar ve Tahvil Getirileri Gevşedi: Dolar endeksinin 99,66 seviyesine çekilmesi ve ABD 2 yıllık tahvil getirisinin %4,18’e gerilemesi, altının alternatif maliyetini düşürerek alımları hızlandırdı.

Yeni direnç 4 bin 390 dolar

Piyasa uzmanları ve analistler altındaki teknik seviyelere ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

• Destek Seviyesi: 4 bin 200 dolar seviyesi artık geri çekilmelerde ana destek noktası olarak izlenecek.

• İlk Direnç: Yukarı yönlü hareketin devamı halinde ilk kritik direnç noktası 4 bin 390 dolar olarak öne çıkıyor.

• Uzun Vadeli Trend: Trendin seyri açısından kritik görülen 200 günlük hareketli ortalama ise 4 bin 490 dolar seviyesinde bulunuyor.

Tivibu Spor canlı yayınında soruları yanıtlayan Trabzonspor Başkanı Ertuğrul Doğan, bordo-mavili ekibin tarihi Muhammed Salah transferine ilişkin merak edilenleri anlattı.

"Premier Lig'in en büyük oyuncusu"

Salah'ın kalitesinin tartışmasız olduğunu belirten Başkan Ertuğrul Doğan, yıldız futbolcunun takıma büyük güç katacağını söyledi:

"Salah'ın kariyerini konuşacak halimiz yok, Premier Lig'in en büyük oyuncusu. Çok pozitif bir arkadaşımız. Trabzonspor'a ciddi faydası olacağını düşünüyorum. Dünya Kupası sırasında Salah'ın menajeriyle görüşme olmuştu ama başka takımlar da vardı, o yüzden ilerletmedik. Daha sonra süreç tekrar başladı; iki taraf da olumlu yaklaşınca 4-5 gün içinde hızlı bir şekilde anlaştık."

Serdal Adalı'nın "Biz istemedik" sözlerine yanıt

Beşiktaş Başkanı Serdal Adalı'nın, gündemi sarsan transferle ilgili "Salah transferini biz istemedik. Bu oyuncuyu biz almadık, 'Beşiktaş transfer çalımı yedi' gibi bir durum yok" şeklindeki açıklaması Doğan'a soruldu.

Ertuğrul Doğan, Adalı'nın bu sözlerine kısa ve net bir dille karşılık verdi: "Hiçbir bilgim yok; biz istedik, aldık."

"Trabzon'da 20 bin kişi karşılayacak"

Trabzonspor'un transferdeki gücüne ve şehirdeki heyecana vurgu yapan Doğan, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Trabzonspor'un dünyanın en büyük şehir takımı olduğuna inandı. Trabzon'da muhtemelen bu akşam 20 bin kişi karşılayacak. Herkes çok mutlu, kafası rahat. Trabzonspor isterse dünyanın her yerinden, her seviyede oyuncuyu buraya getirebilir. İnşallah bu yıl zirve yarışının içinde olacağız."

"Rakibin kadar koşarsan üstünlük sağlarsın"

Fenerbahçe’nin sahaya koyduğu mücadele ruhunu ve yüksek konsantrasyonu öne çıkaran Rıdvan Dilmen, günümüz futbolunda sadece kadro kalitesinin yeterli olmadığını vurguladı. Dilmen değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Alkışlar! Evet, takımımızın kalitesi rakibimizden çok daha yüksek! Ama günümüz futbolunda en az rakip kadar koşmaz, mücadele etmezsen kadro kalitene rağmen başarılı olamazsın! Tıpkı geçen sezon olduğu gibi! Rakibin kadar koşar, mücadele edersen rakibine hem oyun hem de skor olarak üstünlük sağlarsın! Tıpkı bu akşamki gibi!!"

Skriniar ve Kante’ye "5 üzerinden 5 yıldız"

98 dakika boyunca üst düzey bir odaklanma sağlandığını ifade eden Dilmen, takımın savunma kurgusunu ve orta saha direncini övdü. Tecrübeli futbol adamı, özellikle savunmada Milan Skriniar ile orta alanda N'Golo Kante'nin performanslarına ayrı bir parantez açtı:

"Bu akşam 98 dakika boyunca KONSANTRASYON üst düzeyde! Bireysel performanslar bayağı iyi, takımın geneli çok iyi oynadı! Rakip analizi de çok iyi yapılmış (geniş alan arayan takım). Tabii ki çok çok tecrübeli iki stoper var! Merkez orta sahada Kante ve Guendouzi ikisi de iyi oynayınca, son 2 maçta 6 gol atan rakip pozisyona dahi giremedi! Skriniar ve Kante 5 üzerinden 5 yıldızlık maç çıkardılar!"

İsmail Kartal'a teşekkürü ve Talisca-Kante detayı

Teknik direktör İsmail Kartal’ın saha içi hamlelerini zamanlama açısından başarılı bulan Dilmen, takımdan ayrılacağı yönünde iddialar ortaya atılan isimlere de dikkat çekti:

"Oyuncu değişikliğinin dakikaları ve isimleri de çok doğruydu! Bu da İsmail Kartal’ın oyunu iyi okumasından kaynaklanıyor tabii ki! Böyle olunca da taraftar yılların verdiği özlemle coşkulu oluyor! 3 resmi maça baktığımızda belki de gönderilmesi düşünülen 23 yabancıdan ilk sıralarda olan Talisca ve Kante 'Sakın ha!' dedirtti! Tebrikler."

Fenerbahçe’nin Kadıköy’de Sturm Graz karşısında elde ettiği 2-0’lık net galibiyeti önde gelen spor yazarları köşelerinde şu ifadelerle değerlendirdi:

"2024 Nostaljisinden çıkılınca ideal 11 yakalandı"

• Uğur Meleke (Hürriyet): "Üç resmi maçın sonunda Fenerbahçe'nin en güçlü yeri stoper ikilisi Skriniar ve Ake. Dün de yine çok iyilerdi. Maçı neredeyse net pozisyon vermeden tamamladılar. Guendouzi-Kante ve Kerem çok top kazandılar. Asensio birinci golün üretiminde topu soldan getirdi, Greenwood'un golünde de asisti yaptı. Geçtiğimiz hafta değindiğim 'İsmail Kartal'ın 2024 nostaljisi'nden çıkılıp Fred-İrfan başlamayınca sahada daha hareketli bir Fenerbahçe vardı."

"Elit kadro, Elit oyun"

• Murat Özbostan (Sabah): "Fenerbahçe, Sturm Graz karşısında sadece 2-0 kazanmadı; sahaya koyduğu oyunla kalite farkını da net biçimde gösterdi. Herhalde sokaktaki herhangi bir Fenerbahçe taraftarına oynaması gereken 11'i sorsanız, hiç düşünmeden bu 11'i sayardı. İsmail Kartal bu kez hiçbir detayı şansa bırakmamış, elindeki en güçlü kadroyu sahaya sürmüştü. Kalecisinden en uçtaki oyuncusuna kadar tıkır tıkır işleyen bir sistem vardı."

"Gecenin en büyük kazancı Kerem'in mücadelesi"

• Ömer Üründül (Sabah): "Fenerbahçe'nin ikinci yarıda fiziksel açıdan düşmesi normal. Guendouzi ve Kante ağır yükü başarıyla taşıdılar. Skriniar son derece diriydi, yanındaki Ake'nin de işi biliyor olması onu daha da rahatlattı. Greenwood gerçekten çok kaliteli bir kanat forveti. Dün gecenin en büyük kazancı Kerem'in performansıydı. Müthiş koştu, en önemlisi de takım savunmasına verdiği üst düzey katkıydı."

"Oyuncularda tedirginlik yoktu"

• Halil Özer (Milliyet): "Kante, Asensio ve Kerem öyle bir pas trafiği yaptılar ki rakibin başı döndü. Talisca'nın vuruşuna hiç şaşırmadık, bu adam bu toplara inanılmaz vuruyor. Müthiş kontrollü oynadılar. Doğru paslar, doğru hamleler, dönen topları kovalama ve top kapma ile rakibine oyun anlamında tek bir dakika bile üstünlük vermedi Fenerbahçe."

"Kaliteli iştah sahadaydı"

• Serkan Akcan (Fanatik): "Graz’ın Fenerbahçe’nin kalitesine çözüm üretmesi pek mümkün görünmüyordu. Fakat burada Talisca ile Greenwood’un yetenekleri devreye girdi. Talisca’nın attığı gol bolca yetenek ve biraz da bencillik ister. Brezilyalı yıldız o pozisyonda her şeyi gerektiği kadar yaptı. Kerem hiç coşkusunu yitirmedi, Greenwood yetenek tuşunu hep açık tuttu."

"Top sendeyse gol yemezsin"

• Cem Dizdar (Fanatik): "Gerçek üstünlük pas sayısındaydı. 296’sı isabetli olmak kaydıyla 326 pasa karşın Sturm Graz’a kalan 75 pas... Yani esasen 'Top sendeyse gol yemezsin' kuralı işledi. Fenerbahçe ısrarla topu ve haliyle oyunu kontrol ederek ikinci maç için çok önemli bir avantaj yakaladı."

"Sahiplenme duygusu yüksekti"

• Engin Verel (Akşam): "Uzun zaman sonra ilk kez Fenerbahçe'yi bu kadar beğendim. Sahada Fenerbahçeli oyuncular, bir lider gibi durdu ve rakibe 'Patron benim' mesajını verdi. İsmail Kartal'ın da hakkını teslim edelim, takımı kısa sürede toparladı. Takımda yerli ve yabancı oyuncuların çok yüksek bir sahiplenme duygusuyla sahada mücadele ettiğini gördük."

"Planladığımız şekilde olmadı"

Fenerbahçe'nin kaliteli ayaklarıyla sonuca gittiğini ifade eden genç teknik adam şu değerlendirmelerde bulundu:

"Fenerbahçe gibi güçlü bir takıma karşı burada oynamak kolay değildi. Fenerbahçe, güçlü oyuncularıyla sonuca gitmesini bildi. İlk yarıda yenik duruma düştük. Bunu ikinci yarıda değiştirmeyi planladık fakat planladığımız şekilde olmadı. Fenerbahçe'nin güçlü oyuncuları buna fırsat vermedi. İstediğimiz oyunu sahada gösteremedik ve maalesef kaybettik."

"Talisca'yı durdurmak kolay değil"

Fenerbahçe'nin Brezilyalı yıldızı Anderson Talisca'ya ayrı bir parantez açan Ingolitsch, yıldız oyuncuya önlem almanın zorluğundan bahsetti:

"Talisca'yı durdurmak kolay değil. Etkili bir oyuncu, her ne kadar önlem alsak da onu durdurmak, konsantrasyonunu bozmak için bu bir derece etkili oluyor. Oyunun sonunda kalitesini ve oyunculuğunu gösteriyor. Bu sadece bizim için değil, tüm takımlar için böyle bir oyuncuyu durdurmak zordur."

"Rövanşta saha avantajımızı kullanacağız"

Tur şansını kendi evlerinde oynayacakları rövanş mücadelesine taşıyacaklarını aktaran Ingolitsch, "İkinci karşılaşmada ev sahibi olarak kendi sahamızda seyircimiz önünde oynayacağımız maçta bu avantajları kendi lehimize kullanacağız. Biz de seyircinin ve kendi sahamızın verdiği avantajlarla mümkünse ilk yarıyı önde bitirip daha sonra ikinci golü bulup turu kendi lehimize çevirmeye çalışacağız" ifadelerini kullandı.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!