Günlerdir AK Parti'ye katılacağı ileri sürülen CHP’li Tuzla ve Çekmeköy belediye başkanları Eren Ali Bingöl ve Orhan Çerkez ile Şile Belediye Başkanvekili Sacit Terzi, bugün AK Parti'ye katıldı.

Üç ismin rozetini de Cumhurbaşkanı Erdoğan taktı.

"Son 6 ayda 166 bin 612 kardeşimizi saflarımıza dahil ettik"

İşte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından satır başları:

"İstanbul il teşkilatımız, İstanbul'daki belediyelerimiz, meclis üyelerimiz, kadın ve gençlik kollarımıza maşallah! Adanmışlık ve bayrak yarışı anlayışıyla davamıza ve şehrimize hizmet etmeyi sürdürüyor.

Üye sayımızı artırarak, büyüyerek, güçlenerek yola devam ediyoruz. Mahalle mahalle, sokak sokak, kapı kapı, hatta site site çalışarak 'Türkiye Yüzyılı'nı milletimizle inşa ediyoruz. Şehirleşmenin artmasıyla her site bir teşkilat anlayışıyla, komşuluk hukukunu güçlendiren, gönüllere dokunan yeni nesil teşkilatçılık modellerinden birini ilk etapta İstanbul'da hayata geçirmeye başladık.

Yeni üye seferberliğimizin başta İstanbul olmak üzere ülkemiz genelinde teşkilatlarımıza yepyeni heyecan kazandırdığını görüyoruz. Üye sayısı itibarıyla Türkiye'nin açık ara birinci partisiyiz. Geçen ay açıklanan verilere göre üye sayımız 11 milyon 710 bine ulaştı! Son 6 ayda 166 bin 612 kardeşimizi saflarımıza dahil ettik.

Son 15 ayda sadece İstanbul'da partimize 252 bin yeni üye kazandırdık. İstanbul'da üye sayımızı 2 milyon 198 bine çıkardık. En çok üye yapan ilçelerimiz ise: Beyoğlu, Ataşehir, Kartal, Fatih ve Zeytinburnu oldu.

"Burada herkesin hikâyesine bir yer var"

Toplumsal temsil açısından da ülkenin en büyük siyasi hareketiyiz. 86 milyonun tamamına aynı nazarla bakıyor, hiçbir ayrım yapmadan her vatandaşımızı bağrımıza basıyoruz. Bu yüzden AK Parti bir Türkiye kitabıdır diyoruz! Burada herkese bir sayfa var, herkesin hikâyesine bir yer var.

14 Ağustos'ta kuruluşumuzun 25. yıl dönümünü idrak edeceğiz. İnşallah Ankara'da coşkulu bir mitingle 25. yaşımızı kutlayacağız.

Ahlaki üstünlük de psikolojik üstünlük de bu çatı altındadır. Bugün büyük AK Parti ailemize katılan belediye başkanlarımıza ve meclis üyelerimize hoş geldiniz diyorum. İlçelerine hizmet çabalarında her zaman yanlarında olacağımızı önemle vurgulamak istiyorum. AK Parti ve Cumhur İttifakı'na yönelik artan ilginin sırrını çözmek için detaylı analizlere, beyin fırtınalarına gerek yok. Son günlerde muhalefet cephesinde yaşanan tartışmalara ve niteliğine bakmak bile bunu anlamak için kâfidir. Bizim gündemimizle onların gündemi arasında dağlar kadar fark var.

"İstanbul'un dört bir yanında riskli yapıları dönüştürüyoruz"

Onların gündeminde kimin figüran, kimin hain olduğunu tespit etmek var. Bizim gündemimizde terörsüz Türkiye süreciyle ülkemizin sorunların çözüm bulma gayreti var. Eski ve yenisiyle onların gündeminde internet hesaplarını, il-ilçe başkanlığını bölüşmek var. Bölgemiz belki de son asrın en büyük krizlerinden birini yaşıyor ama bu bizim muhalefetin umurunda bile değil. Lafa gelince ülkeyi yönetmeye talipler ama gündemlerinde Türkiye yok. Ne ekonomide ne şehircilikte ne dış politikada ne de iç siyasette bize ve millete faydası olacak, ufkumuzu açacak hiçbir önerileri yok. Biz ise tüm bu zorlu konjonktüre rağmen Türkiye'yi kalkınma rotasında tutuyor, insanımızın sorunlarına çare bulmaya gayret ediyoruz. Sizin her gün yaşadığınız gibi bugün trafiğin yanı sıra İstanbul'un en önemli sorunlarından biri kentsel dönüşümdür.

İstanbul, çarpık ve sağlıksız kentleşmenin yoğun olduğu bir şehirdir. Yapı stoğunu güçlendirmek, siyasetten öte bir milli güvenlik sorunudur. Şu an her iki kentsel dönüşümden birini İstanbul'da yapıyoruz. Şehrimizin dört bir yanında riskli yapıları dönüştürüyoruz.

"Muhalefet partilerinin artık Türkiye standartlarına çıkmasının vakti geldi"

Türkiye'den kopuk, milletin gündeminden kopuk, hayatın ve siyasetin gerçeklerinden kopuk bir muhalefetin bu ülkeye hiçbir hayrı dokunmaz. Aynı şekilde suç örgütleriyle, rant şebekeleriyle bağını kesemeyen, sırtını Türkiye ile hesabı olan birtakım güç odaklarına dayayan bir muhalefet de Türkiye'ye ve Türk demokrasisine fayda getirmez. Hangi kanatta olursa olsun muhalefet partilerinin artık Türkiye standartlarına çıkmasının vakti gelmiştir. Türkiye hepimizin ortak paydasıdır. Türkiye Cumhuriyeti hepimizin müşterek yuvasıdır. Hangi kökenden olursak olalım hepimiz Türk milletinin fertleriyiz.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan süreç mesajı

Cumhur İttifakı olarak ülkemizin terör meselesini çözmek için önemli bir süreç başlattık. Terörsüz Türkiye sürecimizi yol kazası olmadan bugüne kadar getirmeyi başardık. 40 yıldır Türkiye'ye ayak bağı olan, enerjimizi, kaynaklarımızı, zenginliğimizi tüketen, 10 binlerce insanımızın hayatına mal olan bu meselenin çözülmesi hususunda ciddi bir talep var toplumda. Halkımız, ülkemize ekonomik faturası 2,3 trilyon doları aşan bu sorunun artık kalıcı biçimde çözülmesini istiyor.

Bunu da AK Parti ve Cumhur İttifakı olarak elbette, siyaset kurumunun da desteğiyle bizim başaracağımıza inanıyorum. Biz de bu inancın boşa çıkartılmasını istemiyoruz. Meselenin çözümü noktasında toplumun farklı kesimlerinde oluşan güçlü mutabakatın heba edilmemesi, gündelik siyasetin geçici hesaplara kurban edilmemesi gerektiği inancındayız. MHP ile ilk günden itibaren yapıcı ve samimi tavrımızı defalarca ortaya koyduk. Çözümden yana olduğumuzu, bunun için hasbi bir mücadele verdiğimizi her kritik kavşakta net biçimde gösterdik. İnşallah önümüzdeki günlerde de aynı yapıcı tavrı sürdüreceğiz.

Yasal düzenlemenin Meclis'e gelmesiyle sürecin ivme kazanmasını temenni ediyoruz. Milletin sorunlarını çözmeyi şiar edinmiş partilerin katkılarıyla bu meseleyi bir an önce hâl yoluna koymak durumundayız."

İçişleri Bakanlığının sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, Dedetaş'ın geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırıldığı bildirildi.

Bakanlık açıklaması: "Geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılmıştır"

İçişleri Bakanlığından yapılan açıklamada şunlar kaydedildi:

"Üsküdar Belediye Başkanı Sinem DEDETAŞ,

Hakkında “Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma, Rüşvet ve İrtikap” suçları nedeniyle yürütülen soruşturma kapsamında İstanbul Anadolu 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 31.07.2026 tarih ve 2026/994 Sorgu numaralı kararıyla tutuklanması üzerine,

Anayasanın 127’nci maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanununun 47’nci maddesi uyarınca geçici bir tedbir olarak İçişleri Bakanlığı’nca görevden uzaklaştırılmıştır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

ÜSKÜDAR BELEDİYE BAŞKANI SİNEM DEDETAŞ’IN İÇİŞLERİ BAKANLIĞINCA GÖREVDEN UZAKLAŞTIRILMASINA DAİR BASIN AÇIKLAMASI

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem DEDETAŞ,
Hakkında “Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma, Rüşvet ve İrtikap” suçları nedeniyle yürütülen soruşturma kapsamında İstanbul…

— T.C. İçişleri Bakanlığı (@TC_icisleri) August 1, 2026

Karlıova kazası Hacılar köyü mevkisinde meydana geldi

Bingöl kaza haberine konu olan olay, Bingöl-Karlıova kara yolunun Hacılar köyü yakınlarında yaşandı. Sürücüsünün kimliği ve plakası henüz belirlenemeyen otomobil, yol kenarında park halinde bulunan hafriyat kamyonuna çarptı.

Çarpmanın etkisiyle otomobilde bulunan 3 kişi yaralandı. Kazayı görenlerin durumu bildirmesi üzerine bölgeye 112 Acil Sağlık, Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE) ve jandarma ekipleri yönlendirildi.

Ekipler, kaza alanında güvenlik önlemi alırken sağlık görevlileri yaralılara ilk müdahaleyi olay yerinde yaptı.

Bingöl trafik kazasında yaralılar hastaneye kaldırıldı

Karlıova kazasında yaralanan 3 kişi, ilk müdahalelerinin ardından ambulanslarla Bingöl Devlet Hastanesine sevk edildi. Yaralıların sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Jandarma ekiplerinin Bingöl-Karlıova kara yolundaki kazanın meydana geliş şekline ilişkin inceleme yapması bekleniyor. Otomobilin park halindeki hafriyat kamyonuna hangi nedenle çarptığı, araç ve yol üzerindeki incelemelerin ardından netlik kazanacak.

Park halindeki ağır tonajlı araçların bulunduğu kara yolu kesimlerinde görüş mesafesi ve yol güvenliği önem taşırken, sürücülerin özellikle köy geçişleri ile yol kenarındaki araçlara karşı dikkatli olması gerekiyor. Karlıova trafik kazasıyla ilgili inceleme sürüyor.

Elazığ kaza ihbarıyla ekipler bölgeye yönlendirildi

Kaza, kent merkezindeki Bizmişen TOKİ Kavşağı’nda meydana geldi. H.T. yönetimindeki 47 AAE 272 plakalı tır ile F.A’nın kullandığı 23 AEN 251 plakalı otomobil, henüz belirlenemeyen nedenle çarpıştı.

Çarpışmanın ardından çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine 112 Acil Sağlık ve polis ekipleri gönderildi. Ekipler, kavşakta güvenlik önlemi alarak yaralılara müdahale etti.

Elazığ trafik kazasında 4 yaralı hastaneye kaldırıldı

Elazığ kazasında yaralanan 4 kişi, sağlık görevlilerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla kentteki hastanelere sevk edildi. Yaralıların kimlikleri ve sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Kaza nedeniyle Bizmişen TOKİ Kavşağı’nda ulaşımın kontrollü şekilde sağlandığı, araçların kaldırılması ve olay yeri çalışmasının tamamlanmasının ardından trafiğin normale döndüğü belirtildi.

Emniyet Müdürü Karan olay yerinde inceleme yaptı

Elazığ İl Emniyet Müdürü Aydın Karan da kazanın ardından olay yerine gelerek ekiplerden bilgi aldı ve bölgede incelemelerde bulundu.

Polis ekipleri, tır ile otomobilin çarpışmasına ilişkin olay yeri çalışması gerçekleştirdi. Kavşaklarda meydana gelen kazalarda çarpışmanın yönü, araçların konumu ve çevredeki kamera kayıtları, olayın oluş şeklinin belirlenmesi açısından önem taşıyor.

Elazığ trafik kazasının kesin nedeninin, polis ekiplerince yürütülen incelemenin ardından netleşmesi bekleniyor.

Öğrencilere konuşma yapan Kurtulmuş, Türkiye'nin geleceğinde iyi eğitim almış, özgüveni yüksek ve milli değerlerine bağlı gençlerin önemli rol üstleneceğini ifade etti.

İstanbul'dan 701 öğrencinin YKS'de ilk bin içerisinde yer almasının dikkat çekici bir başarı olduğunu belirten Kurtulmuş, bu tablonun eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendiğini ortaya koyduğunu söyledi.

Geçmiş yıllarda başarının belirli okullarla ilişkilendirildiğini ifade eden Kurtulmuş, bugün ise Türkiye'nin birçok farklı ilindeki okullardan başarılı öğrencilerin çıktığını dile getirdi. Bunun, eğitim alanında yaşanan en önemli değişimlerden biri olduğunu vurguladı.

"Kendisine güvenmeyenin millete güveni olmaz"

Kurtulmuş, gençlere şu sözlerle seslendi:

"Gençlerimiz özgüvenli bir hale geldi. Şimdi bu salondaki 701 şampiyona savunma teknolojilerinden milli eğitim teknolojilerine, tarım teknolojilerinden en ileri teknoloji alanlarına kadar herhangi bir konuda 'Bunu yapabilir misiniz?' diye sorsak, bir taneniz bile asla 'Yapamayız' cevabını vermeyeceksiniz. Bu, aldığınız diplomadan, kazandığınız dereceden ve sahip olduğunuz bütün eğitim birikiminden daha önemli bir şeydir. Özgüveni olmayanın kendisine güveni olmaz.

Kendisine güvenmeyenin millete güveni olmaz ve insanlığa faydası olmaz. Onun için Allah'a şükrediyoruz. Sizlerin bu başarıları, bizim millet olarak özgüven inşamızı daha da tahkim ediyor, daha da kuvvetlendiriyor. Şimdi önünüzde çok büyük, çok uzun bir yol var. Bu yol haritasını ciddi bir şekilde değerlendirmeniz gerekiyor. Bu yol haritasının anahtarı, yolumuzu aydınlatan fener ise bilmektir."

"Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk asrının yaklaşık 50 yılını terörle heba ettik"

Öte yandan, "Terörsüz Türkiye" sürecine ilişkin Kurtulmuş, şunları kaydetti:

"Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk asrının yaklaşık 50 yılını terörle heba ettik. Binlerce gencimiz, sizin gibi pırıl pırıl gençlerimiz maalesef terör dolayısıyla hayattan koparıldı. O gençler, terörün bıraktığı cehalet, yoksunluk ve kimsesizlik girdabında yok olup gittiler, kayboldular. Şimdi artık Türkiye bu safhayı kapatıyor, bu defteri kapatıyor ve önümüzde yeni bir dönemin kapılarını ardına kadar açıyor. Terörsüz Türkiye hedefi, yeni, güçlü ve büyük Türkiye hedefinin en önemli duraklarından biridir.

Terörsüz Türkiye ile birlikte, inşallah terörün sona ermesiyle Türkiye'nin her yerinde sizin gibi gencecik, pırıl pırıl evlatlarımızın bu hayat yarışına eşit bireyler olarak katılması sağlanacak. Artık terörün verdiği zayiatın yerine, Türkiye'de kardeşliğin oluşturduğu iklimin sunduğu olumlu havayı hep birlikte yaşayacağız.

Terör, 40 yılı aşkın süre içerisinde on binlerce insanımızın canını aldı. Binlerce insanımız genç yaşta şehit oldu, gazi oldu. Türkiye, yaklaşık 2,3 trilyon dolarlık büyük bir ekonomik kayba uğradı. Türkiye, her zaman 'Acaba bölündük mü, bölüneceğiz mi?' güvensizliği içerisinde oldu. Bunların hepsini geride bırakıyoruz. İnşallah, Terörsüz Türkiye ile birlikte artık bundan sonra bu memleketin her yerinde sadece barış ve kardeşlik türküleri söylenecek. İnsanlar geleceğe güvenle yol alacaktır."

TBMM Başkanı Kurtulmuş, tarih verdi

"İnşallah önümüzdeki hafta, bu sürecin önemli ayaklarından biri olan yasa teklifi, partilerimizin ortak teklifi olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gelecek. Ümit ediyorum ki, milletvekillerimizin kahir ekseriyetinin oyuyla, yapılan tartışmaların sonunda yasalaşarak önemli bir adımı daha geride bırakmış olacağız. Artık bu memlekette terör ve terörden dolayı ortaya çıkan kayıplarımız, sadece Cumhuriyet tarihimizin eski dönemlerine ait kötü bir hatıra olarak kalacak. Bundan sonra memleketimizin her yeri barışla, kardeşlikle, üretimle, teknolojiyle ve küresel rekabete ayak uyduran güçlü Türkiye'nin sesleriyle yükselecektir."

Uşak kazası Gazi Bulvarı’nda meydana geldi

Uşak trafik kazası, kent merkezindeki Gazi Bulvarı üzerinde yaşandı. Edinilen bilgiye göre, D.Y. (50) yönetimindeki 64 DK 056 plakalı kamyonet ile A.B’nin (64) kullandığı 64 DD 125 plakalı otomobil, henüz belirlenemeyen nedenle çarpıştı.

Çarpışmanın etkisiyle kontrolden çıkan kamyonet yan yatarak yola devrildi. Kazayı görenlerin durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirmesi üzerine olay yerine sağlık, itfaiye ve polis ekipleri yönlendirildi.

Uşak trafik kazasında yaralılar hastaneye kaldırıldı

Ekipler, araçlarda ve yol üzerinde güvenlik önlemi alırken sağlık görevlileri yaralılara ilk müdahaleyi olay yerinde yaptı. Uşak kazasında kamyonet sürücüsü D.Y. ile otomobil sürücüsü A.B’nin yanı sıra otomobilde yolcu olarak bulunan M.B. (64) ve B.İ. (38) yaralandı.

Dört yaralı, sağlık ekiplerinin müdahalesinin ardından ambulanslarla Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı. Yaralıların sağlık durumuna ilişkin henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı

Uşak trafik kazası nedeniyle Gazi Bulvarı’nda ulaşım bir süre ekiplerin kontrolünde sağlandı. Devrilen kamyonetin kaldırılması ve yolun temizlenmesine yönelik çalışma yürütüldü.

Polis ekipleri, kamyonet ile otomobilin çarpışmasına ilişkin inceleme başlattı. Uşak kazasının kesin nedeni, araçlar ve olay yeri üzerinde yapılacak değerlendirmenin ardından netlik kazanacak.

Açıklamaya göre, 31 sanık hakkında dörder kez, 3 sanık hakkında ise birer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verildi. Ayrıca 1 sanık dört kez, 1 sanık üç kez, 4 sanık ise birer kez müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

Bakanlık, Cumhurbaşkanlığı eski başyaveri Ali Yazıcı hakkında yeniden görülen yargılama sonucunda da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verildiğini hatırlattı. Açıklamada, söz konusu kararın kesinleştiği bilgisi de paylaşıldı.

Eski Tuğamiral Tezcan Kızılelma hakkında ise 15 yıl hapis cezası verildiği hatırlatılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Fetullah Gülen, Burkay Karatepe, Özcan Karacan ve Ramazan Elmas yönünden ise yakalama kararlarının infazı beklenmek üzere dosyaları tefrik edilmiştir. Söz konusu hükümler, Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 17.05.2022 tarihli, 2021/5029 esas ve 2022/2721 karar sayılı ilamıyla onanarak kesinleşmiştir. Dosyası yakalama nedeniyle tefrik edilen firari sanıklardan Burkay Karatepe, 1 Ağustos 2026'da yakalanarak gözaltına alınmıştır. Şüpheli hakkında adli işlemler Muğla Cumhuriyet Başsavcılığımız koordinesinde sürdürülmektedir."

Şırnak yangını rüzgârın etkisiyle yayıldı

Yangın, Şırnak-Siirt kara yolunun Çakırsöğüt köyü mevkisindeki otluk alanda başladı. Bölgeden yükselen duman ve alevleri fark edenlerin ihbarı üzerine güvenlik ve itfaiye ekipleri harekete geçti.

Örtü yangını, bölgede etkili olan rüzgâr nedeniyle çevredeki ormanlık alana yayıldı. Alevlerin büyümesi üzerine söndürme çalışmalarının kapsamı genişletildi.

Şırnak orman yangınına çok sayıda ekip müdahale ediyor

İhbarın ardından bölgeye jandarma, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi. Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı arazözler de Şırnak yangınına müdahale etmek üzere çalışmalara katıldı.

Ekipler, alevlerin daha geniş bir alana yayılmasını önlemek ve yangını kontrol altına almak için farklı noktalardan müdahalelerini sürdürüyor. Güvenlik güçleri de söndürme araçlarının bölgeye ulaşımını kolaylaştırmak ve çalışma alanının çevre güvenliğini sağlamak amacıyla önlem aldı.

Kontrol altına alma çalışmaları sürüyor

Rüzgâr, orman ve örtü yangınlarında alevlerin yön değiştirmesine ve yeni alanlara sıçramasına yol açabildiği için ekiplerin müdahalesini güçleştirebiliyor. Bu nedenle Şırnak orman yangınında hem alevlerin bulunduğu bölgeye hem de yangının ilerleyebileceği alanlara yoğunlaşılıyor.

Yangın henüz kontrol altına alınmazken ekiplerin havadan ve karadan yürüttüğü çalışmalar devam ediyor. Şırnak yangınının çıkış nedeninin, söndürme çalışmalarının tamamlanmasının ardından yapılacak incelemeyle belirlenmesi bekleniyor.

14 Mayıs 1934 tarihinde Eskişehir’de dünyaya gelen Can Kolukısa, eğitim hayatını İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde tamamladıktan sonra tiyatroya yöneldi.

Oyunculuk eğitimini Fransa’da Sorbonne Üniversitesi Tiyatro Enstitüsü’nde alan usta sanatçı; Paris’te geçirdiği yıllarda yönetmenlik ve tiyatro kuramları üzerine derinlemesine incelemelerde bulundu. Eşi yazar Pınar Kür ile burada tanıştı.

Tiyatro sahnesinden Yeşilçam klasiklerine

Türkiye’ye döndükten sonra Fransız Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu ve AST (Ankara Sanat Tiyatrosu) gibi Türk tiyatrosunun mihenk taşı sayılan topluluklarında hem oyuncu hem de yönetmen olarak görev aldı.

Sinema kariyerine 1970'li yıllarda adım atan Kolukısa, Türk sinemasının altın çağında önemli yapımlarda karakter oyuncusu olarak yer aldı. Özellikle toplumsal gerçekçi filmlerdeki performanslarıyla dikkat çeken usta aktör; Kibar Feyzo ve Kapıcılar Kralı gibi Yeşilçam klasiklerindeki rolleriyle milyonların hafızasına kazındı.

1990’lı ve 2000’li yıllarda televizyon dünyasında da aktif rol alan kolukısa, popüler dizi projelerinde canlandırdığı tonton ve bilge karakterlerle yeni nesil izleyicilerin de beğenisini kazandı. Pek çok ulusal film festivalinde "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" ödüllerine layık görülen duayen sanatçı, yaşamı boyunca tiyatro disiplininden ve sanat etiğinden ödün vermeden üretim yapmayı sürdürdü.

YENİ Parti Genel Merkezi tarafından alınan kararla Osmaniye ve Kilis'teki kurucu il başkanları belirlendi. Yapılan görevlendirmeler doğrultusunda Avni Güvel Osmaniye Kurucu İl Başkanı, Mehmet Topalkara ise Kilis Kurucu İl Başkanı olarak görevlendirildi.

Güvel: "Adaleti, liyakati, ortak aklı merkeze alacağız"

YENİ Parti Osmaniye Kurucu İl Başkanı Güvel yaptığı açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Halkımızın umudunu yeşertmek, cumhuriyetimizin temel değerlerini ve sosyal demokrasinin ilkelerini kentimizin her bir sokağında hakim kılmak için var gücümüzle çalışacağız. YENİ Parti ailesi olarak, adaleti, liyakati ve ortak aklı merkeze alan bir siyaset anlayışıyla sahalarda olacağız. Kısa süre içerisinde il ve ilçe yönetimlerimizi tamamlayarak hemşehrilerimizle kucaklaşacağız. Bana bu görevi layık gören Genel Başkanımız, liderimiz Sayın Özgür Özel’e, varlığıyla bizleri onurlandıran Kadın Kolları Genel Başkanımız Sayın Asu Kaya’ya çok teşekkür ediyorum."

Topalkara: "Bu kutlu görev benim için şahsi bir makam değil"

YENİ Parti Kilis Kurucu İl Başkanlı Topalkara da kendisine verilen görevi büyük bir onur ve sorumluluk olarak gördüğünü belirtti. Topalkara, "YENİ Parti'mizin Kilis’teki kurucu il başkanlığı görevini tarafıma tevdi eden Genel Merkezimize teşekkür ediyorum. Bu kutlu görev benim için şahsi bir makam değil, memleketime, ülkeme hizmet olarak görüyorum" dedi.

'Yapı ruhsatı ve iskan süreçlerinde usulsüzlük yapıldığı', 'rüşvet', 'irtikap' ve 'suç işlemek amacıyla örgüt kurma' iddialarıyla dün akşam saatlerinde tutuklama kararı verilen Dedetaş’ın hangi cezaevine nakledildiği uzun süre kamuoyundan ve hukuki temsilcilerinden gizli kaldı.

Yapılan incelemelerin ardından yetkililer, Dedetaş’ın Tekirdağ Karatepe Kadın Kapalı Cezaevi’ne sevk edildiğini aktardı. Söz konusu sevk bilgisinin, cezaevi idaresi tarafından kısa bir süre önce sadece Dedetaş’ın eşine iletildiği ortaya çıktı.

Soruşturmada 4 kişi tutuklanmıştı

Üsküdar Belediyesi merkezli yürütülen operasyon kapsamında gözaltına alınan 6 kişiden, Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş’ın da aralarında bulunduğu 4 kişi çıkarıldıkları mahkemece tutuklanmış, 2 kişi ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Türkiye'nin sözleşmeden çekilmesinin kadınların korunma mekanizmalarını zayıflattığını belirten Gülsever, iktidara seslenerek İstanbul Sözleşmesi’nin yeniden yürürlüğe konulması çağrısını yineledi.

"2026’nın ilk 6 ayında 150 kadın öldürüldü, 151 kadın şüpheli şekilde can verdi"

Kadına yönelik şiddet istatistiklerini paylaşan Gülsever, rakamların ardındaki insan hayatına dikkat çekti:

"2026 yılının ilk altı ayında 150 kadın öldürüldü, 151 kadın ise şüpheli şekilde yaşamını yitirdi. Bu rakamlar birer sayı değildir. Her biri hayalleri yarım kalan bir kadındır, annesini kaybeden bir çocuktur. Şüpheli ölüm nedir? Deliller neden yeterince toplanmıyor? Bu dosyaların kaçı etkin şekilde soruşturuluyor, kaçı cinayet olarak aydınlatılıyor?"

Gülsever; daha önce kolluğa veya savcılığa şikayette bulunmuş, hakkında koruma kararı çıkarılmış ya da uzaklaştırma kararına rağmen katledilmiş kadınlara ilişkin detaylı resmi verilerin kamuoyuyla şeffaf bir şekilde paylaşılması gerektiğini vurguladı.

"6284 sayılı kanun etkin uygulanmıyor"

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un sahadaki uygulanış aksaklıklarına değinen Gülsever, elektronik kelepçe kapasitesi ve risk analizlerinin bilimsel yöntemlerle yapılıp yapılmadığını sorguladı. İstanbul Sözleşmesi'nden çıkıldıktan sonra yerine daha güçlü bir koruma mekanizmasının getirilmediğini savundu.

İktidara 4 maddelik açık çağrı

Konuşmasının son bölümünde iktidara ve kamuoyuna seslenen CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Ayten Gülsever, taleplerini şu şekilde sıraladı:

*"Buradan iktidara açık çağrımızdır:

1. Kadınların yaşam hakkını koruyan politikaları derhal hayata geçirin.

2. 6284 sayılı Kanun’u eksiksiz uygulayın ve cezasızlık kültürüne son verin.

3. Toplumsal cinsiyet eşitliğini tüm kamu politikalarının temel ilkesi haline getirin.

4. Ve en önemlisi, İstanbul Sözleşmesi’ni yeniden yürürlüğe koyun.

Cumhuriyet Halk Partisi Kadın Kolları olarak söz veriyoruz; kadınlar özgürce ve güven içinde yaşayana kadar, hiçbir kadın şiddet nedeniyle hayattan koparılmayana kadar mücadelemiz sürecektir. Bugün bir kez daha haykırıyoruz: İstanbul Sözleşmesi yaşatır!"

Alanya orman yangınına geniş çaplı müdahale

Tepe Mahallesi’ndeki ormanlık alanda henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. Alevleri ve dumanı fark edenlerin ihbarı üzerine bölgeye Antalya Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı hava ve kara araçları ile itfaiye ekipleri yönlendirildi.

Antalya yangın ekipleri, alevlerin çevredeki ormanlık alanlara yayılmasını önlemek amacıyla müdahaleye kısa sürede başladı. Çalışmalarda 3 helikopter, 2 uçak, 16 arazöz, 3 su ikmal aracı ve 2 ilk müdahale aracı görev aldı. Çok sayıda teknik personel ve yangın işçisi de söndürme çalışmalarına katıldı.

Hava araçları alevlerin yoğunlaştığı noktalara su bırakırken, kara ekipleri yangının ilerlediği bölgelerde müdahalede bulundu. Ekiplerin koordineli çalışması sonucunda Antalya orman yangını büyümeden kontrol altına alındı ve tamamen söndürüldü.

Antalya yangın bölgesinde soğutma çalışması sürüyor

Alanya Kaymakamı Şakir Öner Öztürk, ekiplerin ihbarın ardından kısa sürede bölgeye ulaştığını ve çalışmalara başladığını belirtti.

Yangının havadan ve karadan yapılan etkili müdahaleyle söndürüldüğünü kaydeden Öztürk, “Yangına kısa sürede müdahale edildi. Etkili bir çalışmayla yangın söndürüldü, bölgede soğutma çalışmaları sürdürülüyor” ifadelerini kullandı.

Öztürk, Alanya yangınına müdahale eden ekiplere özverili çalışmalarından dolayı teşekkür etti.

Yangının çıkış nedenine ilişkin henüz kesin bir bilgi paylaşılmazken, bölgede soğutma ve kontrol çalışmaları devam ediyor. Olayın nedeninin yapılacak incelemelerin ardından netleşmesi bekleniyor.

Önal, konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, Kırıkkale'ye ve Türkiye'ye daha güçlü bir vizyonla hizmet edebilmek adına yeni bir siyasi yolculuğa çıkma kararı aldığını belirtti.

"Yepyeni bir yola çıkma vakti geldi"

Çok genç yaşlardan itibaren CHP'de mücadele verdiğini ve partinin her kademesinde sorumluluk üstlendiğini vurgulayan Ahmet Önal, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Büyük bir onurla taşıdığım, her kademesinde emek verdiğim Cumhuriyet Halk Partisi'nde bugüne kadar sizlerle birlikte omuz omuza çok zorlu yollardan geçtik, çok büyük başarılar elde ettik. Kırıkkale'mize hizmet etmek, bu güzel şehrin her bir insanının derdiyle dertlenmek benim için yaşamımın en büyük onuru oldu. Bununla birlikte siyaset; halkın umudunu taze tutmak, değişim talebine kulak vermek, adalet ve özgürlük mücadelesini daha güçlü bir zeminde, inançla geleceğe taşımaktır. Bugün, ülkemizin içinden geçtiği bu tarihi dönemeçte, yepyeni bir yola çıkma vakti gelmiştir. Bu inanç ve kararlılıkla Genel Başkanımız Sayın Özgür Özel'in liderliğinde kurulan YENİ Parti çatısı altında, ülkemizin aydınlık yarınları için mücadele etme kararı almış bulunuyorum."

"Bu karar yol arkadaşlarıma bir veda değil"

Aldığı kararın geçmişteki siyasi mücadelelerine veya yol arkadaşlarına bir veda anlamı taşımadığını aktaran Önal, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu karar, geçmişimize ve geçmişteki mücadele arkadaşlıklarımıza bir veda değil, Kırıkkale'mize ve Türkiye'mize daha güçlü, daha kararlı bir söz söyleme, halkımızın değişim talebine kulak verme sorumluluğumuzun gereğidir. Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da tek bir amacım var, o da Kırıkkale'mize ve siz kıymetli hemşehrilerime hak ettiğiniz en üstün hizmeti sunmak, kapımızı ve gönlümüzü herkese sonuna kadar açık tutmaktır. Kırıkkale’ye olan sevdamızdan, memleketimize olan borcumuzdan bir adım bile geri atmayacağız."

Açıklamasının son bölümünde Kırıkkaleli vatandaşlara ve mücadele arkadaşlarına teşekkür eden Önal, siyasi çizgisindeki kararlılığı vurgulayarak şunları kaydetti:

"Bu anlamlı ve tarihi yolculukta, bugüne kadar bizimle yürüyen tüm yoldaşlarımıza, gönüldaşlarımıza ve inancını esirgemeyen tüm Kırıkkaleli hemşehrilerime yürekten teşekkür ediyorum. Cumhuriyetimizin kuruluş değerleri, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ilkeleri ışığında; kararlılık ve cesaretle haksızlıklara ve hukuksuzluklara karşı mücadele etmek, beni bugünlere getiren çok kıymetli hemşehrilerimize ve ülkeme olan borcumdur. Yolumuz açık olsun."

Altınapa Baraj Gölü’nde arama kurtarma çalışması

Olay, Selçuklu ilçesi sınırlarında bulunan Altınapa Baraj Gölü’nde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre Barış Aslan, ailesiyle birlikte göl kıyısına balık tutmak için gitti.

Balık avladığı sırada oltası sudaki otlara takılan Aslan, oltayı kurtarmak amacıyla göle girdi. Bir süre sonra suda gözden kaybolan Aslan’ın yakınları durumu yetkililere bildirdi.

İhbar üzerine bölgeye polis, jandarma, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi. Ekipler, göl çevresinde güvenlik önlemi alırken suda geniş çaplı arama başlatıldı.

AFAD ve dalgıç ekipleri cansız bedenine ulaştı

Konya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığına bağlı dalgıç ekipleri ile dalgıç polisleri, AFAD ve jandarma personeli arama çalışmalarına katıldı.

Ekiplerin gölde yürüttüğü çalışmanın ardından 38 yaşındaki Barış Aslan’ın cansız bedenine ulaşıldı. Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrollerde Aslan’ın hayatını kaybettiği tespit edildi.

Sudan çıkarılan Aslan’ın cenazesi, gerekli incelemelerin ardından hastane morguna götürüldü.

Baraj göllerinde güvenlik riski

Altınapa Baraj Gölü’nde yaşanan olay, baraj ve göletlerde suya girmenin taşıdığı riskleri bir kez daha gündeme getirdi. Bu alanlarda suyun derinliği, dip yapısı, su altındaki bitkiler ve ani zemin değişiklikleri dışarıdan fark edilemeyebiliyor.

Konya’daki boğulma olayıyla ilgili inceleme başlatılırken ekiplerin olayın meydana gelişine ilişkin çalışması sürüyor.

Türkeli araç yangını Satı köyü yolunda çıktı

M.Ş. yönetimindeki 34 FC 5395 plakalı otomobil, Satı köyü civarında seyir halindeyken henüz belirlenemeyen bir nedenle yanmaya başladı. Motor bölümünden alev çıktığını fark eden sürücü, otomobili yol kenarına park etti.

Araçtan inen sürücü, durumu itfaiye ekiplerine bildirdi. Kısa sürede otomobilin ön bölümünü etkisi altına alan yangın nedeniyle bölgede güvenlik önlemi alındı.

Sinop araç yangını itfaiye müdahalesiyle söndürüldü

İhbarın ardından olay yerine gelen Türkeli Belediyesi itfaiye ekipleri, yanan otomobile müdahale etti. Ekiplerin çalışması sonucunda kontrol altına alınan yangın tamamen söndürüldü.

Türkeli araç yangınında herhangi bir yaralanma yaşandığına ilişkin bilgi paylaşılmazken, otomobilde ağır hasar meydana geldi. Alevlerin etkisiyle kullanılamaz hale gelen araç, müdahalenin ardından bulunduğu yerden kaldırılmak üzere hazırlandı.

Yangının çıkış nedeni araştırılıyor

Sinop araç yangınının neden çıktığına ilişkin henüz kesin bir bilgi bulunmuyor. Otomobilin motor bölümünde başlayan alevlerin kaynağının yapılacak incelemenin ardından netleşmesi bekleniyor.

Seyir halindeki araçlarda motor bölümünden duman veya alev çıktığının fark edilmesi halinde aracın trafiği tehlikeye düşürmeyecek güvenli bir noktaya çekilmesi, motorun durdurulması ve araçtan uzaklaşılarak acil yardım ekiplerine haber verilmesi önem taşıyor.

MANCHESTER UNITED-ATLETICO MADRID MAÇI NE ZAMAN?

Manchester United-Atletico Madrid hazırlık maçı, 1 Ağustos 2026 Cumartesi günü oynanacak. İngiliz ekibi ile İspanya temsilcisini karşı karşıya getirecek mücadeleye İsveç’in başkenti Stockholm ev sahipliği yapacak.

Sezon öncesi önemli bir prova niteliği taşıyan karşılaşmada iki teknik direktörün de farklı oyuncu ve formasyonları denemesi bekleniyor. Dünya Kupası sonrasında izinleri devam eden bazı futbolcuların kadroda yer almaması nedeniyle genç oyuncuların süre alma ihtimali bulunuyor.

MANCHESTER UNITED VE ATLETICO MADRID’İN HAZIRLIK DURUMU

Manchester United, sezon öncesi hazırlık döneminde oynadığı son karşılaşmada Rosenborg’u 5-0 mağlup etti. İngiliz ekibinde genç oyuncuların performansı dikkat çekerken Atletico Madrid ise hazırlık maçında Getafe’yi 4-1 yendi.

İki takımın da mücadelede geniş kadrolarını kullanması ve çok sayıda oyuncuya süre vermesi bekleniyor. Karşılaşma, Manchester United ve Atletico Madrid’in yeni sezon öncesindeki fiziksel ve taktiksel durumlarını görmesi açısından önemli olacak.

MANCHESTER UNITED-ATLETICO MADRID MAÇI HANGİ KANALDA?

Manchester United-Atletico Madrid maçı saat 16.00’da başlayacak. Karşılaşma Manchester United’ın kulüp kanalı MUTV üzerinden belirli ülkelerde abonelikle yayımlanacak ancak Türkiye’deki televizyon yayın akışında maçı canlı yayımlayacak bir kanal bulunmuyor.

Manchester United YouTube kanalı için tıklayın

Dilovası yangınına çok sayıda ekip sevk edildi

Mimar Sinan Mahallesi’ndeki ormanlık alandan dumanların yükselmesi üzerine durum yetkililere bildirildi. Yangın ihbarının ardından Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesine bağlı itfaiye birimleri bölgeye yönlendirildi.

Ekipler, alevlerin ormanlık alanda daha geniş bir bölgeye yayılmasını önlemek amacıyla farklı noktalardan müdahaleye başladı. Kocaeli yangın bölgesinde yürütülen çalışmalara havadan müdahale araçları da destek veriyor.

Kocaeli orman yangınına havadan ve karadan müdahale

Dilovası orman yangınının kontrol altına alınabilmesi için kara ekipleri arazide söndürme çalışması yürütürken, hava araçları da alevlerin yoğunlaştığı noktalara müdahale ediyor. Ekiplerin koordineli çalışması devam ediyor.

Ormanlık alanlarda çıkan yangınlarda alevlerin çevredeki bitki örtüsüne sıçramasını engellemek amacıyla müdahalenin kesintisiz sürdürülmesi önem taşıyor. Bu nedenle ekipler, yangının ilerleyebileceği bölgelerde önlem alarak çalışmalarını sürdürüyor.

Kocaeli orman yangınının henüz kontrol altına alındığına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Bölgede söndürme çalışmaları havadan ve karadan devam ediyor.

Marmara Adası yangınına havadan ve karadan müdahale

Marmara Adası’ndaki ormanlık alanda henüz belirlenemeyen bir nedenle alevlerin yükseldiğini görenlerin ihbarı üzerine bölgeye Orman Bölge Müdürlüğü ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Yerleşim alanlarına yakın kırsal bölgede etkili olan yangına, hava araçlarının yanı sıra karadan müdahale ekipleriyle de müdahale edildi. Ekiplerin koordineli çalışması sonucunda alevlerin ilerleyişi durdurularak yangın büyük ölçüde kontrol altına alındı.

Balıkesir orman yangınının yeniden alevlenme riskine karşı bölgedeki çalışmalar sürdürülüyor. Ekipler, sıcaklığını koruyan alanlarda soğutma yaparken çevrede yeni bir yangın odağının oluşmasını engellemek amacıyla kontrollerini sürdürüyor.

Balıkesir yangınının çıkış nedeni araştırıldı

Balıkesir Valisi İsmail Ustaoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Topağaç Mahallesi kırsalında başlayan Marmara Adası yangınının büyük ölçüde kontrol altına alındığını bildirdi.

Ustaoğlu, bölgede soğutma çalışmalarının devam ettiğini belirterek yangının çıkış nedenine ilişkin jandarma ekiplerince yürütülen incelemenin ilk sonucunu da paylaştı.

Balıkesir İl Jandarma Komutanlığının çalışmasına göre yangının, S.Y. isimli kişinin evinin bahçesinde kaynak yaptığı sırada çevreye yayılan kıvılcımlardan başladığı tespit edildi. Şüpheli, Marmara İlçe Cumhuriyet Savcılığının talimatıyla İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerince gözaltına alındı.

Marmara Adası yangın bölgesinde soğutma çalışması sürüyor

Balıkesir orman yangınının etkili olduğu alanda ekiplerin söndürme ve soğutma faaliyetleri devam ediyor. Ormanlık bölgelerde alevler kontrol altına alınsa dahi toprakta, ağaç köklerinde veya bitki örtüsünde kalan sıcak noktalar yeniden tutuşma riski taşıyabiliyor. Bu nedenle ekiplerin bölgedeki kontrollerini bir süre daha sürdürmesi bekleniyor.

Yangının etkilediği alanın büyüklüğü ve meydana gelen zarara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Gözaltına alınan şüpheli hakkındaki işlemler ile olayla ilgili soruşturma sürüyor.

Eylemin 6. hünün eylemcileri Ankara Ulus'tan seslendi

Taahhüt edilen alacaklarının ödenmemesi üzerine eylemlerini Başkent'e taşıyan maden işçileri, gün boyunca baretlerini yere vurarak ıslık ve sloganlarla tepkilerini dile getirdi. Eylem boyunca "Madencilere verilen sözler tutulsun", "Açız", "Sadaka değil hakkımızı istiyoruz" ve "Sayın Cumhurbaşkanım duy sesimizi" yazılı dövizler taşıyan işçiler, maden şehitlerini de tek tek isimlerini okuyarak andı.

Meydandan geçen vatandaşların alkış ve sloganlarla destek verdiği işçiler adına açıklama yapan Türkiye Maden İşçileri Sendikası Orta Anadolu Şube Başkanı Talih Kocabıyık, sürecin tıkandığına dikkat çekerek şunları söyledi:

"6 gündür bir ses seda çıkmıyorsa demek ki birileri sağır, birileri duymuyor. Devlet büyüklerimizin devreye girmesi lazım. Patron geldiği günden bugüne kadar hep mağduriyet yaşattı. Bunu bakanlarımız, müfettişlerimiz görmezden gelemez. Biz daha ne yapalım, kendimizi mi yakalım? Bakanlıkların önüne gittik, holdingin önüne gittik, çevik kuvvetle karşılaştık. Bu patron bu madencilik işinden anlamıyor; çekilsin, herkes huzur içinde işine baksın."

Beş aydır maaş almadan çalışan işçiden sitem: "Türkiye Yüzyılı'nda bu eziyet nedir?"

ANKA Haber Ajansı'na konuşan 13 yıllık maden işçisi ise çaresizliklerini ve yaşadıkları hukuki çıkmazı gözyaşlarıyla ifade etti. Güneşin altında beklemekten tenlerinin yandığını belirten işçi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a doğrudan seslendi:

*"Biz burada dilenmiyoruz. Sayın Cumhurbaşkanım, bizim derdimizi sizden başka duyan olmaz. Sizi biz seçtik, size biz oy verdik. Sayın Cumhurbaşkanım, sesimizi duyun, yeter artık. Biz çoluğumuzun, çocuğumuzun yanına gitmek istiyoruz. Bir haftadır burada eziyet çekiyoruz. Türkiye Yüzyılı'nda bu eziyet nedir?

Ben beş aydır maaşımı almadan çalışmışım. Haklı nedenle iş akdimi sonlandırmışım. İşveren 'Evet sen haklısın, bütün haklarını alarak işi bırakabilirsin' dedi ama hiçbir hakkımı ödemedi. Bir de bu utanmaz herif bize 'işi bıraktılar' diye dava açıyor. Biz biliyoruz, sesimizi size duyurmuyorlar. Sizin bir sözünüze, bir telefonunuza bakar bu iş. Lütfen sesimizi duyun."*

Eylem Pazartesi günü de sürecek

Maden işçileri, resmi bir muhatap bulana ve alacakları ödenene kadar Ulus Atatürk Meydanı'ndaki nöbetlerini sürdüreceklerini, sonuç alamamaları halinde önümüzdeki günlerde eylem haritalarını farklı alanlara taşıyacaklarını duyurdu.

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi, Ramazan Bayramı öncesi ödenecek ikramiyenin 2026’da ne kadar olacağını merak ediyor. Son olarak 4 bin TL’ye yükseltilen bayram ikramiyesinde yeni bir artış yapılıp yapılmayacağı ve olası zam oranı, emeklilerin gündeminde ilk sırada yer alıyor. Özellikle maaş zamlarının ardından gözler, açıklanacak yeni ikramiye tutarına çevrildi.