AFAD Muğla Datça depremi verilerini paylaştı

AFAD tarafından açıklanan bilgilere göre deprem, Muğla'nın Datça ilçesinin 196 kilometre açığında meydana geldi.

Paylaşılan verilere göre depremin büyüklüğü 3.5 olarak ölçüldü. Açıklamada depremin merkez üssünün Datça açıkları olduğu bilgisi yer aldı.

Deprem saat 12.33'te kaydedildi

AFAD verilerine göre Muğla Datça açıklarında meydana gelen deprem saat 12.33 sıralarında gerçekleşti.

Açıklanan bilgilere göre depremin yerin 6.87 kilometre derinliğinde meydana geldiği kaydedildi. AFAD tarafından paylaşılan verilerde depremin büyüklüğü, konumu, saati ve derinliğine ilişkin bilgiler kamuoyuyla paylaşıldı.

Zeynep Sönmez WTA dünya sıralamasında yükseldi

Kadınlar Tenis Birliğinin (WTA) yayımladığı güncel klasman listesinde Zeynep Sönmez üç basamak yükseldi.

Güncellenen sıralamayla birlikte milli tenisçi, kariyerinin en yüksek derecesi olan 48'inciliğe yerleşti. Böylece Zeynep Sönmez, daha önce ulaştığı en iyi dünya sıralamasını da geliştirmiş oldu.

Kariyer rekorunu 48'incilikle geliştirdi

WTA dünya sıralamasında en iyi dereceye sahip Türk tenisçi unvanını elinde bulunduran Zeynep Sönmez, son güncellemeyle kariyer rekorunu bir kez daha ileri taşıdı.

Yayımlanan klasman listesine göre milli tenisçi, dünya sıralamasında 48'inci sırada yer aldı. Böylece Zeynep Sönmez, kariyerindeki en yüksek dünya sıralamasına ulaştı.

Dünya sıralamasında ilk 50'ye giren ilk Türk tenisçi oldu

Güncellenen WTA dünya sıralamasıyla birlikte Zeynep Sönmez yeni bir başarıya daha imza attı.

48'inciliğe yükselen milli tenisçi, dünya sıralamasında ilk 50 içerisinde yer alan ilk Türk tenisçi oldu. Açıklanan son klasman listesiyle birlikte Zeynep Sönmez, hem kariyerinin en iyi derecesini elde etti hem de Türk tenisinde bu alandaki ilk isim olarak kayıtlara geçti.

Cari işlemler hesabında mayıs ayında açık oluştu

TCMB tarafından açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre mayıs ayında cari işlemler hesabı 1 milyar 459 milyon dolar açık verdi.

Aynı dönemde altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 3 milyar 626 milyon dolar fazla kaydetti. Buna karşın ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 4 milyar 340 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Mayıs ayına ilişkin verilerde cari işlemler hesabı, altın ve enerji hariç denge ile dış ticaret açığına ilişkin güncel rakamlar da yer aldı.

Yıllık cari açık 37,3 milyar dolara yükseldi

Yıllıklandırılmış verilere göre mayıs ayı itibarıyla cari açık 37,3 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 74,4 milyar dolar olarak hesaplandı. Hizmetler dengesi 62,5 milyar dolar fazla verirken, birincil gelir dengesi 24,1 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,3 milyar dolar açık kaydetti.

TCMB'nin yayımladığı ödemeler dengesi istatistiklerinde yıllıklandırılmış cari açık ile birlikte gelir ve hizmet dengelerine ilişkin veriler de paylaşıldı.

Hizmet gelirleri 5,2 milyar doların üzerinde gerçekleşti

Mayıs ayında hizmetler dengesinden kaynaklanan net giriş 5 milyar 207 milyon dolar oldu.

Bu kapsamda taşımacılık hizmetlerinden elde edilen net gelir 2 milyar 243 milyon dolar, seyahat gelirlerinden elde edilen net gelir ise 3 milyar 815 milyon dolar olarak açıklandı.

Ödemeler dengesi verilerinde hizmet gelirlerine ilişkin alt kalemler de ayrı başlıklar halinde yer aldı.

Cari açığın finansmanında krediler öne çıktı

Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında net doğrudan yatırımlar 1,8 milyar dolar, net portföy yatırımları 5,3 milyar dolar, krediler ise 46,7 milyar dolar katkı sağladı.

Aynı dönemde ticari krediler 200 milyon dolar katkı verirken, net efektif ve mevduatlar cari dengeyi 18,8 milyar dolar negatif etkiledi.

Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezervlerinde ise 32,3 milyar dolarlık azalış gerçekleşti.

Doğrudan yatırımlarda mayıs ayında net çıkış kaydedildi

Mayıs ayında doğrudan yatırımlar kaleminde 455 milyon dolarlık net çıkış gerçekleşti.

Verilere göre yurtdışı yerleşiklerin Türkiye'ye yaptığı doğrudan yatırımlar 296 milyon dolar arttı. Aynı dönemde yurtiçi yerleşiklerin yurtdışındaki doğrudan yatırımları ise 751 milyon dolar yükseldi.

Gayrimenkul yatırımlarında yurtiçi yerleşikler yurtdışında 143 milyon dolar tutarında gayrimenkul alımı yaptı. Yurtdışı yerleşikler ise Türkiye'de 184 milyon dolar net gayrimenkul yatırımı gerçekleştirdi.

Portföy yatırımları net çıkış verdi

TCMB verilerine göre portföy yatırımları mayıs ayında 3 milyar 69 milyon dolar net çıkış kaydetti.

Bu dönemde yurtdışı yerleşikler hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 2 milyar 786 milyon dolar, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) piyasasında ise 287 milyon dolar net satış gerçekleştirdi.

Yurtdışında gerçekleştirilen tahvil ihraçlarında ise yurtdışı yerleşikler, bankalar ve diğer sektörlerin ihraçlarında sırasıyla 562 milyon dolar ve 860 milyon dolar net alım yaptı. Genel hükümet ihraçlarında ise 169 milyon dolar net satış gerçekleşti.

Kredi kullanımı ve rezervlerdeki değişim açıklandı

Mayıs ayında yurtdışından kredi kullanımında bankalar 2 milyar 653 milyon dolar, diğer sektörler ise 755 milyon dolar net kredi kullandı. Genel hükümet ise aynı dönemde 180 milyon dolar net geri ödeme gerçekleştirdi.

Diğer yatırımlar kalemi altında yurtdışı bankaların yurtiçindeki mevduatları Türk lirası cinsinden 1 milyar 775 milyon dolar, yabancı para cinsinden ise 1 milyar 754 milyon dolar arttı. Böylece toplam net artış 3 milyar 529 milyon dolar olarak kaydedildi.

TCMB'nin açıkladığı ödemeler dengesi verilerine göre resmi rezervlerde ise mayıs ayında 3,3 milyar dolarlık net azalış gerçekleşti.

GÖZTEPE - GORICA HAZIRLIK MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Göztepe ile HNK Gorica arasındaki hazırlık karşılaşması 13 Temmuz 2026 Pazartesi günü oynanacak. Slovenya’daki kamp programı kapsamında gerçekleştirilecek mücadelenin başlama saati Türkiye saatiyle 14.00 olarak açıklandı. Karşılaşma, sarı-kırmızılı takımın yeni sezon öncesindeki ilk hazırlık maçı olacak.

Sezon hazırlıklarına 1 Temmuz’da başlayan Göztepe, teknik direktör Stanimir Stoilov yönetiminde ilk etap çalışmalarını İzmir’de gerçekleştirdi. Isınma, pas, top kapma, dayanıklılık ve dar alan oyunları üzerinde duran sarı-kırmızılılar, daha sonra kamp programı için Slovenya’ya geçti.

Hazırlık maçında alınacak sonuçtan çok takımın fiziksel durumu, yeni transferlerin uyumu ve teknik heyetin deneyeceği oyun planı ön planda olacak. Stoilov’un karşılaşma boyunca geniş bir oyuncu grubuna süre vermesi ve farklı kadro seçeneklerini değerlendirmesi bekleniyor.

YENİ TRANSFERLER İLK KEZ SAHAYA ÇIKABİLİR

Göztepe’nin yaz transfer döneminde kadrosuna kattığı oyuncular, HNK Gorica karşılaşmasında ilk kez sarı-kırmızılı formayla sahaya çıkabilir. Sinclair Armstrong, Andre Henrique, Noah Sundberg ve Alex Matos gibi yeni transferlerin teknik heyetin görev vermesi halinde mücadelede süre alması bekleniyor.

Yeni oyuncuların performansı, Göztepe taraftarlarının karşılaşmada en fazla takip edeceği konuların başında geliyor. Teknik direktör Stanimir Stoilov’un hazırlık maçlarını oyuncuların taktik sisteme uyumunu görmek ve sezon öncesi kadro planlamasını şekillendirmek amacıyla kullanacağı belirtiliyor.

Özellikle hücum hattına yapılan takviyelerin takımın oyun gücüne nasıl katkı sağlayacağı merak ediliyor. Orta saha ve savunmada görev yapan yeni isimlerin de takım arkadaşlarıyla sağlayacağı uyum, kamp döneminin ilerleyen bölümündeki kadro tercihleri açısından belirleyici olacak.

STANIMIR STOILOV KADROYU TEST EDECEK

Göztepe’de teknik direktör Stanimir Stoilov’un Gorica karşılaşmasında oyuncuların büyük bölümüne şans vermesi bekleniyor. Hazırlık maçlarında oyuncu değişikliği konusunda daha geniş seçenekler bulunması nedeniyle iki farklı 11’in sahaya çıkması da gündemde bulunuyor.

Karşılaşma aynı zamanda Göztepe’nin sezon öncesindeki fiziksel seviyesinin görülmesini sağlayacak. Kamp döneminde yapılan yoğun antrenmanların ardından futbolcuların maç temposuna vereceği tepki teknik ekip tarafından yakından takip edilecek.

Sarı-kırmızılılarda savunmadan oyun kurma, ön alanda baskı ve hızlı hücum geçişleri üzerinde duruluyor. Gorica karşılaşmasında bu çalışmaların sahaya nasıl yansıyacağı gözlemlenecek. Teknik heyetin maç sonrasında futbolcuların performanslarını analiz ederek kamp programında bazı düzenlemeler yapabileceği ifade ediliyor.

HNK GORICA HIRVATİSTAN FUTBOLUNU TEMSİL EDİYOR

Göztepe’nin hazırlık maçındaki rakibi HNK Gorica, Hırvatistan futbolunun önemli takımları arasında yer alıyor. Velika Gorica kentini temsil eden ekip, Hırvatistan’ın üst düzey futbol organizasyonlarında mücadele ediyor.
Fiziksel mücadele gücü ve takım savunmasıyla öne çıkan Hırvatistan temsilcisi, Göztepe açısından sezon öncesi kampının ilk ciddi testi olacak. İki takımın da hazırlık döneminde bulunması nedeniyle karşılaşmada teknik direktörlerin skor yerine oyuncuların saha içindeki durumuna odaklanması bekleniyor.

Maçın, iki takımın da eksiklerini görmesi ve
sezon öncesindeki kadro yapılanmasını değerlendirmesi açısından önemli bir fırsat oluşturacağı değerlendiriliyor.

Karşılaşmanın resmi organizasyonlardan farklı olarak hazırlık maçı statüsünde oynanacak olması nedeniyle teknik ekipler geniş oyuncu değişiklikleri yapabilecek.

GÖZTEPE’NİN HAZIRLIK MAÇI PROGRAMI

Göztepe, Slovenya kampındaki çalışmalarını 26 Temmuz’a kadar sürdürecek. Sarı-kırmızılı ekip, Gorica karşılaşmasının ardından iki hazırlık maçına daha çıkacak. İzmir temsilcisi, 16 Temmuz’da Ukrayna ekibi LNZ Cherkasy ile karşılaşacak.

Göztepe’nin kamp dönemindeki bir diğer hazırlık maçı ise 23 Temmuz’da oynanacak. Sarı-kırmızılılar bu mücadelede Ukrayna temsilcisi Zorya Luhansk ile karşı karşıya gelecek. Teknik ekip, üç hazırlık maçında da oyuncuların fiziksel durumunu ve taktiksel uyumunu test edecek.

Kampın tamamlanmasının ardından takımın İzmir’e dönerek yeni sezon çalışmalarına Urla Adnan Süvari Tesisleri’nde devam etmesi planlanıyor. Hazırlık karşılaşmalarında elde edilecek veriler doğrultusunda kadro planlamasına ve transfer çalışmalarına yön verilmesi bekleniyor.

GÖZTEPE - GORICA HAZIRLIK MAÇI HANGİ KANALDA?

Göztepe - Gorica hazırlık maçı 13 Temmuz 2026 Pazartesi günü Türkiye saatiyle 14.00’te başlayacak. Karşılaşma için Türkiye’de herhangi bir televizyon kanalı veya dijital platform tarafından resmi canlı yayın duyurusu yapılmadı. Güncel yayın akışlarında da mücadele için açıklanmış bir yayıncı bulunmuyor. Maça ilişkin olası canlı yayın duyurusunun Göztepe’nin resmi internet sitesi ve sosyal medya hesapları üzerinden paylaşılması bekleniyor. Futbolseverler Göztepe'nin YouTube hesabını takip edebilirler.

Cumhuriyet Başsavcılıklarının koordinesinde yürütülen çalışmalar kapsamında 73 ilde düzenlenen operasyonlarda çok sayıda uyuşturucu madde ve uyuşturucu hap ele geçirilirken, bin 780 şüpheli hakkında işlem yapıldı.

Operasyonlarda tonlarca uyuşturucu ele geçirildi

Güvenlik güçleri tarafından son iki haftada gerçekleştirilen operasyonlarda 985 kilogram uyuşturucu madde ile 1 milyon 639 bin 239 adet uyuşturucu hap ele geçirildi.

Operasyonların, uyuşturucu madde ticareti yapan ve toplum güvenliğini tehdit eden kişilere yönelik yürütüldüğü bildirildi.

Bin 780 şüpheli hakkında işlem yapıldı

Çalışmalar kapsamında yakalanan bin 780 şüpheliden 935'i çıkarıldıkları mahkemeler tarafından tutuklandı. 224 şüpheli hakkında ise adli kontrol hükümleri uygulanırken, diğer kişilerin işlemlerinin sürdüğü belirtildi.

Operasyonlar, Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı ile cumhuriyet başsavcılıklarının koordinasyonunda gerçekleştirildi.

İl emniyet müdürlüklerinin katılımıyla yapılan çalışmalarda 2 bin 670 ekip, 6 bin 675 personel, 17 hava aracı ve 34 narkotik dedektör köpeği görev aldı.

Uyuşturucu ile mücadele çalışmaları sürüyor

Gençleri ve toplum güvenliğini tehdit eden uyuşturucu ticaretine karşı operasyonların ülke genelinde devam ettiği bildirildi.

Güvenlik birimlerinin koordineli çalışmalarıyla uyuşturucu madde satışı ve dağıtımına yönelik mücadelenin sürdürüleceği ifade edildi.

Adıyaman İl Emniyet Müdürlüğünden yapılan yazılı açıklamaya göre, Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında, geçmiş dönemlerde terör örgütü DEAŞ içerisinde silahlı eylemlere ve faaliyetlere katıldığı değerlendirilen şüphelilere yönelik teknik ve fiziki çalışma başlatıldı.

Emniyet güçlerince önceden belirlenen adreslere gerçekleştirilen eş zamanlı operasyon neticesinde 5 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

İl Emniyet Müdürlüğündeki ifade ve yasal işlemlerinin tamamlanmasının ardından adli makamlara sevk edilen zanlılardan 4'ü, çıkarıldıkları sulh ceza hakimliği tarafından tutuklandı. Operasyon kapsamında gözaltına alınan diğer şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Türkiye'de özellikle kene popülasyonunun yoğun olduğu bölgelerde hastalık riskine karşı vatandaşlara uyarılar yapılırken, tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar ile doğada zaman geçiren kişilerin daha dikkatli olması gerekiyor.

Virüs taşıyan kenelerin insanlara tutunmasıyla bulaşabilen KKKA, erken fark edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Bu nedenle kene temasının ardından doğru müdahale edilmesi, belirtilerin takip edilmesi ve gerekli durumlarda sağlık kuruluşlarına başvurulması büyük önem taşıyor.

KKKA hastalığında erken müdahale önemli

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakalarında kene temasına karşı dikkatli olunması gerektiği belirtilirken, hastalığın görüldüğü bölgeler, risk grupları ve korunma yöntemleri hakkında önemli uyarılar yapıldı.

İstanbul Aile Hekimliği Derneği Bilim Komisyonu Üyesi Uzm. Dr. Selda Handan Karahan, kene tutunması sonrası doğru müdahalenin ve belirtilerin takip edilmesinin hastalıkla mücadelede önemli olduğunu ifade etti.

KKKA vakalarının görüldüğü bölgeler

İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) Bilim Komisyonu Üyesi Uzm. Dr. Selda Handan Karahan, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakalarının Kuzey Anadolu, İç Anadolu'nun kuzeyi ve Doğu Anadolu'nun kuzeybatısında görüldüğünü belirtti.

Özellikle Tokat, Sivas, Çorum, Yozgat, Erzincan ve Erzurum'da vakaların tespit edildiğini aktaran Karahan, risk grubunda öncelikle tarım ve hayvancılıkla uğraşanların, bu bölgelere kamp, piknik veya gezi amacıyla gidenlerin yer aldığını ifade etti.

Karahan, son olarak KKKA tanısı konulan hastaların kan ve vücut sıvılarıyla koruyucu ekipman kullanmadan temas etme olasılığı bulunan sağlık çalışanlarının da risk grubunda bulunduğunu söyledi.

İklim değişikliği kene sayısını artırabiliyor

Nem ve sıcaklık artışının kenelerin sayısında artışa ve aktif kalma sürelerinin uzamasına neden olabileceğini belirten Karahan, keneleri avlayan keklik, yabani tavuk ve bazı yabani kuş türlerinin çevresel ve iklimsel nedenlerle sayılarındaki değişimin de kene popülasyonunu etkilediğini ifade etti.

KKKA hastalığı kene tutunması ve temasla bulaşabiliyor

Karahan, hastalığın, virüs taşıyan kenenin insan vücuduna tutunmasıyla, KKKA ile enfekte hayvanların kan ve vücut sıvılarıyla koruyucu ekipman kullanılmadan temas edilmesiyle ve enfekte kişilerin kan ile vücut sıvılarıyla temas sonucu bulaştığını söyledi.

Her kene türünün risk taşımadığını belirten Karahan, ancak dış görünüşüne bakılarak bir kenenin enfeksiyon taşıyıp taşımadığının kesin olarak anlaşılamayacağını dile getirdi.

KKKA belirtileri ateş, halsizlik ve bulantıyla ortaya çıkıyor

Karahan, KKKA'nın ateş, baş ağrısı, halsizlik, aşırı yorgunluk, bulantı, kusma, gözlerde kızarıklık ve döküntü gibi belirtilerle ortaya çıkabileceğini ifade etti. Hastalık belirtilerinin temasın ardından ortalama 1 ila 3 gün içinde görüldüğünü, bu sürenin 9 güne kadar uzayabileceğini belirtti.

Karahan, kene tutunmasının fark edilmesi halinde kişinin keneyi doğru şekilde çıkaramıyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurması ve kenenin burada çıkarılması gerektiğini söyledi.

Kene çıkarıldıktan sonra kişinin 10 ila 14 gün boyunca kendisini takip etmesi gerektiğini belirten Karahan, bu süreçte ateş, halsizlik, kas ağrısı ya da bulantı ve kusma gibi belirtilerden en az birinin görülmesi durumunda vakit kaybetmeden hekime başvurulması gerektiğini ifade etti.

Kene çıkarırken kolonya ve sıvı kullanmak tehlike oluşturuyor

Karahan, kenenin deriye en yakın noktadan, baş kısmına yakın yerden ince uçlu bir cımbız veya pensle kavranması gerektiğini belirtti.

Kenenin sağa sola çevrilmeden, dik şekilde ve tek hamlede, ezilmeden yukarı doğru çekilerek çıkarılması gerektiğini aktaran Karahan, çıkarma işleminin ardından tutunma bölgesinin alkol veya sabunlu suyla dezenfekte edilmesini önerdi.

Karahan, kenenin ise takip süresi boyunca 14 gün alkol içinde muhafaza edilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca, "Kene üstüne kolonya veya sıvı dökmek, sigara basmak, keneyi çıplak elle ezmeye çalışmak tehlikelidir çünkü hayvan strese girdiğinde tüm salgılarını kusar ve eğer kene virüsü taşıyorsa kişiyi enfekte edecektir" uyarısında bulundu.

Karahan, KKKA için halen kesin bir tedavi bulunmadığını belirtti. Hastalara destekleyici tedaviler uygulandığını aktaran Karahan, damar içi pıhtılaşmayı önlemeye yönelik tedavilerle hastalığın ölüme yol açmasının engellenmeye çalışıldığını söyledi.

KKKA'da geç başvuru ölüm riskini artırabiliyor

Karahan, sağlık kuruluşuna geç başvurulmasının, trombosit sayısının 20 binin altına düşmesinin, karaciğer ve böbrek testlerindeki değerlerin hızla yükselmesinin ve hastalığın ilk günlerinden itibaren kanama görülmesinin ölüm riskini artırdığını ifade etti.

İleri yaştaki bireylerin, kronik karaciğer veya böbrek hastalığı bulunanların, bağışıklık sistemi baskılanmış hastaların ve kenenin yoğun görüldüğü kırsal bölgelerde yaşayan yaşlı nüfusun daha yüksek risk altında olduğunu belirtti.

Karahan, açık renkli giysilerin tercih edilmesi, uzun kollu üstler ile uzun paçalı kıyafetler giyilmesi ve pantolon paçalarının çorap içine sokulması gerektiğini söyledi.

Evcil hayvanlara uygun parazit tedavisinin uygulanmasının önemine işaret eden Karahan, doğaya çıkmadan önce kene önleyici spreylerin kullanılmasını ve doğa gezilerinin ardından vücutta kene bulunup bulunmadığının dikkatle kontrol edilmesini önerdi.

KKKA hakkında yanlış bilinen uygulamalar risk oluşturuyor

Karahan, her kene ısırığının KKKA'ya neden olacağı düşüncesinin toplumda gereksiz paniğe yol açtığını belirtti. Kenenin üzerine alkol veya başka bir sıvı dökülmesi halinde öleceği yönündeki inanışın da yanlış olduğunu ifade eden Karahan, bunun kenenin strese girerek virüsü kusmasına neden olabileceğini söyledi.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşinde en önemli unsurun farkındalık ve zamanında müdahale olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Selda Handan Karahan, vatandaşların kene vücutlarına tutunduktan sonra 14 gün boyunca kendilerini takip etmelerini ve keneyi doğru şekilde çıkaramayacağını düşünen kişilerin müdahale etmeye çalışmak yerine en yakın acil servise başvurarak bir sağlık profesyonelinden destek alması gerektiğini ifade etti.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede, 9 şüpheli hakkında iki ayrı eyleme yer veriliyor. İddianamenin ilk eyleme ilişkin bölümünde, şüpheliler Seza Büyükçulha ve Baki Aydöner'in başka bir mahkemede görülen Ekrem İmamoğlu'nun yargılandığı davada da sanık olarak yer aldıkları ifade ediliyor. Aydöner'in İBB'de resmi bir görevi bulunmamasına rağmen siyasi yakınlığını kullanarak haksız kazanç sağladığı, müteahhitlerle görüşüp belediyeden alacaklarını tahsil ettirdiği ve karşılığında maddi menfaat elde ettiği öne sürülüyor.

İddianamede, Baki Aydöner'in, sanık Aziz İhsan Aktaş'ın firmasına ait bir aracı bedelsiz kullandığı ve Aktaş’ın bu süreçte kendisine 100 bin dolar nakit para verdiği aktarılıyor. Aziz İhsan Aktaş'ın siyasi yapıda etkili olan kişilerle temas kurarak maddi jestlerle ilişkilerini kuvvetlendirdiği, bu yolla işlerini çözmeye ve yeni ihaleler almaya çalıştığı savunuluyor. Aydöner savunmasında aracı kiraladığını ancak fatura verilmediği için iade ettiğini belirtse de savcılık, şüphelinin esnaf ve siyasi kimliği gereği kiralama prosedürlerini bilebilecek konumda olduğunu, bu nedenle beyanlarına itibar edilmediğini kaydetti. İddianamede, Seza Büyükçulha ve Baki Aydöner'in kazı izni veya ruhsat verme konusunda doğrudan yetkileri olmasa da bu izinleri alabilecek nüfuza sahip oldukları değerlendirmesi yapıldı.

Etkin Pişmanlık Talebi ve Ceza İstemi

Başka dosyalarda "çıkar amaçlı suç örgütü kurmak", "ihaleye fesat karıştırma", "rüşvet verme" ve "kara para aklama" gibi suçlardan yargılanan iş insanı Aziz İhsan Aktaş'ın, bu soruşturma aşamasında etkin pişmanlık hükümlerinden yararlandığı belirtildi. Aktaş'ın, kendisinden para talep eden belediye başkanları ve aracılar hakkındaki bilgileri, banka dekontları ve tarihleriyle somutlaştırarak savcılıkla paylaştığı, bu beyanların da yapılan tespitlerle uyumlu olduğu iddianamede yer aldı.

Ceza istemleri kapsamında, görevden uzaklaştırılan Gaziosmanpaşa Belediye Başkanı Hakan Bahçetepe'nin "haksız mal edinme", "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" ve "rüşvet alma" suçlarından 10 yıldan 24 yıla kadar hapsi talep edildi. Diğer şüpheliler Gürkan Dölekli, Baki Aydöner, Özer Ayık, Seza Büyükçulha, Erdal Celal Aksoy, Gözde Bahçetepe ve Aziz Lal hakkında ise "rüşvet almak", "rüşvet vermek", "rüşvete aracılık etmek" ve "kara para aklama" suçlarından 3 yıldan 24 yıla kadar değişen oranlarda hapis cezası istendi.

Savcılık, Hakan Bahçetepe ve Erdal Celal Aksoy'a rüşvet verilmesi eylemlerini soruşturma başlamadan önce adli makamlara bildirdiği gerekçesiyle, şüpheli Aziz İhsan Aktaş hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 254/2 maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini mahkemeden talep etti. Mahkeme heyeti sanıkların savunmalarını almaya devam ediyor.

579 sayfalık iddianame

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan 579 sayfalık iddianamede; Beşiktaş Belediyesi, Avcılar Belediyesi, Esenyurt Belediyesi, İstanbul Asfalt Fabrikaları San. ve Tic. AŞ (İSFALT) ile İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü (İETT) "suçtan zarar gören kamu kurum ve kuruluşları" olarak yer alıyor. Dosyada 19 kişi "mağdur", 200 kişi ise "sanık" sıfatıyla bulunuyor.

İddianamede, örgüt lideri olduğu öne sürülen sanık Aziz İhsan Aktaş hakkında ağır ceza talepleri öngörülüyor. Aktaş'ın; "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", 42 farklı fiilden "ihaleye fesat karıştırma", 4 farklı fiilden "edimin ifasına fesat karıştırma", 5 farklı fiilden "resmi belgede sahtecilik", 21 farklı fiilden "özel belgede sahtecilik", "kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık", 10 farklı fiilden "rüşvet verme", "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" ve "gerçeğe aykırı fatura düzenleme" suçlarından 187 yıldan 450 yıla kadar hapisle cezalandırılması ve elde ettiği mal varlıklarının müsadere edilmesi talep ediliyor.

Soruşturma kapsamında idari tedbirlerle görevden uzaklaştırılan veya tutuklanan belediye başkanlarına yönelik iddianamedeki ceza istemleri şu şekildedir:

Tutuklu Rıza Akpolat "Suç örgütüne üye olma", 26 farklı fiilden "ihaleye fesat karıştırma", 3 farklı fiilden "resmi belgede sahtecilik", 19 farklı fiilden "özel belgede sahtecilik", "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık", 4 farklı fiilden "rüşvet alma", "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" ve "haksız mal edinme" suçlarından 133 yıldan 337 yıla kadar hapis cezası ve mal varlığı müsaderesi isteniyor.

Tutuklu görevden uzaklaştırılan Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara 2 farklı fiilden "ihaleye fesat karıştırma" ve "rüşvet alma" suçlarından 5 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Görevden uzaklaştırılan Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer 2 farklı fiilden "ihaleye fesat karıştırma" ve 2 farklı fiilden "özel belgede sahtecilik" suçlarından 3 yıldan 9 yıla kadar hapsi talep ediliyor.

Zeydan Karalar (Görevden Uzaklaştırılan Adana Büyükşehir Belediye Başkanı), Oya Tekin (Görevden Uzaklaştırılan Seyhan Belediye Başkanı), Kadir Aydar (Görevden Uzaklaştırılan Ceyhan Belediye Başkanı) ve Abdurrahman Tutdere (Adli kontrolü kaldırılarak görevine iade edilen Adıyaman Belediye Başkanı): "Rüşvet alma" suçlaması doğrultusunda 4 yıldan 12'şer yıla kadar hapisle cezalandırılmaları isteniyor.

Cumhuriyet savcısının mahkeme heyetine sunduğu esas hakkındaki mütalaada, bazı suç vasıflarında ve ceza oranlarında değişikliğe gidildiği görüldü. Mütalaada öne çıkan ceza talepleri ve hukuki değerlendirmeler şunlardır:

Tutuksuz sanık Aziz İhsan Aktaş "Suç işlemek amacıyla örgüt kurma", 29 kez "ihaleye fesat karıştırma", 19 kez "özel belgede sahtecilik", 4 kez "resmi belgede sahtecilik", 3 kez "rüşvet" ve 3 kez "edimin ifasına fesat karıştırmak" suçlarından toplam 103 yıldan 280 yıla kadar hapsi istendi.

Baki Nugay hakkında "Suç işlemek amacıyla örgüt kurma", 30 kez "ihaleye fesat karıştırma", 19 kez "özel belgede sahtecilik", 4 kez "resmi belgede sahtecilik", 7 kez "rüşvet", 3 kez "edimin ifasına fesat karıştırmak" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından toplam 119 yıldan 328 yıla kadar hapsi talep edildi. Mütalaada, sanıklar Aziz İhsan Aktaş ve Baki Nugay'ın soruşturma safhasında yakalandıktan sonra örgüt faaliyeti çerçevesindeki rüşvet eylemlerine dair savcılığa verdikleri bilgiler gerekçe gösterilerek, haklarında Türk Ceza Kanunu'nun etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması istendi.

Tutuklu Rıza Akpolat hakkında 30 kez "ihaleye fesat karıştırma", 17 kez "özel belgede sahtecilik", 2 kez "resmi belgede sahtecilik", 1 kez "nitelikli dolandırıcılık", 2 kez "rüşvet", "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" ve "haksız mal edinme, mal kaçırma veya gizleme" suçlarından toplam 86 yıldan 234 yıla kadar hapsi talep edildi. Beşiktaş Belediye Başkan Yardımcısı Ali Rıza Yılmaz'ın farklı eylemlerden 64 yıl 6 aydan 179 yıla kadar, diğer Belediye Başkan Yardımcısı Alican Abacı'nın ise rüşvet ve dolandırıcılık suçlarının da dahil olduğu maddeler uyarınca 21 yıl 6 aydan 75 yıla kadar hapis cezasına çarptırılması öngörüldü.

Savcılık mütalaasında, görevine iade edilen Abdurrahman Tutdere, görevden uzaklaştırılan Zeydan Karalar, Kadir Aydar, Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin ile eşi Celal Tekin'in "rüşvet" suçundan yine 4 yıldan 12'şer yıla kadar hapisle cezalandırılması yönündeki mütalaa görüşü korundu.

Esenyurt Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Ahmet Özer hakkında bu kez "ihmal suretiyle görevi kötüye kullanma" suçundan 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası istenirken; Avcılar Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan tutuklu sanık Utku Caner Çaykara'nın "ulaşım araçlarının hareketinin engellenmesi, kaçırılması veya alıkonulması" suçundan beraati, "rüşvet" suçundan ise 4 yıldan 12 yıla kadar hapisle cezalandırılması istendi.

Ayrıca mütalaada, toplam 26 sanık hakkında "örgüte üye olma" suçundan 2 yıldan 5'er yıla kadar hapis cezası istenirken, geri kalan sanıkların da üzerlerine atılı farklı suç maddelerinden değişen oranlarda cezalandırılmaları talep edildi. Mahkeme, sanık müdafilerinin savunma beyanlarını almaya devam ediyor.

Tarım arazilerinde yeni dönem başladı

Nisan ayında yürürlüğe giren Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik ile birlikte tarım arazilerine ilişkin izin süreçlerinde kapsamlı değişiklikler hayata geçirildi. Tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasını önlemeyi hedefleyen düzenleme kapsamında, tarımsal amaçlı yapı ve tesislerin kurulmasına ilişkin prosedürler yeniden şekillendirildi. Başvuruların dijital ortam üzerinden alınmaya başlanmasıyla birlikte üreticiler de yeni sisteme uyum sağlamaya başladı. Düzenleme, tarım topraklarının korunmasını esas alırken, üreticilerin izin süreçlerinde daha fazla belge ve işlemle karşılaşmasını da beraberinde getirdi.

Hilvan Ziraat Odası Başkanı Hikmet İpar, yeni yönetmeliğin sahadaki etkilerini 24 Saat'e değerlendirdi.

"Uygulama, siyasi baskılardan etkilenmeden sürdürülmeli"

Yeni yönetmeliğin temel amacının tarım arazilerinin tarım dışı kullanımını engellemek olduğunu söyleyen İpar, tarımsal faaliyet için kurulacak yapı ve tesislerde yeni şartlar getirildiğini belirtti.

Bu nedenle çiftçilerin bazı zorluklar yaşayacağını ekleyen İpar, şunları kaydetti:

"Yürürlüğe giren yeni yönetmelik, ağırlıklı olarak tarım arazilerinin tarım dışı amaçlarla kullanılmasını önlemeyi hedefliyor. Ancak bu düzenleme, çiftçileri de doğrudan etkiliyor. Çiftçilerin tarımsal faaliyetleri kapsamında kuracakları yapı ve tesisler için bazı yeni şartlar getirildi. Bu durum, özellikle izin ve işlem süreçlerinde bazı zorluklara neden olabilecek. Öte yandan, tarım arazilerinin korunması amacı dikkate alındığında, söz konusu düzenlemelerin gerekli olduğu değerlendiriliyor.

Arazilerin tarım dışı yapılaşmaya açılması ciddi bir sorundu ve her geçen gün topraklar betona kurban edilmeye devam ediyordu. Bu kuralların toprağın korunmasında etkili olacağını düşünüyoruz. Ancak uygulamanın siyasi baskılardan etkilenmeden sürdürülmesi gerekiyor."

Çiftçiye yeni maliyet ve bürokratik yük

Yeni düzenlemeye göre üreticilerin tarım arazilerine depo, ahır ya da samanlık gibi yapılar kurabilmesi için noter taahhütnamesi vermesi ve teknik rapor hazırlatması gerekiyor. İpar, bu durumun çiftçiye ek maliyet getireceğini söyledi:

“Çiftçilerimiz, kendi tarım arazilerinde tarıma dayalı bir işletme ya da ahır inşa etmek istediklerinde, önceki döneme kıyasla daha fazla bürokratik işlemle karşı karşıya kalacak. Bu süreç, üreticiler için ilave maliyet anlamına da geliyor. ÇKS kaydı bulunan ve arazisinde fiilen tarımsal faaliyette bulunduğu yerinde tespit edilen üreticilerin, vergi ve harçlardan muaf tutulması gerektiğini düşünüyoruz.”

Kaçak yapılarda yaptırımlar ağırlaşıyor

Yönetmelik, tarım arazilerindeki kaçak yapılaşmaya yönelik yaptırımları da önemli ölçüde artırıyor. Düzenlemeye göre, kaçak yapıların belediyeler tarafından kaldırılmaması halinde ilgili bakanlık doğrudan yıkım sürecini işletebilecek. Ayrıca yıkım masrafları da ilgililerden artırımlı olarak tahsil edilecek.

Bu sürecin uygulanmasına ilişkin çalışmaların sürdüğünü belirten İpar, Şanlıurfa Valiliği koordinasyonunda oluşturulan komisyonlarda görev aldıklarını söyledi. Komisyon çalışmaları kapsamında tarım arazilerindeki kaçak yapıların tespit edildiğini ve bazı alanlarda yıkım kararlarının alındığını ifade eden İpar, buna karşın tarımsal üretim amacıyla kullanılan yapıların değerlendirilmesinde "üreticinin mağdur edilmemesi" gerektiğinin altını çizdi. İpar, ÇKS kayıtları ve fiili üretimin dikkate alınmasının önemine vurgu yaptı.

"Miras yoluyla bölünme üretimi zorluyor"

Tarım arazilerinin miras yoluyla sürekli küçülmesinin önemli bir sorun olduğunu belirten İpar, mevcut uygulamaların bunu tamamen engelleyemediğini söyledi.

Hilvan Ziraat Odası Başkanı İpar, şunları kaydetti:

“Arazilerin miras yoluyla bölünmesi, tarım sektörünün en önemli sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Bu sorun, her geçen gün daha da büyüyor. Tarım arazilerinde belirlenen asgari büyüklüğün altındaki parsellerin bölünmesine izin verilmemesi, bu sorunu kısmen sınırlandırıyor. Ancak uygulamada, mirasın paylaşılmasının ardından çiftçiler kendi aralarında rızai taksim yaparak hisselerine düşen alanları ayrı ayrı ekip biçmeye devam ediyor.

Araziler daha da parçalandıkça işletme ölçekleri küçülüyor. Tarımsal kazancın oldukça düşük olduğu bu dönemde üreticiler, geçimlerini sağlayamadıkları için küçük ölçekli arazilerini satmak zorunda kalıyor. Her ne kadar arazilerin belirli bir büyüklüğün altında bölünmesine izin verilmese de hissedarlar, kendilerine ait payı büyüklüğüne bakılmaksızın devredebiliyor veya satabiliyor.

Bunun önüne geçilebilmesi için, satışa çıkarılan hisselerin öncelikle diğer mirasçılar veya paydaşlar tarafından satın alınmasının teşvik edilmesi gerekiyor. Bu kapsamda, Ziraat Bankası aracılığıyla özel bir kaynak oluşturularak mirasçılara ve hissedarlara faizsiz kredi imkânı sağlanmasının faydalı olacağını düşünüyoruz.”

"Şanlıurfa çiftçisinin sesi istediğimiz ölçüde duyulmuyor"

Hilvan'ın Şanlıurfa'nın önemli buğday ve stratejik ürün merkezlerinden biri olduğunu belirten İpar, yeni düzenlemenin zamanla tarım arazilerinin korunmasına katkı sağlayacağını düşündüklerini söyledi.

Yerelde bazı kuralları uygulamanın kolay olmadığını vurgulayan İpar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Özellikle bölgemizdeki toplumsal yaşam koşulları dikkate alındığında süreç zaman alacaktır. Şanlıurfa çiftçisinin sesi ise istediğimiz ölçüde duyulmuyor. Maliyetler altında zorlanan üreticiler sorunlarını dile getirdiğinde de istediğimiz çözümleri bulamıyoruz.”

"Çiftçi henüz tam olarak hissetmedi”

Yönetmeliğin nisan ayından bu yana uygulanmasına rağmen üreticilerin günlük tarımsal faaliyetlerinde etkilerin henüz tam olarak hissedilmediğini ekleyen İpar, özellikle tarım dışı yapı yapanların yeni sistem nedeniyle tedirgin olduğunu söyledi.

Hilvan Ziraat Odası Başkanı, tarım dışı tesis yapanlara işaret etti:

“Yeni sistemin hayata geçmesiyle tarım alanlarında kaçak ya da tarım dışı tesis yapanları bir panik aldı. Ancak çiftçi bunu henüz tam olarak hissetmedi. Zaten çiftçinin bu düzenlemeyi mağduriyet olarak hissetmemesi gerekir. Planlama daha teknik hale geldi, denetim ve yaptırım süreçleri daha görünür oldu. Temennimiz, sistemin siyasete kurban edilmeden işlemesidir.”

ABD Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS) tarafından konuya ilişkin yapılan resmi açıklamada, batı bölgelerindeki pek çok yerleşim yerinde termometrelerin rekor seviyeleri gösterdiğine dikkat çekildi. Hava sirkülasyonunun yetersiz kalması nedeniyle sıcaklık dalgasının etkisini sürdüreceğini bildiren yetkililer, aşırı yüksek gündüz sıcaklıklarının yanı sıra geceleri de rekor seviyede seyredecek hava sıcaklıklarının, önümüzdeki birkaç gün içinde artan bir ısı stresine yol açacağını vurguladı.

Meteoroloji uzmanları, özellikle gece saatlerinde yüksek kalmaya devam edecek sıcaklıkların, insan vücudunun doğal yollarla serinlemesini zorlaştıracağına işaret etti. Bu durumun, ısıya bağlı gelişebilecek kronik ve ani hastalık risklerini ciddi oranda artıracağı konusunda hayati uyarılar yapıldı.

Tehlikeli boyutlara ulaşan aşırı sıcakların doğrudan tehdit ettiği eyalet ve büyük şehirler arasında Montana, Utah (Salt Lake City), Dakota, Los Angeles, Colorado, Philadelphia, Louisiana (New Orleans) ve Missouri bulunuyor. Meteoroloji raporlarında, yaşamı olumsuz etkileyen bu tehlikeli sıcak hava dalgasının hafta sonuna kadar ülkenin batı bölgelerini merkezine alacağı, sonraki günlerde ise kademeli olarak doğu kesimlerine doğru yayılabileceği tahminine yer verildi.

2026 YKS kapsamında yeni programlar ve kontenjan artışı

2026-YKS kapsamında geleceğin mesleklerine yönelik eğitim kapasitesinin önemli ölçüde genişletildiği bildirildi. Bu doğrultuda, yapay zeka ve bilişim temelli ön lisans programlarının kontenjanı 1610'dan 6 bin 828'e çıkarılarak dört kattan fazla artış gösterdi. Yapay zeka ve siber güvenlik alanlarındaki eğitim kapasitesi yaklaşık yedi katına ulaşırken, lisans programlarının kontenjanı da 2 bin 355'ten 4 bin 420'ye yükseltildi. Sektör ihtiyaçlarına yönelik açılan 25 ön lisans programının kontenjanı ise 5 bin 280'den 7 bin 270'e çıkarıldı. Ayrıca lisansüstü düzeyde 33 farklı başlık altında 182 yeni program açıldı.

Dönüşüm çalışmaları kapsamında bazı programlar ilk kez öğrenci kabul edecek. Ön lisans düzeyinde "yapay zeka destekli web tasarımı ve kodlama", "yapay zeka destekli tasarım ve animasyon", "dijital oyun teknolojileri" ve "mobil güvenlik teknolojileri" bölümleri açılırken; lisans düzeyinde ise "tarih ve yapay zeka", "felsefe ve yapay zeka" ile "işletme ve yapay zeka" programları yükseköğretim sistemine dahil edildi.

Yapay Zeka ve Veri Okulu'ndan 30 bin mezun

YÖK himayesinde Marmara Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Boğaziçi Üniversitesi işbirliğiyle geçen yıl hayata geçirilen Yapay Zeka ve Veri Okulu, ilk yılında yaklaşık 30 bin katılımcıyı başarıyla mezun etti. Çevrem içi ve ücretsiz olarak sunulan bu küresel ölçekli programın, yeni dönemde kapasitesinin daha da artırılması planlanıyor.

Üniversite adaylarının en çok ilgi gösterdiği alanlar arasında; tele-sağlık teknikerliği, akıllı sera teknolojileri, akıllı tarım ve gıda yönetimi, dijital sağlık sistemleri teknikerliği, bilişim sistemleri ve teknolojileri, yazılım geliştirme, bilgi güvenliği teknolojisi, veri bilimi ve analitiği, yapay zeka ve makine öğrenmesi, siber güvenlik mühendisliği, dijital dönüşüm elektroniği, bulut bilişim operatörlüğü, oyun geliştirme ve programlama ile robotik ve yapay zeka ve otonom sistemler teknikerliği programları yer alıyor.

"Hedefimiz küresel rekabet gücünü artırmak"

YÖK Başkanı Erol Özvar, yapay zekanın teknolojiden ekonomiye, sağlıktan tarım ve sanayiye kadar tüm alanları dönüştüren bir güç haline geldiğini vurguladı. Üniversiteleri geleceğin ekonomisine ve küresel rekabet ortamına hazırladıklarını belirten Özvar, şu ifadeleri kullandı:

"Son üç yılda attığımız adımlarla yapay zeka alanında ülkemizin ihtiyaç duyacağı insan kaynağını yetiştirecek güçlü bir eğitim altyapısı oluşturduk. İlk mezunlarımızı verdik. Her yıl yeni programlar açıyor, kontenjanlarımızı artırıyor, araştırma altyapımızı güçlendiriyoruz. Bu dönüşümü Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda ilgili bakanlıklarımız, kamu kurumlarımız, sektör temsilcilerimiz ve üniversitelerimizle tam bir eşgüdüm içerisinde yürütüyoruz. Eğitim planlamamızı ülkemizin kalkınma hedefleri ve geleceğin iş gücü ihtiyaçları doğrultusunda ortak akılla şekillendiriyoruz. Yükseköğretim sistemimiz artık değişime yön veren bir yapıya kavuşmuştur. Hedefimiz, Türkiye'nin yapay zeka alanındaki küresel rekabet gücünü artıracak insan kaynağını yetiştirmektir."

Afyonkarahisar silahlı kavga ihbarı ekipleri harekete geçirdi

Olay, Dörtyol Mahallesi’nde bulunan Uydukent Minibüs Durağı’nda meydana geldi. Durakta silahlı ve bıçaklı kavga çıktığı yönündeki ihbarın ardından bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi yönlendirildi.

Ekipler, kavga sırasında yaralanan minibüs durağı başkanı Osman Bulaş ile İsmail Ç’ye olay yerinde ilk müdahaleyi yaptı. İki yaralı daha sonra ambulanslarla kentteki hastanelere sevk edildi.

Ağır yaralanan Osman Bulaş kurtarılamadı

Durumu ağır olan Osman Bulaş, Afyonkarahisar Devlet Hastanesi’nde tedavi altına alındı. Sağlık ekiplerinin müdahalesine rağmen Bulaş’ın hayatını kaybettiği bildirildi.

Kavgada yaralanan İsmail Ç’nin ise başka bir hastaneye kaldırıldığı belirtildi. İsmail Ç’nin güncel sağlık durumuna ilişkin henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Afyonkarahisar’da cinayet soruşturması için deliller inceleniyor

Ölümle sonuçlanan Afyonkarahisar silahlı kavga olayının ardından minibüs durağı ve çevresinde güvenlik önlemi alındı. Olay yeri inceleme ekipleri, kavganın yaşandığı alanda delil çalışması başlattı.

Polis ekiplerinin tarafların kimliklerini, olayın çıkış nedenini ve silah ile bıçak kullanımına ilişkin ayrıntıları belirlemek amacıyla çalışmalarını sürdürdüğü öğrenildi. Çevrede güvenlik kamerası bulunup bulunmadığı ve olayı gören kişilerin ifadeleri de soruşturma kapsamında değerlendirilecek.

Afyonkarahisar cinayet soruşturmasının seyri, olay yeri incelemesi ve toplanan delillerin ardından netlik kazanacak. Kavganın nedeni ve olaya karışan kişilere ilişkin resmi makamlardan henüz ayrıntılı açıklama yapılmadı.

Polis ekiplerinin Uydukent Minibüs Durağı’ndaki incelemesi devam ediyor.

Genel Müdürlükten yapılan ani hava tahmin açıklamasına göre, yarın öğle saatlerinden itibaren Kastamonu genelinde ve Sinop'un batı kesimlerinde şiddetli hava hareketleri bekleniyor. Meteoroloji uzmanları, yağışların yerel olarak kuvvetli olacağını ve beraberinde yoğun gök gürültüsünün görüleceğini tahmin ediyor. Özellikle öğle saatlerinde başlayacak olan ani yağış dalgasına karşı vatandaşların hazırlıklı olması gerektiği vurgulanıyor.

Uzmanlar, kuvvetli meteorolojik olayların tetikleyebileceği ani sel, lokal su baskınları, yıldırım düşmesi ve yerel dolu yağışı gibi tehlikelere karşı uyarıda bulundu. Ayrıca dik yamaçlarda heyelan riski, yağış anında oluşabilecek kuvvetli rüzgarlar ve ulaşımda yaşanabilecek aksamalar gibi olumsuzluklara karşı hem vatandaşların hem de yerel yetkililerin üst düzeyde dikkatli ve tedbirli olması gerektiği bildirildi. Sürücülerin ve ani su baskını riski taşıyan bölgelerde yaşayanların güncel hava durumu raporlarını yakından takip etmesi önem arz ediyor.

Yetkililer, sıcak hava dalgası nedeniyle yangın riskinin arttığını belirtirken, vatandaşlara dikkatli olunması yönünde uyarılar yapılıyor.

Fontainebleau bölgesindeki yangın büyüdü

Ulusal basında yer alan haberlere göre, Seine-et-Marne vilayetine bağlı Fontainebleau kentinde başlayan orman yangını devam ediyor.

Hükümet Sözcüsü Maud Bregeon, RTL kanalına yaptığı açıklamada, bölgede olağan dışı bir yangınla karşı karşıya olduklarını belirterek, yangının kontrol altına alınması için devlet imkanlarının seferber edildiğini ifade etti.

Yangının rüzgarın etkisiyle kısa sürede yayıldığı ve yaklaşık 1000 hektarlık alanın zarar gördüğü bildirildi.

Binlerce kişi tahliye edildi, ulaşımda aksama yaşandı

Yangının etkilediği Seine-et-Marne vilayetindeki Vaudoue kentinde 1000'den fazla kişi güvenlik amacıyla tahliye edildi.

Yangın nedeniyle bölgede ulaşımda da sorunlar yaşandı. Seine-et-Marne'nin güneydoğusundaki yüksek hızlı tren seferlerinde bazı aksaklıkların meydana geldiği aktarıldı.

Yetkililer, yangın söndürme çalışmalarına havadan destek sağlandığını belirtti. Bölgede iki yangın söndürme uçağı ve çok sayıda itfaiye ekibinin görev yaptığı bildirildi.

37 vilayette kırmızı alarm uygulaması

Fransa meteoroloji kurumu Meteo-France, sıcak hava dalgasının etkisi altındaki 37 vilayet için kırmızı alarm yayımladı.

Kırmızı alarm verilen bölgelerin büyük bölümünün ülkenin batı ve orta kesimlerinde bulunduğu belirtildi. Yetkililer, yüksek sıcaklıkların yangın riskini artırdığına dikkat çekti.

Yangınlarda zarar gören alan arttı

Fransa Sivil Güvenlik ve Kriz Yönetimi Direktörü Julien Marion, ülke genelindeki yangınlara ilişkin güncel verileri paylaştı.

Marion, yıl başından bu yana Fransa genelinde 8 binden fazla yangın çıktığını ve yaklaşık 25 bin hektarlık alanın zarar gördüğünü açıkladı.

Bu rakamların geçen yılın aynı dönemine göre iki kat daha yüksek olduğu belirtildi. Ülkede sıcak hava dalgası ve yangınlara karşı çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan şehit ailesine mesaj

Alınan bilgiye göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Eskişehir'in Mihalıççık ilçesinde kavga ihbarı üzerine gittiği olay yerinde uğradığı silahlı saldırıda şehit olan Jandarma Uzman Çavuş Mehmet Demirbaş'ın ailesine başsağlığı mesajı gönderdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mesajında, şehit Jandarma Uzman Çavuş Mehmet Demirbaş'ın ailesine taziye dilekleri iletildi.

Şehit Jandarma Uzman Çavuş Mehmet Demirbaş için başsağlığı mesajı

Paylaşılan bilgiye göre Jandarma Uzman Çavuş Mehmet Demirbaş, Eskişehir'in Mihalıççık ilçesinde kavga ihbarı üzerine gittiği olay yerinde uğradığı silahlı saldırıda şehit oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da şehit Mehmet Demirbaş'ın ailesine gönderdiği başsağlığı mesajıyla taziye dileklerini iletti.

MSB'den Lazkiye Limanı açıklaması

Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, uzun yılların ardından gerçekleştirilen ziyaretin önemine dikkat çekildi.

Açıklamada, "Suriye'de iç savaşın başlamasının ardından geçen uzun bir aradan sonra Deniz Kuvvetlerimize ait gemilerimiz ilk kez Suriye'nin Lazkiye Limanı'na liman ziyareti gerçekleştirmektedir." ifadelerine yer verildi.

Oramiral Ercüment Tatlıoğlu da Suriye'de

MSB, ziyaret kapsamında Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu'nun da Suriye'de bulunduğunu açıkladı.

Bakanlığın açıklamasında, Tatlıoğlu'nun TCG İstanbul gemisinde yer aldığı belirtilerek, ziyaretin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yürütülen program kapsamında gerçekleştirildiği kaydedildi.

İç savaş sonrası ilk resmi liman ziyareti

Gerçekleştirilen ziyaret, Suriye'de iç savaşın başlamasının ardından Türk Deniz Kuvvetleri unsurlarının Lazkiye Limanı'na yaptığı ilk resmi liman ziyareti olma özelliğini taşıyor.

MSB, ziyaretin içeriği ve temaslara ilişkin ise ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, temel gıda ürünlerinde arz güvenliğinin kesintisiz sürdürülmesi, piyasaların doğru yönlendirilerek spekülatif fiyat hareketlerinin önüne geçilmesi ve ülke ihtiyacının yerli üretimin teşviki yoluyla karşılanması gayesiyle gerekli idari tedbirlerin zamanında alındığı vurgulandı. Tarım ve Orman Bakanlığı ile yakın koordinasyon içinde gerçekleştirilen teknik değerlendirmeler sonucunda, bu yıl yaşanan aşırı yağışlar gibi iklimsel olumsuzlukların etkisiyle üretici bölgelerdeki kuru soğan hasadının kademeli olarak devam ettiği bildirildi.

Temel gıda ürünleri arasında yer alan kuru soğanda, tüketici ihtiyacının uygun fiyatlarla karşılanabilmesi ve piyasayı tam olarak rahatlatacak seviyede ürün arzının sağlanabilmesi için 31 Ağustos tarihine kadar gümrük vergisinin geçici olarak yüzde 5 olarak uygulanacağı aktarıldı.

Yeni sezon ürün hasadının piyasaya yoğun şekilde girmesiyle birlikte iç piyasa dengesinin yeniden tesis edileceği ve yerli üretimin korunacağı öngörülen 1 Eylül tarihi itibarıyla ise geçici uygulamanın sona ereceği belirtildi. Bu tarihten itibaren soğan ithalatındaki gümrük vergisi oranının yeniden yüzde 49,5 seviyesine çıkarılacağı ifade edildi.

Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla istişare halinde piyasadaki arz-talep dengesini ve fiyat gelişimlerini yakından takip etmeyi sürdüreceğini, üretici ve tüketici haklarını birlikte gözeterek gerekli düzenlemeleri zamanında hayata geçirmeye devam edeceğini kaydetti.

Güvenlik kaynaklarından edinilen bilgiye göre MİT, DEAŞ'ın "Faruk Ofisi" olarak adlandırılan sözde Türkiye vilayeti yapılanmasını hedef alan bir operasyon gerçekleştirdi. İstihbari çalışmalar sonucunda, yakalanan Talip Güler'in, örgütün geçmişteki sözde yöneticilerinden Kasım Güler'in kardeşi olduğu belirlendi. Ağabey Kasım Güler, 2021 yılı öncesinde DEAŞ'ın sözde "Türkiye vilayeti sorumlusu" ve "Faruk Ofisi"nin sözde finans sorumlusu olarak faaliyet göstermiş ve 2021'de düzenlenen bir başka MİT operasyonuyla Türkiye'ye getirilmişti.

Yürütülen teknik ve fiziki takip neticesinde, sarı bültenle aranan Talip Güler'in 2014 yılının ocak ayında yasa dışı yollarla Suriye'ye geçtiği saptandı. Teröristin Suriye'deki faaliyetlerini, başta ağabeyi Kasım Güler olmak üzere diğer örgüt sorumlularıyla koordineli ve irtibatlı şekilde yürüttüğü tespit edildi. Sözde sorumlulardan Kasım Güler'in yakalanmasının ardından kardeşi üzerindeki çalışmalarını derinleştiren MİT, çatışma bölgelerinde adım adım izlediği Talip Güler'in Türkiye'ye naklini sağladı.

Türkiye'ye getirilmesinin ardından sorguya alınan Talip Güler, ifadesinde terör örgütü adına yürüttüğü faaliyetleri itiraf etti. Güler, Türkiye'deki radikalleşme sürecini, yasa dışı yollarla Suriye'ye geçiş hikayesini, DEAŞ'a katılım aşamalarını ve geçmiş dönemde sözde finans sorumluluğu yapan ağabeyi Kasım Güler ile örgüt bünyesinde gerçekleştirdikleri faaliyetlerin detaylarını anlattı.

MİT yetkilileri, yürütülen bu operasyon ve bağlantılı çalışmalar neticesinde terör örgütü DEAŞ'ın Türkiye'ye yönelik olası eylem planlamalarının engellendiğini, örgütün eleman kazanma faaliyetlerinin deşifre edildiğini ve operasyonların kararlılıkla sürdürüleceğini bildirdi.

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!