DSÖ Araştırma ve Geliştirme Planı Başkan Vekili Vasee Moorthy, Cenevre'de düzenlenen basın toplantısında KDC'deki salgının durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Ebola salgını için daha fazla kaynağa ihtiyaç duyuluyor

Moorthy, salgının ülkenin müdahale imkanlarını aştığını belirterek, tedavi merkezleri, saha araştırma ekipleri, güvenli cenaze ekipleri ve toplum sağlığı çalışanlarının güçlendirilmesi için ek finansman gerektiğini ifade etti.

Mücadele çalışmalarının virüsün aktif olarak yayıldığı bölgeler ile yeni vakaların ortaya çıkabileceği alanlara yönlendirilmesi gerektiğini belirten Moorthy, sağlık hizmetlerine erken erişimin hastaların yaşam şansını artırabileceğini kaydetti.

Ebola için onaylanmış tedavi bulunmuyor

DSÖ yetkilisi, Ebola virüsüne karşı güvenliği kanıtlanmış bir tedavi, aşı veya önleyici ilacın bulunmadığını belirtti.

Kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk olarak 1976 yılında Sudan'ın Nzara bölgesi ile KDC'nin Yambuku köyünde görülen salgınlarla ortaya çıktı. Hastalık, KDC'deki salgının Ebola Nehri yakınlarında başlaması nedeniyle bu nehrin adıyla anılmaya başladı.

Geçmişteki ebola salgınları binlerce kişinin ölümüne neden oldu

Ebola virüsü, 2013 yılında Batı Afrika'da yeniden yayılmış ve Gine, Liberya ile Sierra Leone'de 2014-2017 yılları arasında büyük bir salgına neden olmuştu.

Bu dönemde yaklaşık 30 bin kişinin virüse yakalandığı, 11 binden fazla kişinin ise hayatını kaybettiği bildirilmişti.

KDC’deki salgında Bundibugyo varyantı etkili oluyor

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından ülkede 15 Mayıs'ta Ebola salgını ilan edilmişti.

Sağlık yetkilileri, mevcut salgının nadir görülen "Bundibugyo" Ebola varyantından kaynaklandığını ve bu varyanta yönelik onaylanmış bir tedavi ya da aşının bulunmadığını açıkladı.

YENİ Parti: "Somut bir teklif önümüzde yok"

Yaklaşık 50 dakika süren görüşmenin ardından açıklama yapan YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, kendilerine henüz ayrıntılı bir taslak metnin sunulmadığını söyledi.

Emir, "Kamuoyunun da gündeminde olan çerçeve yasaya ilişkin bilgi verdiler. Şu anda heyetlerimiz ve uzmanlarımızla çalışabileceğimiz somutluk da bir teklif bizim için söz konusu değil. Kabaca içeriğini ifade ettiler. PKK, KCK örgütü ve uzantılarına dönük ona özgü geçici bir yasa düşünüldüğünü ve bu yasa ile belirli suç tipleri bakımından infaz ertelemesi şeklinde bir düzenleme tasarlanmış olduğunu anlıyoruz" dedi.

Ayrıca Emir, yasa teklifinin somut olarak Meclis'in gündemine gelmesiyle birlikte kendilerinin de ayrıntılı bir çalışma yapıp, kamuoyuna da YENİ Parti'nin tutumunu ifade edeceklerini aktardı. AK Parti heyetinin teklifi ne zaman sunacağına ilişkin soruya yanıt veren Emir, "Yarın sunmayı tasarladıklarını anlıyoruz. Gelişmeleri birlikte takip edeceğiz" diye konuştu.

Teklifin siyasi partilerin ortak imzasıyla sunulmasına ilişkin değerlendirmede de bulunan Emir, bu yönde bir niyet bulunduğunu ancak henüz teklif metninin ortaya çıkmaması nedeniyle ortak imza konusunda değerlendirme yapmanın erken olduğunu söyledi.

Emir, teklifin ayrıntılarının görülmesinin ardından partiler arasında daha kapsamlı bir değerlendirme yapılabileceğini ifade etti.

AK Parti: "İstişare süreci devam ediyor"

AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül ise görüşmenin ardından yaptığı kısa açıklamada, siyasi partilerle istişarelerin sürdüğünü belirterek teklif hakkında bilgilendirme yaptıklarını söyledi.

Gül, kanun teklifinin TBMM Başkanlığı'na sunulmasının ardından Meclis İçtüzüğü kapsamında komisyon ve Genel Kurul sürecinin işletileceğini ifade etti.

Teklifin yarın TBMM'ye sunulması bekleniyor

AK Parti'nin, çarşamba günü gerçekleştireceği kapalı grup toplantısında milletvekillerini teklif hakkında bilgilendirmesi bekleniyor. Toplantının ardından "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi" başlıklı kanun teklifinin TBMM Başkanlığı'na sunulması planlanıyor.

Meclis takvimine göre teklifin önce Adalet Komisyonu'nda, ardından Genel Kurul'da görüşülmesi ve sürecin tamamlanmasının ardından TBMM'nin tatile girmesi öngörülüyor.

Güvenpark'taki açlık grevi ikinci gününde

Türkiye'nin farklı illerinden Ankara'ya gelen er şehit yakınları ve gaziler, rütbe ayrımı olmaksızın eşit özlük hakları talebiyle Güvenpark'ta başlattıkları açlık grevini sürdürüyor.

Eylemin ikinci gününde YENİ Parti heyeti, açlık grevi yapan aileler ve gazilerle bir araya gelerek destek mesajı verdi.

Murat Bakan: "Mücadelelerinde sonuna kadar yanlarındayız"

YENİ Parti İzmir Milletvekili Murat Bakan, gaziler ve şehit ailelerinin verdiği mücadelenin haklı olduğunu belirterek, hazırladıkları 16 maddelik kanun teklifinin tüm özlük haklarını kapsadığını söyledi.

Bakan, iktidarın komisyondaki düzenlemesinin talepleri karşılamadığını savunarak şöyle konuştu:

"Verdikleri mücadelede sonuna kadar yanlarındayız. Gencecik yaşında, hayatının baharında, yirmili yaşlarında sevgililerinin elinden tutup gezmediler. Ellerine silah aldılar, bu vatan için can verdiler, uzuv verdiler. Bu ülke için kan döktüler. Dolayısıyla onların mücadelesi bizim onurumuzdur. Ne yapılması gerekiyorsa sonuna kadar yapmaya devam edeceğiz. Zaten onlarla çalışarak verdiğimiz bir kanun teklifimiz var. YENİ Parti olarak 16 maddelik, tüm özlük haklarını içeren bir kanun teklifi. O kanun teklifinin sadece bir kısmını, bir tane maddesini karşılayan bir şeyi, göstermelik olarak zamanlaması da manidar, verdiler, şu an komisyonda. Bu yeterli değil. Biz burada gazilerimizin, şehit ailelerimizin mücadelesi için onlarla beraber, onlarla omuz omuza, onlarla yan yana olmaya devam edeceğiz."

Utku Çakırözer: "Sizinle tam dayanışma içindeyiz"

YENİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Utku Çakırözer ise Genel Başkan Özgür Özel'in dayanışma mesajını ileterek, partinin Meclis'e sunduğu ilk kanun teklifinin gazi ve şehit ailelerinin taleplerini karşılamaya yönelik olduğunu ifade etti.

Çakırözer, iktidarın hazırladığı düzenlemenin beklentileri karşılamadığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Genel Başkanımız Sayın Özgür Özel de söyledi, YENİ Parti kurulur kurulmaz Meclis'e ilk verdiğimiz kanun teklifi, sizlerin talepleriyle ilgili. Sayın Murat Bakan'ın, Sayın Yankı Bağcıoğlu'nun aylar süren çalışmaları sonrasında ve onların yanındaki sizlerle, Türkiye'nin dört bir yanındaki derneklerle, aslında şehit aileleri ve gazilerin dernekleriyle yaptıkları çalışmalar sonrasında oluşan, daha önce verilmiş kanun teklifini bir daha yenileyerek, bir numaralı kanun teklifimiz olarak verdik. Biz bunu verir vermez, sizlerin taleplerini tam olarak karşıladığına inanıyoruz, bilincindeyiz, iktidar partisinden de hemen bir şey geldi. Ancak sizlerle de burada görüşmelerimizden, kendi tetkiklerimizden bakıyoruz ki sizin taleplerinizi karşılamaktan çok uzak. Tamamen dönemi geçirmeye ya da göz boyamaya yönelik bir girişim.

Biz bunun sizlerin taleplerinin tamamını karşılayacak şekilde değişmesi için komisyonda, Genel Kurul'da mücadele edeceğiz. Diğer milletvekillerimiz, hepimiz sizin sözünüz olduk. Bundan sonra da aynı şekilde temsilciniz olacağız. Sizin de yine aynı şekilde sözünüzün Meclis'te dinlenmesi için elimizden geleni yapacağız. Buradan da çağrımız, bu kanun teklifini hazırlayanlara, sizlerin rızası, sizlerin kabulü, sizlerin gönlü olmadan, isteğiniz kabul edilmeden ki bu da bir şey değil, yani bir lüks değil, bir şey değil, hakkınız olanı istiyorsunuz, en doğal hakkınızı istiyorsunuz... Bunun Meclis'ten bu şekilde geçmesi sadece hukuki bir adaletsizlik değil, aynı zamanda vicdanlara sığmayacak büyük bir eksiklik, büyük bir uçurum yaratacaktır. Bunun mutlaka düzeltilmesi lazım. Sayın Genel Başkanımız Özgür Özel de hem selamlarını, dayanışma duygularını gönderdi hem de bugün ilk Grup Toplantımızda yine konuyu aynı şekilde, ilk kanun teklifini sizler için verdiği gibi gündeme taşıdı. Taleplerinizin sonuna kadar arkasında olduğumuzu tüm Türkiye'ye duyurdu. Sizinle tam dayanışma içindeyiz. Umarız iktidarın da görmeyen, duymayan vicdanları açılır ve talepleriniz en kısa sürede kabul edilir."

LGS Tercih Sonuçları Ne Zaman Açıklanacak?

Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2026 LGS yerleştirme takvimine göre LGS tercih sonuçları 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü açıklanacak.

Yerleştirme sonuçlarıyla birlikte merkezi sınavla öğrenci alan okulların, yerel yerleştirme kapsamındaki okulların ve pansiyonlu okulların boş kontenjanları da aynı gün ilan edilecek.

MEB, sonuçların açıklanacağı saate ilişkin ise önceden resmi bir saat duyurusu yapmıyor. Sonuçlar hazırlandığında erişime açılıyor.

LGS Sonuçları Nasıl Sorgulanacak?

Öğrenciler yerleştirme sonuçlarını Milli Eğitim Bakanlığı'nın resmi internet sitesi üzerinden sorgulayabilecek.

Sonuçlar;

• MEB'in resmi internet sitesi,
• e-Okul sistemi,

üzerinden görüntülenebilecek.

Sonuç ekranında öğrencilerin yerleştirildiği okul bilgisi ve yerleştirme durumu yer alacak.

2026 LGS Yerleştirme Takvimi

MEB tarafından açıklanan resmi takvim şöyle:

• Tercih dönemi: 13 Temmuz - 27 Temmuz 2026
• Yerleştirme sonuçları ve boş kontenjanların ilanı: 5 Ağustos 2026
• 1. nakil tercih başvuruları: 5 Ağustos - 7 Ağustos 2026
• 1. nakil sonuçları: 10 Ağustos 2026
• 2. nakil tercih başvuruları: 10 Ağustos - 12 Ağustos 2026
• 2. nakil sonuçları: 14 Ağustos 2026
• İl/İlçe Öğrenci Yerleştirme ve Nakil Komisyonu başvuruları: 17 Ağustos - 26 Ağustos 2026
• Komisyon yerleştirmelerinin tamamlanması: 28 Ağustos 2026

LGS Yerleştirme Nasıl Yapılıyor?

Yerleştirme işlemleri üç farklı tercih grubuna göre gerçekleştiriliyor:

• Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullar
• Yerel yerleştirme ile öğrenci alan okullar
• Pansiyonlu okullar

Merkezi yerleştirmede öğrenciler, sınav puanı üstünlüğüne göre sıralanıyor.

Puan eşitliği halinde ise sırasıyla;

• Okul Başarı Puanı (OBP),
• 8, 7 ve 6. sınıf yıl sonu başarı puanları,
• Özürsüz devamsızlık gün sayısı,
• Tercih önceliği,
• Doğum tarihi

kriterleri dikkate alınıyor.

Yerel Yerleştirme Sürecinde Hangi Kurallar Uygulanıyor?

Yerel yerleştirme tercihleri tüm öğrenciler için zorunlu olarak uygulanıyor.

Bu kapsamda öğrenciler:

• İlk 3 tercihini kendi kayıt alanından yapmak şartıyla,
• En fazla 5 okul tercih edebiliyor.

Ayrıca aynı okul türünden en fazla 3 tercih yapılabiliyor.

Yerel yerleştirme tercihini tamamlamayan öğrenciler için merkezi sınavla öğrenci alan okullar ve pansiyonlu okul tercih ekranı açılmıyor.

LGS Nakil Başvuruları Ne Zaman Başlayacak?

Yerleştirme sonuçlarının açıklanmasının ardından ilk nakil süreci başlayacak.

Takvime göre:

1. Nakil Dönemi

• Başvurular: 5-7 Ağustos 2026
• Sonuçlar: 10 Ağustos 2026

2. Nakil Dönemi

• Başvurular: 10-12 Ağustos 2026
• Sonuçlar: 14 Ağustos 2026

Her iki nakil döneminde de öğrenciler;

• Merkezi sınavla öğrenci alan okullar için en fazla 3,
• Yerel yerleştirme ile öğrenci alan okullar için en fazla 3,
• Pansiyonlu okullar için en fazla 3

tercih yapabilecek.

Hiçbir Okula Yerleşemeyen Öğrenciler İçin Süreç Nasıl İşleyecek?

Yerleştirme ve iki nakil döneminin ardından herhangi bir okula yerleşemeyen öğrenciler için İl ve İlçe Öğrenci Yerleştirme ve Nakil Komisyonları devreye girecek.

Bu kapsamda:

• Başvurular: 17-26 Ağustos 2026
• Yerleştirmelerin tamamlanması: 28 Ağustos 2026

olarak planlandı.

LGS Tercih Sonuçları 2026 İçin Bilinen Resmi Tarihler

MEB takvimine göre öne çıkan tarihler şöyle:

• LGS tercih sonuçları açıklanacak: 5 Ağustos 2026
• Boş kontenjanlar ilan edilecek: 5 Ağustos 2026
• 1. nakil başvuruları: 5-7 Ağustos 2026
• 1. nakil sonuçları: 10 Ağustos 2026
• 2. nakil başvuruları: 10-12 Ağustos 2026
• 2. nakil sonuçları: 14 Ağustos 2026
• İl/İlçe komisyon başvuruları: 17-26 Ağustos 2026
• Komisyon yerleştirmeleri tamamlanacak: 28 Ağustos 2026

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan resmi takvime göre, LGS tercih sonuçları ve boş kontenjan bilgileri 5 Ağustos 2026 tarihinde erişime açılacak. Yerleşemeyen öğrenciler ise açıklanan takvim doğrultusunda nakil başvurularını yapabilecek ve süreç MEB tarafından ilan edilen takvim çerçevesinde sürdürülecek.

Yangının bildirilmesi üzerine bölgeye Orman Genel Müdürlüğü ekipleri sevk edildi.

Yangına havadan ve karadan müdahale edildi

Söndürme çalışmaları kapsamında bölgeye 3 uçak, 12 helikopter, 18 arazöz, 4 su tankeri, 2 dozer ve 185 personel gönderildi.

Ekiplerin yoğun çalışması sonucu yangın kontrol altına alınırken, ilk belirlemelere göre yaklaşık 2 hektarlık alanın zarar gördüğü bildirildi.

Vali Akbıyık'tan ekip ve vatandaşlara teşekkür mesajı

Muğla Valisi İdris Akbıyık, yangına ilişkin yaptığı açıklamada, ziraat alanında başlayarak ormana ulaşan yangının ekiplerin hızlı müdahalesiyle kontrol altına alındığını belirtti.

Akbıyık, açıklamasında yangına müdahale eden itfaiye, emniyet, jandarma, AFAD, MUSKİ, 112 Acil Çağrı Merkezi, GAMER ekipleri, belediyeler ve özel sektör çalışanlarına teşekkür etti.

Orman yangınlarına karşı dikkat çağrısı

Vali Akbıyık, hava sıcaklıklarının arttığı dönemde vatandaşların daha dikkatli olması gerektiğini ifade etti.

Valilik tarafından giriş kısıtlaması getirilen ormanlık alanlara girilmemesi gerektiğini belirten Akbıyık, vatandaşlardan anız yakmamalarını ve sigara izmaritlerini doğaya bırakmamalarını istedi.

Eyyam-ı Bahur 2026 Ne Zaman Başladı?

Meteorolojik değerlendirmelere göre Eyyam-ı Bahur olarak adlandırılan sıcak hava dalgasının 2026 yılında 31 Temmuz itibarıyla etkisini göstermeye başladığı değerlendiriliyor.

Bu dönemde Afrika kökenli sıcak hava sistemlerinin etkisiyle Türkiye'nin birçok bölgesinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkması bekleniyor.

Özellikle ağustos ayının ilk haftasında sıcaklıkların en yüksek seviyelerine ulaşacağı öngörülüyor.

Eyyam-ı Bahur Ne Zaman Bitecek?

Mevcut meteorolojik değerlendirmelere göre sıcak hava dalgasının 7 Ağustos 2026 tarihine kadar etkisini sürdürmesi bekleniyor.

Ancak hava sistemlerinin değişimine bağlı olarak bu süre bölgesel farklılık gösterebiliyor. Meteoroloji uzmanları, günlük tahminlerin takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Eyyam-ı Bahur Kaç Gün Sürer?

Meteorolojik açıdan Eyyam-ı Bahur için kesin bir başlangıç ve bitiş tarihi bulunmuyor.

Halk arasında bu dönem, genellikle temmuz ayının son günleri ile ağustos ayının ilk haftasında yaşanan yılın en sıcak günlerini ifade ediyor.

Türkiye'de etkili olan sıcak hava dalgasının yaklaşık bir hafta sürmesi bekleniyor. Ancak bölgesel hava koşullarına bağlı olarak bu süre uzayabiliyor veya kısalabiliyor.

Hangi Bölgelerde Sıcaklıklar Daha Yüksek Olacak?

Meteorolojik tahminlere göre sıcaklıkların özellikle şu bölgelerde daha etkili olması bekleniyor:

• Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• Akdeniz Bölgesi
• İç Anadolu Bölgesi
• Ege Bölgesi'nin iç kesimleri

Marmara Bölgesi'nde ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklıkların ölçülen değerlerin üzerine çıkabileceği değerlendiriliyor.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bazı merkezlerde hava sıcaklığının 40 derecenin üzerine çıkması bekleniyor.

Eyyam-ı Bahur Ne Demek?

Eyyam-ı Bahur, Arapça kökenli bir ifade olup "yazın en sıcak ve bunaltıcı günleri" anlamında kullanılıyor.

Türkiye'de halk arasında bu dönem;

• Afrika sıcakları,
• Çöl sıcakları,
• Yazın en sıcak günleri

olarak da ifade ediliyor.

Meteorolojide resmi bir mevsim tanımı olmasa da, halk arasında uzun yıllardır kullanılan geleneksel bir ifade olmayı sürdürüyor.

Eyyam-ı Bahur Sıcaklarında Nelere Dikkat Edilmeli?

Uzmanlar, aşırı sıcakların etkili olduğu günlerde özellikle risk grubunda bulunan vatandaşların dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.

Alınabilecek önlemler şöyle sıralanıyor:

• Günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmaması.
• Bol su tüketilmesi.
• Açık renkli ve ince kıyafetlerin tercih edilmesi.
• Doğrudan güneş altında uzun süre kalınmaması.
• Ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması.
• Yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin sıcak çarpmasına karşı dikkatli olması.

Sıcak Hava Dalgaları Neden Oluşuyor?

Meteoroloji uzmanlarına göre yaz aylarında Afrika üzerinden gelen sıcak hava kütleleri, yüksek basınç sistemleriyle birleştiğinde Türkiye'de sıcaklıkların belirgin şekilde yükselmesine neden olabiliyor.

Bu süreçte bulutluluğun azalması, güneşlenme süresinin uzaması ve rüzgârın zayıflaması da sıcaklıkların daha fazla hissedilmesine yol açıyor.

Özellikle nem oranının yüksek olduğu bölgelerde hissedilen sıcaklık, termometrelerin gösterdiği değerin üzerine çıkabiliyor.

2026 Eyyam-ı Bahur Dönemine İlişkin Bilinenler

Meteorolojik değerlendirmelere göre öne çıkan bilgiler şöyle:

• Başlangıç dönemi: 31 Temmuz 2026
• Beklenen bitiş: 7 Ağustos 2026
• Yaklaşık süre: 1 hafta
• En yüksek sıcaklıkların beklendiği bölgeler: Güneydoğu Anadolu, Akdeniz ve İç Anadolu
• Marmara'da: Yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklıkların artması bekleniyor.

Meteorolojik değerlendirmeler, Eyyam-ı Bahur döneminin bölgesel hava koşullarına bağlı olarak farklılık gösterebileceğini ortaya koyuyor. Yetkililer, özellikle aşırı sıcakların etkili olduğu günlerde vatandaşların güncel hava tahminlerini takip etmeleri ve sağlık açısından gerekli tedbirleri almaları gerektiğini vurguluyor.

Pegasus Personel Alımı 2026 Başladı

Pegasus Hava Yolları, operasyonel ihtiyaçları doğrultusunda PC-2026 Misafir Hizmetleri Memuru ilanını yayımladı.

Şirket tarafından yapılan açıklamaya göre başvurular, Pegasus'un resmi kariyer sistemi üzerinden çevrim içi olarak gerçekleştiriliyor.

Başvurusu uygun bulunan adaylar, değerlendirme süreci sonrasında mülakat ve diğer işe alım aşamalarına davet edilecek.

Misafir Hizmetleri Memuru Ne İş Yapar?

Pegasus tarafından yayımlanan iş ilanına göre Misafir Hizmetleri Memurlarının görevleri şöyle sıralanıyor:

• Yolcu ve bagaj kabul işlemlerini gerçekleştirmek.

• Check-in süreçlerini yürütmek.

• Uçağa biniş (boarding) operasyonlarını yönetmek.

• Varış yapan yolcuları karşılamak.

• Kayıp, hasarlı ve transfer bagaj işlemlerini yürütmek.

• Transit ve transfer yolcuların operasyonlarını takip etmek.

• Uçuş gecikmesi ve iptallerinde yolcuları bilgilendirmek.

• Sefer değişiklikleriyle ilgili işlemleri yürütmek.

• Konaklama ve ikram organizasyonlarını koordine etmek.

• Havalimanında bilet satış işlemlerini gerçekleştirmek.

• Refakatsiz çocuk yolculara destek vermek.

• Engelli ve özel hizmet gerektiren yolcuların işlemlerini yürütmek.

• Misafir memnuniyetini sağlayacak operasyon süreçlerinde görev almak.

Pegasus Misafir Hizmetleri Memuru Başvuru Şartları Neler?

Pegasus'un yayımladığı ilana göre adayların aşağıdaki şartları taşıması gerekiyor:

• T.C. vatandaşı olmak.

• 1 Ocak 1994 ve sonrasında doğmuş olmak.

• En az ön lisans mezunu olmak.

• Vardiyalı çalışma sistemine uyum sağlayabilmek.

• İyi derecede İngilizce bilmek.

• Tercihen ikinci yabancı dile sahip olmak.

• MS Office programlarını etkin kullanabilmek.

• Güçlü iletişim becerilerine sahip olmak.

• Takım çalışmasına yatkın olmak.

• Misafir memnuniyeti odaklı çalışma anlayışını benimsemek.

• Tercihen hizmet sektöründe deneyim sahibi olmak.

• Pegasus veya önceki iş yerlerinden disiplin ya da ahlak kurallarına aykırı nedenlerle ayrılmamış olmak.

• Erkek adaylar için askerlik hizmetini tamamlamış veya en az 1 yıl tecilli olmak.

• İstanbul Anadolu Yakası'nda ikamet etmek ya da edebilecek durumda olmak.

Pegasus Personel Alımı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Başvurular Pegasus'un resmi kariyer platformu üzerinden gerçekleştiriliyor.

Başvuru süreci şu adımlardan oluşuyor:

1. Pegasus Kariyer sayfasına giriş yapılması.

2. PC-2026 Misafir Hizmetleri Memuru ilanının seçilmesi.

3. Güncel özgeçmişin sisteme yüklenmesi.

4. Başvuru formunun eksiksiz doldurulması.

5. Başvurunun elektronik ortamda tamamlanması.

Şirket, değerlendirme sürecini geçen adaylarla mülakat ve diğer işe alım aşamalarında iletişime geçileceğini belirtiyor.

Pegasus Çalışanlarına Sunulan Yan Haklar

Pegasus tarafından paylaşılan bilgilere göre çalışanlara maaşın yanı sıra çeşitli sosyal haklar da sunuluyor.

Şirketin açıkladığı çalışan avantajları arasında:

• Yurt içi indirimli uçak bileti hakkı.

• Yurt dışı indirimli uçuş imkânı.

• Birinci derece aile bireyleri için uçuş avantajları.

• Bekâr çalışanlara +1 kişi tanımlama hakkı.

• Anlaşmalı hava yolu şirketlerinde indirimli seyahat fırsatı.

• Özel sağlık sigortası (eş ve çocukları kapsayacak şekilde).

• Yemek kartı.

• Performansa dayalı prim uygulaması.

• Servis hizmeti.

• İstanbul, İzmir ve Antalya'daki kadın çalışanlara kreş desteği.

• Spor kulüpleri ve sosyal aktivite imkânları.

Pegasus Personel Alımında Aranan Yetkinlikler

Şirket, teknik şartların yanı sıra adaylarda bazı kişisel yetkinliklerin de bulunmasını bekliyor.

Bunlar arasında:

• Güçlü iletişim becerisi,

• Problem çözme yeteneği,

• Misafir odaklı hizmet anlayışı,

• Yoğun çalışma temposuna uyum,

• Ekip çalışmasına yatkınlık,

• Operasyonel süreçleri etkin yönetebilme

gibi özellikler yer alıyor.

Pegasus Personel Alımı 2026 İçin Öne Çıkan Bilgiler

İlanda yer alan güncel bilgiler şöyle:

• Pozisyon: Misafir Hizmetleri Memuru

• Başvuru yöntemi: Pegasus resmi kariyer platformu

• Başvuru şekli: Online

• Eğitim şartı: En az ön lisans mezunu olmak

• Yabancı dil: İyi derecede İngilizce

• Yaş şartı: 1 Ocak 1994 ve sonrasında doğmuş olmak

• Çalışma modeli: Vardiyalı sistem

• Görev yeri: İstanbul Anadolu Yakası ağırlıklı havalimanı operasyonları

Pegasus Hava Yolları'nın yayımladığı ilana göre başvurular yalnızca şirketin resmi kariyer sistemi üzerinden kabul ediliyor. Başvuru şartlarını sağlayan adaylar, çevrim içi başvurularını tamamladıktan sonra şirketin değerlendirme sürecine dahil edilecek. Sürece ilişkin yeni duyurular ve ilan güncellemeleri Pegasus'un resmi kariyer sayfası üzerinden paylaşılmaya devam edecek.

Toplantıda, kamuoyunda "çerçeve yasa" olarak anılan teklifin içeriği ve İYİ Parti'nin Meclis'te izleyeceği tutum ele alındı.

Dervişoğlu: "İmza atacakları kalemin ucundan damlayan mürekkep değil, kandır"

Müsavat Dervişoğlu, geçtiğimiz hafta gerçekleştirilen grup toplantısında çerçeve yasa hazırlıklarına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulunmuştu.

Dervişoğlu, "Bundan sonra atacakları her adımda enselerinde olacağız. Gücümüzü inancımızdan, yetkiyi bu mücadeleye nice evlatlar vermiş aziz milletimizden alıyoruz. Bilsinler ki; imza atacakları kalemin ucundan damlayan mürekkep değil, kandır" ifadelerini kullanmıştı.

MHP teklife imza attı

Uzun süredir hazırlıkları sürdürülen kanun teklifi bugün milletvekillerinin imzasına açıldı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi" kanun teklifini imzalayan isimler arasında yer aldı.

AK Parti yarın kapalı grup toplantısı yapacak

AK Parti ise yarın TBMM'de kapalı grup toplantısı düzenleyecek. Toplantıda, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi" kanun teklifine ilişkin milletvekillerine kapsamlı bilgilendirme yapılması ve teklifin TBMM Başkanlığı'na sunulmadan önce son değerlendirmelerin gerçekleştirilmesi bekleniyor.

2026 Üniversite Kayıtları Ne Zaman Başlayacak?

ÖSYM'nin yayımladığı resmi takvime göre, lisans ve ön lisans programlarına yerleşen adayların üniversite kayıtları 24 Ağustos 2026 Pazartesi günü başlayacak.

Yüz yüze kayıt işlemleri 24-28 Ağustos 2026 tarihleri arasında yapılacak.

Bu süreçte adaylar, kayıt hakkı kazandıkları üniversitelerin öğrenci işleri birimlerine gerekli belgelerle başvurarak kayıt işlemlerini tamamlayabilecek.

2026 e-Devlet Üniversite e-Kayıt Tarihleri

Üniversiteye gitmeden kayıt yaptırmak isteyen adaylar için elektronik kayıt (e-Kayıt) sistemi de kullanılabilecek.

ÖSYM takvimine göre e-Devlet e-Kayıt işlemleri 24-26 Ağustos 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

e-Kayıt işlemini başarıyla tamamlayan adayların, kayıt için ayrıca üniversiteye gitmelerine gerek bulunmuyor. Ancak kayıt yaptırılan bölümün özel şartlar içermesi durumunda üniversitenin duyurularının takip edilmesi gerekiyor.

2026 Üniversite Kayıt Takvimi

ÖSYM tarafından açıklanan kayıt tarihleri şöyle:

• e-Devlet Elektronik Kayıt (e-Kayıt): 24 Ağustos 2026 - 26 Ağustos 2026
• Üniversitelerde Yüz Yüze Kayıt: 24 Ağustos 2026 - 28 Ağustos 2026

e-Kayıt Nasıl Yapılır?

Elektronik kayıt işlemleri e-Devlet Kapısı üzerinden gerçekleştirilecek.

Sisteme giriş yapan adaylar;

• Kimlik doğrulamasını tamamlayacak,
• Yerleştirme bilgilerini görüntüleyecek,
• Kayıt onayını elektronik ortamda verecek,
• Kayıt işlemini dijital olarak tamamlayabilecek.

İşlem sonunda oluşturulan kayıt belgesinin saklanması öneriliyor.

Kimler e-Kayıt Yaptıramayabilir?

Her program için elektronik kayıt imkânı bulunmayabiliyor.

Özellikle;

• Sağlık raporu istenen bölümler,
• Yetenek sınavı şartı bulunan programlar,
• Ek belge talep edilen bazı fakülteler

için adayların doğrudan üniversitelerine başvurmaları gerekebiliyor.

Bu nedenle kayıt öncesinde ilgili üniversitenin resmi internet sitesinde yayımlanan duyuruların incelenmesi önem taşıyor.

Üniversiteye Kayıt İçin Hangi Belgeler Gerekebilir?

Üniversitelere göre farklılık gösterebilmekle birlikte kayıt sırasında genellikle şu belgeler istenebiliyor:

• T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı
• Lise diploması veya mezuniyet belgesi
• Yerleştirme sonuç belgesi
• Askerlik durum belgesi (gerektiğinde)
• Üniversitenin talep ettiği diğer belgeler

Kesin belge listesi için adayların kayıt yaptıracakları üniversitenin resmi duyurularını takip etmeleri gerekiyor.

YKS Ek Yerleştirme Başvuruları Ne Zaman Yapılacak?

Üniversitelerdeki kesin kayıt süreci tamamlandıktan sonra boş kalan kontenjanlar üniversiteler tarafından ÖSYM'ye bildirilecek.

Bunun ardından genel yerleştirmede boş kalan veya kayıt yaptırılmayan kontenjanlar için merkezi ek yerleştirme süreci başlayacak.

Ek yerleştirme başvuru tarihleri ve tercih takvimi, ÖSYM tarafından daha sonra ayrıca ilan edilecek.

2026 Üniversite Kayıt Sürecinin Önemli Tarihleri

Üniversiteye yerleşen adayların takip etmesi gereken takvim şöyle:

• 24 Ağustos 2026: Üniversite kayıtları başlıyor.
• 24-26 Ağustos 2026: e-Devlet üzerinden elektronik kayıt (e-Kayıt).
• 24-28 Ağustos 2026: Üniversitelerde yüz yüze kayıt işlemleri.
• Kayıtların ardından: Boş kontenjanlar ÖSYM'ye bildirilecek.
• Daha sonra: YKS ek yerleştirme takvimi ÖSYM tarafından açıklanacak.

ÖSYM tarafından yayımlanan resmi takvime göre üniversiteye yerleşen adayların kayıt işlemlerini belirtilen tarihler arasında tamamlamaları gerekiyor. Elektronik kayıt hakkı bulunan adaylar işlemlerini e-Devlet üzerinden gerçekleştirebilirken, özel koşul gerektiren programlara yerleşen öğrencilerin kayıt için üniversitelerinin duyurularını takip etmeleri önem taşıyor.

2026-2027 KYK Burs Başvuruları Başladı Mı?

Hayır. Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından 2026-2027 eğitim öğretim yılına ilişkin KYK burs ve öğrenim kredisi başvuru takvimi henüz açıklanmadı.

Bakanlığın resmi duyurusunun ardından başvurular, her yıl olduğu gibi e-Devlet sistemi üzerinden elektronik ortamda alınacak. Başvuru ekranı açıldığında adaylar herhangi bir kuruma gitmeden işlemlerini dijital olarak tamamlayabilecek.

KYK Burs Başvuruları Ne Zaman Başlayacak?

Resmi başvuru tarihi henüz ilan edilmedi.

Ancak önceki yılların uygulamaları dikkate alındığında, başvuruların ekim ayı içerisinde başlaması bekleniyor. Geçtiğimiz eğitim öğretim yılında başvurular 13-17 Ekim 2025 tarihleri arasında alınmıştı.

Bu nedenle 2026-2027 dönemi başvurularının da benzer tarihlerde başlaması öngörülüyor. Kesin takvim ise Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından duyurulacak.

KYK Başvuruları Nereden Yapılacak?

Başvuru sürecinin başlamasıyla birlikte öğrenciler işlemlerini yalnızca e-Devlet Kapısı üzerinden gerçekleştirebilecek.

Başvuru sırasında adayların;

• T.C. kimlik numarası
• e-Devlet şifresi veya diğer giriş yöntemleri
• Eğitim bilgileri
• İletişim bilgileri

ile sisteme giriş yaparak elektronik başvuru formunu eksiksiz doldurmaları gerekecek.

2026-2027 KYK Bursu Ne Kadar Oldu?

Mevcut uygulamaya göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında lisans ve ön lisans öğrencilerine verilen burs ve öğrenim kredisi tutarı şu şekilde uygulanıyor:

• Lisans: 4.000 TL
• Ön lisans: 4.000 TL

2027 yılı Ocak ayında memur maaş katsayısındaki değişiklik doğrultusunda burs tutarının yeniden değerlendirilmesi bekleniyor. Ancak bu konuda henüz resmi bir açıklama bulunmuyor.

KYK Bursu Kaç Ay Ödeniyor?

KYK bursu ve öğrenim kredisi, öğrencinin normal öğrenim süresi boyunca 12 ay boyunca düzenli olarak ödeniyor.

Öğrencinin eğitimine devam etmesi ve burs şartlarını koruması halinde ödemeler kesintisiz şekilde sürdürülüyor.

KYK Bursundan Kimler Yararlanabiliyor?

KYK burs ve öğrenim kredisi desteğinden;

• Ön lisans öğrencileri
• Lisans öğrencileri
• İlk kez yükseköğretim programına kayıt yaptıran öğrenciler
• Belirlenen şartları taşıyan yüksek lisans ve doktora öğrencileri

yararlanabiliyor.

Başvurular değerlendirilirken öğrencilerin ekonomik durumu, eğitim bilgileri ve ilgili mevzuatta yer alan kriterler esas alınıyor.

KYK Bursunun Devam Etme Şartları Neler?

Burs almaya hak kazanan öğrencilerin destekten yararlanmayı sürdürebilmesi için belirlenen koşulları yerine getirmesi gerekiyor.

Bunlar arasında:

• Genel not ortalamasının 4'lük sistemde en az 2,00 olması
• Disiplin cezası nedeniyle burs kesilmesini gerektiren bir durumun oluşmaması
• İlgili mevzuatta belirtilen burs alma şartlarının korunması

yer alıyor.

Şartların kaybedilmesi halinde burs veya öğrenim kredisiyle ilgili işlemler yürürlükteki mevzuat kapsamında değerlendiriliyor.

2026-2027 KYK Başvurularında Öğrencileri Bekleyen Süreç

Başvuru takviminin açıklanmasının ardından süreç şu şekilde işleyecek:

• Gençlik ve Spor Bakanlığı başvuru tarihlerini ilan edecek.
• Başvurular e-Devlet üzerinden elektronik ortamda alınacak.
• Başvuruların değerlendirme süreci tamamlanacak.
• Sonuçlar yine e-Devlet üzerinden duyurulacak.
• Burs almaya hak kazanan öğrencilerin ödemeleri belirlenen takvim doğrultusunda hesaplarına yatırılacak.

2026-2027 KYK Burs Başvurularında Bilinen Resmi Bilgiler

Şu ana kadar açıklanan bilgiler doğrultusunda öne çıkan detaylar şöyle:

• Başvurular henüz başlamadı.
• Resmi başvuru takvimi açıklanmadı.
• Başvurular e-Devlet üzerinden yapılacak.
• Lisans ve ön lisans burs tutarı aylık 4.000 TL olarak uygulanıyor.
• Geçen yıl başvurular 13-17 Ekim tarihleri arasında alınmıştı.
• 2026-2027 başvuru tarihleri Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından duyurulacak.

Üniversite öğrencileri, KYK burs ve öğrenim kredisi başvurularına ilişkin güncel duyuruları Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün resmi kanalları üzerinden takip edebilecek. Resmi başvuru takviminin ilan edilmesiyle birlikte e-Devlet başvuru ekranı da erişime açılacak.

Rekabet Kurumunun internet sitesinde yer alan açıklamada, soruşturmanın tüketicilerin ilaçlara rekabetçi koşullarda ulaşabilmesi ve kamu kaynaklarının korunması amacıyla yürütüldüğü aktarıldı.

Burun spreyi pazarındaki uygulamalar incelendi

Açıklamada, Avixa İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ ile Avigem İlaç Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den oluşan ekonomik bütünlüğün dağıtımını yaptığı iki burun spreyine yönelik uygulamaların incelemeye alındığı bildirildi.

İçerik ve formülleri aynı olan iki ilaçtan birinin piyasaya yeterli miktarda sunulmadığının tespit edildiği aktarıldı. Sosyal Güvenlik Kurumuna daha yüksek iskonto sağlayan ürünün pazar payının yüzde 1'in altında tutulduğu belirlendi.

Rekabet Kurulu açıklamasında, bu uygulamanın tüketicilerin daha uygun fiyatlı ürüne erişimini sınırladığı ifade edildi.

Rakiplerin pazara girişinin engellendiği belirtildi

İncelemeler sonucunda söz konusu uygulamaların çift etkin maddeli burun spreyleri alanında rakiplerin pazara girişini zorlaştırdığı ve kamu zararına neden olabilecek sonuçlar doğurduğu kaydedildi.

Rekabet Kurulu, bu kapsamda Avixa İlaç'a uzlaşma süreci sonunda yaklaşık 24 milyon lira para cezası uygulanmasına karar verdi.

Ürünün ruhsat sürecine ilişkin taahhütler kabul edildi

Açıklamada, ilgili Avixa ürününün ruhsatının askıya alınması ve iptal edilmesi ile ürünün Sosyal Güvenlik Kurumu geri ödeme kapsamından çıkarılmasına yönelik taahhütlerin kabul edildiği belirtildi.

San Juan Maratonu'nda başarılı performans

Adopen ve ANEX sponsorluğunda yarışan Ergün, Türk Eğitim Vakfı (TEV) aracılığıyla 50 öğrenciye burs desteği sağlıyor. Arjantin'deki San Juan Maratonu'nu yaklaşık 3 saatte tamamlayan Ergün, yaş kategorisinde ikinci olarak yarışmayı madalyayla bitirdi.

Hedef 7 kıta ve 7 majör maraton

San Juan Maratonu'nun ardından hedeflerine daha da yaklaşan Ergün, 7 kıta hedefini Aralık ayında Antarktika Maratonu'nda, 7 majör maraton hedefini ise Mart ayında koşacağı Tokyo Maratonu ile tamamlamayı planlıyor.

Bu hedefini gerçekleştirdikten sonra ise 30 ülkede 100 maraton koşmayı amaçlıyor.

Maraton gelirleri öğrencilere burs oluyor

Koşularını sosyal sorumluluk projesiyle birleştiren Ergün, sponsorluk gelirlerinin gençlerin eğitimine destek amacıyla kullanıldığını belirtti.

Ergün, "Sporu bir yaşam biçimi olarak görüyorum. Bu maratonlarda elde ettiğimiz sponsorluk ücretleriyle gençlerin eğitimine katkı sağlıyoruz. Her zaman destek veren Adopen ve ANEX'e, TEV'e ve Miarosa ailesine teşekkür ederim." ifadelerini kullandı.

Çipli top teknolojisi için başvurular tamamlandı

Göktaş, 2026 FIFA Dünya Kupası'nda kullanılan bağlantılı top (çipli top) teknolojisinin Süper Lig'de uygulanabilmesi için gerekli başvuruların tamamlandığını söyledi.

Sensör ve yapay zekâ destekli sistem sayesinde tartışmalı pozisyonların daha hızlı ve yüksek doğruluk oranıyla tespit edileceğini belirten Göktaş, teknolojinin hakem kararlarının isabet oranını artıracağını ifade etti:

"Kamuoyunda çipli top olarak bilinen bağlantılı top teknolojisi için gerekli başvurular tamamlandı. Sensör ve yapay zekâ destekli bu sistem sayesinde insan gözünün kaçırabileceği tartışmalı pozisyonlar çok daha hızlı ve yüksek doğruluk oranıyla tespit edilecektir."

Yarı otomatik ofsayt sistemi de Süper Lig'e geliyor

TFF'nin üzerinde çalıştığı bir diğer yeniliğin ise yarı otomatik ofsayt sistemi olduğunu açıklayan Göktaş, hazırlıkların planlanan takvim doğrultusunda sürdüğünü belirtti.

Sistemin devreye alınmasıyla birlikte ofsayt kararlarının daha kısa sürede ve daha yüksek doğrulukla verilmesi hedefleniyor.

TFF: Teknolojik yatırımlar sürecek

Fuat Göktaş, VAR sisteminin futbola önemli katkılar sağladığını vurgulayarak, yeni teknolojilerin de oyunun güvenilirliğini artıracağını söyledi.

TFF'nin hedefinin Türk futbolunu uluslararası standartlara taşımak olduğunu belirten Göktaş, yeni sezonda teknoloji yatırımlarının devam edeceğini ifade etti.

ERZURUMSPOR-ALANYASPOR MAÇI NE ZAMAN?

Erzurumspor-Alanyaspor hazırlık maçı, 4 Ağustos 2026 Salı günü gerçekleştirilecek. Karşılaşma, iki takımın yeni sezon öncesindeki kadro ve taktik çalışmalarını görmesi açısından önem taşıyor.

ERZURUMSPOR-ALANYASPOR MAÇI SAAT KAÇTA?

Erzurumspor ile Alanyaspor arasındaki hazırlık karşılaşmasının başlama saati 17.30 olarak açıklandı. Teknik ekiplerin mücadelede farklı oyuncu ve oyun planlarını denemesi bekleniyor.

ERZURUMSPOR-ALANYASPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Erzurumspor-Alanyaspor maçının canlı yayınlanacağı bir televizyon kanalı veya dijital platform bulunmuyor. Karşılaşmanın yayın programına sonradan eklenmesi durumunda kulüplerin resmî iletişim kanallarından açıklama yapılabilir.

Erzurumspor YouTube kanalı için tıklayın

Bessent, CNBC televizyonunda katıldığı programda Hürmüz Boğazı'ndaki duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İran ile yapılan görüşmelerin devam ettiğini belirten Bessent, boğazdaki geçişlerin yeniden düzenlenmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.

Hürmüz Boğazı için müzakere süreci devam ediyor

ABD Hazine Bakanı, açıklamasında "Bugün ya da yarın (Hürmüz) Boğaz'ı açmak için bir anlaşmaya varma ihtimalimiz var" dedi.

Bessent, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan gemilerden ücret talep edip etmeyeceğine ilişkin soruya ise yapılacak anlaşmanın boğazda serbest dolaşımı sağlayacağını belirterek yanıt verdi.

İran'dan farklı açıklama geldi

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise daha önce yaptığı açıklamada, ABD ile doğrudan bir müzakere yürütülmediğini ifade etmişti.

Bekayi, Umman ile gerçekleştirilen görüşmelerin Hürmüz Boğazı'ndaki gemilerin güvenli geçişine odaklandığını belirtmişti.

Trump müzakerelere ilişkin açıklama yapmıştı

ABD Başkanı Donald Trump da İran ile görüşmelerin devam ettiğini açıklayarak, sürecin iyi bir anlaşmaya ulaşılması için önemli olduğunu belirtmişti.

Sinop'un Boyabat ilçesine bağlı Akyörük Köyü yakınlarında çıkan orman yangını, ekiplerin yoğun müdahalesi sonucu kontrol altına alındı.

Yangının ardından bölgede soğutma çalışmaları sürerken, yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

Ekipler ve köylüler birlikte müdahale etti

Henüz belirlenemeyen bir nedenle başlayan yangına Boyabat Orman İşletme Müdürlüğü ile Boyabat Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ekipleri kısa sürede müdahale etti.

Yangın söndürme çalışmalarına köy halkı da destek verirken, koordineli müdahale sayesinde alevlerin daha geniş bir alana yayılması önlendi.

10 hektarlık ormanlık alan zarar gördü

İlk belirlemelere göre yangında yaklaşık 10 hektarlık ormanlık alan zarar gördü.

Bölgede ekiplerin soğutma çalışmaları devam ederken, yangının çıkış sebebine ilişkin inceleme başlatıldı.

Valilik açıklamasında, kararın meteorolojik veriler ve Orman Bölge Müdürlüğü ekiplerinin yaptığı yangın risk değerlendirmeleri sonucunda alındığı kaydedildi.

Sıcak hava koşulları nedeniyle tedbir artırıldı

Açıklamada, bölgede etkili olan yüksek sıcaklıklar, düşük nem seviyesi ve zaman zaman etkisini artıran rüzgarların orman yangını riskini yükselttiği belirtildi.

Bu nedenle il genelinde bugünden başlayarak 3 gün boyunca biçerdöver ve balya makineleriyle yapılacak tarımsal faaliyetlerin gerçekleştirilmemesine karar verildiği aktarıldı.

Kıvılcım oluşturabilecek çalışmalara yasak getirildi

Yangın riskini artırabilecek faaliyetlere yönelik de kısıtlamalar getirildi. Açık alanlarda spiral, taşlama ve kaynak gibi kıvılcım çıkarabilecek işlemler ile yangına neden olabilecek araç ve ekipmanların kullanımının yasaklandığı aktarıldı.

Alınan tedbirlerin uygulanmasının ilgili kurumlar tarafından takip edileceği ve bölgede gerekli kontrollerin yapılacağı ifade edildi.

Vatandaşlara yangın uyarısı yapıldı

Yetkililer, vatandaşlardan orman yangınlarına karşı daha dikkatli olmalarını ve yangın riski oluşturabilecek davranışlardan uzak durmalarını istedi.

Açıklamada, herhangi bir duman, alev veya yangın belirtisi fark edilmesi durumunda 112 Acil Çağrı Merkezi'ne ihbarda bulunulmasının önem taşıdığı kaydedildi.

İran lideri Ali Hamaney'e yakınlığıyla bilinen din adamı Muhammed Bakır Harazi'nin açıklamaları tartışma yaratırken, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan iddiaları kesin bir dille reddetti.

Harazi: "Pezeşkiyan 28 kez istifa etti ya da tehdidinde bulundu"

Harazi, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın göreve gelmesinden bu yana 28 kez istifa ettiğini veya istifa tehdidinde bulunduğunu öne sürdü.

İddiasına göre Ali Hamaney, Pezeşkiyan'a gönderdiği mesajda, "Bir kez daha istifa edersen bu kez kabul edeceğiz" uyarısında bulundu.

Harazi, bu mesajın hükümet yetkililerine iletilmesinin ardından Cumhurbaşkanı ve bazı üst düzey isimlerin istifa söylemlerinden vazgeçtiğini ileri sürdü.

Pezeşkiyan: "Görevime kararlılıkla devam edeceğim"

İran resmi haber ajansı IRNA'nın aktardığına göre Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, istifa edeceğine yönelik iddiaları yalanladı.

Pezeşkiyan, görevinden ayrılmayacağını belirterek çalışmalarını aynı kararlılıkla sürdüreceğini ifade etti.

Cumhurbaşkanının ulusa sesleniş konuşmasında hükümetinin son iki yıldaki icraatlarını değerlendirmesi ve özellikle savaş ile müzakere sürecine ilişkin mesajlar vermesi bekleniyor.

Üst düzey görev değişikliği iddiaları

Harazi, İran'ın güvenlik ve dış politika yönetiminde de önemli değişiklikler yapılacağını öne sürdü.

İddialara göre Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadr'in görevden alınarak yerine Hamaney'in askeri danışmanı Muhsin Rızai'nin atanması planlanıyor.

Harazi ayrıca Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin de bundan sonraki nükleer müzakerelerde yer almayacağını iddia etti.

İran Dışişleri Bakanlığı ise bu iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.

Harazi'nin açıklamalarına güvenilirlik tartışması

İranlı gazeteci ve siyaset yorumcusu Ahmed Zeydabadi, Harazi'nin geçmişte reformist siyasetçilere yönelik sert ve tartışmalı açıklamalarıyla gündeme geldiğini hatırlattı.

Zeydabadi, yeni bir siyasi krizin önüne geçilebilmesi için yetkililerin iddialara ilişkin resmi açıklama yapması gerektiğini söyledi.

Meclisten hükümete 'azil' uyarısı

İran Meclisi 90. Madde Komisyonu Başkan Yardımcısı Hüseyin Ali Hacıdeligani de hükümetin ABD ile olası diplomasi sürecini yakından takip ettiklerini açıkladı.

Hacıdeligani, gerekmesi halinde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi hakkında azil süreci başlatabileceklerini belirterek, Arakçi hakkında gensoru hazırlıkları için gerekli belgelerin toplandığını söyledi.

Yetkili, Meclisin anayasal yetkilerini kullanmaktan çekinmeyeceğini vurgulayarak hükümetin tüm adımlarının denetleneceği mesajını verdi.

Hâkimlik, Bursalı'nın haftada üç gün karakolda imza vermesi ve yurt dışına çıkış yasağı uygulanması şartıyla serbest bırakılmasına karar verdi.

İBB davası ve Amasra haberleri de dosyada

Soruşturma kapsamında Can Bursalı'ya, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı haber ve paylaşımlar soruldu.

Edinilen bilgiye göre, İstanbul Büyükşehir Belediyesi davası ile Amasra maden faciasına ilişkin haber ve paylaşımlar da dosyadaki suçlama konuları arasında yer aldı.

Bursalı hakkında "iftira", "hakaret" ile "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, hükümetini ve devletin yargı organlarını aşağılama" suçlamaları yöneltildi.

Bursalı yöneltilen suçlamaları reddetti

Savcılık ifadesinde suçlamaları kabul etmeyen Can Bursalı, paylaşım ve haberlerinin gazetecilik faaliyeti kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek yöneltilen suçlamaları reddetti.

Savcılık işlemlerinin ardından nöbetçi sulh ceza hâkimliğine sevk edilen Bursalı hakkında adli kontrol tedbirleri uygulanmasına hükmedildi.

Ziyaret sonrası açıklama yapan Özdağ, her iki ismin de morallerinin yüksek olduğunu ifade ederek, ziyaretinin Anayasa'nın eşitlik ilkesini düzenleyen 10. maddesine bağlılığın bir göstergesi olduğunu söyledi.

Özdağ, “‘Adalet mülkün temelidir’ ifadesinin ne yazık ki artık sadece mahkemelerinin arkasındaki bir duvar yazısı olduğu ama devlet felsefesi olmadığını biliyoruz. Ve vermiş olduğumuz mücadele de siyasette tekrar adaleti mülkün temeli haline getirmek hukuk devletini yeniden tesis etme mücadelesidir. Bugün burada bu ziyareti gerçekleştirmemin nedeni de anayasamızın 10’uncu maddesine olan bağlılığımızı parti olarak, birey olarak göstermektir. Olması gereken hepimizin anayasanın 10’uncu maddesinde ifade edildiği gibi yasalar önünde fikrimiz, görüşümüz, siyasi mezhebimiz, felsefemiz, partimiz, anlayışımız ne olursa olsun eşit olmamızdır. Bu ilkenin gerçekleştiği bir Türkiye için mücadele ediyoruz. Atatürk Türkiye'sini yeniden tesis etmenin mücadelesini veriyoruz” ifadelerini kullandı.

"Adalet mülkün temeli olmaktan çıktı"

Özdağ, Türkiye'de hukuk devleti ilkesinin zedelendiğini savunarak, "Adalet mülkün temelidir sözünün artık yalnızca mahkeme duvarlarında kaldığını biliyoruz. Mücadelemiz, hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek içindir" dedi.

Oğuzhan Uğur'un mesajını paylaştı

Özdağ, Oğuzhan Uğur'un kendisine, suçsuz olduğuna inandığını ve kamuoyunun da bunu bildiğini söylediğini aktardı.

Uğur'un, babasının geçmişte FETÖ kumpası nedeniyle cezaevinde kaldığını hatırlattığını belirten Özdağ, “Oğuzhan (Uğur) beyle görüşmemiz sırasında kendisi, ‘Benim babam PKK terörüyle bütün yaşamı boyunca mücadele ettiği için 5 yıl 8 ay FETÖ terör ve casusuluk örgütünün düzenlemiş olduğu bir komployla cezaevinde yattı ve beraat ederek çıktı. Ben içinde bulunduğum durumdan ötürü şikayet etmeyi her şeyden önce babama utandığım için dile getiremem. Suçsuz olduğumu biliyorum ve kamuoyunun da benim suçsuz olduğumu bildiğini düşünüyorum. Onun rahatlığı içerisinde burada günlerimi en sağlıklı şekilde geçirmeye çalışıyorum’ dedi. Moralini yüksek gördüm. Özgüvenini ifade ettiğim nedenle yüksek gördüm" diye konuştu.

"Sinem Dedetaş yapılan teklifleri reddetti"

Sinem Dedetaş'ın da moralinin yüksek olduğunu söyleyen Özdağ, Dedetaş'ın kendisine, görev süresi dolmadan seçmen iradesine sahip çıkmayı tercih ettiği için tutuklu bulunduğunu düşündüğünü aktardığını söyledi.

Özdağ, Dedetaş'ın kaçma veya delilleri karartma ihtimalinin bulunmadığını ifade ettiğini de dile getirdi:

"Daha sonra da Sinem (Dedetaş) Hanım'la görüştük. Morali yüksek. ‘Siyasi gerekçeyle burada olduğumu biliyorum. Buraya gelmeden önce yapılan teklifleri de kamuoyu da biliyor artık. İsteseydim burada olmazdım ama ben bir siyasetçinin seçmenden aldığı yetkiyi en azından o dönem bitene kadar muhafaza etmesi gerektiğini seçmene saygının bir gereği olduğuna inanıyorum ve yapmış olduğum, almış olduğum tavırdan dolayı da haklı ve doğru olduğumu düşünüyorum ve mutluyum’ dedi."

Çerçeve yasa teklifine eleştiri

Özdağ, kamuoyunda "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında hazırlanan çerçeve yasa teklifine de tepki gösterdi.

Abdullah Öcalan'ın süreçle ilgili açıklamalarına atıfta bulunan Özdağ, teklifin Türkiye'nin üniter yapısını değiştirmeyi hedeflediğini savunarak, bunun Cumhur İttifakı'nın iktidarını sürdürmeye yönelik siyasi bir proje olduğunu öne sürdü:

"Öcalan doğruyu söylemiş şu anlamda; Atatürk Cumhuriyeti'nin yıkılmasından ve Öcalan’ın önerdiği tarzda bir cumhuriyetin demokratik cumhuriyet adı altında kurulması iddiasından bahsediyor çünkü Abdullah Öcalan. Ve devam eden sürecin de, çerçeve yasayla bir kök yasa olarak temelinin atılacağını ve bunun devamında gerçekleşecek anayasa değişiklikleri ile milli ve üniter devlet yapısının tahrip edileceğinin kendi açısından kendi tabanına müjdesini veriyor. Onun için cumhuriyetin kurulması kadar önemli diyor.

Çünkü cumhuriyeti yeniden kurma iddiasını taşıyorlar. Ve biz de Zafer Partisi olarak ilk günden itibaren bunu bildiğimiz için bu sürece şiddetle itiraz ettik. Bu süreç başladığı zaman, ‘PKK ile bir pazarlık yapılmayacak’ dediler, ‘PKK silahları terk edecek, kendisini şartsız lav edecek’ dediler. Bunu Türkiye'de, Irak'ta, İran'da ve Suriye'de de yapacak dediler. Bu sözlerin hiçbirisi gerçekleşmedi. PKK silah bırakmadı. PKK'lı teröristler şu anda İran'da İran özel kuvvetleriyle ve devrim muhafızlarıyla çatışıyorlar.

Yani teröre devam ediyorlar. Suriye'de PKK 4 tugay halinde örgütlenmiş durumda. Türkiye içinde PKK'lılar sivil elbiseyle dolaşmaya devam devam ediyorlar. Ve PKK'nın ele başları Kandil'de ‘Biz silah bırakacağız demedik, silahlı mücadeleyi bırakacağız dedik’ diyorlar. Ve böyle bir ortamda Türkiye Cumhuriyeti PKK için af çıkartıyor. Ve bu, sadece ilk adım. Bu affı Anayasa’da ve diğer yasalarda yapılacak değişiklik süreci izleyecek deniyor."

Muhalefet partilerine çağrı yaptı

CHP ve YENİ Parti'ye seslenen Özdağ, çerçeve yasa teklifine destek verilmemesi çağrısında bulundu.

Teklifin kabul edilmesi halinde anayasa değişikliklerinin de önünün açılacağını savunan Özdağ, muhalefetin bu süreçte sorumluluk alması gerektiğini söyledi:

"Ben buradan hem YENİ Parti'ye hem Cumhuriyet Halk Partisi'ne seslenmek istiyorum. Eğer Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gelecek çerçeve yasaya evet derseniz, bunun parçası olursanız bundan sonra yapılacak anayasa değişikliklerinin de parçası olacaksınız. O zaman nasıl çıkıp Türk halkına biz muhalefetiz dersiniz?

Erdoğan'ın iktidarını uzatmak için yürütülen bir sürecin yanında olup nasıl muhalefet olursunuz? Sadece Öcalan'ın ‘Cumhuriyetin kurulması kadar önemli’ ifadesi bile Atatürk'ün partisi olduğunu iddia eden ve o gelenekten geldiğini iddia eden siyasetçiler için yeterince uyarıcı olmalıdır. Eğer bununla da uyanmıyorlarsa, uyanmaya niyetleri yok, milleti de uyutmaya çalışıyorlar demektir."

"Adalet artık siyasi yollarla aranabiliyor"

Bir gazetecinin "Bu ziyaret adalet arayışı mı, siyasi mesaj mı?" sorusunu yanıtlayan Özdağ, "Adalet artık bu ülkede ancak siyasi yollarla aranabilir. Çünkü siyasi yollarla ortadan kaldırıldı." ifadelerini kullandı.

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!