Sarı-kırmızılı kulübün açıklamasına göre Kemerburgaz Metin Oktay Tesisleri'nde teknik direktör Okan Buruk yönetimindeki idman, dinamik ısınmayla başladı.

Üç grup halinde 8'e 2 pas çalışmasıyla devam eden antrenman, taktik çalışmayla sona erdi.

Galatasaray, yeni sezon hazırlıklarını sürdürmek için bugün Avusturya'ya gidecek ve kamptaki ilk hazırlık maçında yarın TSİ 21.00'de İtalyan temsilcisi Monza ile karşılaşacak.

Kamp kadrosu

Galatasaray'ın Avusturya kampı kadrosunda şu isimler yer alıyor:

Uğurcan Çakır, Metehan Baltacı, Ismail Jakobs, Eyüp Aydın, Roland Sallai, Gabriel Sara, Leroy Sane, Yunus Akgün, Elias Jelert, Eren Elmalı, Lesley Ugochukwu, Günay Güvenç, İlkay Gündoğan, Kaan Ayhan, Jankat Yılmaz, Victor Nelsson, Armando Güner, Lucas Torreira, Abdülkerim Bardakcı, Victor Osimhen, Barış Alper Yılmaz, Yusuf Sivaslıoğlu, Oğulcan Yançel, Arda Yılmaz, Ada Yüzgeç, Dağhan Kahraman, Eyüp Karasu, Furkan Koçak, Enes Emre Büyük, Renato Nhaga, Berat Luş, Kazımcan Karataş, Wilfried Singo, Arda Ünyay, Mario Lemina.

Trump, "Büyük çaplı bir saldırıyı değerlendiriyorum. Daha önce görülmemiş büyüklükte bir saldırı. Karar vermeye çok yaklaştım. Bunun için tamamen hazırız" dedi.

"İstersem İsrail iki dakika içinde katılır"

İsrail'in olası bir operasyondaki rolüne de değinen Trump, "Eğer istersem İsrail iki dakika içinde buna katılır ancak İran'a yönelik yeni bir operasyon başlatmak için kimseye ihtiyacımız yok" ifadelerini kullandı.

Öte yandan Axios'a konuşan iki üst düzey yetkili, İran yönetiminin ABD tarafından sunulan son teklifi kabul etmediğini aktardı. Yetkililerden biri, "Çaba gösteriyoruz, ancak İranlılar yapıcı davranmıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"İsrailli bir bakanın, beraberindeki aşırılık yanlısı grupla, İsrail güvenlik güçlerinin koruması altında Mescid-i Aksa'ya düzenlediği baskını en güçlü biçimde kınıyoruz. Netanyahu hükümetinin, münhasıran Müslümanlara ait olan Mescid-i Aksa başta olmak üzere, Kudüs’teki kutsal mekanların tarihi ve hukuki statüsünü ihlal eden provokatif eylemlerinin ve oldubitti yaratma girişimlerinin engellenmesinin, uluslararası toplumun ortak sorumluluğu olduğunu hatırlatıyoruz."

Kapalı Grup Toplantısı Yapıldı

TBMM’de bu sabah saat 11.00’de CHP’li yaklaşık 80 milletvekili CHP grup salonunda bir araya geldi. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir başkanlığında yapılan kapalı grup toplantısı yaklaşık 15 dakika sürdü. Emir, toplantıya ilişkin “Bu grup toplantısı olağan, prosedürün tamamlanmasını gerektiren, kimi grup faaliyetlerinin grup denetimine sunulduğu, milletvekillerinin denetlediği ve ibra ettiği süreçler var. Dolayısıyla bunları yapmak gerekiyordu. Bu işlemleri tamamladık ve mutlulukla ifade etmeliyim ki oy birliğiyle tamamladık” ifadelerini kullandı.

Kurucular Kurulu İçin İmzalara Verildi

Toplantının ardından CHP Grubu’na gelen milletvekilleri, CHP Grup Yönetim Salonu’nda kurucular kurulu için imza verdiler. 90’ın üzerinde milletvekilinin kurucular kurulu için imza verildiği öğrenildi. Mutlak butlan kararı sonrası kurultay yapılması için imza veren ve Özgür Özel’i destekleyen bazı isimlerin yeni partiye geçmeyerek CHP’de kalmak istedikleri belirtildi. Bu kapsamda bazı milletvekilleri Özel ile görüşerek bu bilgiyi Özel ile doğrudan paylaştı.

İmza Süreci Tamamlanınca Milletvekilleri İstifa Edecek

Kurucula kurulu için imza sürecinin bugün tamamlanması durumunda, milletvekillerinin istifa etmesi ve kuruluş dilekçesinin yarın İçişleri Bakanlığı’na teslim edilmesi planlanıyor. İmza sürecinin tamamlanmaması durumunda dilekçe teslimi 27 Temmuz Pazartesi günü yapılacak.

Görüşmelerinin ardından saat 17.15 itibarıyla TBMM’den ayrılan Özgür Özel’in yarın Hacı Bayram-ı Veli Camii’nde cuma namazı kılması bekleniyor. Özel’in kılacağı cuma namazı, Mustafa Kemal Atatürk’ün 23 Nisan 1920'de Meclis çalışmalarına başlamadan önce Hacı Bayram-ı Veli Camii'nde kıldığı cuma namazına referans şeklinde yorumlanıyor.

Yunus Emre Termik Santrali işçilerinin direnişi kazanımla sonuçlanırken, işçilerin 7 milyon liraya yakın alacaklarının 5 milyonu hesaplarına yattı, kalan alacaklar için de protokol imzalanacağı belirtildi.⁠

Yürüyüşte gözaltına alınan DİSK/Enerji-Sen Genel Başkanı Süleyman Keskin ve Genel Sekreteri serbest bırakıldı. Enerji-Sen Genel Sekreteri Emin Atsız, işçilerle birlikte kazanımlara ilişkin kısa bir açıklama yaparak, "Arkadaşlar çok konuşmayacağım. Mesele şu. Mesele bu fotoğrafı verebilmek. Mesele dünkü fotoğrafı ortaya çıkarabilmek. İşte Doruk Madencilik'teki Yunus Emre Termik Santrali işçileri de bunu gösterdiler. Herkes de şunu şöyle bilecek. İşçiler birleşince, işçiler yollara düşünce o açılmayan kapılar tek tek nasıl açılıyor herkese göstermiş olduk. Hepimizin eline ayağına yüreğine sağlık.” ifadelerini kullandı.

Siyah-beyazlı kulübün KAP'a yaptığı açıklamada, "Şirketimizin Yönetim Kurulu üyesi olan Sn. Veysel Ahmet ÇAĞLAR, yönetim kurulu üyeliği görevinden 23.07.2026 (bugün) tarihi itibariyle istifa etmiştir" ifadelerine yer verildi.

Öte yandan Veysel Ahmet Çağlar, geçtiğimiz günlerde kişisel sosyal medya hesabından yaptığı Muhammed Salah paylaşımlarıyla gündeme gelmişti.

BEŞİKTAŞ FC MIDTJYLLAND MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Beşiktaş-FC Midtjylland maçı, 23 Temmuz 2026 Perşembe günü saat 21.00’de başlayacak. UEFA’nın resmî adlandırmasına göre 2. eleme turunda oynanacak karşılaşmaya Tüpraş Stadyumu ev sahipliği yapacak.

İki takım arasındaki rövanş karşılaşması ise 30 Temmuz Perşembe günü Danimarka’nın Herning kentindeki MCH Arena’da oynanacak. Tur atlayan ekip, UEFA Avrupa Ligi’nde 3. eleme turuna yükselecek.

BEŞİKTAŞ ÖN ELEME TURUNA NASIL GELDİ?

Beşiktaş, 2025-2026 sezonunu Süper Lig’de dördüncü sırada tamamlayarak UEFA Avrupa Ligi elemelerine katılma hakkı kazandı. Siyah-beyazlı ekip, Avrupa serüvenine doğrudan 2. eleme turundan başladı ve yapılan kura çekiminde FC Midtjylland ile eşleşti.

İstanbul’daki mücadele aynı zamanda Beşiktaş’ın 2026-2027 sezonundaki ilk resmî karşılaşması olacak. Teknik direktörlük görevine getirilen Vincenzo Italiano da siyah-beyazlı takımın başında ilk resmî sınavını verecek.

Italiano, maç öncesindeki basın toplantısında millî takımlardan geç dönen oyuncular nedeniyle hazırlık kampının ilk bölümünde eksik çalıştıklarını söyledi. İtalyan teknik adam, son 10 günlük bölümde takımın büyük ölçüde birlikte çalıştığını ve oyuncularının yapılan çalışmaları sahaya yansıtabilecek durumda olduğunu belirtti.

BEŞİKTAŞ’IN KADRO GENİŞLİĞİ

Beşiktaş’ın UEFA’ya bildirdiği geniş kadroda kalede Alexander Nübel, Doğan Alemdar ve Emre Bilgin bulunuyor. Savunma hattında Emmanuel Agbadou, Tiago Djalo, Emirhan Topçu, Yasin Özcan, Rıdvan Yılmaz, Taylan Bulut, Kassoum Ouattara ve Amir Murillo gibi farklı pozisyonlarda görev yapabilen oyuncular yer alıyor.

Orta sahada Orkun Kökçü, Salih Özcan, Amir Hadziahmetovic, Kartal Kayra Yılmaz, Junior Olaitan, Vaclav Cerny ve Milot Rashica seçenekleri bulunuyor. Hücum hattında ise Hyeongyu Oh, Semih Kılıçsoy ve Mustafa Hekimoğlu, Italiano’nun tercih edebileceği isimler arasında.

Yeni transfer Leandro Trossard kulübün futbolcu kadrosunda yer almasına rağmen UEFA’nın bu eşleşme için yayımladığı oyuncu listesinde bulunmuyor. Beşiktaş ayrıca Wilfred Ndidi’nin ayak bileğinde bağ yaralanması tespit edildiğini ve oyuncunun tedavisine başlandığını açıkladı.

BEŞİKTAŞ’TA ÖNE ÇIKAN FUTBOLCULAR

Siyah-beyazlı takımın oyun merkezinde kaptan Orkun Kökçü’nün bulunması bekleniyor. Millî futbolcu, Italiano’nun kendisinden hem hücum hem de savunma yönünde katkı istediğini belirterek gol katkısını artırmayı ve orta sahadaki sorumluluğu üstlenmeyi hedeflediğini söyledi.

Milot Rashica ve Vaclav Cerny, kanatlardaki hızları ve bire bir oyun becerileriyle hücumun genişliğini sağlayabilecek isimler olarak öne çıkıyor. Salih Özcan’ın merkezdeki mücadele gücü, Agbadou ve Tiago Djalo’nun savunmadaki fiziksel kapasitesi de Beşiktaş’ın kadro seçeneklerini artırıyor.

Forvet hattında Hyeongyu Oh’un ceza alanı etkinliği ile Semih Kılıçsoy’un hareketliliği, Italiano’ya farklı hücum planları hazırlama olanağı veriyor. Genç Mustafa Hekimoğlu da karşılaşmanın ilerleyen bölümlerinde değerlendirilebilecek alternatifler arasında yer alıyor.

FC MIDTJYLLAND’DA DİKKAT ÇEKEN İSİMLER

FC Midtjylland, Avrupa kupaları elemelerinde üst üste 13. sezonunu geçiriyor. Danimarka temsilcisi, 2025-2026 sezonunda kulüp tarihinin en yüksek Avrupa katsayı puanına ulaştığını ve UEFA kulüp sıralamasında 47. basamağa yükseldiğini açıkladı.

Midtjylland kadrosunda Philip Billing, Darío Osorio, Franculino Djú, Cho Gue-sung ve Rasmus Nissen Kristensen gibi uluslararası tecrübeye sahip futbolcular bulunuyor. Özellikle Osorio’nun kanat etkinliği, Franculino’nun hücumdaki hareketliliği ve Billing’in orta saha gücü, Beşiktaş savunmasının dikkat etmesi gereken başlıca unsurlar olacak.

Danimarka ekibinde Ousmane Diao’nun yaklaşık 12 hafta sahalardan uzak kalmasının beklendiği açıklandı. Júnior Brumado ve Mikel Gogorza’nın da İstanbul’a getirilen 23 kişilik kadroda bulunmadığı belirtildi.

Midtjylland, sezon öncesindeki son hazırlık maçında OB’yi 4-1 mağlup etti. Teknik direktör Mike Tullberg, Beşiktaş’ın kadro kalitesine saygı duyduklarını ancak İstanbul ve Herning’de rakiplerine karşı koyabilecek geniş bir oyuncu grubuna sahip olduklarını ifade etti.

BEŞİKTAŞ TURU GEÇERSE HANGİ TAKIMLA KARŞILAŞACAK?

Beşiktaş, FC Midtjylland’ı elemesi halinde UEFA Avrupa Ligi 3. eleme turunda Norveç temsilcisi Tromsø ile Çekya ekibi Hradec Králové arasındaki eşleşmenin galibiyle karşılaşacak. İlk mücadele 6 Ağustos’ta deplasmanda, rövanş ise 13 Ağustos’ta İstanbul’da oynanacak.

Siyah-beyazlıların Midtjylland karşısında elenmesi durumunda Avrupa sezonu sona ermeyecek. Beşiktaş bu kez UEFA Konferans Ligi 3. eleme turuna geçecek ve Bohemians-Ballkani eşleşmesinin galibiyle mücadele edecek.

İstanbul’daki ilk karşılaşmada alınacak sonuç, turun dengesi açısından büyük önem taşıyor. Beşiktaş, taraftar desteğini kullanarak Danimarka’da oynanacak rövanşa skor avantajıyla gitmeye çalışacak.

BEŞİKTAŞ FC MIDTJYLLAND MAÇI HANGİ KANALDA, ŞİFRESİZ Mİ?

Beşiktaş-FC Midtjylland maçı, 23 Temmuz Perşembe günü saat 21.00’den itibaren S Sport Plus üzerinden canlı yayınlanacak. Karşılaşma açık ve şifresiz bir televizyon kanalında gösterilmeyecek. Yayını izlemek için S Sport Plus üyeliği ve kullanıcı hesabıyla platforma giriş yapılması gerekecek.

Bahçeli, yaptığı açıklamada, "CHP'nin içinden yeni bir parti çıkıyor. 2026 yılında Hazine'den CHP'ye ödenen 1 milyar 815 milyon liradan, CHP'den ayrılarak yeni partiye geçen milletvekili sayısı oranında hazine yardımından pay aktarılması etik olanıdır" ifadelerini kullanmıştı.

Bunun üzerine sosyal medya hesabından açıklama yapan Müslim Sarı, Bahçeli'nin değerlendirmesine şu sözlerle karşılık verdi:

"MHP Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli, bugün gazetecilere yaptığı açıklamada partimizin alacağı Hazine yardımına ilişkin 'etik' uyarısında bulunmuş.

Kendisine şu soruları sormak gerekir: Aynı 'etik' yaklaşımı neden İyi Parti'nin kuruluş sürecinde dile getirmediniz? Yoksa CHP'yi bölme girişiminde bulunan kişilerin içinde bulunduğu ekonomik sıkışıklığa destek arayışı içinde misiniz?"

Matriks Haber'in edindiği bilgilere göre konferans, 23 Eylül Çarşamba günü saat 08.15 ile 15.00 arasında İstanbul'daki Raffles Hotel Zorlu Center'da gerçekleştirilecek.

Konferansta Türkiye ekonomisinin yanı sıra bankacılık sektöründeki gelişmeler, şirketlerin finansmana erişim koşulları, enerji güvenliği ve proje finansmanı gibi başlıklar da ele alınacak.

Ev sahibi ekip, bu sonuçla yarı finalde A Milli Kadın Voleybol Takımı'nın rakibi oldu.

Filenin Sultanları ile Çin'i karşı karşıya getirecek yarı final mücadelesi, 25 Temmuz Cumartesi günü oynanacak.

2018'den bu yana yaşadığı Türkiye'ye karşı büyük bir sevgisinin bulunduğunu vurgulayan Larkin, "Burada geçirdiğim süre boyunca Fenerbahçe'nin ne kadar büyük bir taraftar kitlesine sahip olduğunu yakından gördüm. Böylesine büyük bir ailenin parçası olacağım için çok heyecanlı ve gururluyum. Umarım hep birlikte çok güzel başarılara imza atarız. Sahaya çıkıp bu büyük kulübü ve muazzam taraftar kitlesini temsil etmek ve şampiyonluklar kazanmak için sabırsızlanıyorum. Yeniden Dörtlü Final'e dönmeye ve Avrupa Ligi'nde bir şampiyonluk daha kazanmaya inanılmaz derecede açım. Gerçekten çok heyecanlıyım" ifadelerini kullandı.

"Hiç bu kadar büyük bir kulübün parçası olmadım"

Çok kaliteli oyunculara sahip olduklarını belirten Shane Larkin, "Kadroya kağıt üzerinde baktığımda, yetenek ve tecrübe açısından Avrupa'nın en iyi 4 takımından biri olduğumuzu düşünüyorum. Açıkçası biraz taraflı konuşuyor olabilirim ama ligdeki en iyi guard rotasyonunun bizde olduğunu düşünüyorum. Basketbol kariyerimde birçok başarı elde ettim ancak daha önce hiç bu kadar büyük bir kulübün parçası olmadım" diye konuştu.

"Her yıl Dörtlü Final'i dışarıdan izlemek sizi rahatsız ediyor"

8 yıl forma giydiği Anadolu Efes'te önemli başarılar kazandığını ancak son 3 sezondur Dörtlü Final'de yer alamadığını aktaran 33 yaşındaki oyuncu, şu değerlendirmede bulundu:

"Efes'te 8 yıl geçirdim ve oradaki ilk 5 yılım gerçekten harikaydı. Şampiyonluklar kazandık, Dörtlü Final'e gittik ve Türkiye Ligi'nde kupalar elde ettik. Ancak artık 3 yıldır Dörtlü Final'de yer alamıyorum. Her yıl Final Four'u dışarıdan izlemek zorunda kalmak bir süre sonra sizi rahatsız etmeye başlıyor çünkü orada olmaya alışıyorsunuz. Üç kez Final Four'a katıldım ve zamanla 'Benim olmam gereken yer burası, mücadele etmek istediğim sahne bu.' duygusuna alıştım. Son birkaç yıldır orada mücadele etme fırsatı bulamamak oldukça can sıkıcıydı. Şimdi ise Saras'ın çalıştırdığı, böyle güçlü bir kadroya sahip büyük bir kulübün parçasıyım. Final Four'a ulaşmanın kulüp içindeki herkesin ortak beklentisi olduğunu düşünüyorum."

"Kariyerimde bu kadar yoğun bir sevgi görmedim"

Fenerbahçe taraftarının ilgisi ve desteğinden övgüyle bahseden Shane Larkin, şu görüşleri paylaştı:

"Mesajlara baktığımda bazen gerçekten komik şeylerle karşılaşıyorum. Geçmişte 'Seni sevmiyoruz.', 'Umarım kötü oynarsın.' ya da 'Umarım işlerin yolunda gitmez.' diyen kişiler, şimdi 'Ailemize hoş geldin, burada olduğun için çok mutluyuz.' diye mesajlar gönderiyor. Daha önce bana karşı olan insanların şimdi beni desteklediğini görmek oldukça eğlenceli. Elbette Türkiye'de oynayan bir basketbolcu olmanın doğasında bunlar var. Burada olduğum için inanılmaz heyecanlıyım. Taraftarlarımız harika, kariyerim boyunca böylesine büyük bir taraftar kitlesinden hiç bu kadar yoğun bir sevgi görmemiştim."

"Maç başına 30 dakikadan fazla oynamak istemediğimi söyledim"

Başantrenör Sarunas Jasikevicius ile takımdaki rolüne ve alacağı süreye ilişkin yaptığı görüşmeyle ilgili de bilgi veren Larkin, şunları kaydetti:

"Bana maç başına 30 dakikanın üzerinde oynamaya alışkın olduğumu söyledi. İlginç olan şu ki ben de ona artık maç başına 30 dakikadan fazla oynamak istemediğimi söyledim. Son 7-8 yıldır neredeyse her maç 32, 33 ya da 34 dakika oynayan bir oyuncuydum. Artık biraz yaşlanıyorum. 33 yaşındayım ve 34 olacağım. Bu kadar yetenekli ve geniş bir kadronun parçası olmak, her maç 35 dakika sahada kalıp her şeyi yapmaya ve takımın skor yükünü taşımaya çalışmak zorunda olmamak benim için olumlu bir durum. Artık daha kısa sürelerde oynayıp, eskiden olduğu gibi 35 dakikaya yetecek şekilde enerjimi ayarlamak yerine sahada kaldığım dakikalarda çok daha verimli olabilirim."

Yangının fark edilmesinin ardından bölgeye Orman İşletme Müdürlüğü ekipleri başta olmak üzere itfaiye, jandarma, AFAD ve sağlık ekipleri sevk edildi. Ekipler, alevlerin daha geniş bir alana yayılmasını önlemek için çalışma başlattı.

Yangına havadan ve karadan müdahale edildi

Yangın söndürme çalışmalarına havadan ve karadan destek sağlandı. Ekipler, bölgeye sevk edilen helikopter ve uçaklarla havadan müdahale gerçekleştirirken, karadan ise arazözler ve iş makineleriyle alevlere karşı çalışma yürüttü.

İl Özel İdaresi ekipleri de su tankerleriyle söndürme çalışmalarına katkı sağladı. Yangının çevredeki ormanlık alanlara yayılmaması için ekiplerin koordineli şekilde hareket ettiği belirtildi.

Ekiplerin çalışmasıyla yangın kontrol altına alındı

Uzun süren müdahalenin ardından yangın kontrol altına alınarak tamamen söndürüldü. Ekiplerin bölgede soğutma çalışmalarını sürdürdüğü öğrenildi.

Yangında yaklaşık 35 dekar ormanlık alanın zarar gördüğü bildirildi. Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla inceleme başlatıldı.

Yetkililer, özellikle yaz aylarında ormanlık alanlarda yangın riskine karşı dikkatli olunması gerektiğini belirterek, vatandaşların çevre güvenliği konusunda duyarlı davranması gerektiğini vurguladı.

Altın fiyatları gün içinde hangi seviyeleri gördü?

Altın fiyatları, işlem günü boyunca farklı seviyelerde hareket etti. KMKTP verilerine göre standart altının kilogram fiyatı gün içinde en düşük 6 milyon 185 bin lira, en yüksek ise 6 milyon 255 bin lira seviyesini gördü. Gün sonu kapanışında ise kilogram fiyatı 6 milyon 185 bin lira olarak kayıtlara geçti.

Bir önceki işlem gününde 6 milyon 238 bin liradan kapanan standart altının kilogram fiyatı, böylece günü yüzde 0,8 oranında düşüşle tamamladı.

KMKTP altın piyasası verilerine göre işlem hacmi gün boyunca yüksek seviyede gerçekleşti. Altında toplam işlem hacmi 4 milyar 935 milyon 898 bin 492,53 lira olarak hesaplandı.

İşlem miktarı ise 797,72 kilogram olarak kaydedildi. Açıklanan veriler, gün içerisinde piyasada gerçekleşen toplam altın işlemlerinin büyüklüğünü ortaya koydu.

Tüm metallerde işlem hacmi 4,96 milyar liraya ulaştı

Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası verilerine göre yalnızca altın değil, tüm metallerdeki işlem hacmi de açıklandı.

Buna göre tüm metallerde toplam işlem hacmi 4 milyar 962 milyon 322 bin 109,75 lira olarak gerçekleşti. Böylece altın işlemleri, toplam metal işlemlerinin büyük bölümünü oluşturdu.

altın borsasında en fazla işlem yapan kurumlar belli oldu

Altın borsası verilerine göre gün içerisinde en fazla işlem gerçekleştiren kurumlar da açıklandı.

Listeye göre en fazla işlem yapan kurumlar sırasıyla NMGlobal Kıymetli Madenler, Uğuras Kıymetli Madenler, Bosphorus Bullion Kıymetli Madenler, Şura Kıymetli Madenler ile Yapı ve Kredi Bankası oldu.

Gün sonu verilerine göre altın fiyatları, KMKTP bünyesinde yüzde 0,8'lik düşüşle 6 milyon 185 bin liradan kapanırken, işlem hacmi ve işlem miktarına ilişkin veriler de kamuoyuyla paylaşıldı.

İran resmi ajansı IRNA'nın haberine göre, Irak Başbakanı Zeydi'nin Tahran ziyareti kapsamında Pezeşkiyan ile gerçekleştirdiği ikili ve heyetler arası görüşmelerin ardından imza töreni düzenlendi.

İki ülke arasında farklı alanlarda işbirliği kararı

Törende, İran ve Irak'ın ilgili bakanları tarafından ulaştırma ve eğitim alanları başta olmak üzere çeşitli başlıklarda mutabakat belgeleri imzalandı.

İmzalanan anlaşmalarla iki ülke arasındaki mevcut ilişkilerin farklı sektörlerde geliştirilmesinin hedeflendiği belirtildi.

Irak Başbakanı Zeydi, beraberindeki heyetle sabah saatlerinde Tahran'a ulaşmış ve İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan tarafından resmi törenle karşılanmıştı.

Pezeşkiyan ve Zeydi'den ilişkileri geliştirme mesajı

Pezeşkiyan ile Zeydi'nin gerçekleştirdiği görüşmede, Tahran-Bağdat ilişkilerinin güçlendirilmesine yönelik değerlendirmelerde bulunuldu.

İki lider, ilişkilerin farklı alanlarda ilerletilmesinin iki ülkenin istikrarı, güvenliği ve refahına katkı sağlayacağını ifade etti. Görüşmede ayrıca bölgesel dayanışma ve işbirliğinin artırılmasının önemine dikkat çekildi.

Zeydi'nin ilk yurt dışı ziyareti Washington olmuştu

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin göreve başlamasının ardından ilk yurt dışı ziyaretini Washington'a gerçekleştirdiği belirtildi.

Zeydi'nin Tahran ziyareti kapsamında yapılan temaslarda, iki ülke arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkilerin yanı sıra ortak çalışma alanları ele alındı.

Avrupa Merkez Bankası faiz kararı sonrasında yeni oranlar ne kadar oldu?

Banka tarafından para politikasına dair paylaşılan duyuruda, politika faizlerine ilişkin net rakamlar verildi. Avrupa Merkez Bankası faiz kararı doğrultusunda refinansman faiz oranı yüzde 2,40, mevduat faiz oranı yüzde 2,25 ve marjinal fonlama faiz oranı yüzde 2,65 seviyesinde sabit bırakıldı.

Açıklamada belirsizliklerin üst seviyede kaldığı vurgulanırken, Orta Doğu bölgesinde yaşanan savaşın meydana getirdiği enerji şokunun enflasyon tarafındaki net etkilerinin henüz tamamen görülmediği aktarıldı.

Faiz kararı metninde enflasyonda yüzde 2 hedefi

Banka yetkililerince yapılan bilgilendirmede şu ifadeler yer buldu:

"Bu nedenle Yönetim Konseyi, söz konusu şokun şiddetini ve süresini, dolaylı ve ikinci tur etkilerini yakından izlemeyi sürdürüyor. Konsey, enflasyonun orta vadede yüzde 2 hedefinde istikrar kazanmasını sağlamak amacıyla para politikasını buna uygun şekilde belirleme konusundaki kararlılığını koruyor"

Ayrıca Yönetim Konseyi'nin, çatışma ortamının doğurduğu belirsizlik şartları altında gerekli politika hamlelerini yapabilecek pozisyonda yer aldığı ifade edildi. Bankanın para politikası tutumunun "veriye dayalı ve toplantı bazında" şekillenmeye devam edeceği aktarıldı. Alınan kararların finansal veriler, ekonomik göstergeler, enflasyon beklentileri ve taşıdığı riskler ışığında belirlendiği, Yönetim Konseyi'nin önceden planlanmış bir faiz patikasına bağlı kalmayacağı belirtildi.

Avrupa Merkez Bankası faiz kararı öncesinde hangi adımları atmıştı?

ECB, haziran dönemi toplantısında Orta Doğu'daki savaş halinin oluşturduğu enflasyonist baskılar sebebiyle piyasaların tahmin ettiği doğrultuda 3 temel politika faizini 25 baz puan seviyesinde artırmıştı. Söz konusu hamle, Eylül 2023 döneminden bu yana gerçekleştirilen ilk faiz artışı olarak kayıtlara geçmişti. Bu kararla birlikte ECB, Orta Doğu kaynaklı savaş şartlarının tetiklediği enerji maliyeti artışlarına ve petrol şokuna karşı hamle yapan ilk büyük merkez bankası konumuna gelmişti.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Rus ordusunun Ukrayna'daki askeri faaliyetlerine ilişkin güncel bilgilere yer verildi. Açıklamada, Rus birliklerinin cephe hattının farklı bölgelerinde ilerleme sağladığı ifade edildi.

Donetsk'te yeni kontrol açıklaması

Rusya Savunma Bakanlığı, Merkez askeri grubuna bağlı birliklerin gerçekleştirdiği operasyonlar sonucunda Donetsk Halk Cumhuriyeti'ndeki Belitskoye yerleşim biriminin ele geçirildiğini bildirdi.

Açıklamada, "Merkez askeri grubuna bağlı birlikler, aktif eylemleri sonucunda Donetsk Halk Cumhuriyeti'nin Belitskoye yerleşim birimini kurtardı" ifadeleri kullanıldı.

Rusya'dan Harkiv açıklaması

Rusya Savunma Bakanlığı, daha önce de Ukrayna'nın Harkiv bölgesindeki Artelnoye yerleşim biriminin kontrolünü ele geçirdiklerini açıklamıştı.

Bakanlık, son açıklamasıyla birlikte Rus birliklerinin farklı cephe noktalarında ilerleme sağladığını öne sürdü.

Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta cephe hattındaki gelişmeler tarafların açıklamalarıyla takip edilmeye devam ediyor.

ABD Çalışma Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı talebinde bulunanların sayısı 18 Temmuz ile biten haftada önceki haftaya göre 22 bin azalarak 187 bine geriledi.

Bu seviyeye ulaşan başvuru sayısı, 1969 yılında kaydedilen 187 binlik seviyenin ardından yeniden aynı düzeye indi. Böylece haftalık işsizlik maaşı başvuruları yaklaşık 57 yılın en düşük seviyesini gördü.

Piyasa beklentisinin altında kaldı

Açıklanan veriler, piyasa beklentilerinin de altında gerçekleşti. Ekonomistler, söz konusu dönemde ilk kez işsizlik maaşı başvuru sayısının 211 bin olmasını bekliyordu.

Önceki haftaya ilişkin işsizlik maaşı başvurusu verisi ise güncellendi. Daha önce 208 bin olarak açıklanan başvuru sayısı 209 bin olarak revize edildi.

Ortalama başvuru sayısında da düşüş görüldü

ABD'de dört haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı da gerileme kaydetti. Verilere göre, dört haftalık ortalama başvuru sayısı 7 bin 250 azalarak 207 bin 500 seviyesine indi.

Devam eden işsizlik maaşı başvuruları ise 11 Temmuz ile sona eren haftada 2 bin kişilik düşüşle 1 milyon 796 bine geriledi.

İş gücü piyasasına ilişkin veriler takip ediliyor

Haftalık işsizlik maaşı başvuruları, ABD ekonomisinde istihdam görünümüne ilişkin önemli göstergeler arasında yer alıyor.

Son veriler, işsizlik maaşı talebinde bulunan kişi sayısının uzun dönemli düşük seviyelerde kaldığını ortaya koydu.

"147 milyar liralık bağışın 137 milyar lirası kullanıldı"

Çiftçi, AK Parti Grup Başkanvekili Bahadır Nahit Yenişehirlioğlu'nun koordinasyonunda, İçişleri Komisyonu Başkanı Süleyman Soylu ve milletvekillerinin katılımıyla Gölbaşı Vilayetler Evi'nde düzenlenen Milletvekilleri İstişare ve Değerlendirme Toplantısı'na katıldı.

Toplantıda 6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen yardım kampanyaları ve afet yönetimindeki koordinasyon çalışmaları ele alındı.

Depremlerin ardından düzenlenen yardım kampanyalarında yaklaşık 147 milyar lira bağış toplandığını belirten Çiftçi, bu miktarın 137 milyar lirasının bugüne kadar harcandığını söyledi. Kalan 10 milyar liranın ise deprem bölgelerinde yapılan konutların bağlantı yolları ve acil ihtiyaç duyulan çalışmalarda kullanılacağını belirtti.

Çiftçi, deprem bölgesinde 455 bin 357 bağımsız bölümün kurasının çekildiğini, AFAD tarafından ilgili kurumlara bugüne kadar 1 trilyon 885 milyar 114 milyon lira aktarıldığını ifade etti.

"Yardımlar AFAD kanalıyla vatandaşlara ulaştırıldı"

Türkiye'nin beş kıtada 85 ülke ve topluluğa insani yardım ulaştırdığını belirten Çiftçi, vatandaşların yardım konusundaki hassasiyetine dikkat çekti.

Çiftçi, 6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen koordinasyon çalışmalarında AFAD'ın rolünü savunarak, devlet ve vatandaşlardan gelen yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldığını söyledi.

"Devletten ve milletten gelen yardımlar; ahbap-çavuş ilişkileri çerçevesinde değil, tamamen ihtiyaç sahiplerinin ihtiyaçları oranında AFAD kanalıyla vatandaşlarımıza ulaştırıldı" diyen Çiftçi, AFAD'ın "milli gurur" olmaya devam ettiğini ifade etti.

"AFAD çalışmalarımızın ne kadar faydalı olduğu ortaya çıktı"

Çiftçi, deprem bölgesindeki çalışmalarından dolayı AFAD Başkanı ve TBMM İçişleri Komisyonu Başkanı Süleyman Soylu'ya teşekkür etti.

Depremin ardından devlet ve milletin el ele verdiğini belirten Çiftçi, AFAD'ın koordinasyon çalışmaları sayesinde deprem yaralarının kısa sürede sarıldığını savundu:

"2023 yılında Maraş merkezli büyük depremler olduğunda Sayın Bakanımız bölgede hakikaten çok güzel bir koordinasyon çalışması yürüttü. Deprem bölgelerinin ayağa kaldırılmasında Türkiye'deki koordinatör valiliği de hayata geçiren bir yenilik olarak güzel bir çalışma oldu. Bunun neticesinde de çok geniş bir alanda deprem olmasına ve hayatın olağan akışı kesintiye uğramasına rağmen, devlet-millet el birliği içerisinde çok kısa bir süre içerisinde deprem yaraları sarılabildi. Bu yüzden AFAD çalışmalarımızın ne kadar faydalı ve ne kadar güzel olduğu ortaya çıktı.

Bu çalışmalarda devlete olan güven ve devletin topladığı yardımlar tamamen yine vatandaşlarımıza geri gönderilmiş, onların ihtiyaçlarında kullanılmış oldu. Dolayısıyla devletten ve milletten gelen yardımlar; ahbap-çavuş ilişkileri çerçevesinde değil, tamamen ihtiyaç sahiplerinin ihtiyaçları oranında AFAD kanalıyla vatandaşlarımıza ulaştırıldı. Bu manada AFAD'ımız milli gururumuz olmaya devam ediyor. Venezuela'da yaşanan depremde de AFAD teşkilatımız yine en önce harekete geçen kurumlardan birisi oldu. Orada yaptıkları kıymetli çalışmalar neticesinde kendilerine madalya takdim edildi."

"Resmi kurumlarımızın güvenilirliğini bir kez daha gösterdi"

Afet yönetiminde resmi kurumların önemine vurgu yapan Çiftçi, "Ahbap çavuş meselelerinin rezaletlerinin böyle ortaya saçılması, resmi kurumlarımızın güvenilirliğini bir kez daha göstermiş oldu. O yüzden AFAD'ımıza tekrar teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı.

Abana, Cide, Çatalzeytin ve İnebolu kaymakamlıklarınca yapılan açıklamalarda, meteorolojik değerlendirmeler doğrultusunda vatandaşların can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla çeşitli önlemlerin hayata geçirildiği bildirildi.

Alınan karar kapsamında Abana, Çatalzeytin ve İnebolu ilçelerinde yarın ile 25 Temmuz tarihlerinde denize girilmesine izin verilmeyecek. Cide ilçesinde ise yasak bugün başlayacak ve yarın ile 25 Temmuz'da da devam edecek.

Uygulanan tedbirler çerçevesinde Sahil Güvenlik Komutanlığı ekipleri, sahil kesimlerinde vatandaşları bilgilendirme çalışmalarını sürdürüyor.

KEREM AKTÜRKOĞLU TRANSFERİ İÇİN 35 MİLYON EUROLUK TEKLİF

Al-Ahli’nin hücum hattını güçlendirmek amacıyla Kerem Aktürkoğlu’nu transfer listesinin üst sıralarına aldığı ileri sürüldü. Suudi Arabistan temsilcisinin sunduğu belirtilen teklifin 30 milyon euro bonservis bedeli ile performansa bağlı 5 milyon euroluk bonuslardan oluştuğu aktarıldı.

Fenerbahçe yönetiminin ise kadrodaki önemli yerli futbolculardan biri olan Kerem Aktürkoğlu’nu kolaylıkla bırakmayı düşünmediği ifade edildi. Sarı-lacivertlilerin transfer görüşmelerinde 40-45 milyon euro seviyesinde bir gelir hedeflediği yönünde farklı haberler de bulunuyor.

FENERBAHÇE YÖNETİMİNİN KARARI NE OLDU?

Fenerbahçe’nin yüksek bonservis geliri ihtimali nedeniyle teklifi değerlendirmeye aldığı ancak ayrılık kararını oyuncunun tercihine göre şekillendireceği öne sürüldü. Kerem Aktürkoğlu’nun transferi kabul etmesi ve kulüplerin mali şartlarda anlaşması halinde sarı-lacivertli yönetimin satışa izin verebileceği belirtildi.

Buna karşılık bazı kaynaklarda milli futbolcunun İstanbul’daki düzenini korumak ve kariyerine Fenerbahçe’de devam etmek istediği ifade edildi. Bu nedenle transfer sürecinde belirleyici unsurun Kerem Aktürkoğlu’nun vereceği karar olacağı değerlendiriliyor.

OLASI SATIŞ FENERBAHÇE TARİHİNE GEÇEBİLİR

Al-Ahli’nin teklifinin kabul edilmesi durumunda Kerem Aktürkoğlu, Fenerbahçe’nin en yüksek bedelle sattığı futbolculardan biri olacak. Sarı-lacivertliler daha önce Ferdi Kadıoğlu’nu 30 milyon euro garanti bonservis ve 5 milyon euro bonus karşılığında Brighton’a göndermişti.

Kerem Aktürkoğlu için konuşulan rakamın 30 milyon eurosunun garanti, kalan bölümünün ise bonuslardan oluştuğu belirtiliyor. Bu nedenle olası transferin kulüp satış rekorunu kırıp kırmayacağı, bonus maddelerinin gerçekleşmesine ve anlaşmanın resmî mali detaylarına göre netlik kazanacak.

KEREM AKTÜRKOĞLU’NUN FENERBAHÇE PERFORMANSI

Kerem Aktürkoğlu, 2025-2026 sezonunda Fenerbahçe formasıyla bütün kulvarlarda 44 karşılaşmaya çıktı. Milli kanat oyuncusu bu maçlarda 15 gol ve 10 asist üreterek toplam 25 gole doğrudan katkı sağladı.

Sol kanadın yanı sıra sağ kanat ve forvet hattında da görev yapabilen Kerem Aktürkoğlu’nun Fenerbahçe ile 30 Haziran 2029’a kadar sözleşmesi bulunuyor. Oyuncunun güncel piyasa değeri ise 20 milyon euro seviyesinde gösteriliyor.

KEREM AKTÜRKOĞLU TRANSFERİNDE SON DURUM

Fenerbahçe’nin olası ayrılığa karşı kanat rotasyonu için alternatif oyuncular üzerinde çalıştığı iddia edilse de yönetimin listesindeki isimlere ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Sarı-lacivertlilerin, Kerem Aktürkoğlu’nun kararını öğrenmeden transfer sürecinde kesin bir adım atması beklenmiyor.

Kerem Aktürkoğlu transferinde Al-Ahli’nin teklifini yükseltmesi, milli futbolcunun Suudi Arabistan’a gitmeyi kabul etmesi ve Fenerbahçe’nin bonservis beklentisinin karşılanması gerekiyor. Taraflardan gelecek resmî açıklama, 27 yaşındaki futbolcunun geleceğini kesinleştirecek.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!