Sosyal medya hesabından açıklama yapan Zelenskiy, operasyonun Ukrayna ordusu ve güvenlik güçleri tarafından gerçekleştirildiğini belirtti.

Moskova bölgesindeki hedeflere saldırı düzenlendi

Zelenskiy, saldırının Moskova bölgesindeki bazı lojistik tesisler ve bir petrol deposunu kapsadığını ifade etti.

Açıklamasında, "Ayrıca Karadeniz'de (Rus) gölge filoya ait 2 tanker ve 4 kuru yük gemisi vuruldu." ifadelerini kullanan Zelenskiy, operasyon kapsamında Karadeniz'deki bazı Rus deniz unsurlarının da hedef alındığını öne sürdü.

Zelenskiy'den Rusya'ya ilişkin açıklama

Rusya üzerindeki baskının artırılmasıyla savaşın sona erdirilebileceğini savunan Zelenskiy, "Şehirlerimize ve halkımıza yönelik her Rus saldırısına adil bir şekilde karşılık veriyoruz” dedi.

Zelenskiy, açıklamasıyla birlikte saldırılara ait olduğu belirtilen görüntüleri de sosyal medya hesabından paylaştı.

Starmer görevinden resmen istifa etti

Başbakan olarak son konuşmasını yapan Keir Starmer, halefi Andy Burnham'a başarılar dileyerek görevinden ayrıldı.

Starmer, "İyi niyetle, gülümseyerek ve başardığımız her şeyle gurur duyarak ayrılıyorum." ifadelerini kullandı.

Kral Charles, Burnham'ı hükümeti kurmakla görevlendirdi

Starmer'ın istifasının ardından Kral Charles ile bir görüşme gerçekleştirildi. Daha sonra Buckingham Sarayı'na davet edilen Andy Burnham, hükümeti kurma görevini kabul ederek resmen başbakan oldu.

Burnham'ın Downing Street'te yeni döneme ilişkin ilk açıklamasını yapması bekleniyor.

İlk değişiklikler başladı

İşçi Partisi liderliğine cuma günü seçilen Burnham'ın göreve başlamasıyla birlikte kabinede değişikliklere gitmesi bekleniyor.

Bu kapsamda Cezaevleri Bakanı Lord Timpson'ın görevinden istifa ettiği bildirildi.

Hayattaki eski başbakan sayısı 9'a yükseldi

Keir Starmer'ın görevden ayrılmasıyla birlikte Britanya'da hayatta olan eski başbakan sayısı dokuza yükseldi.

Hayatta olan eski başbakanlar şunlar:

• John Major
• Tony Blair
• Gordon Brown
• David Cameron
• Theresa May
• Boris Johnson
• Liz Truss
• Rishi Sunak
• Keir Starmer

Brent petrol günün ilk bölümünde 91,42 dolara kadar yükseldi. Bu seviye, 11 Haziran'dan bu yana görülen en yüksek fiyat olarak kaydedildi.

İran'dan gelen açıklamanın ardından fiyatlarda geri çekilme yaşandı. Saat 11.52 itibarıyla Brent petrol, 14 sent ve yüzde 0,16 düşüşle 87,96 dolardan işlem gördü.

WTI petrol fiyatı da düşüşe geçti

ABD tipi Batı Teksas petrolü (WTI) de gün içerisinde 12 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

İran'ın diplomasi mesajının ardından yükselişini koruyamayan WTI, aynı saatlerde 50 sent ve yüzde 0,61 değer kaybederek 81,99 dolara geriledi. Böylece iki gösterge petrol türü de gün içindeki yükselişinin önemli bölümünü geri verdi.

Hürmüz Boğazı gelişmeleri petrol fiyatlarını etkiledi

Petrol fiyatları, günün ilk saatlerinde Hürmüz Boğazı'nda enerji taşımacılığının daha fazla aksayabileceğine yönelik endişelerle yükseliş gösterdi.

ABD ile İran arasında devam eden çatışmalar nedeniyle gemi işletmecilerinin boğazdan geçiş kararlarını ertelediği bildirildi.

LSEG verilerine göre pazar günü Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca dört gemi geçti. Bir önceki gün ise sekiz gemi geçiş yaptı. Cuma gününden itibaren boğaza üç petrol ürünü tankeri ile bir çok büyük ham petrol tankeri giriş yaptı.

LNG taşımacılığında hareketlilik azaldı

Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımacılığında da düşüş kaydedildi. Perşembe gününden bu yana Hürmüz Boğazı'ndan LNG tankeri geçişi gerçekleşmedi.

Katar'dan yüklenen yedi tanker yaklaşık 570 bin ton LNG ile denizde beklerken, Körfez'de 1,9 milyon tonluk tanker kapasitesinin kullanılmadığı belirtildi.

İran'dan görüşme mesajı geldi

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD ile müzakerelerin ülkenin ulusal çıkarları doğrultusunda yeniden yürütülebileceğini açıkladı.

Açıklamanın ardından piyasalarda, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin diplomatik yollarla azaltılabileceğine yönelik beklentiler öne çıktı. Ancak taraflar arasında doğrudan görüşme takvimine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.

Ayrıca ateşkes, saldırıların durdurulması ya da ticari gemilere güvenli geçiş sağlanmasına yönelik kesinleşmiş yeni bir karar da duyurulmadı.

Enerji piyasasında gözler Hürmüz Boğazı'nda

Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olmayı sürdürüyor. Boğazdan taşınan petrol ve petrol ürünleri, deniz yoluyla gerçekleştirilen küresel petrol ticaretinin dörtte birinden fazlasını oluşturuyor.

Aynı zamanda dünya LNG ticaretinin yaklaşık beşte biri de bu güzergâhtan gerçekleştiriliyor. Piyasalarda önümüzdeki süreçte İran ve ABD'den gelecek diplomatik açıklamalar ile Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişleri ve bölgedeki gelişmeler izlenmeye devam edecek.

"11 Temmuz itibarıyla görevden alındığımı öğrendim"

CHP Iğdır Kadın Kolları Başkanı Duygu Kılıçtek, yaptığı yazılı açıklamada, 11 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla görevden alındığını öğrendiğini belirtti.

Görevden alma kararını "hukuksuz" olarak nitelendiren Kılıçtek, kadın örgütünün iradesinin yok sayıldığını savundu.

"Hukuksuz darbeyi kabul etmiyoruz"

Kılıçtek, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Cumhuriyet Halk Partisi Iğdır İl Kadın Kolları Başkanı ve kadın teşkilatı olarak örgütümüzün öz gücü olan kadınların emeğine, iradesine ve demokratik haklarına yönelik gerçekleştirilen bu hukuksuz darbeyi asla kabul etmiyoruz. Bu karar, meşru bir yönetim tasarrufu değil; partimizin kurumsal kimliğini arkasına alarak hukuku çiğneyen bir mutlak butlan gölge yönetimi tarafından gerçekleştirilen açık bir gasptır."

"Tabanın iradesi yok sayılıyor"

Parti tabanının iradesinin görmezden gelindiğini öne süren Kılıçtek, tepki göstererek şunları kaydetti:

"Cumhuriyet Halk Partisi'nin öz gücü olan kadınların emeğini, tabanımızın iradesini ve sandıktan çıkan demokratik tercihi yok sayan bu tepeden inmeci zihniyeti en sert şekilde kınıyorum. Karşılarında boyun eğecek, haksızlığa rıza gösterecek bir örgüt değil; hakkını sonuna kadar arayacak sarsılmaz bir irade bulacaklardır."

"Mücadelemizi sürdüreceğiz"

Mücadelenin devam edeceğini vurgulayan Kılıçtek, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Bizler biata, baskıya ve dayatmalara karşı kurulmuş bir partiyiz. Kendi koltuk ikballeri için hukuku çiğneyenler, karşılarında sarsılmaz bir örgüt iradesi bulacaktır. Benim Genel Başkanım seçilmiş Özgür Özel ve Asu Kaya'dır. Mücadelemizi her platformda en güçlü şekilde sürdüreceğimizi kamuoyuna ilan ediyoruz."

Uluslararası yatırım pozisyonu mayısta 391,7 milyar dolar açık verdi

Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) verilerine göre, mayıs ayı sonunda Türkiye'nin yurt dışı varlıkları bir önceki aya göre yüzde 0,5 azalarak 403,7 milyar dolara geriledi.

Aynı dönemde yurt dışına yönelik yükümlülükler ise yüzde 2,4 düşüş göstererek 795,4 milyar dolar seviyesinde hesaplandı. Böylece net uluslararası yatırım pozisyonu eksi 391,7 milyar dolar oldu.

TCMB verilerine göre rezerv varlıklar geriledi

TCMB tarafından açıklanan verilere göre, rezerv varlıklar mayıs ayında 6,3 milyar dolar azalış gösterdi. Bu gelişmeyle birlikte rezerv varlıkların büyüklüğü 159,2 milyar dolara indi.

Doğrudan yatırımlar ve diğer yatırımlar yükseldi

Varlık kalemleri incelendiğinde, doğrudan yatırımlar bir önceki aya göre yüzde 0,9 artarak 80,1 milyar dolara ulaştı.

Aynı dönemde diğer yatırımlar yüzde 2,3 yükselişle 154,2 milyar dolar seviyesine çıktı. Bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları da yüzde 4,6 artış kaydederek 49,4 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Portföy yatırımları içinde yer alan hisse senetleri ve yatırım fonu paylarının değeri mayıs ayında yüzde 8,6 azaldı. Bu kalemin büyüklüğü söz konusu dönemde 47,2 milyar dolar olarak kaydedildi.

Salgın nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısının 930 olduğu belirtilirken, vaka-ölüm oranının yaklaşık yüzde 40 seviyesinde hesaplandığı bildirildi. Yetkililer, salgınla mücadele çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.

Ebola vakalarının çoğu Ituri eyaletinde görüldü

KDC Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Ebola vakalarının önemli bölümü ülkenin kuzeydoğusunda bulunan Ituri eyaletinde ortaya çıktı.

Yetkililer, bölgede yaşanan güvenlik sorunlarının ve temaslı kişilerin takibinde karşılaşılan zorlukların salgınla mücadele sürecini olumsuz etkilediğini ifade etti.

Sağlık ekipleri, virüsün yayılmasını kontrol altına almak amacıyla vaka tespiti, temaslı takibi ve tedavi çalışmalarını sürdürüyor.

Ebola virüsünün geçmişi

Kanamalı ateşe neden olan Ebola virüsü, ilk kez 1976 yılında Sudan'ın Nzara kenti ile KDC'nin Yambuku bölgesinde eş zamanlı olarak görülen salgınlarla ortaya çıktı.

Hastalığa, KDC'deki ilk salgının Ebola Nehri yakınlarında bulunan bir köyde başlaması nedeniyle bu nehrin adı verildi.

Ebola virüsü, 2013 yılı sonunda Batı Afrika'da geniş bir yayılım gösterdi. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yılları arasında yaşanan salgında yaklaşık 30 bin kişi virüse yakalanırken, 11 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

Ebola ile mücadelede erken teşhis önem taşıyor

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), KDC'de görülen Bundibugyo türü Ebola virüsüne karşı onaylanmış bir aşının bulunmadığını belirtiyor.

DSÖ, bu nedenle salgınla mücadelede erken teşhis, temaslı kişilerin takibi ve destekleyici tedavi yöntemlerinin önemine dikkat çekiyor.

Erdoğan, Türkiye'nin garantör ülke olarak Kıbrıs Türk halkının yanında olmaya devam edeceğini vurguladı.

"Şehitlerimizi rahmetle anıyorum"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, mesajında Kıbrıs Barış Harekâtı'nın yıl dönümünde şehitleri ve gazileri andı.

Erdoğan, "Kıbrıs Barış Harekâtı'nın 52'nci yıl dönümünde kahraman şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi şükranla yâd ediyorum" ifadelerini kullandı.

"20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı kutlu olsun"

Mesajında Kıbrıs Türk halkının 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı'nı da kutlayan Erdoğan, şu değerlendirmede bulundu:

"Kıbrıs Türk halkının 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı'nı en kalbî duygularımla tebrik ediyor, Kıbrıs Türkü kardeşlerime selamlarımı iletiyorum."

"Haklı mücadelede asla yalnız bırakmayacağız"

Erdoğan, mesajını Türkiye'nin KKTC'ye desteğinin süreceğini vurgulayarak tamamladı:

"Ana vatan ve garantör ülke olarak Kıbrıs Türk halkını haklı mücadelesinde asla yalnız bırakmayacağız."

Kıbrıs Barış Harekâtı’nın 52’nci yıl dönümünde kahraman şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi şükranla yâd ediyorum.

Kıbrıs Türk halkının 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı’nı en kalbî duygularımla tebrik ediyor, Kıbrıs Türkü kardeşlerime selamlarımı iletiyorum.

Ana vatan ve… pic.twitter.com/ainnR8dfC9

— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) July 20, 2026

Muğla Valisi İdris Akbıyık, orman yangınlarıyla mücadele çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, yanan orman alanlarının imara açılacağı yönündeki iddiaları reddetti.

Vali Akbıyık, "Yanan alanların tamamı yeniden ağaçlandırılıyor. İmara açılması söz konusu değil" ifadelerini kullandı.

"Tam bir seferberlik ruhuyla çalışıyoruz"

Muğla Valiliği'nde düzenlenen Medya Buluşması'nda konuşan Akbıyık, orman yangınlarıyla mücadelede tüm kurumların koordinasyon içinde görev yaptığını belirterek, "Tam bir seferberlik ruhuyla çalışıyoruz" dedi.

Akbıyık, yangın sezonu öncesinde il genelindeki okullarda öğrenci, öğretmen ve personele orman yangınları konusunda farkındalık eğitimleri verildiğini, ayrıca 574 mahallede vatandaşların yangın tedbirleri hakkında bilgilendirildiğini söyledi.

Muğla'da yangın filosu güçlendirildi

2026 yangın sezonunda Muğla Orman Bölge Müdürlüğü bünyesinde 16 helikopter, 5 yangın söndürme uçağı, 2 insansız hava aracı (İHA) görev yapıyor.

Hava araçlarının hızlı su alabilmesi için il genelinde 217 su kaynağının hazır hale getirildiğini belirten Akbıyık, 36 yangın gözetleme kulesi ile kamera sistemlerinin de yangınların erken tespitinde kullanıldığını ifade etti.

Yaklaşık 2 bin personel görev yapıyor

Vali Akbıyık, orman yangınlarıyla mücadelede 93 arazöz, 33 su ikmal aracı, 38 ilk müdahale aracı, iş makineleri ve destek araçlarıyla birlikte toplam bin 943 personelin görev yaptığını açıkladı.

Akbıyık, son üç yılda kurumlar arası koordinasyon sayesinde birçok yangının büyümeden kontrol altına alındığını belirtti.

"Yanan alanların tamamı ağaçlandırılıyor"

Orman yangınlarının ardından yanan bölgelerin imara açıldığı yönündeki iddialara da değinen Akbıyık, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi.

Vali Akbıyık, "Yanan alanların hepsi ağaçlandırılıyor. Geçen yıl Köyceğiz'de çıkan büyük yangının ardından da sonbaharda hep birlikte o bölgeyi yeniden ağaçlandırdık. Böyle bir şey söz konusu olmaz" ifadelerini kullandı.

Vali Akbıyık'tan vatandaşlara uyarı

Hava sıcaklıklarının yükselmesi, nem oranının düşmesi ve kuvvetli rüzgar nedeniyle yangın riskinin arttığını belirten Akbıyık, vatandaşlardan Valilik tarafından giriş yasağı getirilen ormanlık alanlara girmemelerini istedi.

Cenaze törenine seçilmiş CHP Genel Başkanı Özgür Özel ile mahkemenin mutlak butlan kararı sonrası CHP Genel Başkanlığı görevini üstlenen Kemal Kılıçdaroğlu da katıldı.

Muharrem İnce'nin cenazedeki görüntüsü gündem oldu

Cenazeye katılan isimler arasında bulunan Muharrem İnce'nin, cenaze namazında Kemal Kılıçdaroğlu'nun yanında saf tutması sosyal medyada tartışma konusu oldu.

Görüntüler üzerinden yapılan yorumların ardından İnce, sosyal medya hesabından açıklama yaparak eleştirilere sert tepki gösterdi.

"Bir kare fotoğraf üzerinden siyasi analiz yapmak ahlaksızlıktır"

Muharrem İnce paylaşımında, cenaze törenine çok sayıda eski ve yeni CHP yöneticisi ile milletvekilinin katıldığını hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:

"Eski Genel Başkanımız rahmetli Deniz Baykal’ın kıymetli eşi Olcay Baykal’ın cenazesine; Sayın Kılıçdaroğlu, Sayın Özel ve birçok eski yeni CHP yöneticisi milletvekili katıldı. Buradan bir kare fotoğraf çekip siyasi analiz yapmak ahlaksızlıktır! Cenazede saf tutulur, sağında solunda kim var bakmazsın."

"Cenazede saf tutulur"

İnce, cenaze namazının siyasi tartışmalara konu edilmemesi gerektiğini belirterek açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:

"Müteveffaya son görevi yerine getirmek üzere bir araya gelmiş müminler dualarını eder ve dağılırlar. Kendini muhalif zanneden kimilerinde akıl kalmamış, ahlak kalmamış, izan kalmamış. Cenaze namazında kimin kiminle yan yana saf tutacağına ilişkin bir protokol mü var? Cahiller!"

Eski Genel Başkanımız rahmetli Deniz Baykal’ın kıymetli eşi Olcay Baykal’ın cenazesine; Sayın Kılıçdaroğlu, Sayın Özel ve birçok eski yeni CHP yöneticisi milletvekili katıldı. Buradan bir kare fotoğraf çekip siyasi analiz yapmak ahlaksızlıktır! Cenazede saf tutulur, sağında… pic.twitter.com/XPIGLyq25E

— Muharrem İNCE (@vekilince) July 20, 2026

Başkent’in üç noktasında dev ekran kuruldu

ABB tarafından Batıkent Rekreasyon Alanı 2. Yüzyıl Parkı, Altınpark ve Atatürk Çocukları Doğal Yaşam Parkı’nda kurulan dev ekranlar, karşılaşma öncesinde futbolseverlerin yoğun ilgisiyle doldu. Aileleri ve arkadaşlarıyla alanları dolduran her yaştan Başkentli, Dünya Kupası finalinin coşkusunu açık havada paylaştı.

Başkan Yavaş maçı vatandaşlarla birlikte takip etti

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş da final heyecanına Atatürk Çocukları Doğal Yaşam Parkı’nda ortak oldu. Karşılaşmayı vatandaşlarla yan yana izleyen Yavaş, maç öncesinde alanındakilerle sohbet etti ve hatıra fotoğrafı çektirme taleplerini kırmadı.

"Girdilerdeki yüksek maliyet artışları üreticiyi zorluyor"

Önerge gerekçesinde arıcılık sektörünün tarımsal üretim ve biyoçeşitlilik açısından stratejik bir konuma sahip olduğunu belirten Karaca; mazot, şeker, kovan, ilaç ve nakliye gibi temel girdilerdeki maliyet artışlarının üreticileri zorladığını ifade etti.

Destek verilmesi gereken bir dönemde kovan başına ücret alınmasının üreticilerin tepkisine yol açtığını kaydeden Karaca, uygulamanın küçük aile işletmelerini üretimden çekilmeye zorlayabileceği ve sektörü büyük sermaye gruplarının kontrolüne bırakma riski taşıdığı uyarısında bulundu.

Bakan Yumaklı'ya yöneltilen sorular

EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’dan şu soruların yanıtlanmasını talep etti:

• Girdi maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde, arıcılardan kovan başına ücret alınmasının gerekçesi nedir?

• Türkiye genelinde bakanlık kayıtlarına bağlı toplam kaç arıcı ve kaç aktif kovan bulunmaktadır? Kovan başına alınacak 100 liralık ücretle toplam ne kadar kaynak toplanması hedeflenmektedir?

• Arıcılardan toplanacak bu meblağ hangi kalemlerde kullanılacaktır? Toplanan paraların doğrudan arıcılığın ve üreticinin desteklenmesine aktarılacağına dair bir garanti var mıdır?

• Mazot, nakliye ve şeker maliyetleri nedeniyle üretim yapmakta zorlanan, ürününü hileli/sahte ballar yüzünden değerinde satamayan üreticilere yeni mali yükler getirilmesi küçük üreticiyi üretimden vazgeçmeye itmeyecek midir?

• Sahte, taklit ve tağşiş bal üretimi ile satışına karşı yürütülen denetimlerin sonuçları nelerdir? Sahte bal üreten yapılara karşı hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

• Kovan başına 100 lira ücret ödenmesi düzenlemesinin iptal edilmesi veya geri çekilmesi yönünde bir çalışma bulunmakta mıdır?

• Artan maliyetler karşısında arıcılar için nakliye desteği, indirimli şeker temini ve kovan başı doğrudan desteklerin artırılmasına yönelik acil bir eylem planı var mıdır?

Yargıtay kaynaklarından edinilen bilgiye göre, dosya adli tatil nedeniyle eylül ayında ele alınacak.

Dosya 56 gün sonra Yargıtay'a gönderildi

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin verdiği kararın ardından CHP yönetimi temyiz başvurusunda bulunmuştu.

Ancak dosya, başvurudan 56 gün sonra ve adli tatilin başlamasına bir iş günü kala Yargıtay'a ulaştı.

Özgür Özel: "Gözümüz Yargıtay'da olacak"

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, daha önce yaptığı açıklamada dosyanın gecikmeli şekilde Yargıtay'a gönderilmesini eleştirerek, şunları söylemişti:

“BAM, dosyayı 55 gündür elinde tutuyor. Normalde bir günlük iştir gitmesi, yollaması. Düğmeye basacak, dosyanın Yargıtay aşaması başlayacak. Bir gün olmaz; işte tebligat-mebligat, bir hafta. Onları 15 güne uzatıp, ikinci bir 15 gün yaratıp, NATO’ya kadar ‘Hastayım’ diye izin alıp, NATO’yu boş geçirip, şimdi yeniden rapor almışlar. Karar alıyorsun, dosyayı göndermiyorsun. Koca bir siyasi partinin hak aramasının önüne geçiyorsun.

Perşembe (bugün) geliyor ama iki gün kalmış oluyor. Yani yapmaya çalıştığını görün. Şöyle bir şey. Normal şartlarda hak aramanın, hele hele bir üst mahkemeye gitme hakkının fiilen engellenmesi nasıl bir suçtur ya? Bunu 55 gündür yaptığı gibi üç - beş gün daha yapıp araya bir 50 günlük daha adli tatil sokmaya çalışıyor. Ne yapacak? Bu sırada belki ben ne yapacağım? Partiden ayrılacağım, parti kuracağım. Böyle bir sonuç doğurmaya çalışıyor istinaf mahkemesi"

CHP'den tepki

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, daha önce yaptığı açıklamalarda Bölge Adliye Mahkemesi'nin dosyayı uzun süre beklettiğini savunarak, temyiz sürecinin fiilen geciktirildiğini öne sürmüştü.

TBMM Adalet Komisyonu CHP Sözcüsü ve Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül ise dosyanın 56 gün bekletildikten sonra gönderilmesini eleştirerek, “56 gün sonra yeni mi aklına geldi mahkemenin? Neyi bekledi? Tedbire yapılan bir itiraz var. Öncelikli bir işlemdir bu. Yargıtay’ın tüm içtihatlarını ortadan kaldıran bir karar var ortada. Eğer pazartesi günü karar çıkmazsa 45 gün daha ötelenerek, toplamda 100 günü aşan bir süreye ötelenmiş oluyor inceleme. Makul sürede karar verme diye strateji raporlarına yazanlar nerede? Meclis’e 12 paket getirip de ‘Yargıyı hızlandırıyoruz’ diyenler nerede?” ifadelerini kullanmıştı.

Kararın UYAP üzerinden Yargıtay’a gönderildiğini belirten Bülbül; “Dosyanın fiziki olarak Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’ne gitmesi gerekiyor? Bu dosyalar da usulen postayla iade taahütlü gönderiliyor. Bu ne zaman gönderilecek? UYAP’tan gönderilmesi yetmez. Bugün mü gönderilecek?” diye sordu. “İnsanın aklıyla alay ediyorlar” diyen Bülbül; “Yargı ile mutlak butlancılar birlikte hamle yapıyor. Nasıl bir hamle bu: 6 yıl hiçbir şey olmamış gibi, Türkiye’de 2023 Genel Seçimleri ile Özgür Özel’le CHP’nin 2024’te yüzde 38 oy alıp 1. parti olmamış gibi, CHP’nin üye sayısının 2 milyona yükselmemiş gibi bir durum yaratmaya çalışıyor. Tarihi siliyorlar resmen” ifadelerini kullanmıştı.

Adli tatil bugün başladı

Yargıda toplu izin dönemi olarak uygulanan adli tatil bugün itibarıyla başladı.

Adli tatil boyunca yalnızca nöbetçi mahkemeler tutuklu sanıkların dosyaları ile acil nitelik taşıyan işlemleri değerlendirecek. Diğer yargılamalar ise yeni adli yılın başlayacağı 1 Eylül itibarıyla kaldığı yerden devam edecek.

Cumhurbaşkanlığı’nda üst düzey kabul

Cumhurbaşkanlığı Makamı’nda gerçekleşen kabulde Azerbaycan-Türkiye Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Üyeleri Ağalar Veliyev ve Heyder Asadov, Azerbaycan Milli Meclisi Savunma Komisyonu Başkanı Arzu Nağıyev, Azerbaycan-KKTC ve Azerbaycan-Türkiye Dostluk Grupları Üyesi Jale Aliyeva, Cavanşir Feyziyev’in Asistanı Günel Mustafayeva yer aldı.

Erhürman'dan Ziyarete İlişkin Teşekkür

Kabul sırasında konuşan Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Azerbaycan heyetini 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı vesilesiyle KKTC'de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek ziyaretleri için heyet üyelerine teşekkürlerini iletti.

Görüşmenin sonunda Azerbaycan heyeti tarafından Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’a ziyaretin anısına özel bir hediye takdim edildi.

YD-ÜFE verilerine göre haziran ayında endeks aylık bazda yüzde 0,46 yükseldi. Endeks, yılın başına göre yüzde 17,85, yıllık bazda yüzde 30,33 ve on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 32,07 artış kaydetti.

YD-ÜFE imalat ürünlerinde yıllık yüzde 30,08 arttı

Sanayinin iki ana sektörüne ilişkin veriler incelendiğinde, madencilik ve taş ocakçılığında yıllık artış yüzde 45,13 olarak gerçekleşti. İmalat sektöründe ise yıllık artış oranı yüzde 30,08 oldu.

Ana sanayi gruplarında yıllık bazda ara mallarında yüzde 30,85, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 31,79, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 33,96, enerjide yüzde 61,56 ve sermaye mallarında yüzde 20,69 artış kaydedildi.

İmalat ürünlerinde aylık artış yüzde 0,47 oldu

Haziran ayında imalat ürünleri aylık bazda yüzde 0,47 artış gösterdi. Aynı dönemde madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe aylık artış yüzde 0,26 olarak gerçekleşti.

Ana sanayi gruplarında enerji aylık bazda geriledi

Ana sanayi gruplarının aylık değişimleri incelendiğinde, ara mallarında yüzde 2,32, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 1,02, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,75 ve sermaye mallarında yüzde 0,84 artış görüldü.

Enerji grubunda ise haziran ayında aylık bazda yüzde 13,08 azalış gerçekleşti.

Teknolojinin hızla değişmesiyle birlikte tüketicilerin ürün keşfetme, araştırma ve satın alma alışkanlıkları da yeniden şekilleniyor. Özellikle görsel ve kısa video içeriklerin öne çıktığı sosyal medya platformları, yalnızca eğlence mecrası olmaktan çıkarak tüketicilerin satın alma yolculuğunun en önemli duraklarından biri haline geliyor.

Küresel nüfusun yüzde 22,9'unu ve küresel iş gücünün yüzde 27'sini oluşturan Z kuşağı ise bu dönüşümün merkezinde yer alıyor. Hootsuite'in 2026 araştırmasına göre Z kuşağının yüzde 99'u satın alma işlemlerinin en az bir aşamasını ya da tamamını akıllı telefon üzerinden gerçekleştiriyor.

Tüketici davranışındaki değişim pazarlamayı dönüştürüyor

Eskiden tüketicinin markayı aradığını bugün ise markaların tüketicilerin dikkatini kazanmak için yarıştığını belirten Dijital Pazarlama Uzmanı Selman Doğrusözlü, “Geleneksel pazarlamada mesajı mümkün olduğunca fazla kişiye ulaştırmak yeterli görülüyordu. Bugün ise görünür olmak tek başına sonuç üretmiyor. Z kuşağı kendisine sürekli bir şey satılmaya çalışıldığının farkında ve bu nedenle reklam dilinden hızla uzaklaşıyor.

Bir ürünün reklamını izlemek yerine, onu kullanan gerçek bir kişinin deneyimini görmeyi tercih ediyor. TikTok ve Instagram gibi platformlar aynı zamanda yeni nesil arama motorları desek yanlış olmaz. Bu platformlarda anahtar kelimelerini doğru kullanan, videolarını algoritmalara uygun optimize eden ve kullanıcıların gerçekten aradığı içerikleri üreten markalar öne çıkıyor. Aksi halde, geleceğin en büyük tüketici kitlesiyle temas kurmak her geçen gün daha da zorlaşıyor" dedi.

Şirket tarafından hazırlanan 2 bin 352 sayfalık ÇED raporuna göre proje; tarım, hazine ve orman arazilerinden oluşan yaklaşık 398 hektarlık alanda yürütülecek. Havran ilçesine bağlı Büyükşapçı Mahallesi mevkisinde yer alan proje kapsamında, açık ocak işletmeciliğiyle 10 yıl boyunca toplam 16 milyon ton cevher ile 2 milyon metreküp pasa (atık kayaç) çıkarılması hedefleniyor.

Çıkarılan cevherin; kırma-eleme ve aglomerasyon işlemlerinin ardından yığın liçi ve ADR proseslerinden geçirilerek altına dönüştürüleceği aktarıldı. Yığın liçi sahasında kullanılacak seyreltilmiş siyanür çözeltisinin taban ve yan yüzeyleri sızdırmaz tabakalarla kaplanmış havuzlarda dolaştırılacağı, proses suyunun ise devir daim sistemiyle yeniden kullanılacağı belirtildi.

Bakanlık "Olumsuz etki yok" dedi

ÇED raporunda, projeye dair önceki süreçlerde yapılan düzenlemelere de yer verildi. Çanakkale Orman Bölge Müdürlüğü sınırlarında kalan 66,55 hektarlık kısım ile Balıkesir Orman Bölge Müdürlüğü sınırlarında yer alan 30 hektarlık karaçam gençleştirme sahası ve başka bir enerji şirketine ait ön izin sahasının ÇED alanından tamamen çıkarıldığı aktarıldı. Orman Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan inceleme formunda, yeni belirlenen sınırların ormanlar ve ormancılık faaliyetleri üzerinde olumsuz bir etki oluşturmadığı kanaatine varıldığı ifade edildi.

Bölgedeki Şapdağı Rüzgar Enerji Santrali (RES) projesine ait türbin alanlarının maden sahasıyla çakışması nedeniyle açılan davada, mahkemenin maden şirketi lehine karar verdiği ve RES alanının ÇED sınırlarının dışında kaldığı kaydedildi. Danıştay 6. Dairesi'nin kararı doğrultusunda ise saha içerisinden geçen 154 kv'lık enerji iletim hattının yerinin değiştirilmesi gerekliliği raporda yer aldı.

En yakın yerleşim yeri 1,79 kilometre mesafede

ÇED raporuna göre proje alanı, Balıkesir il merkezinin yaklaşık 48 kilometre batısında, Havran ilçesinin ise 15 kilometre kuzeydoğusunda konumlanıyor. ÇED sınırına en yakın yerleşim biriminin 1,79 kilometre mesafedeki Büyükşapçı Mahallesi olduğu belirtildi. Orman, hazine ve şahıs mülkiyetindeki arazileri kapsayan sahada, gerekli orman izinleri ile tarım dışı kullanım izinlerinin alınmasının ardından faaliyetlere başlanacağı aktarıldı.

223 bin metreküp toprak sıyrılacak, 10 bini aşkın ağaç kesilecek

Proje kapsamında üretime geçilmeden önce yaklaşık 223 bin 870 metreküp (291 bin 31 ton) nebati toprağın sıyrılarak özel depolama alanlarına kaldırılacağı bildirildi. Açık işletmenin 5 ile 10 yıllık dönemini kapsayan ikinci aşaması ile ikinci pasa depolama alanı çalışmaları doğrultusunda toplam 10 bin 711 ağacın kesileceği belirtildi.

Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, yılın ilk yarısındaki bütçe gerçekleşmelerine ilişkin bilgiler verdi.

Jeopolitik gelişmelerin enflasyon üzerindeki etkilerini azaltmak amacıyla bazı vergi gelirlerinden vazgeçilmesine rağmen bütçe performansının güçlü seyrettiğini belirtti.

Bütçede faiz dışı fazla 521 milyar liraya ulaştı

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, yılın ilk altı ayında faiz dışı bütçe fazlasının 521 milyar liraya ulaştığını açıkladı.

Bütçe açığının ise geçen yılın aynı dönemine kıyasla 38 milyar lira iyileştiğini belirten Şimşek, mali disiplinin korunmasına yönelik adımların sürdüğünü ifade etti.

Şimşek, bütçe gelirleri ve harcamalarındaki dengeli görünümün ekonomi programının önemli unsurlarından biri olduğunu vurguladı.

Bütçe açığında gerileme tahmini

Şimşek, bütçe performansına ilişkin yaptığı değerlendirmede, şu ifadeleri kullandı:

"Kayıt dışılıkla mücadele, gönüllü uyumu artırmaya yönelik politikalarımız ve kamu harcamalarındaki disiplin sayesinde 2025'te yüzde 2,9 olan bütçe açığının milli gelire oranının, haziran itibarıyla yıllıklandırılmış olarak yaklaşık yüzde 2,5'e gerilediğini tahmin ediyoruz."

Bakan Şimşek, iç borç çevirme oranlarının da geçen yılın ve mevcut öngörülerin altında seyrettiğini belirtti.

Mali disiplin politikaları devam edecek

Şimşek, bütçe disiplininin ekonominin dayanıklılığını artırdığını ve fiyat istikrarı hedefi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Paylaşımında mali disiplinden taviz verilmeden dezenflasyon hedefi doğrultusunda politikaların sürdürüleceğini belirten Şimşek, kamu maliyesinde uygulanan yaklaşımın devam edeceğini kaydetti.

Jeopolitik gelişmelerin enflasyon üzerindeki etkilerini sınırlamak amacıyla bazı vergi gelirlerinden vazgeçmemize rağmen yılın ilk yarısında faiz dışı bütçe fazlası 521 milyar TL'ye ulaşırken bütçe açığı geçen yılın ilk yarısına göre 38 milyar TL iyileşti.

Kayıt dışılıkla… pic.twitter.com/p6asdtJpA6

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) July 20, 2026

Törene; CHP Grup Başkanı Özgür Özel, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Nuri Aslan, mahkeme kararıyla görevden alınan CHP İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik, Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, TGC temsilcileri, ailesi ve çok sayıda parti mensubu katıldı.

Aslı Öymen: "İyi ki bugünleri görmedi diyeceğim, yoksa çok üzülürdü"

Öymen’in mezarı başında okunan duanın ardından konuşan kızı Aslı Öymen, yaşadığı duygusal süreci ve babasının bıraktığı boşluğu şu sözlerle aktardı:

"Babam Altan Öymen’i bir yıl önce kaybettik. Acısı hala çok taze. Bıraktığı boşluk da çok büyük. Bu boşluğu ben her gün hissediyorum. Babam bana çok şey öğretti. Dans etmeyi de o öğretti, aruz veznini de o öğretti, Almanca çekimleri de o öğretti, dünya bakışını, Cumhuriyet ve demokrasi sevgisini de insan sevgisini, saygısını ve dürüst, adil olmayı da o öğretti... Onsuz geçen bu koca yılda, maalesef memleket meselesi hiç eksik olmadı. Onu her gün, hatta günde birkaç kere arama ihtiyacı hissediyorum artık... Şimdi bilmiyorum, bütün bu olan bitenlere ne derdi. Sanıyorum, olan bitenlere çok üzülürdü. Bilgisiyle, tecrübesiyle, memleket aşkıyla, demokrasi ve adalete inancıyla bugünleri görmedi. İyi ki görmedi diyeceğim. Yoksa çok çok üzülürdü."

Sibel Güneş: "Sözlerini hep hatırlayacağım"

TGC Genel Sekreteri Sibel Güneş, Altan Öymen'in Türk basınına ve demokrasi kültürüne katkılarına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Bugün yalnızca değerli bir gazeteciyi değil; mesleğine ömrüne adamış, demokrasiye, hukukun üstünlüğüne ve basın özgürlüğüne inancından hiçbir zaman ödün vermemiş örnek bir aydını anmak üzere bir aradayız... Altan Öymen yalnızca haber yazan bir gazeteci değildi, aynı zamanda araştıran, sorgulayan, belgeye dayanan, tarih bilinciyle yazan ve gelecek kuşaklara önemli eserler bırakan bir yazardı... Altan ağabeyin hiç umuttan vazgeçmemesini hayranlıkla izledim. İnsanları birleştirici özelliğini hep hayranlıkla izledim. Bu ülkenin demokrasi tutkusunun büyük olduğunu ve bu zor zamanların aşılacağını ifade eden sözlerini hep hatırlayacağım."

Nuri Aslan: "Asırlık bir çınarı kaybettik"

İBB Başkan Vekili Nuri Aslan, Altan Öymen'in yol göstericiliğini vurgulayarak konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

"Asırlık bir çınarı kaybettik. Gölgesinde duruyorduk ve soruyorduk, akıl alıyorduk, fikir alıyorduk. Böyle kıymetli insanların sadece gazeteci olarak değil, yurttaş olarak da ülkeye büyük katkıları vardı. Genel Başkanımızdı, gazeteciydi, ağabeydi, yol arkadaşıydı... Onu özlüyoruz. İyi ki de onu tanımışız ve yolumuz kesişmiş. Çünkü onun gölgesinden biz de faydalandık. Allah mekanını cennet etsin."

Özgür Özel: "Ondan iflah olmaz bir iyimser olmayı öğrendim"

CHP Grup Başkanı Özgür Özel ise Öymen’in üç büyük camianın kesişim noktası olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Üç büyük ailenin kesişim noktasıdır Altan Öymen. Kendi ailesinin, CHP ailesinin ve basın camiasının, Milliyet gazetesi özelinde de Milliyet ailesinin kesişim noktasıdır... Genel Başkanımızı kaybettiğim gün ne büyük bir birikimden, ne büyük bir akıl hocasından, ne büyük bir zor gün dostundan ve adeta Türkiye tarihi, siyasi tarih, parti tarihi açısından nasıl bir birikimden mahrum kaldığımızı ve nasıl yeri dolmayacak, doldurulmayacak birinden mahrum kaldığımızı Aslı Hanım ile paylaşmıştım...

Bugünleri görse üzülürdü, gördüğü kısmına çok üzüldü. Sonra daha kötü şeyler oldu. Ama ben ondan bir şey öğrendiysem iflah olmaz bir iyimser olmayı öğrenmişimdir. Şartlar ne kadar kötü olursa olsun hep bir çıkış yolu bulunacağına, bu zor günlerin açılacağına, bir şekilde kendi deyimiyle ‘hep güneşin doğacağına, dünyanın hiç karanlıkta kalmadığı gibi her sabah doğan güneşle ve kötülüğün hiç kazanmadığı gibi iyilerin kazanacağına’ inanırdı. O inancı taşıyoruz... Onu tanımış olmak büyük bir onurdu, büyük bir gururdu. Hatırası önünde bir kez daha saygıyla eğiliyorum."

Konuşmaların tamamlanmasının ardından katılanlar Altan Öymen'in kabrine karanfiller bıraktı ve su döktü. Törenin ardından, aynı mezarlıkta bulunan eski TBMM Başkanlarından Hüsamettin Cindoruk’un mezarı başında da dua edildi.

Adayların gözü kulağı ÖSYM AİS sonuç sorgulama ekranına çevrilmiş durumdayken, YKS 2026 sonuçları, erken açıklanma ihtimali ve üniversite tercih sürecine dair tüm detaylar haberimizde...

YKS 2026 sonuçları açıklandı mı, bugün açıklanır mı?

Milyonlarca adayın heyecanla beklediği YKS 2026 sonuçları henüz açıklanmadı. ÖSYM tarafından yayımlanan resmi sınav takvimine göre YKS sonuçlarının 22 Temmuz Çarşamba günü kamuoyuna duyurulması bekleniyor.

Ancak geçmiş yıllardaki uygulamalar incelendiğinde, ÖSYM'nin sistemsel hazırlıkları tamamlaması durumunda sonuçları ilan edilen takvim tarihinden önce erişime açtığı biliniyor. Nitekim geçtiğimiz yıl 2025-YKS sonuçları, beklenenden 3 gün önce, 19 Temmuz'da erişime açılmıştı. Bu durum, 2026 YKS sonuçlarının erken açıklanma beklentisini yeniden gündeme getirdi.

Sonuçların saat kaçta açıklanacağı henüz kesinleşmemiş olsa da, erken ilan ihtimaline karşı ÖSYM AİS ekranındaki hareketlilik takip ediliyor.

YKS 2026 sonuç sorgulama ekranı: YKS sonuçları nereden ve nasıl öğrenilir?

2026-YKS sonuçları açıklandığı andan itibaren adaylar puanlarını, başarı sıralamalarını ve test netlerini ÖSYM'nin resmi internet adresi üzerinden öğrenebilecekler.

4 Adımda YKS Sonucu Sorgulama:

1. Resmi Sayfaya Giriş Yapın: İnternet tarayıcınızdan ÖSYM'nin sonuç açıklama platformu olan sonuc.osym.gov.tr veya ais.osym.gov.tr adresine gidin.

2. Sınavı Seçin: Ekran üzerinde yer alan "2026-YKS Sonuçları" bağlantısına tıklayın.

3. Kimlik Bilgilerini Girin: T.C. Kimlik Numaranız ve ÖSYM Aday Şifreniz ile sisteme giriş yapın. Şifresini hatırlamayan adaylar, e-Devlet ile giriş seçeneğini de kullanabilirler.

4. Sonuç Belgenizi Görüntüleyin: "Giriş" butonuna bastıktan sonra TYT, AYT ve YDT oturumlarına ait puanlarınızı ve Türkiye geneli başarı sıralamanızı içeren sonuç belgenize ulaşabilirsiniz.

YKS 2026 tercihleri ne zaman başlayacak?

YKS sonuçlarının ilan edilmesinin ardından üniversite adayları için en kritik aşama olan YKS 2026 tercih süreci başlayacak.

ÖSYM tarafından 2026 tercih takvimi henüz resmi olarak ilan edilmedi. Ancak önceki yılların tercih periyotları dikkate alındığında, 2026 YKS tercihlerinin yaklaşık 1 Ağustos civarında erişime açılması öngörülüyor. Adaylara puanlarına ve başarı sıralamalarına en uygun üniversite ve bölümleri seçebilmeleri için ortalama 10 günlük bir tercih süresi verilecek.

YKS tercihleri nasıl yapılacak?

• AİS Girişi: Tercih bildirimleri yalnızca ÖSYM AİS (ais.osym.gov.tr) sistemi veya ÖSYM AİS mobil uygulaması üzerinden bireysel olarak yapılacak.

• Kılavuz İncelemesi: Yayımlanacak olan güncel YKS Tercih Kılavuzu detaylıca incelenerek özel koşullar ve kontenjanlar kontrol edilecek.

• 24 Tercih Hakkı: Adaylar, tercih listelerine en fazla 24 program yazabilecek.

• Onay İşlemi: Tercih listesi oluşturulduktan sonra işlemlerin geçerli olabilmesi için sistem üzerinden mutlaka onaylama yapılması gerekmektedir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, araçtaki kusurun üretim aşamasından kaynaklanan gizli ayıp olduğunu belirterek, alıcıya değer kaybının ödenmesi gerektiğine karar verdi.

Karara göre, vatandaş bayiden satın aldığı otomobili bir süre sonra satmak amacıyla ekspertize götürdü. Yapılan incelemede aracın sol kapısı ile orta direğinin boyalı, sol alt marşpiyel bölümünün ise lokal boyalı olduğu belirlendi.

Sıfır araçtaki boya nedeniyle dava açıldı

Ekspertiz sonucunun ardından durumu firma yetkililerine bildiren araç sahibi, kusursuz başka bir otomobille değişim talebinde bulundu. Ancak şirket tarafından bu talep kabul edilmedi.

Bunun üzerine tüketici, Adana 3. Tüketici Mahkemesi'nde dava açarak otomobilin ayıpsız misliyle değiştirilmesini istedi. Davalı firma ise aracın boyasının üretim standartlarına uygun olduğunu savunarak, otomobilin sonradan kullanıcı tarafından boyanmış olabileceğinin araştırılmasını talep etti.

Dava sürecinde hazırlanan bilirkişi raporunda, aracın belirtilen bölümlerinde boya akması bulunduğu ve boya kalınlığının standart kabul edilen değerlerin üzerinde olduğu belirtildi.

Yargıtay araç değişimi yerine değer kaybına hükmetti

Bilirkişi raporunda, söz konusu kusurun tasarım ve üretim aşamalarından kaynaklandığı, tüketicinin bu durumda herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı ifade edildi.

Yerel mahkeme, araçtaki sorunun gizli ayıp kapsamında olduğunu değerlendirerek otomobilin ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verdi. Mahkeme, sıfır kilometre araçtan beklenen faydanın bu nedenle sağlanamayacağını belirtti.

Kararın temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ise araç değişimi kararını orantısız buldu ve yerel mahkeme kararını bozdu.

Boyalı araçta gizli ayıp kabul edildi

Yargıtay kararında, aracın kullanım amacını etkileyen bir güvenlik veya sürüş sorunu bulunmadığı ancak kusurun ikinci el piyasa değerinde düşüşe neden olduğu belirtildi.

Kararda, şu açıklamalar yer aldı:

"Tespit edilen kusurlar kullanıcıdan kaynaklanan kusurlar olmayıp, aracın imalat aşamasından kaynaklanan gizli ayıp niteliğindedir. Aracın kullanım amacı olan yolcu taşımaya olumsuz bir etkisi, sürüş konforunu ve emniyetini olumsuz etkileyecek bir durum olmadığı, aracın ikinci el piyasa değerinde değer kaybına neden olacak nitelikte gizli ayıp olduğu değerlendirilmiştir."

Yargıtay, bu kapsamda araç sahibine otomobilin değer kaybının ödenmesine yönelik karar verilmesi gerektiğine hükmetti.

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Transfer dönemleri, Süper Lig’de sadece kadroları değil gündemi de değiştiriyor. Kulüplerin milyonlarca euro ödeyerek kadrosuna kattığı yıldızlar; hem rekabetin seviyesini yükseltiyor hem de tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu dosyada, en pahalı transferler Süper Lig tarihine geçen isimleri tek listede topladık. İşte Süper Lig en pahalı transferler sıralaması ve her bir hamlenin kısa hikâyesi…