75 milyon sterlinlik dev bonservis

Yeni sezon öncesi transfer çalışmalarını sürdüren Arsenal, kadrosunu önemli bir isimle güçlendirdi. Londra kulübünden yapılan resmi açıklamada, imza töreninden bir fotoğraf paylaşılarak 28 yaşındaki Brezilyalı futbolcu ile uzun vadeli bir sözleşme imzalandığı duyuruldu. Kulüp açıklamasında, "Guimaraes'in Newcastle United'dan uzun vadeli bir sözleşmeyle aramıza katıldığını duyurmaktan mutluluk duyuyoruz" ifadelerine yer verildi.

İngiliz basınında yer alan detaylara göre, Arsenal bu transfer için Newcastle United'a 75 milyon sterlin bonservis bedeli ödeyecek. Şampiyon ekibin, yetenekli orta saha oyuncusuyla 4+1 yıllık sözleşme üzerinde anlaşma sağladığı bildirildi.

Brezilya Milli Takımı’nın da vazgeçilmez isimleri arasında yer alan Bruno Guimaraes, son olarak 2026 FIFA Dünya Kupası'nda milli formayla mücadele etmişti. Premier Lig'deki istikrarlı performansıyla dikkatleri üzerine çeken 28 yaşındaki oyuncu, yeni sezonda son şampiyon Arsenal’in orta sahasındaki en önemli kozlarından biri olacak.

Ankara-Yerköy-Kayseri YHT Projesi’nin Kocasinan ilçesinde bulunan Düver Şantiyesi’ni ziyaret eden Bakan Uraloğlu, yürütülen çalşmalar hakkında teknik brifing aldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde 2002 yılından itibaren demir yollarını bir devlet politikası olarak ele aldıklarını ifade eden Uraloğlu; Halkalı-Kapıkule, Ankara-İzmir ve Mersin-Gaziantep gibi birçok hattın yapımının sürdüğünü ve 2028 yılına kadar hızlı trenle bağlanan il sayısını 11'den 27'ye çıkaracaklarını vurguladı.

22 Tünel ve 27 Köprü İnşa Ediliyor

142 kilometre uzunluğundaki Yerköy-Kayseri YHT Hattı’na dair teknik detayları paylaşan Uraloğlu, projenin sunduğu imkanları şöyle özetledi:

Saatte 250 kilometre hıza uygun çift hatlı, elektrikli ve sinyalli hat üzerinde Yerköy, Şefaatli, Yenifakılı, Himmetdede ve Kayseri olmak üzere 5 istasyon yer alacak. Proje dâhilinde 20,5 kilometre uzunluğunda 22 tünel ile 6 bin 608 metre uzunluğunda 27 demir yolu köprüsü inşa ediliyor. Ankara-Sivas YHT Hattı ile entegre olacak hat sayesinde Ankara-Kayseri arası 1 saat 45 dakikaya, İstanbul-Kayseri ulaşımı ise 5 saate düşecek. Hat işletmeye alındığında yıllık 5,5 milyon yolcu ve 3 milyon ton yük taşıma kapasitesine ulaşılacak.

Hat işletmeye alındığında yıllık 5,5 milyon yolcu ve 3 milyon ton yük taşıma kapasitesine ulaşılacak.

"Himmetdede bölümünü 2027’de bitiyoruz"

Saha çalışmalarında işin yarısından fazlasının tamamlandığını belirten Bakan Uraloğlu, hedeflenen takvimi açıklayarak şunları kaydetti:

"Proje genelinde bugün itibarıyla yaklaşık yüzde 53'lük bir fiziki ilerleme kaydettik. Projemizi 2028 yılının ikinci yarısında bitirmeyi hedefliyoruz ama Himmetdede'ye kadar olan bölümünü inşallah 2027 yılı içinde tamamlayacağız. Bu hat tamamlandığında Kayserili üreticimizin ürünü limanlara ve sanayi bölgelerine çok daha hızlı ulaşacak; Erciyes ve Kapadokya turizmi yeni bir ivme kazanacak. Yerköy-Kayseri Hattı, Türkiye Yüzyılı'nın ulaşım vizyonunun somut bir ifadesidir. Bu hat, sadece ray döşemek değil, refahı uzatmaktır."

Kayseri’ye yönelik diğer ulaşım yatırımları da gündeme geldi

Bakanlık tarafından kente kazandırılan ve planlanan diğer yatırımlara da değinen Uraloğlu; Kayseri Tramvay Hattı’nın, 1,8 milyon ton kapasiteli Boğazköprü Lojistik Merkezi’nin ve yolcu kapasitesi 6 milyona çıkarılan yeni havalimanı terminal binasının hizmete sunulduğunu hatırlattı. Uraloğlu ayrıca Antalya, Konya ve Kapadokya bölgesini Kayseri’ye bağlayacak Kayseri-Nevşehir-Aksaray-Konya-Antalya Demiryolu Projesi’ni de hayata geçirmeyi hedeflediklerini sözlerine ekledi.

İnceleme programına Kayseri Valisi Gökmen Çiçek, AK Parti Genel Başkanvekili Mustafa Elitaş, AK Parti Kayseri Milletvekili Dursun Ataş ve Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç da katıldı.

CHELSEA MILAN MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Chelsea Milan maçı, 8 Ağustos 2026 Cumartesi günü saat 15.00’te başlayacak. Karşılaşma, iki takımın yeni sezon öncesindeki hazırlık sürecinde kadro ve oyun planlarını test edeceği önemli maçlardan biri olacak.

AC Milan tarafından açıklanan programa göre karşılaşmaya Endonezya’nın Cakarta kentindeki Gelora Bung Karno Stadyumu ev sahipliği yapacak. Milan cephesi, maçın yerel saatle 19.00’da başlayacağını duyurdu. Türkiye ile Cakarta arasındaki saat farkı nedeniyle karşılaşmanın Türkiye başlangıç saati 15.00 olacak.

Chelsea’nin resmi sezon öncesi programında da Milan karşılaşması 8 Ağustos’taki hazırlık takviminde yer alıyor. İngiliz ekibi, Asya ve Avustralya’yı kapsayan sezon öncesi organizasyonu kapsamında farklı rakiplere karşı hazırlık maçları oynayarak yeni sezon çalışmalarını sürdürüyor.

CHELSEA - MILAN MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Chelsea ile Milan arasındaki mücadele, Endonezya’nın en önemli spor tesislerinden biri olan Gelora Bung Karno Stadyumu’nda gerçekleştirilecek. AC Milan, Cakarta’daki karşılaşmanın kulübün 2026 sezon öncesi turunun önemli duraklarından biri olduğunu açıkladı.

İtalyan kulübünün açıklamasında Chelsea - Milan karşılaşmasının ayrıca iki büyük Avrupa kulübünün Endonezya topraklarında karşı karşıya geleceği dikkat çekici bir organizasyon olacağı belirtildi. Milan, Endonezya’daki geniş taraftar kitlesi nedeniyle Cakarta’yı sezon öncesi programına dahil etti.

Karşılaşma, resmi lig ya da Avrupa kupası mücadelesi niteliği taşımıyor. Hazırlık maçı olması nedeniyle teknik ekiplerin kadroda farklı oyunculara süre vermesi ve sezon öncesindeki fiziksel durumlarını değerlendirmesi bekleniyor.

CHELSEA VE MILAN YENİ SEZON ÖNCESİ KARŞILAŞIYOR

Her iki takım açısından da Cakarta’daki mücadele yeni sezon hazırlıklarının bir parçası olacak. Chelsea, sezon öncesi tur programında Milan maçının ardından 9 Ağustos’ta Malezya’da Johor Darul Ta'zim ile karşılaşacak. İngiliz ekibinin hazırlık programında daha sonra Real Sociedad ile oynanacak maç da bulunuyor.

Milan cephesinde ise Chelsea karşılaşması 2026 sezon öncesi turunun son bölümünde yer alıyor. İtalyan kulübü, resmi açıklamasında Cakarta’daki maçın Avustralya’da oynanan Milan derbisinin ardından gerçekleştirileceğini ve sezon öncesi tur takvimini tamamlayacağını duyurdu.

Hazırlık karşılaşmalarında alınan sonuçların resmi turnuvalara doğrudan etkisi bulunmasa da teknik direktörler açısından takımın fiziksel seviyesini, taktik düzenini ve oyuncular arasındaki uyumu görmek için önemli bir fırsat oluşturuyor. Chelsea - Milan karşılaşması da iki Avrupa temsilcisinin yeni sezon öncesindeki son durumunu görmek isteyen futbolseverler tarafından yakından takip ediliyor.

CHELSEA MILAN MAÇI HANGİ KANALDA?

Chelsea Milan maçı TRT Spor ekranlarından canlı yayınlanacak. TRT Spor’un 8 Ağustos 2026 tarihli resmi yayın akışında Chelsea - Milan hazırlık karşılaşması saat 15.00 programında yer alıyor. Yayın akışında karşılaşmanın gece saat 02.00’de tekrarının da ekrana geleceği belirtiliyor. Böylece Chelsea - Milan maçını canlı izlemek isteyen futbolseverler mücadeleyi Cumartesi günü saat 15.00’ten itibaren TRT Spor’dan takip edebilecek.

Arap akınlarında tahrip edilen kilisenin yıkıntılarından çıktı

Süleyman Demirel Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, nadide eserin antik kentteki manastır alanında yapılan kazılarda, MS 713 yılındaki Arap akınları sırasında yıkıma uğrayan kilisenin kalıntıları arasından çıkarıldığını belirtti.

Özhanlı, kabın üzerindeki kabartma ve betimlemelerin Eski Ahit’in "Daniel" kitabındaki anlatılarla birebir örtüştüğünü vurguladı. Danyal Peygamber'in Babil sürgünü sırasında aslanlar çukuruna atılıp zarar görmeyişinin "ilahi koruma" olarak kabul edildiğini hatırlatan Özhanlı, rüyadaki detayların ikonografik anlamını şöyle aktardı:

"Yahudi geleneğinde Danyal'ın rüyasında denizden çıkan 4 canavar Babil, Med, Pers ve Helenistik krallıklarını simgeler. Hristiyan yorumunda ise dördüncü canavar Roma İmparatorluğu'nu, gökten gelen 'insanoğlu' figürü ise Mesih'in gelişini temsil etmektedir. Bu rüya, Hristiyanlıkta Hz. İsa’nın gelişini muştulayan temel metinlerdendir. Danyal’ın rüyasındaki bütün yaratıkları ve unsurları aynı kompozisyonda bir araya getiren başka bir örnek dünyada bugüne kadar bilinmiyor. Eser bu yönüyle tektir."

Antiokheia’nın gelişmiş seramik üretimini belgeliyor

Kazı alanında litürjik kabın yanı sıra çok sayıda seramik kalıba da ulaşıldığını aktaran Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, bu durumun Pisidia Antiokheia’nın kendi ihtiyacını karşılayan, dönemin gelişmiş bir seramik üretim merkezi olduğunu kanıtladığını ifade etti. Kabın iki yüzünde Danyal tasvirleri ve 4 canavarın yanı sıra geyik ve köpek motifleri de yer alıyor.

Hristiyanlık tarihinin önemli hac merkezi

Pisidia Antiokheia'nın dinler tarihi açısından kritik bir konuma sahip olduğuna dikkat çeken Özhanlı, Aziz Pavlus ve Aziz Barnabas’ın MS 46 yılında kente gelerek ilk vaazlarını burada verdiklerini hatırlattı. Hristiyanlığın Roma'nın resmi dini kabul edilmesi ve 325 yılındaki İznik Konsili’nin ardından kentin Pisidia bölgesinin metropolitlik merkezi ve önemli bir hac alanı haline geldiği belirtildi.

JUVENTUS INTER MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Juventus Inter maçı 8 Ağustos 2026 Cumartesi günü oynanacak. Optus Stadium’daki karşılaşmada ilk düdük Türkiye saatiyle 14.00’te çalacak. Maç saati İtalya’da 13.00, Perth’te ise 19.00’a denk geliyor.

İtalya futbolunun en önemli rekabetlerinden biri olan Juventus-Inter eşleşmesi bu kez resmi bir organizasyonda değil, hazırlık maçı kapsamında gerçekleşecek. Takımlar mücadeleyi yeni sezon öncesindeki kadro ve oyun planlarını test etmek için değerlendirecek.

JUVENTUS - INTER MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Juventus ile Inter arasındaki hazırlık karşılaşmasına Avustralya’nın Perth kentindeki Optus Stadium ev sahipliği yapacak. Karşılaşma, iki İtalyan ekibinin sezon öncesi programı kapsamında Avustralya’da oynanacak.

Optus Stadium, Perth’teki büyük spor organizasyonlarına ev sahipliği yapan tesislerden biri olarak öne çıkıyor. Juventus-Inter karşılaşması da Avrupa futbolunun önemli kulüplerini Avustralya’daki futbolseverlerle buluşturacak.

JUVENTUS VE INTER YENİ SEZONA HAZIRLANIYOR

Juventus ile Inter açısından karşılaşmanın temel amacı yeni sezon öncesindeki hazırlık sürecini sürdürmek olacak. Hazırlık maçlarında teknik ekipler, oyuncuların fiziksel durumunu değerlendirirken farklı kadro tercihleri ve oyun sistemlerini de deneyebiliyor.

Juventus’un teknik direktörlüğünü Luciano Spalletti, Inter’in teknik direktörlüğünü ise Cristian Chivu yürütüyor. İki teknik adamın karşılaşmada kadrolarındaki farklı isimlere süre vermesi ve sezon öncesi seçeneklerini değerlendirmesi bekleniyor.

Hazırlık karşılaşması olması nedeniyle mücadelede alınacak sonuçtan çok takımların sahadaki fiziksel seviyesi ve yeni sezon öncesindeki oyun düzeni ön planda olacak. Juventus ve Inter taraftarları açısından ise karşılaşma, iki takımın son durumunu takip etmek için önemli bir fırsat sunacak.

JUVENTUS INTER MAÇI HANGİ KANALDA?

Juventus Inter maçının Türkiye’de canlı yayınlanacağı bir televizyon kanalı güncel yayın listelerinde yer almıyor. Karşılaşma 8 Ağustos Cumartesi günü saat 14.00’te başlayacak. İtalya’da ise Sky Sport Uno ve Sky Sport Calcio başta olmak üzere çeşitli platformlarda yayın seçenekleri bulunuyor; bu servislerin Türkiye erişimi ülke ve yayın haklarına göre farklılık gösterebilir.

Sermaye 8,98 milyar liraya çıkarılıyor

Halkbank tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamaya göre banka yönetim kurulu, 30 milyar TL olan kayıtlı sermaye tavanı dahilinde sermaye yapısını güçlendirme kararı aldı.

Mevcut pay sahiplerinin yeni pay alma (rüçhan) hakları kısıtlanarak gerçekleştirilecek bedelli sermaye artırımı kapsamında, bankanın 7 milyar 184 milyon 778 bin 41,96 TL olan çıkarılmış sermayesi 1 milyar 796 milyon 194 bin 510,49 TL (%25) artırılacak. İşlemin tamamlanmasıyla birlikte Halkbank’ın çıkarılmış sermayesi 8 milyar 980 milyon 972 bin 552,45 TL’ye ulaşacak.

İkincil halka arzın operasyonel süreçlerini yürütmek üzere yurt içi ve yurt dışı aracı kurumlar belirlendi. Yurt içi için Halk Yatırım Menkul Değerler A.Ş. görevlendirildi. Yurt dışı kurumsal satış için Citigroup Global Markets Limited (Citi) ve J.P. Morgan Securities plc (J.P. Morgan) müşterek küresel koordinatör ve talep toplayıcı olarak atandı.

İhraç edilecek yeni payların tamamı nama yazılı ve Borsa İstanbul’da işlem görebilir nitelikte çıkarılacak.

Mevcut yatırımcılara özel tahsisat alanı

Açıklamada, Türkiye Varlık Fonu dışındaki mevcut pay sahiplerinin haklarını korumaya dönük bir mekanizma oluşturulduğu belirtildi. KAP bildirimi tarihi itibarıyla pay sahibi olan yatırımcıların ayrı bir grup olarak tanımlanacağı ve talep toplama sürecinde sermaye artırımı oranında pay talep edebilmeleri için bu gruba özel tahsisat yapılacağı kaydedildi. Banka, bu uygulamanın teknik olarak bir rüçhan hakkı veya imtiyaz teşkil etmediğini vurguladı.

8 AR-GE laboratuvarında 70'ten fazla etkinlik

Hacettepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Cahit Güran'ın öncülüğünde hayata geçirilen ve koordinatörlüğünü Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Şefika Şule Erçetin'in üstlendiği Hacettepe Çocuk Üniversitesi, ilk kez bu yaz öğrenci kabul ediyor.

İki hafta sürecek olan yaz programı kapsamında 8-13 yaş aralığındaki çocuklar; Beytepe Kampüsü'ndeki 8 AR-GE laboratuvarında ve 12 farklı branşta yürütülecek 70'in üzerindeki etkinliğe katılacak. Katılımcılar robotik, yapay zekâ, tarih, coğrafya, biyoloji, fizik, matematik, müzik ve resim gibi geniş bir alanda bilim insanlarıyla bir araya gelerek deney yapma, tasarlama ve üretim süreçlerini bizzat deneyimleme şansı bulacak.

Prof. Dr. Erçetin: "Çocukların merakı beslemek bize düşüyor"

Programın detaylarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Şefika Şule Erçetin, eğitim modeliyle yalnızca bilgi aktarımını değil; merak, özgüven, problem çözme ve yaratıcılık gibi yaşam becerilerini geliştirmeyi hedeflediklerini vurguladı. Tüm etkinliklerin çocuğun üstün yararı gözetilerek güvenli ve denetimli ortamlarda yürütüldüğünü belirten Erçetin, şöyle konuştu:

"Program merak, güven, kapsayıcılık, yaratıcılık, bilimsel düşünce, doğa sevgisi, iş birliği ve saygı değerleri üzerine kuruluyor. Her çocuğun içinde ışıl ışıl bir merak ve eşsiz bir potansiyel vardır. Bize düşen, o merakı beslemektir. Bir çocuğun merakı, tıpkı bir kelebeğin kanat çırpışı gibi büyük dönüşümleri başlatabilir. Tüm çocuklarımızı ve ailelerini bu keşif yolculuğuna gönülden davet ediyoruz."

"2025'te ithal edilen atık miktarı 640 bin tonu aştı"

Önergelerinde tek kullanımlık plastiklerin sınırlandırılmasında geç kalındığını, depozito sisteminin ertelendiğini ve yasa dışı atık dökümlerine karşı yeterli denetimin sağlanamadığını vurgulayan Evrim Rızvanoğlu, dikkat çeken ithalat verilerini paylaştı. AB ülkelerinden Türkiye’ye gönderilen plastik atık miktarının 2025 yılında yaklaşık 503 bin tona ulaştığını belirten Rızvanoğlu, Birleşik Krallık’tan ise yaklaşık 139 bin ton plastik atığın ülkeye girdiğini aktardı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a yöneltilen sorular arasında şu başlıklar öne çıktı:

• Akdeniz kıyılarında deniz suyu, sediment, kıyı kumu ve canlılarda tespit edilen mikroplastik kirliliğinin son 5 yıldaki seyri nedir?

• 2021-2025 yılları arasında ithal edilen plastik atıkların ne kadarı geri dönüştürülmüş, ne kadarı enerji amacıyla yakılmıştır?

• Plastik atık ithalatının deniz kirliliğine etkisine dair hazırlanmış bilimsel bir risk değerlendirmesi var mıdır? Son 5 yılda ithalatçı geri dönüşüm tesislerine kaç denetim yapılmıştır?

• "Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası" kapsamındaki 44 eylemden kaçı tamamlanmıştır?

Konunun çevre boyutunun yanı sıra doğrudan halk sağlığını ilgilendirdiğine işaret eden Rızvanoğlu, bilimsel araştırmaların mikroplastiklerin insan kanında, organlarında, plasentada ve anne sütünde tespit edildiğini gösterdiğini hatırlattı.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’ndan yanıt istenen sorular şunlar oldu:

• Akdeniz kıyılarındaki yüzme alanlarında insan sağlığı risklerine yönelik numune analizi yapılmış mıdır? Kamuoyuna yansıyan kirlilik nedeniyle herhangi bir plaj için kısıtlama veya tavsiye kararı alınmış mıdır?

• Hamileler, bebekler, çocuklar ve kronik hastalar için özel bir izleme programı yürütülmekte midir?

• Dünya Sağlık Örgütü tavsiyeleri doğrultusunda koruyucu halk sağlığı tedbirleri ve ulusal bir insan biyolojik izlem programı oluşturulması planlanmakta mıdır?

Rızvanoğlu, vatandaşın bilimsel ve açık yanıtlar alma hakkı olduğunu belirterek denizlerin ve halk sağlığının korunması adına sürecin yakın takipçisi olacaklarını ifade etti.

"82 İHA Moskova yakınlarında imha edildi"

Sobyanin, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 1 Ağustos saat 08.30 ile 8 Ağustos saat 08.30 arasında gerçekleşen hava hareketliliğine ilişkin verileri paylaştı.

Açıklamasında, bölgeye doğru ilerleyen 1984 İHA'nın büyük çoğunluğunun hava savunma sistemleri tarafından Moskova bölgesine uzak noktalarda etkisiz hale getirildiğini belirten Sobyanin, doğrudan başkente yaklaşan 82 İHA'nın da imha edildiğini aktardı.

"Yapay zekâ ve platform kapı sistemleri kullanılıyor mu?"

Dünyadaki birçok raylı sistemde erken uyarı yazılımları, peron kapıları ve psikososyal kriz müdahale ekiplerinin uygulandığına dikkat çeken Yüksel Mansur Kılınç, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’na şu soruları yöneltti:

• Marmaray'ın açılışından bu yana gerçekleşen intihar ve intihar girişimi sayısı kaçtır; vakaların istasyon bazında dağılımı ve risk analizleri ne durumdadır?

• Son 5 yılda intihar vakaları nedeniyle kaç sefer iptal edilmiş, kaç saatlik hizmet aksaması yaşanmıştır? Olaylara tanıklık eden makinist ve güvenlik personeline psikolojik destek verilmekte midir?

• İstasyonlarda davranış analizi yapan yapay zekâ destekli kamera sistemleri veya platform ayırıcı kapı (PSD) kurulumuna yönelik bir proje veya yatırım planı var mıdır?

Sağlık Bakanlığı’na Ulusal Eylem Planı sorusu

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’na verdiği önergede ise Dünya Sağlık Örgütü’nün ulusal intiharı önleme stratejileri ve toplum temelli ruh sağlığı hizmetleri tavsiyelerini hatırlatan Kılınç, şu konuların açıklığa kavuşturulmasını istedi:

• Türkiye genelinde yürütülen bir Ulusal İntiharı Önleme Stratejisi bulunmakta mıdır? 7/24 hizmet veren ücretsiz bir kriz destek hattı kurulması planlanmakta mıdır?

• Son 10 yıldaki genel intihar istatistiklerinin yanı sıra son 5 yılda metro, banliyö ve YHT gibi raylı sistemlerde yaşanan vakalara dair Bakanlık bünyesinde tutulan veri var mıdır?

• Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri’nin (TRSM) artırılmasına ve riskli bireylere erken müdahaleye dönük yeni bir eylem planı hazırlanmakta mıdır?

Muğla Akbelen’de zeytin ağaçlarını ve yaşam alanlarını koruma mücadelesiyle tanınan çevre savunucusu Esra Işık, Tarım-Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz ve Tarım-Sen temsilcisi Sinem Doğan Yenigül ile birlikte Artvin’e giderek Yeşil Artvin Derneği’ni ziyaret etti.

Yeşil Artvin Derneği Başkanı Nur Neşe Karahan ve Yönetim Kurulu Üyesi Tolga Odabaş ile bir araya gelen heyet; Akbelen ve Artvin başta olmak üzere Türkiye’nin farklı noktalarında HES, baraj ve madencilik projelerine karşı sürdürülen çevre mücadelelerini ve dayanışma adımlarını masaya yatırdı.

Esra Işık: "Memleketin dört bir tarafı talan tehdidi altında"

Ziyarette yaptığı konuşmada doğa tahribatına ve enerji politikalarına değinen Esra Işık, şirketlerin kamu yararı adı altında ekolojik yıkıma yol açtığını vurguladı:

"Sadece madencilik anlamında değil; enerji politikası adı altında, 'kamu yararı' adının altına sığınarak memleketimizin dört bir tarafı, hem sularımız hem toprağımız talan tehdidi altında. Akbelen’de zeytin ağaçlarımız sökülüyor, ormanlarımız, toprağımız yok ediliyor. Artvin'in tepesine çökmüş holdingler, şirketler, Artvin'in dört bir tarafını talan etmenin derdindeler. Neredeyse girmedikleri yayla kalmamış.

Bu memleketin dört bir tarafında bu şirketleri istemiyoruz. Bu toprakların sahibi bizleriz. Burada yaşayacak, geleceği olacak olan bizleriz. Bu mücadeleler hepimizin mücadelesidir. Akbelen hepimizindir, Karadeniz hepimizindir. Buradan yola çıkarak bizler hem güçlerimizi hem mücadelelerimizi birleştirip, haklılığımızı da arkamıza alıp bu şirketler bu topraklardan gidene kadar direnmeye ve sesimizi duyurmaya devam edeceğiz."

Tolga Odabaş: "Derdimiz ve mücadelemiz ortak"

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren Yeşil Artvin Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Tolga Odabaş ise dayanışmanın önemine dikkat çekerek şunları kaydetti:

"Akbelen’de Esra’nın verdiği mücadeledeki haykırışlarının hâlâ kulaklarımızda çınladığını hatırlatmak istiyorum. Oradaki mücadeleden ve oralardan buralara kadar gelinip bizlere destek olunmasından dolayı Esra'ya ve arkadaşlarına teşekkür ediyoruz. Derdimiz ortak. Bu talan düzeninin ve vahşi madenciliğin önüne geçmeye çalışıyoruz. Umarım bu kötü gidişin biteceği günleri göreceğiz."

Burhan Felek Spor Kompleksi'nin ev sahipliği yaptığı organizasyonda, kadınlar finalinde 18 sporcu şampiyonluk mücadelesi verdi. Eskrim, engel parkuru, yüzme ve laser run (koşu-atış) branşlarında sergilediği üstün performansla zirveye yerleşen İlke Özyüksel Mihrioğlu, altın madalyayı boynuna taktı.

Yarışların ardından kadınlarda Belaruslu Anastasiya Arol gümüş, Macar Blanka Guzi ise bronz madalya kazandı. Şampiyonluğun ardından İlke'yi ilk tebrik eden isim, müsabakaları tribünden canlı takip eden Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak oldu.

9. finalinde zirveye çıktı

Milli atlet, elde ettiği bu zaferle Türk spor tarihine adını altın harflerle yazdırdı. Kariyerinde daha önce düzenlenen Avrupa şampiyonalarında iki bronz madalyası bulunan İlke, 9. kez yer aldığı final müsabakasında bu kez Avrupa şampiyonu unvanını kazanmayı başardı.

Bakan Osman Aşkın Bak'tan Tebrik Mesajı

Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, tarihi başarının ardından milli pentatlet için bir tebrik mesajı yayımladı. Bakan Bak mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Ülkemizin ev sahipliğinde İstanbul Burhan Felek Spor Kompleksi'nde düzenlenen Avrupa Şampiyonası'nda, elde ettiği başarılı sonuçla ülkemizi gururlandıran ve şampiyon olan milli pentatletimiz İlke Özyüksel Mihrioğlu'nu yürekten tebrik ediyorum. Kariyerinde daha önce Avrupa'da iki bronz madalyası bulunan İlke Özyüksel Mihrioğlu'nun Avrupa şampiyonu olmasında emeği geçenlere teşekkür ediyor, milli sporcumuzun başarılarının devamını diliyorum."

Uluslararası Kedi Günü neden kutlanıyor?

8 Ağustos Uluslararası Kedi Günü; evcil kedi dostlarımızın yaşam kalitesini artırmak, barınaklardaki sahiplendirme süreçlerini teşvik etmek ve sokak kedilerinin karşı karşıya kaldığı beslenme, sağlık ile barınma sorunlarına dikkati çekmek amacıyla kutlanıyor.

Bunun yanı sıra günün en kritik hedeflerinden biri de nesli tükenme tehlikesi altında olan vahşi ve evcil kedi türlerinin genetik mirasını korumak Vahşi türler için koruma alanları oluşturulurken, evcil ırklarda ise soy ağacı takipli ve kontrollü üretim programları hayata geçiriliyor.

Türkiye’nin biyolojik mirası: Ankara kedisi (Angora)

Dünyada "Angora" adıyla bilinen ve en eski uzun tüylü kedi ırklarından biri kabul edilen Ankara kedisi, Türkiye’nin en önemli endemik değerleri arasında yer alıyor. Kendine has ipeksi uzun tüyleri, zarif vücut yapısı ve çoğunlukla renkli (heterokromi) gözleriyle bilinen bu safkan ırk, neslinin tespiti ve devamlılığı açısından uluslararası koruma programlarıyla takip ediliyor.

Genetik sapmaların önüne geçilmesi amacıyla tescilli anaç bireyler üzerinden biyolojik kayıtlar tutuluyor. Tescilli kedilere mikroçip uygulanarak çip numaraları üzerinden soy kütüğü takibi yapılıyor.

Ankara kedisinin fiziksel özelliklerini en üst seviyede sergilediği İç Anadolu coğrafyasında özel bakım merkezleri faaliyet gösteriyor.

Dünya Kedi Günü’nde sokak kedileri için sokaklara bir kap su

Google aramalarında en çok araştırılan "Kedi sahiplenme", "Ankara kedisi özellikleri", "Kedi bakımı rehberi" ve "Sokak hayvanları için ne yapılabilir?" sorularına yönelik uzman tavsiyeleri arasında barınaklarda ve koruma merkezlerinde yuva bekleyen binlerce can için sahiplendirme ilanlarını değerlendirilmesi yer alıyor.

Sokak ve evcil kedi popülasyonunun sağlıklı kontrolü için periyodik veteriner takvimine uyulması uyarısı yapılırken hava sıcaklıklarının yüksek seyrettiği ağustos ayında sokaklardaki besleme noktalarına temiz su ve mama bırakmayı ihmal etmeyin.

Ücretsiz sağlık ve bakım hizmetleri başladı

Veteriner İşleri Daire Başkanlığı bünyesinde hizmete açılan merkezde; kısırlaştırma, aşılama, mikroçip uygulaması, sahiplendirme ve ameliyat sonrası bakım süreçleri yürütülüyor. Vatandaşlar, telefon hattı veya e-Pati sistemi (epati.ankara.bel.tr) üzerinden randevu alarak sunulan tüm hizmetlerden ücretsiz yararlanabiliyor.

Yıllık 3 bin kedi kısırlaştırma hedefi

Merkezin, Mansur Yavaş’ın görev süresi boyunca açılan dördüncü sokak hayvanları kısırlaştırma ve sahiplendirme merkezi olduğunu belirten Veteriner İşleri Daire Başkanı Mustafa Şener, tesisin kapasitesine ilişkin şu bilgileri verdi:

"Hizmete açılmış kliniğimiz başta kısırlaştırma olmak üzere sahiplendirme, kayıt, mikroçip uygulaması ve aşılama konularında hizmet verecektir. Vatandaşlarımız, iletişim numarasından veya online e-Pati sistemini kullanarak randevu alıp hizmetlerimizin tamamından ücretsiz istifade edebileceklerdir. Biz başkanımızın döneminde 120 binden fazla hayvanın kısırlaştırmasını gerçekleştirdik. Kısırlaştırma konusunda şu anda ülkemizde en aktif ve en geniş tesis alanına sahip yerel yönetim olarak ilk sırada yer almaktayız."

Şener, tesiste yıllık en az 3 bin kedinin kısırlaştırılmasının planlandığını ve sokakta yaşamını tek başına sürdüremeyecek durumdaki engelli kedilerin 3 bin metrekareyi aşkın özel yaşam alanında barındırılacağını ekledi.

Merkezin mahallede açılmasından memnuniyet duyduğunu ifade eden Alacaatlı Mahallesi Muhtarı Hülya Erdoğan, sokak hayvanlarının sağlıklı bir ortamda yaşamasını sağlayacak tesis için belediye yönetimine ve çalışanlara teşekkür etti.

Mor Pati Hayvan Dostları Grubu adına değerlendirmede bulunan Yasemin Kültür ise sunulan imkanlarla birlikte belediye ekipleriyle koordineli çalışarak sokak hayvanlarına yönelik destek faaliyetlerini sürdüreceklerini belirtti.

İsmini park ziyaretçileri seçti

Yaklaşık 20 kilogram ağırlığında ve 80 santimetre boyunda doğan dişi yavru zebra, kısa sürede Ankara halkının ilgi odağı haline geldi. Minik zebranın ismini belirlemek amacıyla parkı ziyaret eden vatandaşlardan ilk olarak öneriler toplandı.

En fazla öne çıkan "Pijamalı", "Çizgili", "Temmuz" ve "Yaz" isimleri daha sonra yine ziyaretçilerin oylamasına sunuldu. Yapılan anket sonucunda çoğunluğun tercihi olan "Pijamalı" ismi yavru zebraya verildi.

Parktaki hayvan sayısı 584’e yükseldi

Yaklaşık 1 milyon metrekarelik devasa bir alanda hizmet veren Atatürk Çocukları Doğal Yaşam Parkı, yeni doğumla birlikte toplam 65 farklı tür ve ırktan 584 hayvana ev sahipliği yapmaya başladı.

ABB Veteriner İşleri Daire Başkanlığı ekipleri tarafından sağlık durumu yakından takip edilen "Pijamalı", annesiyle birlikte özel bakım altında büyümeye devam ediyor. Doğduğu günden bu yana çocuklar başta olmak üzere başkentin dört bir yanından gelen ziyaretçiler minik zebraya yoğun ilgi gösteriyor.

10 ülkeden özel figürlü balonlar Kapadokya semalarında

Nevşehir'de 1-9 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilen festival kapsamında konserlerden sergilere, söyleşilerden atölyelere ve lezzet noktalarına kadar geniş bir yelpazede programlar düzenleniyor. Festivalin en çok dikkat çeken organizasyonlarından Uluslararası Kapadokya Sıcak Hava Balon Festivali'ne Türkiye'nin yanı sıra ABD, Fransa, İngiltere, Belçika, Hollanda, Brezilya, Slovakya, Avusturya ve Polonya'dan gelen özel figürlü balonlar damga vurdu. Görsel şölen sunan etkinlikler binlerce yerli ve yabancı turisti bölgeye çekti.

KAPTİD Başkanı Ölmez: "Son dakika rezervasyonlarında ciddi artış var"

Bölgedeki hareketliliği değerlendiren Kapadokya Otelciler ve Turistik İşletmeciler Derneği (KAPTİD) Başkanı Teyfik Ölmez, festivalin turizm sezonuna önemli bir ivme kazandırdığını belirtti. Özellikle 1-2 Ağustos tarihlerinde kapı müşterisi ve son dakika rezervasyonlarında ciddi artışlar yaşandığını vurgulayan Ölmez, organizasyonun yeme-içme ve konaklama sektörüne pozitif katkı sunduğunu ifade etti. Kapadokya'nın balon konusunda bir dünya markası olduğuna değinen Ölmez, uluslararası balon festivalinin küresel çapta ses getirdiğini dile getirdi.

Bölge turizmcileri doluluktan memnun

Avanos, Ürgüp ve Göreme gibi turistik merkezlerde yoğunlaşan etkinlikler konaklama tesislerine de doğrudan yansıdı. Otel işletmecisi Mustafa Öztürk, tesislerindeki doluluk oranının yüzde 70 seviyelerine ulaştığını ve gelen misafirlerin Kapadokya turlarına katıldığını aktardı. Acente işletmecisi Mehmet Uçman ise ziyaretçilerin etkinlik dışındaki vakitlerde bölgedeki tur aktivitelerine katılarak yerel ekonomiyi canlandırdığını kaydetti.

Festivalin sonraki durakları

Kültür ve Turizm Bakanlığı takvimine göre Türkiye Kültür Yolu Festivalleri Nevşehir'in ardından sırasıyla Malatya, Erzurum, Ordu, Çanakkale, Kayseri, Kahramanmaraş, Ankara, İstanbul, Gaziantep, Diyarbakır, Mardin, İzmir, Antalya ve Adana'da devam edecek.

Aksaray'ın Eskil ilçesi sınırlarındaki göle gelen yerli ve yabancı ziyaretçiler, gün batımına yakın saatlerde sığ sularda atlarla tur atarak ortaya çıkan görsel şölene tanıklık ediyor. At sırtında düzenlenen geziler, bölgeye gelen turistlere unutulmaz anlar yaşatırken Aksaray turizmine de önemli bir hareketlilik kazandırıyor.

Ziyaretçiler atmosferden etkileniyor

Gölde at binme deneyimini bizzat yaşamak için bölgeye gelen ziyaretçilerden Fatma Zehra Akbal, Tuz Gölü’nün büyüleyici bir atmosfere sahip olduğunu vurguladı. Akbal, "Eşsiz beyazlıkta ata binmek çok keyifli. Burasının kendine has bir atmosferi ve gerçekten çok etkileyici görüntüsü var. Tuz Gölü çok keyifli ve dingin. Bu durum insana huzur katıyor. Sonsuz beyazlıkta atla birlikte yürümek insana çok iyi geliyor" değerlendirmesinde bulundu.

Sosyal medyadaki görüntülerden etkilenerek gelen Nisa Filikci ile arkadaş grubuyla gölü ziyarete eden Fatma Bakım da doğanın eşsizliğini belirterek özellikle gün batımı saatlerinde Tuz Gölü'nün mutlaka görülmesi gerektiğini ifade etti.

Tuz Gölü'nde atlı geziler düzenleyen işletme sahibi Saim Altan, amaçlarının Eskil ilçesinin tanıtımına katkı sağlamak ve bölgeye gelen turistlere farklı bir deneyim sunmak olduğunu dile getirdi. Altan, görsel şöleni şu sözlerle özetledi:

"Özellikle gün batımında beyazlık, kızıl tonlarla buluşuyor. Sonsuz bir beyazlığa sahip olan Tuz Gölü'nde gün batımında bayrağımızın renklerini andıran eşsiz bir manzara ortaya çıkıyor. Atlarla Tuz Gölü'nde gün batımında düzenlenen geziler sayesinde ziyaretçilerimiz hem bölgenin doğal güzelliklerini farklı bir açıdan keşfediyor hem de bu anları fotoğraflarla ölümsüzleştiriyor."

Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda Adıyamanlı Doğan ailesinin ve bebeklerinin yüzündeki tebessümün herkese umut olduğunu vurguladı. Ailenin yeni yaşam yolculuğunda devletin tüm imkanlarıyla yanlarında yer almayı sürdüreceklerini kaydeden Göktaş, sürecin detaylarını paylaştı.

Adıyaman İl Müdürlüğü koordinasyonunda aileye yönelik destek mekanizmasının derhal devreye sokulduğunu belirten Bakan Göktaş, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Adıyaman İl Müdürlüğümüzün koordinasyonunda ailemiz için aile danışmanlığı sürecini başlattık. Yeni taşınacağı yuvalarında çocuklarımızın tüm temel ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli planlamaları yaptık. Eğitimlerinden sosyal ihtiyaçlarına kadar her aşamayı ekiplerimizle yakından takip edeceğiz. Çünkü bizim için mesele yalnızca bir ihtiyacı karşılamak değil, bir ailenin güçlenmesine, çocuklarımızın güvenle büyümesine ve geleceğe umutla bakmasına eşlik etmek. Devletimizin şefkat eli ailemizin üzerinde biz de güzel kızlarımızın yanında olmaya, yüzlerindeki gülümsemeyi çoğaltmaya devam edeceğiz."

Diyarbakır temsilcisi, son olarak Sırbistan ligi ekiplerinden Spartak Subotica forması giyen kanat forvet Sara Vranić ile anlaşmaya varıldığını duyurdu.

Kulübün resmi kanallarından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Kulübümüz, 2026-2027 sezonu kadro yapılanması çalışmaları kapsamında, son olarak Spartak Subotica takımında forma giyen kanat forvet oyuncusu Sara Vranic ile anlaşmaya varmıştır. Oyuncumuza ailemize hoş geldin diyor, armamız altında başarılarla dolu bir sezon diliyoruz."

ABD'de Yahudi toplumuna yönelik yayın yapan "The Forward" gazetesinin aktardığı bilgilere göre, Filistin topraklarını gasp eden İsrailli yerleşimcilerin saldırılarına karşı koruyucu varlık (protective presence) faaliyetleri yürüten bir grup ABD’li Yahudinin seyahat izinlerinin iptal edildiği saptandı.

Gönüllü aktivistlerden Sam Sherman, işgal altındaki Batı Şeria’nın Mesafir Yatta bölgesinde Filistinlilere destek olmak amacıyla sürdürdüğü 7 haftalık saha çalışması sırasında seyahat izninin iptal edildiğine ilişkin resmi bir e-posta aldığını açıkladı.

Bölgedeki devriyeler ve güvenlik güçleri tarafından kimliğinin defalarca fotoğraflandığını belirten Sherman, kendisiyle aynı grupta yer alan birden fazla aktivistin dakikalar arayla benzer iptal bildirimleri aldığını ifade etti. Sherman, daha deneyimli aktivistlerin kendisine İsrail'e temelli göç etmediği (Aliyah) sürece ülkeye tekrar giriş yapamayacağını söylediklerini aktararak, karara "Eğer İsrail için yanlış türde bir Yahudi'ysem, bu harika" sözleriyle tepki gösterdi.

İsrail makamlarından resmi açıklama yapılmadı

İsrail yetkili kurumları, seyahat izinlerinin hangi gerekçeyle ve hukuki dayanakla iptal edildiğine ilişkin soruları yanıtsız bıraktı. İptal edilen izinlerin elektronik seyahat otoritesi (ETA-IL) sistemi üzerinden gerekçe gösterilmeksizin işleme alındığı bildirildi.

Batı Şeria’da gasp ve şiddet eylemleri tırmanıyor

Filistin resmi makamlarının verilerine göre, 2026 yılının ilk 6 ayında Batı Şeria genelinde Filistinlilere ve mülklerine yönelik 3 bin 488 saldırı ve ihlal vakası kayıtlara geçti.

Söz konusu eylemler; sivillere yönelik fiziki saldırıların yanı sıra tarım arazilerinin tahrip edilmesini, Filistinli çiftçilerin zeytin ve bağ hasatlarına erişiminin engellenmesini ve yasadışı yeni yerleşim odatlarının kurulmasını kapsıyor.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!