Resmi kararname yayımlandı

SANA tarafından duyurulan kararda şu ifadelere yer verildi:

"Cumhurbaşkanı Ahmed Şara 2026 tarihli ve 164 sayılı kararnameyle Mustafa Halil Abdi'yi (Mazlum Abdi) Cumhurbaşkanlığı nezdinde danışman olarak atamıştır."

Kararname doğrultusunda, feshedilen terör örgütü YPG'nin yöneticilerinden olan "Mazlum Abdi" ve "Mustafa Halil Abdi" kod isimli Ferhat Abdi Şahin, Suriye Cumhurbaşkanlığı bünyesinde resmi olarak danışmanlık görevini yürütecek.

"Siber savunmayı güçlendirmek için zaman kısıtlı"

Geleneksel savunma yöntemlerinin yeni nesil tehditler karşısında yetersiz kalacağına işaret edilen ortak mektupta şu ifadelere yer verildi:

"Siber savunmamızı güçlendirmek için sınırlı bir zaman penceremiz var. Mevcut güvenlik yaklaşımının yeterli olmayacağını kabul etmeliyiz. Yapay zekadaki ilerlemeler, yıllardır biriken güvenlik zafiyetlerini gidermek adına savunma tarafına benzeri görülmemiş fırsatlar sunmaktadır."

Küresel siber savunma için 4 temel eylem maddesi

Yayımlanan açık mektupta, kamu ve özel sektörün koordinasyon içinde hayata geçirmesi gereken adımlar, "tüm kurum ve şirketlerin siber savunmayı operasyonel süreçlerinde en üst düzey acil öncelik haline getirmesi, siber güvenlik firmaları ve teknoloji paydaşlarının mevcut savunma araçlarını yapay zeka algoritmalarıyla donatması, devletlerin yerel, ulusal ve uluslararası tehdit istihbarat ağlarını güçlendirmesi ve siber savunma bütçelerine ek fon sağlaması, öncü yapay zeka geliştiricilerinin; hastaneler, su şebekeleri ve enerji santralleri gibi kaynak sıkıntısı yaşayan kritik altyapı savunucularına yapay zeka model erişimi, finansman, teknik eğitim ve sürekli izleme desteği vermesi olarak sıralandı.

Dünya devleri aynı imzayla buluştu

Bildiriye imza atan aralarında OpenAI, Google, Microsoft, Amazon, Anthropic, AMD, IBM, Adobe, Cloudflare, Mastercard, Visa, Citi, Capital One, CrowdStrike, Accenture dahil olmak üzere 100'ü aşkın şirket bulunuyor.

İmzacı kurumlar, dünya genelindeki kamu kurumlarını ve özel sektör liderlerini; ellerindeki ileri teknoloji, kaynak ve teknik uzmanlığı yapay zeka tabanlı siber tehditlere karşı birleştirmeye davet etti.

Gökyüzünde görsel bir şölen oluşturan parçalı tutulma, kentin yüksek noktalarından ve seyir teraslarından izlendi.

Ay yüzeyinin bir kısmının Dünya'nın tam gölge konisine girmesiyle beliren kızıl ve gölgeli silüet, başkentte fotoğrafçılar ve gökyüzü meraklıları tarafından anbean kayda alındı. Şehrin simge yapılarıyla bütünleşen tutulma anları, izleyenlere doyumsuz manzaralar sundu.

Fatih Tekke: "Bu cezayı kendime vermek biraz hakkım olsun"

Yayıncı kuruluşa verdiği maç sonu röportajında mağlubiyetin tüm sorumluluğunu üstlendiğini belirten Fatih Tekke, canlı yayında şu ifadeleri kullandı:

"Çok üzücü bir gece geçirdik. Tabii ki sebebi ben ve ekibim. Hem ülkemize hem camiamıza çok üzücü bir gece yaşattık. Aslında kırmızı karta kadar herkese verdiğimiz şey, bizim açımızdan çok olumlu geçecek bir maç gibiydi. Çok iyi başladığımız bir maçtı ama neticesinde Avrupa Ligi'ne kalamadık. 18 aydır geceli gündüzlü ekibimle, her şeyimizle beraber daha iyiyi nasıl yaparız diye düşünüyoruz, yapmaya çalışıyoruz. Takım kesinlikle çok daha iyi olacak. Bu kesin.

Ama çok uzatmayayım, kimsenin haberi yok. Şu an itibarıyla 18 aylık görevimden istifa ediyorum. Bu cezayı kendime vermek biraz hakkım olsun. Çünkü bazı maçlar vardır, insanı çok yaralar. O maçlardan bir tanesini yaşadık. Nasibin ötesinde yer yok. Çok onur duyduğum görevden maalesef... Çok değerli işler yaptık ama maalesef şu an itibarıyla istifa ettiğimi söylemek istiyorum."

"Böyle bir maçın ardından uyuyamam, herkes hakkını helal etsin"

Karşılaşmanın faturasını tamamen kendisine kestiğini ve Trabzonspor'un önünü açmak istediğini vurgulayan Tekke, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Herkese söylediğim bir şey var; mağlubiyetler bana ve ekibime ait, galibiyetler oyuncularıma. Oyunun şanssızlıkları, talihsizlikleri hepsi kabul edilir ama ben bunu kabul edemem. Böyle de uyuyamam. Dolayısıyla herkes hakkını helal etsin. Biz elimizden gelen her şeyi yaptık. Bugün bazen bir hata öyle şeylere sonuç olabiliyor. Yapacak hiçbir şey yok. Bazen diyor ya 'olmaz'. O kadar güzel olmaz ki siz de bir karar vermeniz lazım.

Kulübümüzün durumunu biliyorsun, bu tür şeyleri de çok daha fazla büyüterek gidiyor. Camianın da rahatlaması adına, Trabzonspor'un daha iyi olacağını bildiğim halde bugün itibarıyla ben yokum. Herkes hakkını helal etsin. Benden yana herkese hakkım helal olsun. Trabzonspor çok güçlü bir kadro, değer olarak çok güçlü bir yapılanma. Yönetimimize, başkanımıza, bize destek veren herkese teşekkür ederiz. Bunu Trabzonspor'a zarar verici şekilde zorlamanın manası yok."

Basın toplantısına katılmadı, soyunma odasında zirve yapıldı

Canlı yayındaki istifa açıklamasının ardından resmi basın toplantısına katılmayan Fatih Tekke, soyunma odasında Kulüp Asbaşkanı Zeyyat Kafkas ile baş başa bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ardından yardımcı antrenörleriyle birlikte takım otobüsüne binen Tekke, kafileyle birlikte havalimanına geçti.

Trabzonspor yönetimi istifayı kabul etmedi

Gelişmelerin ardından Trabzonspor Kulübü resmi internet sitesi ve sosyal medya hesapları üzerinden acil bir açıklama yayımladı. Yönetim kurulu, duygusal yoğunlukla alınan kararın reddedildiğini belirterek şu duyuruyu yaptı:

"Teknik direktörümüz Fatih Tekke'nin Ferencvaros karşılaşmasının ardından yaşanan mağlubiyetin oluşturduğu duygusal yoğunlukla istifa kararı aldığı görülmüştür. Trabzonspor Yönetim Kurulu olarak, teknik direktörümüz Fatih Tekke’nin istifa kararı kabul edilmemiştir.

Fatih Tekke, teknik direktörlük görevine devam etmektedir ve ligde oynayacağımız Amedspor karşılaşmasında takımımızın başında olacaktır."

Ankara'da yağış saat kaçta başlayacak?

Güne parçalı ve az bulutlu bir gökyüzüyle başlayan başkentte, termometreler gün içinde 29°C'ye kadar tırmanacak. Isınan hava ve atmosferik hareketlilikle birlikte saat 13.00 ile 18.00 arasında il genelinde kütlesel bulut oluşumları ve yerel sağanak yağış geçişleri öngörülüyor. Akşam saatlerinden itibaren yağışların etkisini kademeli olarak kaybetmesi bekleniyor.

28 Ağustos 2026 Ankara ilçe ilçe hava durumu

• Çankaya: 17°C / 28°C — Parçalı bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Keçiören: 18°C / 29°C — Parçalı bulutlu, öğleden sonra gök gürültülü sağanak geçişleri bekleniyor.

• Yenimahalle: 17°C / 29°C — Zamanla çok bulutlu, öğle ve ikindi saatlerinde yerel sağanak yağışlı.

• Mamak: 16°C / 28°C — Parçalı bulutlu, öğle saatlerinden itibaren aralıklı sağanak yağışlı.

• Etimesgut: 16°C / 29°C — Parçalı bulutlu, öğleden sonra yerel sağanak yağışlı.

• Sincan: 16°C / 29°C — Az bulutlu, öğle saatlerinde yerini parçalı buluta ve yerel yağışa bırakıyor.

• Altındağ: 17°C / 28°C — Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra yerel gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Gölbaşı: 15°C / 27°C — Parçalı bulutlu, öğle saatlerinde aralıklı sağanak yağışlı.

• Pursaklar: 16°C / 28°C — Parçalı bulutlu, öğle sonrası yerel gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Kahramankazan: 15°C / 28°C — Parçalı bulutlu, yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak geçişleri bekleniyor.

• Polatlı: 17°C / 30°C — Az bulutlu, zamanla parçalı bulutlu ve yerel yağışlı.

• Beypazarı: 18°C / 31°C — Parçalı bulutlu, öğleden sonra kısa süreli yerel sağanak yağışlı.

• Nallıhan: 17°C / 30°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel sağanak yağışlı.

• Kızılcahamam: 13°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde kuvvetli yerel sağanak yağışlı.

• Çubuk: 14°C / 27°C — Parçalı bulutlu, öğleden sonra gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Akyurt: 15°C / 27°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel sağanak yağışlı.

• Elmadağ: 14°C / 26°C — Parçalı bulutlu, öğle saatlerinden itibaren yer yer kuvvetli sağanak yağışlı.

• Ayaş: 16°C / 29°C — Parçalı bulutlu, yerel sağanak yağışlı.

• Bala: 15°C / 26°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.

• Haymana: 14°C / 25°C — Parçalı bulutlu, öğleden sonra yerel sağanak yağışlı.

• Kalecik: 17°C / 31°C — Parçalı bulutlu, öğle saatlerinde yerel sağanak geçişli.

• Güdül: 15°C / 28°C — Parçalı bulutlu, kısa süreli sağanak yağışlı.

• Çamlıdere: 12°C / 24°C — Çok bulutlu, öğle saatlerinde gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Şereflikoçhisar: 18°C / 31°C — Parçalı ve az bulutlu, zamanla yerel yağış ihtimalli.

• Evren: 17°C / 30°C — Parçalı bulutlu, öğleden sonra kısa süreli yağış geçişli.

İstanbul Valiliği'nden kritik uyarı: Sıcaklıklar düşüyor, fırtına geliyor

İstanbul Valiliği, kentin cuma sabah saatlerinden itibaren serin ve yağışlı hava dalgasının etkisi altına girdiğini duyurdu. Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 4 ila 6 derece altına düşeceği megakentte, rüzgar hızının kuzeyden 40-60 km/saate kadar çıkacağı tahmin ediliyor. Yağışlı sistemin cumartesi akşam saatlerine kadar sürmesi, pazartesiden itibaren ise sıcaklıkların yeniden mevsim normallerine yükselmesi bekleniyor.

Büyükşehirlerde son durum: Ankara, İstanbul ve İzmir hava durumu

• İstanbul Hava Durumu: 22°C / 26°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Ankara Hava Durumu: 17°C / 29°C — Az bulutlu ve açık, zamanla parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• İzmir Hava Durumu: 25°C / 35°C — Az bulutlu ve açık.

28 Ağustos 2026 bölge bölge ve İi il hava durumu

Marmara Bölgesi Parçalı ve çok bulutlu; bölgenin doğusu, Tekirdağ, Kırklareli ile Balıkesir ve Çanakkale'nin kuzey kesimleri yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı. Yağışlar Kocaeli ve Sakarya'da öğleden sonra kuvvetli olacak. Rüzgar kuzeyden 40-60 km/saat hızla esecek.

• Bursa: 20°C / 28°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Çanakkale: 22°C / 31°C — Parçalı ve az bulutlu, kuzeyi öğle saatlerinde yerel sağanak yağışlı.

• İstanbul: 22°C / 26°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel sağanak yağışlı.

• Kırklareli: 20°C / 28°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel sağanak yağışlı.

Ege Bölgesi Kıyı kesimleri az bulutlu ve açık, iç kesimleri zamanla parçalı ve çok bulutlu. Kütahya çevrelerinde sağanak yağış bekleniyor. Kuzeyli rüzgarlar 40-60 km/saat hızla esecek.

• Denizli: 23°C / 35°C — Az bulutlu ve açık, zamanla parçalı bulutlu.

• İzmir: 25°C / 35°C — Az bulutlu ve açık.

• Muğla: 22°C / 34°C — Az bulutlu ve açık.

• Uşak: 15°C / 29°C — Az bulutlu ve açık, zamanla parçalı bulutlu.

Akdeniz Bölgesi Az bulutlu ve açık, zamanla Orta ve Doğu Akdeniz ile Antalya'nın batısının iç kesimleri yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Adana: 26°C / 35°C — Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra yerel sağanak yağışlı.

• Antalya: 28°C / 39°C — Az bulutlu, batısının iç kesimleri öğleden sonra sağanak yağışlı.

• Burdur: 18°C / 33°C — Parçalı ve az bulutlu.

• Hatay: 25°C / 32°C — Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra yerel sağanak yağışlı.

İç Anadolu Bölgesi Bölge genelinin zamanla parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel olmak üzere aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

• Ankara: 17°C / 29°C — Öğle saatlerinden sonra yerel sağanak yağışlı.

• Eskişehir: 16°C / 26°C — Öğle saatlerinden sonra yerel sağanak yağışlı.

• Konya: 20°C / 29°C — Öğle saatlerinden sonra yerel sağanak yağışlı.

• Nevşehir: 16°C / 27°C — Öğle saatlerinden sonra yerel sağanak yağışlı.

Batı Karadeniz Bölgesi Bölge genelinde öğle saatlerinden itibaren yerel olarak kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor. Su baskınlarına karşı dikkatli olunmalıdır.

• Bolu: 14°C / 23°C — Öğleden sonra kuvvetli sağanak yağışlı.

• Düzce: 18°C / 26°C — Öğleden sonra kuvvetli sağanak yağışlı.

• Sinop: 21°C / 29°C — Öğleden sonra kuvvetli sağanak yağışlı.

• Zonguldak: 19°C / 22°C — Öğleden sonra kuvvetli sağanak yağışlı.

Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi Bölge genelinde aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış hakim. Yağışların Çorum çevrelerinde öğleden sonra kuvvetli olması bekleniyor.

• Amasya: 17°C / 30°C — Yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Rize: 21°C / 27°C — Aralıklı ve yerel sağanak yağışlı.

• Samsun: 21°C / 27°C — Yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Trabzon: 21°C / 27°C — Aralıklı ve yerel sağanak yağışlı.

Doğu Anadolu Bölgesi Kuzey ve batı kesimleri ile Bitlis ve Van çevrelerinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

• Erzurum: 11°C / 27°C — Yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Kars: 10°C / 25°C — Yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Malatya: 20°C / 33°C — Öğle saatlerinde yerel sağanak yağışlı.

• Van: 16°C / 26°C — Öğle saatlerinde yerel sağanak yağışlı.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi Parçalı ve az bulutlu; Diyarbakır, Şanlıurfa ve Kilis çevreleri öğleden sonra sağanak yağışlı. Bölgenin güneyinde yerel toz taşınımı öngörülüyor.

• Diyarbakır: 23°C / 36°C — Öğleden sonra yerel sağanak yağışlı.

• Gaziantep: 23°C / 36°C — Az bulutlu ve açık, zamanla parçalı bulutlu.

• Mardin: 25°C / 34°C — Az bulutlu ve açık, zamanla parçalı bulutlu.

• Şanlıurfa: 26°C / 38°C — Öğleden sonra yerel sağanak yağışlı.

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

MİLLETLERARASI ANDLAŞMA

–– Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti Arasında Yenilenebilir Enerji Santrali Projelerine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11670)

CUMHURBAŞKANI KARARLARI

–– Suriye Arap Cumhuriyeti’nin Diplomatik Pasaport Hamili Vatandaşlarının Türkiye’de Göreve Atanmalarında, Türkiye’ye Yapacakları Her 180 Gün İçinde Azami 90 Gün İkamet Süreli Turistik Amaçlı Seyahatlerinde ve Transit Geçişlerinde Vize Muafiyeti Sağlanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11671)

–– Türkiye Maarif Vakfına Kaynak Aktarılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11672)

–– 2026 Yılı Sulama Tesisleri İşletme ve Bakım Ücret Tarifelerine İlişkin Karar (Karar Sayısı: 11673)

–– Türk Standardları Enstitüsü Tarafından Tertiplenecek Uluslararası Organizasyonlar ve Toplantılardan Cumhurbaşkanı Tarafından Belirlenenlerin Yürütülmesine Yönelik 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü Maddesinin (z) Bendi Kapsamında Yapılacak Alımlara İlişkin Usul ve Esaslar (Karar Sayısı: 11674)

–– Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile İlgili Kararlar (Karar Sayısı: 11675, 11676, 11677)

YÖNETMELİKLER

–– İstihdamı Koruma Destek Programı Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Üsküdar Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânları

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyan karara göre, Suriye’nin diplomatik pasaport sahibi vatandaşları Türkiye’de görev atamaları kapsamında gerçekleştirecekleri seyahatlerde vizeden muaf tutulacak.

Düzenleme kapsamında diplomatik pasaport sahiplerine, Türkiye’ye turistik amaçlarla yapacakları seyahatlerde de her 180 gün içerisinde azami 90 gün ikamet süresiyle vize muafiyeti uygulanacak. Aynı muafiyet, Türkiye üzerinden gerçekleştirilecek transit geçişler için de geçerli olacak.

Söz konusu kararın, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 18’inci maddesi uyarınca alındığı belirtildi.

Yapılan atamalar kapsamında Tunceli İl Başkanlığı görevine Recai Hazar, Ardahan İl Başkanlığı görevine Hasan Şenel, Karaman İl Başkanlığı görevine Adem Küçükyarma, Afyonkarahisar İl Başkanlığı görevine ise Özgür Kavak getirildi.

Teşkilat Başkanlığı açıklamasında, görevlerini devreden il başkanlarına da teşekkür edildi. Tunceli İl Başkanı Hakan Özer, Ardahan İl Başkanı Hakan Aydın, Karaman İl Başkanı Murat Öztürk ve Afyonkarahisar İl Başkanı Turgay Şahin’e bugüne kadar yaptıkları çalışmalar dolayısıyla teşekkür edildi.

Açıklamanın sonunda yeni görevlendirilen il başkanlarına başarı dilekleri iletilerek, yeni dönemin hayırlı olması temennisinde bulunuldu.

Meteorolojik verilere göre özellikle Marmara, Ege ve Batı Akdeniz bölgelerinde 28-30 Ağustos tarihleri arasında kuvvetli rüzgar, yüksek sıcaklık ve düşük nemin etkili olması bekleniyor. Söz konusu hava koşullarının orman yangını riskini önemli ölçüde artırabileceğine dikkat çekildi.

Bakan Yumaklı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, vatandaşların yangın riskine karşı alması gereken önlemleri hatırlatarak şunları kaydetti:

"Meteorolojik verilere göre, 28-30 Ağustos tarihlerinde, Marmara, Ege ve Batı Akdeniz'de etkili olması beklenen kuvvetli rüzgar, yüksek sıcaklık ve düşük nem orman yangını riskini artırıyor. Ormanlık alanlarda ve yakın çevresinde kesinlikle ateş yakmayalım. Kuru otluk alanlara yanıcı madde atmayalım. Anız ve bahçe atığı yakma gibi işlerden uzak duralım. En ufak bir duman veya şüpheli durumu anında 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirelim. Devletimizin tüm imkanları ve orman kahramanlarımızın fedakar mücadelesi kararlılıkla sürerken, unutulmamalıdır ki en büyük gücümüz vatandaşlarımızın duyarlılığı ile yangın çıkmasını önlemektir."

ANKARA GIDA KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI BAKAN YARDIMCILIKLARI

1 Grup 2 Kalem HPLC ve HPLC DAD-RID Cihazı demirbaş alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecek olup, teklifler sadece elektronik ortamda EKAP üzerinden alınacaktır. İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:

2-İhale konusu mal alımın

3-İhalenin

4. İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler:
4.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır.
4.1.3. Şekli ve içeriği İdari Şartnamede belirlenen teklif mektubu.
4.1.4. Şekli ve içeriği İdari Şartnamede belirlenen geçici teminat bilgileri.
4.1.5 İhale konusu alımın tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz.

5. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6. İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.

7. İhale dokümanı EKAP üzerinden bedelsiz olarak görülebilir. Ancak, ihaleye teklif verecek olanların, e-imza kullanarak EKAP üzerinden ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8. Teklifler, EKAP üzerinden elektronik ortamda hazırlandıktan sonra, e-imza ile imzalanarak, teklife ilişkin e-anahtar ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde verilecektir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekli ile birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.


10. Bu ihalede, kısmı teklif verilebilir.

11. İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12. Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13. Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 45 (KırkBeş) takvim günüdür.

14.Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15. Diğer hususlar:

Teklif fiyatı ihale komisyonu tarafından aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.

Fatih Tekke, karşılaşmanın ardından aldığı kararı kulüp yönetimine ileterek Trabzonspor’daki teknik direktörlük görevini bıraktı.

Karşılaşmaya istediği başlangıcı yapamayan Trabzonspor, 13. dakikada Malinovskyi’nin kırmızı kart görmesiyle mücadeleyi 10 kişi sürdürmek zorunda kaldı.

Ferencvaros, 19. dakikada O'Dowda’nın kaydettiği golle 1-0 öne geçti ve ilk yarıyı bu skorla tamamladı.

İkinci yarıda da üstünlüğünü sürdüren ev sahibi ekip, 54. dakikada Corbu’nun golüyle farkı ikiye çıkardı. Trabzonspor’un işi, 57. dakikada Cabral’ın kırmızı kart görmesiyle daha da zorlaştı ve temsilcimiz sahada 9 kişi kaldı.

Ferencvaros, 59. dakikada Bamidele’nin attığı golle skoru 3-0’a getirdi. Macar ekibi, 86. dakikada Lisztes’in golüyle karşılaşmanın sonucunu belirledi: 4-0.

İki maç sonunda Ferencvaros’a toplam 5-0’lık skorla elenen Trabzonspor, Avrupa macerasına UEFA Konferans Ligi lig aşamasında devam edecek.

UEFA Avrupa Ligi ve UEFA Konferans Ligi’nin lig aşaması kura çekimleri ise yarın TSİ 14.00’te Monako’da gerçekleştirilecek.

Suriye Eğitim Bakanı Muhammed Abdurrahman’ın imzasını taşıyan ve bugün yayımlanan resmi yazıya göre, eğitim programında kapsamlı değişikliklere gidilecek. Düzenleme kapsamında Kürtçe, belirlenen bölgelerde Arapça ve İngilizcenin yanında müfredatta yer alacak.

Rudaw’ın haberine göre, Kürtçe dersleri için haftada ortalama üç ders saati ayrılacak. Bunun yanı sıra öğrencilerin Kürtçe sosyal ve kültürel faaliyetlerine yönelik haftada bir ders saati planlanacak.

Kürtçe dersinden alınan notların öğrencilerin genel başarı ortalamasına dahil edilmesi öngörülüyor. Kararda Kürtçenin aynı zamanda temel derslerden biri olarak kabul edileceği belirtildi.

Bazı derslerde dil tercihi yapılabilecek

Yeni düzenlemenin ilk yılında öğrencilere bazı dersleri Kürtçe veya Arapça alma seçeneği de sunulacak.

Buna göre öğrenciler Sosyal Bilgiler, Tarih, Coğrafya ve Felsefe derslerini Kürtçe ya da Arapça okuyabilecek. Öğrenciler, bu derslere ilişkin sınavlara da tercih ettikleri dilde girebilecek.

Kararda Kürtçe dersine ilişkin, ders notunun öğrencinin toplam başarı puanına dahil edileceği ve temel ders statüsünde değerlendirileceği ifade edildi.

Kürtçe öğretmenlerinde aranacak şartlar belirlendi

Suriye Eğitim Bakanlığı, Kürtçe derslerini okutacak öğretmenlerin taşıması gereken nitelikleri de açıkladı.

Buna göre öğretmenlerin üniversite veya öğretmen yetiştiren bir enstitüden mezun olması ve Kürtçe alanında uzmanlaşmış bulunması gerekiyor.

Öğretmen ihtiyacının karşılanamaması durumunda ise Kürtçeye hakim lise mezunlarının da ders vermesine izin verilebilecek.

Öğretmen adaylarının Kürtçe yeterliliklerinin belirlenmesi amacıyla yazılı ve sözlü sınavlardan geçirilmesi de düzenlemede yer alan şartlar arasında bulunuyor.

Milli tenisçi, sezonun son Grand Slam turnuvasında güçlü rakibi karşısında ikinci tura yükselmek için mücadele edecek.

Çalık şu ifadeleri kullandı:

"Sevgili Beylikdüzülü Komşularım, Değerli Yol Arkadaşlarım, Devam eden yargılama sürecinde bugüne kadar tüm dikkatimi, şahsıma yöneltilen isnatlara cevap vermeye ve hakkımda beyanda bulunan kişilere sorularımı mahkeme huzurunda yöneltmeye verdim. Ancak son günlerde siyasi duruşum hakkında yapılan değerlendirmeler nedeniyle, bazı hususları kamuoyuyla açık ve samimi bir şekilde paylaşma ihtiyacı duydum. Ben hayatım boyunca makamların, unvanların ya da içinde bulunulan şartların değil; inandığım değerlerin ve ilkelerin yol göstericisi olduğuna inandım. Bugün de aynı yerde duruyorum. 524 gündür özgürlüğümden mahrum olduğum bu zorlu süreçte, yalnızca hukuki ve siyasi açıdan değil, sağlık açısından da ağır sınavlardan geçtim. Ancak bütün bu yaşadıklarıma rağmen umudumu, mücadele azmimi ve adalete olan inancımı hiçbir zaman kaybetmedim. Çünkü insanın en zor zamanlarda sahip çıktığı değerler, aslında onun gerçek karakterini ortaya koyar. Dolayısıyla ben yine aynı Mehmet olacağım. Aynı değerleri, aynı insani ve ahlaki erdemleri savunmaya devam edeceğim. Yıllardır yürüdüğüm yolda, inandığım değerlerle yürümeye devam ediyorum. Benim için mesele kişiler değil, ilkelerdir; günlük siyasi hesaplar değil, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bizlere emanet ettiği Cumhuriyet değerleridir.

Cumhuriyet Halk Partisi benim için yalnızca bir siyasi parti değildir. Cumhuriyet Halk Partisi ile bağım, ailemden gelen köklü bir siyasi aidiyete dayanmaktadır. Bu bağ, kişisel beklentilerin çok ötesindedir. Cumhuriyet Halk Partisi; Cumhuriyetimizin kurucu değerlerinin, demokrasinin, özgürlüğün, eşitliğin, adaletin ve halkın iradesinin taşıyıcısıdır. Atatürk’ün iki büyük eserinden biri olarak gördüğü Cumhuriyet Halk Partisi’nde mücadele etmenin ve bu büyük kurumun bir parçası olmanın benim için ayrı bir anlamı vardır. Bu nedenle açıkça ifade etmek isterim ki; Yoluma, bugün bulunduğum yerde, Cumhuriyet Halk Partisi’nde devam edeceğim. Cumhuriyet Halk Partisi, tarihi boyunca çok sesli, çoğulcu ve demokratik bir kongreler partisi oldu. İçerisinde farklı düşünceler farklı değerlendirmeler ve farklı görüşleri barındırdı. Herkesin kendi hür iradesiyle aldığı ve alacağı kararlara saygılıyım. Bunu demokrasinin doğal bir parçası olarak görüyorum. Çünkü benim için siyaset; bir makam sahibi olmak değil, inandığın değerlere sahip çıkabilmektir.

Sevgili komşularım, değerli yol arkadaşlarım, Bugün hakkımdaki iddialar mahkeme huzurunda ve hukuk zemininde tartışılmaktadır. İddianamede şahsıma yöneltilen tüm hususlara eksiksiz cevap verdim; savunmamı yaptım. Dayandığım somut belgeleri tek tek ortaya koydum, gerekli gördüğüm noktalarda sorularımı doğrudan yönelttim. Hakkımdaki iddiaların hukuk içerisinde ve delilleriyle değerlendirilmesini bekliyor, adaletin ve gerçeğin sonunda yerini bulacağına inanıyorum. Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da adaletin, özgürlüğün, demokrasinin ve Cumhuriyetimizin temel değerlerinin yanında durmaya devam edeceğim. Bütün bu zorlukların içerisinde siyasi görüşü ne olursa olsun yanımda duran, sağlığım için kaygılanan, aileme destek olan ve duasını esirgemeyen herkese gönülden teşekkür ediyorum. Gösterdiğiniz dayanışmayı hayatım boyunca hiçbir zaman unutmayacağım. Hepinizi saygı, sevgi ve umutla selamlıyorum. Allah’a emanet olun. Saygılarımla."

Karşılaşmada ev sahibi Kauno Zalgiris’in tek golünü 64. dakikada Renan kaydetti. Bu gol, maçın sonucunu belirlese de Beşiktaş’ın ilk maçta elde ettiği farklı galibiyet nedeniyle turu geçmesine engel olmadı.

Bu sonuçla birlikte Beşiktaş, UEFA Avrupa Ligi’nde 2026-2027 sezonunun lig aşamasında yer almaya hak kazandı.

UEFA Avrupa Ligi 2026-2027 sezonu lig aşamasının kura çekimi ise 28 Ağustos Cuma günü saat 14.00’te İsviçre’nin Nyon kentinde gerçekleştirilecek. Kura sonucunda Beşiktaş’ın lig aşamasındaki rakipleri ve oynayacağı karşılaşmalar belli olacak.

Sosyal medya platformlarında 27 Ağustos 2026 tarihinde paylaşılan görüntülerde iki kişinin yavru bir kediye işkence ettiği ve ardından hayvanı öldürdüğü tespit edildi. Bunun üzerine olayla ilgili adli süreç başlatıldı.

Başsavcılık tarafından yapılan açıklamada, şüphelilerin 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 28/A.2 maddesi kapsamında evcil hayvanı kasten öldürme suçunu işlediklerinin değerlendirildiği belirtildi.

Başsavcılığın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"27.08.2026 tarihinde bir kısım X ve diğer sosyal medya platformu kullanıcıları tarafından yapılan paylaşımlarda, iki şahsın yavru bir kediye işkence ettikleri ve öldürdüklerinin tespit edilmesi üzerine, meçhul şüphelilerin üzerilerine atılı 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu 28/A.2 maddesi uyarınca evcil hayvanı kasten öldürme suçunu işledikleri değerlendirilmekle, atılı eylemi gerçekleştiren şüpheliler hakkında re’sen soruşturma işlemlerine başlanılmış ve şüpheliler hakkında gözaltı talimatı verilmiştir."

Fransa'da Halk Sağlığı Kurumu verilerine göre, haziran ayından bu yana ülkenin Provence-Alpes-Cote d'Azur, Oksitanya, Ile-de-France ve Auvergne-Rhone-Alpes bölgelerinde toplam 13 ilde Batı Nil virüsü vakası görüldü.

Geçen haftaya göre ülkede 12 ek vaka daha tespit edilirken, ülkede bu yaz aylarındaki toplam Batı Nil virüsü vakası 30'a yükseldi.

Ayrıca Aude, Seine-et-Marne ve Drome illerinde ilk kez bu virüse yakalanan vakalar saptandı.

İllere göre 1 ila 7 arasında vaka tespit edilirken, en fazla vaka sayısı Akdeniz kıyısı olan Bouches-du-Rhone ilinde kayıtlara geçti.

En genç hasta Yunanistan'da

Yunanistan'da Batı Nil virüsünün merkezi sinir sistemini etkilediği belirlenen en genç hastanın 13 yaşındaki bir çocuk olduğu belirtildi.

Yunanistan Ulusal Kamu Sağlığı Kurumu (EODY) verilerine göre, ülkede yılın başından bu yana tespit edilen 232 vakadan 165'i merkezi sinir sistemine ilişkin semptomlar gösterdi.

Virüsün merkezi sinir sistemini etkilediği hastalardan en küçüğü ise 13 yaşında bir çocuk oldu.

Yılın başından bu yana ülkede Batı Nil virüsü nedeniyle hayatını kaybeden 19 kişinin ise 66 yaş ve üzerinde olduğu kaydedildi.

Öte yandan, Drama, Preveze, Atina ve Selanik çevresindeki toplam 9 yerleşim biriminde Batı Nil virüsü at, eşek ve katırlarda da görüldü.

Ülkede 9-26 Ağustos'ta 75 yeni Batı Nil virüsü vakası tespit edilmiş, böylece yılın başından beri tespit edilen vaka sayısı 232'ye çıkmıştı.

Hollanda'da bir kişi hayatını kaybetti

Hollanda'da, Batı Nil virüsü nedeniyle bir kişi hayatını kaybederken, Ulusal Halk Sağlığı ve Çevre Enstitüsü (RIVM), virüse yakalandığından şüphelenen veya belirti gösteren kişilerin kurumla iletişime geçmesi çağrısı yaptı.

Ulusal Halk Sağlığı ve Çevre Enstitüsü'nden (RIVM) yapılan yazılı açıklamada, Utrecht eyaletinde yaşayan bir kişinin, virüse yakalanmasının ardından tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybettiği belirtildi.

Hollanda'da büyük olasılıkla ülke içinde bulaştığı değerlendirilen 3 Batı Nil virüsü vakası tespit edildiği kaydedilen açıklamada, şüphelenen veya belirti gösteren kişilerin mutlaka RIVM ile iletişime geçmesi çağrısı yapıldı.

Batı Nil virüsü nedir?

RIVM'in güncellenen açıklamasına göre, Batı Nil virüsü kuşlarda görülüyor.

Çoğu kuş türü virüsten etkilenmezken, ardıç kuşu, karga türleri ve yırtıcı kuşlar gibi bazı türler hastalanıp ölebiliyor.

Yaygın ev sivrisineği (Culex pipiens), virüsü virüs ile enfekte bir kuştan alarak başka kuşlara, atlara ve insanlara bulaştırıyor.

Atlar ve insanlar virüse karşı hassas olsa da, kan nakli veya organ nakli gibi istisnai durumlar dışında birbirlerine bulaştıramıyor.

Başlangıçta yalnızca Afrika'da görülen virüs, zamanla Fransa, İtalya, İspanya ve Portekiz başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesine yayıldı; Almanya'da ise 2019'dan bu yana her yıl salgın görülüyor.

İfade Özgürlüğü Derneği’nin (İFÖD) EngelliWeb projesi kapsamında yaptığı incelemeye göre, Steam’de bulunan 45 oyunun sayfalarına Türkiye’den erişim çeşitli kararlarla engellendi. 2023 yılından bu yana uygulanan erişim engellerinin büyük bölümünün 2026’da getirildiği belirtildi.

Türkiye’den Steam sayfalarına erişilemeyen oyunlar arasında Rockstar Games tarafından geliştirilen Bully: Scholarship Edition ve Manhunt da yer alıyor. Ayrıca POSTAL serisinden üç oyun ile korku türündeki Poppy Playtime da erişim engeli getirilen yapımlar arasında bulunuyor.

Engellenen oyunların içerik kategorileri

İFÖD’ün incelemesinde erişime engellenen 45 oyun, Steam’in içerik sınıflandırmalarına göre farklı kategorilerde değerlendirildi. Buna göre:

• 40 oyun (%88,9) genel yetişkin içerik kategorisinde yer alıyor.
• 20 oyun (%44,4) seyrek çıplaklık veya cinsel içerik barındırıyor.
• 15 oyun (%33,3) yalnızca yetişkinlere yönelik cinsel içerik içeriyor.
• 15 oyun (%33,3) sık çıplaklık veya cinsel içerik kategorisinde bulunuyor.
• 15 oyun (%33,3) sıkça şiddet veya kan içeriyor.

Öte yandan erişim engeli getirilen oyunların Steam mağaza sayfaları, platform tarafından henüz Türkiye’de görünmez hale getirilmedi. Bu nedenle söz konusu sayfalara yönelik erişim engellerinin uygulanma biçimi ile Steam’in kendi mağaza görünürlüğü arasında farklılık bulunuyor.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!