Zaman zaman patlamalar yaşandı

İhbar üzerine bölgeye çok sayıda itfaiye, sağlık, polis ve arama-kurtarma ekibi sevk edildi. Güvenlik güçleri tesis çevresinde geniş güvenlik çemberi oluştururken, itfaiye ekipleri patlamaların sürdüğü alanda alevleri kontrol altına almak için yoğun müdahalede bulundu. Ekiplerin çalışması neticesinde yangın söndürüldü.

Olayda tesisin yanı sıra çevrede park halinde bulunan 3 otomobilde de maddi hasar meydana geldi.

İşletme sahibi ve çalışanının cansız bedenine ulaşıldı

Yangının kontrol altına alınmasının ardından tesise giren arama-kurtarma ve itfaiye ekipleri, içeride 2 kişinin cansız bedenine ulaştı. Yapılan incelemede hayatını kaybedenlerin işletme sahibi Nazif Kavas ile iş yeri çalışanı Servet Ekiz olduğu belirlendi.

Yangından etkilenerek yaralanan 2 kişi ise sağlık ekiplerince olay yerinde yapılan ilk müdahalelerinin ardından Salihli Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Ekiplerin tesisteki soğutma ve inceleme çalışmaları sürerken, yangının ve patlamaların kesin çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla adli ve teknik soruşturma başlatıldı.

"2025'in fiyatıyla 2026'nın mısırını satın alamazsınız"

Tarımsal girdilerdeki yıllık değişimleri verilerle aktaran Durmaz, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"2025’in fiyatıyla 2026’nın mısırını satın alamazsınız. Çiftçi, geçen yılın mazotuyla tarlasını sürmedi, geçen yılın gübresiyle üretim yapmadı. 2026’nın maliyetiyle üretim yapan çiftçiye bu yılın gerçeklerine uygun bir fiyat vermek zorundasınız.

Mart 2025 ile Mart 2026 arasındaki bir yıllık süreçte mazotun litresi 47,57 liradan 75,12 liraya çıkarak yüzde 57,9 arttı. Üre gübresinin ton fiyatı 19 bin 200 liradan 31 bin 124 liraya yükselerek yüzde 62,1 zamlandı. DAP gübresi yüzde 47,9, kompoze gübre ise yüzde 48,4 oranında arttı. TÜİK'in Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) de bu tabloyu doğruluyor. Mazot, tohum, gübre, sulama ve işçilik harcamaları katlanırken üreticiye 'geçen yılın biraz üzerinde bir fiyat verdik' denilemez."

"17 lira talebi keyfî değil, maliyetin zorunlu sonucudur"

Geçen yılki 11,30 liralık fiyata kıyasla talep edilen 17 liranın yaklaşık yüzde 50'lik bir artışa denk geldiğini ve bunun girdi maliyetlerindeki artışla doğrudan örtüştüğünü vurgulayan Durmaz, şunları kaydetti:

"Mısır ihtiyacı için milyonlarca ton ithalat yapılırken yerli çiftçinin ürünü değersizleştirilemez. İthalat ihtiyacını azaltmak istiyorsanız çiftçiye 'sen üret, ben senin ürününe sahip çıkacağım' demek zorundasınız. Açıklanacak fiyat, çiftçinin yalnızca bugünkü borcunu kapatmasını değil, 2027 yılında tarlasına yeniden girebilmesini de sağlamalıdır."

"TMO etkin alım yapmalı, çiftçi tüccara mahkûm edilmemeli"

Açıklanan taban fiyatın serbest piyasada erimemesi için TMO'nun alım politikalarını sahada etkin yürütmesi gerektiğini belirten Durmaz:

"Mesele yalnızca 17 lirayı açıklamakla bitmiyor. Çiftçinin borcu var, biçerdöver parası var; ürününü bekletecek deposu yok. TMO zamanında ve yeterli alım yapmaz, alım noktalarını artırmazsa üretici ürününü tüccara çok daha ucuza satmak zorunda kalır ve açıklanan fiyat kâğıt üzerinde kalır. TMO piyasayı sıkı denetlemelidir.

Bu yıl açıklanacak fiyat, aynı zamanda çiftçinin seneye mısır ekip ekmeyeceğinin kararı olacaktır. İktidarın önünde açık bir tercih var: Kendi çiftçisine mi kazandıracak, yoksa yabancı ülkelerin üreticisine mi? Yapılması gereken ithalatın değil, yerli üreticinin önünü açmaktır."

Ankara Büyükşehir Belediyesi Meslek Edindirme Kursları'nda (BELMEK) 2019 yılında başlatılan yenilikçi, kapsayıcı ve üretim odaklı eğitim modelinin uluslararası alanda tescillenme süreci dijital yayına dönüştürüldü. Yayımlanan e-kitapta; Ankara'nın yaşam boyu öğrenme vizyonu, BELMEK'lerde hayata geçirilen yapısal dönüşüm, kadınların eğitim ve istihdam süreçlerine katılımını artıran projeler ile UNESCO Öğrenen Şehirler Küresel Ağı’na kabul süreci ayrıntılı şekilde aktarılıyor.

17 ilçede 46 merkez: Yılda ortalama 25 bin kursiyer

Başkentlilerin kişisel gelişimine, mesleki becerilerine ve ekonomik bağımsızlıklarına katkı sağlayan BELMEK'lerin güncel faaliyet verileri de paylaşıldı:

Başkentin 17 ilçesinde faaliyet gösteren toplam 46 kurs merkezinde onlarca farklı branşta ücretsiz eğitim hizmeti veriliyor. Son 5 yılda her yıl ortalama 25 bin 200 kursiyerin eğitim aldığı merkezlerden, kurulduğu günden bu yana yaklaşık 485 bin kişi faydalandı. Kurslar, kadınların sadece hobi edinmesini değil; kooperatifleşme ve üretim yoluyla doğrudan iş gücüne katılımını destekleyen bir model olarak hizmet veriyor.

Hazırlanan "Ankara UNESCO Öğrenen Şehirler Küresel Ağı’nda" e-kitabına, belediyenin resmî internet sitesi üzerindeki yayınlar bölümünden (ankara.bel.tr/yayinlar) erişilebiliyor.

Taşkent Şehitler Anıtı’nda gerçekleştirilen anma merasiminde şehitlerin aziz hatırasına çelenk bırakan Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Taşkent, Terazi ve Tatlısu köylerinden toplanarak esir alınan masum Kıbrıslı Türklerin kurşuna dizilerek katledildiğini hatırlattı. Erhürman, bu trajedinin Kıbrıs Türk halkının varoluş mücadelesinde ödediği ağır bedellerin en somut simgelerinden biri olduğunu vurguladı.

"Kıbrıs Türkünün acılarının yok sayılmasına sessiz kalmayacağız"

Kıbrıs Türk halkının maruz kaldığı katliamların uluslararası arenada hak ettiği karşılığı bulamadığına işaret eden Erhürman, Avrupa Parlamentosu'nun yanlı tutumunu şu sözlerle eleştirdi:

"Kayıp Şahıslar Komitesi yıllardır iki taraftaki kayıpların bulunması için çalışmalar yürütüyor. Ancak Avrupa Parlamentosu’nun sadece Kıbrıslı Rum kayıplarla ilgili anıt kararı alırken Kıbrıslı Türk kayıpları aynı kapsama dahil etmemesi kabul edilemez bir çifte standarttır. Kıbrıs Türk halkının yaşadığı acıların yok sayılmasına kesinlikle sessiz kalmayacağız. Haklarımızı her platformda savunmayı sürdüreceğiz."

"Gelecek kuşaklar aynı acıları yaşamayacak"

Gelecek nesillerin benzer trajedilerle bir daha yüzleşmemesi için mücadeleyi kararlılıkla sürdüreceklerini kaydeden Erhürman, konuşmasını "Şehitlerimizi unutmayacak, unutturmayacağız" mesajıyla tamamladı.

Ziyarete kapatılan alanlar

Alınan güvenlik tedbirleri kapsamında bugün geçici olarak girişlere kapatılan koru ve yeşil alanlar şunlar:

• Emirgan Korusu

• Yıldız Korusu

• Gülhane Parkı (Korusu)

• Küçük Çamlıca Korusu

• Büyük Çamlıca Korusu

• Fethipaşa Korusu

• Hıdiv Kasrı Korusu

• Beykoz Korusu

• Büyükdere Atatürk Fidanlığı

• Atatürk Kent Ormanı

• Florya Atatürk Kent Ormanı

• Büyükçekmece Doğal Yaşam Parkı

AKOM'dan ağaç devrilmesi ve çatı uçması uyarısı

İBB Afet İşleri Dairesi Başkanlığı AKOM, fırtına süresince vatandaşların meteorolojik duyuruları yakından takip etmeleri gerektiğini hatırlattı. Açıklamada, özellikle ağaçlık alanlar, parklar ve yüksek yapıların çevresinde bulunulmaması, dal kırılması ve devrilme risklerine karşı dikkatli ve tedbirli olunması istendi.

Yeşil alanların, fırtınanın etkisini tamamen kaybetmesi ve sahada yapılacak güvenlik kontrollerinin ardından yeniden İstanbulluların kullanımına açılacağı belirtildi.

Ayder Yaylası'nın dört mevsim ziyaretçi akınına uğradığını ve artan turizm potansiyeliyle trafik yoğunluğunun yükseldiğini belirten Uraloğlu, yol standartlarının yükseltildiğini kaydetti.

İlk 5,5 kilometrelik kesim bitümlü sıcak karışım kaplamalı 4 şeritli bölünmüş yol, devamındaki kesimler ise 12 metre platform genişliğinde ve tırmanma şeritli olarak inşa edildi.

Güzergâhta toplam 3 bin 670 metre uzunluğunda 3 tek tüplü tünel (955 metrelik Çamlıhemşin, 2 bin 265 metrelik Hala ve 450 metrelik Hala-2) ile toplam 345 metre uzunluğunda 5 köprü (Akkaya, Şenyamaç, Fırtına Deresi, Hala Deresi-1 ve Hala Deresi-2) yer alıyor.

10 kilometrelik bölüm yamamlandı

Daha önce tek yol standardındaki 8 kilometrelik kesimin trafiğe açıldığını hatırlatan Bakan Uraloğlu, pazartesi günü hizmete girecek etaba ilişkin şunları kaydetti:

"Çamlıhemşin Tüneli, Fırtına Deresi ve Hala Deresi-1 köprülerini kapsayan 2 kilometrelik Çamlıhemşin Tünelli Geçişi'ni hizmete sunuyoruz. Böylece projemizin toplam 10 kilometrelik bölümünü tamamlamış olduk.

Kalan bölümlerde Hala Tüneli'ndeki kazı ve kaplama betonu işlemleri tamamlandı. Hala-2 Tüneli'nde kemer betonu imalatları sürerken, Çamlıhemşin Tüneli ile Ayder Yaylası arasında kalan yaklaşık 7 kilometrelik kesimde ise çalışmalarımız aralıksız devam ediyor."

Yıllık 772 milyon lira tasarruf sağlanacak

Projenin tamamlanmasıyla elde edilecek ekonomik ve çevresel kazanımlara dikkat çeken Uraloğlu, ulaşım süresinin 20 dakika azalacağını belirtti:

"Yolun tamamlanmasıyla güzergâh 1,5 kilometre kısalacak. Seyahat süresini 55 dakikadan 35 dakikaya indireceğiz. Böylece zamandan 675 milyon lira, akaryakıttan 97 milyon lira olmak üzere yıllık toplam 772 milyon lira tasarruf sağlayacağız. Karbon emisyonunu da yıllık 4 bin 800 ton azaltacağız."

Bakan Yardımcısı Birinci: "Dünyada her gün 115 kişi afetlerde hayatını kaybediyor"

Sempozyumun açılışında konuşan Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayıp Birinci, son 50 yılda dünyada meydana gelen 11 bini aşkın afetin 2 milyondan fazla can kaybına ve 3,6 trilyon dolarlık yıkıma neden olduğunu ifade etti. Küresel ölçekte afet sıklığının arttığına işaret eden Birinci, şu verileri paylaştı:

"Bugün dünyada her gün ortalama 115 kişi afet sebebiyle hayatını kaybediyor, 202 milyon dolar ekonomik kayıp yaşanıyor. Bu tabloda Türkiye'nin payı dünya ortalamasından çok daha yüksek. Birleşmiş Milletler verilerine göre 2025 yılından bugüne kadar afetlerden etkilenen insan sayısında yüzde 80'lik bir artış var. Afet yönetimi artık yüksek hızda veri üretme, anlık doğrulama ve bu veriyi anlamlandırma kapasitesiyle doğrudan ilişkilidir."

AFAD Başkanı Pehlivan: "155 uydu, İHA'lar ve 155 bin kamera ile süreci izliyoruz"

AFAD Başkanı Ali Hamza Pehlivan, 1999 Gölcük Depremi'nin afet yönetiminde bir milat olduğunu ve AFAD'ın kuruluşuyla birlikte Türkiye'nin "kriz odaklı" anlayıştan "risk odaklı bütünleşik afet yönetimi" modeline geçtiğini belirtti.

Dijital altyapının önemine değinen Pehlivan, Afet Yönetim ve Karar Destek Sistemi (AYDES), Operasyon Yönetim Sistemi (OES), Mobil Vaka Sistemi ve Hızırnet koordineli bir şekilde kullanıldığını, AFAD bünyesinde yaklaşık 155 uydu sistemi ve İHA'lar ile bağlantı kurulabiliyor; 155 bin güvenlik kamerası canlı izlenebiliyor ve 87 bin müdahale aracının takibi anlık olarak gerçekleştirildiğini, 81 ilin risk haritaları çıkarılarak haftalık ve aylık takiplerle güncelleniyor; personele yapay zekâ, dron ve büyük veri analitiği eğitimleri verildiğini aktardı.

ATO Başkanı Baran'dan özel sektöre 'veri paylaşımı ve risk yönetimi' çağrısı

Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran, afetlerin ayrım gözetmeksizin ekonomik hayatı vurduğunu belirterek işletmelerin finansal planlama kadar afet ve siber risk planlarına da ağırlık vermesi gerektiğini vurguladı. Organize sanayi bölgeleri, kritik üretim tesisleri ve lojistik merkezlerin afet senaryolarına göre yeniden kurgulanması gerektiğini kaydeden Baran, kamu ile özel sektör arasındaki veri paylaşımının hayat kurtarıcı bir rol oynadığını dile getirdi.

Prof. Dr. Eryılmaz: "Türkiye Afet Üniversitesi kurulmalı"

Afet Araştırmaları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Eryılmaz, 250'nin üzerinde akademisyen üye ile bilimsel çözümler ürettiklerini belirterek Türkiye için stratejik bir öneride bulundu. Türkiye'deki 204 üniversitenin yaklaşık yüzde 25'inde afetle ilişkili birimler bulunduğuna dikkat çeken Eryılmaz, şunları söyledi:

"Üniversitelerimizin dörtte birinde birbirinden bağımsız akademik birimler faaliyet yürütüyor. 205'inci üniversite olarak 'Türkiye Afet Üniversitesi' kurulursa; ayrı çalışan akademik yapılar koordinasyon, sinerji ve ortak doktrin çatısı altında birleşir. Sahada görev yapacak personelin eğitimi ve operasyon stratejisi tek bir üst çatıdan yönetilmelidir."

İki gün boyunca sürecek sempozyumda; HAVELSAN, TUSAŞ, Esri Türkiye, Netcad gibi teknoloji paydaşları ile ODTÜ, Boğaziçi, İstanbul Üniversitesi gibi önde gelen üniversitelerden bilim insanları oturumlarda yer alacak. Zirvede, 6 Şubat depremleri sonrası akıllı dönüşüm vizyonu, mekânsal veri sistemleri, yapay zekâ destekli erken uyarı modelleri ve stratejik yönetişim başlıkları ayrıntılı olarak tartışılacak.

Manisa Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekipleri, yangının tesis içerisinde depolanan diğer basınçlı tüplere ve çevre iş yerlerine sirayet etmesini engellemek için yoğun çaba gösterdi. Söndürme ve soğutma müdahaleleri devam ettiği sırada tesiste zaman zaman yeni patlamaların yaşandığı bildirildi.

Valilik: "4 müdahale ekibi ve 6 su tankeri ile müdahale ediliyor"

Olayla ilgili Manisa Valiliği’nden yapılan resmî açıklamada, söndürme çalışmalarında 4 müdahale ekibi, 6 su tankeri, 6 ambulans, 6 asayiş devriye ekibi ve 1 arama-kurtarma ekibi görevlendirildi.

Yangından etkilenen 3 vatandaş ilk müdahalelerinin ardından Salihli Devlet Hastanesi’ne sevk edildi.

Tesis çevresinde geniş güvenlik çemberi oluşturulurken, yangının kesin çıkış nedeninin belirlenmesi için adli ve idari tahkikat başlatıldı. Sürecin Manisa Valiliği Kriz Merkezi tarafından yakından takip edildiği açıklandı.

Batman ziyareti kapsamında parti merkezinde açıklamalarda bulunan Gürsel Tekin, programı dahilinde çarşı ve pazar esnafını da ziyaret edeceğini bildirdi.

"Görev süresi bitmeden parti değiştirmek nitelikli dolandırıcılıktır"

Seçilmiş belediye başkanlarının görev süreleri devam ederken parti değiştirmelerine karşı olduğunu belirten Tekin, şu ifadeleri kullandı:

"Milletin iradesiyle seçilmiş belediye başkanlarının görevleri bitmeden parti değiştirmelerini kabul etmemiz mümkün değil. Bu bir nevi nitelikli dolandırıcılıktır. Hiç kimse kusuruma bakmasın. Siz seçmeninizden oy alıyorsunuz, seçmeninize sormadan bambaşka yere gidiyorsunuz. Bunu kabul etmek mümkün değil."

Aday belirleme süreçlerine eleştiri

Siyasi partilerdeki merkezi aday belirleme mekanizmalarını eleştiren Tekin, yerel yöneticilerin doğrudan yereldeki seçmen ve örgütler tarafından seçilmesi gerektiğini savundu:

"Millet iradesi diyoruz. Bırakın belediye başkanını kendisi seçsin, milletvekilini kendisi seçsin. Siz niye tayin ediyorsunuz? Türkiye coğrafyasının haritasını koyun genel merkezlere. O yöneticilere ‘Bana burada Hasankeyf’i göster’ deseniz, Hasankeyf’i haritada bulamayacak adam Hasankeyf’te kimin belediye başkanı olacağına karar veriyor. Bu çok ayıp bir şey, kabul edilir bir durum değil. Eğer demokratik mekanizmadan bahsediyorsanız, bunu değiştireceksiniz. Millet iradesiyle siyasetçi seçilsin. Aksi takdirde hiçbir yöntem demokratik değildir."

"Çözüm sürecinde çok önemli bir aşamayı geçtik"

Batman, Diyarbakır ve Mardin’in 1990’lı yıllarda SHP döneminde parti açısından önemli merkezler olduğunu hatırlatan Tekin; Erdal İnönü’nün hazırlattığı Kürt raporuna ve Kemal Kılıçdaroğlu döneminde meselenin TBMM çatısı altında ele alınması yönündeki adımlara değindi. Tekin, bölgeye vefa borçları olduğunu ifade etti.

"Terörsüz Türkiye" ve çözüm süreçlerine yönelik değerlendirmede bulunan Tekin, TBMM zemininde atılan adımların önemine işaret ederek şunları söyledi:

"Çözüm süreci bugünden yarına hemen sonuçlanacak bir mesele değildi. Ama bana göre çok önemli bir aşamayı geçtik. Çünkü Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde ilk kez bütün siyasi partilerin desteğiyle önemli bir karar geçmiş oldu. İnşallah önümüzdeki günlerde barış ve kardeşlik Türkiye’de egemen olur. Kardeşlik hukuku çok şey kazandırır."

Çatışma süreçlerinde harcanan ekonomik kaynakların üretime yönlendirilmesi gerektiğini belirten Tekin, "Trilyon dolarlar harcandı. Keşke bunlar üretime, insanlık adına harcanabilseydi. Savaş bir cinayet, barış her zaman ilkelerimizdir" dedi.

Türkiye’nin öncelikli gündeminin yoksulluk, bağımlılık ve çocukların suça sürüklenmesi olması gerektiğini vurgulayan Tekin, televizyon ekranlarında kısır çekişmelerin öne çıktığını savundu. Ekonomik şartlara değinen Tekin, 28 milyon kişinin sosyal yardıma ihtiyaç duyduğunu ve borçlanma sebebiyle çok sayıda vatandaşın mağdur olduğunu öne sürdü.

Cumhurbaşkanlığı seçimi ve olası ittifaklara yönelik bir soru üzerine Tekin, seçimler için henüz erken olduğunu belirterek, seçimin 2027’nin sonu veya 2028’in başında yapılabileceğini ve süreçte bir ittifaka ihtiyaç duyulacağını dile getirdi.

Can Yücel: "Önceliğimiz verimlilik ve likidite yönetimi oldu"

Finansal sonuçlara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şişecam Genel Müdürü Can Yücel, küresel ekonomideki belirsizlikler ile enerji ve lojistik maliyetlerindeki dalgalanmalara rağmen operasyonel ve finansal performansı koruduklarını ifade etti:

"İlk yarıdaki önceliğimiz, verimlilik artışı, maliyet ve finansman yönetimiyle operasyonel çeviklik oldu. Güçlü bilanço ve sağlıklı nakit akışı hedefimiz doğrultusunda nakit yaratımı ve likidite yönetimine öncelik verdik. İşletme sermayesi yönetiminde disiplinli yaklaşımımızı ve sadeleşme çalışmalarımızı sürdürdük. Fon kaynaklarımızı ve nakit varlıklarımızı en verimli şekilde yönetmeye odaklandık. Yılın ilk çeyreğinde tamamlanan Eurobond ihracımız ve uluslararası finans kuruluşlarıyla geliştirdiğimiz işbirlikleri, kısa-orta vadeli likidite yönetimimizi ve uzun vadeli hedeflerimizi desteklememize katkı sağladı.

Yılın ikinci yarısında da verimlilik programlarını yaygınlaştıracak, katma değerli ürünlerin portföyümüzdeki payını artıracak, yeni pazarlardaki etkinliğimizi geliştirecek ve bilanço yapımızı güçlendirmeye devam edeceğiz."

Kaplamalı cam kapasitesinde yüzde 17 artış

Şirketin küresel ve yerel yatırımlarında öne çıkan gelişmeler şöyle sıralandı:

Şişecam, yılın ilk çeyreğinde Bulgaristan ve İtalya'daki düz cam tesislerinde devreye aldığı iki yeni kaplamalı cam hattının ardından, ikinci çeyrekte Tarsus'taki 7 milyon metrekare kapasiteli yeni hattını da tamamlayarak toplam kaplamalı cam kapasitesini yüzde 17 artışla yıllık 48,1 milyon metrekareye ulaştırdı. Küresel varlığını pekiştirmek amacıyla yıl sonuna kadar Hindistan'da yıllık 4,5 milyon metrekare kapasiteli yeni bir hattı devreye almayı hedefleyen şirket, Tarsus'taki yeşil saha düz cam yatırımındaki TR9 hattını da tamamlayarak yıllık 432 bin ton brüt üretim kapasitesine ulaştı. Kuzey İtalya fabrikasındaki periyodik bakım ve soğuk tamir süreçlerini bitirip üretime yeniden başlayan Şişecam, Avrupa'daki ilk cam ambalaj tesisi olan Macaristan yatırımında ise yıllık brüt 198 bin ton kapasiteli ilk fırını test üretimleri için ateşledi. Şirketin ABD'deki doğal soda külü faaliyetleri kapsamında geliştirdiği Pasifik Soda yatırımında da yasal izin süreçlerinde son aşamaya gelindi.

Güneş enerjisi gücü 45 MW'a yükseldi

Sürdürülebilirlik ve karbonsuz üretim hedefleri kapsamında Manisa'da kurulan 20 MW'lık yeni güneş enerjisi tesisi devreye alındı. Böylece şirketin toplam GES kurulu gücü 45 MW'a ulaştı. Yıl sonuna kadar Kars'ta tamamlanması planlanan 61 MW kapasiteli santralle birlikte toplam yenilenebilir enerji gücünün 106 MW'a çıkarılması hedefleniyor.

2025'te gerçekleştirdiği 938 milyon dolarlık performansla Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından sektörünün ihracat lideri seçilen Şişecam, finans alanında GTR Awards 2025 kapsamında "En İyi İşlem" ve kurumsal yönetim alanında World Finance ödüllerinin de sahibi oldu.

10 ülkeden 750 sporcu ve 1500 kampçı ağırlanacak

Organizasyonun detaylarına ilişkin açıklamalarda bulunan Eskil Belediye Başkanı Mustafa Zavlak, sporcuların Tuz Gölü'nün beyaz örtüsü üzerinde unutulmaz bir deneyim yaşayacağını belirtti:

"Tuz Gölü, Türkiye'nin en güzel tabiat alanlarından biri. Doğasıyla, beyazlığıyla, gün doğumu ve batımıyla, sonsuz gökyüzüyle buluşmak isteyen tüm misafirlerimizi etkinliğimize bekliyoruz. Eskil'i, Tuz Gölü'nü ve Aksaray'ı tanıtabilmek adına organizasyonu çok önemsiyoruz. Eskil'i artık sınırlarımızın ötesine taşımayı hedefliyoruz. Bu kapsamda 10 ülkeden 750 sporcunun katılımını bekliyoruz. Ayrıca 1500 misafirimizi de Tuz Gölü'nde kuracağımız kamp çadırlarında ağırlayacağız."

Koşunun yanında safari turları ve turnuvalar da düzenlenecek

Yarışmanın eksiksiz geçmesi adına belediye olarak tüm altyapı çalışmalarını tamamladıklarını ifade eden Zavlak, organizasyonun bir festival havasında geçeceğini kaydetti.

Etkinlik alanında su tankları, jeneratörler, gölgelikler, lavabolar ve yiyecek stantları gibi tüm lojistik imkânların hazırlandığını belirten Zavlak, şunları söyledi:

"Geçen yıl düzenlediğimiz ilk yarışmada eksiklerimizi tespit ettik. Bu yıl organizasyonu adeta festival havasında gerçekleştireceğiz. Tuz Gölü hızla bir turizm merkezi haline geliyor. Yurt içinden ve dışından binlerce misafiri ağırlıyoruz. Maraton koşusunun yanı sıra ATV ve at safari turları, voleybol turnuvaları ile çeşitli gösteriler düzenleyeceğimiz organizasyonla 3 günü dolu dolu yaşayacağız."

Açıklamada, vatandaşların can güvenliğini tehlikeye atabilecek dalga, rüzgâr ve akıntı riskine karşı kent genelindeki tüm plaj ve kıyı şeritlerinde gün boyunca denize girilmesine izin verilmeyeceği belirtildi.

Yetkililer, vatandaşların olası boğulma tehlikelerine karşı alınan yasak kararına uymaları ve uyarılara dikkat etmeleri konusunda çağrıda bulundu.

10 şüpheli gözaltına alındı

11-12 Ağustos tarihlerinde eş zamanlı olarak düzenlenen baskınlarda, 2'si suça sürüklenen çocuk (adli süreçteki çocuk) olmak üzere toplam 10 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı. Emniyetteki sorgu ve işlemleri tamamlanan şüpheliler adliyeye sevk edildi.

Cumhuriyet Savcılığınca ifadeleri alınan ve nöbetçi hâkimliğe sevk edilen şüphelilerden 7'si tutuklanarak cezaevine gönderildi. Aralarında adli süreçteki çocukların da yer aldığı 3 şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verildi.

Soruşturma kapsamında firari olan 1 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların devam ettiği bildirildi.

Aksu Altıntaş bölgesindeki yollar yenilenecek

Antalya Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı, COP31 Zirvesi çerçevesinde kargo ve genel havacılık terminallerine erişimi kolaylaştırmak amacıyla Aksu ilçesi Altıntaş Mahallesi sınırları içerisinde yer alan yol yapım işi için ihaleye çıktı.

Proje kapsamında havalimanı kargo ve genel havacılık terminallerinin çevre ve ana yol bağlantılarının modernize edilmesi hedefleniyor.

İhaleyi ortak girişim kazandı

İhale sürecinin tamamlanmasının ardından toplam sözleşme bedeli 62 milyon 989 bin TL olarak belirlendi. İhaleyi, Çankaya Asfalt ve Ticaret A.Ş. ile Musad Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. iş ortaklığının kazandığı ve taraflar arasında resmî sözleşmenin imzalandığı bildirildi.

Lice-Kulp kara yolundaki kazada minibüs devrildi

Diyarbakır kaza haberi, Lice-Kulp kara yolunun kırsal Karahasan Mahallesi mevkisinden geldi. Sürücüsünün kimliği henüz öğrenilemeyen 41 AFM 446 plakalı minibüs, yolculuk sırasında kontrolden çıkarak devrildi.

Lice kaza ihbarının ardından bölgeye 112 Acil Sağlık, itfaiye ve jandarma ekipleri yönlendirildi. Ekipler, kazanın yaşandığı noktada yaralılara ulaşmak ve çevre güvenliğini sağlamak için çalışma başlattı.

İlk belirlemelere göre minibüsteki 2 kişi yaşamını yitirdi. Kazada yaralanan 12 kişiden 4’ünün durumunun ağır olduğu bildirildi. Sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından yaralılar ambulanslarla kentteki hastanelere sevk edildi.

Diyarbakır trafik kazasında 4 yaralının durumu ağır

Son dakika Diyarbakır trafik kazası gelişmesinde, yaralıların hastanelerde tedavi altına alındığı belirtildi. Ağır yaralanan 4 kişinin de sağlık ekiplerinin müdahalesinin ardından hastaneye ulaştırıldığı kaydedildi.

Minibüste bulunan yolcuların Diyarbakır’dan Muş’a gitmek üzere yola çıktıkları ve burada düzenlenecek bir nişan törenine katılmayı planladıkları öğrenildi. Lice trafik kazasının ardından hem olay yerindeki ekip çalışması hem de yaralıların hastanelere sevk süreci yürütüldü.

Kazanın meydana geldiği Lice-Kulp kara yolunda ekiplerin çalışmaları sırasında güvenlik tedbirleri alındı. Çok sayıda kişinin bulunduğu araçların karıştığı kazalarda sağlık ekiplerinin yaralılara hızlı erişimi ve olay yerindeki trafik güvenliğinin sağlanması, müdahale sürecinin önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Lice kazasının kesin nedeni incelemeyle netleşecek

Minibüsün hangi nedenle kontrolden çıktığına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle Diyarbakır’ın Lice ilçesindeki son dakika kazanın nedeni yapılacak incelemenin ardından netlik kazanacak.

Jandarma ekiplerinin Lice-Kulp kara yolundaki kazayla ilgili incelemesi sürerken, yaralıların hastanelerdeki tedavileri devam ediyor.

Alanya trafik kazasında motosiklet uçuruma yuvarlandı

Edinilen bilgilere göre Antalya kaza haberi, Alanya’nın Bayır Mahallesi’nden geldi. Selahattin Boz idaresindeki 07 HKJ 28 plakalı motosiklet, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesinin ardından kontrolden çıkarak uçuruma yuvarlandı.

Kazayı görenlerin durumu bildirmesi üzerine bölgeye jandarma ve 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi. Ekipler, uçuruma yuvarlanan motosiklette bulunan kişilere ulaşarak sağlık kontrolü yaptı.

Sağlık görevlilerinin yaptığı incelemede motosiklet sürücüsü Selahattin Boz’un hayatını kaybettiği belirlendi. Böylece Alanya trafik kazası 1 kişinin yaşamını yitirmesiyle sonuçlandı.

Antalya trafik kazasında yaralanan Ali Doğan hastaneye kaldırıldı

Motosiklette bulunan Ali Doğan ise Antalya’daki kazada yaralandı. Sağlık ekipleri tarafından olay yerinde ilk müdahalesi yapılan 51 yaşındaki Doğan, daha sonra ambulansla Alanya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı.

Yaralının tedavi sürecine ilişkin ayrıntılı bir bilgi paylaşılmazken, jandarma ekipleri de kazanın meydana geldiği bölgede inceleme yaptı.

Antalya trafik kazası ve Alanya kaza haberlerinde özellikle uçurum, şarampol ve eğimli yol kenarlarında meydana gelen olaylarda ekiplerin bölgeye güvenli şekilde ulaşması önem taşıyor. Bu tür kazalarda olay yerinin çevresinde alınan güvenlik önlemleri, hem kurtarma çalışmalarının yürütülmesi hem de ikinci bir kazanın önlenmesi açısından kritik rol oynuyor.

Alanya motosiklet kazasıyla ilgili inceleme sürüyor

Son dakika gelişmesi olarak kayıtlara geçen Alanya motosiklet kazasının kesin oluş şekline ilişkin inceleme devam ediyor. İlk bilgilere göre motosiklet, sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesinin ardından uçuruma yuvarlandı.

Jandarma ekiplerinin Antalya’nın Alanya ilçesindeki kazayla ilgili incelemesi sürüyor.

Kemer yangın bölgesine 4 helikopter ve 2 uçak sevk edildi

Antalya yangın ihbarının ardından Antalya Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri harekete geçti. Çıralı’daki ormanlık alana 4 helikopter ve 2 uçakla havadan müdahale başlatılırken, kara ekipleri de bölgeye yönlendirildi.

Antalya orman yangını için sahada 7 arazöz, 3 su ikmal aracı ile 55 teknik personel ve yangın işçisi görev yapıyor. Ekipler, hava araçlarının desteğiyle yangının etkili olduğu noktaları kontrol altına almaya çalışıyor.

Orman yangınlarında arazinin yapısı ve alevlerin yayılma yönü müdahale çalışmalarının planlanmasında önem taşıyor. Bu nedenle hava ve kara ekiplerinin koordineli çalışması, yangının çevredeki diğer alanlara ilerlemesinin önlenmesi açısından kritik rol oynuyor.

Antalya orman yangınına müdahale sürüyor

Son dakika gelişmesine göre Kemer yangın henüz kontrol altına alınmış değil. Antalya Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı ekiplerin Çıralı mevkisindeki yangına havadan ve karadan müdahalesi devam ediyor.

Yangının çıkış nedeni konusunda şu aşamada kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor. Alevlerin kontrol altına alınmasının ardından bölgede soğutma çalışmalarının yürütülmesi ve yangının çıkış nedenine ilişkin inceleme yapılması bekleniyor.

Antalya Kemer’deki orman yangınıyla ilgili ekiplerin sahadaki çalışmaları sürüyor; yangının seyri ve müdahalenin sonucuna ilişkin yeni bilgiler resmi açıklamalarla netleşecek.

Resmî Gazete'de yayımlanan yükseköğretime yönelik düzenlemeleri içeren kanunun Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı af düzenlemelerinden biri olduğuna işaret eden Prof. Dr. Erol Özvar, ön lisanstan doktoraya kadar tüm kademelerdeki öğrencilerin kapsama alındığını vurguladı.

"Önceki aflardan yararlanmış olmak engel değil"

Af düzenlemesinin sınırlarına ilişkin bilgi veren YÖK Başkanı Özvar, daha önceki yasalardan yararlananların durumuna açıklık getirdi:

"Daha önceki aflardan yararlananlar da yararlanmayanlar da bu aftan istifade edebilecekler. Dolayısıyla ister başvurmuş ister başvurmamış olsunlar, herhangi bir şekilde başvuru yapıp yapmaması bu aftan yararlanmasına mani değil. Eğer mevcut öğrencileri dışarıda bırakacak olursak, yaklaşık yarım milyon ilişiği kesilmiş öğrencinin başvurabileceğini değerlendirebiliriz."

Özvar; terör, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu madde imal ve ticareti suçlarından hüküm giyenlerin yanı sıra sahte evrak veya hukuki olmayan yollarla üniversiteye kayıt yaptırdığı tespit edilenlerin af kapsamı dışında tutulduğunun altını çizdi.

Azami öğrenim süreleri nasıl hesaplanacak?

Aftan yararlanarak üniversiteye geri dönecek öğrencilerin intibak ve süre hesaplamalarına değinen Özvar, sistemin işleyişini şu örnekle anlattı:

• İntibak Sistemi: 4 yıllık bir lisans programında normal şartlarda azami süre 7 yıldır. 3'üncü sınıfa intibak ettirilen bir öğrencinin 2 yıllık süresi kullanılmış sayılacak ve öğrencinin mezuniyet için önünde 5 yıllık bir azami süre bulunacaktır. 4'üncü sınıfa geçen öğrenci için ise kalan süre 4 yıl olacaktır.

• Tıp ve Diş Hekimliğine 'İntörn' İstisnası: Tıp, diş hekimliği ve benzeri yoğun mesleki uygulama içeren programlarda teorik derslerini tamamlayıp intörnlük aşamasında azami süre sebebiyle ilişiği kesilen öğrencilere azami süre sınırlaması uygulanmayacak; bu öğrencilerden mezun olana kadar stajlarını tamamlamaları beklenecek.

Bölümü kapananlar ne yapacak? Yatay geçiş hakkı nasıl işleyecek?

İlişiği kesildiği program kapatılan ya da artık öğrenci kabul etmeyen adaylar için izlenecek yolu aktaran Prof. Dr. Özvar, hiçbir adayın mağdur edilmeyeceğini belirtti:

"Üniversitelerimiz, müracaat eden kişinin programı kapatılmışsa veya öğrenci almıyorsa, taban puanları ve başarı sıralamasını dikkate alarak eşdeğer bir programa kayıt işlemlerini tesis edecekler. Eşdeğer program bulunamaması halinde üniversiteler YÖK ile istişare ederek çözümü hayata geçirecek.

Yatay geçiş imkânı da aftan yararlananlar için geçerli. Ancak yatay geçiş yapabilmek için öncelikle ilişiğin kesildiği üniversitedeki programa kayıt yaptırılması gerekiyor. Kayıt ve intibak işleminin ardından öğrenciler kendi üniversitelerinde veya başka bir üniversitedeki eşdeğer programlara yatay geçiş başvurusu yapabilecek."

Son başvuru tarihi: 9 Aralık

Aftan faydalanmak isteyen adayların başvurularını 9 Aralık tarihine kadar tamamlaması gerektiğini hatırlatan YÖK Başkanı, düzenlemenin gençlere yeni bir kariyer kapısı araladığını ifade etti:

"Bugünden itibaren tüm üniversitelerimiz çalışmalarına başlamış vaziyette. Bu af yasasıyla gençlerimiz için yeni bir kariyer fırsatı doğdu. Üniversitelere yeniden kayıt yaptırarak sahip oldukları mesleklerin yanında yeni bir kariyer çizgisi inşa edebilecekler. Gençlerimizden bu fırsatı en iyi şekilde değerlendirmelerini bekliyoruz."

Başaran Aksu hâlâ gözaltında

Madenciler ve aileleri serbest bırakılırken, Bağımsız Maden-İş Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu'nun gözaltı halinin devam ettiği bildirildi. Aksu'nun emniyetteki ifade işlemlerinin yarın gerçekleştirileceği öğrenildi.

"Bakanlık sözünü tutana kadar buradayız"

Serbest kalmalarının ardından ortak bir açıklama yayımlayan maden işçileri, talepleri karşılanana kadar Ankara’dan ayrılmayacaklarını vurguladı. Sendikadan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Doruk ve Eti Gümüş maden işçileri serbest bırakıldı. Başaran Aksu hâlâ gözaltında tutuluyor.

İki gün gözaltında kaldık. Sözümüz değişmedi. Yıldızlar SSS Holding gasp ettiği haklarımızı ödeyene, bakanlık sözünü tutana kadar Ankara’dan ayrılmayacağız. Bugün saat 11.00’de yine Enerji Bakanlığı önündeyiz.

Bütün halkımızı, sendikaları, demokratik kitle örgütlerini, dernekleri ve duyarlı kamuoyunu dayanışmaya çağırıyoruz. Gözaltıyla durduramazsınız. Mutlaka biz kazanacağız!"

Haklarını talep eden madenciler, eylemlerine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde yeniden devam edecek.

Büyükşehirlerde il jandarma komutanları değişti

Kararname kapsamında kritik büyükşehirler ve stratejik bölgelerdeki komuta kademesinde yapılan başlıca görev değişimleri şu şekilde gerçekleşti:

• İstanbul: Bursa İl Jandarma Komutanı Tümgeneral İdris Tataroğlu, İstanbul İl Jandarma Komutanlığı görevine atandı. İstanbul İl Jandarma Komutanı Korgeneral Yusuf Kenan Topcu ise Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığı’na getirildi.

• Ankara: Diyarbakır İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Tarık Hekimoğlu, Ankara İl Jandarma Komutanı oldu. Ankara İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Cengiz Yıldız ise Erzurum İl Jandarma Komutanlığı görevine atandı.

• İzmir: Gaziantep İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Halil Şen, İzmir İl Jandarma Komutanlığı görevine getirildi. İzmir İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Metin Düz ise Jandarma Genel Komutanlığı Asayiş Başkanı oldu.

• Jandarma Genel Komutan Yardımcılıkları: Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanı Korgeneral Ünsal Bulut ve Asayiş Başkanı Korgeneral Murat Bulut, Jandarma Genel Komutan Yardımcılığı görevlerine getirildi.

Karargâh Emrine Alınan İsimler

Kararla birlikte Jandarma Genel Komutan Yardımcıları Orgeneral Hüseyin Kurtoğlu ve Korgeneral Münir Güzel, Jandarma Lojistik Komutanı Tümgeneral Ersel Özer, Personel Başkanı Tümgeneral Mustafa Erdem ile 12 ilin jandarma komutanı Jandarma Genel Komutanlığı emrine çekildi.

Jandarma'da terfi eden general ve albaylar

Jandarma teşkilatında 7 general ile 18 albay bir üst rütbeye yükseltildi:

• Korgeneralliğe Terfi Edenler: Tümgeneral Ünsal Bulut ve Tümgeneral Murat Bulut.

• Tümgeneralliğe Terfi Edenler: Tuğgeneraller Hüseyin Bekmez, Hamdi Gülpınar, Ömer Ersever, Ferruh Taraktaş ve Mustafa Bakçepınar.

• Tuğgeneralliğe Terfi Eden Albaylar: Celal Kürşad Konukçu, Şenol Şenoğlu, İsa Karahasanoğlu, Cezmi Yalınkılıç, Sadık Gülecen, Mesut Karabulut, Sadi Akman, Engin Özkul, Mustafa Tetik, Hakan Uğurlu, Özer Küçükuysal, Volkan Güner Güngör, İsmail Terzi, Halil Coşkun, Uğur Arslan, Tansu Utku, Muhammed Sever ve Mustafa Şaşmaz.

Sahil Güvenlik Komutanlığı'nda yeni atama ve terfiler

Kararnameyle Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın bölge komutanlıkları ve başkanlıklarında da önemli atama ve rütbe değişiklikleri gerçekleştirildi:

• Terfiler: Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli Tümamiral Cengiz Fitoz koramiralliğe, Albay Önder Göksel ise tuğamiralliğe terfi ettirildi.

• Bölge ve Karargâh Atamaları:

  • Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanı Tuğamiral Ahmet Bahadır, Sahil Güvenlik Eğitim ve Öğretim Komutanlığı’na,

  • Sahil Güvenlik Eğitim ve Öğretim Komutanı Tuğamiral Gürkan Erken, Sahil Güvenlik Komutanlığı Denetleme, Teftiş ve Tetkik Başkanlığı’na,

  • Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanı Tuğamiral Gökhan Gücüyen, Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığı’na,

  • Sahil Güvenlik Komutanlığı Harekât Başkanı Tuğamiral Alpaslan Baysal, Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanlığı’na,

  • Tuğamiralliğe terfi eden İstihbarat Başkanı Tuğamiral Önder Göksel ise Harekât Başkanlığı görevine getirildi.

Atama kararları ise şu şekilde yer aldı:

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!