KKTC Cumhurbaşkanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre Erhürman, New York temasları çerçevesinde 24 Eylül'de BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Şahsi Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar ile bir araya gelecek. Cumhurbaşkanı Erhürman, 26 Eylül'de ise BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile resmi görüşmesini gerçekleştirecek. Temaslarını tamamlayacak olan Erhürman'ın 27 Eylül akşamı KKTC'ye dönmesi öngörülüyor.

"5+1 olsun diye 5+1'i doğru bulmuyoruz"

ABD ziyareti öncesinde değerlendirmelerde bulunan Cumhurbaşkanı Erhürman, 11 aylık görev süresi zarfında Genel Sekreter Guterres ile üçüncü kez bir araya geleceğini belirtti. Guterres'in Ada ziyaretinin ardından yeni bir "5+1" formatında toplantı düzenleme niyetini açıkladığını hatırlatan Erhürman; bunun güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve özlü konularda anlamlı ilerlemeler kaydedilmesine bağlandığını kaydetti.

Güven yaratıcı önlemler kapsamında geçiş noktaları, mayın temizliği, afet ve düzensiz göçle mücadelede ortak mekanizmalar, karma evliliklerden doğan çocukların AB vatandaşlığı hakkı, spor ve sivil toplum alanlarında ortak komitelerin gündeme geldiğini aktaran Erhürman, sürece ilişkin şu vurguyu yaptı:

"Hep söylediğimiz gibi, yaşanan bunca sonuçsuz deneyimden sonra, 5+1 olsun diye 5+1'i de müzakere olsun diye müzakereyi de doğru bulmuyoruz. Lefkoşa'da yapılan toplantılarla önceden güvence altına alınmış ve sonuç verecek bir 5+1'i ve KKTC halkının çözüm iradesi doğrultusunda ülkeyi çözüme ulaştıracak müzakere istiyoruz."

"Genel Sekreter'in yaklaşımlarıyla uyum içindeyiz"

Genel Sekreter Guterres'in son basın toplantısında "5+1 toplantısı için daha yapılacak çok iş olduğu ve geçmişin hatalarının tekrarlanmaması gerektiği" yönündeki beyanını hatırlatan Cumhurbaşkanı Erhürman, açıklamasını şöyle tamamladı:

"Özetle, Sayın Genel Sekreter'in yaklaşımları ile uyum içindeyiz. Bugüne kadar olduğu gibi, görev süresinin geriye kalan kısmında da bu yaklaşımları çerçevesinde Sayın Genel Sekreter'in çabalarına destek vermeye devam edeceğiz."

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Bilim Deney Merkezi ve Sabancı Uzay Evi bünyesinde planetaryan olarak görev yapan Serdar Utku Kartal, uzay bilimi ile yapay zekâyı bir araya getiren projeyi hayata geçirdi. ESA'nın kara deliklerin oluşumunu ve evrendeki devasa boyutlarını ele alan yapımının senaryosu üretken yapay zekâ ile Türkçeleştirildi, Türkçe seslendirmesi de yine yapay zekâ araçlarıyla tamamlandı.

Sürecin salt bir otomasyondan ibaret olmadığını vurgulayan Kartal, şu bilgileri verdi:

"Filmin özgün senaryosu üretken yapay zeka tarafından tamamen Türkçeye uyarlandı. Sonrasında da Türkçe seslendirmesi yine yapay zeka tarafından yapıldı. Elbette bu süreç bir düğmeye basarak, buradan sunucu almaktan ibaret değil. Bilimsel kavramların doğruluğundan telaffuzlara, anlatım yöntemlerinden görüntü ve ses ayarlarındaki uyumlara kadar bütün aşamalar benim denetimimde yürütüldü. Türkiye'de yapay zekayla seslendirilmiş ilk planetaryum filmini burada vizyona soktuk."

Kartal, normal şartlarda yüz binlerce dolarlık bütçeler gerektiren yüksek maliyetli yerelleştirme ve seslendirme süreçlerinin yapay zekâ desteğiyle bütçesiz şekilde çözüldüğünü ve bilimsel bilginin anadilde erişilebilir kılındığını ifade etti.

14 metrelik kubbede 4K uzay deneyimi

Sabancı Uzay Evi'nin teknik altyapısına değinen Kartal, planetaryumdaki izleme deneyimini şöyle aktardı:

"İki tane projeksiyonumuz ve bu iki tane projeksiyonda toplamda dört tane lambamız var. 14 metre çapında bir kubbemiz var. Bu kubbenin dörtte bir yerine birer tane lambayı yansıtarak bu görüntüler birleştiriliyor ve 4K çözünürlüğünde bir görüntü sağlanmış oluyor. Ziyaretçiler de aslında uzayı tam olarak 3 boyutta olmasa da 3 boyuta yakın bir şekilde daha fazla deneyimleyebiliyorlar. Uzay tamamen soyut bir kavram ama ziyaretçiler, 'sanki o yıldızların içinde geziyormuşuz, yıldızlarla beraber hareket ediyormuş gibi hissediyoruz' diyorlar. Ziyaretçilerimiz düz bir alanda değil, kubbesel bir ortamda yatar koltuklarda seyrettikleri için o derinlik hissiyatıyla sanki uzay yolculuğuna kendileri çıkmış gibi hissediyorlar."

Beşiktaş kaptanı Orkun Kökçü için Liverpool’un yanı sıra iki İngiliz kulübünün daha ilgisinin bulunduğu iddia edildi. Orkun’un Beşiktaş ile sözleşmesi 2030 yılına kadar devam ediyor.

Beşiktaş’ta transfer iddialarının odağındaki bir diğer isim ise Emirhan Topçu oldu.

Savunmadaki performansıyla dikkat çeken 25 yaşındaki futbolcunun, Premier Lig kulüplerinin takip listesinde olduğu ileri sürüldü. Emirhan Topçu’nun Beşiktaş ile mevcut sözleşmesi 30 Haziran 2028’de sona eriyor.

Junior Olaitan da Avrupa kulüplerinin radarında

Beşiktaş’ta geçen sezonun devre arasında kadroya katılan Junior Olaitan da performansıyla dikkat çeken isimler arasında gösteriliyor. Beninli futbolcunun Avrupa’dan birçok kulüp tarafından takip edildiği öne sürüldü.

Beşiktaş’ın 2026-27 sezonu kadrosunda yer alan Olaitan, aynı zamanda Benin Milli Takımı’na da davet edildi.

Beşiktaş yönetiminin özellikle Ocak ayında gelecek teklifleri değerlendirmeden önce teknik heyetin görüşünü de dikkate alacağı ve bu doğrultuda bir planlama yapacağı belirtildi.

AICA Türkiye tarafından yapılan bilgilendirmede, listede yer alan tutarların AICA Türkiye üyeleri ve tüm sanat emekçilerinin çalışmaları için tavsiye edilen "asgari ücretler" olduğu vurgulandı. Basın, yayın, kültür ve sanat kurumlarıyla yapılacak sözleşmelerin en az bu tutarlar üzerinden gerçekleştirilmesinin önerildiği açıklamada; rakamların net hizmet bedeli olduğu, vergi ve benzeri yasal mali yükümlülükleri kapsamadığı ve işin kapsamına göre artırılabileceği kaydedildi.

İçerik üretimi ve yayıncılık hizmetleri

Yeni tarifeye göre dergi, gazete ve dijital mecralar için üretilen eleştiri, yazı, tanıtım, dosya konusu ve röportaj gibi içeriklerde 500 kelimeye kadar olan metinler için taban fiyat 7 bin 500 TL olarak belirlendi.

Yayıncılık ve metin üretimi alanındaki diğer asgari ücretler ise şu şekilde sıralandı:

• Katalog Metni (2500 kelimeye kadar): 45.000 TL

• Katalog Röportajı: 30.000 TL

• Sanatçı Monografisi: 250.000 TL

• Editoryal Çalışma (Kitap, katalog vb.): 250.000 TL

Küratoryal hizmetler

Sergi ve etkinlik organizasyonlarında üstlenilen küratoryal çalışmaların asgari ücretleri kurum ölçeğine göre kademelendirildi:

• İnisiyatif ve Bağımsız Mekânlar: 100.000 TL (Kâr amacı gütmeyen kolektif ve inisiyatiflerle yürütülecek çalışmaların ücretlendirilmesi karşılıklı değerlendirmeye tabidir)

• Galeriler: 300.000 TL

• Orta Ölçekli Kurum, Enstitü ve Kamu Kurumları: 450.000 TL

• Bienal, Müze, Festival vb.: 750.000 TL

Danışmanlık ve proje süreçleri

Kültür-sanat alanındaki araştırma ve stratejik planlama çalışmalarını kapsayan danışmanlık ücretlerinde taban fiyatlar şu şekilde güncellendi:

• Proje Yönetimi (Aylık): 130.000 TL

• Araştırma (Aylık): 130.000 TL

• Fikir Üretimi ve Konsept Geliştirme (Tek seferlik, 3 ayı geçmeyen projeler için): 160.000 TL

• Proje Yazım ve Başvuru (Tek seferlik, 3 ayı geçmeyen projeler için): 200.000 TL

Etkinlik, konuşma ve atölye çalışmaları

Kültür kurumları ve organizasyonlar bünyesinde icra edilen etkinlik bazlı diğer profesyonel hizmetlerde ise taban ücret 30 bin TL bandında eşitlendi:

• Konuşmacı Olma (Konferans, seminer, panel): 30.000 TL

• Jüri Üyeliği (Günlük): 30.000 TL

• Atölye / Çalıştay / Ders (2 saate kadar): 30.000 TL

• Podcast İçerik ve Üretimi (Bölüm başına; prodüksiyona bağlı ek masraflar hariç): 30.000 TL

• Sergi Turu (2 saate kadar): 30.000 TL

• Moderasyon: 30.000 TL

Yeni bölüm fragmanında Aras’ın Teoman’a “Demir” diye hitap ettiği görülüyor. Fragmanın son sahnesinde ise Aras’ın kan kaybının etkisiyle bilincini kaybettiği anlar yer alıyor. Bu sahne, 18. bölümde Aras’ın başına geleceklerin dizinin hikâyesinde önemli bir yer tutacağını gösteriyor.

Daha 17 yeni bölüm fragmanı yayınlandı mı?

Daha 17’nin 18. bölüm fragmanı yayınlandı. Kanal D tarafından paylaşılan fragmanda yeni bölümden çeşitli sahneler yer alıyor.

Fragmanda Aras’ın Teoman’a “Demir” şeklinde seslenmesi dikkat çekiyor. Ayrıca bölümün sonunda Aras’ın kan kaybı nedeniyle bilincini kaybettiği görülüyor.

Fragmandaki sahneler 18. bölümde yaşanacak gelişmelere dair ipuçları verirken, Aras’ın durumunun nasıl sonuçlanacağı ise yeni bölümde netlik kazanacak.

Daha 17 18. bölüm fragmanında neler oluyor?

Yeni bölüm fragmanında Aras ve Teoman arasındaki ilişkiye dair dikkat çeken bir sahne bulunuyor. Aras’ın Teoman’a “Demir” demesi, iki karakter arasındaki hikâyenin yeni bölümde de önemli bir başlık olacağını gösteriyor.

Fragmanın son bölümünde ise Aras’ın kan kaybının etkisiyle yere yığıldığı görülüyor. Aras’ın yaşadığı olayın ardından durumunun ne olacağına ilişkin ayrıntılar fragmanda tamamen açıklanmıyor.

Bu nedenle fragmandaki görüntüler üzerinden Aras’ın akıbetiyle ilgili kesin bir sonuç çıkarmak mümkün değil.

Daha 17 son bölümde neler oldu?

Daha 17’nin 17. bölümünde Aras, kardeşi Teoman’ın yaşadığı sorunlar karşısında onun yanında durdu. Teoman’ın karşılaştığı zorbalığa müdahale eden Aras, kardeşini korumak için mücadele etmeye başladı.

Aras, Teoman’ın yaşadığı problemlerin arkasındaki gerçeği ortaya çıkarmak ve Hakan’ın tehditlerine karşı onu korumak için daha büyük riskler almaya başladı. Bu süreçte Aras ile Teoman arasındaki yakınlık da giderek arttı.

Ancak Aras’ın Teoman’ı korumaya çalışması, yurttaki çocuklar ve Barış ile arasındaki ilişkinin zarar görmesine neden oldu. Hakan’ın tehditlerine rağmen geri adım atmayan Aras, kardeşini yalnız bırakmamayı tercih etti.

Deniz, Teoman ile Aras arasındaki ilişkiyi araştırıyor

17. bölümde Aras ile Teoman arasındaki yakınlık Deniz’in de dikkatini çekti. Deniz, Teoman’ın Aras’ın kardeşi olduğu gerçeğine ilişkin çeşitli ipuçlarını takip etmeye başladı.

Aras’ın Teoman’ı koruması ve ikili arasındaki ilişkinin giderek güçlenmesi, Deniz’in şüphelerinin artmasına neden oldu. Bu nedenle 18. bölümde Deniz’in gerçeği öğrenip öğrenmeyeceği dizinin öne çıkan gelişmeleri arasında bulunuyor.

Şebnem’in yaşadığı çöküş

17. bölümde Şebnem cephesinde de önemli gelişmeler yaşandı. Geçmişin yüküyle mücadele eden Şebnem’in üzerindeki baskı giderek arttı.

Serhat’ın hayatını kaybetmesi Şebnem’in yaşadığı süreci daha da ağırlaştırdı. Bölüm içerisinde duygusal olarak zorlanan Şebnem’in yaşadığı çöküş, 18. bölümde karakterin hikâyesinin nasıl ilerleyeceği konusunda yeni sorular oluşturdu.

18. bölümde Aras’ın durumu ne olacak?

Daha 17’nin 18. bölüm fragmanında Aras’ın kan kaybı nedeniyle bilincini kaybettiği görülüyor. Ancak fragmanda bu olayın nasıl sonuçlanacağına ilişkin kesin bir bilgi paylaşılmıyor.

Bu nedenle Aras’ın durumunun ne olacağı konusunda fragmandaki görüntüler üzerinden kesin bir sonuç söylemek mümkün değil. Yeni bölümde yaşanacak gelişmeler, Aras’ın yaşadığı olayın ardından hikâyenin nasıl ilerleyeceğini gösterecek.

Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı'nda düzenlenen Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemi Kurulu toplantısının açılışında yaptığı konuşmada, Turgutlu'daki saldırıya ilişkin bilgi verdi ve 2 kişinin ağır yaralandığını ifade etti.

Saldırının ardından polis ve sağlık ekiplerinin bölgeye yönlendirildiğini belirten Yılmaz, saldırıyı gerçekleştirdiği değerlendirilen şüphelinin emniyet ekiplerinin gözetiminde bulunduğunu ve yaralıların hastanedeki tedavilerinin devam ettiğini kaydetti.

Bakanlar olay yerine doğru hareket ediyor

Yılmaz, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ile İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin saldırının meydana geldiği bölgeye gitmek üzere yola çıktığını açıkladı.

Manisa Valiliği tarafından yapılan açıklamada ise Turgutlu'daki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi civarında silahla ateş açılması sonucu 8 kişinin yaralandığı bildirildi. Olayın ardından saldırıyı gerçekleştirdiği değerlendirilen şüphelinin yakalanarak gözaltına alındığı aktarıldı.

Saldırının şüphelisinin aynı okulda öğrenim gören 15 yaşındaki H.O. olduğu belirtildi. Olayın ardından bölgeye gönderilen ekipler, okul çevresinde ve olayın gerçekleştiği alanda çalışmalarını sürdürüyor. Özel harekat polisleri okul çevresinde güvenlik önlemi alırken, olay yeri inceleme ekipleri de bölgede delil çalışması gerçekleştiriyor.

Başkentte bir otelde gerçekleştirilen zirvede; sektörün mevcut yapısal durumu, küresel eğilimler, kayıt dışılıkla mücadele, yapay zekâ odaklı dönüşüm ve mesleki itibar gibi kritik başlıklar kapsamlı şekilde tartışıldı.

ATO Başkan Vekili Yılmaz: "Artık sadece beton satmıyoruz"

Zirvede konuşan Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkan Vekili Halil İbrahim Yılmaz, vatandaşların ömür boyu çalışarak biriktirdiği sermayeyi gayrimenkul yatırımlarıyla güvenceye aldığını hatırlattı. Gayrimenkul danışmanlığının "komisyonculuk" veya vasıfsız bir iş gibi yaftalanmasını sert bir dille eleştiren Yılmaz, şunları kaydetti:

"Dünyada danışmanlık en prestijli mesleklerden biriyken, ülkemizde itibarsızlaştırılmasına izin veremeyiz. Mesleğin saygınlığını, etik kurallarını ve hukuki zeminini önce biz savunacağız. Ankara'yı dünya çapında bir çekim merkezi ve nitelikli yaşam kenti olarak konumlandırmak zorundayız. Depremde şehirlerin nasıl yok olduğunu gördük. Artık sadece beton satmıyoruz; çevre dostu, doğaya saygılı, sağlam ve güvenli yaşam alanları sunmak zorundayız. Beyninde ve vizyonunda betonlaşma olmayan, kendini sürekli eğiten bir sektör olarak geleceği birlikte inşa edeceğiz."

TÜMSED Başkanı Ketrez: "Kayıt dışılıkla kararlılıkla mücadele edeceğiz"

Gayrimenkulün salt bir alım-satım ya da kiralama faaliyeti olmadığını belirten TÜMSED Yönetim Kurulu Başkanı Burcu Ketrez, sektörün Türkiye ekonomisinin lokomotifi ve sermayenin güvenli limanı olduğunu dile getirdi.

Dünyanın dijitalleşme ve sürdürülebilirlik ilkeleriyle köklü bir değişim geçirdiğine işaret eden Ketrez, şu ifadeleri kullandı:

"Yapay zekâ, büyük veri, Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı ile gelen sürdürülebilirlik standartları ve mevzuatlardaki derin dönüşümlerle gayrimenkul sektörü yeniden tanımlanıyor. TÜMSED olarak mesleki saygınlığı ve şeffaflığı korumayı ana vizyon edindik. Değişen ve dönüşen dünyada sektörümüzün itibarını, gücünü ve şeffaflığını korumanın yolu mesleki standartlarımızı yükseltmekten ve kayıt dışılıkla kararlılıkla mücadele etmekten geçmektedir."

Bakanlık ve federasyondan ortak yol haritası mesajı

Türkiye Tüm Emlak Müşavirleri Federasyonu (TEMFED) Başkanı Hacı Ali Taylan, sektörün sorunları ve yapılması planlanan yasal düzenlemeler konusunda Ticaret Bakanlığı yetkilileriyle sürekli temas halinde olduklarını vurgulayarak, geleceğe dönük yol haritasının kamu-özel sektör işbirliğiyle netleşeceğini söyledi.

Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret ve Taşınır Rehni Daire Başkanı Erdem Karaman ise bakanlık olarak yürürlüğe giren veya planlanan mevzuatların sahadaki yansımalarını doğrudan birinci ağızdan dinlemek istediklerini belirterek, istişare kültürüne verdikleri önemin altını çizdi.

Zirvenin kapanışında, Türkiye Körler Vakfı bünyesindeki 3 görme engelli bireye hediye edilen beyaz bastonlar anısına hazırlanan bağış sertifikaları, katılımcı konuşmacılara takdim edildi.

Arjantin Ulaştırma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

"Icardi, dolmuş ehliyetle sürücü koltuğunda! Eugenia "la China" Suárez kemerini çözdü ve Mauro Icardi sürüşe devam ederken vücudunun büyük bir kısmını pencereden dışarı çıkardı. Videonun yayılması üzerine, Icardi'nin sürücü ehliyetinin süresinin dolduğunu tespit ettik."

Bununla birlikte, videoda Icardi'nin süresi geçen ehliyet bilgileri ve verilen ceza paylaşıldı.

Icardi'den yanıt: "İnsanlara yalan söylemeyi bırakın"

Arjantinli futbolcu Mauro Icardi, Arjantin Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılan sosyal medya paylaşımına kendi hesabı üzerinden karşılık verdi. İtalyan ehliyetinin 2029'a kadar geçerliliğini koruduğunu ifade eden Icardi, bu belgenin hangi gerekçeyle geçersiz sayıldığını sorguladı.

Icardi'nin açıklamasında şunlar kaydedidi:

"Merhaba, iyi günler. 2029 yılına kadar geçerli olan İtalyan ehliyetimi nasıl olup da geçersiz hale getirdiklerini öğrenmek istiyorum. Ulaştırma Bakanlığı'nın bile biraz medyada yer bulabilmek için benimle uğraşması bana oldukça tuhaf geliyor. Ülkemizde daha rahat ulaşım sağlayabilmek için yolları düzeltmekle ilgilenin; tweet atıp hiçbir şey yapmadan oturmak yerine işinizi yapın. İnsanlara yalan söylemeyi bırakın ve çalışmaya başlayın.

Arjantin ehliyeti, Avrupa ehliyetine çevrildiğinde teslim edilmek zorunda. Hangi geçersiz kılma işleminden bahsediyorsunuz? Her şey biraz olsun gündem yaratmak ve dedikodu malzemesi çıkarmak için yapılıyor."

Siyasi parti liderleri, milletvekilleri ve sendika temsilcileri yayımladıkları mesajlarla saldırıyı lanetlerken, okullardaki güvenlik zaafiyetlerine dikkat çekerek yetkilileri acil ve somut önlemler almaya çağırdı.

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan:

"Okullarımızdaki güvenlik ihmallerine ilişkin kaygı ve endişelerimiz devam ederken, Manisa Turgutlu’da yaşanan menfur saldırı bir kez daha hepimizi derinden sarstı. Evlatlarımızın ve öğretmenlerimizin güvenliğinden duyduğumuz endişenin tarifsiz olduğu bu günlerde, saldırıdan etkilenen evlatlarımıza, ailelerine, öğretmenlerimize ve tüm eğitim camiamıza geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum."

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu:

"Kahramanmaraş’taki okul saldırısının acısı hala yüreğimizdeyken, yeni eğitim öğretim yılının daha ilk günlerinde Manisa Turgutlu’da bir okulun önünde öğrencilerimizin yaralanması haberine uyanıyoruz. Yaralanan evlatlarımıza acil şifalar, ailelerine geçmiş olsun diliyorum. Ailelerin güvenliği çocuklardan başlar, iktidar çocuklarımızın can güvenliğine dair sorumluluğunu maalesef yerine getirememektedir. Hükümeti acilen gerekli güvenlik tedbirlerini almaya davet ediyorum."

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ:

"Manisa’nın Turgutlu ilçesinde İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi önünde gerçekleştirilen silahlı saldırıyı büyük bir üzüntüyle öğrendim. Saldırıda yaralanan öğrencilerimize acil şifalar diliyor, ailelerine ve eğitim camiasına geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Çocuklarımızın güvenliğini hedef alan her türlü şiddeti lanetliyorum."

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan:

"Manisa’nın Turgutlu ilçesindeki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınında silahla ateş açılması sonucu 8 kişinin etkilendiğini büyük bir üzüntüyle öğrendik. Çocuklarımızın eğitim yuvalarında dahi can güvenliğinden endişe duyduğu bir tabloyu kabul edemeyiz. Evlatlarımızı okula gönderirken aklımızda 'Acaba bugün başına bir şey gelir mi?' endişesi olmamalıdır. Yaralılarımıza acil şifalar diliyor, ailelerine geçmiş olsun dileklerimizi iletiyor; olayın tüm yönleriyle aydınlatılmasını ve okullarımızda güvenliğin en üst seviyeye çıkarılmasını temenni ediyorum. Rabbim milletimizi ve evlatlarımızı her türlü kötülükten muhafaza eylesin."

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu:

"Bir okul önünde silah sesleri duyulması kabul edilemez! Manisa’nın Turgutlu ilçesindeki bir lisede gerçekleşen silahlı saldırıyı üzüntüyle öğrendim. Yaralanan öğrencilerimize ve vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimi iletiyor ve acil şifalar diliyorum. Çocuklarımızın okula korkmadan güvenle gidebildiği bir Türkiye için hepimiz üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmeliyiz."

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Manisa Milletvekili Şenol Sunat:

"Bu sabah ders zili çalmasına az bir zaman kala Manisa Turgutlu İnci Üzmez Anadolu Teknik Lisesinde silahlı bir saldırı düzenlenmiştir. Saldırıda on öğrencimiz yaralanmıştır. Yaralı öğrencilerimize acil şifalar diliyorum. Yaşanan menfur saldırı Manisa’mızı, eğitim camiamızı ve milletimizi derinden üzmüştür. Gelişmeleri yakından takip etmek, ailelerimize destek olmak, öğretmen ve öğrencilerimizin yanında olmak üzere Manisa’ya geçiyorum. Manisa’mıza ve Milletimize geçmiş olsun…"

CHP Grup Başkanı Faik Öztrak:

"Bu sabah Manisa’da bir lise önünde gerçekleşen saldırıda şu ana kadar gelen haberlere göre 10 öğrencimiz yaralandı. Sayının artmamasını, yaralanan öğrencilerimizin de bir an önce sağlığına kavuşmasını diliyorum. Maalesef, bir kere daha göz göre göre gelen acıları yaşıyoruz. Kahramanmaraş ve Şanlıurfa saldırıları daha Nisan ayında gerçekleşti.

Üyesi olduğumuz Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'nın (OECD) son raporu Türkiye'de okul güvenliğine daha yeni dikkat çekti. Hükümet iki hafta önce yayımlanan PISA sınavlarının sonuçlarıyla övünürken, Aynı raporda yer alan okul güvenliği ve okul zorbalığıyla ilgili değerlendirmelerden hiç söz etmedi. OECD'nin PISA raporunda yer alan araştırma sonuçlarına göre, Türkiye’nin Öğrencilerin Okulda Kendilerini Güvende Hissetme Endeksi’nde 88 ülke arasında 73. sırada kaldığından, okul zorbalığına ilişkin göstergelerde ise 2022-2025 arasında dikkati çeken bir artış yaşandığından, öğrencilerin yüzde 21'inin, ayda birkaç kez veya daha sık, en az bir tür zorbalığa maruz kaldığından hiç bahsetmedi.

İçişleri ve Milli Eğitim Bakanlarının dün Okul Güvenliği Protokolü imzaladıklarını hatırlatarak, okullarda güvenliğin sağlanması için yapılanları uzun uzun anlattılar. Tüm Bakanlıkların gerekli tedbirleri aldığını söylediler. Hatta valilerle bu konuyla ilgili video konferans bile yaptılar. Bunun hemen ardından böylesine vahim bir hadisenin yaşanması ve uluslararası kuruluşların tespitleri yan yana getirildiğinde, 24 yıldır işbaşında olan hükümetin yaşanan bunca acıya, yapılan bunca uyarıya rağmen hala çok ciddi ihmallerinin olduğu anlaşılıyor. Hükümet icra organıdır. Protokol tanıtım toplantıları yapmak yerine gereken tedbirleri vakit geçirmeden hızla almalıdır. Çocuklarımızın kendilerini okulda güvende hissetmeleri sağlanmalı, okulda şiddet önlenmelidir. Anne ve babalar çocuklarını okullarına gönül rahatlığıyla gönderebilmelidir."

CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç:

"Bir kişi okulun önüne geliyor ve henüz bilinmeyen bir nedenle silahını çıkarıp rastgele ateş açıyor. Orada sizin evladınız da olabilirdi. Bir anne, bir baba bunu düşündüğünde insanın nefesi kesiliyor. Her saldırının ardından yapılan açıklamalar, kınamalar, verilen sözler artık yetmiyor. Çünkü çocuklarımızın can güvenliği iyi niyet cümleleriyle sağlanmıyor. Derhal somut adımlar atılmalıdır. Bir sonraki saldırıyı, bir sonraki yaralı çocuğu, bir başka anne babanın yıkılmasını beklemeyin. Çocuklarımızın, öğretmenlerimizin ve okullarımızın güvenliği derhal sağlanmalıdır. Turgutlu İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi önünde yaşanan saldırıda can kaybı yaşanmamasını temenni eder, yaralanan yavrularımıza acil şifalar dilerim."

Sivil Toplum ve Sendikalardan Açıklamalar

Halkevleri:

"Bu şiddeti yaratan okulları gericilere, patronlara açan Yusuf Tekin ve saray iktidarıdır. Okul güvenliği protokolünün imzalanmasının üzerinden daha 24 saat geçmeden bu sabah Manisa Turgutlu'da Naci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde bir silahlı saldırı gerçekleşti. Kendi güvenliği ve refahından bir an bile ödün vermeyen saray, okulları gericilere, çetelere ve patronlara açmak dışında bir şey yapmayan Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, bu saldırının asıl sorumlusudur. Pedagojik eğitimden yoksun bahçe görevlisi istihdamıyla ve kollukla şiddetsiz, güvenli bir eğitim ortamı mümkün değildir. Şiddeti besleyen politikaların, yoksulluğun, açlığın, geleceksizliğin, eşitsizliğin ortadan kaldırılması için hep birlikte harekete geçelim, mücadele edelim."

Bağımsız Kamu Görevlileri Sendikaları Konfederasyonu (BASK) Genel Başkanı Mehmet Alper Öğretici:

"Manisa’nın Turgutlu ilçesindeki bir okulumuzun önünde gerçekleşen silahlı saldırı haberini ne yazık ki üzüntüyle öğrendik. Eğitim yuvalarımızda şiddetin hiçbir türüne yer olamaz. Olaydan etkilenen öğrencilerimize, ailelerine ve tüm eğitim camiamıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyor; acil şifalar diliyoruz. Sosyal medyalarda bilgi kirliliği oluşmaması için gelişmeleri ve resmi makamların yapacağı açıklamaları yakından takip ediyoruz. Okullarımızın güvenliği ve huzuru için sürecin takipçisiyiz."

Hürriyetçi Eğitim Sen Genel Başkanı Levent Kuruoğlu:

"Manisa Turgutlu İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi önünde gerçekleştirilen silahlı saldırıda yaralanan öğrencilerimize acil şifalar diliyorum. Manisa Şube Başkanımız Taner Çetin meslektaşlarımıza destek olmak üzere okula ulaştı."

Eğitim Gücü Sen Genel Başkanı Oğuz Özat:

"Manisa’nın Turgutlu ilçesinde, İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde meydana gelen silahlı saldırıyı büyük bir üzüntüyle öğrendim. Yaralanan öğrencilerimize acil şifalar diliyor; ailelerine, öğretmenlerimize ve tüm eğitim camiamıza geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Çocuklarımızın ve eğitim çalışanlarımızın kendilerini güvende hissetmesi gereken okullarımızda şiddetin ve silahın yeri olamaz. Olayın tüm yönleriyle aydınlatılmasını ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin ivedilikle yapılmasını bekliyoruz."

Günday’ın avukatları, ilk tutuklama kararına yaptıkları itiraz henüz sonuçlanmadan müvekkillerinin bu kez “suç işlemek amacıyla örgüt kurma” suçlamasıyla yeniden tutuklanmasına itiraz etmişti.

Günday, Kozinoğlu’nun adliye görüntülerini haberleştirmişti

Günday, soruşturma kapsamında 2011 yılında Kaşif Kozinoğlu’nun Beşiktaş Adliyesi’ne girişine ilişkin görüntüleri haberleştirdiği gerekçesiyle gözaltına alınmıştı.

Günday’ın avukatı Hüseyin Ersöz ise müvekkilinin söz konusu görüntüleri çekmediğini savundu. Ersöz, olay günü adliye önünde çok sayıda gazeteci ve kameraman bulunduğunu belirtti.

İki ayrı suçlamayla tutuklama kararı

Savcılık, Günday’ı “istihbarat faaliyetiyle ilgili bilgi ve belgeleri ifşa etmek” ile “kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek veya yaymak” suçlarından tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk etti.

Silivri Sulh Ceza Hâkimliği, Günday’ın söz konusu suçlamalar kapsamında tutuklanmasına karar verdi.

İtiraz sonuçlanmadan ikinci kez tutuklandı

Günday’ın avukatlarının ilk tutuklama kararına yaptığı itiraz henüz sonuçlanmadan savcılık tarafından yeni bir tutuklama talebi oluşturuldu.

Bu kez “suç işlemek amacıyla örgüt kurma” suçlaması yöneltilen Günday, Silivri Sulh Ceza Hâkimliği’nde yapılan incelemenin ardından ikinci kez tutuklandı.

İkinci tutukluluğa yapılan itiraz da reddedildi

Günday’ın ikinci tutuklama kararına yaptığı itiraz, Silivri 2. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından reddedildi.

Günday’ın avukatları, ret kararında tutukluluğun devamını gerektiren somut bir gerekçe ortaya konulmadığını savundu.

Avukatı: “Her türlü yasal girişimde bulunmaya devam edeceğiz”

Günday’ın avukatı Hüseyin Ersöz, kararın ardından yaptığı açıklamada itirazlarının dikkate alınmadığını belirterek hukuki yollara başvurmayı sürdüreceklerini söyledi.

Ersöz, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Bu kadar açık hukuka aykırılıkların olduğu bir süreçte, itirazlarımızın gözardı edilmesini anlamlandırabilmek mümkün değil. Bu kararlara karşı her türlü yasal girişimde bulunmaya devam edeceğiz. Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru da bunlardan biri.”

HSK’ya da başvuru yapıldı

Ersöz, ikinci tutuklama kararının ardından soruşturmayı yürüten Silivri Cumhuriyet Başsavcı Vekili Ebubekir Efe ile tutuklama kararlarını veren Silivri Sulh Ceza Hâkimi Ali Emre Irmak hakkında Hâkimler ve Savcılar Kurulu’na (HSK) başvuruda bulundu.

Başvuruda, Günday hakkında yürütülen gözaltı ve tutuklama süreçlerinin hukuka aykırı olduğu ileri sürüldü.

Ersöz, Efe ve Irmak hakkında inceleme başlatılmasını ve tedbiren görevden uzaklaştırılmalarını talep etti.

Gazeteci Selahattin Günday (@sgunday), maddi gerçekle örtüşmeyen, yaklaşık 16 yıl önce gerçekleşen ve tamamen gazetecilik faaliyetinden ibaret olan, 2011 senesinde Kanunda suç olarak düzenlenmeyen ve herhalukarda zamanaşımına uğramış suç isnatlarıyla tutuklu bulunmakta.… https://t.co/8n2Ij4ruZ6 pic.twitter.com/x5aVrTJMYX

— Hüseyin Ersöz (@ersozhuseyin) September 22, 2026

Saldırıyı kınayan ve okulların güvenliğine vurgu yapan Yavaş, yaralanan öğrencilere geçmiş olsun temennisinde bulundu.

"Okul, evlatlarımızı gönül rahatlığıyla emanet ettiğimiz yerdir"

Başkan Mansur Yavaş, yaptığı yazılı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Manisa’nın Turgutlu ilçesinde bir okulda yaşanan saldırı hepimizi bir kez daha derinden üzdü. Okul dediğimiz yer, evlatlarımızı gönül rahatlığıyla emanet ettiğimiz, onların geleceğe hazırlandığı yerdir. Çocuklarımızın olduğu bir yerde şiddetin gölgesi dahi olmamalı. Yaralanan evlatlarımıza acil şifalar diliyor, ailelerine ve tüm eğitim camiamıza geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum."

Kadrosuna 12 yeni oyuncu katan ve teknik kadrosunda da kapsamlı bir yapılanmaya giden Zerenspor'da öncelikli rota; hem Sultanlar Ligi'nde üst sıralar hem de CEV Kupası'nda final yürüyüşü olarak belirlendi.

Başantrenör Erşimşek: "Sıralamadan çok takımın gelişimine odaklanacağız"

Takımın uyum sürecinden memnun olduğunu aktaran Başantrenör Ahmetcan Erşimşek, yeni bir yapı kurduklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Teknik ekibin yarısından fazlası yeni antrenör arkadaşlarımızdan oluşuyor ancak hepimiz gerçekten iyi bir uyum içinde çalışıyoruz. Bir şeyleri inşa etmek kolay değil, zaman alacak ama buna inancımız fazla. Takım olarak iyi bir potansiyele sahibiz. Umarım bunu kısa süre içinde sahada da gösteririz."

Lig hedeflerini somut bir basamakla sınırlamadıklarını kaydeden Erşimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Gerçekçi olmak lazım. Takım olarak 'Üçüncü bitiririz, beşinci bitiririz' şeklinde bir hedef koymanın doğru olmadığını düşünüyorum. Bizim için önemli olan bu takımı hep beraber nasıl daha yukarı taşıyabileceğimiz. Belirli bir sıralamadan ziyade ne kadar yukarıda yer alabileceğimize bakacağız. CEV Kupası'nda ise eleme maçlarında maç maç ilerleyip günün sonunda kazanarak finale kadar gitmek istiyoruz."

Ankara seyircisinin desteğine ihtiyaç duyduklarını belirten Erşimşek, tribünlerin kendileri için en büyük itici güç olduğunu vurguladı.

Kaptan Fatma Yıldırım Şekerci: "CEV Kupası'nda hedefimiz kesinlikle şampiyonluk"

Geçtiğimiz sezonu Sultanlar Ligi'nde dördüncü sırada tamamladıklarını hatırlatan tecrübeli smaçör Fatma Yıldırım Şekerci, Avrupa arenasında çıtayı zirveye koydu:

"2027 CEV Kadınlar Avrupa Kupası'nda mücadele edeceğiz ve hedefimiz kesinlikle şampiyonluk. Çok güçlü rakiplerimiz olacağının farkındayız ancak Avrupa'da oynamak bence takım adına her zaman ekstra bir motivasyon. Şu anda benim için CEV Cup'ta şampiyon olmak çok önemli. Kişisel hedefim Sultanlar Ligi'ni şampiyon bitirmek veya yine en kötü dördüncü sırada tamamlamak."

Başkent voleybolseverlerin atmosferine değinen 36 yaşındaki kaptan, "Ankara'ya ne zaman rakip olarak gelsem çok zor bir deplasman olurdu. Şimdi takımımızın arkasında güzel bir seyirci kitlesi var. Tüm taraftarlarımızı maçlarımızda salonu doldurmaya bekliyoruz" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu'na katılmak amacıyla bulunduğu New York'ta, iki ülke arasında nükleer enerji alanındaki işbirliğinin yeni adımı atıldı. TÜNAŞ ile USTDA arasında proje bazlı anlaşma imzalanırken, Türkevi'ndeki törende Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da yer aldı. Anlaşmaya TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ile USTDA Direktör Yardımcısı Thomas Hardy imza attı.

ABD'li şirketlerin reaktör tasarımları incelenecek

Anlaşma kapsamında 4 ABD'li şirket tarafından geliştirilen küçük modüler reaktör (SMR) tasarımları ile ABD'li şirketlere ait 5 farklı 4'üncü nesil reaktör tasarımı ele alınacak. Söz konusu tasarımlar teknik özelliklerinin yanı sıra ekonomik açıdan da değerlendirilecek.

Çalışmalar kapsamında reaktörlerin mevzuata ve lisanslama süreçlerine uygunluğu da incelenecek. Böylece farklı reaktör seçeneklerinin Türkiye açısından uygulanabilirliğine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yapılacak.

Teknik ve ekonomik analizler gerçekleştirilecek

Hazırlanacak teknik çalışmada reaktörlerin tasarımsal özellikleri ayrıntılı biçimde ele alınacak. Bunun yanında maliyetler, mevcut lisanslama durumu ve tedarik zinciri imkanları da inceleme kapsamına alınacak.

Çalışmalarda ayrıca SWOT analizi yapılacak ve olası finansman kaynakları ile finansman modelleri değerlendirilecek. Yetkilendirme süreçleri, acil durum uygulamaları, tasarım güvenliği, saha seçimi ve yasal çerçeve de çalışma kapsamında incelenecek.

Tüm değerlendirmelerin tamamlanmasının ardından teknik raporlar hazırlanacak. Yaklaşık 2 milyon dolar bütçeye sahip anlaşma çerçevesindeki teknik çalışmanın en az bir yıl sürmesi ve maliyetinin USTDA tarafından karşılanması planlanıyor.

Bayraktar anlaşmaya ilişkin açıklama yaptı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD temasları kapsamında TÜNAŞ ile USTDA arasında SMR ve 4'üncü nesil reaktörlere yönelik Hibe Anlaşması İmza Töreni'ne katıldıklarını belirtti.

Bayraktar, anlaşmayla yeni nesil nükleer teknolojilerin Türkiye açısından teknik, ekonomik ve mevzuat boyutlarındaki uygulanabilirliğinin ayrıntılı şekilde değerlendirileceğini ifade etti. Bakan Bayraktar, 2053 Net Sıfır Emisyon ve enerjide tam bağımsızlık hedefleri doğrultusunda enerji sepetinin çeşitlendirilmesinin amaçlandığını kaydetti.

Bayraktar ayrıca büyük ölçekli nükleer santrallerin yanında Türkiye'nin ihtiyaçlarına uygun alternatiflerin de değerlendirileceğini belirterek, güçlü ve modern bir enerji altyapısının oluşturulması yönündeki çalışmaların sürdürüleceğini aktardı.

Türkiye ve ABD arasında nükleer işbirliği daha önce de gündeme geldi

Alparslan Bayraktar, geçen yıl 25 Eylül'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'daki görüşmesi sırasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile birlikte Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı'nı imzalamıştı.

Yeni anlaşma ile birlikte Türkiye ve ABD arasındaki nükleer enerji alanındaki işbirliğine yönelik teknik çalışmaların kapsamının genişletilmesi hedefleniyor.

ABD temaslarımız kapsamında Türkevi’nde, Türkiye Nükleer Enerji A.Ş. (TÜNAŞ) ile ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA) arasında Küçük Modüler Reaktörler (SMR) ve 4. Nesil Reaktörlere yönelik Hibe Anlaşması İmza Töreni'ne katıldık.

Şahitlik ettiğimiz bu anlaşma sayesinde yeni… pic.twitter.com/qJ9HGQhcy6

— Alparslan Bayraktar (@aBayraktar1) September 22, 2026

Adalet Bakanı Akın Gürlek, saldırıda 2’si ağır 11 öğrencinin yaralandığını açıkladı.

Yaralı öğrencilerin tedavileri sürerken, olayla ilgili kapsamlı soruşturma başlatıldı.

Saldırgan çocuk ve ailesi gözaltında

Adalet Bakanı Gürlek’in açıklamasına göre, saldırıyı gerçekleştiren çocuk kısa sürede yakalanarak gözaltına alındı.

Saldırıda kullanılan silahın çocuğun eline nasıl geçtiğinin araştırılması kapsamında anne ve baba ile silahın kullanımında bulunduğu belirlenen dede de gözaltına alındı.

Böylece olayla ilgili gözaltına alınanların sayısı dört oldu.

İki Cumhuriyet savcısı görevlendirildi

Gürlek, olayın ardından Turgutlu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kapsamlı soruşturma başlatıldığını belirtti.

Başsavcının koordinasyonunda iki Cumhuriyet savcısının görevlendirildiğini aktaran Gürlek, adli sürecin yakından takip edildiğini bildirdi.

Silahın çocuğun eline nasıl geçtiği araştırılıyor

Soruşturma kapsamında saldırıda kullanılan silahın çocuğun eline nasıl geçtiği ve silahın hangi koşullarda muhafaza edildiği inceleniyor.

Ayrıca anne ve babanın bakım ve gözetim yükümlülükleri de soruşturma kapsamında değerlendiriliyor.

Akran zorbalığı iddiası da soruşturuluyor

Adalet Bakanı Gürlek, olay öncesinde akran zorbalığı yaşandığı yönündeki iddiaların da çok yönlü şekilde araştırıldığını açıkladı.

Gürlek, çocukların güvenliğini tehdit eden olayın tüm yönleriyle inceleneceğini ve sorumluluğu bulunan kişilerin titizlikle tespit edileceğini belirtti.

“Hiçbir ihmal gözardı edilmeyecek”

Gürlek, açıklamasında çocukların güvenliği söz konusu olduğunda hiçbir ihmalin ve sorumsuzluğun göz ardı edilmeyeceğini ifade etti.

İlgili bakanlıklar ve kurumlarla koordinasyon halinde hem adli sürecin hem de yaralı öğrencilerin sağlık durumlarının takip edildiğini belirten Gürlek, yaralı öğrencilere acil şifa dileğinde bulundu.

Bakan Gürlek'in açıklamasının tamamı şöyle:

"ÇOCUKLARIMIZIN GÜVENLİĞİNİ TEHDİT EDEN HİÇBİR İHMAL KARŞILIKSIZ KALMAYACAKTIR!

Manisa’nın Turgutlu ilçesinde, okul binası dışında, öğrencilerimizin okullarına gittiği sokakta meydana gelen silahlı saldırıda 2’si ağır olmak üzere 11 öğrencimizin yaralanması hepimizi derinden üzmüştür.

Yaralanan evlatlarımıza acil şifalar diliyor; ailelerine, arkadaşlarına ve eğitim camiamıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz.

Olayın hemen ardından Turgutlu Cumhuriyet Başsavcılığımızca kapsamlı bir soruşturma başlatılmış, Başsavcımızın koordinasyonunda iki Cumhuriyet savcısı görevlendirilmiş, saldırıyı gerçekleştiren adli süreçteki çocuk kısa sürede yakalanarak gözaltına alınmıştır.

Çocuklarımızın güvenliği söz konusu olduğunda hiçbir ihmalin, hiçbir sorumsuzluğun görmezden gelinmesi mümkün değildir.

Yakın zamanda öncülük ettiğimiz yasal düzenleme ile ailelerin bakım ve gözetim yükümlülüklerine ilişkin sorumlulukları daha açık ve güçlü hâle getirmiştik. Bu kapsamda anne, baba ve saldırıda kullanılan silahın kullanımında bulunduğu belirlenen dede de gözaltına alınmıştır.

Saldırıda kullanılan silahın çocuğun eline nasıl geçtiği, silahın muhafaza koşulları, anne ve babanın bakım ve gözetim yükümlülükleri ile olay öncesinde akran zorbalığı yaşandığı yönündeki iddialar çok yönlü ve titizlikle araştırılmaktadır.

Çocuklarımızın güvenliğini tehdit eden bu olayın üzerine hukuk içinde ve kararlılıkla gidilecek; sorumluluğu bulunanlar titizlikle tespit edilecek, hiçbir ihmal gözardı edilmeyecektir.

İlgili bakanlıklarımız ve kurumlarımızla güçlü bir koordinasyon içerisinde hem adli süreci hem de yaralı öğrencilerimizin durumunu hassasiyetle takip ediyoruz.

Yaralı öğrencilerimize bir kez daha acil şifalar diliyoruz."

VATANDAŞLARIMIZIN BİRİKİMLERİNİ HEDEF ALANLARDAN HUKUK ÖNÜNDE HESAP SORACAK, MAĞDURLARIN HAKLARININ TAKİPÇİSİ OLACAĞIZ!

Sermaye piyasalarında gerçekleştirilen manipülatif işlemlerin ortaya çıkarılması, mağdur vatandaşlarımızın haklarının korunması, sorumluların hukuk önünde… https://t.co/0LCqVNtbqk

— Akın Gürlek (@abakingurlek) September 22, 2026

Okul öncesinden üniversiteye kadar uzanan geniş bir yelpazede bugüne kadar 300 bursiyere ulaşan program, öğrencilere yalnızca maddi katkı sağlamakla kalmıyor; psikososyal destek, çevrim içi eğitimler, gelişim atölyeleri, sosyal etkinlikler, kariyer planlama çalışmaları ve gönüllülük fırsatlarıyla bütüncül bir destek modeli sunuyor.

Genel Müdür Yurtsever: "Yalnız olmadıklarını hissetmeleri büyük önem taşıyor"

Açıklamada görüşlerine yer verilen KAÇUV Genel Müdürü Alican Yurtsever, her çocuğun gereksinim ve hedeflerinin farklı olduğuna dikkat çekerek şunları kaydetti:

"Biz de onların hayaline ulaşmalarına destek oluyoruz. Bursiyerlerin eğitim hayatlarını sürdürebileceklerini bilmeleri ve bu yolculukta yalnız olmadıklarını hissetmeleri büyük önem taşıyor. Burs programını da bu anlayışla yürütüyoruz. Çocukların ve gençlerin eğitimlerine devam ederken kendilerini geliştirebilecekleri, sosyal hayata katılabilecekleri ve geleceğe umutla hazırlanabilecekleri bir destek modeli sunuyoruz. Bursiyerlerden aldığımız her geri bildirim de attığımız adımların ne kadar kıymetli olduğunu gösteriyor."

Yurtsever, 2026-2027 döneminde daha fazla öğrencinin eğitim yolculuğuna eşlik etmeyi hedeflediklerini belirterek son başvuru tarihinin 16 Ekim olduğunu hatırlattı.

Görevlendirilen vekillerin, Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca ve Uşak Milletvekili Ali Karaoba olduğu bildirildi.

"Sürecin yakından takip edilmesi için iki milletvekilimiz görevlendirildi"

CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Demir, konuya ilişkin X hesabından şu açıklamayı yaptı:

"Manisa’nın Turgutlu ilçesinde İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi önünde meydana gelen ve masum öğrencilerimizi hedef alan aşağılık saldırıyı şiddetle kınıyoruz. Olayın tüm yönleriyle aydınlatılması ve sürecin yakından takip edilmesi amacıyla Genel Başkanımız Sn. Kemal Kılıçdaroğlu’nun talimatıyla; Denizli Milletvekilimiz Gülizar Biçer Karaca ve Uşak Milletvekilimiz Ali Karaoba görevlendirilmiştir."

Manisa’nın Turgutlu ilçesinde İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi önünde meydana gelen ve masum öğrencilerimizi hedef alan aşağılık saldırıyı şiddetle kınıyoruz.

Olayın tüm yönleriyle aydınlatılması ve sürecin yakından takip edilmesi amacıyla Genel Başkanımız Sn. Kemal…

— Deniz Demir 🇹🇷 (@demirdenizchp) September 22, 2026

Emir karakterini Rahmican Kapkap, Uzay karakterini ise Berk Ali Çatal canlandırıyor. Fragmanda yer alan görüntüler iki karakterin dizideki geleceği konusunda merak oluştururken, mevcut bilgiler doğrultusunda her iki karakterin de öldüğünü veya oyuncuların diziden ayrıldığını kesin olarak gösteren bir açıklama bulunmuyor.

Altı Üstü İstanbul Emir öldü mü?

Altı Üstü İstanbul'un 15. bölümünde Emir'in Hikmet'in adamları tarafından kaçırıldığı görüldü. 16. bölüm fragmanında ise Emir'in cenazesine ilişkin görüntüler yer aldı.

Ancak fragmandaki cenaze görüntüsü, karakterin kesin olarak öldüğünü tek başına doğrulamıyor. Emir'in dizideki akıbetinin yeni bölümde netleşmesi bekleniyor.

Rahmican Kapkap'ın canlandırdığı karakterle ilgili yapım ekibinden veya oyuncudan Emir'in öldüğünü doğrulayan bir açıklama bulunmadığı için mevcut aşamada karakterin durumunu kesinleşmiş bir ölüm olarak aktarmak mümkün değil.

Dolayısıyla “Emir öldü mü?” sorusunun kesin yanıtı, dizinin yeni bölümünde yaşanacak gelişmelerle ortaya çıkacak.

Rahmican Kapkap Altı Üstü İstanbul dizisinden ayrıldı mı?

Emir karakterine hayat veren Rahmican Kapkap'ın Altı Üstü İstanbul dizisinden ayrıldığına ilişkin açıklanmış kesin bir bilgi bulunmuyor.

Emir'in 16. bölümdeki akıbeti karakterin dizideki geleceği açısından belirleyici olacak. Fragmanda cenaze görüntülerinin bulunması nedeniyle ayrılık ihtimali izleyiciler tarafından araştırılsa da, yalnızca fragmandaki görüntülere dayanarak oyuncunun diziden ayrıldığını söylemek mümkün değil.

Eğer senaryo içerisinde Emir karakterinin hikayesi sona ererse Rahmican Kapkap'ın dizideki rolünün de sona ermesi gündeme gelebilir. Ancak bu durumun kesinleşmesi için bölümdeki gelişmelerin ve varsa yapım ekibi açıklamasının beklenmesi gerekiyor.

Altı Üstü İstanbul Uzay öldü mü?

Emir'le birlikte Uzay karakteri de 15. bölümün sonunda kaçırıldı. 16. bölüm fragmanında Uzay'ın cenazesine ilişkin görüntüler bulunması, karakterin akıbetiyle ilgili soru işaretlerini artırdı.

Bununla birlikte fragmanda cenaze görüntüsünün yer alması, Uzay'ın kesin olarak öldüğü anlamına gelmiyor. Uzay'ın yaşayıp yaşamadığı yeni bölümdeki gelişmelerle netleşecek.

Uzay karakterini Berk Ali Çatal canlandırıyor. Oyuncunun diziden ayrıldığına ilişkin de şu aşamada kesinleşmiş bir açıklama bulunmuyor.

Berk Ali Çatal Altı Üstü İstanbul dizisinden ayrıldı mı?

Uzay karakterine hayat veren Berk Ali Çatal'ın Altı Üstü İstanbul kadrosundan ayrıldığına dair açıklanmış resmi bir bilgi bulunmuyor.

Uzay'ın dizideki akıbetiyle birlikte Berk Ali Çatal'ın yapımdaki geleceği de netleşmiş olacak. Fragmandaki cenaze sahneleri nedeniyle ayrılık iddiaları gündeme gelse de, oyuncunun diziden ayrıldığı sonucuna ulaşmak için yalnızca bu görüntüler yeterli değil.

Yeni bölümde Uzay karakterinin hikayesinin nasıl devam edeceği, Berk Ali Çatal'ın dizideki durumuna ilişkin de daha net bir tablo ortaya çıkaracak.

Altı Üstü İstanbul 16. bölümde ne olacak?

15. bölümün sonunda Emir ve Uzay'ın kaçırılması, dizinin yeni bölümündeki temel gelişmelerden biri olarak öne çıkıyor.

16. bölüm fragmanında iki karakter için cenaze görüntülerinin kullanılması ise olayların farklı bir yöne ilerleyebileceğine işaret ediyor. Ancak fragmanda gösterilen sahnelerin gerçek olay örgüsündeki karşılığının ne olduğu yeni bölüm yayınlandığında anlaşılacak.

Bu nedenle Emir ve Uzay'ın gerçekten öldürülüp öldürülmediği, karakterlerin hikayelerinin devam edip etmeyeceği ve Rahmican Kapkap ile Berk Ali Çatal'ın kadroda kalıp kalmayacağı yeni bölümde netlik kazanacak.

Emir ve Uzay neden öldü, oyuncular neden ayrıldı?

Şu aşamada Emir ve Uzay'ın öldüğü kesinleşmediği için karakterlerin neden öldüğü konusunda da doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Benzer şekilde Rahmican Kapkap veya Berk Ali Çatal'ın diziden ayrıldığına yönelik kesin bir açıklama olmadığı için oyuncuların neden ayrıldığına ilişkin bir gerekçe vermek de mümkün değil.

Fragmanda görülen cenaze sahneleri, karakterlerin hikayesinin sona erdiği izlenimini oluştururken, dizilerde fragmanların olayların tamamını göstermemesi nedeniyle kesin sonuca bölüm yayınlandıktan sonra ulaşılabilir.

Altı Üstü İstanbul Emir ve Uzay'ın son durumu

Mevcut gelişmeler ışığında Emir ve Uzay için bilinenler şöyle:

• Emir: 15. bölümün sonunda kaçırıldı; 16. bölüm fragmanında cenaze görüntüleri yer aldı.

• Uzay: 15. bölümün sonunda kaçırıldı; yeni bölüm fragmanında cenazesine ilişkin görüntüler gösterildi.

• Rahmican Kapkap: Emir karakterini canlandırıyor; diziden ayrıldığına ilişkin kesinleşmiş açıklama bulunmuyor.

• Berk Ali Çatal: Uzay karakterini canlandırıyor; diziden ayrıldığına ilişkin kesinleşmiş açıklama bulunmuyor.

• Karakterlerin akıbeti: Yeni bölümde netleşecek.

Dolayısıyla “Altı Üstü İstanbul Emir ve Uzay öldü mü?” sorusunun kesin yanıtı henüz bölümdeki gelişmelerle ortaya çıkmış değil. Aynı şekilde Rahmican Kapkap ve Berk Ali Çatal'ın diziden ayrıldığı da şu aşamada doğrulanmış değil.

Program, hafta içi her gün saat 10.00'da ATV ekranlarında yayınlanıyor. Televizyon üzerinden izleyemeyenler ise ATV'nin resmi internet sitesindeki canlı yayın ekranından programı takip edebiliyor.

22 Eylül tarihli yayında Ayşegül Yaşar dosyasında yaşanan gelişmelerin yanı sıra İbrahim Ekici'nin ölümüyle ilgili iddialar ve 16 yaşındaki Elif Merve Yılmaz'ın kaybolmasıyla ilgili yeni bilgiler gündeme geliyor.

Müge Anlı bugün saat kaçta?

Müge Anlı ile Tatlı Sert, hafta içi her gün olduğu gibi 22 Eylül Salı günü saat 10.00'da ATV ekranlarında yayınlanıyor.

Programı televizyon üzerinden takip edemeyen izleyiciler, ATV'nin resmi internet sitesindeki canlı yayın seçeneği üzerinden yayına ulaşabiliyor. ATV'nin mobil uygulaması üzerinden de canlı yayın takibi yapılabiliyor.

“Müge Anlı bugün saat kaçta?” sorusunun yanıtı ise 10.00 olarak öne çıkıyor.

Müge Anlı son bölümde neler oldu?

Programın önceki bölümünde öne çıkan dosyalardan biri Ayşegül Yaşar olayı oldu.

Programda aktarılan bilgilere göre, Ayşegül Yaşar'ın ölümüyle ilgili yürütülen soruşturmada şüphelerin odağındaki Tamer Kahveci gözaltına alındı. Kahveci'nin, olayın ardından milyonluk ziynet eşyalarıyla ilgili suçlamalar kapsamında itirafta bulunduğu aktarıldı.

Kahramanmaraş ve Osmaniye Asayiş Şube Cinayet Büro Amirliklerinin gerçekleştirdiği operasyonun ardından Kahveci'nin evinde bir bilezik ve para bulunduğu bilgisi paylaşıldı.

Dosyada ayrıca bazı altınların Kahramanmaraş'ta bir kuyumcuda bozdurulduğunun tespit edildiği belirtildi.

Bu gelişmelerin ardından Ayşegül Yaşar dosyasında soruşturmanın ulaştığı aşama, 22 Eylül tarihli yayında da ele alınan başlıklardan biri oldu.

İbrahim Ekici dosyasında yeni iddialar

22 Eylül Müge Anlı yayınında gündeme gelen bir diğer dosya ise İbrahim Ekici'nin ölümü oldu.

İbrahim Ekici'nin 31 Mart 2024 tarihinde Konya'da şüpheli şekilde hayatını kaybetmesine ilişkin dosyada yeni iddialar gündeme getirildi.

Ekici'nin eşi Mine Ekici, hakkındaki suçlamaları reddederken, aile tarafından “hoca” olarak tanımlanan Hüseyin Sarıbaş hakkında çeşitli iddialarda bulundu.

Mine Ekici, Sarıbaş'ın kendisini mistik inançlara yönlendirdiğini ve bu durumun gerçeklik algısını etkilediğini öne sürdü.

Canlı yayına bağlanan Hüseyin Sarıbaş ise hakkındaki iddiaları kabul etmedi. Sarıbaş, “yeniden doğuş” vaadi verdiğini hatırlamadığını belirtirken aralarında duygusal bir ilişki bulunmadığını savundu.

Dosyada tarafların açıklamaları ve ortaya atılan iddialar program kapsamında ele alınmaya devam ediyor.

16 yaşındaki Elif Merve Yılmaz nerede?

Programın gündemindeki bir başka dosya ise 16 yaşındaki Elif Merve Yılmaz'ın kaybolması oldu.

Dolandırıcılık şebekesi iddiasının da gündeme geldiği olayda Elif Merve Yılmaz'ın nerede olduğu araştırılıyor.

Dosya kapsamında adı geçen taksici Ersin Solak da canlı yayına bağlanarak soruları yanıtladı. Solak, olayın yaşandığı gece şüpheli Mikail ile görüşmediğini öne sürdü.

Programa katılan yeni bir gizli tanığın verdiği bilgiler de dosyada gündeme getirildi. Tanığın anlatımları üzerine olayın farklı yönleri tartışılırken, Elif Merve Yılmaz'ın bulunmasına yönelik araştırmaların seyri programda ele alındı.

ATV canlı yayın nasıl izlenir?

Müge Anlı'nın 22 Eylül 2026 tarihli bölümünü internet üzerinden takip etmek isteyen izleyiciler, ATV'nin resmi canlı yayın ekranını kullanabilir.

ATV'nin internet sitesinde yer alan canlı yayın seçeneği üzerinden kanalın yayın akışına erişilebiliyor. Mobil cihaz kullanan izleyiciler de ATV'nin mobil uygulaması üzerinden canlı yayını takip edebiliyor.

Bu nedenle “Müge Anlı canlı izle” araması yapan izleyicilerin doğrudan resmi ATV yayın ekranını tercih etmesi gerekiyor.

2026 ATV uydu frekans bilgileri

ATV'yi uydu üzerinden izlemek isteyen izleyiciler için verilen frekans bilgileri şöyle:

• Uydu: Türksat 4A

• Frekans: 12053 MHz

• Polarizasyon: Yatay (H)

• Sembol oranı (SR): 27500

• FEC: 5/6

Frekans bilgilerinin uydu alıcısına doğru şekilde girilmesinin ardından ATV yayınlarına erişim sağlanabiliyor.

Müge Anlı 22 Eylül canlı yayın gündemi

22 Eylül 2026 Salı günü Müge Anlı ile Tatlı Sert programında öne çıkan başlıklar arasında farklı dosyalardaki yeni gelişmeler bulunuyor.

Günün yayınında özellikle şu başlıklar takip ediliyor:

• Ayşegül Yaşar dosyasında soruşturmanın geldiği aşama

• Tamer Kahveci hakkında ortaya çıkan yeni bilgiler

• İbrahim Ekici'nin ölümüyle ilgili karşılıklı açıklamalar

• Hüseyin Sarıbaş hakkında ileri sürülen iddialar

• 16 yaşındaki Elif Merve Yılmaz'ın kaybolması

• Elif Merve dosyasında gizli tanığın anlattıkları

• Taksici Ersin Solak'ın canlı yayındaki açıklamaları

Müge Anlı ile Tatlı Sert'in 22 Eylül 2026 tarihli yeni bölümü, hafta içi yayın akışı kapsamında saat 10.00'da ATV ekranlarında izleyiciyle buluşuyor.

Kentte günün en yüksek sıcaklığının 29 derece olması bekleniyor. Ege Bölgesi genelinde de yağışlı hava öne çıkarken, Kuzey Ege kıyılarında sabah saatlerinde rüzgarın yer yer kuvvetli esmesi bekleniyor.

İzmir'de yaşayanlar ve gün içerisinde dışarıda olacaklar için özellikle öğle saatlerinden sonraki hava koşulları önem taşıyor. Meteoroloji tahmininde yağışın gök gürültülü sağanak şeklinde gerçekleşebileceği belirtiliyor.

22 Eylül İzmir’de hava nasıl olacak?

22 Eylül Salı günü İzmir'de havanın parçalı, yer yer çok bulutlu olması bekleniyor. Sabah saatlerinde daha sakin seyretmesi beklenen hava koşullarının, günün ilerleyen saatlerinde değişmesi öngörülüyor.

Meteoroloji tahminine göre öğle saatlerinden sonra İzmir'de sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış görülebilecek.

Kentte günün en yüksek sıcaklığı ise 29 derece olarak tahmin ediliyor.

Bu nedenle İzmir hava durumu açısından günün ilk bölümü ile öğleden sonraki saatler arasında farklı hava koşulları yaşanması bekleniyor. Yağışın kısa süreli ve yerel geçişler şeklinde etkili olabileceği değerlendirilirken, gök gürültülü sağanak nedeniyle açık alanlarda bulunanların hava tahminlerini takip etmesi önem taşıyor.

İzmir’de yağmur ne zaman başlayacak?

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 22 Eylül Salı tahmininde İzmir için yağışın öğle saatlerinden sonra başlaması bekleniyor.

Tahminde yağışın türü sağanak ve gök gürültülü sağanak olarak belirtiliyor. Bu nedenle sabah saatlerinde yağış görülmeyen bölgelerde günün ilerleyen saatlerinde hava koşullarının değişmesi mümkün.

İzmir'in il genelindeki hava koşullarının aynı anda değişmesi gerekmiyor. Sağanak yağışlar yerel özellik gösterebildiğinden, gün içerisinde ilçelere göre farklı hava koşulları görülebilir.

İzmir’in sıcaklığı kaç derece?

22 Eylül Salı günü İzmir'de beklenen en yüksek sıcaklık 29 derece.

Ege Bölgesi'ndeki diğer bazı illerde beklenen sıcaklıklar ise şöyle:

• İzmir: 29 derece

• Manisa: 29 derece

• Uşak: 26 derece

• Afyonkarahisar: 32 derece

Manisa ve Uşak'ta da yağışlı hava beklenirken, Afyonkarahisar'da öğle saatlerinden sonra sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış tahmin ediliyor.

Ege’de hava durumu nasıl olacak?

Meteoroloji tahminine göre Ege Bölgesi genelinde hava parçalı, yer yer çok bulutlu olacak.

Bölgenin kuzey ve iç kesimlerinde öğle saatlerinden sonra sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor. İzmir'in yanı sıra Afyonkarahisar'da öğle saatlerinden sonra, Manisa ve Uşak'ta ise akşam saatlerinden sonra yağış geçişleri öngörülüyor.

Bölgede yağışın yanı sıra rüzgar da etkili olacak. Kuzey Ege kıyılarında sabah saatlerinde rüzgarın yer yer 40-60 kilometre/saat hızla esmesi bekleniyor.

Kuvvetli rüzgar özellikle deniz ulaşımı açısından önem taşıyor. Kuzey Ege'de seyahat edeceklerin güncel hava ve deniz koşullarını takip etmesi gerekiyor.

Kuzey Ege’de kuvvetli rüzgar uyarısı

22 Eylül hava durumu tahmininde Kuzey Ege kıyıları için dikkat çeken unsurlardan biri rüzgar oldu.

Meteoroloji, sabah saatlerinde Kuzey Ege kıyılarında rüzgarın yer yer 40-60 kilometre/saat hızla kuvvetli esmesinin beklendiğini bildirdi.

İzmir'in kıyı kesimleri de bu hava sisteminden etkilenebileceğinden, özellikle deniz ulaşımı ve açık alanlardaki faaliyetler açısından rüzgar koşullarının takip edilmesi gerekiyor.

Türkiye genelinde hava nasıl olacak?

Meteoroloji tahminlerine göre 22 Eylül Salı günü yalnızca Ege'de değil, Türkiye'nin farklı bölgelerinde de yağışlı hava etkili olacak.

Marmara Bölgesi'nde parçalı ve çok bulutlu hava ile birlikte sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor. Bölgenin güney ve doğusu ile Tekirdağ çevrelerinde yağışların yerel olarak kuvvetli olması tahmin ediliyor.

Batı Karadeniz'de de öğle saatlerinden itibaren sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor. Düzce, Zonguldak ve Bartın çevrelerinde yağışların yerel olarak kuvvetli olabileceği bildiriliyor.

Akdeniz'in batısı ile Adana ve Osmaniye çevreleri ile Hatay'ın batı kesimlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor. İç Anadolu'nun batısında da öğle saatlerinden sonra yağış geçişleri öngörülüyor.

Doğu Anadolu'nun kuzey kesimlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış beklenirken, bölgenin güney ve batısında rüzgarın yer yer kuvvetli esmesi tahmin ediliyor.

22 Eylül il il sıcaklık tahminleri

Türkiye'nin bazı illerinde 22 Eylül Salı günü beklenen en yüksek sıcaklıklar şöyle:

• Ankara: 26 derece

• İstanbul: 23 derece

• Bursa: 23 derece

• Çanakkale: 19 derece

• Antalya: 29 derece

• Adana: 32 derece

• Eskişehir: 27 derece

• Konya: 25 derece

• İzmir: 29 derece

• Manisa: 29 derece

• Uşak: 26 derece

• Afyonkarahisar: 32 derece

• Düzce: 24 derece

• Zonguldak: 23 derece

• Samsun: 25 derece

• Trabzon: 25 derece

• Erzurum: 21 derece

• Malatya: 31 derece

• Diyarbakır: 35 derece

• Şanlıurfa: 35 derece

İzmir’de yağış ve rüzgara dikkat

22 Eylül Salı günü İzmir hava durumu açısından öne çıkan iki unsur öğle saatlerinden sonra beklenen gök gürültülü sağanak ve Kuzey Ege'deki kuvvetli rüzgar olacak.

Kentte sıcaklığın 29 derece civarında seyretmesi beklenirken, parçalı ve yer yer çok bulutlu havanın ardından yağış geçişleri görülebilecek.

Özellikle dışarıda bulunacakların gün içerisinde hava koşullarındaki değişimi takip etmesi, gök gürültülü sağanak sırasında açık alanlarda ve deniz kıyısında daha dikkatli olması gerekiyor.

Meteoroloji tahminleri gün içinde değişebildiği için İzmir'de yağışın geliş saati ve şiddetine ilişkin güncel değerlendirmelerin takip edilmesi önem taşıyor.

Gram altın fiyatı 6 bin 780 liraya geriledi

Altın piyasasında yeni işlem gününde aşağı yönlü hareket öne çıktı. Gram altın, önceki kapanışına göre yüzde 0,53 değer kaybederek 6 bin 780 liraya indi. Gram altın dün ise günü yüzde 0,73 düşüşle 6 bin 814 liradan tamamlamıştı.

Aynı saatlerde çeyrek altın 11 bin 103 lira seviyesinden satışa sunulurken, Cumhuriyet altınının satış fiyatı 44 bin 208 lira olarak kaydedildi.

Altının ons fiyatı 4 bin 319 dolara düştü

Altının ons fiyatında da yeni günde düşüş görüldü. Ons altın, saat 09.40 itibarıyla yüzde 0,6 değer kaybederek 4 bin 319 dolar seviyesine geriledi.

Gram altının yurt içindeki fiyatlamasında ons altındaki hareketin yanı sıra piyasalarda takip edilen küresel gelişmeler de gündemde bulunuyor.

Altın fiyatlarında ABD-İran gelişmeleri takip ediliyor

Küresel piyasalarda ABD Başkanı Donald Trump'ın, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında bu hafta New York'a gelmesi beklenen İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu açıklaması izleniyor.

Trump'ın açıklamasının ardından ABD ile İran arasındaki jeopolitik tansiyonun düşebileceğine ilişkin beklentiler arttı. Söz konusu gelişme, altın fiyatlarının takip edildiği küresel piyasa gündeminde yer aldı.

Altın fiyatlarını etkileyen ABD-Çin görüşmesi gündemde

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleştirilmesi beklenen görüşmeye ilişkin gelişmeler de küresel piyasalarda izleniyor.

İki liderin görüşmesinden yapıcı sonuçlar çıkabileceğine yönelik iyimserlik, küresel piyasalarda risk iştahını destekleyen gelişmeler arasında gösteriliyor.

Gram altın fiyatında Fed mesajları izleniyor

Altın fiyatlarının seyrinde ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, tekrarlanan ve kalıcı hale gelen arz şoklarının merkez bankası tarafından göz ardı edilemeyeceğini ifade etti.

Goolsbee, ekonomik sıkıntılara neden olabilecek gelişmelere karşı bir yanıt verilmesi gerektiğini vurgularken, yatırımcılar da para politikasının gelecekteki seyrine ilişkin ipuçları için Fed yetkililerinin açıklamalarını izliyor.

Altın fiyatlarında bugün takip edilecek veriler

Piyasalarda bugün yurt içi ve yurt dışından gelecek ekonomik veriler de takip edilecek. Yurt içinde tüketici güven endeksi ile finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerine ilişkin veriler açıklanacak.

Yurt dışında ise Avro Bölgesi tüketici güven endeksi ile ABD Richmond Fed imalat sanayi endeksi izlenecek. Bu gelişmeler, gram altın ve diğer altın fiyatlarının takip edildiği piyasa gündeminde öne çıkacak.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!