Sağlık Bakanlığı verilerine göre, ülkede doğrulanmış Ebola vakalarının sayısı 1708’e çıkarken, salgın nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısı 580 olarak açıklandı.

Ebola salgını üç eyalette etkisini sürdürüyor

Salgının başta Ituri olmak üzere Kuzey Kivu ve Güney Kivu eyaletlerinde yayılmaya devam ettiği bildirildi. Yetkililer, virüs kaynaklı vakaların yeni sağlık bölgelerinde de tespit edilmeye başladığını aktardı.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Afrika Bölge Ofisi tarafından yapılan değerlendirmede, aktif salgın noktalarında yoğun bulaş nedeniyle vaka artışlarının sürdüğü belirtildi. Açıklamada, toplum içinde gerçekleşen ölümlerin arttığı ve bulaş zincirlerinin henüz tamamen belirlenemediği ifade edildi.

Salgının nedeni Bundibugyo varyantı olarak açıklandı

KDC’nin doğusundaki Ituri eyaletinde 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün bildirilmesinin ardından 15 Mayıs’ta Ebola salgını ilan edilmişti. DSÖ ise 17 Mayıs’ta salgın nedeniyle uluslararası halk sağlığı acil durumu kararı almıştı.

Sağlık yetkilileri, mevcut salgının nadir görülen Ebola türlerinden biri olan "Bundibugyo" varyantından kaynaklandığını belirtti. Bu varyanta karşı henüz onaylanmış bir tedavi veya aşının bulunmadığı kaydedildi.

Ebola virüsü geçmişte büyük salgınlara neden oldu

Kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976 yılında Sudan’ın Nzara kenti ile KDC’nin Yambuku bölgesinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıktı. Hastalığa, KDC’de Ebola Nehri yakınındaki bir köyde görülmesi nedeniyle bu nehrin adı verildi.

Virüs, Aralık 2013’te Batı Afrika’da geniş çaplı bir salgına yol açtı. Gine, Liberya ve Sierra Leone’de 2014-2017 yılları arasında yaşanan salgında yaklaşık 30 bin kişi Ebola virüsüne yakalanırken, 11 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

Gözaltına alınan 33 kişi hakkında tutuklama talebi

ÇHD İstanbul Şubesi'nin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, operasyon kapsamında gözaltına alınan kişilerden 33'ü hakkında tutuklama, 10'u hakkında ise adli kontrol talep edildiği bildirildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"NATO'nun güvenliği için ev baskınlarında gözaltına alınan şube başkanımız Av. Ezgi Önalan, üyemiz Av. Yunusemre Işık ve müvekkilleri adliyeye getirildi ve tutuklama talebiyle sevk edildiler. Toplamda 33 kişi tutuklama ve 10 kişi adli kontrol istemiyle sulh cezaya sevk edildi."

NATO'dan kolektif savunma vurgusu

Bildiride, Washington Antlaşması'nın 5. maddesi yeniden hatırlatılarak, "Bir müttefike yapılan saldırı tüm müttefiklere yapılmış sayılır" ilkesi teyit edildi.

NATO'nun birlik, dayanışma ve kolektif savunma anlayışının yaklaşık 1 milyar insanın barış, güvenlik ve refahının temelini oluşturduğu ifade edildi.

Rusya ve terör tehdidine dikkat çekildi

Sonuç bildirisinde, Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği açısından uzun vadeli tehdit oluşturmaya devam ettiği belirtilirken, terörizmin de NATO için kalıcı güvenlik risklerinden biri olduğu vurgulandı.

Müttefiklerin savunma kapasitesini artırma konusunda kararlı olduğu kaydedilen bildiride, Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın 2025 yılında temel savunma ihtiyaçları için 139 milyar doların üzerinde ek yatırım yaptığı belirtildi.

Ankara'da 50 milyar dolarlık savunma tedariki açıklandı

Bildiride, Ankara Zirvesi kapsamında 50 milyar dolardan fazla yeni savunma tedarikinin duyurulduğu ifade edildi.

NATO ülkelerinin ortak üretim kapasitesini artırma, savunma sanayii iş birliklerini güçlendirme ve ileri teknoloji yatırımlarını hızlandırma konusunda mutabık kaldığı aktarıldı.

"Daha güçlü Avrupa, daha güçlü NATO"

Liderler, bildiride "Daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa" hedefini yineledi.

İttifakın nükleer ve konvansiyonel caydırıcılık kapasitesinin yanı sıra hava ve füze savunması, uzay, siber güvenlik, yapay zekâ, insansız sistemler ve gelişmiş istihbarat kabiliyetlerine yönelik yatırımların artırılacağı belirtildi.

Ukrayna'ya 70 milyar avroluk yeni destek

Ankara Bildirisi'nde Ukrayna'ya verilen destek de geniş yer buldu.

Müttefik ülkeler, Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğüne verdikleri desteği yineleyerek, 2026 yılı için toplam 70 milyar avroluk askeri teçhizat, eğitim ve güvenlik yardımı taahhüdünde bulundu.

Bildiride ayrıca, 2027 yılında da en az aynı seviyede desteğin sürdürülmesi yönündeki kararlılık teyit edildi.

İran ve Hürmüz Boğazı mesajı

Sonuç bildirisinde İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği bir kez daha vurgulandı.

NATO liderleri ayrıca İran'a, Hürmüz Boğazı'nda uluslararası seyrüsefer özgürlüğüne tam saygı göstermesiçağrısında bulundu.

Bildirinin sonunda, NATO liderleri zirveye ev sahipliği yapan Türkiye'ye teşekkür ederek organizasyonun başarıyla gerçekleştirildiğini ifade etti.

Kılkış ve Larisa’da yangın alarmı

Yunanistan İtfaiye Teşkilatı tarafından yapılan açıklamada, ilk yangının Kılkış kasabasındaki Ksirovrisi bölgesinde başladığı bildirildi.

Ardından Larisa iline bağlı Aryiromilo bölgesinde de ormanlık ve tarım alanlarını etkileyen başka bir yangın çıktığı belirtildi.

Yetkililer, her iki bölgede de yangınlara yönelik müdahale çalışmalarının sürdüğünü aktardı. Ekiplerin alevlerin yayılmasını önlemek amacıyla hem kara araçlarıyla hem de hava unsurlarıyla mücadele yürüttüğü kaydedildi.

Ekipler yangınları kontrol altına almaya çalışıyor

Yangınların çıkış nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmazken, bölgelerdeki çalışmaların devam ettiği bildirildi.

İtfaiye ekiplerinin yangınların çevredeki alanlara ilerlemesini engellemek için yoğun çaba gösterdiği ifade edildi.

Yangınların etkilediği bölgelerde gelişmelerin takip edildiği ve müdahale çalışmalarının hava koşullarına bağlı olarak sürdürüldüğü kaydedildi.

Rusya’dan Kiev’deki tesislere saldırı açıklaması

Rusya Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, Rus ordusunun Ukrayna’daki faaliyetlerine ilişkin bilgi verildi. Açıklamada, Kiev yönetiminin Rusya topraklarındaki sivil hedeflere yönelik saldırılar düzenlediği öne sürüldü.

Bakanlık, bu saldırılara karşılık olarak gece saatlerinde Kiev’de bulunan askeri savunma sanayi tesislerinin hedef alındığını aktardı.

Askeri üretim tesislerinin vurulduğu belirtildi

Açıklamada, saldırının karadan yüksek hassasiyetli silahlarla gerçekleştirildiği ifade edildi.

Rusya Savunma Bakanlığı, operasyon sonucunda FP-5 Flamingo seyir füzelerine ait parçaların üretildiği ve depolandığı "Samsung-Ukrayna" sanayi işletmesinin yanı sıra uzun ve orta menzilli insansız hava araçlarının montajının yapıldığı atölyelerin hedef alındığını bildirdi.

Rusya ve Ukrayna arasındaki karşılıklı saldırılar sürüyor

Rusya-Ukrayna Savaşı kapsamında taraflar, askeri ve stratejik öneme sahip noktaları hedef alan saldırılar düzenlemeye devam ediyor.

"Dünyayı ve kendimizi plastikle hapsettik"

Plastik kullanımının bu kadar yaygınlaşmasının temel nedenlerinden birinin insanların daha rahat bir yaşam arayışı olduğunu belirten Temel, "Plastikler ucuz ve hafif olduğu için herkes plastik kullanmaya başladı. Bu kullandığımız plastikler zamanla küçük parçalara ayrılarak mikroplastiklere dönüştü" dedi.

Mikroplastiklerin ulaştığı yaygınlığa dikkat çeken Temel, "Plastik 5 milimetrenin altına düştüğünde mikroplastik, çok daha küçük boyutlara inince nanoplastik diyoruz. Artık bitkilerde, balıklarda ve insan kanında mikroplastik tespit ediliyor. Anne karnındaki plasentada bile mikroplastik var; bebek dünyaya gelmeden önce annesiyle değil, mikroplastiklerle tanışıyor. İnsan dışkılarında ve hatta bulutlarda bile mikroplastikler tespit edildi. Antarktika’da ise Türkiye’den bilim insanlarının yürüttüğü bir çalışmada mikroplastiklere rastlandı. Tuzumuzda ve musluk suyumuzda da mikroplastikler var. Biz hem evimizi hem kendimizi hem de dünyayı plastiklerle hapsetmişiz" diye konuştu.

Mikroplastikler vücudu nasıl etkiliyor?

Mikroplastiklerin vücutta ulaştığı organları sıralayan Temel, "Havayla soluduğumuz için akciğerlerde mikroplastik tespit edilmiş. Yediklerimiz ve içtiklerimiz nedeniyle karaciğer ve bağırsaklar etkileniyor. Kan dolaşımıyla hücrelerimize kadar giriyor. Beyin dokusunda da inanılmaz derecede mikroplastik birikimi var" kaydetti.

Plastiklerin yalnızca mikroplastik parçacıklarından değil, içerdikleri kimyasallardan dolayı da tehdit oluşturduğunu vurgulayan Temel, "Plastikler petrol türevleri; ama bizim önümüze gelene kadar içine yumuşatıcı olarak ftalatlar katılıyor, renklendirme için ağır metaller ekleniyor. Damacanalarda ise damacananın ömrünü uzatmak için bisfenol gibi zararlı kimyasallar kullanılıyor. Yani orada ekonomi düşünülüyor ama sağlığı düşünen insanlar ne yazık ki yok" dedi.

Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkilerini de anlatan Temel, "Endokrin sistemini bozuyor, hormon dengenizi etkiliyor. Obezitenin yaygınlaşmasının en büyük nedenlerinden birinin de plastiklere sarılmış yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi olduğunu düşünüyorum. Bağışıklık sistemi baskılanabiliyor. Kanser vakalarının bu kadar artmasının nedenlerinden biri de bu. Kardiyovasküler hastalıklar ve tansiyon problemleri; bunların hepsi aslında birbirleriyle zincirleme etkileşim içinde" ifadelerini kullandı.

Diyabet, kalp rahatsızlıkları, tansiyon ve kanserin artık rutinleştiğini belirten Temel, "Her 3 kişiden 1’inde, hatta bazı çalışmalara göre her 2 kişiden 1’inde bu hastalıklar görülmeye başlamış. Her gün yeni bir kanser çeşidiyle karşılaşıyoruz" dedi.

Beyne ulaşan mikroplastikler: Parkinson ve demans bağlantısı

Bu alanda yürüttüğü araştırmaları anlatan Temel, "500 mililitrelik PET şişede Chimassorb 81, Oleamide ve Irgafos 168 olmak üzere 3 kimyasal madde tespit ettik. Güneş ışınlarına bir süre maruz kaldığında Antioxidant 2246 ve Butylated Hydroxytoluene adlı 2 kimyasal daha ortaya çıktı. Bu, dünyada bu alanla ilgili ilk çalışmaydı" diye kaydetti.

Mikroplastiklerin insan davranışları üzerindeki etkisini de araştırdıklarını belirten Temel, "Mikroplastikler artık beyne kadar birikmeye başladığından dolayı davranışlarınızı da değiştirecek. Bu da dünyadaki ilk çalışmalardan biri olacak. Parkinson ve demans hastalarının sayısının mikroplastiklerden dolayı dünyada arttığını ispatladık" diye konuştu.

Yakında bu konuyla ilgili akademik çalışmanın da yayımlanacağını belirten Temel’in, bu araştırmaları ve literatürdeki diğer bilgileri bir araya getirdiği "Naylon Aşkı Öldürür" ve "Suyun Sesini Duydum" adlı iki kitabı bulunuyor.

Maruziyeti azaltmak mümkün mü?

Bu bilginin, Avustralya’daki University of Newcastle’dan mikroplastik araştırmacısı Dr. Thava Palanisami’nin yaptığı hesaplamaya dayandığını belirten Temel, "Kişinin yaşadığı ortama göre haftada bir, bazen ayda bir, bazen de yılda bir kredi kartı büyüklüğünde plastik yiyorlar. Soluduğumuz havada bile bu parçacıklar var. Şehirde yaşayan insanlar çok daha fazla mikroplastiğe maruz kalıyor" ifadelerini aktardı.

Temel, vücuda giren mikroplastikleri ortadan kaldırmanın bilinen bir yöntemi bulunmadığını da belirterek, "Doğrusu şansımız yok; şu an için kesin olarak şunu yapabiliriz demek zor" dedi.

Cam ve çelik ön plana alınmalı

Bireysel önlemler konusunda mutfaktan başlanması ve cam ile çelik gibi alternatif malzemelerin tercih edilmesi gerektiğini söyleyen Temel, "İlk bakılacak yer mutfak olmalı. Plastik saklama kaplarını ve damacanaları camla değiştirin. Sıcak yiyecek ve içecekler kesinlikle plastik kaplarda tüketilmemeli. Köpük ve hatta karton bardaklar da aslında içinde plastik zar bulunan ürünler. Camla değiştirmeye çalışmak lazım" diye konuştu.

Tek kullanımlık ürünleri azaltmanın önemini vurgulayan Temel, "Bez çanta kullanmak, plastik şişeleri güneşte bırakmamak, paketli gıda tüketimini azaltmak ve doğal tekstil ürünlerini tercih etmek gerekiyor. Ayrıca ayakkabı ve araç lastiklerinin de mikroplastik oluşumuna katkıda bulunduğunu unutmamak lazım" diye aktardı.

"Kendilerini evlerinde zehirliyorlar"

Koronavirüs salgını öncesinde devletin tek kullanımlık ürünleri yasaklama yönünde adımlar attığını hatırlatan Temel, "Korona salgını sırasında ve sonrasında tek kullanımlık ürünler biraz daha yaygınlaştı. Evlerinde bile tek kullanımlık plastik kap, çatal ve bıçak kullananlar var; kendilerini evlerinde zehirliyorlar" dedi.

Türkiye’nin sahip olduğu zengin bor rezervlerine de dikkat çeken Temel, "Türkiye’nin dünya bor rezervlerinin büyük bölümüne sahip olduğu biliniyor. Bordan üretilen camları çok daha ucuza mal edip plastik yerine kullanılabilecek ürünler geliştirebiliriz. Cam ve çeliği ön plana çıkarmak çok daha mantıklı" diye konuştu.

Devlet sert önlemler almalı

Temel, devletin çok daha güçlü adımlar atması gerektiğini ifade ederek, "Geri dönüşümün yaygınlaştırılması ve depozito sisteminin geliştirilmesi gerekiyor. Tarım ilaçlarında kullanılan plastik ambalaj atıkları toplanıp imha edilmeli. Bu ambalajların geri dönüşüm yoluyla yeniden kullanılması da ciddi riskler oluşturabilir. Gıda ve sağlıkla ilgili ürünlerde kesinlikle kullanılmamaları gerekiyor" diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık Projesi’ne de değinen Temel, "Bu tarz projelerin devam etmesi gerekiyor. Çok daha güçlü bir şekilde kamuoyunda yer edebilecek ve insanların görebileceği somut adımların atılması gerekiyor. Devletin çok daha ciddi ve sert önlemler alması ve kamuoyunu bilgilendirmesi gerekiyor" değerlendirmesinde bulundu.

"Koronavirüsten daha büyük kriz kapıda"

Sorunun yalnızca insan sağlığıyla sınırlı olmadığını belirten Temel, "Siz toprağı kirlettiyseniz nasıl temizleyeceksiniz? Okyanuslarımızı, denizlerimizi, akarsularımızı kirlettik" dedi.

Mikroplastik sorunuyla mücadelede toplumsal farkındalığın önemine dikkat çeken Temel, "Eğer bunları yapmazsak ileride koronavirüsten çok daha büyük ciddi problemlerle karşı karşıya kalacağız. Bunun şakası yok gerçekten" dedi.

Temel, "Biraz daha rahat yaşayabilmek için sağlığımızı tehlikeye atıyoruz. En azından mutfağımızdan başlayıp plastik kaplardan ve plastiklerle ilgili her şeyden biraz kendimizi uzak tutup, önce vücudumuzu bir nadasa bırakma zamanı geldi" diye konuştu.

Öğrenci notları ve sınıf listeleri artık yayımlanamayacak

Yeni düzenlemeye göre, eğitim kurumlarına ait resmi web sayfalarında veya kurumsal sosyal medya hesaplarında çocukların sınıf listeleri, okul ve kimlik numaraları kesinlikle yayımlanamayacak. Bununla birlikte öğrencilerin aldığı sınav notları, okula gitmedikleri günleri gösteren devamsızlık tabloları, başarı sıralamaları, sağlık durumları ve disiplin cezaları gibi bilgilerin de internet ortamında paylaşılması tamamen yasaklandı.

Bakanlık, duyuruların kişisel veri içermeyecek şekilde hazırlanmasını istedi.

Öğrenci ve öğretmen fotoğrafları için yazılı izin şartı

Yeni talimat kapsamında öğrenci ve öğretmenlerin fotoğraf ile videoları da kişisel veri kapsamına alındı.

Eğitim faaliyetleri kapsamında fotoğraf veya video çekiminin zorunlu olduğu durumlarda ise velilerden yazılı açık rızaalınması şartı getirildi.

Ayrıca veli iletişim bilgileri de hiçbir platformda kamuya açık şekilde paylaşılamayacak.

Okullarda geçmişe dönük dijital temizlik yapılacak

MEB'in talimatı yalnızca yeni paylaşımları kapsamıyor.

Okul yönetimlerinden, internet siteleri ve kurumsal sosyal medya hesaplarında bugüne kadar yayımlanan tüm içerikleri gözden geçirmeleri istendi.

Kişisel veri veya öğrenci görseli içeren eski liste, belge, fotoğraf ve videoların kamuya açık alanlardan kaldırılması zorunlu hale getirildi.

Okul yöneticileri doğrudan sorumlu olacak

Bakanlık, okul müdürleri ve kurum yöneticilerini internet siteleri ile sosyal medya hesaplarının denetlenmesinden doğrudan sorumlu tuttu.

Tespit edilen kişisel veri ihlallerinin giderilmemesi halinde idari süreç işletilebilecek.

Bakanlık sistemlerinde sıkı güvenlik dönemi

Yeni düzenlemeyle birlikte Bakanlığın bilgi sistemlerini kullanan öğretmenler, yöneticiler, memurlar, sürücü kursları ve rehabilitasyon merkezi personeline de yeni kurallar getirildi.

Buna göre, kendilerine verilen şifreleri ve doğrulama kodlarını üçüncü taraflarla paylaşamayacak. Bakanlığın sistemleri üzerinden işlem yaparken bot, makro, tarayıcı eklentisi ya da veri çekmeye yarayan yetkisiz üçüncü parti yazılımların kullanılması kesinlikle yasaklandı.

Yetkisiz erişime idari ve hukuki işlem uygulanacak

Bakanlık, yetkisiz erişim, parola paylaşımı veya sistemlerin usulsüz kullanımının tespit edilmesi halinde sorumlular hakkında idari ve hukuki işlem başlatılacağını bildirdi.

Ayrıca tüm öğretmen ve yöneticilerin Öğretmen Bilişim Ağı (ÖBA) üzerinden sunulan kişisel veri güvenliği ve farkındalık eğitimlerine katılması zorunlu tutuldu.

"Zelenskiy yoğun diplomasi trafiği yürütüyor"

Sybiha, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin zirve boyunca birçok liderle verimli görüşmeler gerçekleştirdiğini belirterek, diplomatik temasların savaşın sona erdirilmesine yönelik çabalar açısından önemli olduğunu söyledi.

Adil ve kalıcı bir barış hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüklerini vurgulayan Sybiha, Ukrayna'nın uluslararası destek arayışını zirvede de sürdürdüğünü kaydetti.

"Önceliğimiz hava savunmasının güçlendirilmesi"

Zirvede yapılan görüşmelerde en önemli gündem maddesinin Ukrayna'nın hava savunma kapasitesinin artırılması olduğunu belirten Sybiha, müttefik ülkelerden bu konuda somut kararlar beklediklerini dile getirdi.

Sybiha, "Zirvede bizim için öncelikli konu hava savunmasıdır. Bazı müttefiklerimizin açıkladığı destek kararlarını memnuniyetle karşılıyoruz ancak bu alanda daha net ve kapsamlı adımlar bekliyoruz." ifadelerini kullandı.

NATO-Ukrayna Konseyi toplandı

Sybiha, zirve kapsamında NATO-Ukrayna Konseyi toplantısının da gerçekleştirildiğini hatırlatarak, toplantıda Ukrayna'ya yönelik desteğin sürdürüleceğine ilişkin açıklamaların yapıldığını söyledi.

"Cepheyi istikrara kavuşturduk"

Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Sybiha, Ukrayna'nın cephede dengeyi sağladığını savundu.

Savaşın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in planladığı şekilde ilerlemediğini öne süren Sybiha, müttefiklerin desteğiyle sunulan çözüm önerilerinin, savaşın sona erdirilmesi için önemli bir fırsat oluşturduğunu ifade etti.

Ankara Palas'ta gerçekleştirilen program, NATO Zirvesi marjında düzenlenen en kapsamlı diyalog platformlarından biri olarak dikkat çekti.

İki günde 50 etkinlik düzenlendi

İki gün boyunca devam eden program kapsamında üst düzey devlet temsilcileri, karar alıcılar, akademisyenler, uzmanlar ve yerli-yabancı paydaşlar bir araya geldi.

Organizasyon kapsamında toplam 50 etkinlik düzenlenirken, 60 kurum ve kuruluş temsil edildi. Programa 1500'den fazla katılımcı iştirak etti.

Güvenlik gündeminin önemli başlıkları ele alındı

Program boyunca gerçekleştirilen paneller, yuvarlak masa toplantıları, politika diyalogları ve tematik oturumlarda küresel ve bölgesel güvenlik gündeminin öne çıkan konuları farklı bakış açılarıyla değerlendirildi.

Uluslararası politika yapıcılar, düşünce kuruluşları, akademisyenler ve uzmanların katıldığı oturumlarda NATO'nun geleceği, bölgesel güvenlik, uluslararası iş birliği ve güncel jeopolitik gelişmeler masaya yatırıldı.

"Müttefikler Ankara'da" programı, NATO Liderler Zirvesi kapsamında düzenlenen en geniş katılımlı diyalog platformlarından biri olarak öne çıktı.

Program, organizatörler ve katılımcıların hatıra fotoğrafı çektirmesiyle sona erdi.

Bakanın açıklamaları eğitim çevreleri, tarihçiler ve muhalefet tarafından yoğun biçimde eleştirilirken, sendikalar söz konusu değişikliğin yalnızca terminolojik bir tercih olmadığını, tarih öğretiminin ve Cumhuriyet'in kuruluş sürecinin yeniden yorumlanmasına yönelik ideolojik bir yaklaşım olduğunu savundu.

Eğitim ve Bilim İşgörenleri Sendikası Genel Başkanı Kadem Özbay da 24 Saat'e yaptığı değerlendirmede, "Millî Mücadele" ile "Kurtuluş Savaşı" kavramlarının birbirinin alternatifi olmadığını belirterek, tartışmanın tarihsel gerçeklerden çok Cumhuriyet'in kuruluş felsefesiyle ilgili olduğunu söyledi. Özbay, değişikliğin yalnızca Bakan Tekin'in kişisel görüşü olarak değerlendirilemeyeceğini, uzun süredir uygulanan eğitim politikalarının bir yansıması olduğunu ifade etti.

"Tarih bilincini sildikleri yeni bir nesil oluşturmak istiyorlar"

Özbay, Millî Mücadele ile Kurtuluş Savaşı'nın karşı karşıya getirilemeyeceğini belirterek, "Millî Mücadele, İstiklal Harbi ve Kurtuluş Savaşı birbirinin alternatifi olan kavramlar değildir. Millî Mücadele'nin içinde Kurtuluş Savaşı vardır. Bugün 'Neyden kurtulduk?' diye soranlar aslında neyin kendilerini rahatsız ettiğini de ortaya koyuyor.

Mustafa Kemal Atatürk Cumhuriyeti tarif ederken ‘kültür devrimi’ diyor. Bu kültür devriminin temeli de eğitimdir. Çünkü ancak eğitim aracılığıyla bir yurttaş yetiştirebilirsiniz. Tarih bilincini sildikleri yeni bir nesil oluşturmak istiyorlar" dedi.

"Kurtuluş kavramından rahatsızlık Cumhuriyet'in kuruluşuna yöneliktir"

Bakan Tekin'in açıklamalarını Cumhuriyet'in temel değerleri açısından değerlendiren Özbay, "Kurtuluş kavramından duyulan rahatsızlık, Cumhuriyet'in kuruluşuna, Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğine ve laik Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecine yönelik bir rahatsızlığın dışa vurumudur. Kurtuluş Savaşı'nın öznesinin Atatürk olması bazı çevreleri rahatsız ediyor" ifadelerini kullandı.

Tekin'in sözlerinin bireysel bir değerlendirme olarak görülemeyeceğini belirten Özbay, "Bu açıklamaları yalnızca Yusuf Tekin'in kişisel görüşü olarak değerlendiremeyiz. Bu, uzun süredir sürdürülen eğitim politikalarının ideolojik ve filtresiz bir yansımasıdır. ‘Millî Mücadele var ama kurtuluş yok’ demek, Cumhuriyet'in kurucu felsefesine yönelik bir yaklaşımı ortaya koymaktadır" diye konuştu.

"Ortak tarih bilinci hedef alınıyor"

Toplumların ortak tarih bilinciyle ayakta kaldığını vurgulayan Özbay, çocuklara aktarılacak tarih anlatısının önemine dikkat çekerek şunları söyledi:

"Bir milleti millet yapan ortak tarihidir, ortak kültürüdür ve ortak değerleridir. Bugün tartışılan mesele yalnızca bir kelime değildir. Asıl mesele çocuklara nasıl bir tarih, nasıl bir Cumhuriyet ve nasıl bir gelecek anlatılacağıdır. Tartışmaya açılan ‘kurtuluş’ kelimesi de Türkiye'nin tam bağımsızlık fikridir, Cumhuriyet'in meşruiyetini sağlayan kurucu iradedir."

"Tarih masa başında yeniden yazılamaz"

Tarihsel gerçeklerin siyasal tercihlerle değiştirilemeyeceğini ifade eden Özbay, ders kitaplarında yapılacak kavram değişikliklerinin tarihi değiştirmeyeceğini söyledi. Özbay, "Tarih masa başında yeniden yazılamaz. Kitaplara yazılan ifadelerle tarih değişmez. Kurtuluş Savaşı'nın ne anlama geldiğini de bu mücadelenin önderini de Cumhuriyet'e giden yolu da yalnızca bu ülkenin insanları değil, uluslararası tarih literatürü de çok iyi biliyor" diye konuştu.

"Cumhuriyet'i anlatmaya devam edeceğiz"

Sendika olarak Cumhuriyet'in kuruluş sürecini, Atatürk ilke ve devrimlerini anlatmayı sürdüreceklerini belirten Özbay, " Söz konusu Cumhuriyet ve Atatürk olduğunda herhangi birinden talimat almayız. Cumhuriyet'i, Kurtuluş Savaşı'nı, Atatürk'ü ve devrimleri anlatmaktan vazgeçmeyeceğiz. Eğitim emekçileri tarihsel gerçekleri öğrencilerine aktarmaya devam edecektir" dedi.

Eğitim Sen: "Toplumsal hafızaya müdahale"

Öte yandan Eğitim Sen de yazılı açıklamasında değişikliğin yalnızca bir kavram tercihi olmadığını belirtti. Açıklamada, "Siyasi iktidar, eğitim sistemini kendi ideolojik-siyasal hedefleri doğrultusunda dönüştürme hamlelerine bir yenisini eklemiştir. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in basına yansıyan açıklamalarıyla netleşen, ders kitaplarından ‘Kurtuluş Savaşı’ kavramının çıkarılarak yerine ‘Millî Mücadele’ ifadesinin getirilmesi kararı, basit bir terminoloji değişikliğinin ya da sıradan bir sözcük tercihinin çok ötesinde anlamlar taşımaktadır. Bu hamle; ‘Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ adıyla topluma dayatılan gerici, piyasa merkezli, milliyetçi ve ‘tek din, tek mezhep’ odaklı müfredat programının, toplumsal yapıyı ve tarihsel hafızayı kökten değiştirme operasyonunun doğrudan bir parçasıdır” değerlendirmesi yapıldı. Eğitim Sen, tarih öğretiminin siyasal iktidarın ideolojik hedeflerine göre yeniden şekillendirilmesine karşı çıkacaklarını bildirdi.

Akyol, seri üretim kabiliyetlerini artırdıklarını belirterek, birçok hava savunma sistemi ve radarın iki yılın altında teslim edilebileceğini ifade etti.

Türkiye'nin savunma sanayisi kapasitesine dikkat çekti

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Münih Güvenlik Konferansı ve SETA Vakfı iş birliğiyle gerçekleştirilen savunma panelinde konuşan Akyol, Türkiye'nin savunma sanayisi ekosisteminin geniş bir yapıya sahip olduğunu söyledi.

NATO'nun gelişim sürecine değinen Akyol, ilk dönemde Türkiye'nin stratejik öneminin coğrafi konumundan kaynaklandığını, ikinci dönemde ise ittifakın en büyük ikinci askeri gücü olarak öne çıktığını ifade etti. Akyol, günümüzde savunma sanayisinin NATO için yeni bir unsur haline geldiğini belirtti.

Seri üretim kapasitesi son iki yılda artırıldı

Savunma sanayisinde teslimat sürelerinin genellikle iki ila dört yıl arasında değişebildiğini ifade eden Akyol, ASELSAN'ın üretim kapasitesini önemli ölçüde artırdığını söyledi.

Geçen yıl alınan siparişlerin yüzde 28'inin aynı yıl içinde teslim edildiğini aktaran Akyol, bunun üretim altyapısının geldiği noktayı gösterdiğini belirtti. Son iki yılda seri üretim kabiliyetlerinin yüzde 40 artırıldığını dile getiren Akyol, Ankara'da dünyanın en büyük hava savunma altyapılarından birinin inşa edildiğini ve bu yatırımın 2 milyar doların üzerinde olduğunu kaydetti.

"2 yılın altında teslim edebiliriz"

ASELSAN'ın seri üretim gücü ve sahadan gelen operasyonel geri bildirimlerle ürünlerini sürekli geliştirdiğini belirten Akyol, Avrupa'daki birçok savunma şirketinden farklı bir üretim kapasitesine sahip olduklarını ifade etti.

Akyol, "Bu yüzden Ankara'dan açıkça ilan ediyoruz ki hava savunma sistemleri dahil en karmaşık radar ve hava savunma sistemlerimizden pek çoğunu bugün sipariş vermeniz durumunda tüm müttefiklere 2 yılın altında bir sürede teslim edebiliriz" dedi.

Türk savunma sanayisinin katkısına vurgu yaptı

Akyol, elde edilen başarının yalnızca ASELSAN ve ROKETSAN'ın çalışmalarıyla sınırlı olmadığını, 3 binden fazla yerli firmanın yer aldığı savunma sanayisi ekosisteminin ortak katkısını yansıttığını belirterek, bunun Türk savunma sanayisinin ulaştığı üretim ve teknoloji kapasitesini ortaya koyduğunu ifade etti.

Açık rekabetin daha kaliteli ürünlerin daha düşük maliyetlerle sunulmasına katkı sağlayacağını ifade eden Akyol, Türk savunma sanayisinin farklı ülkelerde bu kapasitesini ortaya koyduğunu belirtti.

Türkiye'nin üretim gücünün ortada olduğunu dile getiren Akyol, Türk savunma sanayisinin NATO'nun güvenlik yapısına gelecekte daha fazla katkı sağlayacağına inandığını söyledi.

Karar, Greenpeace Türkiye ile bölge sakinlerinin açtığı dava kapsamında alındı.

Mahkeme bilirkişi raporunu dikkate aldı

Mahkeme, dava dosyasına sunulan bilirkişi raporunu değerlendirerek nihai Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunun hem teknik hem de usul yönünden yeterli olmadığı sonucuna ulaştı.

Kararda, projeye ilişkin birçok temel teknik çalışmanın eksik olduğu vurgulandı.

Teknik incelemelerde önemli eksiklikler tespit edildi

Mahkeme kararında, ilave ünitelere ilişkin projeye özel zemin etütlerinin yapılmadığı, ünite bazlı taşıma gücü, emniyet gerilmesi ve oturma hesaplarının bulunmadığı belirtildi.

Ayrıca linyit üretimi için zorunlu olan susuzlaştırma faaliyetlerinin oluşturabileceği kalıcı hidrojeolojik etkilerin proje başlamadan önce değerlendirilmediği ifade edildi.

Sağlık ve tarım arazilerine etkiler yeterince incelenmedi

Kararda, sağlık koruma bandına ilişkin bilgilerin çelişkili olduğu, özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalar gibi hassas gruplara yönelik sağlık etki analizlerinin yapılmadığına dikkat çekildi.

Mahkeme ayrıca proje sahası çevresindeki tarım arazilerine olası etkilerin ve bu etkileri azaltmaya yönelik tedbirlerin de ÇED raporunda yeterince ortaya konulmadığını belirtti.

"Bilgiler güncel ve tutarlı değil"

Mahkeme, atık su arıtma tesisi, maden ruhsatı ve kömür rezervine ilişkin bilgilerin güncel ve tutarlı olmadığını tespit etti.

Kararda ayrıca ilave ünitelerin kurulacağı alana yönelik jeoteknik incelemelerin yapılmadığı, mevcut üretim faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkileri dikkate alınarak yeni ünitelerin oluşturacağı ekolojik etkilerin de yeterince değerlendirilmediği ifade edildi.

"Çevresel etkiler bilimsel olarak ortaya konulamadı"

Mahkeme, projenin çevre üzerinde oluşturabileceği olumsuz etkilerin ve bunlara karşı alınacak önlemlerin ilgili mevzuat ile bilimsel kriterlere uygun şekilde ortaya konulamadığı gerekçesiyle Bakanlığın verdiği "ÇED Olumlu" kararını hukuka aykırı buldu.

Kararda, bilirkişi raporunda meteoroloji mühendisliği ve biyoloji yönünden olumlu değerlendirmeler bulunmasına rağmen, çevresel etki değerlendirmesinin bir bütün olarak ele alınması gerektiği vurgulandı. Bu nedenle davalı idare ile müdahil şirketin bilirkişi raporuna yönelik itirazları da mahkeme tarafından reddedildi.

Tatvan-Van kara yolunda 3 otomobil kazaya karıştı

Kaza, Bitlis’in Tatvan ilçesine bağlı Koyluca köyü yakınlarında meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, Selçuk Karabulut yönetimindeki 34 BOL 221 plakalı otomobil, İbrahim Halil Coşkun’un kullandığı 34 EFZ 694 plakalı otomobille çarpıştı.

Çarpışmanın ardından Karabulut’un idaresindeki otomobil, park halinde bulunan 06 GD 419 plakalı otomobile de çarptı. Böylece Tatvan trafik kazası, 3 aracın karıştığı zincirleme nitelikte bir kazaya dönüştü.

Yaralılar Tatvan Devlet Hastanesine kaldırıldı

İhbarın ardından olay yerine sağlık, jandarma ve itfaiye ekipleri yönlendirildi. Ekipler, kazanın meydana geldiği bölgede güvenlik önlemi alırken sağlık görevlileri yaralılara ilk müdahaleyi yaptı.

Bitlis kaza haberine göre, kazada sürücü Selçuk Karabulut ile aynı araçta bulunan 4 kişi yaralandı. Yaralılar, ambulanslarla Tatvan Devlet Hastanesine kaldırıldı. Yaralıların tedavilerine hastanede devam edildiği öğrenildi.

Tatvan kaza sonrası bölgede ekip çalışması

Tatvan-Van kara yolu, bölgedeki yerleşim yerleri ve şehirler arası ulaşım açısından yoğun kullanılan güzergahlar arasında yer alıyor. Bu tür kazalarda olay yerinde trafik güvenliğinin sağlanması, ikinci bir kaza riskinin önüne geçilmesi açısından önem taşıyor.

Jandarma ekipleri kazanın meydana geldiği noktada inceleme yaptı. Araçların yoldan kaldırılması ve ekiplerin çalışmasının ardından bölgede trafik akışının normale dönmesi için çalışma yürütüldü. Kazanın kesin nedeni yapılacak incelemenin ardından netleşecek.

İstanbul Özel İtalyan Lisesinde Tez-Koop-İş Sendikası üyesi Türk öğretmenlerin 123 günlük tarihi grev süreci, toplu iş sözleşmesi niteliğindeki resmi bir tutanakla sonuçlanmıştı. Öğretmenler verdikleri 123 günlük mücadeleyi kazanımla sonuçlandırıp, talep ettikleri hakları alırken, TİS sonrası okul yönetimi sendikalı öğretmenlere karşı işten atma operasyonları başlattı. 17 Haziran’da iki Türk öğretmenin işten çıkarılmasını sendika, “açık bir tasfiye operasyonu” olarak nitelendirmiş ve hukuki mücadele başlatmıştı.

Türk Müdür Başyardımcısı da tazminatsız işten çıkarıldı

Bu kez okulun en üst düzey Türk idarecisinin doğrudan hedef alınması sendika tarafından yapılan açıklama ile kınandı. Açıklamada, “Kurumda 12 yıldır başarıyla görev yapan ve son 10 yıldır Türk Müdür Başyardımcılığı makamını yürüten üyemiz Özgür Doğu’nun iş akdi, hiçbir yüz kızartıcı suçu veya mesleki kusuru bulunmadığı halde, grev boyunca Türk öğretmenlerin yanında durduğu gerekçesiyle tazminatsız olarak feshedilmiştir” denildi.

"Eşyalarınızı toplayın ve okulu bugün terk edin"

Açıklamada, “Fesih tebligatının yapılması sırasında, kurum avukatı Hafize Özdilek’in 12 yıllık bir eğitimciye yönelik sergilediği ‘Eşyalarınızı toplayın ve okulu bugün terk edin’ şeklindeki üslup ve yaklaşımı ise hukuka, meslek onuruna ve asgari nezaket kurallarına açıkça aykırılık teşkil etmektedir” ifadesi kullanıldı.

Bu işten çıkarma, baskı ve yıldırma politikalarını, “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının arabuluculuğunda imzalanan resmi tutanağa ve İstanbul İtalya Başkonsolosluğunun bizzat altına imza attığı yazılı devlet taahhütlerine doğrudan meydan okumak” olarak değerlendiren sendika açıklamasında şunlar ifade edildi:

“Okul Müdürü Giuseppe Finocchiaro’nun resmi taahhütleri çiğneyen bu tutumu, yalnızca iş kanunlarını ihlal etmekle kalmayıp Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi makamlarını ve iki ülke arasındaki idari ve diplomatik ilişkileri de zedeleyecek boyuta ulaşmıştır. Kendi topraklarımızda, yabancı bir okul idaresinin Türk eğitimcilere yönelik bu dışlayıcı ve baskıcı muamelesine sendikamızca göz yumulması kesinlikle mümkün değildir.”

Yapılan müfettiş inceleme raporlarında, Okul Müdürü Giuseppe Finocchiaro’nun Türk öğretmenlere yönelik açıkça “ayrımcılık yaptığı”nın tescillendiği aktarılan açıklamada, “Resmi müfettiş raporuyla da sabit olan tüm usulsüzlükler, hukuksuzluklar ve ayrımcı uygulamalar karşısında okul yönetiminin üyemiz Özgür Doğu ve haksız yere işten çıkarılan diğer öğretmenlerin iş akdi fesihlerini derhal iptal etmeleri ve işe iadeleri sağlanmalı” denildi.

"İdare hakkında raporların gereği yapılsın"

Sendika olarak işe iade, sendikal tazminat ve ayrımcılık davaları başta olmak üzere her türlü hukuki ve cezai yola ivedilikle başvurulacağı belirtilen açıklamada, Millî Eğitim ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkililerine de şu çağrı yapıldı:

“Kanunları ve denetim raporlarını hiçe sayarak kayıt dışı personel çalıştıran ve usulsüz öğrenci kaydı yapan bu idare hakkında raporda öngörülen idari, mali ve cezai işlemleri derhal uygulamaya.”

İtalya Başkonsolosluğuna 'imzana sahip çık' çağrısı

Açıklamada İstanbul İtalya Başkonsolosluğuna da “altına imza attığı devlet taahhütlerine sadık kalarak, iki ülke ilişkilerine ve çalışma barışına açıkça zarar veren Okul Müdürü Giuseppe Finocchiaro'nun bu hukuk dışı faaliyetlerini engellemek için diplomatik ve idari yetkilerini ivedilikle kullanması” çağrısı yapıldı.

Milli Savunma Bakanlığı'nın açıklamasına göre, resepsiyon karargahın Yıldız bölümünde gerçekleştirildi. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, konuk bakanları askeri bando eşliğinde kapıda karşıladı.

Yaşar Güler: Dünyanın sayılı karargahlarından biri olacak

Resepsiyonun açılışında konuşan Bakan Güler, Türk bayrağındaki hilal ve yıldızdan ilham alınarak tasarlanan kampüsün, Türkiye'nin tüm askeri komuta yapısını tek çatı altında toplayacağını söyledi.

Güler, yeni karargahın yakın zamanda faaliyete geçeceğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Bu karargahımız yakın bir tarihte faaliyete geçecek ve dünyanın sayılı büyüklükteki karargahlarından birisi olacaktır. Genelkurmay Başkanlığımız ile Kuvvet Komutanlıklarımızı tek çatı altında toplayarak hem müşterek harekat kabiliyetimizi en üst seviyeye çıkarmayı hem de bürokratik süreçleri hızlandırarak maksimum hıza ve verimliliğe ulaşmayı hedefliyoruz. Karargah'ın emniyeti Çelik Kubbe stratejisi bağlamında en üst düzey hava ve kara savunma tedbirleri ile en modern teknolojiye dayalı emniyet sistemleri kullanılarak sağlanacaktır"

Genelkurmay ve kuvvet komutanlıkları aynı kampüste toplanacak

Yeni yerleşkede Genelkurmay Başkanlığı ile Kuvvet Komutanlıklarının aynı kampüste faaliyet göstereceğini belirten Güler, bu sayede müşterek harekât kabiliyetinin artırılmasının ve bürokratik süreçlerin hızlandırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Bakan Güler, yeni yapının karar alma süreçlerinde hız ve koordinasyonu güçlendireceğini vurguladı.

Çelik Kubbe stratejisiyle korunacak

Ay Yıldız Müşterek Karargahı'nın güvenliğine ilişkin de bilgi veren Güler, yerleşkenin Çelik Kubbe stratejisikapsamında en üst düzey hava ve kara savunma sistemleriyle korunacağını söyledi.

Karargahın, modern güvenlik teknolojileriyle donatılacağını belirten Güler, tesisin kriz ve savaş senaryolarında kesintisiz iletişim ve sevk-idare imkânı sağlayacak akıllı altyapıya sahip olacağını ifade etti.

"Türkiye'nin kararlı duruşunun sembolü"

Ay Yıldız Müşterek Karargahı'nın yalnızca modern bir askeri tesis olmadığını dile getiren Güler, yerleşkenin Türkiye'nin savunma ve güvenlik alanındaki kararlılığının da simgesi olacağını söyledi.

Güler, NATO Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen ilk etkinlikle birlikte karargahın hem Türkiye'nin hem de NATO'nun savunma ve güvenlik çalışmalarına katkı sağlayacak önemli bir merkez haline geleceğini ifade etti.

Taşova Kavşağı’nda beton mikseri ile otomobil çarpıştı

Amasya trafik kazası, Taşova ilçesinde bulunan Taşova Kavşağı mevkisinde meydana geldi. H.A. yönetimindeki 60 ADN 673 plakalı beton mikseri, M.D’nin kullandığı 34 NUZ 428 plakalı otomobille çarpıştı.

Çarpışmanın ardından çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri yönlendirildi. Ekipler, kaza noktasında güvenlik önlemi alırken sağlık görevlileri otomobilde bulunan yaralılara ilk müdahaleyi yaptı.

Amasya kaza haberlerinde özellikle kavşak bölgelerinde yaşanan çarpışmalar, trafik akışı ve sürücü güvenliği açısından dikkatle değerlendiriliyor. Kazanın kesin oluş şeklinin ise ekiplerin yapacağı incelemeyle netleşmesi bekleniyor.

Amasya Taşova trafik kazasında 5 kişi hastaneye kaldırıldı

Taşova kaza sonrası otomobilde bulunan S.K. (47), Y.G. (13), S.G. (6), E.G. (15) ve M.D. (44) hafif şekilde yaralandı. Yaralılar, olay yerindeki ilk müdahalenin ardından sağlık ekiplerince Taşova Devlet Hastanesine kaldırıldı.

Polis ekipleri, kazanın meydana geldiği noktada trafik güvenliğini sağlamak için çalışma yaptı. Çarpışmaya karışan araçların yoldan kaldırılması ve bölgedeki trafik akışının normale dönmesi için ekiplerin kontrollü şekilde müdahalede bulunduğu değerlendiriliyor.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı

Amasya’nın Taşova ilçesindeki trafik kazasının ardından polis ekipleri olay yerinde inceleme yaptı. Beton mikseri ile otomobilin çarpışmasına ilişkin kesin neden, yapılacak teknik inceleme ve sürücü ifadelerinin ardından netleşecek.

Kavşaklarda yaşanan kazalarda görüş açısı, araç geçiş önceliği ve yol kontrolü gibi unsurların dikkatle değerlendirilmesi büyük önem taşıyor. Taşova trafik kazasıyla ilgili ekiplerin incelemesi sürüyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığınca gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında yapının restorasyonu, arkeolojik alan düzenlemeleri ile teşhir ve tanzim işlemleri tamamlandı.

Makedon Kulesi tarih yolculuğuna ev sahipliği yapıyor

Restorasyon sonrası yeniden ziyarete açılan Makedon Kulesi’nde ziyaretçiler, Edirne’nin geçmişine ilişkin önemli izleri görme fırsatı buluyor.

Kuleye asansörle çıkan ziyaretçiler, iniş sırasında Traklar döneminden başlayarak Cumhuriyet dönemine kadar uzanan tarihsel süreci anlatan eser ve düzenlemelerle karşılaşıyor. Yapının üst kısmında oluşturulan seyir alanından ise Edirne’nin geniş manzarası izlenebiliyor.

Kazılarda farklı dönemlere ait tarihi kalıntılar bulundu

Makedon Kulesi çevresinde gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalar sırasında farklı dönemlere ait önemli kalıntılar ortaya çıkarıldı.

Kazılarda 10. yüzyıla tarihlenen bir şapele ait bölümler, Bizans döneminden kalma seramik fırını, 1908 yılına ait Osmanlı buzhanesi, Osmanlı dönemine ait altyapı sistemi ve geç Osmanlı döneminden kalan konut temelleri gün yüzüne çıkarıldı.

Ziyaretçiler Makedon Kulesi’ne ilgi gösteriyor

Müzeyi ziyaret eden Volkan Kızılırmak, yapının ve çevresinin kapsamlı bir yenileme sürecinden geçtiğini belirtti. Kızılırmak, Makedon Kulesi’nin Edirne’nin turizm noktalarına önemli katkı sağlayacağını ifade etti.

Edirne’nin Osmanlı döneminde başkentlik yapmış önemli şehirlerden biri olduğunu belirten Kızılırmak, kentin tarihi mirasının yeniden ortaya çıkarılmasının değer taşıdığını söyledi. Makedon Kulesi’nin yaklaşık 2 bin yıllık geçmişiyle ziyaretçiler için yeni bir gezi alanı oluşturduğunu kaydetti.

Hasan Durmaz da Edirne’de tarihi yapıların yapılan çalışmalarla yeniden kente kazandırıldığını belirterek, Makedon Kulesi’nin başarılı bir restorasyonla turizme açıldığını dile getirdi.

Makedon Kulesi’nin tarihi geçmişi

Roma İmparatoru Hadrianus tarafından milattan sonra 117-138 yılları arasında yaptırılan Makedon Kulesi, eski Edirne surlarından günümüze ulaşan tek kule olma özelliği taşıyor.

1867 yılında Edirne Valisi Hacı İzzet Paşa tarafından yapıya ahşap bölümler eklenerek saat yerleştirildi. Bu dönemden sonra uzun yıllar Saat Kulesi olarak kullanılan yapı, bir süre yangın gözetleme noktası olarak da hizmet verdi.

1953 yılında meydana gelen depremde ağır hasar alan kulenin üst bölümü yıkıldı. Yapı, 1990’lı yıllarda restore edilirken, çevresinde 2002-2003 yıllarında arkeolojik kazı çalışmaları gerçekleştirildi.

Son restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeniden ziyarete açılan Makedon Kulesi, Edirne’nin tarihi mirasları arasındaki yerini koruyor.

Toplam savunma harcamaları 2024 yılında 1 trilyon 482 milyar 905 milyon dolar, 2025 yılında ise 1 trilyon 629 milyar 630 milyon dolar olarak gerçekleşmişti. Yeni veriler, NATO ülkelerinde savunma bütçelerinin artış eğilimini sürdürdüğünü ortaya koydu.

ABD savunma harcamalarında liderliğini koruyor

NATO verilerine göre 2026 yılında en yüksek savunma harcamasını yine ABD yapacak. ABD'nin savunma bütçesinin 1 trilyon 32 milyar 849 milyon dolar seviyesine ulaşması ve ittifakın toplam harcamalarının yaklaşık yüzde 57'sini tek başına karşılaması bekleniyor.

ABD'yi şu ülkeler takip ediyor:

• Almanya: 147 milyar dolar
• İngiltere: 110 milyar dolar
• Fransa: 80 milyar dolar
• İtalya: 57 milyar dolar
• Polonya: 53 milyar dolar
• Kanada: 52 milyar dolar
• Türkiye: 48 milyar dolar

Türkiye'nin savunma harcaması 48 milyar dolar olarak öngörüldü

NATO'nun tahminlerine göre Türkiye'nin 2026 yılı savunma harcaması 48 milyar dolar olacak. Türkiye'nin savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının ise yüzde 2,85 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Bu oran, NATO'nun 2026 yılı için öngördüğü yüzde 2,86'lık ortalamaya oldukça yakın seviyede bulunuyor.

Savunma harcamalarının milli gelire oranında Litvanya ilk sırada

NATO verilerine göre savunma harcamalarının GSYH'ye oranında ilk sırada Litvanya yer alıyor.

İlk sıralardaki ülkeler şöyle:

• Litvanya: yüzde 5,33
• Estonya: yüzde 5,10
• Letonya: yüzde 4,92
• Polonya: yüzde 4,68
• Yunanistan: yüzde 3,65
• Danimarka: yüzde 3,49
• İsveç: yüzde 3,22

Aynı dönemde ABD'nin savunma harcamalarının milli gelire oranının %3,17, Almanya'nın %2,69, İngiltere'nin %2,56, Fransa'nın yüzde 2,22, İtalya'nın ise yüzde 2,10 olması bekleniyor.

En düşük savunma harcaması Slovenya'da

Rapora göre savunmaya milli gelirinden en düşük payı ayırması beklenen ülke yüzde 1,61 ile Slovenya oldu. Slovenya'yı Belçika ve İspanya yüzde 2 seviyesindeki oranlarla takip etti.

Öte yandan NATO, 2026 yılında 17 üye ülkenin, savunma ve güvenlikle bağlantılı yatırımlar için belirlenen GSYH'nin yüzde 1,5'i hedefini karşılamasını bekliyor.

NATO'nun 2035 hedefi

NATO liderleri, 2025 yılında Lahey'de düzenlenen zirvede, üye ülkelerin 2035 yılına kadar temel savunma harcamalarını GSYH'nin yüzde 3,5'ine, buna ek olarak savunma ve güvenlikle bağlantılı yatırımları da GSYH'nin yüzde 1,5'ine çıkarması konusunda uzlaşmıştı. 2026 verileri ise birçok ülkenin bu hedef doğrultusunda savunma bütçelerini artırmayı sürdürdüğünü gösteriyor.

AB yetkilileri, Grönland’ın geleceğine ilişkin kararların bölge halkı ve Danimarka tarafından alınması gerektiğini belirterek, uluslararası hukukta yer alan egemenlik ve sınırların korunması ilkelerine vurgu yaptı.

AB Komisyonu Grönland konusunda Danimarka ile dayanışma mesajı verdi

AB Komisyonu sözcülerinden Olof Gill, Brüksel’de düzenlenen günlük basın toplantısında, Ankara’da gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sırasında Trump’ın Grönland’a ilişkin yaptığı açıklamalar hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Gill, Grönland’ın Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olduğunu hatırlatarak, adanın geleceğine yönelik kararların Grönland halkı ve Danimarka tarafından belirlenmesi gerektiğini ifade etti.

AB, uluslararası hukuk ilkelerine dikkat çekti

AB Komisyonu Sözcüsü Gill, toprak bütünlüğü, ulusal egemenlik ve sınırların dokunulmazlığının uluslararası hukukun temel unsurları arasında yer aldığını belirtti.

Gill, Avrupa Birliği’nin bu ilkeleri korumaya devam edeceğini ifade ederek, şöyle söyledi:

“Bu ilkeleri savunmaktan vazgeçmeyeceğiz ve AB, Danimarka ile Grönland halkıyla tam dayanışma içindedir."

Trump Grönland açıklamasını yeniden gündeme getirdi

ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında yaptığı açıklamada Grönland konusuna yeniden değinmişti.

Trump, Grönland’ın ABD açısından önemli olduğunu belirterek, adanın ABD kontrolünde olması gerektiğini ifade etmişti. Açıklamanın ardından AB Komisyonu, Danimarka ve Grönland’a destek mesajı verdi.

İstanbul Valiliği tarafından yapılan resmi açıklamada, olumsuz hava koşullarına ilişkin şu ifadelere yer verildi:

"Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün değerlendirilmesine göre; yapılan son değerlendirmelere göre; 09.07.2026 Perşembe günü sabah saatlerinden sonra İstanbul'un Avrupa Yakasında yerel olarak kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış beklenmektedir. Sel, su baskını, yağış anında kuvvetli rüzgar ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekmektedir."

Yetkililer, özellikle ana arterlerde yaşanabilecek ulaşım aksamaları ile düşük kotlu bölgelerde meydana gelebilecek anlık su baskını risklerine karşı vatandaşların ve ilgili belediye ekiplerinin hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi, Ramazan Bayramı öncesi ödenecek ikramiyenin 2026’da ne kadar olacağını merak ediyor. Son olarak 4 bin TL’ye yükseltilen bayram ikramiyesinde yeni bir artış yapılıp yapılmayacağı ve olası zam oranı, emeklilerin gündeminde ilk sırada yer alıyor. Özellikle maaş zamlarının ardından gözler, açıklanacak yeni ikramiye tutarına çevrildi.

Transfer dönemleri, Süper Lig’de sadece kadroları değil gündemi de değiştiriyor. Kulüplerin milyonlarca euro ödeyerek kadrosuna kattığı yıldızlar; hem rekabetin seviyesini yükseltiyor hem de tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu dosyada, en pahalı transferler Süper Lig tarihine geçen isimleri tek listede topladık. İşte Süper Lig en pahalı transferler sıralaması ve her bir hamlenin kısa hikâyesi…