Yeni hava trafik kulesi ve teknik bloklarda çalışmalar sürüyor

Yapım çalışmalarına 1 Kasım 2025 tarihinde başlanan hava trafik kontrol kulesi ve teknik bloklarda planlanan takvim doğrultusunda ilerleme sağlandığını belirten Uraloğlu, artan yolcu ve uçak trafiğine uzun yıllar hizmet verecek yeni tesisin çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.

Bakan Uraloğlu, "Antalya Havalimanı'mızın artan yolcu ve uçak trafiğine uzun yıllar hizmet verecek yeni hava trafik kontrol kulemizde betonarme imalatlarında, 46 metre seviyesine ulaştık. Çalışmalarımızı planlanan takvim doğrultusunda sürdürüyoruz" açıklamasında bulundu.

Teknik bloklar ve kule aynı anda yükseliyor

Proje kapsamında A ve B teknik bloklar ile hava trafik kontrol kulesinin eş zamanlı olarak inşa edildiği belirtildi. Uraloğlu, teknik blokların Kasım 2026 içerisinde, hava trafik kontrol kulesinin ise 2026 yılı sonunda tamamlanmasının hedeflendiğini aktardı.

Yeni tesisin Antalya Havalimanı’nın hava trafik yönetim kapasitesine katkı sağlaması amaçlanıyor. Toplam 11 bin 100 metrekare kapalı alana sahip olacak yapının, havalimanının operasyonel kapasitesini artırması planlanıyor.

77 metre yüksekliğe ulaşacak yeni hava trafik kontrol kulesinde modern teknik altyapının yanı sıra özel bir mimari tasarım da uygulanıyor. Toplam 14 katlı olarak inşa edilen kulede, 2 destek katı, 1 gözlem katı ve 1 operasyon katı bulunacak.

Yeni Kule Antalya’nın simgelerinden biri olacak

Abdulkadir Uraloğlu, yeni hava trafik kontrol kulesinin Antalya’nın tarihi kimliğinden izler taşıyan bir tasarıma sahip olacağını belirtti. Kule mimarisinin Likya uygarlığının deniz fenerlerinden esinlenerek hazırlandığını ifade eden Uraloğlu, yapının modern mimariyle yeniden yorumlandığını aktardı.

Kulenin yukarı doğru dönerek yükselen formuyla ve ışığın su üzerindeki yansımalarını anımsatan detaylarıyla dikkat çekeceği belirtildi. Yapının gündüz saatlerinde Akdeniz güneşini yansıtması, gece ise çevresine ışık vermesi planlanıyor.

Çalışanlar için sosyal alanlar oluşturulacak

Proje kapsamında teknik bloğun teras katı ve çevresinde yaklaşık bin 500 metrekarelik ortak peyzaj alanı da yer alacak. Bu alanların çalışanlara sosyal ve dinlenme imkanı sunması hedefleniyor.

Peyzaj düzenlemeleriyle tesis içerisinde mekansal bütünlüğün sağlanması ve personelin çalışma ortamının desteklenmesi amaçlanıyor. Yeni kule ve teknik blokların tamamlanmasıyla Antalya Havalimanı’nın hava trafik operasyonlarında daha güçlü bir altyapıya kavuşması bekleniyor.

CHELSEA JUVENTUS MAÇI HANGİ KANALDA, SAAT KAÇTA?

Chelsea Juventus hazırlık maçı, 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü gerçekleştirilecek. Hong Kong yerel saatiyle 19.30’da başlayacak karşılaşmanın Türkiye saati ise 14.30 olacak. Mücadele, Hong Kong Football Festival 2026 organizasyonu kapsamında oynanacak.

Karşılaşmaya 50 bin seyirci kapasiteli Kai Tak Stadı ev sahipliği yapacak. Chelsea ve Juventus, özel hazırlık maçında Herbalgy Trophy için mücadele edecek. Organizasyonda Chelsea ve Juventus’un yanı sıra Manchester City ile Inter gibi Avrupa futbolunun önde gelen kulüpleri de yer alıyor.

CHELSEA VE JUVENTUS YENİ SEZONA HAZIRLANIYOR

Chelsea, 2026-2027 sezonu öncesindeki hazırlık programını Avustralya ve Asya’da sürdürüyor. İngiliz temsilcisi, Juventus karşılaşmasıyla birlikte futbolcularının maç kondisyonunu artırmayı ve sezon öncesi taktik planını geliştirmeyi hedefliyor.

Londra ekibi açısından karşılaşmanın sonucu kadar kadroda yer alan oyuncuların performansı da önem taşıyor. Teknik heyetin hazırlık döneminde farklı oyuncu gruplarına süre vermesi ve maç içerisinde çok sayıda değişiklik yapması bekleniyor. Hazırlık maçlarında oyuncu değişikliği sayısının yüksek olması, teknik direktörlerin kadronun genel durumunu değerlendirmesine imkân sağlıyor.

Juventus da Chelsea karşılaşmasını yeni sezon hazırlıklarının önemli aşamalarından biri olarak görüyor. İtalyan ekibi, Hong Kong’daki mücadelenin ardından hazırlık programına farklı rakiplerle devam edecek. Juventus’un yaz dönemi programında Inter, Palermo ve Juventus Next Gen karşılaşmaları da bulunuyor.

MAÇ KAI TAK STADI’NDA OYNANACAK

Chelsea Juventus maçının oynanacağı Kai Tak Stadı, Hong Kong’un önemli spor tesisleri arasında bulunuyor. Yaklaşık 50 bin kişilik kapasiteye sahip olan stat, Hong Kong Football Festival kapsamında düzenlenen uluslararası futbol karşılaşmalarına ev sahipliği yapıyor.

Chelsea’nin resmî açıklamasına göre karşılaşma, kulübün 2026 yılı sezon öncesi Asya programının önemli bölümlerinden birini oluşturuyor. Hong Kong’daki futbolseverlerin mücadeleye yoğun ilgi göstermesi beklenirken Chelsea, maç öncesinde Kai Tak Sports Park’ta taraftarlara açık bir antrenman da gerçekleştirdi.

Juventus ise Hong Kong’daki karşılaşmada şehre özel detayların bulunduğu yeni deplasman formasını kullanacağını açıkladı. İtalyan kulübü, Chelsea karşılaşmasının Asya’daki taraftarlarla ilişkilerin güçlendirilmesi açısından da önem taşıdığını belirtti.

CHELSEA İLE JUVENTUS ARASINDAKİ MAÇLAR

Chelsea ile Juventus, daha önce UEFA Şampiyonlar Ligi’nde altı kez karşılaştı. Bu müsabakalarda Chelsea iki, Juventus iki galibiyet elde ederken iki karşılaşma beraberlikle sonuçlandı. Chelsea rakibine dokuz gol atarken Juventus sekiz gol kaydetti.

İki takım arasındaki son resmî karşılaşmalar 2021-2022 UEFA Şampiyonlar Ligi sezonunda oynandı. Juventus, Torino’daki grup maçını 1-0 kazanırken Chelsea, Londra’daki rövanş mücadelesinden 4-0’lık galibiyetle ayrıldı.

Hazırlık maçı niteliğindeki yeni karşılaşmada ise teknik ekiplerin skordan çok oyuncuların fiziksel seviyesine ve takım uyumuna odaklanması bekleniyor. İki ekibin de mücadelede geniş oyuncu kadrosunu kullanması ve ikinci yarıda çok sayıda değişikliğe gitmesi öngörülüyor.

CHELSEA JUVENTUS MAÇI HANGİ KANALDA YAYINLANACAK?

Chelsea Juventus maçı, 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü Türkiye saatiyle 14.30’da başlayacak. Karşılaşma Türkiye’de TRT Spor ekranlarından canlı ve şifresiz olarak yayınlanacak. TRT Spor’un resmî yayın akışında müsabaka, “Hazırlık Maçı Futbol Karşılaşması Chelsea-Juventus” adıyla yer alıyor.

İran Radyo ve Televizyon Kurumu (IRIB), konuya ilişkin ismi açıklanmayan bir kaynağın değerlendirmelerine yer verdi. Açıklamada, gemi geçişlerine yönelik düzenlemeler konusunda yapılan görüşmelerin yalnızca İran ve Umman arasında sürdürüldüğü, ABD ile doğrudan bir temas bulunmadığı iddia edildi.

Hürmüz Boğazı için anlaşma tek başına yeterli olmayacak

İran tarafı, İran ve Umman arasında bir uzlaşı sağlanması halinde bile bunun Hürmüz Boğazı'nın hemen açılacağı anlamına gelmeyeceğini kaydetti.

Açıklamada, boğazın yeniden açılmasının ABD'nin yaklaşımına ve "ihlallerini düzeltmesine" bağlı olduğu belirtildi. İran yönetimi, sürecin ilerlemesinde ABD'nin politikalarının belirleyici olduğunu savundu.

Trump'tan Hürmüz Boğazı açıklaması gelmişti

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen görüşmelerin olumlu ilerlediğini açıklamış ve Orta Doğu'daki kritik sürecin kısa süre içinde netleşebileceğini belirtmişti.

Trump, Hürmüz Boğazı'nın da yakın zamanda yeniden açılacağını ifade etmişti. Ancak İran tarafı, boğazın açılmasına ilişkin sürecin farklı şartlara bağlı olduğunu bildirdi.

İran anlaşmanın gecikmesinden ABD’yi sorumlu tuttu

İran Devrim Muhafızları Ordusunun yayın organı tarafından yapılan açıklamada ise anlaşma sürecindeki gecikmenin temel nedeninin ABD'nin tehditleri olduğu öne sürüldü.

Hürmüz Boğazı, küresel enerji taşımacılığı açısından önemli geçiş noktalarından biri olarak bilinirken, bölgedeki gelişmeler uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

AJet'in resmi açıklamasına göre kampanyadan yararlanmak isteyen yolcuların belirlenen tarihler arasında biletlerini satın alması ve ödeme aşamasında SBAHAR30 indirim kodunu kullanması gerekiyor.

Özellikle "AJet indirim kodu nedir?", "SBAHAR30 nasıl kullanılır?", "AJet kampanyası ne zaman bitiyor?" ve "AJet indirimli bilet nereden alınır?" soruları günün en çok araştırılan konuları arasında yer alıyor.

AJet %30 İndirimli Bilet Kampanyası Ne Zaman Başladı?

AJet'in sonbahar kampanyası 5 Ağustos 2026 saat 11.00'de başladı.

Şirket tarafından yapılan duyuruya göre kampanya kapsamında indirimli bilet satın almak isteyen yolcuların işlemlerini 6 Ağustos 2026 saat 23.59'a kadar tamamlaması gerekiyor.

Belirlenen süre sona erdikten sonra kampanya kapsamındaki indirim uygulanmayacak.

AJet Kampanyası Hangi Tarihlerdeki Uçuşlarda Geçerli?

Kampanya döneminde satın alınan indirimli biletler, belirlenen seyahat tarihleri arasında kullanılabilecek.

Resmi açıklamaya göre indirim;

• 23 Eylül 2026

• 23 Aralık 2026

tarihleri arasındaki yurt içi uçuşlarda geçerli olacak.

Böylece sonbahar ve erken kış döneminde seyahat etmeyi planlayan yolcular avantajlı fiyatlarla bilet satın alabilecek.

AJet İndirim Kodu Nedir?

Kampanyadan yararlanabilmek için kullanılacak promosyon kodu:

SBAHAR30

Yolcuların, rezervasyon işlemleri sırasında ödeme veya kampanya kodu alanına SBAHAR30 kodunu girmeleri gerekiyor.

Kodun doğru girilmesi halinde kampanya kapsamındaki uçuşlarda yüzde 30 indirim otomatik olarak uygulanıyor.

SBAHAR30 İndirim Kodu Nasıl Kullanılır?

İndirimden yararlanmak isteyen yolcular şu adımları takip edebilir:

• AJet'in resmi internet sitesine veya mobil uygulamasına giriş yapın.

• Seyahat tarihini ve uçuş bilgilerini seçin.

• Kampanya kapsamındaki uygun seferi belirleyin.

• Ödeme ekranındaki promosyon kodu alanına SBAHAR30 yazın.

• İndirim uygulandıktan sonra ödeme işlemini tamamlayın.

İndirim yalnızca kampanya şartlarını sağlayan rezervasyonlarda geçerli oluyor.

AJet İndirimli Bilet Nereden Alınır?

AJet tarafından yapılan açıklamaya göre kampanya yalnızca dijital satış kanallarında geçerli.

İndirimli biletler şu platformlardan satın alınabiliyor:

• AJet'in resmi internet sitesi

• AJet mobil uygulaması

Farklı satış kanallarında kampanya koşulları değişiklik gösterebileceğinden, şirket yolculara resmi platformları kullanmalarını öneriyor.

Uçak Altı Bagajlarda da %30 İndirim

Kampanya yalnızca uçak biletleriyle sınırlı tutulmadı.

AJet, kampanya süresince satın alınacak uçak altı bagaj hizmetlerinde de yüzde 30 indirim uygulanacağını duyurdu.

Bu sayede ilave bagaj satın almak isteyen yolcular da kampanya avantajından yararlanabilecek.

AJet Kampanyasından Kimler Yararlanabilecek?

Şirket tarafından duyurulan kampanya koşullarına göre;

• Kampanya tarihleri içinde rezervasyon yapılması,

• Yurt içi uçuşun seçilmesi,

• SBAHAR30 indirim kodunun kullanılması,

• Satın alma işleminin resmi dijital kanallar üzerinden gerçekleştirilmesi

gerekiyor.

Kampanya şartları ve uygulama detayları AJet'in resmi duyurularında yer alıyor.

AJet Sonbahar Kampanyası Hakkında Bilinmesi Gerekenler

AJet'in başlattığı sonbahar kampanyası kapsamında yolcular, belirlenen tarihler arasında satın alacakları yurt içi uçak biletlerinde ve uçak altı bagaj hizmetlerinde yüzde 30 indirimden yararlanabilecek. Kampanya, 5 Ağustos 2026 saat 11.00'de başladı ve 6 Ağustos 2026 saat 23.59'da sona erecek. İndirimli biletler ise 23 Eylül-23 Aralık 2026 tarihleri arasındaki yurt içi uçuşlarda kullanılabilecek.

Kampanyadan yararlanmak isteyen yolcuların rezervasyonlarını belirtilen süre içinde tamamlamaları ve yalnızca AJet'in resmi satış kanallarını kullanmaları gerekiyor.

İngiltere temsilcisinin resmî maç programında karşılaşmanın başlama saati 12.00 BST olarak açıklandı. Bu saat Türkiye’de 14.00’e karşılık geliyor. Mücadele Güney Kore yerel saatiyle ise 20.00’de başlayacak.

K LEAGUE YILDIZLARI-MANCHESTER CITY MAÇI SAAT KAÇTA?

K League Yıldızları-Manchester City hazırlık maçı, 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü oynanacak. Seoul World Cup Stadium’daki karşılaşmanın başlama saati Türkiye saatiyle 14.00 olarak belirlendi.

K League Yıldızları kadrosunda Güney Kore’nin en üst düzey futbol organizasyonu olan K League’de forma giyen öne çıkan oyuncular yer alacak. Organizasyon kapsamında oluşturulan özel takım, Avrupa futbolunun güçlü kulüplerinden Manchester City karşısında mücadele edecek.

Karşılaşma, iki ekip arasındaki ilk maç olma özelliğini taşıyor. K League Yıldızları daha önce Barcelona, Juventus, Tottenham, Atletico Madrid ve Newcastle United gibi Avrupa’nın tanınmış takımlarıyla hazırlık karşılaşmalarında karşı karşıya geldi. Güney Kore temsilcilerinden oluşturulan ekip, 2025 yılındaki son organizasyonunda Newcastle United’ı 1-0 mağlup etmişti.

MANCHESTER CITY ASYA TURUNA DEVAM EDİYOR

Manchester City, 2026-2027 sezonu hazırlıkları kapsamında düzenlediği Asya turuna Güney Kore’de devam ediyor. İngiliz ekibi, Hong Kong’daki programının ardından Seul’e geçerek K League Yıldızları karşılaşmasının hazırlıklarına başladı.

Manchester City, yeni sezon öncesindeki ilk Asya turu maçında Inter ile 1-1 berabere kaldı. Normal süresi eşitlikle tamamlanan mücadelede İngiliz ekibi, penaltı atışları sonucunda sahadan 3-1 mağlup ayrıldı. K League Yıldızları karşılaşması, takımın fiziksel seviyesini artırması ve genç futbolcuların performanslarının görülmesi açısından önem taşıyor.

Manchester City Teknik Direktörü Enzo Maresca’nın hazırlık maçında geniş bir oyuncu grubuna süre vermesi bekleniyor. Maresca, Inter karşılaşmasında genç futbolcuların da forma giydiğini belirtirken Ryan McAidoo’nun yaşadığı küçük omuz problemi nedeniyle K League Yıldızları maçında oynayamayacağını açıkladı.

K LEAGUE YILDIZLARI’NI KİMLER ÇALIŞTIRACAK?

K League Yıldızları’nın teknik sorumluluğunu Chung Jung-yong ve Chung Kyung-ho üstlenecek. Chung Jung-yong, Güney Kore 20 Yaş Altı Milli Takımı’nı Dünya Kupası finaline taşımasıyla tanınırken Chung Kyung-ho, Gangwon FC’de teknik direktörlük görevini sürdürüyor.

K League’in farklı takımlarından seçilen oyunculardan oluşturulan kadronun, Manchester City karşısında tempolu ve hücuma dönük bir oyun sergilemesi bekleniyor. Hazırlık maçı niteliği taşıyan mücadelede iki takımın da çok sayıda oyuncuya forma şansı vermesi öngörülüyor.

K LEAGUE YILDIZLARI-MANCHESTER CITY MAÇI HANGİ KANALDA?

K League Yıldızları-Manchester City maçı Türkiye saatiyle 14.00’te başlayacak. Karşılaşmanın Türkiye’deki geleneksel televizyon kanallarından yayımlanacağına ilişkin bir açıklama bulunmuyor. Ancak Manchester City’nin resmî duyurusuna göre mücadele, Güney Kore dışındaki ülkelerde CITY+ aboneliğiyle Manchester City’nin resmî internet sitesi ve mobil uygulaması üzerinden canlı izlenebilecek. Yayın ücretli ve abonelikli olacak.

MİLAN INTER MAÇI HANGİ KANALDA VE SAAT KAÇTA?

Milan-Inter hazırlık maçı, 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü Türkiye saatiyle 14.00’te başlayacak. Karşılaşmanın Türkiye yayın haklarıyla ilgili iki kulüp veya yerel bir yayıncı tarafından yapılmış resmî bir duyuru bulunmuyor.

Inter’in açıkladığı yayın programına göre kulübün yaz dönemindeki hazırlık karşılaşmaları İtalya sınırları içinde DAZN ve Sky üzerinden takip edilebilecek. Karşılaşmalar ayrıca İtalya’daki kullanıcılar için DAZN ve OneFootball platformlarında izleme başına ödeme seçeneğiyle sunulacak. Bu yayınların yalnızca İtalya bölgesi için geçerli olduğu belirtildi.

Bu nedenle Milan-Inter maçının Türkiye’de şifresiz bir kanaldan yayınlanması beklenmiyor. Maç saatine kadar yeni bir yayın anlaşması açıklanmaması durumunda futbolseverler karşılaşmanın skorunu kulüplerin resmî internet siteleri, sosyal medya hesapları ve canlı skor uygulamaları üzerinden takip edebilecek.

MİLAN-INTER MAÇI NE ZAMAN OYNANACAK?

Hazırlık mücadelesi 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü düzenlenecek. Karşılaşma, Milan ve Inter’in yeni sezon öncesindeki Avustralya programının önemli maçlarından biri olacak.

Maçın başlama saatleri bölgelere göre şöyle olacak:

• Türkiye: 14.00

• Orta Avrupa: 13.00

• Perth: 19.00

• UTC: 11.00

Inter’in resmî hazırlık maçı takviminde karşılaşmanın 13.00 CEST ve 19.00 Perth saatiyle başlayacağı açıklandı. Türkiye, ağustos ayında Orta Avrupa Yaz Saati’nden bir saat ileride bulunduğu için mücadele Türkiye saatiyle 14.00’te başlayacak.

MİLAN-INTER MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Milan ile Inter arasındaki hazırlık karşılaşmasına Avustralya’nın Perth kentinde bulunan Optus Stadyumu ev sahipliği yapacak. Maç için açıklanan yerel başlama saati 19.00 olarak duyuruldu.

İki takım normal şartlarda Milano’daki San Siro Stadyumu’nu kullanmasına rağmen bu karşılaşma sezon öncesi Avustralya turu kapsamında düzenlenecek. Böylece Derby della Madonnina olarak bilinen Milan derbisi, bu kez İtalya dışında futbolseverlerle buluşacak.

Karşılaşma resmî bir turnuva veya lig maçı niteliği taşımıyor. Ancak Milan ile Inter arasındaki rekabet nedeniyle hazırlık karşılaşmasının da yoğun ilgi görmesi bekleniyor. Teknik ekiplerin mücadelede farklı oyuncuları ve yeni sezon öncesindeki taktik planlarını denemesi öngörülüyor.

MİLAN-INTER HAZIRLIK MAÇI

Milan-Inter karşılaşması, iki takımın 2026-2027 sezonu öncesindeki fiziksel ve taktiksel durumunu görmesi açısından önemli bir prova olacak. Hazırlık maçlarında teknik direktörler genellikle geniş oyuncu rotasyonuna giderken genç futbolcular ve yeni transferler de süre bulabiliyor.

Inter, Avustralya programında Milan maçının ardından 8 Ağustos 2026 Cumartesi günü Juventus ile karşılaşacak. Her iki mücadele de Perth’teki Optus Stadyumu’nda oynanacak ve yerel saatle 19.00’da başlayacak.

Milan ve Inter arasındaki rekabet dünya futbolunun en tanınmış şehir derbilerinden biri olarak kabul ediliyor. İki takımın sezon öncesinde karşılaşacak olması, mücadeleyi sıradan bir hazırlık maçından daha fazla ilgi gören bir organizasyon hâline getiriyor.

MİLAN INTER MAÇI CANLI YAYINLANACAK MI?

Milan-Inter maçını Türkiye’den canlı yayımlayacak resmî bir kanal açıklanmadı. İtalya’daki futbolseverler mücadeleyi DAZN ve Sky üzerinden izleyebilecek. DAZN ve OneFootball yayınlarının da yalnızca İtalya bölgesindeki kullanıcılar için sunulacağı belirtildi.

Milan-Inter hazırlık maçı 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü Türkiye saatiyle 14.00’te başlayacak. Karşılaşmanın Türkiye’de televizyondan veya dijital platformdan canlı yayınlanacağına ilişkin resmî bir açıklama bulunmuyor.

Milan YouTube sayfası için tıklayın

ATV tarafından programın 2026-2027 yeni sezon başlangıç tarihine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak önceki sezonların yayın takvimi dikkate alındığında programın eylül ayının ilk haftasında yeniden izleyiciyle buluşması bekleniyor.

Müge Anlı Yeni Sezonu Ne Zaman Başlayacak?

ATV'nin en uzun soluklu gündüz kuşağı programlarından biri olan Müge Anlı ile Tatlı Sert, her yıl yaz aylarında sezon finali yaptıktan sonra sonbahar döneminde yeni sezonuna başlıyor.

2026 yılı için resmi başlangıç tarihi henüz açıklanmadı.

Bununla birlikte önceki yıllardaki yayın takvimi incelendiğinde programın yine eylül ayının ilk haftasında ekranlara dönmesi bekleniyor.

Geçmiş sezonlarda program, yaz arasının ardından ilk pazartesi günü canlı yayınla yeni sezona başlamıştı.

Bu nedenle 2026 yılında da programın 7 Eylül 2026 Pazartesi günü başlaması beklense de bu tarih ATV tarafından doğrulanmış değil. Kesin yayın tarihi, kanalın resmi duyurusuyla netlik kazanacaktır.

ATV'den Müge Anlı Yeni Sezonu İçin Resmi Açıklama Geldi mi?

Hayır.

ATV tarafından şu ana kadar Müge Anlı ile Tatlı Sert'in 2026-2027 sezon başlangıç tarihine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Yeni sezon tarihi, ATV'nin yayın akışı ve sezon tanıtımlarının paylaşılmasıyla birlikte kesinleşecek.

Bu nedenle sosyal medyada veya çeşitli platformlarda yer alan doğrulanmamış tarihler yerine yalnızca kanalın resmi duyurularının takip edilmesi gerekiyor.

Müge Anlı Hangi Kanalda Yayınlanıyor?

Müge Anlı'nın sunduğu program, uzun yıllardır ATV ekranlarında yayın hayatını sürdürüyor.

Program;

• Kayıp kişi dosyaları,
• Faili meçhul olayların araştırılması,
• Aile birleşmeleri,
• Toplumu ilgilendiren sosyal olaylar,
• Canlı yayın ihbarları

gibi birçok farklı konuya yer veriyor.

Yeni sezonda da aynı yayın anlayışıyla ekranlarda olması bekleniyor.

Müge Anlı Saat Kaçta Başlıyor?

Programın yeni sezonda da önceki yıllarda olduğu gibi hafta içi her gün saat 10.00'da ATV ekranlarında yayınlanması bekleniyor.

Ancak yayın günü ve saatine ilişkin kesin bilgiler, yeni sezon yayın akışının açıklanmasının ardından netleşecek.

Müge Anlı Yeni Sezonda Hangi Konular İşlenecek?

Yeni yayın döneminde de Müge Anlı ile Tatlı Sert programında;

• Kayıp kişi dosyaları,
• Çözülemeyen olaylar,
• Faili meçhul vakalar,
• Dolandırıcılık iddiaları,
• Ailelerin kavuşma hikâyeleri,
• Toplumsal olaylar,
• Uzman görüşleri,
• Canlı yayın ihbarları

gibi başlıkların yer alması bekleniyor.

Program, önceki sezonlarda olduğu gibi hukukçular, emniyet yetkilileri ve farklı alanlardan uzman konukların değerlendirmeleriyle izleyicilere bilgi sunmayı sürdürecek.

Müge Anlı Neden Yaz Tatiline Giriyor?

ATV'nin gündüz kuşağı yayın planı kapsamında Müge Anlı ile Tatlı Sert, her sezonun sonunda yaz arasına giriyor.

Bu süreçte programın yeni sezon hazırlıkları tamamlanırken, kanalın sonbahar yayın dönemi için yeni yayın akışı oluşturuluyor.

Yeni sezonun başlamasıyla birlikte program yeniden canlı yayın formatıyla ekranlara dönüyor.

Müge Anlı Yeni Sezon Tarihi Ne Zaman Kesinleşecek?

Programın kesin yayın tarihi, ATV'nin yeni sezon tanıtımlarını yayımlaması ve resmi yayın akışını duyurmasıyla birlikte netleşecek.

Resmi açıklamanın ardından;

• Yeni sezon başlangıç tarihi,
• İlk yayın günü,
• Yayın saati,
• Yeni sezon tanıtımları

izleyicilerle paylaşılacak.

Müge Anlı Yeni Sezonuyla İlgili Son Durum

ATV ekranlarının ilgiyle takip edilen programı Müge Anlı ile Tatlı Sert, haziran ayında sezon finali yaptıktan sonra yaz arasına girdi. 2026-2027 yeni sezonunun başlangıç tarihi henüz resmi olarak açıklanmadı. Önceki yıllardaki yayın takvimi dikkate alındığında programın eylül ayının ilk haftasında yeniden ekranlara gelmesi bekleniyor. Ancak bu tarih kesinlik taşımıyor ve resmi açıklama ATV tarafından yapılacak duyuruyla netleşecek.

Üç günlük ifadesinin ardından adliyeye götürüldü

Afyonkarahisar'da düzenlenen operasyonla yakalanan ve Özel Kuvvetler Komutanlığı'ndan ihraç edilen Burkay Karatepe'nin emniyette üç gün süren ifade işlemleri tamamlandı.

Karatepe, bu sabah geniş güvenlik önlemleri altında Muğla Adliyesi'ne getirildi.

Kırmızı kategoride aranıyordu

İçişleri Bakanlığı Terör Arananlar Listesi'nin kırmızı kategorisinde yer alan Burkay Karatepe, 1 Ağustos'ta Afyonkarahisar'da düzenlenen operasyonla yakalanmıştı.

Yetkililer, Karatepe'nin sahte kimlikler kullandığını ve başkalarına ait GSM hatlarıyla izini gizlemeye çalıştığını belirlemişti.

Hücre evinde milyonlarca liralık altın ve döviz bulundu

Operasyonda, elektrik ve suyu bulunmayan bir hücre evinde yapılan aramalarda yaklaşık 6 milyon 445 bin lira değerinde altın ve nakit para ele geçirildi.

Aramalarda ayrıca: 98 Ata altını, 4 yarım altın, 23 çeyrek altın, 50 gram külçe altın, 33 bin 700 dolar, 2 bin 620 avro, 13 bin 535 lira, dizüstü bilgisayar, hard disk, USB bellekler, cep telefonları, SIM kartlar, örgütsel dokümanlar, sahte nüfus cüzdanı, askeri kamuflaj, bıçaklar ve bir miktar uyuşturucu madd ele geçirildiği açıklanmıştı.

Operasyon istihbarat çalışmalarıyla gerçekleştirildi

İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre, Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Başkanlığı koordinasyonunda oluşturulan özel çalışma grubu tarafından yürütülen analizler sonucunda Karatepe'nin izine ulaşıldı.

Afyonkarahisar ve Eskişehir istihbarat birimlerinin ortak çalışmaları kapsamında şüphelinin kullandığı hücre evleri takip edildi. Yer değiştirmesinin ardından düzenlenen operasyonla Burkay Karatepe gözaltına alındı.

Saat 09.06 itibarıyla ons altındaki değer kazancı yüzde 2'yi aşarken fiyat 4 bin 161,61 dolara kadar ulaştı. Yurt içi piyasalarda ise gram altın yüzde 2,15 primlenerek 6 bin 365,47 lira seviyesine tırmandı. ABD altın vadeli kontratları da yüzde 0,8 primle 4 bin 184,40 dolardan işlem gördü.

Hürmüz Boğazı iyimserliği petrolü düşürdü, altına yaradı

Değerli metallerdeki ivmelenmenin arkasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden seyrüsefere açılabileceğine yönelik olumlu gelişmeler yatıyor. Katar'ın ABD ile İran arasındaki arabuluculuk görüşmelerinde ilerleme kaydedildiğini ve geçici bir teklifin hazırlandığını duyurması piyasaları hareketlendirdi.

Washington ve Tahran kanadından gelen haber akışıyla birlikte petrol fiyatları üç haftanın ardından yeniden 80 doların altına indi. Enerji maliyetlerindeki gerileme küresel enflasyon baskısının azalacağı beklentisini artırırken, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırım ihtimalini zayıflatarak altın talebini destekledi.

Fed faiz beklentileri düşüşte

Gelişmelerin ardından Fed’in 15-16 Eylül toplantısında faiz artıracağına ilişkin piyasa beklentisi %67 seviyesinden %57'ye geriledi. Öte yandan Philadelphia Fed Başkanı Anna Paulson, ekonomik koşulların gerektirmesi halinde faiz artışı seçeneğine açık olduklarını vurguladı.

Piyasa aktörleri bugün açıklanacak ADP temmuz ayı özel sektör istihdam verisi ile cuma günü gelecek tarım dışı istihdam raporuna odaklanmış durumda.

Gümüş ve platin de yükselişte

Altındaki Ralliye Diğer Değerli Metaller De Eşlik Etti:

• Spot Gümüş: Yüzde 1,9 artışla 60,64 dolar

• Platin: Yüzde 1,4 primle 1.758,35 dolar (Haziran ortasından bu yana en yüksek seviye)

• Paladyum: Yüzde 0,9 yükselişle 1.365,62 dolar

Güncel altın satış fiyatları (5 Ağustos 2026)

Piyasalardaki son hareketliliğin ardından güncel altın satış fiyatları şu şekilde şekillendi:

• Gram Altın: 6.365,47 TL

• Çeyrek Altın: 10.284,95 TL

• Yarım Altın: 20.569,90 TL

• Tam Altın: 41.076,32 TL

• Cumhuriyet Altını: 41.313,10 TL

• Ata Altın: 41.979,85 TL

• Reşat Altını: 42.563,15 TL

• Gremse Altın: 101.188,17 TL

• Has Altın: 6.333,85 TL

• Ons Altın: 4.161,61 Dolar

"Türk milleti 'hayır' diyor" başlıklı açıklamada, teklif ve "Terörsüz Türkiye" sürecine yönelik eleştiriler dile getirildi.

"Ülkemizin bölünmesine yol açacak her türlü girişime hayır diyoruz"

Ortak bildiride, Anayasa'nın 66. maddesi ile başlangıç bölümüne atıfta bulunularak, Türkiye Cumhuriyeti'nin üniter yapısının korunması gerektiği savunuldu.

Açıklamada, "Türk milleti olarak milli egemenliğimize ortak getirilmesine ve ülkemizin bölünmesine yol açacak her türlü girişime hayır diyoruz." ifadeleri kullanıldı.

"Bölücü elebaşıyla pazarlığa hayır diyoruz"

Bildiride, PKK ile yürütüldüğü öne sürülen görüşmelere de tepki gösterildi.

Açıklamada, "Terörsüz Türkiye denilerek bölücü elebaşları ve onların siyasi uzantılarıyla görüşmeler ve pazarlıklar yapılmasına hayır diyoruz." denildi.

Ayrıca, "On binlerce insanımızın katili olarak hüküm giymiş bulunan bölücübaşının muhatap alınması, ona statü verilmesi veya bölücü terör mensuplarının affedilmesi hiçbir devlet kuruluşuna, hiçbir partiye ve gruba onur ve itibar kazandırmaz. Biz Türk milletiyiz ve 'hayır' diyoruz." ifadelerine yer verildi.

Açıklamaya kimler imza attı?

Ortak açıklamaya imza atanlar arasında Şehit Aileleri Konfederasyonu Başkanı Hamit Köse, Atatürkçü Düşünce Derneği Başkanı Hüsnü Bozkurt, Milli Düşünce Merkezi Genel Başkanı Hakan Paksoy, Türkiye-Azerbaycan Dostluk Derneği Başkanı Kürşat Karacabey, eski Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Bican Ercilasun, Türk Devletleri Teşkilatı Kurucu Genel Sekreteri Büyükelçi Halil Akıncı, eski TBMM Başkanvekili Uluç Gürkan, eski bakanlar Abdülkadir Akcan, Enis Öksüz, Namık Kemal Zeybek ile emekli Tümgeneral Ahmet Yavuz'un da bulunduğu çok sayıda isim yer aldı.

Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Anayasanın 66. maddesi açıktır: 'Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür.' Hepimiz Türk'üz ve 'Türk, Kürt, Arap' söylemlerine 'hayır' diyoruz. Atatürk'ün el yazısıyla açıkça yazılmıştır: 'Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir.' Türk milletiyiz ve milli egemenliğimize ortak getirilmesine 'hayır' diyoruz.

Anayasanın başlangıcındaki 'Bu anayasa… Hiçbir faaliyetin Türk milli menfaatlerinin, Türk varlığının, devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esasının, Türklüğün tarihi ve manevi değerlerinin, Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılapları ve medeniyetçiliğinin karşısında korunma göremeyeceği… fikir, inanç ve kararıyla anlaşılmak, sözüne ve ruhuna bu yönde saygı ve mutlak sadakatle yorumlanıp uygulanmak üzere, Türk milleti tarafından, demokrasiye aşık Türk evlatlarının vatan ve millet sevgisine emanet ve tevdi olunur' sözlerine dayanarak 'Türk evlatları' sıfatıyla ülkemizin bölünmesine yol açacak olan her türlü girişime 'hayır' diyoruz.

PKK için kullanılan 'terör örgütü' söylemi eksiktir. PKK, 'bölücü terör örgütü'dür. PKK'nın açılımı Partiya Karkeren Kurdistan yani 'Kürdistan İşçi Partisi'dir. Adından da Kürtçü ve bölücü olduğu açıkça bellidir. Dolayısıyla 'Terörsüz Türkiye' denilerek bölücü elebaşılarıyla ve onların siyasi uzantılarıyla görüşmeler ve pazarlıklar yapılmasına 'hayır' diyoruz.

Türk güvenlik güçleri on binlerce şehidi ve gazisiyle mücadele ederek PKK'yı mağlup etmiştir. Yenilen düşmanla pazarlık yapmak teslimiyettir. Türk milleti olarak teslimiyete 'hayır' diyoruz. On binlerce insanımızın katili olarak hüküm giymiş bulunan bölücübaşının muhatap alınması, ona statü verilmesi, şu veya bu şekilde bölücü terör mensuplarının affedilmesi hiçbir devlet kuruluşuna, hiçbir partiye ve gruba onur ve itibar kazandırmaz. Biz Türk milletiyiz ve 'hayır' diyoruz."

"Bu bir devlet projesidir"

Sürecin kapsayıcılığına ve devlet aklına dikkat çeken MHP lideri Bahçeli, şu ifadeleri kullandı:

"Attığımız bu imza hayırlı ve uğurlu olsun. Bu imzayla bin yıllık kardeşliğimiz bir kez daha tescillenmiştir. Türk'üyle, Kürt'üyle, dili ve kimliği ne olursa olsun herkes kazanmıştır. 86 milyon vatandaşımız ve Orta Doğu halkları kazanmıştır. Aynı zamanda küresel projelerin bozulmasının ilk adımı da atılmıştır. Bu vesileyle, Sayın Cumhurbaşkanımıza ve Sayın Meclis Başkanımıza teşekkür ediyorum. Bu proje bir devlet projesidir. Meclisimiz bu konuyla ilgili gerekli inisiyatifi almıştır. Devletimiz gerekli çalışmaları yürütüyor. Hep birlikte bu süreci takip edeceğiz."

Son dönemdeki MHP grup toplantılarında sürece neden değinmediği yönündeki soruları da yanıtlayan Bahçeli, "Biz devlet adabına riayet ederiz. Sayın Cumhurbaşkanımız süreci yakından takip ediyor. Sayın Meclis Başkanımız da konuya vaziyet ediyor. Biz de kendilerine destek veriyoruz. Onların yürüttüğü çalışmaların önüne geçmek doğru değildir" dedi.

Selahattin Demirtaş açıklaması: "İyi bir hukukumuz var"

Gazeteci Sinan Burhan'ın sorularını yanıtlayan Devlet Bahçeli, tutuklu bulunan HDP eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ile ilgili ilişkisini ve çağrısını detaylandırdı.

Demirtaş ile avukatları aracılığıyla haberleştiklerini belirten Bahçeli, "Selahattin Demirtaş'ı ziyaret etmedim. Ancak avukatları vasıtasıyla düzenli olarak görüşür, halini hatırını sorarım. O da bana selamlarını iletir. İyi bir hukukumuz var. Ayrıca kendisinin herhangi bir talebi veya isteği olup olmadığını da sorarım. Demirtaş'la Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde birlikte çalıştık" diye konuştu.

Daha önce yaptığı "Demirtaş evine dönsün" çağrısının arkasında olduğunu belirten Bahçeli, şu sözlerle açıklamasını tamamladı:

"Ben yine aynı şeyi söylüyorum. Selahattin Demirtaş evine, Ahmetler görevine, Öcalan umut hakkına kavuşmalıdır. Türkiye huzur bulmalıdır. Hedefimiz Türkiye'nin ve bölgenin huzura kavuşmasıdır."

Bakanlığın açıklamasına göre, Jandarma Genel Komutanlığı Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, İstanbul İl Jandarma Komutanlığı ekipleri tarafından çalışma yürütüldü.

İstanbul’da narkotik operasyonu düzenlendi

Yapılan incelemeler sonucunda, şüphelilerin uyuşturucu madde sevkiyatı ve ticareti yaptığı tespit edildi.

Bunun üzerine ekipler tarafından düzenlenen operasyonda 2 şüpheli yakalandı. Operasyon kapsamında yapılan aramalarda 257 bin 850 adet uyuşturucu hap ele geçirildi.

Şüpheliler tutuklandı

Gözaltına alınan şüpheliler, jandarmadaki işlemlerinin tamamlanmasının ardından adliyeye sevk edildi.

Mahkemeye çıkarılan 2 şüpheli hakkında tutuklama kararı verildi. Şüpheliler cezaevine gönderildi.

Uyuşturucuyla mücadele çalışmaları devam ediyor

İçişleri Bakanlığı, uyuşturucuyla mücadele kapsamında güvenlik güçlerinin çalışmalarını kesintisiz sürdürdüğünü belirtti.

Bakanlık açıklamasında, uyuşturucu ticaretine karşı operasyonların ülke genelinde kararlılıkla devam edeceği ifade edildi.

İstanbul'da Uyuşturucu Madde İmalatçısı Zehir Tacirlerine yönelik Jandarmamız tarafından düzenlenen operasyonda;
-257 bin 850 adet uyuşturucu hap ele geçirildi.
-2 şüpheli zehir taciri yakalandı ve 2'si de tutuklandı.

Jandarma Genel Komutanlığı Narkotik Suçlarla Mücadele Daire… pic.twitter.com/H4iDyPM1IK

— T.C. İçişleri Bakanlığı (@TC_icisleri) August 5, 2026

Bordo-Mavili formayla ilk mesaj

Kulüp tarafından "Bordo-Mavili formasıyla ilk kez kameraların karşısında" notuyla paylaşılan tanıtım videosunda, Mısırlı futbolcunun yeni takımıyla ilk kareleri yer aldı.

Trabzonspor Başkanı Ertuğrul Doğan'ın özel uçağında bordo-mavili formayı imzalayan ve poz veren Salah, taraftara "Trabzon hazır mısın? Sizi duyuyorum. Çok yakında görüşürüz. Bize her yer Trabzon!" sözleriyle seslendi.

Bordo-Mavili formasıyla ilk kez kameraların karşısında… İlk mesajı Büyük Trabzonspor Taraftarına:

“Bize Her Yer Trabzon!” ❤️💙#SalahIsComing pic.twitter.com/Sr1KcRDwpk

— Trabzonspor (@Trabzonspor) August 5, 2026

Özel uçak yola çıktı

Yunanistan'dan Trabzonspor Başkanı Ertuğrul Doğan'ın özel uçağıyla hareket eden Muhammed Salah’ın, İstanbul’da geçeceği sağlık kontrolleri ve resmi imza töreninin ardından takıma katılması planlanıyor.

Bordo-mavili yönetimin yanı sıra binlerce taraftarın, yıldız futbolcu için önce İstanbul’da, ardından Trabzon’da tarihi bir karşılama töreni düzenlemek üzere hazırlıklarını tamamladığı aktarıldı.

Bordo-mavili kulüpten yapılan açıklamada, "Profesyonel futbolcu Mohamed Salah’ın kulübümüze transferi konusunda görüşmelere başlanmıştır" ifadeleri kullanılırken, bu gelişme finansal piyasaları adeta salladı.

Finansal piyasalarda 'Salah' ivmesi: TSPOR hisseleri yükselişte

KAP duyurusunun ardından Borsa İstanbul’da işlem gören Trabzonspor Sportif Yatırım ve Futbol İşletmeciliği A.Ş. (TSPOR) hisselerinde güçlü bir primlenme görüldü.

Bordo-mavili hisseler transfer haberlerinin etkisiyle dünkü işlemleri %6,52 primle 0,98 TL seviyesinden tamamladı.

Güne %3,06 değer kazancıyla 1,01 TL'den başlayan hisseler, saat 11.55 itibarıyla %4,08 artışla 1,02 TL seviyesine kadar tırmandı.

TRA Fan Token uçuşa geçti

Sadece borsa değil, kripto para piyasaları da dev transfer haberine kayıtsız kalmadı. Kripto borsalarında işlem gören Trabzonspor Fan Token (TRA), son 24 saat içerisinde %14'e yakın değer kazandı.

Haftalık bazda yükselişi %40'ın üzerine çıkan TRA token'ın işlem hacminde yaşanan patlama, taraftarların ve yatırımcıların dijital varlıklara gösterdiği yoğun ilgiyi gözler önüne serdi.

Mohamed Salah bugün İstanbul'a geliyor

Transfer görüşmelerini sonlandırmak üzere Trabzonspor yönetiminin özel uçak tahsis ettiği Mohamed Salah’ın Türkiye'ye geliş takvimi de netleşti.

Mısırlı yıldızın 5 Ağustos Çarşamba günü saat 12.00’de İstanbul Atatürk Havalimanı Genel Havacılık Terminali’ne inmesi, ardından akşam saatlerinde Trabzon’a geçmesi planlanıyor.

Bordo-mavili taraftarların yıldız futbolcuyu hem havalimanında hem de şehirde coşkulu bir kalabalıkla karşılaması bekleniyor.

Papara Park’ta tarihi imza töreni

Bordo-mavili yönetimin hazırlıklarını sürdürdüğü imza töreninin detayları da belli olmaya başladı. Trabzonspor, Mohamed Salah için 6 Ağustos Perşembe günü Papara Park’ta taraftara açık gövde gösterisi niteliğinde dev bir imza töreni düzenlemeyi hedefliyor.

Otomobil İETT otobüsüne arkadan çarptı

İETT'nin açıklamasına göre, 5 Ağustos 2026 tarihinde Küçükçekmece ilçesi E-5 Karayolu Nikâh Sarayı durağı mevkiinde bir sivil araç, İETT otobüsüne arkadan çarptı.

Kazanın ardından olay yerine İETT ekipleri, 112 Acil Sağlık ekipleri ve emniyet güçleri sevk edildi.

3 kişi hayatını kaybetti

Yaralıların sağlık ekiplerince hastanelere sevk edildiği belirtilen açıklamada, otomobilde bulunan 3 kişinin hayatını kaybettiği bilgisi paylaşıldı.

İdari ve adli soruşturma başlatıldı

İETT Genel Müdürlüğü, kazanın ardından hem kurum bünyesinde hem de adli makamlar tarafından gerekli incelemelerin başlatıldığını açıkladı.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"5 Ağustos 2026 tarihinde (bugün) Küçükçekmece İlçesi E-5 Karayolu Nikâh Sarayı durağı mevkiinde, İETT otobüsüne bir sivil aracın arkadan çarpması sonucu kaza meydana gelmiştir.

Olay yerine İETT, 112 Acil Sağlık Ekipleri ve Emniyet Birimlerince derhal intikal edilmiş ve yaralılar 112 ekipleri tarafından sağlık kuruluşlarına sevk edilmiştir. Ancak kazada, sivil araç içerisinde bulunan 3 kişinin vefat ettiği bilgisi alınmıştır.

Kaza sebebiyle; Kurumumuzca ve adli makamlarca gerekli idari ve adli soruşturma başlatılmıştır. Hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına başsağlığı dileriz"

BDDK tarafından yapılan açıklamada, İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ ile İller Bankası AŞ dışında kalan kalkınma ve yatırım bankalarının kredi kullanım oranlarına ilişkin yeni limitlerin belirlendiği öğrenildi.

Kredi risk oranlarında yeni sınırlar belirlendi

Yeni düzenlemeye göre, kalkınma ve yatırım bankalarının konsolide ve konsolide olmayan esaslarda bir gerçek veya tüzel kişiye ya da risk gruplarına kullandırabileceği kredilerin toplam risk tutarının ana sermayeye oranı yeniden düzenlendi.

Daha önce yüzde 40 ile 60 arasında değişen söz konusu oran, alınan kararla birlikte yüzde 30 ile sınırlandırıldı. Böylece bankaların tek bir kişi, kuruluş veya risk grubuna kullandırabileceği kredi miktarına yönelik üst sınır yeniden belirlendi.

Bankaların dahil olduğu risk gruplarına kredi sınırı getirildi

BDDK kararında, bankanın dahil olduğu risk grubuna kullandırılabilecek kredilere ilişkin oranlarda da değişiklik yapıldı.

Daha önce yüzde 35 ile 55 arasında uygulanan kredi risk tutarının ana sermayeye oranı, yeni düzenlemeyle yüzde 25 olarak belirlendi.

Söz konusu düzenlemeyle, bankaların risk yoğunlaşmasının azaltılması ve kredi kullanımında belirlenen sınırlar içinde hareket edilmesi amaçlandı.

Kredi sınırı aşımı için geçiş süreci tanındı

BDDK, mevcut kredi sınırlarında aşım bulunması durumunda bankalara belirli süreler içinde uyum sağlama imkanı tanıdı.

Buna göre, bir gerçek veya tüzel kişi ya da risk gruplarına kullandırılan kredilerde sınır aşımı olması halinde bu durumun 1 Nisan 2027 tarihine kadar giderilmesine karar verildi.

Bankanın dahil olduğu risk grubuna kullandırılan kredilerde sınır aşımı bulunması halinde ise gerekli düzenlemelerin 1 Ekim 2026 tarihine kadar tamamlanması gerekecek.

Görev sonrası uzayda kalmıştı

Söz konusu Falcon 9 roketi, 15 Ocak 2025 tarihinde Florida’daki NASA Kennedy Uzay Merkezi’nden havalanmıştı. NASA’nın Ticari Ay Yük Hizmetleri programı kapsamında Firefly Aerospace’in Blue Ghost 1 iniş aracını Ay’a taşıyan roket, görevin yüksek itki gerektirmesi nedeniyle ikinci aşamasını atmosfere döndüremedi.

Güneş etkinliği ve kütle çekim kuvvetlerinin birleşimiyle Ay rotasına giren ve yakıtı boşaltılan parçanın Ay'a çarpma olasılığı, NASA Jet İtki Laboratuvarı tarafından yüzde 100 olarak doğrulanmıştı.

18 metre genişliğinde krater oluşturacak

Saatte yaklaşık 8 bin 690 kilometre hızla gerçekleştiği tahmin edilen çarpışmanın Einstein ve Bell kraterleri yakınlarında gerçekleştiği öngörülüyor.

Yaklaşık 18 metre genişliğinde ve 4 metre derinliğinde yeni bir krater açması bekleniyor.

Olay sırasında yüzeyden toz ve kaya parçaları savrulsa da Dünya’dan çıplak gözle izlenmesi mümkün olmadı.

NASA yetkilileri, benzer enerjiye sahip doğal gök taşlarının her altı günde bir Ay’a çarptığını ve olayın olağan dışı fiziksel bir yıkım yaratmayacağını bildirdi.

Uzay çöpleri Ve Ay yörüngesi için risk uyarısı

Fiziksel zararın sınırlı olmasına karşın, insan yapımı nesnelerin Ay çevresinde kontrolsüz biçimde birikmesi bilim dünyasında endişe yaratıyor. Uzay enkazlarının gelecekteki Ay görevleri için iniş-kalkış rotalarını riske atabileceği ve yörüngedeki uydular için çarpışma tehlikesini artırabileceği vurgulanıyor.

NASA, çarpışma bölgesini olay öncesi ve sonrası görsellerle analiz ederek yapay çarpışmaların etkisi ile Ay tozunun hareketine dair bilimsel veriler toplamayı hedefliyor.

YENİ Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla partinin TBMM Başkanlığı'na sunduğu ilk kanun tekliflerini kamuoyuyla paylaştı.

İlk dört kanun teklifi açıklandı

Günaydın, paylaşımında "YENİ Parti'nin ilk dört kanun teklifi" ifadelerini kullanarak şu başlıkları sıraladı:

• Siyasi Etik
• Asgari Ücretin Artırılması
• Şehit ve Gazi Yakınlarına Yönelik Düzenlemeler
• Askeri Sağlık Sistemi

İlk resmi yasama faaliyetleri başlatılmış oldu

Özgür Özel liderliğindeki YENİ Parti, söz konusu teklifler ile TBMM'deki ilk resmi yasama faaliyetlerini başlatmış oldu.

TBMM Başkanlığı'na sunulan teklifler, partinin Meclis'teki ilk kanun teklifleri olarak kayıtlara geçti.

Yeni Parti’nin ilk dört kanun teklifi;
1- Siyasi Etik,
2- Asgari Ücretin Artırılması,
3- Şehit ve Gazi Yakınları,
4- Askeri Sağlık Sistemi.. pic.twitter.com/I3cnr10zgi

— Gökhan Günaydın (@gunaydingokhan) August 5, 2026

Başkan Güner’in destek mesajı iletildi

Çankaya Belediye Başkan Vekili Haldun Güler, Meclis Başkan Vekili Veli Şahin ve belediye meclis üyeleri Güvenpark'taki alanı ziyaret etti.

Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner'in selamlarını ve dayanışma mesajlarını ailelere ileten Başkan Vekili Haldun Güler, gazi ve şehit yakınlarının talep ve sıkıntılarını tek tek dinledi. Güler, belediye olarak adil ve eşit özlük hakları için yürütülen bu hak mücadelesinde her zaman yanlarında olduklarını vurguladı.

Zelenskiy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Rusya'nın gece saatlerinde başkent Kiev ve çevresine yoğun hava saldırıları gerçekleştirdiğini belirtti. Saldırılarda 17 kişinin hayatını kaybettiğini, 44 kişinin yaralandığını aktaran Zelenskiy, saldırıların bilançosunun arttığını ifade etti.

Rusya 28 füze ve 115 SİHA ile saldırı düzenledi

Zelenskiy, Rus ordusunun gece boyunca Ukrayna topraklarına 28 füze ve 115 silahlı insansız hava aracı (SİHA) fırlattığını kaydetti.

Saldırılarda çeşitli noktaların hedef alındığını belirten Zelenskiy, Rusya'nın Kiev bölgesindeki bazı sivil alanlara ve altyapı unsurlarına yönelik saldırılar düzenlediğini söyledi.

Sivil alanlar ve altyapı hedef alındı

Zelenskiy, saldırıların hedefleri arasında sivil işletmelerin depo alanları, altyapı noktaları ve bir tren istasyonunun bulunduğunu ifade etti.

Saldırılarda savaşla bağlantısı olmayan bazı noktaların da zarar gördüğünü belirten Zelenskiy, bunlar arasında bir bira işletmesi, yapı malzemeleri depoları ve sivil lojistik merkezlerinin yer aldığını aktardı.

Zelenskiy'den müttefiklerine destek çağrısı

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, açıklamasında müttefiklerinden hava savunma sistemleri için destek talebinde bulundu.

Rusya'ya yönelik yaptırımların daha da güçlendirilmesi gerektiğini belirten Zelenskiy, Ukrayna'nın hava saldırılarına karşı korunması için destek çağrısını yineledi.

Ukrayna Devlet Acil Durum Servisi (DSNS) ise daha önce yaptığı açıklamada, Rusya'nın Kiev bölgesine düzenlediği saldırılarda 14 kişinin yaşamını yitirdiğini duyurmuştu.

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!