İspanya, uzatma devresinin 106. dakikasında Ferran Torres'in attığı golle 1-0 öne geçti. Kalan bölümde skor üstünlüğünü koruyan İspanyol ekibi, sahadan galibiyetle ayrılarak Dünya Kupası'nın sahibi oldu.

Bu sonuçla birlikte İspanya, tarihindeki ikinci Dünya Kupası şampiyonluğunu kazanırken, Arjantin ise turnuvayı ikinci sırada tamamladı.

Karşılaşmanın uzatma öncesindeki son anlarında Arjantin, 90+3. dakikada Enzo Fernandez'in kırmızı kart görmesiyle 10 kişi kaldı ve mücadelenin geri kalanını eksik oynadı.

Messi Kariyerindeki İkinci Dünya Kupası Finalini Kaybetti

2022 Dünya Kupası'nda şampiyonluk sevinci yaşayan Lionel Messi, milli takım kariyerinde ikinci kez Dünya Kupası finalinde mağlubiyet yaşadı. Arjantinli yıldız, daha önce 2014 yılında da finalde kupaya uzanamamıştı.

Trabzonspor Sportif Yatırım ve Futbol İşletmeciliği Ticaret AŞ tarafından Borsa İstanbul ve KAP'a gönderilen açıklamada, transferin mali şartlarına ilişkin şu ifadelere yer verildi:

"Profesyonel futbolcumuz Christ Ravynel Inao Oulai'nin Fiorentina Kulübü'ne kesin transferi konusunda anlaşma sağlanmıştır. Buna göre Fiorentina Kulübü ile sözleşme fesih bedeli olarak 26 milyon Euro garanti bedel ve 4 milyon 61 Euro şarta bağlı bonus olmak üzere, toplamda 30 milyon 61 Euro bedelli anlaşma yapılmıştır."

Kulüp ayrıca, anlaşma kapsamında Oulai'nin gelecekte başka bir takıma transfer olması durumunda elde edilecek net transfer gelirinin yüzde 10'unun Trabzonspor'a ödeneceğini de bildirdi. Böylece bordo-mavililer, sonraki satıştan da pay alma hakkını sözleşmeye dahil etmiş oldu.

2- İhalenin

3- İhale konusu hizmet alımının

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.

7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

10- Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (YüzYirmi) takvim günüdür.

14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15- Diğer hususlar:

İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (R) : Diğer Hizmetler/0,78
Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.

Açıklamada, Cumhurbaşkanlığı'nın 2025/18 sayılı "Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı" Genelgesi ile Adalet Bakanlığı'nın koordinasyon yazısı doğrultusunda yasa dışı bahis ve kumar suçlarıyla mücadelenin kararlılıkla sürdürüldüğü belirtildi.

Uzman Soruşturma Bürosu Kuruldu

Bakanlık, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde 26 Haziran 2026 tarihinde yayımlanan iş bölümü kapsamında, yasa dışı bahis ve spor suçlarının daha etkin şekilde soruşturulması amacıyla "Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Soruşturma Bürosu"nun kurulduğunu bildirdi.

Açıklamada, bireysel ya da organize şekilde yasa dışı bahis faaliyetlerinde bulunan kişi ve gruplara yönelik adli süreçlerin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele ekipleriyle birlikte titizlikle yürütüldüğü kaydedildi.

Dünya Kupası Finali İçin Özel Çalışma

Bakanlık, 2026 FIFA Dünya Kupası Finali'nin yasa dışı bahis trafiğinin en yoğun yaşanmasının beklendiği karşılaşma olarak değerlendirildiğini belirtti.

Açıklamada, 2022 Dünya Kupası'nda yasa dışı bahis hacminin yaklaşık 35 milyar dolar olduğu, 2026 organizasyonunda ise bu rakamın 50 milyar dolar seviyesine ulaşmasının öngörüldüğü ifade edildi.

Bu değerlendirmeler doğrultusunda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ile İstanbul Emniyeti Siber Suçlarla Mücadele ekiplerinin kapsamlı bir çalışma yürüttüğü aktarıldı.

6 Bin 314 Banka Hesabı Tespit Edildi

Teknik ve saha çalışmaları sonucunda yasa dışı bahis faaliyetlerinde kullanıldığı değerlendirilen 6 bin 314 banka hesabının tespit edildiği bildirilen açıklamada final maçının başlamasıyla birlikte söz konusu hesaplara anlık bloke konulması amacıyla ilgili bankalara eş zamanlı müzekkereler gönderildiği kaydedildi.

19 Dış Finans Evi Deşifre Edildi

Açıklamada, yasa dışı bahis siteleriyle entegre şekilde faaliyet gösterdiği değerlendirilen PANEL sistemine sahip 19 dış finans evinin deşifre edildiği belirtildi.

Bu yapılarla bağlantılı olduğu değerlendirilen 23 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü ifade edilen açıklamada, yasa dışı bahis, sanal kumar ve suç gelirleriyle mücadele kapsamında benzer operasyon ve adli süreçlerin öncelikli ve kesintisiz şekilde devam edeceği vurgulandı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya hesabından da şu açıklamada bulundu:

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde; İçişleri Bakanlığımızla eşgüdüm içerisinde yasa dışı bahis, sanal kumar ve suç gelirleriyle mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz. Bu çerçevede İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımız Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Soruşturma Bürosu marifetiyle, Dünya Kupası Final Maçı öncesinde kapsamlı bir çalışma yürütmüştür. Bu kapsamda yasa dışı bahis trafiğinde kullanılan 6 bin 314 banka hesabı tespit edilmiş, final maçının başlamasıyla bu hesaplara anlık bloke konulması için bankalara eş zamanlı müzekkere yazılmıştır. Ayrıca yasa dışı bahis sitelerine entegre şekilde çalıştığı değerlendirilen 19 dış finans evi deşifre edilmiş, 23 şüphelinin yakalanmasına yönelik adli işlemler başlatılmıştır. Süreci titizlikle yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımıza, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğümüze ve bu süreçte görev alan tüm kamu görevlilerimize teşekkür ediyorum. Gençlerimizin emeğini, ailelerimizin huzurunu ve milletimizin geleceğini hedef alan yasa dışı bahis ve sanal kumar düzenine asla geçit vermeyeceğiz."

Bu derecesiyle altın madalyaya ulaşan Yunus Emre Civelek, Avrupa 18 Yaş Altı Atletizm Şampiyonası'nda bu branşta şampiyonluk elde eden ilk Türk sporcu olarak tarihe geçti.

Şampiyonada Türkiye'ye madalya kazandıran diğer isimler de başarılı performanslarıyla öne çıktı. Kadınlar cirit atma finalinde Simanur Bilgili, 55,72 metrelik atışıyla bronz madalyanın sahibi olurken, erkekler 2 bin metre engelli yarışında Abdulsamet Duman ise 5:50.07'lik derecesiyle üçüncülüğü elde ederek bronz madalya kazandı.

Güneydeki petrol zengini Basra ve kuzeydeki Kerkük bölgelerinden Türkiye'nin Ceyhan ve Suriye'de Tartus ve Lazkiye arasında yer alan Baniyas limanlarına kadar döşenmesi planlanan boru hattının, daha sonraki bir aşamada Ürdün'ün Kızıldeniz kıyısındaki Akabe kentine kadar uzatılması planlanıyor.

Irak Petrol Bakanı Besim Muhammed Hüdeyir, ülkesinin resmî haber ajansı INA'ya yaptığı açıklamada, söz konusu boru hattının fizibilitesi üzerine bir çalışmanın sürdüğünü ve Irak petrolü için yeni ihracat yolları bulma konusunda net bir stratejiye sahip olduklarını belirtti.

Irak, petrol ticaretine son derece bağımlı bir ekonomiye sahip. Petrol ihracatı normal zamanlarda devlet gelirlerinin yüzde 90'ından fazlasını oluşturuyor. Ülkede, aralarında devlet çalışanlarının, emeklilerin ve sosyal yardım alanların bulunduğu 10 milyondan fazla insanın aylık maaşı devlet bütçesinden karşılanıyor.

Yeni ihracat yolları için acil arayış

Hürmüz Boğazı aylardır yaşanan savaş sebebiyle fiilen abluka altında. Çatışmalar nedeniyle petrol üretimi düşen Irak hükümeti acilen alternatif ihracat yolları arıyor. Ancak petrolün, Hürmüz Boğazı'nın etrafından dolanılarak ihraç edilmesi durumunda bile İran'ın bölgedeki boru hatları ve diğer petrol tesislerine saldırma tehlikesi sürüyor. Kara yoluyla petrol ihracatı ise hem deniz yolundan daha pahalı hem de daha az verimli.

Şu anda hükümet, Kuzey Irak'taki Kürt bölgelerinden Türkiye'ye geçen mevcut bir boru hattını kullanıyor. Türkiye'ye giden bir diğer boru hattı ise Kürt bölgelerinden geçmiyor ve son test aşamasının ardından önümüzdeki günlerde faaliyete geçecek.

23 yıldır işlemeyen boru hattı yeniden faaliyete geçecek
Irak ve Suriye temsilcileri, Irak Başbakanı Ali el-Zeydi'nin birkaç gün önce Washington'a yaptığı ziyaret sırasında, her iki ülkeden geçen ve şu an kullanım dışı olan petrol boru hattının yeniden faaliyete geçirilmesi için bir niyet beyanı imzaladı.

Bu hattın günde 700 bin varil (her biri 159 litre) kapasitesi bulunuyor. ABD enerji devi Chevron'un ilgili konsorsiyuma liderlik etmesi kararlaştırıldı. 2003 yılında ABD'nin Irak işgali sırasında hasar gören boru hattı, o günden bu yana faaliyette değildi.

Irak topraklarında enerji alanındaki faaliyetler, İran savaşı nedeniyle kuzeydeki özerk Kürt bölgesinde de baskı altında. Sık sık ateş altında kalan bu bölgede faaliyetlerini yürüten, ABD enerji şirketi HKN Energy ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) şirketi Dana Gas, yeniden tırmanan çatışmalar sebebiyle bölgedeki çalışmalarını geçici olarak durdurdu.

Kılıçdaroğlu, paylaşımında harekât sürecinde görev alan dönemin Başbakanı Bülent Ecevit ile Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan'ın kararlı tutumuna vurgu yaptı. Mesajında ayrıca, Kıbrıs Türk halkının önde gelen liderleri Dr. Fazıl Küçük ve Rauf Denktaş'ın özgürlük, egemenlik ve varoluş mücadelesindeki katkılarına dikkat çekti.

Kılıçdaroğlu paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Merhum Başbakanımız Bülent Ecevit’in kararlılığı, Başbakan Yardımcımız Necmettin Erbakan’ın dirayeti, Dr. Fazıl Küçük ile Rauf Denktaş’ın varoluş, özgürlük ve egemenlik mücadelesine öncülük eden liderlikleri; Kıbrıs Türkü’nün güvenliğini ve geleceğini teminat altına almıştır. Kıbrıs Barış Harekâtı’nın 52. yıl dönümünde aziz şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi minnetle anıyor; kahraman Mehmetçiğimizi, Kıbrıs Türk halkını ve bu tarihî mücadeleye önderlik eden tüm devlet adamlarını saygı ve minnetle selamlıyorum."

İngiliz basınından The Athletic'in haberine göre, Premier Lig'in yeni ekiplerinden Hull City, 28 yaşındaki kanat oyuncusunu kadrosuna katmak için girişimlere başladı. Haberde, Aston Villa ile bir yıl daha sözleşmesi bulunan Bailey'nin kariyerini İngiltere'de sürdürmeyi tercih ettiği ifade edildi.

2021 yılında Bayer Leverkusen'den 32 milyon euro bonservis bedeliyle Aston Villa'ya transfer olan Leon Bailey, İngiliz ekibinde bugüne kadar 163 resmi karşılaşmaya çıktı. Tecrübeli futbolcu bu süreçte 23 gol atarken, 25 de asist yaptı.

Uğur emniyet ifadesinde, Haluk Levent'e ilişkin olarak, "Haluk LEVENT dışında AHBAP Derneğinden kimseyi tanımam. Kimseyle bir ilişkim de yoktur. Hatırladığım kadarıyla 2018 yılında orman yangınları için birçok sanatçının katıldığı bir organizasyon yapıldı. Bu organizasyon İzmir’de yapılmıştı. Bu organizasyonda bende hiçbir bedel almadan sahne aldım. Bunun dışında herhangi bir organizasyonda yer almadım" ifadelerini kullandı.

"AHBAP, AFAD ve Kızılay’a yaklaşık olarak 60 milyon TL para bağışlandığını tahmin ediyoruz"

Uğur, AHBAP'ın bağışları nasıl kullandığına ve derneğin mali yapısına dair bir bilgisi olmadığını söylerken, "Bizi arayarak bağış yapmak isteyen insanların söyledikleri rakamları not almıştık. Buna dair tahminimizce AHBAP, AFAD ve Kızılay’a yaklaşık olarak 60.000.000 TL para bağışlandığını tahmin ediyoruz. Ancak bu tahmin, bizi arayan insanların söylediği rakamlar üzerinden not alınan rakamlardır. Tabi insanların bu rakamlar miktarında mı bağış yaptığını, ya da herhangi bir bağış yapıp yapmadığını bilmemiz mümkün değildir. Ayrıca bu tahminimizi de yine 2023 yılında kayıt altına alabildiğimiz diğer yardımlarımızla beraber sosyal mecradaki tüm hesaplarımızdan paylaştık" dedi.

Uğur, kendi oluşumlarının sivil toplum olmadığını, bu yüzden kendi hesaplarından para transferi yapmadıklarını söylerken, "Aktardığımız şey para değil bilgidir. Zaten en ufak bir araştırmada bile görülecektir. AHBAP Derneği faaliyetlerinde kesinlikle rol almadım. Ancak sadece diğer kurum ve dernekler gibi IBAN’larını ve telefonlarını paylaştım. Aynı şekilde AFAD’ın da bu yardımlar sebebiyle beni bir Teşekkür Belgesiyle takdir edildim" ifadelerini kullandı.

"Hiçbir dernekle ve Haluk Levent ile bağlantımız olmadığı için medyadaki haberlerden ileri bilgimiz olmamıştır"

Oğuzhan Uğur, AHBAP Derneğine yapılan bağışların amacı dışında kullanıldığına yönelik herhangi bir şüphesinin olmadığını söyledi. Uğur, "AHBAP Derneğine yapılan bağışların amacı dışında kullanıldığına yönelik herhangi bir şüphem olmadı. Herhangi bir usulsüzlüğe de şahit olmadım. Zira ben hiçbir dernekle ve Haluk Levent ile bağlantımız olmadığı için medyadaki haberlerden ileri bilgimiz olmamıştır" dedi.

"Şirketlerimizden ve şahsi hesaplarımızdan yapılan para transferlerinin ise AHBAP Derneği ile uzaktan yakından ilgisi yoktur"

Oğuzhan Uğur, AHBAP Derneğine para yatırılmasına ilişkin açıklamalarının yanlış anlaşıldığını, özel olarak AHBAP'a değil bütün derneklere para yatırılması çağrısında bulunduğunu söyledi. Oğuzhan Uğur, 6 Şubat depremine yönelik yardım çağrılarına dair, "Deprem günü İstanbul’da iletişimimizin güçlü olması nedeniyle elimizden gelen yardımı yapmak için canla başla uğraştım. Buradaki amaç para toplamak değil destek olabilmektedir. Herhangi bir şekilde dolandırıcılık eylemi içerisinde yer almadım, herhangi bir şekilde suçtan kaynaklanan mal varlığını aklama girişimim olmamıştır" ifadelerini kullandı.

Uğur, dernekle bir bağı olmadığı için bağış paralarıyla ne yapıldığını bilmesinin imkanı olmadığını ifade etti. Haluk Levent ile 2023'ten beri görüşmediğini belirten Oğuzhan Uğur, "Şirketlerimizden ve şahsi hesaplarımızdan yapılan para transferlerinin ise AHBAP Derneği ile uzaktan yakından ilgisi yoktur. Tamamen kendi ticari işleyişlerime dair olan hesap hareketleridir. Hesap hareketlerime konu paraların hepsi muhasebeleştirilmiştir. AHBAP derneği ile ilişkilendirilmemelidir. Hakkımda isnat edilen suçlamaları kabul etmiyorum. Sabit ikamet sahibiyim. Herhangi bir şekilde delil karartma veya kaçma gibi bir eylemim yoktur. Düzenli bir gelirim vardır. Benim neden bu soruşturmaya dahil edildiğimi dahi anlamış değilim. Hakkımda takipsizlik kararı verilmesini talep ediyorum" dedi.

Kulübün verdiği bilgiye göre, tedavi süreci beklenenden daha olumlu ilerleyen Vedat Muriqi bireysel kuvvet çalışmalarına başladı. Kosovalı golcünün kısa süre içinde saha çalışmalarına geçmesinin hedeflendiği belirtildi.

Sporcu fıtığı ameliyatı geçiren Dorgeles Nene'nin ise planlanan bireysel kuvvet antrenmanlarına devam ettiği, önümüzdeki dönemde kontrollü şekilde takım çalışmalarına dahil edilmesinin planlandığı aktarıldı.

Savunma oyuncusu Diego Carlos'un bugünkü antrenmanın ilk bölümünde takımla birlikte çalıştığı belirtilirken, deneyimli futbolcunun kısa süre içinde idmanların tamamına katılması bekleniyor.

Hazırlık maçlarının ardından hafif ağrılar yaşayan Yiğit Efe Demir'in ise tedbir amacıyla bireysel çalışmalarını sürdürdüğü ifade edildi.

Hırvatistan Milli Takımı'nın son maçında sakatlanan Dominik Livakovic'in tedavisine başlandığı açıklanırken, başarılı kalecinin yaklaşık 2 ila 3 hafta sahalardan uzak kalmasının öngörüldüğü bildirildi.

Fenerbahçe'nin açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Vedat Muriqi: Tedavi süreci planlanandan daha olumlu ilerleyen futbolcumuz, salonda bireysel kuvvet çalışmalarına başlamıştır. Yakın zamanda saha çalışmalarına geçmesi planlanmaktadır.

Dorgeles Nene: Geçirdiği sporcu fıtığı ameliyatının ardından planlanan bireysel kuvvet çalışmalarını sürdürmektedir. Futbolcumuzun önümüzdeki süreçte kademeli olarak takım antrenmanlarına dahil olması planlanmaktadır.

Diego Carlos: Bugünkü antrenmanın ilk bölümünde takımla birlikte çalışan futbolcumuzun, yakın zamanda antrenmanların tamamına katılması planlanmaktadır.

Yiğit Efe Demir: Hazırlık maçlarının ardından oluşan hafif ağrıları nedeniyle tedbir amaçlı bireysel çalışmalarını sürdürmektedir.

Dominik Livaković: Milli takımında forma giydiği son karşılaşmada yaşadığı sakatlık nedeniyle tedavisine başlanmıştır. Futbolcumuzun yaklaşık 2-3 hafta sahalardan uzak kalması öngörülmektedir."

Protokol sırasına göre çelenklerin şehitliğe konulmasıyla başlayan törende Cumhurbaşkanı Erhürman, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler, Başbakan Ünal Üstel, Yüksek Mahkeme Başkanı Bertan Özerdağ, 2’nci Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, 5’inci Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Ana Muhalefet CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, bakanlar, sivil toplum örgütü temsilcileri ve askeri yetkililer hazır bulundu.

Cumhurbaşkanı Erhürman’ın anıta çelenk koymasının ardından saygı duruşunda bulunuldu, saygı atışı yapıldı ve İstiklal Marşı eşliğinde bayraklar göndere çekildi. Tören, Cumhurbaşkanı Erhürman’ın Anıt Özel Defteri’ni imzalamasıyla tamamlandı.

Cumhurbaşkanı Erhürman, daha sonra Kıbrıs Türk halkının özgürlük mücadelesi lideri Dr. Fazıl Küçük’ün Anıt Mezarı’nda düzenlenen törene katıldı. Burada anıta çelenk konulmasının ardından saygı duruşunda bulunuldu, İstiklal Marşı okundu ve Cumhurbaşkanı Erhürman Anıt Özel Defteri’ni imzaladı.

Anma programı, Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş’ın Anıt Mezarı’nda düzenlenen törenle devam etti. Cumhurbaşkanı Erhürman’ın anıta çelenk sunmasıyla başlayan törende saygı duruşunda bulunuldu, İstiklal Marşı eşliğinde bayraklar göndere çekildi. Tören, Cumhurbaşkanı Erhürman’ın Anıt Özel Defteri’ni imzalamasıyla sona erdi.

Haberde, Leao'nun kariyer planlamasında Türkiye seçeneğine tamamen kapalı olmadığı ve beklentilerini karşılayacak seviyede bir maaş önerisi alması halinde Süper Lig'e transfer olmaya sıcak bakabileceği ifade edildi.

27 yaşındaki futbolcuyla İngiltere Premier Lig ekiplerinden Chelsea'nin de ilgilendiği ancak Londra temsilcisinin şu aşamada resmi ve somut bir teklif sunmadığı aktarıldı. Leao'nun adı daha önce Tottenham ile de anılmıştı.

Geçtiğimiz sezon Milan formasıyla 31 resmi karşılaşmada görev alan Rafael Leao, takımına 10 gol ve 3 asistlik katkı sağladı.

İSPANYA-ARJANTİN MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

İspanya-Arjantin Dünya Kupası finali, 19 Temmuz 2026 Pazar günü oynanacak. Sloven hakem Slavko Vincic’in yöneteceği karşılaşma Türkiye saatiyle 22.00’de başlayacak.
Vincic’in yardımcılıklarını Tomaz Klancnik ile Andraz Kovacic yapacak. Finalin dördüncü hakemi ise Adham Makhadmeh olacak.

İSPANYA FİNALE NASIL GELDİ?

İspanya, eleme turlarındaki kontrollü oyunu ve savunma performansıyla finale yükseldi. Son 32 turunda Avusturya’yı 3-0 mağlup eden Luis de la Fuente’nin ekibi, son 16 turunda Portekiz’i 1-0’lık skorla geçti.
Çeyrek finalde Belçika ile karşılaşan İspanya, normal süresi eşitlikle tamamlanan mücadeleyi uzatmalarda 2-1 kazandı. İspanyollar, yarı finalde ise turnuvanın güçlü ekiplerinden Fransa’yı 2-0 mağlup ederek adını finale yazdırdı.
İspanya’nın Fransa karşısındaki gollerini Mikel Oyarzabal ve Pedro Porro kaydetti. Turnuvanın eleme bölümünde yalnızca bir gol yiyen İspanya, topa sahip olma gücü ve dengeli savunmasıyla öne çıktı.

ARJANTİN FİNALE NASIL GELDİ?

Son Dünya Kupası şampiyonu Arjantin, eleme turlarında Cape Verde’yi 3-2 mağlup ederek yoluna devam etti. Lionel Scaloni’nin öğrencileri, son 16 turunda Mısır’ı yine 3-2’lik skorla geçti.
Çeyrek finalde İsviçre ile karşılaşan Arjantin, rakibini 3-1 yenerek yarı finale çıktı. İngiltere karşısında geriye düşmesine rağmen mücadeleden 2-1 galip ayrılan Güney Amerika temsilcisi, üst üste ikinci kez Dünya Kupası finaline yükseldi.
Arjantin’in İngiltere karşısındaki geri dönüşünde Enzo Fernandez ve Lautaro Martinez’in golleri belirleyici oldu. Arjantin, turnuva boyunca özellikle maçların son bölümlerinde bulduğu goller ve tecrübeli kadrosuyla dikkat çekti.

İSPANYA’NIN DÜNYA KUPASI GEÇMİŞİ

İspanya, Dünya Kupası tarihindeki ilk ve tek şampiyonluğunu 2010 yılında Güney Afrika’da elde etti. Vicente del Bosque yönetimindeki İspanya, finalde Hollanda’yı Andres Iniesta’nın uzatma bölümünde attığı golle 1-0 mağlup etmişti.
İspanya, 2026 finalini kazanması halinde tarihindeki ikinci Dünya Kupası şampiyonluğuna ulaşacak. Avrupa Şampiyonası’nı 1964, 2008, 2012 ve 2024 yıllarında kazanan İspanyollar, son yıllarda yeniden uluslararası turnuvaların en güçlü takımlarından biri haline geldi.

ARJANTİN’İN DÜNYA KUPASI GEÇMİŞİ

Arjantin’in Dünya Kupası tarihinde üç şampiyonluğu bulunuyor. Güney Amerika temsilcisi kupayı 1978, 1986 ve 2022 yıllarında müzesine götürdü.
Arjantin ayrıca 1930, 1990 ve 2014 Dünya Kupalarında final oynadı ancak turnuvayı ikinci sırada tamamladı. Lionel Scaloni’nin takımı, İspanya’yı mağlup etmesi halinde dördüncü şampiyonluğunu kazanacak.
Arjantin aynı zamanda 1962’deki Brezilya’dan sonra Dünya Kupası’nı üst üste kazanan ilk ülke olmaya çalışacak. Brezilya, 1958 ve 1962 turnuvalarında arka arkaya şampiyonluğa ulaşmıştı.

İSPANYA İLE ARJANTİN ARASINDAKİ REKABET

İspanya ile Arjantin, daha önce 14 kez karşı karşıya geldi. İki ülke de bu maçların 6’sını kazanırken, 2 karşılaşma beraberlikle sonuçlandı.
İki takımın Dünya Kupası tarihindeki tek karşılaşması 1966 yılında oynandı. İngiltere’de düzenlenen turnuvadaki mücadeleyi Arjantin 2-1 kazandı. Böylece İspanya ile Arjantin, Dünya Kupası’nda 60 yıl sonra ikinci kez karşılaşacak.
Taraflar arasındaki son maç ise Mart 2018’de oynandı. İspanya, hazırlık karşılaşmasında Arjantin’i 6-1 mağlup ederek rekabetteki en farklı galibiyetini aldı.

FİNALDE GÖZLER LIONEL MESSİ VE LAMINE YAMAL’DA

Finalin en çok dikkat çeken eşleşmesi Lionel Messi ile Lamine Yamal arasında yaşanacak. Arjantin’in 39 yaşındaki kaptanı Messi, turnuvadaki 8 gol ve 4 asistlik performansıyla takımının finale yükselmesinde önemli rol oynadı.
İspanya’da ise Lamine Yamal, hücum hattındaki üretkenliği ve bire bir pozisyonlardaki etkisiyle öne çıkıyor. İlk Dünya Kupası finaline çıkacak 19 yaşındaki futbolcuya Nico Williams, Pedri, Gavi, Rodri ve Oyarzabal gibi isimler eşlik edecek.
Arjantin’de Messi’nin yanı sıra Lautaro Martinez, Julian Alvarez, Enzo Fernandez, Alexis Mac Allister ve kaleci Emiliano Martinez finalin kilit isimleri arasında gösteriliyor. İspanya’da Rodri’nin orta saha kontrolü ile Yamal ve Nico Williams’ın kanatlardaki performansı maçın sonucunu etkileyebilecek başlıca unsurlar olacak.

İSPANYA-ARJANTİN MAÇI HANGİ KANALDA, ŞİFRESİZ Mİ?

İspanya-Arjantin 2026 FIFA Dünya Kupası final maçı, 19 Temmuz 2026 Pazar günü saat 22.00’de TRT 1’den canlı yayımlanacak. Futbolseverler mücadeleyi TRT 1 ekranlarından şifresiz olarak takip edebilecek.

Antalya Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, Menteşbey ve Sarıhaliller mahalleleri arasındaki alanda çıkan yangına ekiplerin hızlı ve koordineli bir şekilde müdahale ettiği bildirildi.

Yangınla mücadele kapsamında 9 söndürme helikopteri, 3 yangın uçağı, 45 arazöz, 21 su ikmal aracı, 12 ilk müdahale aracı ve 4 iş makinesinin yanı sıra çok sayıda orman personelinin görev yaptığı belirtildi.

Yetkililer, yangını kontrol altına almak için çalışmaların havadan ve karadan eş zamanlı olarak sürdürüldüğünü açıkladı.

Yeşil-mavili kulüpten yapılan açıklamada, transfer sürecine ilişkin bilgilere yer verildi. Açıklamada, "Başkanımız Ali Zeki Saruhan’ın katıldığı imza töreninde Galatasaray’dan kiralık olarak transfer edilen 2000 doğumlu hücum oyuncusu Ahmed Kutucu kendini yeşil-mavili renklere bağlayan sözleşmeyi imzaladı. Yeni transferimiz geçtiğimiz sezon Galatasaray’da 18 resmi maça çıkmıştı" ifadeleri kullanıldı.

Ahmed Kutucu, geçtiğimiz sezon Galatasaray formasıyla 18 resmi karşılaşmada görev almıştı.

Ferrari'nin Monakolu pilotu Charles Leclerc yarışı liderin 1.952 saniye arkasında ikinci, Red Bull takımından Hollandalı Max Verstappen ise liderden 11.586 saniye farkla üçüncü sırayı aldı.

Formula 1'de 2026 sezonunun 11. ayağı Macaristan Grand Prix'si, 26 Temmuz Pazar günü gerçekleştirilecek.

Pilotlar ve takımlar klasmanının ilk 5 sırası şöyle:

Pilotlar

1. Kimi Antonelli (İtalya): 204

2. Lewis Hamilton (Büyük Britanya): 159

3. George Russell (Büyük Britanya): 154

4. Charles Leclerc (Monako): 126

5. Lando Norris (Büyük Britanya): 103

Takımlar

1. Mercedes: 358

2. Ferrari: 285

3. McLaren: 195

4. Red Bull: 151

5. Alpine: 61

Bu iddiaların gündemde olduğu sırada sosyal medyada "Yeni Parti" adıyla açılan bir hesap dikkat çekti. Söz konusu hesabın Özgür Özel ve ekibiyle bağlantılı olduğu yönündeki değerlendirmeler üzerine açıklama yapıldı.

Özgür Özel'in iletişim hesabından yapılan açıklamada, iddialar kesin bir dille yalanlanarak şu ifadelere yer verildi:

"BİLGİLENDİRME
'Yeni Parti' adıyla açılan sosyal medya hesabının Genel Başkanımız Özgür Özel‘le hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. Kamuoyunun yanıltıcı paylaşımlara itibar etmemesini önemle rica ederiz.
Saygılarımızla…"

Gerçekleştirilen kabulde Erhürman ile Dervişoğlu ve heyeti bir süre görüştü. Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren Cumhurbaşkanı Erhürman, anlamlı günde gerçekleşen buluşmanın önemine dikkat çekti.

Görüşmenin sonunda İYİ Parti heyeti tarafından Cumhurbaşkanı Erhürman'a hediye takdim edildi.

Adalı, yıldız oyuncunun teknik heyetle yapılan görüşmelerin ardından transfere olumlu yaklaştığını ifade ederek, "Mohamed Salah bu transfere onay vermişti ve menajeri de teklifimize başlangıçta olumlu yanıt vermişti" dedi.

Başkan Adalı, sürecin daha sonra farklı bir noktaya geldiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Salah, hem teknik direktörümüzle hem de sportif direktörümüzle konuştu ve onayını verdi. Ancak daha sonra, medyada 'transfer bitti' haberleri çıkmaya başlar başlamaz menajeri mali taleplerini artırdı."

Komisyon talebi transferi zora soktu

Transfer görüşmelerinin yüksek komisyon beklentisi nedeniyle tıkandığını dile getiren Adalı, şu sözlerle yaşanan durumu anlattı:

"Menajer, kendi komisyonunu %35 gibi inanılmaz rakamlara çıkardı. Bizim açımızdan böyle bir oranı kabul etmek hiçbir şekilde mümkün değil ve Salah'ın bu rakamlardan haberdar olduğunu düşünmüyoruz."

Başka menajer iddialarına yanıt

Serdal Adalı, transfer görüşmelerinde Ramy Abbas dışında farklı menajerlerin yer aldığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını da vurguladı. Konuyla ilgili açıklamasında, "Biz sadece Ramy Abbas ile görüşüyoruz" ifadelerini kullandı.

Öte yandan Mohamed Salah'ın menajeri Ramy Abbas da daha önce yaptığı açıklamada, yıldız futbolcunun gelecek sezon hangi takımda forma giyeceğinin henüz netleşmediğini belirtmiş, Beşiktaş ile herhangi bir anlaşmaya varıldığı yönündeki iddiaları yalanlamıştı.

İşletme önünde protestolarına devam eden işçilerden Mehmet Tufan, emekli olmasına rağmen haklarını alamadığını belirterek, sürecin çözülmemesi durumunda Ankara yürüyüşünü başlatacaklarını ifade etti.

Tufan, "Maden Yıldızlar Holding’de 2017'de işbaşı yaptım 2019'da emekli oldum. 2020'de de çıkışımız verildi. Daha doğrusu ücretsiz izne çıkarıldık. Tazminatımızı alamadık, içerideki maaşlarımızı alamadık. Bütün arkadaşlarımız mağdur durumda. Yetkililerden mağduriyetimizin giderilmesini istiyoruz. Bu ayın 24'üne kadar bekleyeceğiz, 24'ünde Ankara'ya kadar yürüyeceğiz gerekirse" dedi.

Sondaj işçisi Necati Deniz ise emekli olduğunu, tazminatını alamadığını anlatarak, şunları söyledi:

"Ben de bu hakkımı almak için gerekirse 24'üne kadar burada yatıp kalkacağım. Benim çocuklarımın hepsi mağdur durumda. Bizim memleketimizi Yıldızlar Holding geldiği zaman yakıp yıktılar, dinamit patlattılar. Memleketi yok ettiler, memleket sahipsizdir dediler. Biz memleketimize sahip çıkıyoruz. Ellerimizle her şeyimizi bu memlekette katır sırtıyla yaptık. Memleketimizi Sebahattin Yıldız'a hibe etmiyoruz. Bunu Sayın Cumhurbaşkanımız da dinlesin. Bize destek versin. Memleketimizi yok etti, hakkımızı ve hukukumuzu versin. Biz devletimize karşı çıkmıyoruz."

"45 Derece Sıcaklıkta Hakkımızı Arıyoruz"

Bir başka fabrika işçisi de 10 Nisan'da işten çıkarıldığını bildirerek, "kapıya kilit vurulduğunu, insanların sorgusuz evlerine gönderildiğini" söyledi.

Aynı işçi, "Hiçbir hakları verilmedi bu insanlara. Yazık günah. Buradan İçişleri Bakanlığı'na, Adalet Bakanlığı'na sesleniyorum. Bu zulüm nedir? Bu ülkenin başka derdi yok mu? Başka sıkıntısı yok mu? Şu insanlara yazık. 45 derece sıcaklıkta bu insanlar burada toplanmış, 3-5 kuruş parası için" diye konuştu.

İşçi Mehmet Altındağ ise krizin sadece kendilerini değil, tüm ilçe esnafını etkilediğini belirterek, "Özellikle maden ilçemiz için gerçekten büyük bir kayıp. Biz mağdur durumdayız. 2020’den beri burada çalışmaktaydım. 2025'te zoraki bizi işten çıkardılar. Maden esnafı ve bizim arkadaşlar mağdur durumda. Şu an büyük sıkıntıdayız" dedi.

Sendika Avukatının Açıklaması

Bağımsız Maden İşçileri Sendikası avukatı Lütfi Sabri Batı da "madencilerin haklarını gasbedenleri çok eskiden beri tanıdıklarını" ifade ederek, şöyle konuştu:

"Daha geçen aydan tanıyoruz. Doruk Madencilik'teki hakikat neyse, buradaki de o. Bunu biliyoruz. Tüm kamuoyuna da bunu tekrar tekrar soruyoruz. Yıldızlar SSS Holding ülkenin dört bir yanında emekçilerin, madencilerin maaşlarına, tazminatlarına, sigortalarına, sigorta primlerine çökerek zengin oluyor. Sebahattin Yıldız cebini madenciye vermediği parayla dolduruyor. Burada madenci arkadaşlarımızın kimi 2010'dan, kimi 2020'den devam eden hakları, tazminat hakları yok sayılarak madene kilit vurulup, herkesi ücretsiz izine yollayıp, bir kısmını zorla işten çıkartıp, bir kısmını da işten çıkmak zorunda bırakıp terk edip gitmişler. 11 yıldır işleyen madeni kapatıp gitmişler. Neden? İşçiye parasını ödememek için. Neden? Sebahattin Yıldız daha zengin olsun diye. Neden? Çünkü Sebahattin Yıldız büyük büyük balina. Bizi bırakıp gittiği zaman, görmezden geldiği zaman, böcek yerine koyduğu zaman Sabahattin Yıldız'ın yapabileceği bir şey gibi algılanıyor.

"Türkiye’de Belki 20 Bin Madenci Bunlar Yüzünden Aynı Halde"

Biz bunu kabul etmiyoruz. Belki 20 bin madenci bunlar yüzünden aynı halde. Bunun sonlandırması için Elazığ Maden’deki ETİ Gümüş işletmesinde çalışmış, çalışan madencilerin haklarının derhal ödenmesi için Sebahattin Yıldız'a 23 Temmuz'a kadar süre veriyoruz. O zamana kadar bu haklar ödendi, ödendi. Biz buradayız. Eğer ödenmezse biz geleceğiz, o Yıldızlar Holding önünde söke söke alacağız, madencilerin hakkına sahip çıkacağız."

Maden işçileri, talepleri karşılanmadığı takdirde 24 Temmuz'da Ankara'ya doğru yürüyüşe geçeceklerini bildirdi.

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi, Ramazan Bayramı öncesi ödenecek ikramiyenin 2026’da ne kadar olacağını merak ediyor. Son olarak 4 bin TL’ye yükseltilen bayram ikramiyesinde yeni bir artış yapılıp yapılmayacağı ve olası zam oranı, emeklilerin gündeminde ilk sırada yer alıyor. Özellikle maaş zamlarının ardından gözler, açıklanacak yeni ikramiye tutarına çevrildi.

Transfer dönemleri, Süper Lig’de sadece kadroları değil gündemi de değiştiriyor. Kulüplerin milyonlarca euro ödeyerek kadrosuna kattığı yıldızlar; hem rekabetin seviyesini yükseltiyor hem de tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu dosyada, en pahalı transferler Süper Lig tarihine geçen isimleri tek listede topladık. İşte Süper Lig en pahalı transferler sıralaması ve her bir hamlenin kısa hikâyesi…