"Asrın dolandırıcılığı ile karşı karşıyayız"

Özel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 'fon krizi' ile ilgili yaptığı değerlendirmelerin sorulması üzerine şunları söyledi:

“Değerli arkadaşlar biraz önce içeride de konuşuldu, hemen hemen hemen insanlığa karşı işlenen suçlar konuşulduğunda hep söylenir. Bir yerde insanlığa karşı bir suç işleniyorsa ya devlet yoktur ya devlet çoktur denir. Burada devletin sorumluluğunu tartışmak için çok önemli bir nokta, bunu hatırlatalım. Şimdi burada Türkiye’de yine devletin yok olduğu, ya da çok olduğu bir konuyla karşı karşıyayız. Burada da devlet çok. Devlette görev almış olan, hükümette görev almış olan, sarayda görev almış olan çok sayıda kişinin içinde olduğu, onlar içinde olduğu için insanlara güven telkin edilen, 7 milyon yatırımcının 3,5 milyonu, yarısı Türkiye’de 10 bin liranın altında küçük paralarla ‘Acaba borsada bir şeyler elde edebilirim de borcumu ödeyebilir miyim, kredi kartımı ödeyebilir miyim, kiramı ödeyebilir miyim?’ diyen, bir umutla buraya parasını koymuş 2 milyon kişiyi etkileyecek, 455 bin tekil kullanıcıyı soydular. Bu asrın soygunu, asrın yolsuzluğu, asrın dolandırıcılığı ile karşı karşıyayız. Bu konuya Ekonomiye Eşgüdüm Konseyimiz büyük bir dikkatle yaklaşıyor. Burada iki tane olaya dikkat çekmek isterim.

Bir tanesi dün Sayın Erdoğan’ın yapmış olduğu açıklama. Türkiye’nin ekonomisi güçlüymüş, Türkiye’de riskler yokmuş, borsa güvenliymiş ve Türkiye bu anlamda güvenilir bir ülkeymiş. Ya nasıl güvenilir bir ülke? Memlekette 2 milyon kişiyi göz göre göre dolandırdılar. Hem de sizin sağınızda, solunuzda, yanınızda, kabinenizde bulunan kişilerin ‘Efendim TERA Fon’da paralarını değerlendiriyorlar, TERA Fon onların, yönetimi onların’ deyip onlara güvenen, bilhassa size çok yakın, oyunu çoğu size veren insanlar size güvendiler, buraya para koydular ve düpedüz soyuldular. Bu insanlar açısından neresi güvende? 2 milyon kişinin küçücük birikimlerinin ya da belli birikimlerinin ortadan kaldırıldığı bir durum var.

"Birtakım isimler var, bunları ileride enine boyuna tartışacağız"

Burada Maliye Bakanına ve ona bağlı MASAK’a çok önemli görev düşüyor. MASAK’ın hızlı bir şekilde üzerine düşeni yapması gerekiyor. Biz kapalı dönemle ilgili işlem yapanların MASAK tarafından savcılığa bildirilmesi gerektiğini söylemiştik. O konuda olumlu bir gelişme oldu. Onu yakından takip ederken, bugün sabah Adalet Bakanı, ki adalet bürokrasisi bu fonla çok ilişkilendiriliyor. Birtakım isimler var, bunları ileride enine boyuna tartışacağız, konuşacağız. Onların MASAK raporlarında yer alıp almaması önemli. Şimdi bir asgari ve sivil casusluk davası açıp, içinde eski MASAK başkanlarını, MASAK çalışanlarını anarak bu soruşturmanın yürütülmekte olan soruşturmayla zamanlaması manidar bir hamle yapıyor. Buna dikkat çekmek lazım, bunun altını çizmek lazım.

Bu iş kime ulaşıyorsa ulaşsın, mutlaka bunun hesabının verilmesi gerekiyor. Bu dönemde, yani 2024’ten sonrasına değil; fonun kurulduğu günden itibaren, fonun kurulduğu 2021’den, ilk işlemden itibaren bakmak gerekiyor. Kimseleri kenarda tutmak, gizli tutmamak gerekiyor. Bir daha somut önerimizi tekrarlıyoruz. Nasıl Amerika bu meseleyi geçmişte bu parayı kazananlardan bu paraları tahsil edip mağdurlara dağıttı ve sorunu çözdüyse; aynı şekilde bu sorunun Türkiye’de de çözülmesi lazım. Geçmişte buradan o büyük paraları kazanan AK Parti’nin içindeki kişilerin her birisinden mal varlıkları ile birlikte bunun tahsil edilip, mağdurlara paylaştırılması gerekiyor.”

Şüphelilerin örgütle bağlantıları belirlendi

Yürütülen çalışmalar kapsamında gözaltına alınan şüphelilerin DEAŞ terör örgütüne üye oldukları tespit edildi. Şüphelilerin ayrıca örgütle bağlantılı kişiler ve sözde yardım kuruluşları üzerinden DEAŞ'a finansman sağladıkları belirlendi.

Sosyal medya hesapları da incelemeye alındı

Operasyon kapsamında yapılan tespitlerde bazı şüphelilerin sosyal medya hesapları üzerinden DEAŞ terör örgütünün propagandasını gerçekleştirdiği ortaya çıkarıldı. Böylece şüphelilerin örgütle bağlantılı faaliyetlerinin farklı kanallar üzerinden sürdürüldüğü belirlendi.

Operasyonlar jandarma ekiplerince yürütüldü

28 ilde gerçekleştirilen operasyonlar, Jandarma Genel Komutanlığı Terörle Mücadele Daire Başkanlığı ile cumhuriyet başsavcılıklarının koordinasyonunda yürütüldü. Çalışmalara il jandarma komutanlıkları da katıldı.

28 ilde DEAŞ Terör Örgütüne yönelik Jandarmamız tarafından düzenlenen operasyonlarda 83 şüpheli yakalandı.

Jandarma Genel Komutanlığı Terörle Mücadele Daire Başkanlığı ile Cumhuriyet Başsavcılıkları koordinesinde, İl Jandarma Komutanlıklarınca 28 ilde düzenlenen operasyonlarda… pic.twitter.com/gH4ODVnx22

— T.C. İçişleri Bakanlığı (@TC_icisleri) September 25, 2026

Volkswagen ve Audi araçlarında direksiyon sistemi riski

Söz konusu arızanın oluşturabileceği riskin giderilmesi için araçlardaki direksiyon cıvatasının değiştirilmesi gerekiyor. Mevcut parçanın yerine paslanmaya karşı daha dayanıklı yeni bir cıvatanın takılması planlanıyor.

Almanya Otomobil Kulübü (ADAC) tarafından da geri çağırma ve teknik inceleme kapsamında bulunan araçların marka, model ve üretim tarihlerine ilişkin bilgiler paylaşıldı.

Volkswagen'in milyonlarca aracı inceleme kapsamında

Volkswagen Grubu bünyesinde 24 Eylül 2013 ile 1 Temmuz 2024 arasında üretilen bazı modellerde söz konusu teknik problemin bulunduğu belirtildi.

İnceleme ve geri çağırma kapsamında VW Tiguan, Touran, Golf Variant, Caddy ve Golf modelleri yer alıyor.

Teknik sorunun dünya genelinde yaklaşık 2,8 milyon Volkswagen aracını etkileyebileceği, Almanya'da ise 900 binin üzerinde aracın kapsamda bulunduğu bildirildi.

Audi Q3 modellerinde de benzer sorun tespit edildi

Benzer bir teknik problemin Audi Grubu'na ait araçlarda da ortaya çıktığı kaydedildi.

31 Ekim 2017 ile 23 Mayıs 2024 tarihleri arasında üretilen Audi Q3 modellerinin söz konusu arıza nedeniyle inceleme kapsamına alındığı belirtildi.

Audi Q3 modellerindeki teknik sorunun dünya genelinde yaklaşık 700 bin aracı, Almanya'da ise 58 bin 555 aracı doğrudan ilgilendirdiği aktarıldı.

Araç sahiplerine yetkili servis uyarısı

Alman makamları ve otomotiv üreticileri, direksiyon sistemindeki söz konusu teknik sorunun giderilmesi amacıyla araç sahiplerine çağrıda bulundu.

Listede yer alan araçların sahiplerinin olası risklere karşı en kısa sürede resmi yetkili servislere başvurmaları gerektiği belirtildi. Direksiyon cıvatasının paslanmaya daha dayanıklı yeni bir parçayla değiştirilmesiyle teknik sorunun giderilmesinin amaçlandığı bildirildi.

Kesintilerden etkilenecek bölgeler arasında Bakırköy, Bahçelievler, Esenler, Bağcılar, Büyükçekmece, Arnavutköy, Avcılar, Küçükçekmece, Esenyurt, Çatalca, Eyüpsultan, Fatih, Gaziosmanpaşa ve Kağıthane bulunuyor.

Kesintinin başlangıç ve sona erme saatleri mahalleye ve çalışma programına göre değişiklik gösteriyor.

25 Eylül İstanbul elektrik kesintisi hangi ilçelerde?

BEDAŞ'ın 25 Eylül Cuma günü için yayımlanan planlı çalışma kayıtlarında 14 ilçede elektrik kesintisi bulunuyor.

Kesinti programında yer alan ilçeler şöyle:

• Arnavutköy

• Avcılar

• Bağcılar

• Bahçelievler

• Bakırköy

• Büyükçekmece

• Çatalca

• Esenler

• Esenyurt

• Eyüpsultan

• Fatih

• Gaziosmanpaşa

• Kağıthane

• Küçükçekmece

Mahalle bazındaki kesinti bilgileri ve çalışma saatleri ise ilçelere göre farklılaşıyor.

Gaziosmanpaşa elektrik kesintisi

Mevlana Mahallesi: Planlı çalışma kapsamında elektrik kesintisi uygulanacak.

Fevzi Çakmak Mahallesi: Mahallede belirlenen saat aralığında elektrik kesintisi yapılacak.

Kağıthane elektrik kesintisi

Seyrantepe Mahallesi: BEDAŞ çalışma programında mahalle için planlı elektrik kesintisi yer alıyor.

Esenler elektrik kesintisi

Esenler'de birden fazla mahallede elektrik kesintisi uygulanacak.

• Fatih Mahallesi

• Nine Hatun Mahallesi

• Oruçreis Mahallesi

• Birlik Mahallesi

• Turgutreis Mahallesi

Birlik ve Oruçreis mahalleleri için programda birden fazla çalışma kaydı bulunuyor.

Bakırköy elektrik kesintisi

Bakırköy'de planlı kesintiden etkilenecek bölgeler arasında şu mahalleler bulunuyor:

• Ataköy

• Şenlikköy

• Kartaltepe

• Cevizlik

• Basınköy

• Yeşilköy

Mahallelerdeki kesintilerin başlangıç ve bitiş saatleri BEDAŞ'ın çalışma kayıtlarına göre farklılık gösteriyor.

Bağcılar elektrik kesintisi

Bağcılar'da:

• Göztepe Mahallesi

• 15 Temmuz Mahallesi

için planlı elektrik kesintisi kaydı bulunuyor.

Bahçelievler elektrik kesintisi

Bahçelievler'de çok sayıda mahalle çalışma programında yer alıyor.

• Şirinevler Mahallesi

• Yenibosna Merkez Mahallesi

• Siyavuşpaşa Mahallesi

• Bahçelievler Mahallesi

• Hürriyet Mahallesi

• Soğanlı Mahallesi

Soğanlı Mahallesi için programda birden fazla kesinti kaydı bulunuyor.

Arnavutköy elektrik kesintisi

Arnavutköy'de planlı çalışmadan etkilenecek mahalleler şöyle:

• Haraççı Mahallesi

• Hacımaşlı Mahallesi

• Boluca Mahallesi

• Bolluca Mahallesi

Avcılar elektrik kesintisi

Avcılar'da:

• Denizköşkler Mahallesi

• Ambarlı Mahallesi

için elektrik kesintisi programı bulunuyor.

Küçükçekmece elektrik kesintisi

Küçükçekmece'de:

• Cennet Mahallesi

• Fatih Mahallesi

planlı kesintiden etkilenecek bölgeler arasında yer alıyor.

Büyükçekmece elektrik kesintisi

Cumhuriyet Mahallesi, 25 Eylül Cuma günü BEDAŞ'ın planlı çalışma kayıtlarında yer alan bölgelerden biri.

Esenyurt elektrik kesintisi

Esenyurt'ta elektrik kesintisi uygulanacak mahalleler:

• Koza Mahallesi

• Gökevler Mahallesi

• Akçaburgaz Mahallesi

Çatalca elektrik kesintisi

Çatalca'da:

• İzzettin Mahallesi

• Ferhatpaşa Mahallesi

için planlı çalışma nedeniyle elektrik kesintisi kaydı bulunuyor.

Eyüpsultan elektrik kesintisi

Eyüpsultan'da kesintiden etkilenecek mahalleler arasında:

• Mimar Sinan Mahallesi

• Akşemsettin Mahallesi

• Emniyettepe Mahallesi

yer alıyor.

Fatih elektrik kesintisi

Fatih ilçesinde BEDAŞ'ın çalışma programında şu mahalleler bulunuyor:

• Binbirdirek Mahallesi

• Akşemsettin Mahallesi

• Hobyar Mahallesi

Elektrikler ne zaman gelecek?

25 Eylül İstanbul elektrik kesintilerinde elektriklerin yeniden verilme zamanı, çalışmanın yapıldığı mahalleye göre değişiyor. Bu nedenle yalnızca ilçe adına bakarak kesintinin sona ereceği tek bir saat vermek mümkün değil.

Özellikle aynı ilçe içerisinde farklı mahallelerde farklı çalışma kayıtlarının bulunması nedeniyle, elektrik kesintisinin başlangıç ve tahmini bitiş saatinin mahalle bazında takip edilmesi gerekiyor.

Planlı çalışmaların erken tamamlanması veya teknik nedenlerle uzaması halinde kesintinin sona erme saatinde değişiklik yaşanabilir.

BEDAŞ elektrik kesintisi nasıl sorgulanır?

İstanbul Avrupa Yakası'nda elektrik dağıtım hizmetinden sorumlu olan BEDAŞ'ın kesinti bilgileri üzerinden mahalle ve sokak bazında güncel çalışma kayıtları takip edilebilir.

25 Eylül tarihli programda yer alan kesintiler planlı çalışmalar kapsamında duyurulurken, gün içerisinde oluşabilecek arıza kaynaklı kesintiler bu listenin dışında gerçekleşebilir.

Bu nedenle elektrik kesintisi yaşanan bölgelerde güncel durumun BEDAŞ'ın resmi kanallarından kontrol edilmesi önem taşıyor.

Ancak kamuoyuna yansıyan haberlerde yer alan bu bilgilerin önemli bir bölümü iddia niteliğinde. Almanya’daki bir mahkeme veya resmi yargı makamı tarafından yayımlanmış doğrulanabilir bir karar metni kamuoyuyla paylaşılmış değil. Bu nedenle Yılmaz hakkında kesinleşmiş bir hapis kararı bulunduğu şeklinde değerlendirme yapmak için resmi belge bulunması gerekiyor.

Biran Damla Yılmaz neden gündemde?

Biran Damla Yılmaz'ın Almanya'daki yargı süreciyle ilgili iddialar, eski erkek arkadaşı Abdurrahman Aydın'ın şikâyetiyle başlayan süreç üzerinden gündeme geldi.

İddialara göre Yılmaz'ın Almanya'da oturum izni alabilmek amacıyla sahte belgeler kullandığı öne sürüldü. Sürecin ilerleyen aşamalarında ise çeşitli estetik ve güzellik işlemlerinden kaynaklanan ödemelerin de davanın konusu olduğu ileri sürüldü.

Kamuoyuna yansıyan haberlerde botoks, dudak dolgusu, selülit ve lazer uygulamaları ile yüz bölgesine yönelik vitamin tedavileri gibi işlemlerden söz edildi. Bu işlemlerin toplam bedelinin yaklaşık 285 bin euroya ulaştığı iddia edildi.

6 ay hapis cezası verildi mi?

Yılmaz hakkında Almanya'da 6 ay hapis cezası verildiği ileri sürüldü. Ancak bu bilginin resmi bir Alman mahkemesi kararıyla doğrulandığına ilişkin kamuya açık bir belge bulunmuyor.

Bu nedenle haberlerde geçen “6 ay hapis cezası” ifadesinin mevcut aşamada iddia olarak aktarılması gerekiyor. Bir kişinin gerçekten hapis cezasına mahkûm edildiğinin kesin biçimde söylenebilmesi için yetkili mahkemenin kararının veya resmi yargı makamlarının açıklamasının görülmesi gerekiyor.

Aynı durum, Yılmaz hakkında Avrupa Birliği genelinde yakalama kararı çıkarılacağı yönündeki iddialar için de geçerli. Böyle bir kararın mevcut olduğuna ilişkin doğrulanmış resmi bir açıklama bulunmadığı sürece, söz konusu ihtimal kesinleşmiş bir işlem olarak değerlendirilemez.

285 bin euroluk borç iddiası nereden geliyor?

Dosyayla ilgili haberlerde Yılmaz'ın çeşitli estetik ve güzellik işlemleri nedeniyle yaklaşık 285 bin euro borçlandığı öne sürüldü.

İddialara göre eski erkek arkadaşı Abdurrahman Aydın, bazı borçlarda kefil olarak yer aldı ve ödemelerin önemli bir bölümünü üstlendi. Bu nedenle taraflar arasındaki ilişkinin yanı sıra finansal yükümlülüklerin de hukuki sürecin bir parçası haline geldiği aktarıldı.

Ancak bu rakamın da resmi bir mahkeme kararıyla kesinleşmiş bir borç miktarı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Sahte belge iddiası ne?

Yılmaz hakkında daha önce gündeme gelen iddialardan biri, Almanya'da oturum izni almak amacıyla sahte belgeler kullanıldığı yönündeydi.

Kamuoyuna yansıyan anlatımlarda bazı belgelerin Almanya'daki resmi süreçlerde kullanıldığı, belgelerin Türk makamlarında da çeşitli işlemlerden geçirildiği öne sürüldü.

Abdurrahman Aydın kimdir?

Abdurrahman Aydın, Biran Damla Yılmaz'ın eski erkek arkadaşı olarak haberlerde adı geçen kişidir.

Almanya'daki süreçle ilgili kamuoyuna yansıyan iddialarda Aydın'ın Yılmaz hakkında şikâyette bulunduğu, bazı mali yükümlülüklerde kefil olduğu ve elindeki belgelerin hukuki süreç kapsamında kullanıldığı öne sürüldü.

Taraflar arasındaki ilişkinin hukuki boyutuyla ilgili farklı iddialar da daha önce haberlerde yer aldı. Bu nedenle tarafların birbirleri hakkındaki açıklamaları ile resmi makamların tespitlerinin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Biran Damla Yılmaz kimdir?

Biran Damla Yılmaz, 28 Haziran 1997'de İstanbul'da doğan Türk oyuncudur. Oyunculuk kariyerine televizyon dizileriyle başladı.

Yılmaz, özellikle “Kırgın Çiçekler” dizisindeki Eylül karakteriyle geniş bir izleyici kitlesi tarafından tanındı. Daha sonra farklı televizyon dizileri ve yapımlarda rol aldı.

Oyuncunun yer aldığı yapımlar arasında Kırgın Çiçekler, Mucize Doktor, Baraj ve Hudutsuz Sevda gibi televizyon projeleri bulunuyor.

Almanya'daki dava sürecinde bundan sonra ne olacak?

Yılmaz hakkında 6 ay hapis cezası verildiği ve Avrupa çapında yakalama kararı çıkarılabileceği yönündeki iddiaların hukuki sonuç doğurabilmesi için öncelikle ilgili Alman makamlarının kararlarının ve sürecin resmi belgelerinin ortaya konulması gerekiyor.

Özellikle bir mahkeme kararının kesinleşip kesinleşmediği, kararın hangi suçlamalara ilişkin olduğu ve herhangi bir yakalama kararının bulunup bulunmadığı birbirinden farklı hukuki konular.

Bu nedenle şu aşamada kamuoyuna yansıyan haberlerdeki iddialarla resmi olarak doğrulanmış hukuki kararları birbirinden ayırmak gerekiyor.

ROKETSAN Yapay Zeka Hackathonu'na 2 bin 457 başvuru

Ankara'daki bir otelde gerçekleştirilen ROKETSAN Yapay Zeka Hackathonu için toplam 2 bin 457 başvuru yapıldı. Başvuru kriterlerini karşılayan 1778 kişi, hackathon öncesinde gerçekleştirilen yapay zeka workshoplarına katılmaya davet edildi.

Üç gün boyunca düzenlenen workshoplarda katılımcılara büyük dil modelleri (LLM), bilgisayarlı görü ve otonom sistemler alanlarında uygulamalı ve etkileşimli eğitimler sunuldu.

Eğitimlere her gün ortalama 1250 farklı katılımcı dahil olurken, üç günlük program boyunca 950'nin üzerinde soru yöneltildi. Workshopların tamamlanmasının ardından 1000'in üzerinde katılımcıya sertifika verildi.

Yapay zeka hackathonunda sınav ve mülakat aşamaları tamamlandı

ROKETSAN Yapay Zeka Hackathonu'nda workshopların ardından seçim sürecinin bir sonraki aşamasına geçildi. Bu kapsamda 234 kişi İngilizce ve teknik sınavlara katıldı.

Sınav değerlendirmelerinin tamamlanmasının ardından 155 aday, ROKETSAN insan kaynakları ekipleri tarafından gerçekleştirilen mülakatlara dahil edildi.

Eğitim, sınav ve mülakatlardan oluşan üç haftalık değerlendirme sürecinin sonunda 72 genç hackathona katılmaya hak kazandı.

72 genç 48 saat boyunca yapay zeka çözümleri geliştirecek

Hackathona seçilen katılımcılar, ROKETSAN ürünlerinden ilham alınarak belirlenen ÇAKIR, MAM-L, ŞİMŞEK, AKYA, ATMACA, BORA, SUNGUR ve TAYFUN takım isimleri altında bir araya geldi.

Belirlenen 72 genç, 48 saatlik çalışma sürecinde gerçek problem senaryolarına yönelik yapay zeka çözümleri geliştirecek.

ROKETSAN Yapay Zeka Hackathonu kapsamı geniş bir program olarak tasarlandı

ROKETSAN Yapay Zeka Hackathonu yalnızca yarışma aşamasından oluşmayacak şekilde planlandı. Programda workshop ve eğitimlerin yanı sıra paneller, teknik çalışmalar, mentor desteği ve gerçek problem senaryoları da yer alıyor.

Hackathon kapsamında geliştirilen çalışmalar jüri tarafından değerlendirilecek. Değerlendirme sonucunda dereceye giren takımlara, kapanış töreninde "ROKETSAN Yapay Zeka Ödülü" başta olmak üzere çeşitli özel ödüller verilecek.

Faruk Yiğit yapay zekanın savunma teknolojilerindeki rolüne dikkati çekti

ROKETSAN Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Yiğit, hackathonun açılışında yaptığı konuşmada yapay zekanın savunma teknolojilerinin geleceğindeki konumuna değindi.

Yiğit, yapay zekanın yalnızca bir teknoloji alanı şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, savunma sanayisinin geleceğini şekillendirecek temel yetkinlik alanlarından biri olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.

Perm'de sanayi tesisi hedef alındı

Perm Bölge Valisi Dmitriy Manohin, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bölgenin yoğun İHA saldırısına uğradığını belirtti.

Saldırılarda bölgedeki bir sanayi tesisinin hedef olduğunu aktaran Manohin, olayda 1 kişinin hayatını kaybettiğini ifade etti.

Voronej'de 13 kişi yaralandı

Voronej Bölge Valisi Aleksandr Gusev, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İHA saldırısı nedeniyle 13 kişinin yaralandığını duyurdu. Gusev, yaralılar arasında bir çocuğun da bulunduğunu belirtti.

Ulyanovsk'ta apartmanlar ve sanayi tesisi zarar gördü

Ulyanovsk Bölge Valisi Aleksey Russkih, bölgenin yoğun İHA saldırılarının hedefi olduğunu açıkladı. Saldırıların ardından bir sanayi tesisi ile birkaç apartmanın hasar gördüğünü belirten Russkih, 8 kişinin yaralandığını, bunlardan 4'ünün hastanede tedavi altına alındığını aktardı.

Rusya Savunma Bakanlığı 592 İHA'nın imha edildiğini açıkladı

Rusya Savunma Bakanlığı, gece saatlerinde Ukrayna'ya ait 592 İHA'nın Moskova dahil farklı bölgelerde hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini bildirdi.

Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Moskova yönünde ilerleyen 23 İHA'nın etkisiz hale getirildiğini duyurdu.

Alanya trafik kazası D-400 kara yolunda meydana geldi

Alanya kaza haberi, ilçenin yoğun ulaşım güzergâhlarından D-400 kara yolunda meydana geldi. C.Ç. (20) yönetimindeki 07 BAF 298 plakalı otomobil, Mahmutlar Mahallesi’nde yolun karşısına geçmeye çalışan Valentyna Bondor (66) ve Olha Shapoval’a (54) çarptı.

Antalya trafik kazasının ardından çevrede bulunanların ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. İlk müdahaleleri olay yerinde yapılan iki yaralı, ambulanslarla Alanya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı.

Hastaneye kaldırılan iki yaya kurtarılamadı

Alanya trafik kazası sonrası hastanede tedavi altına alınan Bondor ve Shapoval’ın yaşamını yitirdiği bildirildi. Sağlık ekiplerinin müdahalesine rağmen kurtarılamayan iki kadının ölümüyle sonuçlanan Antalya kaza olayıyla ilgili jandarma ekipleri çalışma başlattı.

Kazanın meydana geldiği D-400 kara yolu, Alanya’nın doğu-batı yönündeki ana ulaşım akslarından biri olarak ilçedeki araç ve yaya hareketliliğinin yoğun olduğu güzergâhlar arasında yer alıyor. Yaya geçişlerinin bulunduğu ana arterlerde sürücüler ile yayaların trafik işaretleri ve geçiş kurallarına dikkat etmesi, benzer kazaların önlenmesi açısından önem taşıyor.

Antalya kaza soruşturmasında sürücü tutuklandı

Jandarma ekipleri, Alanya kaza soruşturması kapsamında otomobil sürücüsü C.Ç’yi gözaltına aldı. İşlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen sürücü, çıkarıldığı sulh ceza hakimliğince tutuklandı.

İki kişinin hayatını kaybettiği Antalya trafik kazasına ilişkin adli süreç devam ederken, olayın kesin oluş şeklinin yürütülen inceleme ve soruşturma kapsamında netleşmesi bekleniyor.

Altınordu sahilinde denizde hareketsiz halde görüldü

Olay, Altınordu ilçesinin Şarkiye Mahallesi sahilinde meydana geldi. Deniz yüzeyinde hareketsiz duran bir kişiyi fark eden vatandaşlar, durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi.

İhbar üzerine Ordu’daki olay yerine polis ekiplerinin yanı sıra itfaiye ve 112 Acil Sağlık ekipleri yönlendirildi. Ekipler, denizde bulunan kişiyi kıyıya çıkarmak için çalışma başlattı.

Denizden çıkarılan kişinin N.A. olduğu belirlendi

Ekiplerin müdahalesiyle denizden çıkarılan erkek cesedi üzerinde yapılan ilk incelemelerde, hayatını kaybeden kişinin N.A. olduğu tespit edildi.

Olay yerindeki incelemelerin tamamlanmasının ardından N.A.’nın cenazesi, kesin ölüm nedeninin belirlenmesine yönelik otopsi işlemleri için Ordu Adli Tıp Kurumuna götürüldü.

Ordu’da denizde bulunan cesetle ilgili inceleme sürüyor

N.A.’nın denize nasıl düştüğü ya da ölümüne neyin neden olduğuna ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Bu tür olaylarda kesin ölüm nedeni, adli tıp incelemesi ve otopsi sonucunda netlik kazanıyor.

Polis ekiplerinin Altınordu Şarkiye Mahallesi sahilinde bulunan erkek cesediyle ilgili incelemelerini sürdürmesi beklenirken, olayın ayrıntıları yapılacak çalışmaların ardından ortaya çıkacak.

İleri yaşta kas kaybı, kan şekeri kontrolünü zorlaştırabiliyor

Alzheimer ve tip 2 diyabet arasındaki ortak mekanizmalardan birinin insülin direnci olduğunun altını çizen Prof. Dr. Cihan Top, “İleri yaşta görülen kas kaybında kasların şekeri kullanma kapasitesi azalıyor. Bu da kan şekeri dengesini bozup insülin direncini artırabiliyor. Dolayısıyla Alzheimer ile diyabet arasındaki ilişkiyi konuşurken, yaşlı diyabetli kişilerin kan şekeri kontrolünü de göz ardı etmemek gerekiyor. Bu kişilerde metabolik değerlerin düzenli takibi, kronik komplikasyonların önlenmesi açısından önemli. Glukoz sensörleri gibi cihazlar, özellikle tedavinin yoğunlaştırıldığı dönemlerde yakın takibe yardımcı olabiliyor. Hareket kısıtlılığı yaşayan kişilerde ise tedavinin ve beslenmenin daha yakından düzenlenmesi gerekebiliyor” dedi.

Diyabet ilaçlarının biyolojik yaşlanmaya etkisi araştırılıyor

Diyabet tedavisinde kullanılan ilaçların yaşlanma üzerindeki etkilerinin de araştırıldığını dile getiren Prof. Dr. Cihan Top, “Metformin, kan şekerini kontrol etmek için kullanılan bir ilaç. GLP-1 analogları ise kan şekerinin düzenlenmesinde rol oynayan bir hormonun etkisini taklit ediyor. Klinik çalışmalar, bu ilaçların diyabetli kişilerde biyolojik yaşlanmayı yavaşlatabildiğine işaret ediyor. Fareler üzerinde yapılan deneylerde semaglutid ve tirzepatidin beyindeki yaşlanma süreçlerini yavaşlattığı, hatta geriye çevirdiği görülüyor. Metforminle ilgili klinik çalışmalarda da yaşam süresinin uzadığı yönünde sonuçlar bulunuyor” şeklinde konuştu.

Saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan program, Ankara İtfaiyesi’nin kurumsal kapasitesini ve müdahale gücünü anlatan tanıtım filminin gösterimiyle devam etti. Tören sırasında itfaiye erlerinin gerçekleştirdiği "merdivenli araçtan iniş" tatbikatı izleyicilerden yoğun alkış aldı.

"Bu yıl 28 bin olaya müdahale edildi"

Törende konuşan ABB Başkanı Mansur Yavaş, 25 Eylül-1 Ekim İtfaiye Haftası’nı tebrik ederek itfaiye teşkilatının can ve mal güvenliğinin sağlanmasındaki kritik rolüne dikkat çekti. Ankara İtfaiyesi’nin sahadaki operasyonel yükünü verilerle paylaşan Yavaş, teşkilatın geçtiğimiz yıl 32 bin 600 olaya müdahalede bulunduğunu, bu yıl ise vaka sayısının şimdiden 28 bine ulaştığını ifade etti.

Özellikle yaz aylarında artan yangın riskine işaret eden Yavaş, bazı yoğun günlerde ekiplerin tek bir günde 300 ila 400 farklı yangına müdahale etmek durumunda kaldığını aktardı.

Yangınlara ilk müdahale kapasitesinin artırılması amacıyla araç filosunu ve teknik donanımı sürekli yenilediklerini belirten Yavaş, kırsal mahallelerde oluşturulan erken müdahale ağının önemine vurgu yaptı:

"Köylerimize dağıttığımız yangın söndürme tankerleri ve filomuza kattığımız modern hızlı müdahale araçları sayesinde ilk müdahalelerde çok yüksek başarı sağladık. Teşkilatımızı hem liyakatli ve uzman personelle güçlendiriyor hem de görev yapan arkadaşlarımızın can güvenliğini en üst seviyeye çıkaracak modern ekipman standartlarını sağlıyoruz."

İtfaiye Dairesi Başkanı Ali Levent Çelik’in de konuşma yaptığı tören, eğitimlerini dereceyle ve başarıyla tamamlayan 100 itfaiye personelinin yemin etmesi ve Başkan Mansur Yavaş’ın personelle hatıra fotoğrafı çektirmesinin ardından tamamlandı.

Soruşturmanın odağında, MASAK'ın finansal istihbarat omurgasını oluşturan Entegre Mali İstihbarat Sistemi'ne (EMİS) yönelik yetkisiz müdahaleler, silinen log kayıtları ve kritik devlet yetkililerinin yasa dışı biçimde sorgulanması yer alıyor.

Altyapıda FETÖ yapılanması izi

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan resmi açıklamada, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 328. maddesinde düzenlenen "siyasal veya askeri casusluk" suçu kapsamında sistem kayıtlarının güvenliğinin ayrıntılı biçimde incelendiği bildirildi. İncelemelerde, 2012-2018 döneminde kurumun kritik dijital altyapısının geliştirilmesi ve idamesi aşamalarında FETÖ/PDY'nin mahrem yapılanmasıyla iltisaklı kişi ve paravan şirketlerin doğrudan rol oynadığına ilişkin somut delillere ulaşıldığı belirtildi.

PEP sistemi devre dışı bırakılarak Erdoğan ve bakanlar sorgulanmış

Teknik denetim ve adli bilişim raporlarının vahim tespitler ortaya koyduğu aktarılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"EMİS üzerinde yapılan teknik incelemelerde Siyasi Nüfuz Sahibi Kişiler Listesi'ne (PEP) ilişkin sistemin devre dışı bırakılmasının ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yakınları ve bazı bakanlara ilişkin sorgulamalar gerçekleştirildiği, bazı sistem kayıtları ve veri alanlarında ise sonradan müdahale edilmiş olabileceğine ilişkin bulgular bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yönetici yetkisine sahip kullanıcıların işlemlerinin geriye dönük denetlenmesini sağlayacak log kayıtlarının tutulmadığı belirlenmiştir."

Dönemin üç başkanı adliyeye çağrılacak

Söz konusu dijital manipülasyonların, yetkisiz sorgulamaların ve denetim mekanizmalarını devre dışı bırakan sistemsel müdahalelerin gerçekleştiği 2012-2018 döneminde MASAK Başkanlığı koltuğunda oturan Mürsel Ali Kaplan, İbrahim Hakkı Polat ve Osman Dereli'nin, yürütülen casusluk tahkikatı çerçevesinde savcılıkta ifade vereceği kaydedildi.

Çubuk Belediyesi Plan ve Proje, Zabıta ile Sağlık İşleri müdürlükleri, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri ve Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Gıda Teknolojisi Programı öğrencilerinden oluşan denetim heyeti, ilçede faaliyet gösteren 33 farklı işletmeyi denetledi. İncelemelerde hijyen kurallarına tam riayet etmediği ve üretim şartlarında teknik eksiklikler bulunduğu belirlenen işletmeler hakkında tutanak düzenlenirken, eksikliklerin giderilmesi için işletmelere bir haftalık yasal süre tanındı.

"pH Değeri ve tuz oranından taviz vermiyoruz"

Denetimlerin kapsamına ve amacına ilişkin bilgi veren Çubuk Belediyesi Plan ve Proje Müdürü Yusuf Kürşat Mercan, Çubuk turşusunun Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş coğrafi işaretli bir değer olduğuna dikkat çekti. Üretimin belirlenen yönerge ve tescil kriterlerine uygun yapılmasını sağlamak için saha kontrollerini kesintisiz sürdürdüklerini belirten Mercan, şu ifadeleri kullandı:

"Denetimlerimizde özellikle üretim tesislerinin genel hijyen koşulları, ürünlerin fermantasyon sürecini doğrudan etkileyen pH değeri ve tuz oranlarını titizlikle kontrol ediyoruz. Çubuk turşusunun geleneksel lezzetini ve coğrafi işaret standartlarını korumak bizim önceliğimiz."

Denetim mekanizmasının çok paydaşlı yapısına değinen gıda mühendisi Feyza Yetimoğlu ise sürecin belediye, Ticaret Borsası, Ziraat Odası ile İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan ortak bir komisyon eliyle yürütüldüğünü ifade etti. Yetimoğlu, tüketici sağlığını güvence altına alırken tescilli ürünün piyasadaki güvenilirliğini korumayı hedeflediklerini kaydetti.

Kent genelinde yürütülen operasyon kapsamında 18 ayrı ekip ve 36 teknik personelin sahada görev yaptığı, şu ana kadar müdürlüğe ulaşan 419 ihbarın tek tek değerlendirmeye alındığı bildirildi.

Saha taramalarıyla eş zamanlı olarak Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ekipleri de bölgedeki koordinasyonu sürdürüyor. Yetkililer, hasar tespit sürecinin netleşmesi ve AFAD ekiplerinin saha raporlamalarını tamamlamasının ardından, evleri hasar gören veya oturulamaz durumda olduğu belirlenen hanelere konteyner sevkiyatının süratle başlatılacağını açıkladı.

Karaköprü ve çevre mahallelerde denetim yapılan konut sahipleri, sarsıntının yol açtığı korkuyu ve sonrasındaki süreci anlattı. Evinde çatlaklar oluşan mahalle sakinlerinden Mahmut Satmış, deprem anında ailesiyle birlikte panik yaşayarak hızla açık alana çıktıklarını belirterek şöyle konuştu:

"Çok şükür bir can kaybı olmadı ancak çok korktuk. Sarsıntının ardından evimizde bazı çatlaklar ve hasarlar oluştu. Biz de durumu ekiplere bildirdik. Dün çok kısa süre içinde gelip ön inceleme yaptılar, bugün ise detaylı tespitlerini tamamladılar. Hızlı müdahale için yetkililere teşekkür ediyoruz, tüm hemşehrilerimize geçmiş olsun."

Evi incelenen bir diğer bölge sakini Mehmet Elisert ise sarsıntı anında büyük bir tedirginlik yaşadıklarını dile getirerek, ihbarın hemen ardından teknik personelin adrese ulaşarak binayı kontrol etmesinden duyduğu memnuniyeti ifade etti.

Haliliye iş kazasında işçi 3. kattan düştü

Şanlıurfa iş kazası, Haliliye ilçesine bağlı Devteşti Mahallesi’ndeki bir inşaatta meydana geldi. İnşaatta çalışan Mustafa K., edinilen bilgiye göre dengesini kaybederek binanın 3. katından zemine düştü.

Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri yönlendirildi. Sağlık görevlileri, yaralanan işçiye olay yerinde ilk müdahaleyi yaptı.

Mustafa K. hastanede hayatını kaybetti

Haliliye’deki iş kazasında yaralanan Mustafa K., ilk müdahalenin ardından ambulansla Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesine kaldırıldı.

Hastanede tedavi altına alınan Mustafa K., doktorların müdahalesine rağmen yaşamını yitirdi. Böylece Şanlıurfa’nın Haliliye ilçesinde meydana gelen inşaatta iş kazası ölümle sonuçlandı.

İş kazasının nedeni incelenecek

İnşaatlarda yüksekten düşme vakaları, iş sağlığı ve güvenliği açısından yapılacak incelemelerde çalışma alanındaki koruyucu önlemler, kullanılan ekipmanlar ve olayın meydana geliş koşullarının değerlendirilmesini gerektiriyor. Ancak Mustafa K.’nin düşmesine ilişkin kesin neden, yetkili birimlerin incelemesinin ardından netlik kazanacak.

Polis ekiplerinin Şanlıurfa iş kazasıyla ilgili inceleme başlattığı öğrenildi. Olayın meydana geliş koşullarının yapılacak araştırmanın ardından belirlenmesi bekleniyor.

Borsa yönetiminden yapılan resmi bilgilendirmede; alım-satım ve para yatırma süreçlerinin kesintisiz sürdüğü, kullanıcı bakiyelerinin güvende olduğu ve ana rezervlerin ihlalden etkilenmediği kaydedildi.

Yetkisiz transferler tespit edildi, çekimler durduruldu

Bitget tarafından yapılan açıklamada, güvenlik filtrelerinin mobil uygulama altyapısı üzerinden gerçekleştirilen şüpheli ve yetkisiz varlık transferlerini yakaladığı bildirildi. Yaşanan olayın, borsanın günlük likidite ve operasyonel işlemleri için kullandığı sınırlı sayıdaki cüzdan ve hesapla ilişkili olduğu ifade edildi.

Olayın hemen ardından güvenlik incelemesi başlatıldığını aktaran borsa yönetimi, soruşturma tamamlanana kadar tüm ağlarda para çekme işlemlerinin tedbir amaçlı olarak askıya alındığını kamuoyuyla paylaştı. Platformda kullanıcı varlıklarının ve bakiyelerinin güncel ve doğru şekilde yansıtılmaya devam ettiği, para yatırma ve spot/vadeli alım-satım işlemlerinde herhangi bir aksama yaşanmadığı belirtildi.

CEO Gracy Chen: "Ana rezervlerimiz güvende"

Siber saldırının boyutuna ve kullanıcı fonlarının durumuna ilişkin açıklamada bulunan Bitget Üst Yöneticisi (CEO) Gracy Chen, ihlalin şirketin günlük işlem altyapısının sınırlı bir bölümünde izole edildiğini vurguladı.

Chen, platformun ana rezerv fonlarında ve soğuk cüzdanlarında herhangi bir güvenlik zafiyeti veya kayıp tespit edilmediğini belirterek kullanıcı varlıklarının eksiksiz korunacağını ifade etti. Şirket, yürütülen adli ve teknik soruşturmanın selameti açısından saldırının yöntemi ve teknik detaylarına ilişkin değerlendirmelerin inceleme neticelendikten sonra paylaşılacağını duyurdu.

İki ülkenin ortak kültürü Taşkent'te sahneye taşındı

Özbekistan'ın 35. Bağımsızlık Yıl Dönümü Gala Konseri'nde iki kardeş ülkenin ortak kültürünü ve dostluğunu birlikte yaşadıklarını aktaran Ersoy, program öncesinde Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı tarafından hazırlanan "Kökenlerin Fısıltısı" mini dizisinin izlendiğini kaydetti.

Türk sinemasının önemli isimleri sanatseverlerle buluştu

Bakan Ersoy, Türk Film Günleri kapsamında Türk sinemasının değerli isimlerinin de Taşkent'te Özbek sanatseverlerle buluşturulduğunu ifade etti.

Türkiye ve Özbekistan'dan sanatçıların aynı sahneyi paylaştığı gecenin iki ülke arasındaki ortak mirasın yaşatılması açısından önem taşıdığını belirten Ersoy, kültür ve sanat yoluyla bu mirasın gelecek nesillere aktarılmasının sürdüğünü dile getirdi.

Ersoy paylaşımını, "Yaşasın Türkiye Özbekistan dostluğu" ifadeleriyle tamamladı.

Müziğin güçlü dili Taşkent’te Türkiye ile Özbekistan’ı aynı sahnede buluşturdu.

Özbekistan’ın 35. Bağımsızlık Yıl Dönümü Gala Konseri’nde iki kardeş ülkenin ortak kültürünün ve dostluğunun güzelliğini birlikte yaşadık.

Gala konseri öncesinde Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme… pic.twitter.com/eWHWrtiZMu

— Mehmet Nuri Ersoy (@MehmetNuriErsoy) September 25, 2026

Özellikle “Cuma namazı kaçta?”, “Cuma namazı saati kaç?”, “Ankara cuma namazı kaçta?” ve “İstanbul cuma namazı saat kaçta?” sorularının yanıtı araştırılıyor. Diyanet’in yayımladığı namaz vakitlerine göre 25 Eylül Cuma günü Ankara’da öğle vakti 12.45, İstanbul’da ise 13.01 olarak belirlendi.

Cuma namazı öncesinde hutbe okunurken cemaat camilerde yerini alıyor. Namaz vakti ise şehirlerin Diyanet takviminde belirtilen öğle vaktine göre farklılık gösteriyor.

25 Eylül cuma namazı saat kaçta?

25 Eylül 2026 Cuma günü için Diyanet namaz vakitlerinde yer alan başlıca şehirlerin cuma namazı saatleri şöyle:

• İstanbul: 13.01

• Ankara: 12.45

• İzmir: 13.08

İstanbul ve Ankara’nın 25 Eylül tarihli öğle vakitleri Diyanet’in güncel namaz vakitleri sayfalarında da aynı şekilde yer alıyor.

Diğer illerde cuma namazı saati, o ilin Diyanet tarafından belirlenen öğle vaktine göre değişiyor.

İl il cuma namazı saatleri

Cuma namazı vakti şehirlerin coğrafi konumuna göre farklılık gösterebiliyor. Bu nedenle namaza gidecek kişilerin kendi bulundukları il veya ilçenin güncel namaz vaktini kontrol etmesi gerekiyor.

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın namaz vakitleri ekranından il ve ilçe seçilerek öğle, ikindi, akşam ve yatsı dahil olmak üzere ezan vakitleri günlük olarak takip edilebiliyor.

Özellikle büyükşehirlerde ilçe bazında namaz vakitlerini kontrol etmek, güncel vakit bilgisine ulaşmak açısından tercih edilebilir.

Ankara cuma namazı kaçta?

25 Eylül Cuma günü Ankara öğle namazı vakti 12.45 olarak açıklandı. Diyanet’in Ankara namaz vakitleri sayfasında aynı gün için imsak 05.08, güneş 06.32, ikindi 16.09, akşam 18.49 ve yatsı 20.07 olarak yer alıyor.

Ankara’da cuma namazına gidecek vatandaşlar, camilerdeki hutbe ve namaz düzenine göre öğle vakti öncesinde hazırlıklarını tamamlıyor.

İstanbul cuma namazı kaçta?

25 Eylül 2026 Cuma günü İstanbul öğle vakti 13.01 olarak belirlendi. Diyanet’in İstanbul namaz vakitleri ekranında aynı gün için imsak 05.22, güneş 06.47, ikindi 16.24, akşam 19.05 ve yatsı 20.24 bilgileri bulunuyor.

İstanbul’da cuma namazına gidecek vatandaşların camilerin yoğunluk durumunu da dikkate alarak namaz saatinden önce camide bulunması gerekiyor.

İzmir cuma namazı kaçta?

25 Eylül Cuma günü İzmir cuma namazı saati 13.08 olarak veriliyor.

İzmir’de de cuma namazının vakti öğle namazı vaktine göre belirleniyor. İlçe bazında vakitlerde küçük farklılıklar bulunabileceği için vatandaşların Diyanet’in il ve ilçe bazlı namaz vakitleri ekranını kontrol etmesi gerekiyor.

Cuma namazı kaç rekat?

Cuma namazının farzı iki rekattır. Diyanet’in aktardığı bilgilere göre Hanefi mezhebindeki yaygın uygulamada farzdan önce dört rekat ilk sünnet ve farzdan sonra dört rekat son sünnet kılınır.

Böylece cuma namazının temel uygulamasında iki rekat farzın yanı sıra sünnet namazları da bulunur.

Cuma namazının uygulanışıyla ilgili mezhepler arasında bazı farklı görüşler de bulunabilir.

Cuma namazı nasıl kılınır?

Cuma namazında öğle vaktinin girmesinin ardından cemaat camide toplanır. Hutbe okunur ve ardından imamın öncülüğünde iki rekat cuma namazının farzı cemaatle kılınır.

Cuma namazının ayrıntılı kılınışında önce sünnet namazı, ardından hutbe ve farz namazı bulunur. Farzın ardından son sünnet kılınır.

Namazın kılınışı konusunda farklı uygulama ve fıkhi görüşler bulunabildiğinden, kişinin bağlı olduğu mezhep ve güvenilir dinî kaynakların açıklamalarını esas alması gerekir.

Cuma namazı ne kadar sürer?

Cuma namazının süresi sabit değildir. Hutbenin uzunluğu, namazın kılınışı ve camide uygulanan diğer ibadetler toplam süreyi etkileyebilir.

Bu nedenle cuma namazına gidecek kişilerin yalnızca namazın iki rekatlık farz süresini değil, hutbe ve namaz öncesi bölümü de hesaba katması gerekir.

Öğle namazı ile cuma namazı arasındaki fark nedir?

Cuma namazı, cuma günü öğle vakti içerisinde cemaatle kılınan ve hutbesi bulunan bir ibadettir. Bu nedenle cuma günü camiye giden kişiler için öğle vakti, cuma namazının zamanını belirleyen temel vakittir.

Diyanet’in namaz vakitleri ekranında ise cuma günü için ayrıca “cuma namazı” şeklinde ayrı bir astronomik vakit yerine öğle vakti gösterilir. Bu nedenle cuma namazı saati araştırılırken öğle namazı vaktinin de kontrol edilmesi gerekir.

25 Eylül namaz vakitleri nasıl öğrenilir?

25 Eylül 2026 Cuma günü için namaz vakitleri Diyanet İşleri Başkanlığı’nın resmi namaz vakitleri ekranından il ve ilçe seçilerek öğrenilebilir.

Namaz vakitleri ekranında günün:

• İmsak

• Güneş

• Öğle

• İkindi

• Akşam

• Yatsı

vakitleri yer alıyor.

Bu nedenle cuma namazı saati, cuma ezanı ve diğer namaz vakitlerini öğrenmek isteyenlerin bulunduğu il ve ilçeyi seçerek güncel Diyanet takvimini kontrol etmesi mümkün.

Tütün kullanımı kadınlarda yüzde 20,6'ya yükseldi

Türkiye'de 2008 yılında yüzde 31,2 olarak ölçülen toplam tütün kullanım oranı, 2025'te yüzde 33,2 seviyesine ulaştı.

17 yıllık dönemde erkeklerin tütün kullanım oranında düşüş kaydedilirken, kadınlarda artış görüldü. Erkeklerde 2008'de yüzde 47,9 olan oran 2025'te yüzde 46'ya geriledi. Kadınlarda ise tütün kullanımı yüzde 15,2'den yüzde 20,6'ya yükseldi.

Erkeklerde tütün kullanım oranı 2012'de yüzde 41,5, 2014'te ise yüzde 47,4 olarak kayıtlara geçti.

Tütün kullanımı ve sigaraya bağlı ölümler

Tütün kullanımının dünyadaki kronik hastalıkların yaklaşık yüzde 25'iyle, akciğer kanserlerinin ise yüzde 90'ıyla ilişkili olduğu belirtiliyor.

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün nedeniyle yaşamını yitirdiği, bu ölümlerin 1,6 milyonunun ise pasif etkilenimden kaynaklandığı bildiriliyor.

Türkiye'de tütün nedeniyle her yıl yaklaşık 125 bin kişi hayatını kaybediyor. Bu ölümlerin yaklaşık 25 bininin pasif etkilenim kaynaklı olduğu ifade ediliyor.

Türkiye, erkeklerde akciğer kanseri görülme sıklığı ve buna bağlı ölümler bakımından dünyada ilk sırada yer alıyor. 2024 verilerinde tüm ölümlerin yüzde 67,3'ünün sigarayla doğrudan ilişkili dolaşım, tümör ve solunum sistemi hastalıklarından kaynaklandığı kaydediliyor.

Pasif etkilenim de tütün kullanımının sağlık etkileri arasında

Tütün dumanına maruz kalmanın etkileri, yalnızca tütün ürünü kullanan kişilerle sınırlı kalmıyor. Aynı ortamda bulunan çocuklar, gençler, aileler ve çalışanlar da tütün dumanından etkileniyor.

Pasif etkilenimin başta kalp ve damar hastalıkları, solunum sistemi rahatsızlıkları ve akciğer kanseri olmak üzere çeşitli ciddi sağlık sorunlarıyla ilişkilendirildiği belirtiliyor.

Tütün kullanımıyla mücadelede timler 1 milyondan fazla kişiye ulaştı

Sağlık Bakanlığı tarafından il ve ilçelerde görevlendirilen Tütünle Mücadele Timleri ile Mobil Sigara Bırakma Poliklinikleri, tütün kullanımının önlenmesine yönelik çalışmalar yürütüyor.

1 Eylül 2025'ten itibaren faaliyet gösteren Tütünle Mücadele Timleri, bugüne kadar 1 milyondan fazla kişiye ulaşarak pasif etkilenimin zararları konusunda bilgilendirme gerçekleştirdi.

Sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlara ise Mobil Sigara Bırakma Poliklinikleri aracılığıyla danışmanlık hizmeti sağlandı.

Tütün kullanımı denetimleri için çapraz uygulamalar başlatıldı

Dumansız Hava Sahası uygulaması kapsamında tütün ürünü kullanmayanlar başta olmak üzere toplumun genel sağlığının korunmasına yönelik bilgilendirme, farkındalık, rehberlik ve denetim faaliyetleri devam ediyor.

Denetimlerin daha etkin yürütülmesi ve uygulamalarda standardizasyon sağlanması amacıyla iller arasındaki işbirliği artırılarak çapraz denetim uygulamasına geçildi.

Sahadaki çalışmalar kapsamında vatandaşlara pasif etkilenimin yol açabileceği zararlar ile dumansız ortamların önemi hakkında bilgi veriliyor. Vatandaşlardan gelen bildirimler de tütün denetim ekipleri tarafından değerlendirilerek gerekli müdahaleler yapılıyor.

Çocuk ve gençlerde tütün kullanımının önlenmesine yönelik eğitimler

2024-2028 Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı kapsamında "Çocuk ve Gençlerin Tütün Ürünleri Kullanımından Korunması ve Ulaşabilirliğinin Engellenmesi" başlığı altında çeşitli çalışmalar yürütülüyor.

Bu doğrultuda öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik koruyucu ve önleyici eğitimler düzenleniyor. Çalışmalar, Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye Yeşilay Cemiyeti, Sağlık Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversiteler ile Gençlik ve Spor Bakanlığı işbirliğinde gerçekleştiriliyor.

Üniversitelerde dumansız kampüs uygulaması hazırlanıyor

Üniversitelerde ulusal ölçekte "Dumansız Kampüs" uygulamasının hayata geçirilmesi amacıyla Türkiye Yeşilay Cemiyeti ve YÖK işbirliğiyle kriter seti, uygulama esasları ve rehber oluşturuldu.

"Dumansız Kampüs" uygulamasıyla üniversitelerde sigara bırakma hizmetlerinin sunulması, kapalı ve açık alanlardaki tütün ürünü kullanım alanlarının sınırlandırılması ve tütün ürünlerinin görünürlüğünün engellenmesi amaçlanıyor.

Yürütülen çalışmalar kapsamında tütün endüstrisinin hedef kitlesinde yer alan gençlerin korunmasına yönelik uygulamaların güçlendirilmesi hedefleniyor.

Bakan Gürlek, NSosyal hesabı üzerinden "Muhsin Yazıcıoğlu soruşturmasında hakikatin izini sürmeye devam ediyoruz" başlığıyla yaptığı açıklamada, olayın tüm yönleriyle aydınlatılması amacıyla yürütülen adli tahkikatın kararlılıkla devam ettiğini vurguladı.

MİT destekli operasyon: 16 ilde 45 adrese baskın

Operasyonun yargı, istihbarat ve emniyet birimlerinin koordinasyonunda gerçekleştirildiğini belirten Adalet Bakanı Gürlek, operasyonun ayrıntılarına dair şu bilgileri paylaştı:

"Ankara Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinesinde, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığımızın desteğiyle Ankara İl Emniyet Müdürlüğümüzle birlikte yürütülen çalışmalar kapsamında bu sabah ikinci dalga operasyon gerçekleştirilmiştir. FETÖ/PDY faaliyetleri kapsamında tasarlayarak kasten öldürme suçuna iştirak ettikleri ve olayın açığa çıkarılmasını engellemek amacıyla çeşitli suçlar işledikleri değerlendirilen 47 şüpheli hakkında adli işlem başlatılmıştır. Ankara merkezli 16 ilde 45 adreste eş zamanlı arama ve el koyma işlemleri gerçekleştirilmiş ve şu ana kadar 33 şüpheli gözaltına alınmıştır. 10 şüphelinin cezaevinde olduğu belirlenirken firari 4 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar sürmektedir."

Arama kurtarmanın yanıltılması ve delil karartma mercek altında

Soruşturmanın odağındaki başlıklara işaret eden Bakan Gürlek; arama kurtarma çalışmalarının yanlış yönlendirilmesi, gerçeğe aykırı bilgi notlarının dolaşıma sokulması, tanık ve gizli tanık ifadelerinin manipüle edilmesi ile olayın maddi gerçeğinin gün yüzüne çıkarılmasını engellemeye dönük tüm eylemlerin incelendiğini bildirdi.

"Adalet er ya da geç mutlaka tecelli edecektir"

Tahkikatta görev alan kurumlara teşekkür eden Adalet Bakanı Akın Gürlek, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Soruşturmayı titizlikle yürüten Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına, soruşturmayı destekleyen Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığına, sahada operasyonu yürüten Ankara İl Emniyet Müdürlüğüne ve süreçte emeği geçen tüm kamu görevlilerine teşekkür ediyorum. Aradan geçen süre ne olursa olsun, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve sorumluların hukuk önünde hesap vermesi için soruşturmayı kararlılıkla sürdüreceğiz. Adalet er ya da geç mutlaka tecelli edecektir."

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının başlamasıyla birlikte bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!