Dr. Mohan Bahadur Chand: "İklim krizi Permafrost tabakasını çözüyor"

Bölgede incelemelerde bulunan Dr. Mohan Bahadur Chand, selin oluşum mekanizmasını ve Himalaya ekosistemindeki kırılganlığı değerlendirdi:

"Ön değerlendirmelerimize göre büyük bir buzul çığı Lhende Nehri'nin önünü tıkayarak devasa miktarda suyu hapsetti ve bu doğal barajın aniden yıkılması vadide felakete yol açtı. İklim değişikliği buzul çökmesi ve buzul gölü taşkınlarının (GLOF) sıklığını ve şiddetini artırıyor. Yükselen sıcaklıklar buzulların erimesini hızlandırırken, kalıcı olarak donmuş toprakların (permafrost) çözülmesine yol açıyor. Bu durum yüksek dağlık arazinin dengesini bozarak buz, kaya ve moloz çöküntüsü riskini tetikliyor.

Himalayalar'daki vadiler dik ve dar olduğu için yüksek irtifada meydana gelen bir buz çığı, çok az bir uyarı süresiyle hızla ilerleyen ve önüne kattığı kaya, çamur ve molozla yıkıcı gücü katlanan devasa sellere dönüşüyor. Gelecekte bu tür afetlerin sayısı artacaktır."

Chand ayrıca bilim insanlarının felaket öncesinde takip edebileceği kritik öncü işaretleriBuzul kütlelerinin hareket hızındaki ani artışlar, buzul yüzeyinde yeni çatlak oluşumları ve morfolojik deformasyonlar, buzul göllerinin hızla genişlemesi ve su seviyesinin yükselmesi, doğal setlerde meydana gelen sızıntılar ve dengesizlikler, bölgedeki lokal heyelan ve çığ sıklığındaki artış olarak sıralandı.

İzleme ağlarının erken uyarı sistemleri ve yerel toplulukların tahliye planlarıyla birleştirilmesi gerektiğini kaydeden Chand, "Uydular, İHA'lar, kameralar ve yer sensörleri süreçleri tespit edebilir ancak yamaç göçmeleri çok ani geliştiğinden teknoloji toplumun hazırlık düzeyiyle desteklenmeli" dedi.

Prof. Dr. Jan Beutel: "Teknoloji harika ama tahmin gücü sınırlı"

Innsbruck Üniversitesi'nden çevre ve buzul bilimci Prof. Dr. Jan Beutel ise felaketlerin modellenmesi ve uydu teknolojilerinin sınırlarına ilişkin şu uyarılarda bulundu:

"Yapay zeka ve ileri uydu teknolojileriyle bile bir yere kadar tahmin yapılabiliyor. Uydular harika araçlar ancak sadece belirli aralıklarla görüntü alabiliyorlar; bulutluluk faktörü var ve zamanı geri saracak bir düğmemiz yok. 20 yıl öncesine göre sayısal tahmin ve anlık ölçümleme kapasitemiz çok ileri düzeyde fakat etkilenen alanın coğrafi büyüklüğü nedeniyle herkesi önceden uyarıp tahliye etmek her zaman mümkün olamayabiliyor. Bu ölçekteki afetlerin etkisini azaltmak yıllar öncesinden başlayan planlama ve kesintisiz izleme gerektirir."

Uydu görüntüleri yıkımın boyutunu ortaya koydu

Associated Press'in analiz ettiği uydu fotoğrafları, Langtang Lirung Dağı'nın zirvesine yakın noktadaki buzul kütlesinin ana kaya kütlesiyle birlikte çökerek vadiye sürüklendiğini belgeledi.

Afet öncesi ve sonrası çekilen görüntüler, Trishuli Nehri'nin Kolpurtar, Betrawati ve Syapru Besi mevkilerinde taştığını, berrak suyun çamur ve enkaz akıntısıyla tamamen kahverengiye dönüştüğünü ve nehir kıyısındaki yerleşim birimlerinin balçık altında kaldığını ortaya koydu. Bölgede arama kurtarma çalışmaları sürdürülüyor.

İş yerinde gizli kamera düzenekleri ele geçirildi

Söz konusu adrese operasyon düzenleyen emniyet güçleri, merkezde yaptıkları aramalarda gizli kamera sistemlerini ortaya çıkardı. 1 adedi aktif çalışır vaziyette, 6 adedi ise sökülmüş durumda olmak üzere toplam 7 adet gizli kamera cihazı ele geçirildi. Çok sayıda dijital depolama aygıtı, bellek ve kayıt cihazı incelenmek üzere muhafazaya alındı 14 Bin Kayıt: Yürütülen teknik incelemelerde, müşterilere ait yaklaşık 14 bin adet videonun belirli bir platform üzerinden yayımlandığı belirlendi.

3 şüpheli hakkında çok sayıda suçtan işlem başlatıldı

Operasyonun ardından iş yeri sahibi ile kamera ve kayıt sistemlerini kurduğu belirlenen 2 şüpheli şahıs polis ekiplerince yakalanarak gözaltına alındı.

Zanlılar hakkında "özel hayatın gizliliğini ihlal", "kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme" ve "müstehcenlik" suçlamalarıyla adli işlem başlatıldı. Şüphelilerin emniyetteki sorgu ve ifade işlemlerinin devam ettiği bildirildi.

Dolmabahçe-Arnavutköy Hattında Görsel Şölen

Yelkenler, 30 Ağustos Pazar günü saat 14.00'te Dolmabahçe Sarayı açıklarından verilecek start ile Boğaz'ın zorlu rüzgarlarına karşı açılacak. Dolmabahçe ile Arnavutköy arasındaki özel parkurda gerçekleştirilecek yarışta 58 teknede yer alan 600'e yakın sporcu şampiyonluk puanları için ter dökerken, Türk bayraklarıyla süslenen filolar İstanbullulara unutulmaz bir görsel şölen sunacak.

Ekrem Yemlihaoğlu: "Şanlı mirası Boğaz'da gururla anacağız"

Organizasyonun tarihi anlamına dikkat çeken İstanbul Açık Deniz Yat Yarış Kulübü Başkanı Ekrem Yemlihaoğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının bizlere bıraktığı bu şanlı mirası, 30 Ağustos Zafer Bayramı'nda Mavi Vatan'ın kalbinde, İstanbul Boğazı'nda gururla anacağız. Her etabında farklı bir tarihi hikayeyi ve mücadele ruhunu yaşattığımız organizasyonumuzda yüzlerce sporcuyu aynı rotada buluşturmanın heyecanını taşıyoruz. İstanbul'un eşsiz zafer coşkusunu yelkenlerimize taşıyacağımız bu rotada, tüm yelken tutkunlarına ve halkımıza unutulmaz bir seyir zevki sunmayı hedefliyoruz."

Büyük final 29 Ekim'de: "Cumhuriyet Kupası"

Zafer Kupası etabının tamamlanmasının ardından gözler sezonun dördüncü ve son ayağına çevrilecek. Cumhurbaşkanlığı 7. Uluslararası Yat Yarışları'nın büyük finali niteliğindeki Cumhuriyet Kupası, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nda yine İstanbul Boğazı parkurunda koşulacak.

Portföy yönetim şirketlerine 2027 yılı sermaye şartı

III-55.1 sayılı PYŞ Tebliği kapsamında yapılan düzenlemeyle, portföy yönetim şirketlerinin kuruluş başlangıç sermayesi ve asgari ödenmiş sermaye yükümlülükleri 2027 yılı için şu şekilde güncellendi:

• Geniş Yetkili Portföy Yönetim Şirketleri: 500 milyon TL

• Faaliyetleri Sınırlı Portföy Yönetim Şirketleri: 250 milyon TL

Borsa dışı pay devirlerine yeni sınırlama ve onay şartı

VII-128.1 sayılı Pay Tebliği'nin 27. maddesi kapsamındaki pay sahiplerinin Borsa dışında gerçekleştirebileceği satışlara 12 aylık dönem sınırı getirildi. Özel emir, BİAŞ Toptan Satışlar Pazarı (TSP) veya virman/devir yöntemlerini kapsayan düzenlemenin detayları:

• Halka Açıklık Oranı Yüzde 50'nin Üzerinde Olanlar: Herhangi bir 12 aylık dönemde sermaye veya oy haklarının yüzde 2'sinden fazlası Borsa dışında satılamayacak.

• Halka Açıklık Oranı Yüzde 50 ve Altında Olanlar: Herhangi bir 12 aylık dönemde sermaye veya oy haklarının yüzde 4'ünden fazlası Borsa dışında devredilemeyecek.

• Hesaplama Esası: Fiili dolaşımdaki pay oranı olarak, satışın gerçekleştiği tarihteki güncel oran baz alınacak. 29 Ağustos 2026 öncesindeki satışlar 12 aylık hesaplama limitine dahil edilmeyecek.

Limit aşımında "pay satış bilgi formu" zorunluluğu

Belirlenen oranları aşan pay devirlerinde, SPK onaylı Pay Satış Bilgi Formu düzenlenmesi şartı getirildi. Kurul onayı alınmadan söz konusu paylar özel emre, TSP işlemlerine konu edilemeyecek veya virman yapılamayacak. Kurala uyumdaki yasal sorumluluğun doğrudan payını devreden ortak ile devre aracılık eden yatırım kuruluşlarında olacağı kaydedildi.

Antrenör Enis Atmaca: "Hedefimizligi ilk 4'te bitirmek"

Kurdukları deneyimli kadroyla Yozgat'ı en iyi şekilde temsil edeceklerini belirten Takım Antrenörü Enis Atmaca, şu değerlendirmelerde bulundu:

"1. Lig'de elde ettiğimiz şampiyonluğun ardından Süper Lig'e yükseldik ve çok iyi bir yapılanmaya gittik. Kadromuz deneyimli ve milli takım tecrübesine sahip oyunculardan oluşuyor. Temel hedefimiz ligi ilk 4 sıra içinde bitirip kulübümüzü Avrupa kupalarına taşımak. Sezonun ilk maçında pazar günü Odunpazarı'nı ağırlayacağız, tüm Yozgatlı sporseverleri salona desteğe bekliyoruz."

Kaptan Yeliz Özel: "Hedefimiz Avrupa kupalarına gitmek"

Türk hentbolunun tecrübeli ismi ve takım kaptanı Yeliz Özel, transfer sürecinde kulübün vizyonunun belirleyici olduğunu vurguladı:

"Hedefi olmayan bir kulüpte oynamayı tercih etmem. Yozgat'ı seçmemdeki en büyük etken ilk 4 hedefi ve Avrupa vizyonu oldu. Yozgat'tan böylesine iddialı bir projenin çıkması, şampiyonlukla Süper Lig'e gelmesi ve yöneticilerin isteği beni çok etkiledi. Hiç düşünmeden 'Evet' dedim. Kazanmak istiyoruz ancak hiçbir maç sahaya çıkmadan kazanılmaz. Tüm rakiplerimizi ciddiye alıyoruz, lige galibiyetle başlamak istiyoruz."

Nurceren Akgün Göktepe: "Takım olarak hazırız"

Takıma şampiyon Armada Praxis Yalıkavak'tan transfer olan milli oyuncu Nurceren Akgün Göktepe ise uyumlu bir kamp dönemi geçirdiklerini ifade etti:

"Hafta sonu Odunpazarı ile ligin açılışını yapacağız. Takım olarak mental ve fiziksel anlamda tamamen hazırız. Tecrübelerimizi takım arkadaşlarımızla paylaşıyoruz ve harika bir çalışma ortamımız var. Güzel bir galibiyetle lige başlayıp sezon sonunda Avrupa biletini almak istiyoruz."

Tamer Karadağlı: "Ata toprağıma bu hizmeti getirmek dönüm noktam"

Memleketinde bulunmaktan ve projeyi hayata geçirmekten duyduğu gururu dile getiren Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, şu ifadeleri kullandı:

"Üç yıl önce Sayın Valimiz ve Milletvekilimiz ile konuştuğumuz hayalimizi artık gerçeğe dönüştürüyoruz. Kars Devlet Tiyatrosu'nu kurup Kafkas Sahnesi'ni en yakın zamanda faaliyete geçireceğiz.

Kendi evimde kendimi çok daha güçlü hissediyorum. Kars Devlet Tiyatrosu'nun kurulması ve ata toprağıma bu hizmeti getiriyor olmam, hayatımdaki en önemli dönüm noktalarından biridir. Hızlı bir şekilde aksiyon alıp ne gerekiyorsa yapılması için çok verimli bir toplantı gerçekleştirdik. En kısa zamanda Kafkas Sahnesi perdelerini açacak."

Vali Ziya Polat: "Kafkas Sahnesi bu şehre çok yakışacak"

Kars'ın zengin kültürel geçmişine vurgu yapan Kars Valisi Ziya Polat, sahneli tiyatro hamlesinin şehre değer katacağını belirtti:

"Gazi Kars; sosyal yaşantısı ve kültürel faaliyetleri zengin bir şehir. Bu şehre Kafkas Sahnesi'nin çok yakışacağını hepimiz biliyoruz. Valiliğimiz, kurumlarımız, milletvekilimiz ve Bakanlığımızın tam desteğiyle en kısa sürede seyircimizin karşısına çıkmayı hedefliyoruz."

Başkan Ahmet Güven: "Hedefimiz Ankara'nın en büyük markası olmak"

Yeni sezon hazırlıklarını tamamladıklarını belirten Kulüp Başkanı Ahmet Güven, Fenerbahçe deplasmanından galibiyetle dönmek istediklerini vurguladı:

"Kadınlar Süper Ligi'nde iddialı bir kadro kurduk ve sezona hızlı bir giriş yapacağımızı umuyoruz. Fenerbahçe ile deplasmanda yapacağımız maça iyi hazırlandık, galibiyetle ayrılmak için mücadele edeceğiz. Başkentte kadın futbolunu en iyi şekilde temsil etmek istiyoruz. Lisanslı sporcu sayımız her geçen gün artıyor; temel amacımız Ankara'da kadın futbolunun en büyük markası olmak."

Cumali Enginar: "Kadro yüzde 90 değişti, zamana ihtiyacımız var"

Daha önce takımla şampiyonluk yaşayan Teknik Direktör Cumali Enginar, geniş çaplı bir yenilenme sürecinde olduklarını ifade etti:

"Daha önce de burada görev yaptım ve 2 sene çalışıp şampiyonluk yaşadık. Bu sezon takımın hemen hemen yüzde 90'ı değişti. Oyuncuların birbirine uyum sağlaması gerekiyor; bizim için zorlu bir süreç olacak. Hedefimiz iyi futbol oynayarak hedefe yürüyen bir takım oluşturmak. 4 ila 6 hafta içinde çok daha güçlü bir FOMGET izleteceğiz.

Şampiyon olduğumuz sezonda da ilk maçımızı Fenerbahçe ile oynamıştık. İki sene önce şampiyonluk yolu Fenerbahçe'den geçmişti, umarım yine aynı şansı yakalarız. Zorlu fikstürden en iyi sonuçlarla çıkmak istiyoruz."

Kaptan Armisa Kuc: "Genç ve deneyimli kadroyu harmanladık"

Takım kaptanı Armisa Kuc ise şampiyonluk kupasını yeniden Ankara'ya getirmek istediklerini dile getirdi:

"Üç hazırlık maçı oynayarak lige hazırlandık. Bu sezonki hedefimiz tekrardan şampiyon olmak. Kadromuzda genç ve deneyimli oyuncular bir arada; bu uyumu sahaya yansıttığımızda güzel sonuçlar alacağız. Sezonu güçlü bir rakiple açmak bizim için iyi bir test olacak, umarım sahadan galibiyetle ayrılırız."

Ergin Ataman: "Avrupa'nın en güçlü takımı olduğumuzu gösterdik"

Takım halinde kusursuz bir basketbol oynadıklarını belirten Ergin Ataman, şu ifadeleri kullandı:

"Bu takım FIBA tarafından Avrupa'nın en güçlü takımı olarak gösteriliyor. Bu akşam da oynadığı basketbol ve oluşturulan ortamla bunu kanıtladı. Litvanya eksik kadroyla gelmiş olabilir ama kadrosunda Tubelis ve Motiejunas gibi önemli EuroLeague oyuncuları vardı. Baştan sona üstün oynadık. 7'de 7 yaptık ama bu bizim için yeterli değil. Şimdi İzlanda deplasmanı var; kendi sahasında her zaman tehlikeli bir ekip. Konsantrasyonumuz tamamen oraya çevrilecek.

Takımın iskeleti Avrupa Şampiyonası'nda gümüş madalya kazanan kadroyla aynı. Alperen'in yokluğunda Yiğitcan çok iyi oynadı; Larkin'in yerine Flynn büyük katkı verdi. Cedi, Adem ve Şehmus'un yanı sıra kenardan gelen başta Erkan olmak üzere herkes sorumluluk aldı. Ömer Faruk pota altını domine etti. Böylesine net bir skor için herkesin iyi oynaması gerekiyordu ve bunu başardık."

Cedi Osman'dan 200. maç gururu

Ay-yıldızlı formayla 200 resmi maç barajını aşan Kaptan Cedi Osman, hedeflerinin şampiyonluk olduğunu vurguladı:

"Çok önemli bir galibiyet aldık. Zor bir rakiple oynadık ve herkesle gurur duyuyorum. Maçı çok ciddiye alarak en iyi basketbolumuzu sergiledik. Şimdi zorlu İzlanda deplasmanına odaklanacağız. Milli formayla 200. maçımı oynadığımı bilmiyordum, büyük bir onur. İnşallah daha uzun yıllar bu takıma kaptanlık yapar ve bu süreci kupalarla taçlandırırım."

Furkan Korkmaz: "Bu kaliteyi korumalıyız"

Milli basketbolcu Furkan Korkmaz ise eksik kadrolu rakiplere karşı odaklanmanın zorluğuna değinerek şunları söyledi:

"Bu takımın bir parçası olduğum için gururluyum. Her maç istikrarlı oynuyoruz. Eksik kadrolarla gelen takımlara karşı oynamak konsantrasyon açısından zordur ama kalitemizi sahaya yansıttık. İzlanda deplasmanına 3 gün önceden giderek hazırlanacağız. İzlanda tempolu ve aktif basketbol oynayan bir takım, umarım oradan da galibiyetle döneriz."

Ömer Faruk Yurtseven: "Hedefimiz 8'de 8 yapmak"

Pota altındaki etkili oyunuyla galibiyetin mimarlarından olan Ömer Faruk Yurtseven, rehavete yer olmadığını belirtti:

"Konsantrasyonumuz en üst seviyedeydi. Maçın başında yakaladığımız 10 sayılık fark bize hücumda özgürlük tanıdı. Rakibin eksiklerine takılmadan kendi oyunumuzu sahaya koyduk. İyi bir ritim yakaladım ve taraftarın önünde bu katkıyı vermek beni mutlu ediyor. Ancak bunu sürdürmek zorundayız; 8'de 8 yapamazsak tek bir yenilgi her şeyi olumsuz etkileyebilir. Bir sonraki maç için oldukça heyecanlıyım."

"3 haftada 7 puan bizim adımıza iyidir"

Maça istekli başladıklarını ve Erzurumspor'un taktiksel dizilişine dikkat çeken Diyadin, şu ifadeleri kullandı:

"Erzurumspor ilk defa beşli bir savunmayla oynadı. Oyunun ilk 30 dakikalık bölümünde direkten dönen pozisyonumuz da var, daha atak oynadık. İlk 10-15 dakikalık bölümde Erzurumspor topa sahip olduktan sonra istekli, arzulu ve moralli bir şekilde sahada kaldık.

İkinci yarıda talihsiz bir gol yedikten sonra çabuk tepki gösterdik. Hem beraberlik golünü bulduk hem ardından ikinciyi de attık ama VAR'dan döndü. Tabii 3 haftalık periyottaki 7 puan bizim adımıza iyidir. Tabii ki 6 puanın üstüne bu maçta galibiyet de bekliyorduk ama bu ligin her maçı kağıt üzerinde değil, sahada oynanır. Oyunsal olarak kazanmayı hak ettiğimizi düşünüyorum."

"Ofansif üretkenlik için transfer zorunluluğumuz var"

Kadro derinliğine vurgu yaparak hücum bölgesine takviye yapacaklarını belirten tecrübeli teknik adam, şunları kaydetti:

"Erzurumspor'u tebrik ediyorum, onların da puana çok ihtiyacı vardı. Bizim özellikle ofansif üretkenlik adına 1-2 takviye yapmamız gerekiyor, zaten yapacağız; yapma zorunluluğumuz da var. Yorgunluk ve kadro derinliğinden kaynaklı müdahale edememenin sıkıntılarını zaman zaman yaşıyoruz. Coşku ve istek tamam ancak daha fazla pozisyon üretmek için takviye şart."

VAR kararına ve hakem yönetimine tepki

İptal edilen gol pozisyonunu ve maçın hakem kararlarını da eleştiren Diyadin, sözlerini şöyle tamamladı:

"Maçtan sonra pozisyona baktım, bize göre ofsayt değil gibi duruyor. Gol gibi görünüyordu ama VAR'dan döndü. Yalnız maçın içinde hakemin özellikle ortadaki pozisyonlarda tercih hakları da tartışılır. Oğulcan'ın pozisyonunda bile oyuncumuzun kaşı yarılıp oyundan çıkmak zorunda kaldı ama sarı kartı gören Oğulcan oldu."

"Bu ligde alınan 1 puan çok kıymetli"

İlk iki haftayı puansız ve golsüz kapattıktan sonra gelen bu puanın camia için büyük moral olduğunu vurgulayan Serkan Özbalta, şu ifadeleri kullandı:

"İki haftanın sonunda puan alamamış, gol atamamış bir Erzurumspor vardı. Karşımızda ise ilk iki haftada evinde Fenerbahçe'yi yenen ve son yılların dirençli takımı Göztepe'ye karşı deplasmanda kazanan, öz güveni tavan yapmış bir Gençlerbirliği bulunuyordu. İlk yarı dengeli bir oyun oldu; 2-3 tane net pozisyonumuz vardı.

İkinci yarıda Gençlerbirliği'nin baskı kuracağını biliyorduk ve tam o anlarda golü bulduk. Ardından rakipten gelen beraberlik golü gerçekten çoğu kalecinin çıkaramayacağı güzellikteydi. 1-1 bitmesi oyuncularımıza, taraftarlarımıza ve şehrimize moral olacaktır. Bu ligde alınan 1 puan çok çok kıymetli ama devamını getirmemiz lazım."

"Hazır oyunculara ihtiyacımız var"

Kadro derinliği ve fiziksel yeterlilik konusundaki eksiklere değinen tecrübeli teknik adam, transfer mesajı verdi:

"Hem fiziksel anlamda hem de taktiksel yatkınlık anlamında eksiklerimiz var. Bunları hızlı bir şekilde gidermemiz gerekiyor. Transferde birkaç hazır oyuncuya acil ihtiyacımız bulunuyor."

Gençlerbirliği'nin iptal edilen gol pozisyonuna da değinen Özbalta, "Biz o anda göremedik ama izleyen arkadaşlarımız pozisyonun net bir şekilde ofsayt olduğunu iletti" dedi.

Eski kulübüne ve taraftarlara teşekkür

Altyapısında yetiştiği ve 7 yıl formasını giydiği Gençlerbirliği camiasına teşekkür eden Serkan Özbalta, sözlerini şöyle tamamladı:

"Gençlerbirliği'ni, teknik heyetini ve centilmen seyircisini tebrik ediyorum. 3 maçta 7 puana ulaştılar. Beni stada girerken alkışlarla karşıladılar; 7 sene altyapısında bulunduğum ve futbol oynadığım çok özel bir camia. Öte yandan bizi Ankara deplasmanında yalnız bırakmayan ve sahada itici güç olan Erzurumspor taraftarına da gönülden teşekkür ediyorum."

Konuk ekip Boluspor'da 52. dakikada Arguello doğrudan kırmızı kart görerek takımını 10 kişi bıraktı. Kalan dakikalarda skor avantajını koruyan Muğlaspor, sahadan 2-0'lık galibiyetle ayrıldı.

Yalçın Koşukavak: "Kazanmak çok değerliydi"

Karşılaşmanın ardından düzenlenen basın toplantısında değerlendirmelerde bulunan Muğlaspor Teknik Direktörü Yalçın Koşukavak, eski takımı Boluspor'a başarı dileyerek şu ifadeleri kullandı:

"Kazanmamız gereken bir maçtı. Rakibimizin zor durumda olduğunu biliyorum; çünkü orada iki sezon çalıştım, inşallah toparlarlar. Aslında oyuna iyi başladık; ilk yarının başında bir gol, ikinci yarının başında bir gol bulduk. Rakip 52. dakikada kırmızı kart görünce oyun bizim adımıza biraz kolaylaştı.

Kolay bir süreç değil; 22 yeni oyuncu, toplam bir aylık çalışma süresi ve hala tam manasıyla hazır olmayan futbolcularımız var. Oyunun bazı sekanslarından rahatsızım ama bugün onu unutuyorum çünkü kazanmak çok değerliydi. Üç haftadır gol atamadan 2 puan almak ilginç bir istatistikti. Bu bir süreç, gelişmeye ihtiyacımız var. 3 puan aldığımız ve gol yemediğimiz için sevinçliyim."

Daniel Farrar: "10 kişi kalınca işler iyice zorlaştı"

Boluspor Teknik Direktörü Daniel Farrar ise erken gollerin oyun planlarını bozduğunu ifade ederek şunları söyledi:

"Sahada kompakt kalmaya ve elimizden gelenin en iyisini yapmaya çalıştık ancak başarılı olamadık. Kalemizde erken bir gol gördük. İki oyuncu değişikliğiyle oyuna müdahale etmek istedik fakat ikinci yarıya da gol yiyerek başladık. Skor avantajını tamamen kaptırdık. Üzerine 10 kişi de kalınca işler daha da zor bir duruma geldi ve maalesef kaybettik."

• Hakemler: Burak Kamalak, Samet Özkul, Oğuzhan Yazır

• Muğlaspor: Ekrem Kılıçarslan, Ali Barak, Bilal Ceylan (Dk. 82 Ahmet Engin), Luis Mago, Yiğit Fidan, Poyraz Efe Yıldırım, Diarra (Dk. 70 Bouajila), Ali Kaan Güneren (Dk. 60 Buluthan Bulut), Selim Dilli, Avramovski (Dk. 60 Camaj), Yasin Uzunoğlu (Dk. 70 Sissoko)

• Boluspor: Tafas, Cuesta, Arguello, Bartu Göçmen, Ahmet Can Özdemir (Dk. 46 Arda Tuğra Saygı), Tolunay Artuç (Dk. 39 Muhammed Mert), Abdulsamet Kırım (Dk. 39 Ege Özkayımoğlu), Diaz, Deniz Yıldız (Dk. 60 Furkan Emin Kaçmaz), Zeki Dursun, Gonzalez (Dk. 70 Can Arda Yılmaz)

• Goller: Dk. 6 ve Dk. 46 Yasin Uzunoğlu (Muğlaspor)

• Kırmızı Kart: Dk. 52 Arguello (Boluspor)

• Sarı Kartlar: Dk. 19 Zeki Dursun (Boluspor) / Dk. 33 Avramovski, Dk. 45+1 Yasin Uzunoğlu (Muğlaspor)

17 stratejik sahada 100 milyar dolarlık yatırım hamlesi

Rodriguez'in paylaştığı bilgiye göre, ülke genelindeki 17 kritik petrol üretim sahası geliştirilecek ve modernize edilecek. Sahalarda yer alan 65 milyar varillik kanıtlanmış petrol rezervi operasyonel hale getirilecek. Dünyanın en büyük ham petrol rezervlerine sahip ülkesinde hidrokarbon altyapısının ihyası ve inşası için 100 milyar doların üzerinde doğrudan yatırım akışı sağlanacak.

Projeler kapsamında Venezuela devlet bütçesine 209 milyar dolardan fazla doğrudan vergi geliri aktarılacak.

"Enerji güvenliğine ve piyasa dengesine katkı sağlayacak"

Yatırımların bölgesel ve küresel etkilerine dikkat çeken Delcy Rodriguez, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu yatırımlar yalnızca sanayimizin ihyasına ve modernizasyonuna değil, aynı zamanda ülkemizin ekonomik büyümesine, yarımküremizin enerji güvenliğine ve uluslararası piyasalarda daha büyük bir denge sağlanmasına katkıda bulunacaktır."

Donald Trump: "Dünya tarihinin en büyük anlaşması"

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Venezuela ile dünya tarihinin en büyük petrol anlaşmasına vardıklarını ve ülkedeki 65 milyar varili aşkın petrol rezervinin büyük bölümü üzerinde kontrol sağladıklarını duyurmuştu.

Trump açıklamasında, bu diplomatik ve ticari sürecin ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez ile yürüttüğü yakın çalışma neticesinde hayata geçtiğini kaydetmişti.

Beşiktaş Rumelihisarı'nda yeni teknokent alanı

Yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda, İstanbul'un Beşiktaş ilçesi sınırlarında yer alan Rumelihisarı (Konakları) Mahallesi'ndeki belirlenen alan, "Milli Savunma Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi" ilan edildi. Kararla birlikte savunma sanayii, askeri teknolojiler ve ileri Ar-Ge çalışmalarına yönelik yeni nesil bir inovasyon ve teknoloji üssünün temelleri atıldı.

Kuzey Marmara Özel Endüstri Bölgesi'ne ilave alan

Aynı kapsamda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın yayımladığı ilana göre, sanayi yatırımlarının ve üretim kapasitesinin artırılması amacıyla İstanbul'da yer alan "Kuzey Marmara Özel Endüstri Bölgesi" sınırlarına ek alan tahsis edilerek bölgenin genişletilmesine karar verildi.

Üretim ve tüketim rakamları açıklandı

TÇÜD verilerine göre Türkiye'nin ham çelik üretim ve tüketim dengesi şu şekilde şekillendi:

Ham çelik üretimi temmuz ayında 2025'in aynı ayına kıyasla yüzde 7 artarak 3,4 milyon ton oldu. Ocak-temmuz dönemindeki 7 aylık toplam üretim ise yüzde 7,9 artışla 23,2 milyon tona ulaştı.

Nihai mamul tüketimi temmuzda yıllık bazda yüzde 5,1 azalarak 3,5 milyon tona geriledi. Yılın 7 aylık genelinde ise tüketim yüzde 4,7 artışla 23,3 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.

Dış ticarette ihracat arttı, ithalat geriledi

Çelik ürünleri dış ticaretinde ihracatın ithalatı karşılama oranında güçlü bir toparlanma görüldü.

İhracat temmuzda miktar bazında yüzde 2,9 artışla 1,2 milyon tona, değer bazında ise yüzde 4,4 yükselişle 827,3 milyon dolara ulaştı. Yılın ilk 7 ayında toplam ihracat miktar olarak yüzde 2,4 artışla 9 milyon ton, değer olarak yüzde 1,6 artışla 6,1 milyar dolar oldu.

İthalat temmuz ayında miktar bazında yüzde 19,7 azalışla 1,5 milyon tona, değer bazında yüzde 17,6 düşüşle 1,1 milyar dolara indi. Ocak-temmuz döneminde ithalat miktarı yüzde 3 azalarak 10,7 milyon tona, değeri ise yüzde 4,9 düşüşle 7,4 milyar dolara geriledi.

2025'in ilk 7 ayında yüzde 76,9 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı, 2026'nın aynı döneminde yüzde 82,1'e yükseldi.

TÇÜD Genel Sekreteri Yayan: "Çin baskısına karşı koruma tedbiri şart"

Verilere ilişkin değerlendirmelerde bulunan TÇÜD Genel Sekreteri Veysel Yayan, Güney Amerika pazarındaki yüzde 85'lik ihracat artışının (762 bin ton) toplam rakamları yukarı taşıdığını belirtti. Avrupa Birliği'nin kota uygulamaları ve Çin tehdidine karşı uyarılarda bulunan Yayan, şunları kaydetti:

"Tüm bu gelişmeler, AB'ye yönelik ihracatımızda yaklaşık 4 milyon ton daralmaya yol açacağı değerlendirilen kota uygulamasının olumsuz sonuçlarını henüz tam olarak yansıtmıyor. Önümüzdeki aylarda AB'ye yönelik ihracatımızdaki daralmanın hız kazanması bekleniyor.

Diğer taraftan, Çin menşeli çelik ürünlerinin Türkiye pazarındaki varlığının artmaya devam ettiği ve yılın 7 aylık döneminde Çin'den gerçekleştirilen çelik ithalatının yaklaşık 2,5 milyon tona ulaştığı görülüyor. Bu kapsamda başta AB, ABD, Meksika ve Kanada olmak üzere çeşitli ülkelerde uygulanan koruma tedbiri uygulamalarının Türkiye'de de hayata geçirilmesinin, kapasite kullanım oranlarının artırılmasına, yerli üretimin desteklenmesine, ekonomik büyümeye ve istihdama önemli katkı sağlayacağını değerlendiriyoruz."

Rüzgarın da etkisiyle yayılma eğilimi gösteren alevleri kontrol altına almak amacıyla bölgeye kara ve hava gücü konuşlandırıldı. Yangına müdahalede 6 yangın söndürme helikopteri, 4 yangın söndürme uçağı. 10 arazöz, 4 su ikmal aracı, 3 ilk müdahale aracı ve Antalya Orman Bölge Müdürlüğü bünyesinde görevli 80 uzman orman personeli yer alıyor.

Orman işçileri ve itfaiye ekipleri karadan arazözlerle hat açma ve soğutma çalışması yürütürken, uçak ve helikopterler denizden ve çevre kaynaklardan aldıkları suyla alevlere havadan nokta atışı müdahalelerde bulunuyor. Ekiplerin yangını yerleşim yerlerine ulaşmadan tamamen kontrol altına alma mücadelesi devam ediyor.

Ankara'da sıcaklıklar düştü: Yağış hangi saatlerde etkili olacak?

Ankara'da termometreler günün en düşük sıcaklığını 14°C, en yüksek sıcaklığını ise 25°C olarak ölçecek. Öğle saatlerinden itibaren bulutluluk oranının artmasıyla başlayacak yerel sağanak geçişlerinin, ikindi ve akşam saatlerinde kentin genelinde aralıklarla etkisini sürdürmesi bekleniyor. Gece saatlerinde ise Mamak, Elmadağ, Altındağ ve Akyurt gibi doğu aksında kalan ilçelerde yağışların yerel kuvvetli olacağı tahmin ediliyor.

29 Ağustos 2026 Ankara ilçe ilçe hava durumu

• Çankaya: 14°C / 24°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Keçiören: 15°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel sağanak yağışlı.

• Yenimahalle: 14°C / 25°C — Çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak geçişleri bekleniyor.

• Mamak: 13°C / 24°C — Parçalı ve çok bulutlu, akşam ve gece saatlerinde yerel kuvvetli sağanak yağışlı.

• Etimesgut: 13°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı hafif sağanak yağışlı.

• Sincan: 14°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu, zamanla aralıklı sağanak yağışlı.

• Altındağ: 15°C / 24°C — Çok bulutlu, öğleden sonra ve akşam saatlerinde yerel gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Gölbaşı: 12°C / 23°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı, serin.

• Pursaklar: 13°C / 24°C — Parçalı ve çok bulutlu, öğle ve akşam saatlerinde sağanak yağışlı.

• Kahramankazan: 12°C / 24°C — Çok bulutlu, yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak geçişli.

• Polatlı: 14°C / 26°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel sağanak yağış ihtimalli.

• Beypazarı: 15°C / 27°C — Parçalı bulutlu, öğleden sonra kısa süreli yerel sağanak yağışlı.

• Nallıhan: 14°C / 26°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak geçişli.

• Kızılcahamam: 10°C / 21°C — Çok bulutlu, öğle saatlerinde yer yer kuvvetli sağanak yağışlı ve serin.

• Çubuk: 12°C / 23°C — Parçalı ve çok bulutlu, akşam saatlerinde kuvvetli sağanak yağışlı.

• Akyurt: 12°C / 23°C — Çok bulutlu, gece saatlerinde yerel kuvvetli olmak üzere sağanak yağışlı.

• Elmadağ: 11°C / 22°C — Çok bulutlu, öğleden sonra ve gece saatlerinde yer yer kuvvetli sağanak yağışlı.

• Ayaş: 13°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel sağanak yağışlı.

• Bala: 12°C / 22°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı ve rüzgarlı.

• Haymana: 11°C / 21°C — Çok bulutlu, aralıklı sağanak yağış geçişleri bekleniyor.

• Kalecik: 14°C / 26°C — Parçalı ve çok bulutlu, akşam saatlerinde sağanak yağışlı.

• Güdül: 12°C / 24°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı hafif sağanak yağışlı.

• Çamlıdere: 9°C / 20°C — Çok bulutlu, gün boyu aralıklı sağanak yağışlı ve serin.

• Şereflikoçhisar: 15°C / 27°C — Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra yerel sağanak geçişli.

• Evren: 14°C / 26°C — Parçalı ve çok bulutlu, kısa süreli sağanak yağışlı.

Karadeniz'de şiddetli yağış alarmı, Güneydoğu'da toz taşınımı

MGM'nin tahmin haritasına göre yağışların; Samsun, Ordu çevreleri ile Tokat'ın kuzey ilçelerinde yer yer çok kuvvetli ve şiddetli olması bekleniyor. Ayrıca Batı Karadeniz'in batı kıyıları, Doğu Karadeniz'in batısı, İç Anadolu'nun doğusu, Doğu Akdeniz'in iç kesimleri ve Hatay çevrelerinde yağışların yerel kuvvetli olacağı bildirildi.

Öte yandan, Doğu Anadolu’nun güneydoğusu ile Güneydoğu Anadolu genelinde toz taşınımı beklendiğinden görüş mesafesinde azalma ve hava kalitesinde düşüşe karşı tedbirli olunması istendi.

İstanbul Valiliği'nden uyarı: Sıcaklıklar düşüyor

İstanbul Valiliği, megakentte hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 4 ila 6 derece altında seyredeceğini duyurdu. Kentte aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışın etkili olacağı, rüzgarın ise kuzeyli yönlerden saatte 40-60 km hızla kuvvetli eseceği bildirildi. Açıklamada, hava sıcaklıklarının pazartesi gününden itibaren kademeli olarak yükselerek mevsim normallerine döneceği kaydedildi.

Büyükşehirlerde son durum: İstanbul, Ankara ve İzmir hava durumu

• İstanbul Hava Durumu: 19°C / 27°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı. Rüzgar kuzeyden kuvvetli (40-60 km/saat).

• Ankara Hava Durumu: 14°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu, gece saatlerinde doğu çevrelerinde yerel kuvvetli olmak üzere aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• İzmir Hava Durumu: 21°C / 34°C — Parçalı ve az bulutlu. Rüzgar kuzeyden kuvvetli (40-60 km/saat).

29 Ağustos 2026 il il hava durumu

Marmara Bölgesi

Parçalı ve çok bulutlu; bölgenin doğu kesimleri aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı. Sakarya çevrelerinde yağışların yerel kuvvetli olması, rüzgarın ise kuzeyden saatte 40-60 km hızla kuvvetli esmesi bekleniyor.

• Bursa: 17°C / 28°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Çanakkale: 20°C / 30°C — Parçalı ve az bulutlu.

• İstanbul: 19°C / 27°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Kırklareli: 18°C / 30°C — Parçalı ve çok bulutlu, kıyı kesimleri aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

Ege Bölgesi

Bölge genelinin parçalı ve az bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Kuzeyli rüzgarların kıyı ve iç kesimlerde kuvvetli (40-60 km/saat) olarak esmesi öngörülüyor.

• Denizli: 18°C / 32°C — Parçalı ve az bulutlu.

• İzmir: 21°C / 34°C — Parçalı ve az bulutlu.

• Muğla: 17°C / 30°C — Parçalı ve az bulutlu.

• Uşak: 11°C / 27°C — Parçalı ve az bulutlu.

Akdeniz Bölgesi

Parçalı ve yer yer çok bulutlu; Orta ve Doğu Akdeniz aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı. Adana'nın kuzeyi ve Hatay çevrelerinde öğleden sonra yerel kuvvetli yağış bekleniyor.

• Adana: 23°C / 31°C — Parçalı ve çok bulutlu, kuzey çevreleri yer yer kuvvetli olmak üzere aralıklı sağanak yağışlı.

• Antalya: 25°C / 35°C — Parçalı, yer yer çok bulutlu.

• Burdur: 13°C / 28°C — Parçalı, yer yer çok bulutlu.

• Hatay: 23°C / 29°C — Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel kuvvetli sağanak yağışlı.

İç Anadolu Bölgesi

Parçalı ve çok bulutlu, bölge genelinin aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların bölgenin doğusunda (Konya ve Nevşehir çevreleri dahil) yerel olarak kuvvetli olması bekleniyor.

• Ankara: 14°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu, gece doğu çevrelerinde yerel kuvvetli olmak üzere sağanak yağışlı.

• Eskişehir: 13°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu, sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Konya: 15°C / 24°C — Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra doğusunda yerel kuvvetli sağanak yağışlı.

• Nevşehir: 12°C / 20°C — Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra yerel kuvvetli sağanak yağışlı.

Batı Karadeniz Bölgesi

Parçalı ve çok bulutlu, bölge genelinin aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların Düzce, Zonguldak ve Sinop'un doğusunda yer yer kuvvetli olması bekleniyor.

• Bolu: 11°C / 22°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.

• Düzce: 16°C / 24°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Sinop: 18°C / 27°C — Parçalı ve çok bulutlu, doğu çevrelerinde yerel kuvvetli sağanak yağışlı.

• Zonguldak: 16°C / 24°C — Parçalı ve çok bulutlu, yerel kuvvetli sağanak yağışlı.

Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi

Bölge genelinde kuvvetli yağışlar etkili olacak. Özellikle Samsun, Ordu çevreleri ile Tokat'ın kuzey ilçelerinde yağışların çok kuvvetli ve yer yer şiddetli olması beklendiğinden sel ve su baskınlarına karşı uyarı yapıldı.

• Amasya: 17°C / 23°C — Parçalı ve çok bulutlu, yer yer kuvvetli aralıklı sağanak yağışlı.

• Rize: 21°C / 26°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.

• Samsun: 20°C / 24°C — Parçalı ve çok bulutlu, yer yer şiddetli olmak üzere kuvvetli sağanak yağışlı.

• Trabzon: 22°C / 25°C — Parçalı ve çok bulutlu, yer yer kuvvetli sağanak yağışlı.

Doğu Anadolu Bölgesi

Şırnak hariç bölge genelinin aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Bölgenin güneydoğusunda toz taşınımı görülebilir.

• Erzurum: 11°C / 23°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.

• Kars: 10°C / 22°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.

• Malatya: 17°C / 27°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.

• Van: 15°C / 28°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Parçalı ve çok bulutlu; bölgenin kuzey ve batı kesimlerinde aralıklı sağanak yağış geçişleri görülecek. Bölge genelinde toz taşınımı etkili olacak.

• Diyarbakır: 19°C / 32°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Gaziantep: 21°C / 29°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Mardin: 25°C / 34°C — Parçalı ve az bulutlu.

• Şanlıurfa: 24°C / 31°C — Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

CUMHURBAŞKANI KARARLARI

–– Yeniköprü-Hakkari Devlet Yolu Projesi (Km:48+991.12-52+113.02 arası) ile Heyelan Servis Yoluna Rastlayan Kesimde Araziye Girilerek Yol Yapım Çalışmalarının Tamamlanması Amacıyla Bazı Taşınmazlar ile Üzerlerindeki Müştemilatın Karayolları Genel Müdürlüğü Tarafından Acele Kamulaştırılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11678)

–– Sınırları Gösterilen Alanın “Milli Savunma Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi” Olarak Tespit Edilmesi Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11679)

–– Sınırları Gösterilen Alanın İkinci Derece Kara Askeri Yasak Bölge İlan Edilmesi Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11680)

YÖNETMELİKLER

–– Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Doğal Afet Sigortaları Kurumu Çalışma Esasları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Sinop Üniversitesi Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği

TEBLİĞLER

–– Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ

–– Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

–– Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu Kararı

KURUL KARARLARI

–– Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 27/08/2026 Tarihli ve 14830, 14831, 14832, 14833, 14834 ve 14835 Sayılı Kararları

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

b - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Şehit Aileleri ve Gaziler Derneği Genel Başkanı Erdem Çerçioğlu ile birlikte er şehit yakınları ve er gazilerle görüşen Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, taleplerin karşılanması için konunun Meclis gündemine taşınacağını belirtti.

Görüşme sırasında Saral, şehit aileleri ve gazilere hitaben, "Gerçekten bizi çok üzdü ama dediğim gibi ben bir kardeşiniz olarak Meclis açıldığında inşallah sizlerin haklarını iade noktasında, verilmesi noktasında ne gerekiyorsa yapacağım. Bu sözü size veriyorum, ezanlar hürmetine diyorum" ifadelerini kullandı.

Saral ile yapılan görüşmenin ardından eylemlerini sona erdirme kararı alan gaziler, sürecin takipçisi olacaklarını belirtti. Gaziler tarafından yapılan açıklamada, "Sahalardan çekiliyoruz. Oktay Saral'ın da destekleriyle bu konu Meclis gündemine gelecek. Cumhurbaşkanı ve Milli Savunma Bakanı ile de görüşülecek" denildi.

Kurtuluş Parkı'nda 47 günlük eylem sona erdi

Er şehit yakınları ve er gazilerin Ankara’daki eylemine 47 gün boyunca çok sayıda vatandaş da destek verdi. Gaziler, rütbe farkı nedeniyle özlük haklarında yaşanan eşitsizliklerin giderilmesini ve haklarının eşitlenmesini talep etti.

Eylemlerin sürdüğü süreçte gaziler, Ankara Valisi Yakup Canbolat ile de makamında bir araya gelerek taleplerini aktarmıştı.

Öte yandan Oktay Saral, şehit yakınları ve gazilerin taleplerine ilişkin dün yaptığı paylaşımda, çözüm için diyalog ve karşılıklı anlayış vurgusu yaptı.

Saral paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Şehit yakınlarımızın ve gazilerimizin taleplerini konuştuğumuz yerde, önce vefayı hatırlamalıyız. Elbette her talep olduğu gibi kabul edilmek zorunda değildir. Elbette kamu düzeni korunacaktır. Ancak bu insanların sesini duyurmak için kapı kapı dolaşmak zorunda kalmadığı, muhatap bulduğu bir devlet düzeni hepimizin ortak arzusudur.

Bu mesele bir karşı karşıya gelme meselesi değil, devlet ile vatandaş arasında kurulacak samimi bir gönül köprüsü meselesidir.

Devletimiz büyüktür; meseleleri çözmek için de makamları, kurumları ve imkânları vardır. Öyleyse yapılması gereken tansiyonu yükseltmek değil, masayı kurmak; itirazı büyütmek değil, muhatapları dinlemektir.

Şehitlerimizin emanetleri ve gazilerimiz bizim için herhangi topluluk değildir. Onların yeri devletin karşısı değil, gönlünün başköşesidir.

Bazen en güçlü devlet refleksi sertleşmek değil, şefkatle sahip çıkmaktır.

İnanıyoruz ki; bu mesele de suhuletle, vakar ile ve devletimizin büyüklüğüne yakışan bir anlayışla en yakın zamanda çözülecektir."

Kremlin’den yapılan açıklamaya göre Erdoğan ve Putin’in görüşmesinde özellikle Karadeniz’de yaşanan gelişmeler ve Ukrayna’daki savaşın seyri masaya yatırılacak. İki liderin, bölgedeki son gelişmelerin yanı sıra Türkiye-Rusya ilişkilerini ilgilendiren önemli başlıkları da değerlendirmesi bekleniyor.

Görüşmenin, Kremlin’in Ukrayna ile devam eden barış müzakerelerinin mevcut aşamada askıya alındığını açıklamasının ardından gerçekleşecek olması da dikkat çekiyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, son açıklamasında Ukrayna ile yürütülen müzakere sürecinin şu an için durduğunu belirtmişti. Erdoğan-Putin görüşmesinde Ukrayna savaşı ve diplomatik çözüm arayışlarının yanı sıra Karadeniz’deki gelişmelerin bölgesel etkilerinin de ele alınması bekleniyor.

Bişkek’te yapılacak zirve, iki lider açısından bölgesel gelişmeler ve ikili ilişkiler konusunda görüş alışverişinde bulunulması bakımından önem taşıyor.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!