Dünya'nın haberine göre bu süreçte Bewen Enerji halka arzı için erteleme kararı alınırken, şirket tarafından aracı kurumlara gönderilen bilgilendirmede halka arzın daha ileri bir tarihte yeniden değerlendirilmek üzere ertelendiği duyuruldu.

Bewen Enerji halka arzı ileri tarihe bırakıldı

Aracı kurumlara iletilen bilgilendirmede, Bewen Enerji A.Ş. paylarının halka arz sürecinin daha ileri bir tarihte yeniden değerlendirilmesi amacıyla ertelendiği bildirildi. Aynı bilgilendirmede, yatırımcılara ait para iadelerinin kısa sürede tamamlanması ve bloke edilen tutarların serbest bırakılması yönünde talimat verildi.

Piyasa uzmanları, son iki ay içerisinde gerçekleştirilen çok sayıdaki halka arzın yatırımcı talebini farklı şirketler arasında dağıttığını belirtiyor. Faiz oranlarının yüksek seviyesini koruması, Borsa İstanbul'daki negatif görünümün sürmesi ve mevcut halka arz hisselerinin önemli bölümünün beklentileri karşılayamaması nedeniyle yatırımcıların yeni halka arzlara daha temkinli yaklaştığı ifade ediliyor.

Halka arz hisselerindeki fiyat hareketleri dikkat çekti

Son dönemde borsada işlem görmeye başlayan çok sayıda halka arz hissesinin halka arz fiyatının altında işlem görmesi veya kısa süre içinde değer kaybetmesi, yatırımcı davranışlarını etkileyen gelişmeler arasında yer aldı. İlk işlem günlerinde görülen yüksek primlerin zamanla daha sınırlı performanslara dönüşmesiyle birlikte bireysel yatı

Parti tarafından yayımlanan yazılı açıklamada, İstanbul'daki teşkilatlanma çalışmalarının yürütülmesi amacıyla Özgür Çelik'in kurucu il başkanı olarak görevlendirildiği bildirildi.

Açıklamada yer alan bilgilere göre, YENİ Parti İstanbul Kurucu İl Başkanı Özgür Çelik'in, il yönetimi ile ilçe başkanlıklarının kuruluş sürecini 3 Ağustos Pazartesi gününe kadar tamamlaması öngörülüyor.

Cumhuriyet'in aktardığına göre aynı soruşturma kapsamında gözaltında bulunan Belediye Başkan Yardımcısı Ceyhun Ünlü ile Adem Altıntaş hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanması talep edildi.

6 kişi hakkında gözaltı kararı uygulanmıştı

Üsküdar Belediyesi'ne yönelik gerçekleştirilen ikinci dalga operasyon kapsamında Belediye Başkanı Sinem Dedetaş, Belediye Başkan Yardımcısı Ceyhun Ünlü, Belediye Başkanı Özel Kalemi Alihan Koçoğlu, mimar Burçin Çevik, Adem Altıntaş ve müteahhit Bülent Orhan Tozkoparan gözaltına alınmıştı.

Şüpheliler adliyeye götürüldü

Operasyon kapsamında gözaltına alınan isimler arasında Sinem Dedetaş'ın yanı sıra Belediye Başkanı Özel Kalemi Alihan Koçoğlu, mimar Burçin Çevik, Adem Altıntaş ve müteahhit Bülent Orhan Tozkoparan da yer aldı. Toplam 11 adreste gerçekleştirilen operasyonun ardından şüpheliler, işlemlerinin tamamlanmasıyla birlikte bugün adliyeye sevk edildi.

Gözaltında bulunan Sinem Dedetaş, el yazısıyla kaleme aldığı ilk mesajında sağlık durumunun iyi olduğunu belirtti. Dedetaş, kendisine iletilen destek mesajlarının moral verdiğini ifade etti.

Dedetaş'ın savcılık ifadesi alındı

Sağlık kontrolünden geçirilen Sinem Dedetaş'ın sabah saatlerinde Anadolu Adliyesi'ne götürüldüğü öğrenildi. Burada Dedetaş'ın savcılık ifadesi alınmaya başlandı.

Dedetaş, mektubunda şunları kaydetti:

"Sevgili komşularım,

Bu sabah yanınızda olamasam da her sabah olduğu gibi bugün de aklım ve kalbim Üsküdar’ın sokaklarında.Tüm çalışma hayatımı gözden geçirdiğimde, olmayı hak ettiğim ve hayal ettiğim yer elbette nezarethane değildi. Ama sağlığım yerinde çok şükür. Sizlerin de vermiş olduğu destekleri avukat arkadaşlarımız bana ulaştırıyor, gerçekten çok mutlu oluyorum. Sizden haber almak, destek olmak moral veriyor.

En yakın zamanda görüşmek ümidi ve sevgilerimle."

Hazine'nin vergi dışı gelirleri 24,2 milyar liraya ulaştı

Bakanlığın açıkladığı verilere göre, yılın ikinci çeyreğinde Hazine'nin vergi dışı normal gelirleri toplam 24 milyar 202 milyon lira olarak hesaplandı. Söz konusu gelirler, KİT'ler, kamu sermayeli bankalar ve diğer bazı kuruluşlardan elde edilen çeşitli vergi dışı kalemlerden oluştu.

Temettü gelirleri en yüksek payı oluşturdu

İkinci çeyrek verilerine göre, temettü gelirleri toplam 22 milyar 188 milyon 221 bin lira olarak kaydedildi. Bu tutar; KİT'ler, MKE AŞ, Türk Telekom, PTT ve diğer iştiraklerden elde edilen gelirleri kapsadı.

Kit hasılat payları ve diğer tahsilatlar açıklandı

Aynı dönemde KİT'lerden elde edilen hasılat payları 2 milyar 13 milyon 74 bin lira olarak gerçekleşti. Diğer Hazine alacağına dönüşmüş kalemlerden yapılan tahsilatlar ise 973,8 bin lira olarak kayıtlara geçti.

İkinci çeyrek verileri paylaşıldı

Hazine ve Maliye Bakanlığının açıkladığı ikinci çeyrek verilerine göre, temettü gelirleri, KİT hasılat payları ve diğer tahsilatlardan oluşan toplam Hazine'nin vergi dışı normal gelirleri, yılın ikinci çeyreği itibarıyla 24 milyar 202 milyon lira olarak hesaplandı.

Dün akşam gözaltına alınan gazeteci Cem Küçük, bugün adli işlemleri kapsamında İstanbul Adliyesi'ne götürüldü.

Tutuklama talebinde bulunuldu

Savcılıktaki işlemleri tamamlanan Küçük, "Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma" suçlaması kapsamında tutuklanması talebiyle Sulh Ceza Hakimliğine sevk edildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada, "Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülen soruşturma kapsamında gözaltında bulunan şüpheli Cem Küçük başsavcılığımızca alınan ifadesine müteakip TCK 217-A maddesinde düzenlenen Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma suçlamasıyla tutuklama istemiyle Sulh Ceza Hakimliğine sevk edilmiştir" ifadelerine yer verildi.

Cem Küçük, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma çerçevesinde "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" ve "şantaj" suçlamalarıyla önceki akşam gözaltına alınmıştı.

Soruşturma kapsamında, Küçük hakkında bazı iş insanlarından maddi menfaat karşılığında sosyal medya paylaşımı yaptığı yönündeki iddiaların yanı sıra, İstanbul Büyükşehir Belediyesine ilişkin soruşturma sürecinde medyada yer alan bazı açıklamalarının da incelemeye alındığı belirtildi.

Sağlık kontrolüne götürüldü

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının talimatı doğrultusunda İstanbul İl Jandarma Komutanlığı KOM Şube Müdürlüğü ekiplerince gözaltına alınan Cem Küçük, işlemler kapsamında önce Seyrantepe Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde sağlık kontrolünden geçirildi.

Hastanedeki sağlık işlemlerinin tamamlanmasının ardından Küçük, ifadesi ve diğer adli işlemleri için İstanbul İl Jandarma Komutanlığı'na götürüldü.

Bununla birlikte, açıklamada, Türk Hava Kuvvetlerinin NATO'nun müttefik hava sahasını koruma ve ortak savunma kararlılığına yönelik güçlü katkısını sürdüreceği vurgulandı.

"Görevimiz 30 Kasım 2026 tarihine kadar devam edecek"

MSB'den yapılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Türk Hava Kuvvetlerimize ait 5 adet F-16 ve 76 personel, NATO Geliştirilmiş Hava Polisliği (Enhanced Air Policing-eAP) Blok-72 görevi kapsamında Amari Hava Üssüne intikal etti. Görevimiz 30 Kasım 2026 tarihine kadar devam edecek. Türkiye, üstlendiği tüm uluslararası sorumluluklarda olduğu gibi bu görevde de müttefiklerine güven, dostlarına huzur vermeye devam edecektir."

📍Estonya

🇹🇷Türk Hava Kuvvetleri, NATO'nun müttefik hava sahasını koruma ve ortak savunma kararlılığına güçlü katkısını sürdürmeye devam ediyor.

Türk Hava Kuvvetlerimize ait 5 adet F-16 ve 76 personel, NATO Geliştirilmiş Hava Polisliği (Enhanced Air Policing-eAP) Blok-72 görevi… pic.twitter.com/YvVUkcdAo5

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) July 31, 2026

M3 para arzında yıllık büyüme yüzde 29,9 oldu

TCMB'nin Haziran 2026 dönemine ilişkin yayımladığı Parasal Gelişmeler Raporu'nda, geniş para arzı M3'ün yıllık büyüme oranının önceki döneme göre 2 puan azalarak yüzde 29,9 seviyesine indiği aktarıldı. En dar para tanımı olarak kabul edilen M1'in yıllık büyüme oranı ise 11,6 puan gerileyerek yüzde 34,6 olarak kaydedildi.

Raporda yer alan verilere göre, parasal sektör tarafından hane halkına kullandırılan kredilerin yıllık artış hızı haziran ayında yüzde 44,1 oldu. Böylece önceki çeyrekte görülen büyüme oranı korunmuş oldu.

Finansal olmayan kuruluşlara kullandırılan kredilerde ise yıllık büyüme oranı 0,4 puan yükselerek yüzde 34,2 seviyesine çıktı.

Vadeli mevduatlar M3 büyümesine en yüksek katkıyı verdi

Geniş para arzı M3'ün yıllık büyümesinde en büyük katkının vadeli mevduatlardan geldiği bildirildi. Yüzde 29,9'luk yıllık büyüme içinde vadeli mevduatların katkısı yüzde 16,6 olarak hesaplanırken, vadesiz mevduatların katkısı yüzde 9,8 oldu. Diğer kalemlerin katkısının ise daha sınırlı düzeyde kaldığı ifade edildi.

Aylık bazda M3'te gerçekleşen yüzde 0,9'luk büyümede ise yüzde 1,8'lik katkıyla vadeli Türk lirası mevduatlar belirleyici unsur olarak öne çıktı.

M3 bir ayda 272 milyar lira yükseldi

Haziran ayında geniş para arzı M3, bir önceki aya göre 272 milyar lira artış gösterdi. Bu yükselişte, vadeli Türk lirası mevduatlarındaki 550 milyar liralık artış ile para piyasası fonlarında kaydedilen 177 milyar liralık yükseliş etkili oldu.

Aynı dönemde M1 para arzının ise vadesiz yabancı para mevduatlarındaki değişimin etkisiyle 430 milyar lira azaldığı bilgisi raporda yer aldı.

Özel sektör alacakları büyümeye katkı sağladı

Raporda, M3'ün yıllık büyümesinin karşılık kalemleri de paylaşıldı. Buna göre özel sektörden alacaklar yüzde 26,8, genel yönetimden alacaklar yüzde 4,7 ve banka dışı finansal kuruluşlardan alacaklar yüzde 1,3 oranında artış yönünde katkı verdi.

Net dış varlıkların yüzde 0,1, diğer kalemlerin ise net olarak yüzde 2,7 oranında azalış yönünde etkide bulunduğu belirtildi.

Aylık büyüme tarafında ise özel sektörden alacakların yüzde 0,8, genel yönetimden alacakların yüzde 0,1 katkı sağladığı kaydedildi. Banka dışı finansal kuruluşlar ile net dış varlıklardaki değişimin sınırlı kaldığı, diğer kalemlerin net etkisinin ise yüzde 0,1 azalış yönünde gerçekleştiği aktarıldı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, saat 16.00 itibarıyla ülke genelinde beş orman yangınına müdahalenin sürdüğünü duyurdu. Aydın'ın Çine ilçesi, Muğla'nın Fethiye ilçesine bağlı Üzümlü Mahallesi ile Balıkesir'in Susurluk ilçesindeki yangınlarda ekiplerin çalışmaları devam ediyor.

"Son üç günde 218 yangına müdahale edildi"

Bakan Yumaklı'nın açıklamasında şunlar kaydedildi:

"Son 3 günde 138’si orman dışında olmak üzere 218 yangına müdahale edildi. 213 yangın kontrol altına alındı. 5 orman yangını devam ediyor. Balıkesir Gömeç, Antalya Alanya, Mersin Gülnar, bu alanlardaki yangınlar, büyük ölçüde kontrol altına alındı. Yangın riski önümüzdeki haftaya sarkacak gibi duruyor. Hiçbir problem kalmayana kadar müdahalemiz devam edecek."

#CANLI 📡

Bakanımız Sayın @ibrahimyumakli, Takmak Orman Yangın İlk Müdahale Ekip Binası Açılışında, yangınların son durumuna dair açıklamalarda bulunuyor.

📍 Eskişehir https://t.co/2j1qlFdQ3v

— T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (@TCTarim) July 31, 2026

Yangının fark edilmesi üzerine yapılan ihbarla birlikte İzmir Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri çalışma başlattı. Yangının kontrol altına alınması ve çevredeki alanlara yayılmasının önlenmesi amacıyla ekiplerin müdahalesi sürüyor.

Yangına hava ve kara ekipleri birlikte müdahale ediyor

Yangın bölgesine müdahale için Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı hava ve kara araçları gönderildi. Çalışmalar kapsamında bölgeye 2 yangın söndürme uçağı, 5 helikopter, 11 arazöz ve dozer sevk edildi.

Ekipler, yangının etkili olduğu alanda hem havadan hem de karadan müdahale gerçekleştiriyor. Hava araçlarıyla yapılan söndürme çalışmalarına, arazözler ve iş makineleriyle görev yapan kara ekipleri de destek sağlıyor.

Yangının büyümesini engellemek için çevrede güvenlik önlemleri alınırken, ekipler alevlerin kontrol altına alınması amacıyla yoğun çalışma yürütüyor.

Ekiplerin yangını kontrol altına alma çalışmaları sürüyor

Foça'daki makilik alanda çıkan yangına ilişkin ekiplerin koordineli çalışması devam ediyor. Bölgede görev yapan ekipler, yangının yayılma ihtimaline karşı müdahale faaliyetlerini sürdürüyor.

Saat 14.00'te başlayan toplantının ana gündem maddeleri arasında görevden alınan 55 il başkanının yerine yapılacak atamalar yer aldı. Edinilen bilgilere göre, Özgür Özel'in kurduğu Yeni Parti'ye katılmayarak CHP'de kalmayı tercih eden Selin Sayek Böke ile Gül Çiftçi'nin parti içindeki konumları da MYK'da değerlendirildi.

Toplantıda ayrıca il örgütlerinde planlanan değişiklikler, CHP'de kalan Özgür Özel'e yakın isimlerin durumu ve grup başkanlığı seçiminin ardından ortak bir deklarasyon yayımlamaya hazırlandığı belirtilen milletvekilleriyle ilgili sürecin de görüşüldüğü öğrenildi.

"Yasaya ilişkin istişareler devam ediyor"

Hazırlanan düzenlemenin süreç açısından kritik önem taşıdığını ifade eden Doğan, "Yasaya dair istişareler sürüyor. Görüşmeler henüz tamamlanmadı. Yasaya dair farklı yaklaşımlar söz konusu" dedi.

Sürece ilişkin tartışmaların artık hukuki güvenceler ve kurumsal çerçeve üzerinde yoğunlaştığını belirten Doğan, "Bu düzenleme, sürecin devamını sağlayacak bütünlüklü bir yönetim açısından çok kritik öneme sahip. Süreç bugüne kadar en çok hukuki güvenceden yoksundu" ifadelerini kullandı.

"50 yıllık çatışmayı sonlandırmayı amaçlıyoruz"

Sürecin yalnızca Meclis'te bir yasanın çıkarılması ya da silah bırakanların Türkiye'ye dönüşüyle sınırlı olmadığını söyleyen Doğan, bunun çok daha kapsamlı bir dönüşümü gerektirdiğini dile getirdi.

Doğan, "50 yıllık bir çatışmayı sonlandırmayı amaçlıyoruz. Türkiye'nin demokratikleşmesine katkı sunacak tarihi bir süreçten geçiyoruz. Tarihsel sorumluluğumuzun farkındayız ve tüm siyasi aktörlerin de aynı hassasiyetle hareket etmesini bekliyoruz" dedi.

"En geniş siyasal uzlaşı sağlanmalı"

Hazırlanacak düzenlemenin kapsamlı bir mutabakatla hayata geçirilmesi gerektiğini vurgulayan Doğan, yasanın dili, kapsamı ve hazırlanış yönteminde uzlaşının belirleyici olacağını söyledi.

Doğan, "Çerçeve yasa, kod yasa ya da kök yasa olarak adlandırılan bu düzenleme, sonraki yasal adımların temelini oluşturacak. Bu nedenle en geniş siyasal uzlaşının sağlanması büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı.

"Takvim henüz netleşmedi"

Yasal düzenlemenin Meclis gündemine ne zaman geleceğine ilişkin soruyu da yanıtlayan Doğan, takvimin henüz netleşmediğini belirtti.

Meclis çalışmalarının 6 Ağustos'a kadar uzatıldığını hatırlatan Doğan, şöyle konuştu:

"Şu an yasanın ne zaman komisyona geleceğini bilmiyoruz. Hangi gün çıkacağını bilmiyoruz. Takvimle ilgili tabii ki bu çalışmaların tamamlanmasını bekliyoruz. Henüz bu çalışmalar tamamlanmadı. Takvimle ilgili de en kısa sürede Meclis Başkanlığı'nın gerekli açıklamayı yapmasını bekliyoruz. Meclis çalışmaları 6 Ağustos’a kadar uzatıldı. Dolayısıyla önümüzdeki günler, saatler, kritik günler ve saatler.

Türkiye tarihsel bir dönemden geçiyor. Bu tarihsel dönemin ruhuna uygun, yaraşır, yakışır bir yasa dönemiyle kapatmayı temenni ediyoruz DEM Parti olarak. İstiyoruz ki bu tarihi yasa Meclis’ten çıksın, Kürt sorununun çözümü ve Türkiye’nin demokratikleşmesi için bir başlangıç olsun. Tarihi bir kapı, tarihi bir eşik. İstiyoruz bu tarihi eşik başarılı sonuçlansın."

Bakan Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, söz konusu sınavlara ilişkin duyurunun Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün internet sitesinde yayımlandığını belirtti.

Hukuk sınavlarının başvuru süreci açıklandı

Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı/2 ile İdari Yargı Ön Sınavı için başvuruların 11 Ağustos'ta başlayacağını aktaran Gürlek, başvuru sürecinin 19 Ağustos 2026 tarihinde sona ereceğini ifade etti.

Belirtilen tarihler arasında başvuru yapamayan adaylar için ise geç başvuru imkanı sağlanacağı bildirildi. Buna göre adaylar, 26 Ağustos 2026 tarihinde geç başvuru işlemlerini gerçekleştirebilecek.

Sınavlar 27 Eylül'de yapılacak

Adalet Bakanı Gürlek, açıklamasında sınavların yargı sisteminin insan kaynağını güçlendirmeye ve hukuk hizmetlerinin niteliğini artırmaya yönelik çalışmalar kapsamında gerçekleştirileceğini belirtti.

Gürlek, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı/2 ile İdari Yargı Ön Sınavı'nın 27 Eylül 2026 tarihinde uygulanacağını kaydetti.

Bakan Gürlek, açıklamasında, hukuk alanında kariyer hedefleyen adaylara başarı dileğinde bulundu ve sınavların güven veren, nitelikli bir yargı sisteminin oluşturulmasına katkı sağlamasını amaçladıklarını ifade etti.

Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı/2 ile İdari Yargı Ön Sınavına ilişkin ilan, Personel Genel Müdürlüğümüzün resmî internet sitesinde yayımlanmıştır.

Türkiye Yüzyılı vizyonumuz doğrultusunda, yargı sistemimizin insan kaynağını güçlendirecek ve hukuk hizmetlerinin niteliğini daha da…

— Akın Gürlek (@abakingurlek) July 31, 2026

Cenaze namazına Yenerer'in ailesi, yakınları, meslektaşları ile Ümit Özdağ katıldı.

Kılınan cenaze namazının ardından Vedat Yenerer'in naaşı Karacaahmet Mezarlığı'na götürüldü. Yenerer, burada düzenlenen defin işleminin ardından son yolculuğuna uğurlandı.

2026 MTV 2. Taksit Ödemeleri Ne Zaman Bitiyor?

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından açıklanan ödeme takvimine göre 2026 yılı Motorlu Taşıtlar Vergisi ikinci taksit dönemi 1 Temmuz 2026 tarihinde başladı.

Araç sahiplerinin ikinci taksit ödemelerini bugün (31 Temmuz 2026 Cuma) mesai bitimine kadar tamamlamaları gerekiyor. Süresi içinde ödenmeyen vergiler için ilgili mevzuat kapsamında gecikme faizi uygulanabiliyor. Bu nedenle ödeme işlemlerinin son saatlere bırakılmaması öneriliyor.

MTV Borcu Nasıl Sorgulanır?

Motorlu Taşıtlar Vergisi borç sorgulama işlemi birkaç farklı resmi kanal üzerinden yapılabiliyor.

Araç sahipleri aşağıdaki bilgilerle MTV borçlarını görüntüleyebiliyor:

• Araç plakası
• T.C. Kimlik Numarası veya Vergi Kimlik Numarası
• Araç tescil tarihi ya da sahiplik belge tarihi

Bu bilgiler kullanılarak Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Dijital Vergi Dairesi sistemi veya e-Devlet üzerinden güncel MTV borcu sorgulanabiliyor.

Plakadan MTV Sorgulama Nasıl Yapılır?

Plaka bilgisiyle MTV sorgulaması yapmak isteyen vatandaşlar, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Dijital Vergi Dairesi sistemine giriş yaparak ilgili ekran üzerinden işlemlerini gerçekleştirebiliyor.

Sorgulama sırasında genellikle şu bilgiler isteniyor:

• Araç plakası
• T.C. Kimlik Numarası veya Vergi Kimlik Numarası
• Araç tescil tarihi

Bilgilerin doğrulanmasının ardından araç için tahakkuk eden Motorlu Taşıtlar Vergisi borcu ekranda görüntüleniyor.

e-Devlet Üzerinden MTV Borcu Sorgulanabilir Mi?

Evet. Motorlu Taşıtlar Vergisi sorgulama ve kredi kartıyla ödeme işlemleri e-Devlet Kapısı üzerinden de gerçekleştirilebiliyor.

Kimlik doğrulamasının ardından araç sahipleri;

• Güncel MTV borçlarını görüntüleyebiliyor,
• Tahakkuk bilgilerine ulaşabiliyor,
• Uygun ödeme ekranı üzerinden işlemlerini tamamlayabiliyor.

MTV Ödemesi Nereden Yapılır?

2026 yılı MTV ikinci taksit ödemeleri birçok farklı kanal aracılığıyla gerçekleştirilebiliyor.

Ödeme yapılabilecek resmi kanallar şunlar:

• GİB Dijital Vergi Dairesi
• e-Devlet Kapısı
• Anlaşmalı bankaların internet şubeleri
• Mobil bankacılık uygulamaları
• Vergi daireleri
• PTT şubeleri

Bankaların internet ve mobil uygulamalarında ödeme işlemleri genellikle "Vergi Ödemeleri" veya "Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV)" menüsü üzerinden yapılabiliyor.

2026 MTV Tutarları Ne Kadar Oldu?

2026 yılında uygulanacak Motorlu Taşıtlar Vergisi tutarları; aracın motor silindir hacmine, yaşına ve taşıt değerine göre değişiklik gösteriyor.

Öne çıkan bazı MTV tutarları şu şekilde:

• 1.3 litreye kadar motor hacmine sahip otomobiller: 6.903 TL'ye kadar
• 1.3–1.6 litre motor hacmine sahip otomobiller: 12.028 TL
• 1.6–1.8 litre motor hacmine sahip otomobiller: 21.252 TL
• 2026 yılında uygulanan en yüksek MTV tutarı: 274.415 TL

Kesin vergi tutarı ise aracın modeli, yaşı, motor hacmi ve taşıt değerine göre farklılık gösteriyor.

MTV Ödemesi Yapılmazsa Ne Olur?

Motorlu Taşıtlar Vergisi'nin yasal süre içerisinde ödenmemesi halinde ilgili vergi borcuna yürürlükteki mevzuat kapsamında gecikme faizi uygulanabiliyor.

Bu nedenle araç sahiplerinin ödeme tarihini takip ederek işlemlerini zamanında tamamlamaları önem taşıyor. Vergi borçlarının güncel durumu GİB Dijital Vergi Dairesi ve e-Devlet sistemi üzerinden düzenli olarak kontrol edilebiliyor.

2026 MTV Ödeme Sürecinde Bilinmesi Gerekenler

Bugün, 2026 yılı Motorlu Taşıtlar Vergisi ikinci taksit ödemelerinde son gün olarak öne çıkıyor. Resmi takvime göre araç sahiplerinin bugün (31 Temmuz 2026) mesai bitimine kadar ödemelerini tamamlaması gerekiyor. İşlemler GİB Dijital Vergi Dairesi, e-Devlet, anlaşmalı bankalar, PTT şubeleri ve vergi daireleri aracılığıyla gerçekleştirilebiliyor.

Araç sahiplerinin gecikme faiziyle karşılaşmamak için borçlarını resmi sorgulama ekranlarından kontrol ederek bugün mesai bitimine kadar ödemelerini tamamlamaları gerekiyor. Bu süreçte en çok araştırılan konular arasında MTV borcu nasıl sorgulanır, plakadan MTV ödeme, e-Devlet MTV sorgulama, MTV son ödeme tarihi ve 2026 MTV ikinci taksit ödeme yöntemleri yer almaya devam ediyor.

Ankara İl Emniyet Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının koordinasyonunda Kaçakçılık Suçlarıyla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından kent genelinde çalışma yürütüldü.

Ekipler, yapılan incelemeler sonucunda Çankaya ve Altındağ ilçelerinde belirlenen adreslere operasyon düzenledi.

Operasyonda çok sayıda kaçak ürün ele geçirildi

Adreslerde gerçekleştirilen aramalarda 2 bin 930 paket gümrük kaçağı sigara, 302 elektronik sigara, 420 puro, 140 bin 400 doldurulmuş makaron, 170 kilogram nargile tütünü ve 665 farklı türde emtia ele geçirildi.

Ele geçirilen ürünlerin kaçakçılık faaliyetleri kapsamında değerlendirildiği bildirildi.

4 şüpheli hakkında işlem başlatıldı

Operasyon kapsamında yakalanan 4 şüpheli, işlemleri yapılmak üzere emniyete götürüldü.

Şüpheliler hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında işlem başlatıldığı belirtildi.

Ankara Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, kentte halkın huzur ve güvenliğinin sağlanması amacıyla kaçakçılıkla mücadele çalışmalarının sürdürüldüğü ifade edildi.

Demir yolu araçları üretiminde birçok özel firmanın da Sakarya'da faaliyet gösterdiğini ve gençlerin kendi şehirlerinde iş bulma imkanına sahip olduğunu söyleyen Uraloğlu, bunun da kentin göç vermesini engellediği gibi cazibe merkezine dönüşmesine de önemli katkı sağladığını ifade etti.

Uraloğlu, büyüyen ve dinamikleşen Sakarya'nın ihtiyaçlarını karşılamak için kara yolundan demir yoluna, deniz yolundan haberleşme altyapısına kadar her alanda seferber olduklarını, kentte çok önemli ulaşım ve haberleşme projelerini hayata geçirdiklerini belirtti.

Yüksek hızlı demir yolu hatlarının, konfor, ekonomiklik, yüksek hız ve emniyet avantajları sayesinde öncelikli tercih edilir ulaşım aracı haline geldiğini belirten Uraloğlu, şöyle devam etti:

"İlk olarak 2009'da Ankara-Eskişehir hattıyla hizmete başlayan yüksek hızlı trenlerle bugüne kadar 114 milyon vatandaşımız yolculuk etti. Hızlı tren hatlarımız doğrudan 11 şehre, birçok şehre de bölgesel bağlantılarla 20'nin üzerinde şehre hizmet ediyor. Halkalı-Kapıkule, Ankara-İzmir, Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli, Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep gibi birçok hattımızda yapım çalışmalarımıza devam ediyoruz. Yaklaşık 5 bin kilometrelik hatta yapım çalışmalarımıza devam ediyoruz. 2028'e kadar bunun 3 bin kilometrelik bölümünü bitirerek hizmete açmayı hedefliyoruz. Böylece doğrudan 11 ile olan yüksek hızlı demir yolu ulaşım imkanını doğrudan 27 ile ulaştırmış olacağız."

Uraloğlu, Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Erdoğan sayesinde geldiği noktaya değinerek, "Cumhur İttifakı olarak durmaksızın yolumuza devam edeceğiz. 2053'e geldiğimizde 48 saatte toplam 28 bin 500 kilometrelik demir yolu ağıyla Türkiye'yi dolaşabilme imkanına sahip olacağız" dedi.

"Yıllık 103 milyon lira tasarruf sağlanacak""

Bakan Uraloğlu, bugün Alifuatpaşa Köprülü Kavşağı'nı da hizmete açtıklarını belirterek, "Alifuatpaşa'nın çevresinde faaliyet gösteren fabrikaların yük taşıyan tırları, uzun yıllar devlet yoluna bağlantı sağlamak için şehir içinden geçen ve maalesef geometrik standartlara uygun olmayan üst geçidi kullanmak zorunda kalıyordu. Bu durum hem can ve mal güvenliğini tehdit ediyor hem de tırların manevra zorluğu nedeniyle zaman zaman kazalara yol açıyordu" diye konuştu.

Uraloğlu, köprülü kavşak sayesinde tırların ve kamyonların artık Alifuatpaşa merkezine girmeden doğrudan Sakarya-Eskişehir yoluna çıkmasıyla lojistik akışın daha düzenli ve güvenli hale geleceğini ifade etti.

Bölgedeki fabrikalara geliş-gidiş yapan günlük ortalama 900 tırın bu kavşağı kullanacağını ve Bağlarbaşı kavşağını kullanmadıkları için şehir trafiğinin rahatlayacağını, güzergahın da yaklaşık 8 kilometre kısalacağını anlatan Uraloğlu, bu sayede yıllık 103 milyon lira tasarruf elde edileceğini, yaya merdivenleriyle de vatandaşların karşıdan karşıya geçmesinin sağlanacağını dile getirdi.

"Ankara ile İstanbul arasını 4 saatin altına indirmiş olacağız"

Uraloğlu, Ankara-İstanbul Yüksek Hızlı Tren Hattı'nın Eskişehir-İstanbul kesiminde işletmeyi olumsuz etkileyen üç kritik darboğazın olduğunu, bunlardan 12 kilometrelik Doğançay Ripajı-1 kesimini 2022'de hizmete açtıklarını söyledi.

T26 Tüneli ve Doğançay Ripajı-2 varyantında çalışmalara devam ettiklerini belirten Uraloğlu, şöyle konuştu:

"T26 Tünelimiz, 5 bin 587 metre uzunluğunda, Alifuatpaşa-Arifiye kesiminde yüksek hızlı tren hattının tamamında 250 kilometre hıza ulaşmamızı sağlayacak önemli bölüm. Mevcut durumda 9,2 kilometrelik konvansiyonel hatta 55 kilometrelik hızla seyahat edilebiliyor. Proje kapsamında inşa ettiğimiz 8 kilometrelik yeni hatla bu kesimi devreden çıkarmış olacağız. Tünelimizin kazı çalışmalarını tamamladık. Üstyapı, elektrifikasyon ve sinyalizasyon çalışmalarımıza ise devam ediyoruz. 2027'nin ilk yarısında bunu bitirmiş olacağız. Böylece 20 dakika olan seyahat süresini 9 dakikaya indireceğiz."

Bakan Uraloğlu, Doğançay Ripajı-2 Projesi'nde çalışmaları sürdürdüklerini ifade ederek, burası bittiğinde 23 dakikalık seyahat süresinin 4 dakikaya ineceğini belirtti. Uraloğlu, "Buraları bitirdiğimizde hatta kesintisiz 250 kilometre hıza ulaşmış olacağız. Böylece 30 dakikalık kısalma süresiyle Ankara-İstanbul arasındaki süreyi 4 saatin altına indirmiş olacağız" dedi.

"122 kilometrelik demir yolu ihalesini 14 Ekim'de gerçekleştireceğiz"

Irak ile imzalanan Kalkınma Yolu Projesi mutabakat zaptıyla Basra'dan Avrupa'ya uzanan uluslararası ulaşım koridoru için kritik eşiği geçtiklerini ifade eden Uraloğlu, şunları söyledi:

"Yine bu yolun Türkiye ayağındaki en önemli halkalarından biri olan Kuzey Demir Yolu, yani Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nden geçecek olan 122 kilometrelik demir yolu ihalesini de 14 Ekim'de gerçekleştireceğiz. Bu iki önemli adım, Asya ile Avrupa arasındaki ticaret akışını hızlandıracak ve ülkemizi orta koridorun tam da merkezine yerleştirecek. Sakarya'mız da bu güzergahın adeta Anadolu'ya giriş ve Avrupa'ya çıkış kapısı konumundadır. Demir yolu ve kara yolu altyapısıyla küresel lojistiğin doğal durak noktası haline de gelmiş olacak, zaten gelmiş olan bu konumunu çok daha güçlendirecek. Böylece Pamukova YHT İstasyonu ve Alifuatpaşa Köprülü Kavşağı gibi yatırımlarımız yalnızca yerel değil, küresel ulaşım zincirinin de önemli parçası olacak. Şehrimizi dünya ticaretinin nabzının attığı stratejik noktaya taşıyacaktır."

"Yangın yerleşim yerlerine çok yakın"

Yangın bölgesinde açıklama yapan YENİ Parti Muğla Milletvekili Süreyya Öneş Derici, dün kontrol altına alınan yangının yeniden alevlendiğini belirterek söndürme çalışmalarının sürdüğünü söyledi.

Yangının yerleşim yerlerine oldukça yakın bir noktada etkili olduğunu ifade eden Derici, bölgede bir akaryakıt istasyonunun da bulunduğuna dikkat çekti.

Derici, "Şu anda bütün ekipler burada yangını söndürmeye çalışıyor. Ancak yerleşim yerlerine çok yakın. Bir an önce yedek ve daha fazla ekibin gelmesi gerekiyor. Mücadele eden tüm ekiplere teşekkür ediyoruz" dedi.

"Tek helikopter yeterli değil"

YENİ Parti Muğla Milletvekili Cumhur Uzun ise soğutma çalışmaları sırasında rüzgârın etkisiyle yangının yeniden büyüdüğünü söyledi.

Bölgede yalnızca bir helikopterle müdahale edildiğini belirten Uzun, bunun yetersiz olduğunu ifade ederek, "Burası yerleşim yerlerine çok yakın bir bölge. Mevcut hava desteğiyle yangının kontrol altına alınması zor görünüyor. Bir an önce takviye hava gücü ve itfaiye araçları sevk edilmeli" diye konuştu.

Yetkililere acil destek çağrısı

Rüzgârın alevleri yerleşim alanlarına doğru taşıdığını belirten Uzun, vatandaşların da kendi imkânlarıyla yangına müdahale etmeye çalıştığını söyledi.

Uzun, "İnsanlar damacanalarla su taşıyarak evlerini korumaya çalışıyor. Yangının trafoya ulaşması halinde elektrik kesintileri yaşanabilir ve müdahale daha da zorlaşabilir. Yerleşim yerlerinin zarar görmemesi için bölgeye derhal takviye ekiplerin gönderilmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Fransız meteoroloji ajansı Meteo-France tarafından yapılan açıklamada, ülkenin merkez doğu ve kuzeydoğusunda yer alan bölgelerde öğleden sonra etkili olması beklenen şiddetli yağış, fırtına ve dolu için uyarı yayımlandı.

10 vilayette turuncu alarm uygulaması başlatıldı

Meteoroloji yetkilileri, Doubs, Jura, Saone-et-Loire, Ain, Rhone, Allier, Puy-de-Dome, Loire, Haute-Loire ve Ardeche vilayetlerinde hava koşullarının yakından takip edildiğini bildirdi.

Turuncu alarm verilen bölgelerde saatteki hızı 100 kilometreye ulaşabilecek kuvvetli rüzgarların yanı sıra yoğun dolu yağışının etkili olabileceği belirtildi. Vatandaşların olumsuz hava koşullarına karşı dikkatli olması istendi.

Güneydoğuda sıcaklık alarmı sürüyor

Fransa'nın güneydoğu kesimlerinde ise yüksek sıcaklıkların etkisini sürdürdüğü bildirildi. Bu bölgelerde 21 vilayette sıcak hava nedeniyle turuncu alarm durumunun devam ettiği aktarıldı.

Ülkede bir yandan sıcak hava dalgasının etkileri devam ederken, diğer yandan farklı bölgelerde görülen aşırı hava olaylarına karşı önlemler artırıldı.

Fransa'da yangın bilançosu büyüyor

Tarihinin en büyük orman yangını sezonlarından birini yaşayan Fransa'da, yıl başından bu yana yaklaşık 116 bin hektarlık alanın yangınlardan etkilendiği belirtildi.

Ülke, bu hafta dördüncü sıcak hava dalgasının etkisi altına girerken, yüksek sıcaklıkların yangın riskini artırdığı ifade edildi.

Emekli maaşı farkı ne zaman yatacak? En düşük emekli maaşı Resmî Gazete'de yayımlandı

Milyonlarca emeklinin beklediği düzenleme, Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte en düşük emekli aylığı 20 bin TL'den 23 bin 552 TL'ye yükseltilmiş oldu.

Kanun değişikliği, emeklilerin kök aylıklarını doğrudan değiştirmiyor. Bunun yerine kök aylığı belirlenen taban tutarın altında kalan emeklilerin maaşları Hazine desteğiyle 23 bin 552 TL seviyesine tamamlanıyor. Bu uygulama, önceki yıllarda uygulanan taban emekli aylığı sisteminin devamı niteliğinde bulunuyor.

Ekonomi yönetimi, düzenlemenin emeklilerin gelir seviyesini artırmayı amaçladığını belirtirken, ödeme sürecinin SGK tarafından yürütüleceği ifade edildi.

Kimler 23 Bin 552 TL'lik En Düşük Emekli Maaşından Yararlanacak?

Yeni düzenleme tüm emeklilere aynı oranda maaş artışı anlamına gelmiyor. Düzenlemeden yalnızca kök aylığı yeni belirlenen taban tutarın altında kalan emekliler yararlanacak.

Bu kapsamda;

• SSK emeklileri

• Bağ-Kur emeklileri

• Düzenleme kapsamındaki hak sahipleri

taban aylık uygulamasından yararlanabilecek.

Buna karşılık kök emekli aylığı zaten 23 bin 552 TL'nin üzerinde bulunan emeklilerin maaşları, taban aylık uygulaması nedeniyle yeniden artırılmayacak. Bu kişilerin aylıkları kendi hesaplama sistemleri doğrultusunda ödenmeye devam edecek.

Kök Aylık Nedir? Neden Önem Taşıyor?

En düşük emekli maaşı düzenlemesi sonrasında en çok merak edilen konulardan biri de "kök aylık" kavramı oldu.

Kök aylık, emeklinin prim ödeme gün sayısı, çalışma süresi ve prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan gerçek emekli aylığını ifade ediyor. Devlet tarafından belirlenen taban emekli maaşı ise kök aylığın düşük kalması durumunda devreye giriyor.

Başka bir ifadeyle kök aylığı 18 bin TL olan bir emekli, yeni düzenleme sayesinde maaşını 23 bin 552 TL olarak almaya devam edecek. Aradaki fark ise Hazine tarafından karşılanacak.

Bu nedenle taban aylık artışı, kök aylıkları düşük olan milyonlarca emekli açısından doğrudan gelir artışı anlamına geliyor.

Temmuz Ayında Maaşını Alan Emekliler İçin 3 Bin 552 TL Fark Oluştu

Düzenlemenin Resmî Gazete'de temmuz ayının sonunda yayımlanması nedeniyle birçok SSK ve Bağ-Kur emeklisi maaşını daha önce eski taban aylık olan 20 bin TL üzerinden aldı.

Yeni düzenlemeyle birlikte bu kişiler için 3 bin 552 TL tutarında maaş farkı oluştu.

Söz konusu farkın, SGK tarafından hazırlanacak ödeme takvimine göre emeklilerin banka hesaplarına ayrıca yatırılması bekleniyor.

Fark ödemesi otomatik olarak gerçekleştirilecek olup, emeklilerin ayrıca herhangi bir başvuru yapmasına gerek bulunması beklenmiyor.

Maaş Farkı Ödemeleri Ne Zaman Yapılacak?

Milyonlarca emeklinin en çok merak ettiği konu ise maaş farklarının hesaplara yatırılacağı tarih oldu.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından maaş farkı ödemelerine ilişkin kesin ödeme takvimi henüz açıklanmadı.

Ancak mevcut düzenleme doğrultusunda temmuz ayında eski taban aylık üzerinden ödeme alan emeklilerin oluşan farklarının Ağustos 2026 içerisinde, SGK'nın duyuracağı tarihlerde hesaplara yatırılması bekleniyor.

SGK'nın ödeme günlerini banka bazında veya tahsis numarasına göre açıklaması hâlinde emekliler ödemelerini belirlenen tarihlerde alabilecek.

Memur Emeklileri İçin 14 Günlük Maaş Farkı Ayrı Takvimle Ödenecek

En düşük emekli aylığına ilişkin düzenleme SSK ve Bağ-Kur emeklileri açısından taban aylık uygulamasını değiştirirken, memur emeklileri için ise farklı bir ödeme süreci uygulanacak.

Memur emeklileri, temmuz ayında açıklanan yüzde 13,52 oranındaki maaş artışı kapsamında zamlı maaş almaya hak kazandı. Ancak maaş artışının yürürlüğe giriş tarihi ile ödeme takvimi arasında oluşan süre nedeniyle 14 günlük maaş farkı da oluştu.

Bu nedenle memur emeklilerinin alacağı fark ödemeleri ile en düşük emekli aylığı kapsamında yapılacak taban aylık farkı birbirinden farklı uygulamalar olarak değerlendiriliyor. Memur emeklilerine yapılacak 14 günlük fark ödemelerinin de SGK tarafından duyurulacak ayrı bir takvim doğrultusunda hesaplara aktarılması bekleniyor.

Yetkililer, ödeme tarihlerinin SGK'nın resmî internet sitesi ve resmî iletişim kanalları üzerinden duyurulacağını belirtiyor.

Maaş Farkı Nasıl Hesaplanacak?

Yeni düzenlemeyle birlikte en düşük emekli aylığında oluşan fark tutarı şu şekilde hesaplanıyor:

• Eski en düşük emekli aylığı: 20.000 TL
• Yeni en düşük emekli aylığı: 23.552 TL
• Oluşan fark: 3.552 TL

Temmuz ayında maaşını 20 bin TL olarak alan ve yeni taban aylık uygulaması kapsamına giren emeklilere bu farkın ayrıca ödenmesi bekleniyor.

Ödemeler, SGK'nın belirleyeceği takvime göre emeklilerin maaş aldıkları banka hesaplarına yatırılacak. Daha önceki benzer uygulamalarda olduğu gibi fark ödemelerinin otomatik olarak yapılması öngörülüyor.

Hazine Desteği Uygulaması Devam Edecek

En düşük emekli aylığı uygulamasında kök aylığı taban tutarın altında kalan emeklilerin maaşları Hazine desteğiyle tamamlanıyor.

Bu sistemde emeklinin hesaplanan kök aylığında herhangi bir değişiklik yapılmıyor. Devlet, belirlenen taban aylık ile kök aylık arasındaki farkı karşılayarak emeklinin eline geçen toplam aylık tutarını artırıyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte de aynı uygulama devam edecek. Böylece kök aylığı 23 bin 552 TL'nin altında kalan emekliler, maaşlarını yeni taban tutar üzerinden almaya devam edecek.

SGK Ödeme Takvimini Ne Zaman Açıklayacak?

Maaş farkı ödemelerine ilişkin en çok merak edilen konulardan biri de SGK'nın ödeme takvimini ne zaman duyuracağı oldu. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödeme günlerine ilişkin ayrıntılı bir takvim paylaşılmış değil.

Ancak önceki yıllardaki uygulamalarda olduğu gibi ödeme tarihlerinin Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemenin ardından kısa süre içinde SGK tarafından ilan edilmesi bekleniyor.

SGK'nın açıklamasında;

• Fark ödemelerinin başlayacağı tarih,
• Ödemelerin hangi günlerde yapılacağı,
• Banka veya tahsis numarasına göre farklı ödeme günleri uygulanıp uygulanmayacağı

gibi ayrıntıların yer alması bekleniyor.

Emekliler Maaş Farkını Nasıl Öğrenebilecek?

Ödeme takvimi açıklandıktan sonra emekliler maaş farklarını çeşitli kanallar üzerinden takip edebilecek.

Bunlar arasında:

• e-Devlet Kapısı,
• SGK'nın resmî internet sitesi,
• Maaş alınan bankaların mobil uygulamaları,
• Banka şubeleri ve ATM'ler

yer alıyor.

SGK tarafından ödeme sürecine ilişkin yeni bir duyuru yapılması hâlinde emeklilerin resmî kanalları takip etmeleri önem taşıyor.

En Düşük Emekli Maaşı Düzenlemesi Emeklileri Nasıl Etkileyecek?

En düşük emekli aylığının artırılmasıyla birlikte taban maaş uygulamasından yararlanan milyonlarca emeklinin aylık gelirinde artış sağlanmış oldu.

Yeni düzenleme özellikle kök aylığı düşük olan emeklilerin gelir seviyesini yükseltirken, kök aylığı yeni taban tutarın üzerinde bulunan emekliler açısından ilave bir taban aylık artışı anlamına gelmiyor.

Bu nedenle emeklilerin alacakları tutar, kök aylıkları ve taban aylık uygulaması kapsamında olup olmadıklarına göre değişiklik gösterebiliyor.

Sık Sorulan Sorular

• En düşük emekli maaşı kaç TL oldu?

Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle en düşük emekli aylığı 23 bin 552 TL oldu.

• Kimler bu düzenlemeden yararlanacak?

Kök emekli aylığı 23 bin 552 TL'nin altında kalan emekliler taban aylık uygulamasından yararlanacak.

• Emekli maaş farkı ne kadar?

Temmuz ayında 20 bin TL üzerinden ödeme alan emekliler için oluşan fark 3 bin 552 TL olarak hesaplanıyor.

• Maaş farkı ne zaman ödenecek?

Ödemelerin SGK'nın açıklayacağı takvim doğrultusunda ağustos ayında hesaplara yatırılması bekleniyor. Haberin yayımlandığı saat itibarıyla kesin ödeme tarihleri henüz duyurulmadı.

• Memur emeklileri için ödeme süreci nasıl işleyecek?

Memur emeklilerinin yüzde 13,52'lik zamdan kaynaklanan 14 günlük maaş farkı, SGK'nın açıklayacağı ayrı ödeme takvimine göre yatırılacak.

Tekin, Bakanlığa bağlı okul ve kurumlarda yürütülen eğitim faaliyetlerinin Anayasa, Millî Eğitim Temel Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda sürdürüldüğünü belirtti. Kamu kurumları, üniversiteler, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan iş birliklerinin de aynı çerçevede yürütüldüğünü ifade eden Tekin, bu çalışmaların bakanlığın görev ve denetim yetkisini ortadan kaldırmadığını kaydetti.

"Yetki devri söz konusu değil"

Tekin, iş birliği protokollerinin eğitim ortamlarının güvenliği, öğrencilerin gelişim özellikleri ve kamu yararı gözetilerek uygulandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda yürütülen eğitim öğretim faaliyetleri; Anayasa, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, ilgili mevzuat hükümleri, öğretim programları, pedagojik esaslar, öğrencilerin üstün yararı ve kamu yararı gözetilerek yürütülmektedir. Bakanlığımızca kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, yerel yönetimler, meslek kuruluşları, vakıf, dernek ve sivil toplum kuruluşlarıyla yapılabilecek iş birliği faaliyetleri de ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmekte; bu faaliyetler Bakanlığın görev, yetki ve denetim sorumluluğunu ortadan kaldıracak ya da üçüncü kişilere devredecek şekilde uygulanmamaktadır."

Tekin, hiçbir vakıf, dernek ya da sivil toplum kuruluşuna bakanlığın denetim yetkisinin devredilmesinin söz konusu olmadığını vurguladı.

Eğiticiler mevzuata göre görevlendiriliyor

Halk eğitimi merkezleri ve hayat boyu öğrenme kurumlarında yürütülen faaliyetlerin hukuki dayanağının Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği olduğunu belirten Tekin, bu kapsamda düzenlenen kurslarda görev alan eğiticilerin yönetmelikte yer alan şartları taşıyan kişiler arasından seçildiğini ifade etti.

Tekin, kurslarda görev alacak kişilerin yeterliliklerinin ilgili mevzuat, kurs programı ve protokol hükümleri doğrultusunda değerlendirildiğini belirtti.

"Sivil toplum kuruluşuna herhangi bir ödenek aktarılmamıştır"

Bakan Tekin, çocukların psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek ya da pedagojik ilkelere aykırı uygulamalara izin verilmediğini belirterek şu açıklamayı yaptı:

"Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda yürütülen faaliyetlerde çocukların psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek, pedagojik esaslarla bağdaşmayan veya eğitim ortamında çok başlılığa yol açabilecek uygulamalara izin verilmemesi esastır. Protokol taraflarının yerine getirmesi gereken hükümlere uymaması, faaliyetin protokolde belirlenen amaç ve kapsam dışına çıkması veya mevzuata aykırılık tespit edilmesi hâlinde ilgili protokoller ve faaliyetler hakkında gerekli idari işlemler yürütülmekte; gerektiğinde iş birliği protokolleri iptal edilmektedir. 2025-2026 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı tarafindan protokol kapsamında söz konusu sivil toplum kuruluşuna herhangi bir ödenek aktarılmamıştır."

Yanıtının sonunda Tekin, bakanlığa bağlı okul ve kurumlarda gerçekleştirilen kurs, seminer ve benzeri iş birliği faaliyetlerinin mevzuat, pedagojik ilkeler, öğrencilerin üstün yararı ve denetim süreçleri gözetilerek yürütüldüğünü yineleyerek, bakanlığın denetim yetkisinin herhangi bir vakıf veya sivil toplum kuruluşuna devredilmediğini ifade etti.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!