Karşılaşmada gol perdesi 32. dakikada açıldı. Salah, kazandığı penaltıyı gole çevirerek Trabzonspor’u 1-0 öne geçirdi. İlk yarı, ev sahibi ekibin üstünlüğüyle tamamlandı.

İkinci yarıda da oyun kontrolünü elinde tutan Trabzonspor, 58. dakikada Franculino’nun kaydettiği golle farkı ikiye çıkardı. Kalan dakikalarda başka gol olmayınca mücadele, Karadeniz ekibinin 2-0’lık üstünlüğüyle sona erdi.

Trabzonspor’un puanı 6’ya yükseldi

Hearts karşısında aldığı galibiyetle UEFA Konferans Ligi’ne ikide iki yaparak başlayan Trabzonspor, puanını 6’ya çıkardı. İskoç temsilcisi Hearts ise bu yenilginin ardından 1 puanda kaldı.

Bordo-mavili ekip, turnuvanın üçüncü haftasında Alman temsilcisi Freiburg’u sahasında ağırlayacak. Hearts ise bir sonraki maçında Monaco ile karşı karşıya gelecek.

Özdemir Göktaş, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"İstanbul'da sel felaketinden etkilenen vatandaşlarımızın temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, ilimize 230 milyon lira tutarında ilave kaynak aktardık. Böylece sel felaketinin ardından İstanbul'a sağladığımız destek toplam 430 milyon liraya ulaştı.

Selden etkilenen tüm vatandaşlarımıza bir kez daha geçmiş olsun dileklerimi iletiyor, hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, yakınlarına sabır ve başsağlığı diliyorum. Bakanlığımızın tüm imkânlarıyla vatandaşlarımızın yanında olmaya devam edeceğimizi belirtmek istiyorum. Rabbim, ülkemizi ve milletimizi her türlü afetten muhafaza eylesin."

"Yükseköğretim Kanunu’nun Geçici 85. maddesi kapsamında yatay geçiş başvurularına ilişkin yeni düzenleme üniversitelerimize duyuruldu. Yükseköğretim Genel Kurulu kararıyla, kamuoyunda 'öğrenci affı' olarak bilinen düzenlemeden yararlanarak yeniden öğrenime başlama hakkı kazanan öğrencilerin yatay geçiş yapabilecekleri programlara ilişkin yeni bir uygulama esası belirlendi.

Buna göre, öğrencinin kayıt yılında henüz mevcut olmayan veya öğrenci almayan programlara yapılacak başvurularda, geçiş yapılmak istenen programın ilk kez öğrenci aldığı yıldaki taban puanlar esas alınacak. Öğrencinin ilişiğinin kesildiği programın aynı yıldaki ve aynı puan türündeki taban puanının, geçiş yapmak istediği programın taban puanına eşit veya daha yüksek olması hâlinde yatay geçiş başvurusu yapılabilecek."

"MANSUR BEY'İN İSTİFASI ÜZDÜ"

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ın CHP'den istifasının sorulması üzerine Kılıçdaroğlu, şunları söyledi:

"Mansur Bey Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı olarak görevini yapıyor. Belediye başkanları hizmet ettikleri ile hiçbir ayrım yapmaksızın hizmet ederler. Yani hizmeti götürürken onların hangi partiye üye olduklarını veya hangi sınıftan olduklarını araştırmaz. Belediye başkanı bir yerde sorun varsa o sorunu götürür, çözer. Kendisi ekibi, kadrosuyla sorunları çözmekle yükümlü zaten. Mansur Bey'in istifası üzdü mü? Elbette üzülürüz. Mansur Bey Cumhuriyet Halk Partisi'nde birinci ve ikinci dönem Büyükşehir Belediye Başkanlığı yapıyordu. Şimdi bağımsız olarak görevini sürdürüyor. Ama politikacıların bilmesi gereken bir gerçek daha var. Politikacılar her türlü sert eleştiriye katlanmak zorundadırlar. Bir eleştiri geldi diye duygusal hareket etmek doğru değildir. Benim düşüncem bu. O nedenledir ki milletvekillerine veya siyasilere yapılan sert eleştiriler dolayısıyla dava açılamayacağı yönünde birçok karar var. Siyasetçi buna göğüs germek zorundadır. Ya siyaseti bırakacaksınız veya bu eleştirilere katlanacaksınız. Eleştiri gelir, haksız da olabilir, karşı açıklama da yapılabilir, telefon görüşmesi de olabilir, ilişkiler yumuşatılabilir. Dolayısıyla eleştiri bir kırılma noktası olmamalı, benim düşüncem bu."

İMAMOĞLU NEDEN İHRAÇ EDİLMEDİ?

CHP’den istifa etmeyip YENİ Parti ile hareket eden isimlerin ihraç edilip edilmeyeceğinin, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek’in neden ihraç edilmediğinin ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun istifa etmeden önce neden ihraç edilmediğinin sorulması üzerine Kılıçdaroğlu şu yanıtı verdi:

"Sadece CHP'li belediyelere yönelik operasyon yapılması doğru değil. Yolsuzluk yapma iddiasıyla eğer yargı ya da güvenlik güçleri hareket ediyorsa burada parti ayrımı yapmaması lazım. Parti ayrımı yaparsa yolsuzluk olsa dahi en azından belli bir kitlenin kafasında soru işaretleri oluşturuyor. Neden buraya dokunulmuyor diye. Yolsuzluk yapanlar, yolsuzluk yapmayı sürdürenler Cumhuriyet Halk Partisi'nden derhal istifa etsinler, AK Parti'ye katılsınlar. Yolsuzluğu kim yaparsa üzerine gidilmeli. Yolsuzluk yapanın partisi olmaz. Yani birisi yolsuzluk yapıyorsa ve üzerine gidiliyorsa elbette gidilmeli. Sabahın 5'inde 6'sında ev basılmamalı. Telefon edersiniz, gelir bu kişi, niye gelmesin yani? Bu doğru bir şey değil. İki, ben öteden beri tutuklamaları doğru bulmuyorum. Kişi ev hapsinde olabilir... Dolayısıyla kişileri mahkum olmadığı sürece hapiste tutmanın doğru olmadığına inanan birisiyim.

Ekrem Bey ile ilgili sordunuz, kişinin mahkumiyeti kesinleşmedikçe onu, ben seni partiden atıyorum demek doğru değil. O nedenle biz mahkumiyetin kesinleşmesini bekledik. Yargılanır mı? Evet, çok kişi yargılandı bizde. Belediye başkanlarımız oldu, 397 yılla yargılandı, İzmir, Eskişehir, biz bunları da ihraç etmedik ama sonunda beraat ettiler. Dolayısıyla hani baştan ön yargıyla hareket etmeyi doğru bulmayız. Mahkeme karar verir, ondan sonra gereğini yaparız. CHP'li belediye başkanı olup da başka bir partiyle iç içe olan belediye başkanını ihraç ediyoruz, disipline veriyoruz. Bir belediye başkanının kişiliği olmalı. Ahlak da bunu gerektirir. Belediye başkanlarına yaklaşımımız bu çerçevede."

VAHAP SEÇER SİYASİ TUTUKLU MU?

Kılıçdaroğlu, "Ekrem İmamoğlu'nun tutukluluğuna ilişkin siyasi tutuklu değil demiştiniz, ama CHP'de kalan bazı belediye başkanlarına yönelik de sonrasında gözaltı ve tutuklamalar oldu. Mesela Vahap Seçer; sizce kendisi bir siyasi tutuklu mudur?" sorusuna şu yanıtı verdi:

"Vahap Bey ile ilgili iddianame çıkmadı. Diğerlerinde iddianame çıktı. Tabii iddianame olmadığı için bir şey diyemeyiz, sadece Cumhuriyet Halk Partili belediye başkanlarının tutuklanması doğru değil. Yani bu şunu doğal olarak doğuruyor: Belediye başkanlarına deniyor ki, eğer bizim partimize gelirseniz istediğiniz kadar yolsuzluk yaparsınız ve korumam altında olursunuz. Ama başka partideyseniz ben sizi gözaltına alırım. Bu bütün belediye başkanlarına verilen mesajdır. Biz geçmişte de AK Partili belediyelerle ilgili çok şey söyledik. En tipik örneği Melih Gökçek. Söyleyen de ben değilim, söyleyen de Bülent Arınç, parsel parsel sattınız diyen o. Ne parselin hesabı soruldu, ne P harfine kadar yaklaşıldı."

"ÖNEMLİ OLAN ÖCALAN'IN KATKI VERMİŞ OLMASI"

Kılıçdaroğlu, "Abdullah Öcalan'a bir statü verilmesini nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu kapsamda Abdullah Öcalan'a bir statü verilmesini ve silah bırakma alt komisyonunun çalışmasına nasıl bakıyorsunuz?" sorusu üzerine, "Bu tartışılıyor, böyle bir düşünce var mı yok mu bilmiyoruz. Sonuçta kendisi PKK'nın terör örgütünün uzun süre liderliğini yapan kişidir. Bir statü verilir mi verilmez mi onu bilmiyorum ama burada önemli olan kişiye statü verilmesi değil, önemli olan Öcalan'ın da sorunun çözümüne katkı vermiş olmasıdır. Biz sorunu kişiselleştirmenin çok ötesinde toplumsallaştırmak zorundayız. Türkiye bu sorunu aşmak kendi içinde barışı sağlamak zorundadır. Buradan Türkiye'nin süratle çıkması ve kurtulması lazım. Başka şeylere bizim odaklanmamız lazım. Türkiye'nin..." diye konuştu.

"KANALLARIN KAPATILMASINI DOĞRU BULMAM"

Halk TV'ye atanan kayyımın sorulması üzerine Kılıçdaroğlu, şu yanıtı verdi:

"Şimdi bir siyasetçinin elbette ki televizyonları eleştirme hakkı var, eleştirebiliriz yani. Bir soru üzerine oldu, çok iyi niyetle düşüncelerimi ifade ettim. Diğer televizyon kanalları içinde yeri zamanı gelince bize soru sorulduğunda onu da eleştiriyoruz, bizim istediğimiz doğru haber. Ama benim o eleştirimi esas alıp 'Vay efendim siz Halk TV'nin kapanmasına yol açtınız' demek, ne diyeyim yani şimdi? Aklı olan bunu söylemez, çünkü kaç sayfalık iddianame çıkmış, Allah aşkına üç günde bunlar hazırlanır mı? Halk TV'ye sahip olan kişinin ne mal varlığı ile ne de diğer konularla ilgili hiçbir açıklama da yapmadım, iddianamede bunlar da var. Bir siyasi partinin Halk TV'nin yapmış olduğu bir yayını eleştirmesi kadar doğal bir şey yok, yani bu sadece Halk Televizyonu ile ilgili değil, birçok televizyon kanalı ile ilgili düşüncelerimiz yeri zamanı geldi açıkladık. Ben televizyon kanallarının medya özgürlüğünün korunması gerektiğine inanan birisiyim. Aynı şekilde gazetecilerin, beni en sert eleştiren gazeteciler de dahil olmak üzere gazetecilerin tutuklanmalarını doğru bulmuyorum. Yargılanabilirler, dava açılabilir ama tutuklanmaları, televizyon kanallarının kapatılmasını doğru bulmam."

ERKEN SEÇİM TARTIŞMALARI

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum'un erken seçim açıklamalarının sorulması üzerine Kılıçdaroğlu şu yanıtı verdi:

"Sayın Uçum'un açıklamalarını bilmiyorum, arkadaşlar bana aktardılar kısmen. Birincisi şu: Erken seçim kararını parlamento alır. Sayın Uçum'un yaptığı açıklama bir temenni olabilir, ayrıntısını Sayın Uçum'un sizlere vermesi lazım. Parlamento böyle bir karar almaya hazır mı? Hayır, hazır değil. Ülke bu haldeyken, yangın yerindeyken hangi erken seçimi yapacaksınız? Ekonomiyi görüyorsunuz, fon vurgununu görüyorsunuz, yolsuzlukları görüyorsunuz, gelir dağılımındaki olağanüstü bozulmayı görüyorsunuz. Yoksulluğun artık yaygınlaştığını ve bir anlamda da kitleler tarafından kabul edildiğini görüyorsunuz. Hangi erken seçimi yapacaksınız ve hangi gerekçeyle yapacaksınız? Eğer seçim illa yapacağız diyorlarsa, bizim belediye başkanlarını CHP'li belediye başkanlarını transfer ederek işte bunlar geldi, dolayısıyla bunların arkasındaki kitle de gelir biz oy verir diyorlarsa öyle bir dünya yok. Belediye başkanı kendisi gitmiştir. Ona oy verenler zaten tepkilerini göstermişlerdir. Giden belediye başkanları hakkımızda soruşturma açılmasın diye gitmişlerdir, yoksa keyiflerinden oraya gitmemişlerdir. Sayın Uçum'un zaman zaman yaptığı açıklamalar yazılıyor, çiziliyor, ama ben bir erken seçimin olabileceği kanaatinde değilim, hele bu terörü bitirme, sonlandırma çerçeve yasa, bu sürecin sonlanması lazım. Halkın beklentisi bu, bu süreç bir sonlanmalı, ondan sonra Türkiye bir durağanlaşmalı, belli bir noktaya gelmeli, ekonomi düzelecekse düzelmeli. Erken seçim eğer gelirse Türkiye'nin gündemine, elbette ki biz erken seçim olmasın diye bir özel çabamız olmayacak yani. Ama biz her şeyden önce Türkiye'nin bugün içinde bulunduğu tablonun mutlaka düzeltilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Bu tablo mutlaka düzelmek zorunda. Yapamazlarsa, beceremezlerse zaten doğal olarak seçim kendiliğinden gelecektir, doğal olarak."

"CUMHUR İTTİFAKI İLE GÖRÜŞMEMİZ OLMADI"

"CHP'nin Cumhur İttifakı'nın yanında saf tutuyor algısına ne diyorsunuz?" sorusuna, "Efendim bu algıyı yaratan medya ve belli çevreler, yani özel olarak Cumhur İttifakı ile bir görüşmemiz olmadı. Eleştiri gelince en sert eleştiriyi yapıyoruz. Mekke Anlaşması dolayısıyla düşüncelerimizi söyledik, kaygılarımızı dile getirdik. Bizim aslında Sadabat Paktı gibi bir şeye ihtiyacımız var. Suudi Arabistan'la bu kadar yakınlaşmamızın arkasındaki hedef ne? Onu bilmiyorum. Kamuoyuna açıklanmıyor. Eğer Husilerle savaşmak için Türkiye'nin silahlı gücünü öne çıkarmak ve bunu kullanarak bir mali destek istiyorlarsa bu vahim bir olaydır, böyle bir şey olamaz. Askerin kanı gidemez" yanıtını verdi.

Kanunla birlikte, söz konusu fonların tasfiye işlemlerinin yürütülmesi, varlıklarının nakde çevrilmesi ve elde edilen tutarların fon pay sahiplerine ödenmesi için özel bir mekanizma kurulacak. Düzenlemenin kapsamı dışında kalan diğer yatırım fonları için ise genel veya sürekli nitelikte yeni bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturulmayacak.

Tasfiye süreci SPK gözetiminde yürütülecek

Kanuna göre, ilgili yatırım fonlarının tasfiyesi SPK’nın gözetim ve denetimi altında, bu işlemler için görevlendirilen kuruluşlar tarafından gerçekleştirilecek. Kurul; fon varlıklarının belirlenmesi, değerlenmesi ve nakde dönüştürülmesi, fon pay sahiplerinin tespiti, ödeme aşamaları, dağıtım sırası ve tasfiyeye ilişkin diğer uygulama esaslarını belirleme yetkisine sahip olacak.

Tasfiye işlemlerini yürüten kuruluşlardan, yatırımcıların ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatlerini gözetmeleri, fon varlıklarını korumaları ve piyasa koşullarını dikkate alarak mümkün olan en yüksek ekonomik değeri elde etmek için gerekli özeni göstermeleri beklenecek.

Borsada oluşan fiyatın bir varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiye sürecini geciktirdiğinin SPK tarafından belirlenmesi halinde farklı satış yöntemleri devreye alınabilecek. Bu kapsamda geri alım, hâkim ortağa satış hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemlerin yanı sıra geçici olarak farklı fiyat marjları uygulanabilecek.

SPK, tasfiye işlemlerinden sorumlu kuruluşların talebi üzerine fon varlıklarının borsa dışında satılmasına da izin verebilecek. Bu satışlarda, SPK’nın yatırım fonlarına yönelik düzenlemelerinde yer alan bazı kısıtlamalar uygulanmayacak. Ayrıca, satılan varlıkları satın alan yatırımcıların bu varlıkları belirli bir süre borsada satmalarını veya satış sonucunu doğuracak işlemler yapmalarını engelleyen kararlar alınabilecek.

Tasfiye gelirleri ve sonradan tahsil edilen tutarlar nasıl kullanılacak?

Tasfiye sürecinde tahsil edilen gelirlerden, fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşülecek. Geriye kalan tutarlar tasfiye malvarlığına dahil edilerek dağıtım sürecinde değerlendirilecek.

Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen tutarlar ise aynı yatırımcıya mükerrer ödeme yapılmasını önleyecek şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.

Düzenlemenin uygulanabilmesi için Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ve ilgili diğer kurumlar, talep edilmesi halinde gerekli bilgi ve belgeleri SPK’ya, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) gecikmeksizin iletecek.

İlgili kurumlar, kendi mevzuatlarındaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi paylaşımından kaçınamayacak. Fon pay sahipleri ise MKK kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap bazında belirlenecek.

TEFAS üzerinden iletilen ancak gerçekleşmeyen talimatlar da kapsama alınacak

Düzenleme, fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen bazı yatırımcı talimatlarını da kapsıyor.

17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilen ancak belirtilen nedenlerle sonuçlandırılamayan talimatlar nedeniyle katılma payları bloke edilen yatırımcıların da fon pay sahibi olarak kabul edilmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda, TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabı’nda katılma payı bulunan kişiler, kanunda belirlenen şartlar çerçevesinde tasfiye sürecine dahil edilecek.

Piyasa ihlallerine karışanlara ödeme yapılmayacak

Kanun, belirli piyasa ihlallerine karıştığı tespit edilen kişi ve kurumlara yönelik ödeme kısıtlaması da getiriyor.

Sermaye Piyasası Kanunu’nda düzenlenen piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı kapsamındaki fiillerin ilgili fonlar tarafından işlenmesi, bu fonlarla birlikte hareket edilmesi veya fonların iştirakiyle gerçekleştirilmesi halinde, SPK tarafından söz konusu fiillere katıldığı ya da fonlarla birlikte hareket ettiği belirlenen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.

Yatırımcıların net yatırım tutarı hesaplanacak

Kanunun “Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme” başlıklı hükmü, fon varlıklarının nakde çevrilmesinden elde edilen paranın yatırımcıların hesaplanan toplam alacaklarını karşılamaya yetmemesi durumunda uygulanacak yöntemi belirliyor.

Bu durumda, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde esas alınacak net yatırım tutarı MKK tarafından hesaplanacak. Hesaplamada, yatırımcının fona fiilen yatırdığı ve fondan çektiği nakit tutarlar dikkate alınacak. Bu tutarlar, tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması üzerinden, kıstelyevm yöntemiyle güncellenecek.

Giriş ve çıkış tutarları bu şekilde belirlendikten sonra, yatırımcının fondan yaptığı nakit çekimleri ilk giren ilk çıkar (FIFO) yöntemiyle düşülecek. Böylece tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde dikkate alınacak net yatırım tutarı ortaya konulacak. Kanunda belirtilen piyasa ihlallerine ilişkin hükümler ise saklı tutulacak.

Ara ödemelerde üst sınır 1 milyon lira olacak

Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri de yatırımcılara yapılabilecek ara ödemeler oldu.

SPK tarafından belirlenen fonlarda, yatırımcıların tasfiye bakiyesinden alacakları nihai ödemelerden mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme tutarı, ilgili hüküm kapsamında hesaplanan net yatırım tutarının endeksleme uygulanmadan bulunan kısmını aşamayacak.

Buna göre:

• Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olan yatırımcılar için bu tutar esas alınacak.
• Net yatırım tutarı 1 milyon TL ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek.

Ara ödeme tutarı ayrıca, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ilgili yatırımcının hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değerini geçemeyecek. Bu hesaplamada, ara ödeme tarihinden bir önceki gün sonu itibarıyla geçerli olan fon fiyatı dikkate alınacak.

Söz konusu fiyat, gerekli bilgilerin tasfiye ile görevli kuruluşlardan alınmasının ardından ilgili güne ilişkin değerleme üzerinden Takasbank tarafından hesaplanacak.

Bakan Murat Kurum, 9-20 Kasım tarihlerinde yapılacak COP31 kapsamında, 11-12 Kasım tarihlerinde 85 liderin katılımının beklendiği liderler zirvesinin düzenleneceğini söyledi. Kurum, Birleşmiş Milletler’den yaklaşık 300 bakanın da Türkiye’yi ziyaret edeceğini belirtti.

Etkinlik alanının mavi ve yeşil bölge olarak ikiye ayrılacağını kaydeden Kurum, yeşil bölgede sergiler, konserler, çocuklara ve gençlere yönelik teknoloji alanları ile gastronomi etkinlikleri yapılacağını ifade ederek, "Bu mekanlar ülkemizin bir izdüşümü" dedi.

Ulaşım için yedi kara yolu güzergahı ve tramvay hatlarının kullanılacağını aktaran Kurum, düşük emisyonlu ve elektrikli otobüslerle ulaşım sağlanacağını söyledi.

COP31’in Antalya’da 2 milyar dolara yakın ekonomik hareketlilik oluşturmasının beklendiğini dile getiren Kurum, COP31'in Paris Anlaşması’nın ikinci on yılında kalıcı uygulamalara katkı sunmasını hedeflediklerini bildirdi.

Bakan Kurum, konuşmasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan başta olmak üzere emeği geçenlere teşekkür etti.

BAKAN ÇİFTÇİ: "NATO ZİRVESİNİ KAZASIZ GERÇEKLEŞTİRDİK, COP31 İÇİN DE AYNI DİKKATLE ÇALIŞIYORUZ"

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi de temmuz ayında Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'nde İçişleri Bakanlığı olarak 56 bin personelle görev yaptıklarını hatırlatarak, "Kazasız belasız bir NATO Zirvesi gerçekleştirmiştik. İnşallah COP31 Zirvesi’ni de aynı dikkatle, özenle planlıyoruz" diye konuştu.

Çiftçi, COP31 kapsamında 9-20 Kasım tarihleri arasında Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı toplam 26 bin personelin karadan, havadan ve denizden güvenlik tedbirlerini yürütmek üzere görev yapacağını bildirdi.

Devlet ve hükümet başkanları, bakanlar, delegasyon üyeleri ve diğer misafirlerin havalimanına gelişlerinden konaklama alanlarına ve konferans merkezine ulaşmalarına kadar tüm aşamaları kapsayan güvenlik tedbirlerinin ayrıntılı şekilde planlandığını anlatan Çiftçi, AFAD’ın 120 personel ve 15 araçla arama kurtarma çalışmaları yürüteceğini, konferans alanı ve konaklama tesislerinde yangın, tahliye ve acil durum planlarının gözden geçirildiğini, sağlık ekiplerinin ise 110 ambulans, 300 personel ve 31 UMKE ekibiyle görev yapacağını bildirdi.

"GÖSTERİ BAŞVURULARI ANTALYA VALİLİĞİNE YAPILACAK"

COP31 kapsamında bazı gösterilerin düzenlenebileceğini de değerlendirdiklerini dile getiren Bakan Çiftçi, şunları kaydetti:

"2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'na göre yabancıların ülkemizde yapacakları gösteriler İçişleri Bakanlığımızın iznine tabi. Biz merkezden bunu yönetmenin zor olacağını düşünerek bu konudaki yetkimizi Antalya Valiliği'mize devrettik. Toplantı ve gösteri yürüyüşleriyle ilgili planlaması olanlar Antalya Valiliği'mize sistem üzerinden başvurabilecekler. Antalya Valiliği'miz bu değerlendirmeleri yapacak, onlara yer gösterecek, gerekli güvenlik tedbirlerini alacak ve bunların sağlıklı bir şekilde yönetimini sağlamış olacağız. Bu konuda Antalya Valiliği'mizi yetkilendirmiş olduk.

Bütün misafirlerimiz gönül rahatlığı içerisinde Türkiye’ye gelebilirler, burada konaklayabilirler ve konferansa iştirak edebilirler. Delegasyona da misafirlerimize de aynı çağrıda bulunuyorum, biz İçişleri Bakanlığı olarak her şeyi planladık. En ince detayına kadar bütün tedbirler alınmış durumda. Bundan dolayı en başta Sayın Cumhurbaşkanımıza huzurlarınızda şükranlarımı arz ediyorum. Onun talimatıyla buradayız, onun talimatıyla bu çalışmaları organize ediyoruz."

Anlaşma teklifinin TBMM Başkanlığı tarafından Dışişleri Komisyonu’na sevk edildiğini hatırlatan Oktay, konunun gelecek hafta salı günü komisyonda ele alınmasının planlandığını ifade etti.

Oktay, sürece ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Teklifin zaten Meclisimize geldiğini biliyorsunuz. Meclis Başkanlığı’ndan bize sevk edilmiş durumda. ‘Mekke Ortak Savunma Anlaşması’ için kısmet olursa gelecek hafta salı günü komisyonu toplamayı planlıyoruz. Bütün çerçevesiyle ve boyutlarıyla birlikte komisyonumuzda değerlendirme fırsatımız olacak. Kamuoyuna ve size açık olacak. İnşallah hayırlı olur. Sonrasında da zaten komisyonumuzdaki karara göre Genel Kurula indirmiş olacağız. Bu ve akabindeki ‘Bedir Anlaşması’ güzel gelişmeler. Türkiye’nin hem bölgedeki hem de küresel boyutta ileriye dönük stratejik adımların güzel bir göstergesi. İnşallah devam edecek, devam etmesini de arzu ediyoruz”

Açıklamada, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 15 Ekim 2026 tarihli kararıyla tasfiye ödemelerine başlanan Hedef Portföy Yönetim Şirketi A.Ş.’nin kurucusu olduğu 31 fondan 18’inin tasfiye işlemlerinin 21 Ekim itibarıyla tamamlandığı belirtildi. Bu kapsamda 10 bin 8 hesaba 8,9 milyar TL ödendiği, kalan 13 fonun tasfiyesine ilişkin çalışmaların da hızla tamamlanacağı kaydedildi.

Sürecin başından bu yana tasfiye sürecindeki fon sayısının 131’den 47’ye düştüğü, 55 bin 755 hesaba toplam 49,7 milyar TL tutarında ayni ve nakdi tasfiye ödemesi yapıldığı bildirildi.

“FAHİŞ VE HAKSIZ KAZANÇLARIN GERİ ALINMASINA YÖNELİK SÜREÇLER TİTİZLİKLE TAKİP EDİLMEKTEDİR”

Tasfiye sürecine ilişkin kanun teklifinin görüşmelerinin TBMM Genel Kurulu’nda devam ettiği belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

“Önceki Fon Koordinasyon Kurulu kararlarına istinaden Sermaye Piyasası Kurulunca tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarında tasfiye sürecinin adil, şeffaf ve etkin şekilde yürütülmesi ve ödemelerin hukuki güvenceye kavuşturulmasını sağlayacak kanun teklifinin görüşmeleri TBMM Genel Kurulunda devam etmekte olup, teklifin kısa süre içinde yasalaşacağı öngörülmektedir. Görüşülmekte olan kanun teklifinin kabul edilmesinin ardından, kalan fonlara ait ara ödemelere ilişkin süreçler hızlıca ilerletilecektir. Elde edilen fahiş ve haksız kazançların geri alınmasına yönelik süreçler Adalet Bakanlığı, TMSF ve MASAK tarafından titizlikle takip edilmektedir.”

SÜRECİN GÜNLÜK TAKİBİ İÇİN BAKAN YARDIMCISI TAŞKIN GÖREVLENDİRİLDİ

Tasfiye sürecinin hisse senedi piyasalarını olumsuz etkilemeyecek şekilde yürütüleceği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Tasfiye süreci; hisse senedi piyasalarını olumsuz etkilemeyecek bir anlayış ve en yüksek sayıda yatırımcının, ödemelerini mümkün olan en yüksek değerde alabilmesini temin edecek bir yaklaşımla yürütülecektir. Tasfiye sürecinin teknik düzeyde günlük bazda takibini yapmak ve kurumlar arası ortak çalışmalarda eş güdümü sağlamak üzere Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Kuluthan Taşkın görevlendirilmiştir. Bağımsız düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile tasfiye sürecinde görev alan diğer kurumlar, kendi yetkilerinde bulunan hususlarda kamuoyunu bilgilendirecektir.”

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin genel merkezinde MHP'li il başkanları toplantısına başkanlık etti. Bahçeli'nin il başkanlarıyla bir araya geldiği toplantıya, TBMM Başkanvekili Celal Adan ve MHP'nin bazı genel başkan yardımcıları da katıldı.

Sunumuna Türkiye’de ilancılığın gelişimi ve Basın İlan Kurumunun kuruluş süreciyle başlayan Çay, Kurumun basına sağladığı ekonomik desteklere ilişkin güncel verileri de aktardı.

Basına 9 ayda 6 milyar liralık ilan ve reklam desteği

Çay, Eylül 2026 itibarıyla 2 bin 359 süreli yayına dağıtılan resmî ilan ve reklam bedelinin 6 milyar liraya ulaştığını söyledi. Basın çalışanlarına sağlanan borç para imkânı, gazetelere verilen krediler, basın dernekleri ile azınlık gazetelerine yapılan yardımların toplamının ise 175 milyon lirayı bulduğunu belirtti.

Basın İlan Kurumunun sektörün önemli destek mekanizmalarından biri olduğunu ifade eden Çay, genç iletişimcilerle gerçekleştirilen buluşmaların hem Kurum hem de basının geleceği açısından önem taşıdığını dile getirdi.

“Habere güven azalırken dezenformasyon artıyor”

Sunumunda bilgi ekosistemindeki bozulmaya da değinen Çay; mezenformasyon, malenformasyon ve dezenformasyon kavramlarını örnekler üzerinden anlattı. Küresel raporlarda dezenformasyonun son yıllarda en önemli risk başlıklarından biri hâline geldiğini belirten Çay, habere duyulan güvenin azalmasının ve haberden kaçış eğiliminin gazetecilik açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu söyledi.

Çay, güvenilir haberciliğin bu ortamda daha da önemli hâle geldiğine işaret ederek, dezenformasyonun yükselişinin geleneksel ve kurumsal medya açısından aynı zamanda bir fırsat yaratabileceğini ifade etti.

“Habere güvenin azaldığı bu dezenformasyon çağında gazetecilik nasıl yapılacak?” sorusunun sektörün önündeki temel meselelerden biri olduğunu belirten Çay, güvenilir haber kaynaklarına yönelik ihtiyacın giderek arttığını kaydetti.

Yapay zekâ çağında doğrulamanın önemi

Yapay zekâ teknolojilerinin sahte ses ve görüntüler üretmek, kamuoyunu yönlendirmek ve insan davranışlarını manipüle etmek amacıyla kullanılabildiğine dikkati çeken Çay, deepfake uygulamaları ve dijital platformlardaki algoritmik yönlendirmelere ilişkin örnekler verdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın gazeteciliğin toplum açısından “pusula” işlevi gördüğüne yönelik sözlerini hatırlatan Çay, öğrencilere doğrulama ve güvenilirlik konusunda sorumluluk almaları çağrısında bulundu.

“Teyit edemediğiniz haber gerçek değildir” diyen Çay, gazeteciliğin yapay zekâ ve dijital manipülasyon çağında doğrulama ilkesinden taviz vermemesi gerektiğini belirtti. Doğruluk, güvenilirlik ve ilkeli yayıncılığın hem geleneksel hem de dijital medya açısından temel güvence olmaya devam edeceğini söyledi.

Çay ayrıca İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi ile Anadolu Ajansı Teyit Hattı gibi yapıların dezenformasyonla mücadelede önemli işlevler üstlendiğini ifade etti.

Program, öğrencilerin sorularının yanıtlanmasının ardından sona erdi. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Betül Önay Doğan, etkinliğin sonunda Çay’a plaket takdim etti. Buluşma, hatıra fotoğrafı çekimiyle tamamlandı.

Muhafız Alayı Tören Kıtası'nı "Merhaba asker" diyerek selamlayan Carney, ardından Erdoğan ile birlikte heyetleri takdim etti. İki lider, Türk ve Kanada bayrakları önünde basın mensuplarına poz verdi.

Heyetler arası görüşmelerin tamamlanmasının ardından Türkiye ve Kanada arasında 3 anlaşmaya imza atıldı. Erdoğan ve Carney, görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenleyerek ikili ilişkiler ve uluslararası gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu.

"Kanada ile savunma alanında mutabakat zaptına imza attık"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kanada Başbakanı Carney'i Türkiye'de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek görüşmelerde iki ülke arasındaki ilişkilerin kapsamlı şekilde ele alındığını söyledi.

İlişkilerin stratejik ortaklık seviyesine yükseltileceğini belirten Erdoğan, enerji, ticaret ve savunma sanayii başta olmak üzere çeşitli alanlarda iş birliğinin geliştirileceğini ifade etti. Bu kapsamda somut adımların belirlenmesini sağlayacak bir eylem planının kabul edildiğini aktaran Erdoğan, ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi amacıyla mevcut mekanizmaların daha etkin kullanılacağını kaydetti.

Erdoğan, savunma alanında da önemli bir adım atıldığını belirterek "Kanada ile savunma alanında mutabakat zaptına imza attık" dedi.

Serbest ticaret anlaşması için yıl sonundan önce adım atılacak

Türkiye ile Kanada arasındaki ticaret hacminin artırılmasının öncelikli hedefler arasında yer aldığını belirten Erdoğan, Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanması konusunda mutabakata varıldığını açıkladı.

İki ülke arasındaki mevcut ticaret hacminin yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde olduğunu hatırlatan Erdoğan, bu rakamın ilk aşamada 5 milyar dolara, sonraki süreçte ise 10 milyar dolara çıkarılmasının amaçlandığını ifade etti.

Görüşmelerde bölgesel ve küresel gelişmelerin de gündeme geldiğini belirten Erdoğan, Ukrayna ve Körfez'deki sorunların çözümünde diplomatik yöntemlerin önemine dikkat çekti. Erdoğan, konuşmasını "Yurtta sulh, cihanda sulh" sözleriyle tamamladı.

Carney: Türkiye savunma sanayiinde yenilikçi bir ülke

Kanada Başbakanı Mark Carney de Türkiye'nin NATO içerisindeki konumuna ve savunma kapasitesine vurgu yaptı. Türkiye'nin askeri gücü ve savunma sanayiindeki gelişimine dikkat çeken Carney, ülkenin uluslararası çatışmaların çözümünde önemli bir rol üstlendiğini belirtti.

Carney, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Türkiye, NATO'nun en büyük ikinci silahlı kuvvetlerine ve en yenilikçi hızla gelişen savunma sanayilerinden birine sahip. Türkiye dünyanın farklı bölgelerinde çetrefilli çatışmaların çözümünde çok önemli bir rol oynuyor.

Atatürk'ün öngördüğü bir düzen vardı, kendine güvenen egemen bir ulus kurdu

Bu bölgede hem kendi halklarımıza hem de başka halklara daha fazla refah hem de güvenlik sağlayacağız

'Yurtta sulh, cihanda sulh.'"

Topaloğlu'nun avukatları, canlı müzik hizmetinin sona ermesinin ardından yaşanan anlaşmazlık sırasında Nalçakan'ın ses kaydı göndererek, “Aklını başına al, kimse dükkanına gelmeyecek” şeklinde ifadeler kullandığını öne sürdü. Başvuruyu değerlendiren İstanbul Aile Mahkemesi, Celil Nalçakan ile orkestra üyeleri Emrah Gültekiner ve Ramazan Muhammed Özer hakkında bir ay süreyle koruma tedbiri uygulanmasına karar verdi. Karar kapsamında, Topaloğlu'nun iletişim araçlarıyla rahatsız edilmemesi ve konutuna ya da iş yerine yaklaşılmaması hükme bağlandı.

Karara itiraz eden orkestra üyesi Ramazan Muhammed Özer ise Topaloğlu ve eşine yönelik tehdit, hakaret veya ısrarlı takipte bulunmadığını belirtti. Özer, yaşanan sorunun hak ettikleri müzik hizmeti ücretlerinin ödenmemesinden kaynaklandığını savundu. Yapılan itirazın ardından mahkeme, Özer hakkındaki koruma tedbirini kaldırdı.

Nalçakan'ın avukatından yazılı açıklama

Olayın basına yansımasının ardından Celil Nalçakan'ın avukatı, müvekkili hakkındaki iddialara ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, Nalçakan ve orkestrasının konser ücretlerini tahsil edemediği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“Müvekkilimiz ve orkestrası, Bodrum Yalıkavak’taki Feraye Bodrum Restaurant’tan ödenmesi gereken konser ücretlerini bugüne kadar alamamıştır. Ücretlerin ödenmesi talep edilmiş, ancak ödeme yapılmamış, bunun yerine müvekkilimiz hakkında koruma tedbiri talep edilmiştir”

Avukat, tehdit iddialarını reddederken verilen koruma kararının hukuki niteliğine de dikkat çekti. Açıklamada, tedbirin kanun kapsamında delil aranmaksızın alınabilen geçici bir karar olduğu ve herhangi bir suçun işlendiğine ilişkin tespit içermediği ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, orkestra üyelerinden Ramazan Muhammed Özer'in itirazı sonucunda hakkındaki tedbirin kaldırılması hatırlatıldı. Konuya ilişkin değerlendirmede şu ifadeler kullanıldı:

“Nitekim aynı karara itiraz eden orkestra üyesi hakkındaki tedbir mahkemece kaldırılmıştır”

Hukuki süreç başlatılacak

Celil Nalçakan'ın avukatı, açıklamasında müvekkiline yöneltilen iddiaların kabul edilmediğini vurguladı. Ödenmediği belirtilen konser ücretlerinin tahsil edilmesi ve Nalçakan'ın kişilik haklarının korunması amacıyla hukuki yollara başvurulacağı bildirildi.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, konser ücretlerine ilişkin anlaşmazlık ve karşılıklı iddialar üzerinden gündemdeki yerini koruyor.

A Milli Takım’ın yeni teknik ekibinde farklı alanlarda görev yapacak isimler yer alıyor. Kadroda antrenörlerin yanı sıra atletik performans uzmanları ve maç analiz ekibi de bulunuyor.

A Milli Takım teknik kadrosu şu isimlerden oluşuyor:

• Sergen Yalçın: Teknik Direktör
• Serhat Mert: Teknik Ekip Koordinatörü
• Murat Kaytaz: Yardımcı Antrenör
• Prof. Dr. Niyazi Eniseler: Atletik Performans Antrenörü
• Dr. Emre Gürbüz: Atletik Performans Antrenörü
• Erol Ayçiçek: Kaleci Antrenörü
• Tarık Yiğit Egeli: Maç ve Performans Analisti
• Okan Aydıner: Maç ve Performans Analisti
• Muhammet Nuri Püren: Yardımcı Maç ve Performans Analisti

Vahap Seçer: “Milletin iradesini yok saymak hukuka inancı zayıflatmaktır”

Tutukluluk kararına tepki gösteren Seçer, kendisine yöneltilen iddiaların somut delillere dayanmadığını öne sürdü.

Seçer, mektubunda şu ifadeleri kullandı:

“Şahsıma isnat edilen herhangi bir delile dayanmayan iddialar ile tutuklanmam verilebilecek en ağır karardır. Milletin iradesini yok saymak, hukuka ve demokrasiye olan inancı zayıflatmaktır. Kentimize ve vatandaşlarımıza haksızlıktır.”

Türkiye'de yürütülen hukuki süreçlere ilişkin toplumsal endişeler bulunduğunu belirten Seçer, yargılama sonucunda haklı çıkacağına inandığını ifade etti.

Seçer'den tahliye ve göreve iade çağrısı

Görevinin başında olması gerekirken tutuklu bulunmaktan üzüntü duyduğunu dile getiren Seçer, tutuksuz yargılanmak üzere tahliye edilmesini ve belediye başkanlığı görevine iade edilmesini talep etti.

Seçer, açıklamasında şu sözlere yer verdi:

“Görevimin başında milletime hizmet etmem gerekirken burada olmanın üzüntüsünü yaşıyorum. En kısa sürede tutuksuz yargılanmak üzere tahliye edilerek görevime iade edilmem şehrimiz, milletimiz için en doğru ve hayırlı karar olacaktır.”

“İddianame bir an önce hazırlanmalı”

Hakkındaki soruşturmanın gecikmeden tamamlanmasını isteyen Seçer, iddianamenin hazırlanarak mahkeme önünde savunma yapma imkânı tanınmasının önemine dikkat çekti. Seçer, konuya ilişkin açıklamasında, “Ayrıca yürütülen soruşturmayla ilgili iddianamenin bir an önce hazırlanması ve mahkeme karşısında savunma imkânı verilmesi son derece önemlidir” dedi.

Mektubunda adaletin zamanında tecelli etmesi gerektiğini vurgulayan Seçer, “Geç gelen adalet, adalet değildir” ifadesini kullandı. Görev süresi boyunca yasalar çerçevesinde hareket ettiğini savunan Seçer, tüm yurttaşlara ayrım gözetmeden hizmet ettiğini belirtti.

Seçer, açıklamasını “Yasalar çerçevesinde insan ve vatan sevgimle, adalet duygusuyla milletime hizmet ettim. Ayrımsız tüm yurttaşlarımın yanında oldum, herkesi samimiyetle kucakladım. En kısa sürede aynı istek ve azimle milletime hizmet etmenin gururunu yaşayacağıma yürekten inanıyorum" ifadeleriyle tamamladı.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre Memişoğlu, GlaxoSmithKline’ın (GSK) Singapur’daki ilaç ve aşı üretim tesislerinde yetkililerle görüştü. İlaç ve aşı geliştirme, üretim ve tedarik süreçlerine ilişkin bilgi alan Memişoğlu, iki ülke arasındaki iş birliklerinin ilerletilmesine yönelik konuları ele aldı.

Hücresel ve gen tedavileri alanındaki çalışmalar ele alındı

Singapur programı kapsamında Singapur İleri Hücresel Tedavi ve Araştırma Enstitüsü’nü (ACTRIS) ziyaret eden Memişoğlu, burada hücresel ve gen tedavileri alanında yürütülen çalışmaları inceledi.

Yetkililerden hücresel tedavilere yönelik araştırmalar ve yeni nesil tedavi yöntemleri hakkında bilgi alan Memişoğlu, CAR-T hücre tedavileri üzerine de değerlendirmelerde bulundu.

Ulusal Üniversite Hastanesi’ne ziyaret

Bakan Memişoğlu, temasları çerçevesinde Ulusal Üniversite Hastanesi’ni (NUH) de ziyaret etti. Hastanenin wellness hizmetlerine ilişkin sunumu dinleyen Memişoğlu, bu alanda sürdürülen çalışmalar hakkında yetkililerle görüş alışverişinde bulundu.

📍Singapur İlaç ve aşı geliştirme, üretim ve tedarik alanlarında faaliyet gösteren biyofarmasötik şirketi GlaxoSmithKline’ın Singapur tesislerini ziyaret ettik. Görüşmemizde, ilaç ve aşı alanındaki üretim faaliyetlerine ilişkin sunumlarını dinleyerek iş birliği imkânlarını değerlendirdik. “Üreten Sağlık” vizyonumuz doğrultusunda, ülkemizi sağlık alanında üretim merkezi hâline getirme hedefiyle uluslararası temaslarımıza ve çalışmalarımıza kararlılıkla devam edeceğiz. Üreten Sağlık 🇹🇷

— Prof. Dr. Kemal Memişoğlu (@drmemisoglu) October 22, 2026

PHP güvenlik açıkları sonrası acil güncelleme seferberliği

PHP geliştiricileri, 21 Ekim'de tespit edilen güvenlik açıklarını gidermeye yönelik güncellemeler yayımladı. Bunun ardından çok sayıda şirket ve kamu kurumu, sistemlerini güvenli sürümlere geçirmek için harekete geçti.

Avrupa ve Asya'daki bazı kuruluşlar, olası saldırıların önüne geçmek amacıyla internet sitelerine ve çevrim içi hizmetlerine erişimi geçici olarak kısıtladı.

Microsoft Üst Yöneticisi (CEO) Satya Nadella da Almanya'nın Köln kentinde düzenlenen bir etkinlikte yaptığı açıklamada, yaşanan gelişmelerin dijital sistemlerin güvenli ve sürdürülebilir biçimde işletilmesinin önemini ortaya koyduğunu belirtti.

Cloudflare: Saldırı girişimleri milyonlara ulaştı

Cloudflare Üst Yöneticisi Matthew Prince, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, güvenlik açıkları kamuoyuna duyurulmadan önceki 10 saat içinde ağlarında binlerce istismar girişimi tespit ettiklerini bildirdi.

Prince'in aktardığı verilere göre girişimlerin sayısı, duyurunun ardından ilk 45 dakika içinde on binlere, iki saat içinde yüz binlere yükseldi. İlerleyen süreçte ise tespit edilen girişimlerin sayısı milyonlara ulaştı.

Belçika merkezli siber güvenlik şirketi Aikido Security'nin kurucu ortağı Madeline Lawrence da güvenlik açıklarına ilişkin ayrıntıların düzeltmeler hazır olmadan kamuoyuna yansıdığını belirtti. Lawrence, şirketlerin yapay zekâ destekli araçlarla açıkları istismar edebilen saldırganlara karşı sistemlerini güncellemek için zamanla yarıştığını ifade etti.

Japonya'da şirketler ve kamu kurumları hizmetleri durdurdu

PHP açıklarına karşı önlem alan ülkeler arasında Japonya öne çıktı. Nomura, Mitsubishi UFJ Financial Group, ANA hava yolu şirketi ve East Japan Railway dahil olmak üzere çok sayıda kuruluş, bazı internet hizmetlerini geçici olarak askıya aldı.

Tokio Marine Holdings de grup şirketlerinden birinin internet sitesine erişimi durdurdu.

Japonya Maliye Bakanlığı, Meteoroloji Ajansı ve Ulusal Vergi Ajansı da güvenlik önlemleri kapsamında bazı çevrim içi hizmetlerini kısmen veya tamamen geçici olarak devre dışı bıraktı.

Fransız telekomünikasyon şirketi Orange, bazı iştiraklerinde PHP tabanlı internet sitelerine ve uygulamalara erişimi tedbir amacıyla geçici olarak durdurdu.

Çin merkezli Tencent Cloud ise müşterilerine güncellenmiş PHP sürümlerini yüklemeleri çağrısında bulundu ancak internet sitelerinin geniş çapta kapatılmasını önermedi.

Finlandiya'da kamu hizmetleri kademeli olarak açılıyor

Finlandiya'nın kamu bilişim hizmetleri sağlayıcısı Valtori, halka açık devlet internet hizmetlerine erişimi geçici olarak durdurmasının ardından güvenlik güncellemelerini gece boyunca yüklemeyi sürdürdü.

Kurum, önleyici erişim kısıtlamalarının kademeli olarak kaldırıldığını duyurdu. Valtori Genel Müdürü Hannu Naumanen, sistemlerin yeniden devreye alınmasının günler, hatta haftalar sürebileceğini belirterek güncellemeler sonrasında kapsamlı testler yapılması gerektiğine dikkat çekti.

Valtori, hizmet kesintilerinin güvenlik açıklarının istismar edilmesinden veya bir siber saldırıdan kaynaklanmadığını bildirdi. Kurum ayrıca açıkların aktif olarak istismar edildiğine ilişkin bir bilgi bulunmadığını açıkladı.

Çin ve Güney Kore'de siber güvenlik önlemleri artırıldı

Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, kurumlara ve kullanıcılara sistemlerini derhal incelemeleri ve PHP'nin güvenli güncel sürümlerine geçmeleri çağrısında bulundu.

Bakanlık, gerekli durumlarda hesapların, parolaların ve erişim anahtarlarının değiştirilmesini de önerdi.

Güney Kore ise artan saldırı riski nedeniyle özel sektöre yönelik siber güvenlik alarm seviyesini yükseltti ve acil müdahale tedbirlerini devreye aldı.

Özcan, duruşmadaki sözlerinin bazı çevrelerce farklı yorumlandığını belirterek paylaşımında eleştirilere yönelik sert ifadeler kullandı.

Tanju Özcan’dan “kedi” benzetmesine ilişkin açıklama

Mahkemedeki savunmasında dile getirdiği ifadelerin yanlış anlaşıldığını savunan Özcan, konuya ilişkin değerlendirmesini sosyal medya hesabından paylaştı.

Paylaşımda şunlar kaydedildi:

"Tabii, haberler bize geç geliyor. Duruşmada anlattığım “kedi metaforu”nu toplumun bir kısmı belki anlayamamış. Allah akıl versin! “Benden beklenen, kedi gibi olmam.” dedim. Kinayeli bir anlatım yapıyorsunuz, bir de kinayeyi anlatmak zorunda kalıyorsunuz. Sığınmacıseverler ile teröristler nasıl da atlamış! Size söz, bundan sonra “aptala anlatır gibi” anlatacağım. Şu örneği hatırlatırım: (Melih Gökçek)"

Tabii, haberler bize geç geliyor. Duruşmada anlattığım “kedi metaforu”nu toplumun bir kısmı belki anlayamamış. Allah akıl versin! “Benden beklenen, kedi gibi olmam.” dedim. Kinayeli bir anlatım yapıyorsunuz, bir de kinayeyi anlatmak zorunda kalıyorsunuz. Sığınmacıseverler ile teröristler nasıl da atlamış! Size söz, bundan sonra “aptala anlatır gibi” anlatacağım. Şu örneği hatırlatırım: (Melih Gökçek)

— Tanju ÖZCAN (@tanjuozcanchp) October 22, 2026

Açıklamada, Shamonda virüsünün bugüne kadar insanlara bulaşmadığının kabul edildiği vurgulandı. Lyon'da tespit edilen vakanın, virüsün bir insanda ilk kez belirlenerek kamuoyuna duyurulduğu olay olduğu kaydedildi.

Kamu sağlığı açısından risk bulunmadığı bildirildi

Fransa Sağlık Bakanlığı, şu ana kadar elde edilen bilgiler doğrultusunda Shamonda virüsünün kamu sağlığı açısından herhangi bir risk oluşturmadığını bildirdi.

Açıklamada, virüs nedeniyle hayatını kaybeden hastanın enfeksiyonu nasıl kaptığına ilişkin değerlendirmelere de yer verildi. Hastanın, Culicoides cinsi bir sinek tarafından ısırılması sonucu enfekte olmuş olabileceği ihtimali üzerinde durulduğu belirtildi.

Virüs bu yaz Fransa'nın doğusunda hayvanlarda görüldü

Fransa'nın doğusunda bu yaz hayvanlarda Shamonda virüsü vakaları bildirilmişti. Daha çok sığırlarda görülen virüs, ilk kez 1960'lı yıllarda Nijerya'da tespit edildi. Sonraki yıllarda Afrika ve Japonya'daki sığırlarda da virüse rastlandı.

Shamonda virüsüne ilişkin ilk Avrupa vakaları ise bu yıl bildirildi. Hayvanlarda görülen enfeksiyonun insanlarda tespit edilmesiyle birlikte, Lyon'daki vaka virüsün bilinen yayılımına ilişkin yeni bir gelişme olarak kayda geçti.

Shamonda virüsünün belirtileri neler?

Daha çok sığırlarda görülen Shamonda virüsünün başlıca belirtileri arasında ishal, halsizlik ve ateş bulunuyor.

Fransa'da doğrulanan insan vakasına ilişkin açıklamada, mevcut bilgiler ışığında kamu sağlığı açısından risk bulunmadığı ifade edilirken, hastanın virüsü hangi yolla aldığı konusunda sinek ısırığı ihtimali değerlendiriliyor.

Televizyon izleyicileri, akşam saatlerinde yayınlanacak dizilerin ve yarışma programlarının yanı sıra futbol maçlarının başlama saatlerini de araştırıyor. Peki, 22 Ekim Perşembe akşamı hangi kanalda hangi program var? İşte Kanal D, Show TV, ATV, Star TV, NOW TV, TRT 1 ve TV8’in yayın akışı.

Bu akşam televizyonda hangi diziler var?

22 Ekim Perşembe akşamı Kanal D’de Haysiyet, Show TV’de Muhtemel Aşk, ATV’de Güneşin Doğduğu Yer, Star TV’de Sevdiğim Sensin ve NOW TV’de Halef: Köklerin Çağrısı yayınlanacak. TV8’de ise MasterChef Türkiye’nin yeni bölümü izleyiciyle buluşacak.

TRT 1’in akşam programında Trabzonspor ve Beşiktaş’ın Avrupa kupası maçları yer alıyor. Karşılaşmaların yayın saatleri, maçları canlı takip etmek isteyen izleyiciler için günün önemli başlıkları arasında.

TRT 1 yayın akışı

TRT 1’de gündüz kuşağında Kalk Gidelim, Alişan ile Hayata Gülümse ve Seksenler gibi yapımlar yer alıyor. Akşam saatlerinde ise futbol karşılaşmaları yayınlanacak.

• 07.15 – Kalk Gidelim

• 10.30 – Alişan ile Hayata Gülümse

• 13.15 – Seksenler

• 14.15 – Alparslan: Büyük Selçuklu

• 17.30 – Lingo Türkiye

• 19.00 – Ana Haber

• 19.45 – Trabzonspor - Hearts

• 22.00 – Beşiktaş - Crystal Palace

• 00.15 – Teşkilat (Tekrar)

Kanal D yayın akışı

Kanal D’nin gündüz programında Küçük Ağa, Neler Oluyor Hayatta, Yaprak Dökümü ve Gelinim Mutfakta bulunuyor. Akşam kuşağında Haysiyet’in yeni bölümü yayınlanacak.

• 07.00 – Küçük Ağa

• 09.00 – Neler Oluyor Hayatta

• 11.00 – Yaprak Dökümü

• 13.45 – Gelinim Mutfakta

• 16.45 – Haysiyet

• 18.30 – Kanal D Ana Haber

• 20.00 – Haysiyet (Yeni Bölüm)

• 23.15 – Mandıra Filozofu

Show TV yayın akışı

Show TV’de gün boyunca Baba, Kuzey Yıldızı İlk Aşk, Buse Varol ile Gelin Evi ve Bahar ekrana gelecek. Kanalın akşam programında Muhtemel Aşk’ın yeni bölümü bulunuyor.

• 06.00 – Baba

• 09.00 – Kuzey Yıldızı İlk Aşk

• 12.30 – Buse Varol ile Gelin Evi

• 15.00 – Bahar

• 18.25 – Show Ana Haber

• 20.00 – Muhtemel Aşk (Yeni Bölüm)

• 00.15 – Gece Hattı

ATV yayın akışı

ATV’nin gündüz yayınlarında Kahvaltı Haberleri, Müge Anlı ile Tatlı Sert, atv Gün Ortası ve Esra Eron’da yer alıyor. Akşam saatlerinde Güneşin Doğduğu Yer’in yeni bölümü yayınlanacak.

• 08.00 – Kahvaltı Haberleri

• 10.00 – Müge Anlı ile Tatlı Sert

• 13.00 – atv Gün Ortası

• 14.00 – Güneşin Doğduğu Yer

• 16.00 – Esra Eron’da

• 19.00 – atv Ana Haber

• 20.00 – Güneşin Doğduğu Yer (Yeni Bölüm)

• 00.20 – Nihat Hatipoğlu ile Dosta Doğru

NOW TV yayın akışı

NOW TV’de sabah saatlerinde İlk Bakış ve Çalar Saat, gün içinde Çağla ile Yeni Bir Gün ve En Hamarat Benim yayınlanacak. Halef: Köklerin Çağrısı’nın yeni bölümü ise saat 20.00’de ekrana gelecek.

• 07.15 – İlk Bakış

• 08.00 – Çalar Saat

• 10.45 – Çağla ile Yeni Bir Gün

• 12.30 – Anne Yarısı

• 13.30 – En Hamarat Benim

• 16.30 – Halef: Köklerin Çağrısı

• 17.45 – Ali İhsan Varol ile Kumbara

• 19.00 – NOW Ana Haber

• 20.00 – Halef: Köklerin Çağrısı (Yeni Bölüm)

• 00.15 – Ömür Usta

Star TV yayın akışı

Star TV’nin 22 Ekim yayın programında Aramızda Kalsın, Cansu Canan ile Bugün, Songül ve Uğur ile Sana Değer ve Didem Arslan Yılmaz’la Vazgeçme gibi yapımlar yer alıyor. Akşam kuşağında Sevdiğim Sensin’in yeni bölümü yayınlanacak.

• 07.00 – Aramızda Kalsın

• 08.30 – Cansu Canan ile Bugün

• 10.00 – Songül ve Uğur ile Sana Değer

• 13.45 – Fazilet Hanım ve Kızları

• 15.00 – Didem Arslan Yılmaz’la Vazgeçme

• 19.00 – Star Haber

• 20.00 – Sevdiğim Sensin (Yeni Bölüm)

• 00.15 – Başkalarının Hayatı

TV8 yayın akışı

TV8’de günün programında Ebru ile 8'de Sağlık, Oynat Bakalım, Gel Konuşalım ve Zuhal Topal’la Yemekteyiz bulunuyor. MasterChef Türkiye’nin yeni bölümü saat 20.00’de yayınlanacak.

• 07.15 – Ebru ile 8'de Sağlık

• 08.30 – Oynat Bakalım

• 09.00 – Gel Konuşalım

• 12.00 – MasterChef Türkiye

• 16.00 – Zuhal Topal’la Yemekteyiz

• 20.00 – MasterChef Türkiye (Yeni Bölüm)

22 Ekim Trabzonspor ve Beşiktaş maçları hangi kanalda?

Paylaşılan yayın akışına göre Trabzonspor - Hearts karşılaşması saat 19.45’te, Beşiktaş - Crystal Palace maçı ise saat 22.00’de TRT 1 ekranlarında yer alıyor. Her iki karşılaşma da Avrupa kupaları kapsamında listeleniyor.

Maçların yayın saatleri ve karşılaşma bilgileri için TRT 1’in güncel yayın duyurularının kontrol edilmesi gerekiyor.

Açıklamada, Türkiye'nin faaliyete Anadolu Deniz Görev Grubu ile katıldığı belirtilirken görev grubunda yer alan deniz unsurları ve hava araçlarına ilişkin bilgilere de yer verildi.

Anadolu Deniz Görev Grubu'nda hangi unsurlar yer aldı?

MSB'nin paylaşımına göre, faaliyete TCG Anadolu çok maksatlı amfibi gemisi, TCG Gaziantep fırkateyni ve TCG Gür denizaltısı ile katılım sağlandı. Görev grubunda ayrıca 3 adet TB-3 silahlı insansız hava aracı (SİHA) ve 1 Tabur Çıkarma Kuvveti de yer aldı.

Bakanlık, söz konusu unsurlardan oluşan birliğin “Anadolu Deniz Görev Grubu” adıyla NATO'nun Neptune Strike 2026/4 faaliyetine iştirak ettiğini bildirdi.

Tatbikata ilişkin görüntüler paylaşıldı

Milli Savunma Bakanlığının sosyal medya hesabından yayımlanan paylaşımda, faaliyetin gerçekleştirildiği deniz sahalarına ve katılan unsurlara ilişkin görüntüler de yer aldı.

Paylaşımda, NATO'nun Artırılmış Teyakkuz Faaliyeti'nin üç farklı denizde icra edildiği bilgisi aktarılırken Türkiye'nin faaliyete deniz ve hava unsurlarından oluşan Anadolu Deniz Görev Grubu ile katıldığı vurgulandı.

🗓️ 16-21 Ekim 2026 NATO'nun Artırılmış Teyakkuz Faaliyeti Neptune Strike 2026/4, Kuzey Denizi, Adriyatik Denizi ve İyon Denizi’nde icra edildi. Faaliyete; TCG Anadolu çok maksatlı amfibi gemisi, TCG Gaziantep fırkateyni, TCG Gür denizaltısı, 3 adet TB-3 SİHA ve 1 Tabur Çıkarma Kuvvetinden müteşekkil “Anadolu Deniz Görev Grubu” ile iştirak edildi. #MillîSavunmaBakanlığı

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) October 22, 2026

2026'nın son aylarına girerken zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda yıl sonu maaşları tek tek hesaplandı. İşte en güncel zam tablosu ve meslek meslek maaş durumu...

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının son günlerinde bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!