Necati Temiz'in de aralarında olduğu 7 kamu görevlisine suçlama

Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede, 7 kamu görevlisine "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma" suçlaması yöneltildi.

Şüpheliler arasında Dilovası Belediye Başkan Yardımcısı Necati Temiz'in yanı sıra belediyede görev yapan diğer kamu görevlilerinin de bulunduğu belirtildi.

Soruşturma kapsamında tutuklu yargılanan Necati Temiz'in de aralarında bulunduğu 7 kamu görevlisinin yargılanmasına ilişkin süreç, iddianamenin kabul edilmesinin ardından başlayacak.

Dilovası'ndaki kozmetik fabrikasında yangın çıktı

Kocaeli'nin Dilovası ilçesi Mimar Sinan Mahallesi'nde bulunan bir kozmetik fabrikasında 8 Kasım 2025'te yangın çıktı.

Yangında Tuğba Taşdemir (17), Nisanur Taşdemir (15), Cansu Esetoğlu (15), Hanım Gülek (52), Esma Gikan (31) ve Şengül Yılmaz (59) hayatını kaybetti.

Yangında yaralanan 7 kişi hastaneye kaldırılırken, Kocaeli Şehir Hastanesi'nde tedavi gören Tuncay Yıldız da 15 Kasım'da yaşamını yitirdi.

Böylece yangında hayatını kaybedenlerin sayısı 7'ye yükseldi.

Soruşturma kapsamında 7 kişi tutuklandı

Yangının ardından başlatılan soruşturma kapsamında, aralarında fabrika sahiplerinin de bulunduğu 7 kişi tutuklandı.

Soruşturma kapsamında Dilovası Belediye Başkan Yardımcısı Necati Temiz, Zabıta Müdürvekili N.B. ile 3 zabıta personeli de görevlerinden uzaklaştırıldı.

Fabrika sahibi cezaevinde hayatını kaybetti

Soruşturma kapsamında tutuklanan fabrika sahiplerinden Kurtuluş Oransal, cezaevinde bulunduğu sırada kalp krizi geçirdi.

Hastaneye kaldırılan Oransal, yapılan müdahalelere rağmen hayatını kaybetti.

7 kamu görevlisi "bilinçli taksirle" suçlanıyor

Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede, 7 kamu görevlisi hakkında "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma" suçlaması yöneltildi.

Eğirdir’de gürültü tartışması bıçaklı kavgaya dönüştü

Eğirdir bıçaklı kavga olayı, Hamam Mahallesi Çakırlar Sokak’ta yaşandı. Edinilen bilgilere göre, Nurettin Y. (20) ile komşuları Yüksel U. (59) ve Çilem Ç. (38) arasında gürültü meselesi nedeniyle tartışma çıktı.

Taraflar arasındaki sözlü tartışmanın kısa sürede büyüyerek kavgaya dönüşmesi üzerine Nurettin Y’nin, üzerinde bulunan bıçakla Yüksel U. ve Çilem Ç’yi yaraladığı belirtildi.

Çevrede bulunanların ihbarı üzerine adrese 112 Acil Sağlık ve polis ekipleri yönlendirildi. Polis ekipleri sokakta güvenlik önlemi alırken, sağlık görevlileri yaralılara ilk müdahaleyi olay yerinde yaptı.

Isparta cinayet olayında bir kişi hayatını kaybetti

Ambulanslarla Eğirdir Devlet Hastanesi’ne kaldırılan yaralılardan Yüksel U., doktorların tüm müdahalelerine rağmen yaşamını yitirdi. Ağır yaralandığı bildirilen Çilem Ç’nin ise hastanedeki tedavisinin devam ettiği öğrenildi.

Yüksel U’nun hayatını kaybetmesiyle olay, Isparta cinayet soruşturması kapsamında incelenmeye başlandı. Eğirdir cinayet olayına ilişkin polis ekiplerinin sokakta ve çevrede delil çalışması yaptığı, yaşananların tüm yönleriyle araştırıldığı belirtildi.

Hayatını kaybeden Yüksel U’nun cenazesinin, yapılacak işlemlerin ardından yakınlarına teslim edilmesi bekleniyor.

Eğirdir cinayet şüphelisi gözaltına alındı

Isparta bıçaklı kavga olayının ardından kaçmasına fırsat verilmeden yakalanan şüpheli Nurettin Y., polis ekipleri tarafından gözaltına alındı. Şüphelinin emniyetteki işlemlerinin sürdüğü öğrenildi.

Olay yerinde inceleme yapan ekiplerin, kavgaya dönüşen tartışmanın ayrıntılarını belirlemek amacıyla görgü tanıklarının ifadelerine başvuracağı değerlendiriliyor. Çevrede güvenlik kamerası bulunup bulunmadığının da yapılacak incelemeyle netleşmesi bekleniyor.

Eğirdir bıçaklı kavga ve cinayet olayına ilişkin başlatılan soruşturma sürerken, ağır yaralı Çilem Ç’nin hastanedeki tedavisi devam ediyor.

HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar, Gazimağusa'da kurulan Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi'nin Doğu Akdeniz'deki deniz güvenliği açısından önemli bir altyapı oluşturacağını belirtti.

Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri Projesi kapsamında hayata geçirilen sistemin; radarlar, elektronik takip unsurları, haberleşme altyapısı ve sahadaki teknik ekipmanlarla birlikte çalıştığı aktarıldı.

Yerli yazılım desteğiyle geliştirilen sistem sayesinde yabancı gemilerin hareketlerinin izlenmesi, kaçakçılık faaliyetlerinin tespit edilmesi ve yasa dışı girişimlere karşı daha hızlı değerlendirme yapılabilmesi hedefleniyor.

KKTC'nin deniz gözetleme kapasitesi artırılıyor

HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar, KKTC'ye kurulan dijital gemi takip sisteminin önceki uygulamalara göre daha yüksek yerlilik oranına sahip olduğunu ifade etti.

Sistemin mevcut altyapılarla uyumlu şekilde çalışabildiğini belirten Nacar, yapay zeka tabanlı analiz özellikleri sayesinde denizlerdeki hareketliliğin daha kapsamlı değerlendirilebildiğini söyledi.

Nacar, yapay zeka destekli teknolojilerin sağladığı analiz kabiliyetiyle deniz trafiğine ilişkin anlık verilerin daha etkin kullanılacağını ve bölgedeki farkındalık seviyesinin yükseltileceğini kaydetti.

Yerli teknolojiyle bağımsız takip altyapısı oluşturuldu

HAVELSAN Genel Müdürü Nacar, şirketin 2023 yılında Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri kapsamında yabancı kaynaklı yazılımların yerine yerli çözümler geliştirdiğini ve sistemlerde kullanılan bazı sensörlerin de yerli ürünlerle desteklendiğini hatırlattı.

KKTC'de kurulan yeni sistemin bu çalışmaların daha gelişmiş bir devamı olduğunu belirten Nacar, yerli teknoloji kullanımı sayesinde deniz gözetleme faaliyetlerinde dışa bağımlılığın azaltılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Doğu Akdeniz'de deniz güvenliği güçlenecek

Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri Projesi kapsamında kurulan sistemin Türkiye ve KKTC açısından önemli bir takip merkezi oluşturacağını belirten Nacar, sistemle bölgedeki hareketliliğin daha kolay izlenebileceğini söyledi.

Nacar, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu sistem sayesinde burada olan biten, çok daha rahat tespit edilip görüntülenebilecek. Bu, bize daha fazla özgürce hareket etmeyi getirecek. Başkalarına bağımlı olmadan kendi sistemlerimizle durumsal farkındalığı denizde sağlayacak. KKTC, kaçakçılık, illegal işler ve gemi trafiğinin emniyeti açısından bu sistemden azami ölçüde yararlanacaktır."

Yerli dijital deniz gözetleme sisteminin Doğu Akdeniz'deki deniz güvenliğine katkı sağlayacağını belirten Nacar, "KKTC'ye kurulan yapay zeka destekli yerli dijital deniz gözetleme sistemi, Doğu Akdeniz 'Mavi Vatan'da deniz güvenliğini önemli ölçüde artıracaktır" ifadelerini kullandı.

HAVELSAN farklı bölgelerde teknoloji projeleri yürütüyor

HAVELSAN'ın Türkiye'nin yanı sıra farklı ülkelerde de sahil güvenlik, radar ve gözetleme teknolojileri üzerine çalışmalar yürüttüğünü belirten Nacar, Karadeniz, Güneydoğu Asya ve Afrika'da çeşitli projelerin gerçekleştirildiğini aktardı.

Şirketin havacılık simülasyonları, komuta kontrol çözümleri ve savaş yönetim yazılımları alanlarında da faaliyet gösterdiğini ifade eden Nacar, büyük veri, yapay zeka ve bulut bilişim teknolojilerine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.

Nacar, HAVELSAN'ın yeni teknoloji projeleriyle 2026 yılında daha güçlü bir yapıya ulaşmayı hedeflediğini kaydetti.

Karlıova trafik kazası Kaynarpınar köyü yakınlarında meydana geldi

Karlıova trafik kazası, Karlıova-Yedisu kara yolunun Kaynarpınar köyü mevkisinde meydana geldi. A.T. yönetimindeki otomobil, henüz belirlenemeyen nedenle yoldan çıkarak uçurumdan aşağı yuvarlandı.

Metrelerce sürüklenen araç, bölgedeki dere yatağına düştü. Kazayı görenlerin veya çevrede bulunanların ihbarı üzerine olay yerine Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE), 112 Acil Sağlık ve jandarma ekipleri yönlendirildi.

Bölgeye ulaşan ekipler, dere yatağına düşen otomobilde sıkışan sürücünün kurtarılması için çalışma başlattı. Arazi koşulları nedeniyle müdahalenin ekiplerin koordinasyonuyla gerçekleştirildiği belirtildi.

Bingöl kazasında sürücü kurtarılamadı

Ekiplerin çalışması sonucunda otomobilin içerisinde sıkıştığı yerden çıkarılan A.T.’ye sağlık görevlileri tarafından müdahale edildi. Yapılan tüm müdahalelere rağmen sürücünün yaşamını yitirdiği belirlendi.

A.T.’nin cenazesi, olay yerindeki incelemelerin tamamlanmasının ardından Karlıova Devlet Hastanesi morguna götürüldü. Bingöl kaza haberinin ardından jandarma ekipleri bölgede güvenlik önlemi alırken, araçta ve yol çevresinde inceleme yaptı.

Kazanın nedeni incelemeyle belirlenecek

Karlıova kazasının hangi nedenle meydana geldiğinin belirlenmesi amacıyla soruşturma başlatıldı. Otomobilin yoldan çıkmasına yol açan koşulların, olay yeri incelemesi ve araç üzerindeki teknik kontrollerin ardından netleşmesi bekleniyor.

Karlıova-Yedisu kara yolunda ulaşım, ekiplerin kurtarma ve inceleme çalışmaları sırasında kontrollü şekilde sağlandı. Bingöl trafik kazasıyla ilgili başlatılan inceleme sürüyor.

Yeni sezon öncesi ilk etap kamp sürecini Erzurum'da tamamlayan yeşil-kırmızılı ekip, verilen kısa iznin ardından ikinci etap çalışmaları için Burdur'da toplandı.

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) Lavanta Tepesi Otel Spor Tesisleri'nde kampa giren Amed Sportif Faaliyetler, teknik heyet yönetiminde gerçekleştirdiği antrenmanla Burdur kampının ilk çalışmasını tamamladı.

Yeşil-kırmızılı ekibin Burdur kampı süresince kondisyon ve taktik ağırlıklı idmanların yanı sıra hazırlık maçları da oynaması planlanıyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 0,23 düşüşle 14.038,17 puandan başladı. Önceki kapanışa göre 32,81 puan değer kaybeden endeks, dün ise alış ağırlıklı işlemlerin etkisiyle günü yüzde 0,64 yükselişle 14.070,98 puandan tamamlamıştı.

Borsa İstanbul'da sektör endeksleri farklı yönlerde hareket etti

Açılış verilerine göre bankacılık endeksi yüzde 0,47, holding endeksi ise yüzde 0,55 değer kazandı. Sektör endeksleri arasında en yüksek artış yüzde 1,62 ile madencilik sektöründe gerçekleşti. En fazla değer kaybı yaşayan sektör ise yüzde 9,03 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda çip hisselerindeki yükselişe rağmen, ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı riskler ile petrol fiyatlarındaki yüksek oynaklık karışık bir görünüm oluşturdu.

Çip üreticilerinin hisselerinde görülen yükseliş ve ABD ile İran'ın yeniden müzakere masasına oturabileceğine ilişkin beklentiler gündemde yer alırken, Orta Doğu'da devam eden çatışmalar piyasalarda yön arayışının sürmesine neden oldu.

Öte yandan Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukası uygulamaya başladıklarını" duyurması, jeopolitik gerilimin azalacağına yönelik beklentilerin zayıflamasına yol açtı.

BIST 100 endeksinde destek ve direnç seviyeleri izleniyor

Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu belirtti. Yurt dışında ise Almanya ile Avro Bölgesi'nde açıklanacak ZEW ekonomik güven endeksinin takip edileceği ifade edildi.

Teknik değerlendirmelerde BIST 100 endeksi için 14.000 ve 13.900 puan seviyeleri destek, 14.200 ve 14.300 puan seviyeleri ise direnç konumu olarak öne çıktı.

Dev çekirgeler Marmara Bölgesi'nde görüldü

Balkanlar üzerinden Türkiye'ye ulaştığı öne sürülen iri çekirgeler, Marmara Bölgesi'nde farklı noktalarda görüldü.

Edirne, İstanbul ve Kocaeli'nin ardından Bursa'nın çeşitli ilçelerinde de vatandaşlar tarafından görüntülenen çekirgeler, sosyal medyada gündem oldu.

Görüntülerin yayılması üzerine çekirgelerin farklı ülkelerden Türkiye'ye geldiği ve bölgede istila yaşandığı iddiaları ortaya atıldı.

Tarım ve Orman Bakanlığı: Çekirge istilası yok

Tarım ve Orman Bakanlığı, son günlerde İstanbul ve çevre illerde çekirge istilası yaşandığı yönündeki paylaşımlar üzerine açıklama yaptı.

Bakanlık ekiplerinin gerçekleştirdiği inceleme ve takipler sonucunda, İstanbul ve Tekirdağ başta olmak üzere Marmara Bölgesi'nde tarımsal üretimi tehdit eden herhangi bir çekirge istilası ya da ekonomik zarara yol açabilecek bir çekirge popülasyonu tespit edilmediği bildirildi.

Bakanlık, kamuoyuna yansıyan görüntülerdeki çekirgelerin tür teşhislerinin yapıldığını ve bunların tamamının Türkiye'de doğal olarak bulunan yerli popülasyonlara ait olduğunun belirlendiğini açıkladı.

Çekirgeler Balkanlar'dan mı geldi?

Tarım ve Orman Bakanlığı, çekirgelerin Balkanlar, Afrika veya başka bir bölgeden Türkiye'ye sürü halinde geldiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Açıklamada, "Balkanlar'dan, Afrika'dan veya başka bir bölgeden ülkemize ulaşan sürü halinde bir çekirge istilası söz konusu değildir" denildi.

İstanbul'daki çekirge tarımsal zararlı değil

İstanbul'da görülen çekirgenin türüne ilişkin de bilgi veren Bakanlık, söz konusu türün tarımsal üretime zarar veren bir çekirge olmadığını açıkladı.

İstanbul'da görülen çekirgenin beyaz yüzlü çalı çekirgesi (Decticus albifrons) olduğu belirtilirken, bu türün tarımsal zararlılarla beslenerek biyolojik dengeye katkı sağladığı ifade edildi.

Çekirge sayısındaki artışın nedeni hava koşulları

Türkiye'de çok sayıda çekirge türünün doğal olarak yaşadığına dikkat çekilen açıklamada, bazı türlerin popülasyonlarında iklim koşulları ve özellikle yumurtlama dönemlerine bağlı olarak dönemsel artışlar yaşanabileceği belirtildi.

Çekirgelerin rüzgârın etkisiyle yerleşim alanlarına taşınabildiği, sıcak havalarda ise ışığa yönelmeleri nedeniyle vatandaşlar tarafından daha sık fark edilebildiği kaydedildi.

Bakanlık, yaşanan durumun doğal bir süreç olduğunu ve çekirge istilası anlamına gelmediğini vurguladı.

Çekirge popülasyonları 81 ilde izleniyor

Tarım ve Orman Bakanlığı, çekirge popülasyonlarının Yıllık Bitki Sağlığı Mücadele Programı kapsamında 81 ilde görev yapan teknik ekipler tarafından düzenli olarak takip edildiğini açıkladı.

Son günlerde gelen ihbarlar nedeniyle İstanbul ve Tekirdağ'daki çalışmaların da yoğunlaştırıldığı bildirildi.

Tarımsal üretime zarar verebilecek türlerin ekonomik zarar eşiğine ulaşması halinde gerekli mücadele çalışmalarının vakit kaybetmeden uygulanacağı belirtilirken, mevcut durumda herhangi bir mücadeleyi gerektirecek durum bulunmadığı ifade edildi.

Gece yarısı Kızılay'daki il binasında tartışma çıktı

Fahri Yıldırım ve beraberindeki kişiler, gece saatlerinde Kızılay'da yer alan CHP Ankara İl Başkanlığı binasına gitti. Giriş esnasında Yıldırım'ın içinde bulunduğu grup ile bina içerisinde bulunan partililer arasında sözlü tartışma başladı.

Polis ekipleri sevk edildi ve müzakere yürütüldü

İhbar üzerine olay yerine çok sayıda polis ekibi sevk edildi. Ekipler, taraflar arasında herhangi bir arbede yaşanmaması adına bina çevresinde güvenlik önlemleri aldı.

Polis ekiplerinin iki grup arasında yürüttüğü müzakerelerin ardından Fahri Yıldırım ve beraberindeki heyet güvenlik önlemleri altında binadan çıkarıldı. Bu esnada bina dışında toplanan bazı partililerin Yıldırım'ı protesto ettiği görüldü.

ABD'de Trump yönetiminin Harvard Üniversitesi'ne yönelik incelemelerine bir yenisi daha eklendi. ABD Adalet Bakanlığı, üniversitenin Çinli bağışçıların desteğiyle Amerikalı öğrencileri kapsam dışında bırakan burs programları oluşturmasına izin verip vermediğini araştırıyor.

Harvard'ın Çin merkezli mali yardım programları inceleniyor

Associated Press'in (AP) haberine göre, ABD Adalet Bakanlığı yetkilileri yeni incelemeyi duyurdu.

Bakanlık, Harvard Üniversitesi'nin yabancı fonlara ilişkin bildirimlerinin, Amerikalı öğrencilere karşı olası ayrımcılık konusunda "endişe yarattığını" belirtti.

İnceleme kapsamında hangi burs programlarının ele alındığı ise açıklanmadı.

Adalet Bakanlığı: Ulusal kökene dayalı ayrımcılık olabilir

ABD Adalet Bakanlığı, soruşturmanın Harvard'ın "Çin merkezli mali yardım programlarına" yönelik olduğunu açıkladı.

Bakanlık, Çinli bağışçıların Harvard'a yalnızca belirli ülkelerden gelen öğrencilere mali yardım sağlanmasını desteklemek amacıyla bağış yaptığını öne sürdü.

Yetkililere göre, mali yardım programlarının belirli ülkelerden gelen öğrencilerle sınırlandırılması, kişilerin geldikleri ülkeye dayalı yasa dışı ayrımcılık anlamına gelebilir.

Harvard suçlamaları reddetti

Harvard Üniversitesi ise konuya ilişkin açıklamasında, bağışların bildirilmesine ilişkin yasalara uyduğunu belirtti.

Üniversite, mali yardımların dağıtımında ırk, etnik köken veya ulusal kökene dayalı yasa dışı ayrımcılık yapılmadığını savundu.

Harvard'ın açıklamasında, "Harvard, bağışların bildirilmesine ilişkin yasalara uymakta ve Medeni Haklar Yasası'nın VI. Başlığı kapsamındaki hukuki yükümlülükleri doğrultusunda mali yardımların dağıtımında ırk, etnik köken veya ulusal kökene dayalı yasa dışı ayrımcılık yapmamaktadır" ifadelerine yer verildi.

Çin'den ABD'ye eğitim iş birliği mesajı

Çin'in Washington Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Chang da soruşturmaya ilişkin açıklama yaptı.

Liu, Çin ile ABD arasındaki eğitim iş birliğinin her iki tarafın da yararına olduğunu belirterek, eğitim ve akademik değişimlerin siyasi amaçlarla sekteye uğratılmaması gerektiğini söyledi.

Trump yönetimi yabancı fonları mercek altına aldı

ABD'deki birçok üniversite gibi Harvard da doğrudan bağışlar ve sözleşmeler yoluyla yabancı kaynaklardan fon kabul ediyor.

Trump yönetimi ise özellikle yabancı hasım ülkelerden sağlanan fonların ulusal güvenlik riski oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Yönetim, üniversitelerin dış kaynaklı finansman konusunda daha fazla şeffaflık sağlaması gerektiğini savunuyor.

Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığından nitelikli dolandırıcılık soruşturması

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturma kapsamında; "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" ve "nitelikli dolandırıcılık" suçlarını işledikleri saptanan zanlılar takibe alındı.

Şüphelilerin, telefonla ulaştıkları vatandaşlara kendilerini banka görevlisi olarak tanıttıkları, hileli eylemlerle mağdurları ikna ederek haksız maddi menfaat temin ettikleri ve bu yolla dolandırıcılık eylemlerine iştirak ettikleri belirlendi.

7 ilde eş zamanlı baskınlar

Emniyet güçleri, kimlik ve adresleri tespit edilen 28 şüphelinin yakalanması amacıyla İstanbul merkezli olmak üzere Batman, Gaziantep, Amasya, Kırıkkale, Trabzon ve Kayseri'de eş zamanlı operasyonlar gerçekleştirdi.

Düzenlenen operasyonlarda aralarında suç örgütünün elebaşı ile 2 üst düzey yöneticisinin de yer aldığı 12 şüpheli gözaltına alındı. Yapılan incelemelerde, hakkında karar bulunan zanlılardan 4'ünün halihazırda farklı suçlardan cezaevinde olduğu tespit edildi. Firari durumdaki 12 şüphelinin yakalanmasına yönelik polis ekiplerinin çalışmaları devam ediyor.

Bakanlık tarafından yürütülen denetimlerde binlerce firma incelenirken, mevzuata aykırı ürünleri piyasaya sunan işletmelere idari yaptırımlar uygulandı.

Açıklamaya göre, yılın ilk altı ayında 4 bin 704 firmada hem denetim hem de mevzuata uyum konusunda bilgilendirme çalışmaları gerçekleştirildi.

İncelemeler sonucunda mevzuata aykırı ürünleri piyasaya arz ettiği belirlenen işletmelere toplam 8,6 milyon lira idari para cezası kesildi.

Binlerce firmada ürün denetimi yapıldı

Bakanlığın açıklamasında, tekstil, ayakkabı, mobilya, kırtasiye, çocuk bakım ürünleri, oyuncak ve deterjan başta olmak üzere çok sayıda tüketici ürününün denetim kapsamına alındığı bildirildi.

Denetimlerde, tüketiciler açısından risk oluşturabilecek ürünlerin tespit edilmesi ve piyasaya sunulmasının önlenmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğü belirtildi. Risk taşıdığı belirlenen ürünler hakkında gerekli idari işlemlerin uygulandığı ifade edildi.

Çocuk ürünlerine öncelik verildi

Denetim planı hazırlanırken özellikle bebek ve çocuklara yönelik ürünlerin öncelikli olarak değerlendirildiği aktarıldı.

Hazırlanan analizler doğrultusunda risk taşıma ihtimali yüksek ürünlerin incelemeye alındığı belirtilen açıklamada, ürünlerin yalnızca kimyasal, fiziksel ve mekanik riskler açısından değil, etiketlerde yer alması zorunlu bilgilerin mevzuata uygunluğu yönünden de kontrol edildiği kaydedildi.

Yıllık denetim programı kapsamında üretici ve ithalatçılara yönelik incelemelerde çocuk mobilyaları, çocuk giysileri, ayakkabılar ve oyuncakların öncelikli ürün grupları arasında yer aldığı bildirildi.

Yaz sezonunda denetimler yoğunlaştırıldı

Bakanlık, dönemsel tüketim alışkanlıklarını dikkate alarak denetimlerini mevsimsel ürünlerde de artırdı.

Bu kapsamda haziran ayında yazlık giysiler, terlik ve sandaletler, plaj havluları, su ve kum oyuncakları ile yüzme yardımcılarına yönelik denetimlerin yoğunlaştırıldığı açıklandı.

Mevzuata aykırı ürünlere idari yaptırım uygulandı

Açıklamada, denetimler sonucunda mevzuata aykırı olduğu belirlenen ürünler hakkında piyasaya arzın yasaklanması, ürünlerin toplatılması ve kamuoyuna risk duyurusu yapılması gibi idari tedbirlerin uygulandığı bildirildi.

Mevzuata aykırı ürünleri piyasaya sunan firmalara toplam 8,6 milyon lira idari para cezası kesildiği belirtilirken, Bakanlığın denetim faaliyetlerini "Güvensiz Ürüne Karşı Sıfır Tolerans" ilkesi doğrultusunda sürdürmeye devam edeceği vurgulandı.

Bakanlık ayrıca, tüketicilerin alışveriş sırasında ürün etiketlerindeki bilgileri dikkatle incelemeleri ve güvensiz ürün bildirimlerini ilgili internet adresi üzerinden takip etmelerinin önem taşıdığına dikkat çekti.

Ticaret Bakanlığı, 2026 yılının ilk altı ayında da güvensiz ürünlere geçit vermedi.

Ticaret Bakanlığı, 2026 yılının ilk altı ayında, tüketici ürünlerine yönelik piyasa gözetimi ve denetimleri kapsamında, 4.704 firmayı denetledi; gerçekleştirilen denetimler sonucunda mevzuata… pic.twitter.com/wSFq5LCKPR

— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) July 21, 2026

İstanbul'da dolar, euro ve sterlin fiyatları

İstanbul serbest piyasasında ABD doları alış fiyatı 47,1810 lira, satış fiyatı ise 47,1820 lira olarak işlem gördü. Cuma günü dolar 47,1670 liradan alınırken 47,1680 liradan satılıyordu.

Avro, İstanbul serbest piyasasında 53,9850 liradan alınırken 53,9860 liradan satıldı. Cuma günü avronun alış fiyatı 53,9770 lira, satış fiyatı ise 53,9780 lira seviyesindeydi.

Sterlin ise İstanbul serbest piyasasında 63,5210 liradan alınırken 63,5310 liradan satıldı. Cuma günü sterlinin alış fiyatı 63,4820 lira, satış fiyatı ise 63,4920 lira olarak kaydedilmişti.

İsviçre frangı İstanbul serbest piyasasında 58,3220 liradan alınırken 58,3320 liradan satıldı. Cuma günü İsviçre frangının alış fiyatı 58,4480 lira, satış fiyatı ise 58,4580 lira seviyesinde bulunuyordu.

Ankara'da döviz kuru son durum

Ankara serbest piyasasında ABD doları alış fiyatı 47,1510 lira, satış fiyatı ise 47,2310 lira olarak açıklandı. Cuma günü dolar 47,1370 liradan alınırken 47,2170 liradan satılıyordu.

Avro, Ankara serbest piyasasında 53,9450 liradan alıcı bulurken 54,0250 liradan satıldı. Cuma günü avronun alış fiyatı 53,9370 lira, satış fiyatı ise 54,0170 lira olarak kaydedilmişti.

Sterlin ise Ankara serbest piyasasında 63,4610 liradan alınırken 63,6710 liradan satıldı. Cuma günü sterlinin alış fiyatı 63,4220 lira, satış fiyatı ise 63,6320 lira seviyesinde işlem görüyordu.

Döviz kuru verilerinde yeni fiyatlar açıklandı

İstanbul ve Ankara serbest piyasalarında açıklanan güncel verilere göre dolar, euro, sterlin ve İsviçre frangının alış ve satış fiyatları yeni haftanın ilk işlem gününde güncellendi. Açıklanan tabloda cuma günü ile bugünkü fiyatlar birlikte yer aldı ve döviz kuru verilerindeki son seviyeler paylaşıldı.

Daniele Santarelli: "Güç dengeleri birbirine çok yakın"

A Milli Kadın Voleybol Takımı Başantrenörü Daniele Santarelli, açıklamasında turnuvadaki güç dengelerinin birbirine son derece yakın olduğunu ve kendilerini oldukça heyecanlı bir çeyrek final sürecinin beklediğini söyledi. Makau'da tam anlamıyla bir voleybol şöleni yaşanacağını vurgulayan Santarelli, finallerde mücadele etmeyi hak eden tüm takımların sahaya elinden gelenin en iyisini koyacağına inandığını belirtti.

Çeyrek finaldeki rakipleri Kanada ile oynayacakları karşılaşmanın özel bir anlam taşıdığına değinen tecrübeli çalıştırıcı, Kanada'yı ve antrenör heyetini bu noktaya geldikleri için tebrik etti. Rakip takımın başantrenörü Giovanni Guidetti ile uzun yıllara dayanan rekabetlerine dikkat çeken Santarelli, son on yılda Guidetti'ye karşı defalarca mücadele ettiğini ve her zaman üst düzey bir rekabet ortamı oluştuğunu ifade ederek, amaçlarının sahada en iyi voleybolu sergilemek olduğunu ekledi.

Kanada Başantrenörü Giovanni Guidetti, tarihlerinde ilk kez VNL finallerinde yer aldıklarını ve bu yüzden büyük bir heyecan yaşadıklarını belirterek, dünyanın en iyi takımlarıyla aynı sahnede bulunmaktan gurur duyduklarını dile getirdi. Japonya'nın Türk Başantrenörü Ferhat Akbaş ise Japonya Takımı olarak finallerde yer almaktan onur duyduklarını belirterek, Brezilya karşısında en iyi performanslarını sergilemek için birlik olduklarını aktardı.

Diğer çeyrek final eşleşmelerindeki teknik adamlardan İtalya Başantrenörü Julio Velasco, finallerde her maçın zorluğuna dikkat çekerek adım adım ilerleyeceklerini ve tüm oyuncularının kadroda hazır bulunmasından memnuniyet duyduğunu ifade etti. Hollanda Başantrenörü Felix Koslowski ise genç bir takıma sahip olduklarını, son yılların en güçlü ekiplerinden biriyle karşılaşacaklarını ve İtalya mücadelesinin kendileri için büyük bir öğrenme ile performans sınavı olacağını belirtti. Basın toplantısı, başantrenörler ve sporcuların katıldığı toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.

Dönemin valisi Tuncay Sonel'in eşi de gözaltına alındı

Operasyonlar kapsamında aralarında dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel’in eşi Handan Sonel, Doku'nun cep telefonuna müdahale ettiği değerlendirilen bilişim şirketinin sahibi, 3 doktor, 1 hemşire, 1 bilgi işlem görevlisi, 5 veri giriş personeli, 1 iş insanı ve 2 güvenlik korucusunun bulunduğu toplam 15 şüpheli yakalandı. Gözaltına alınan kişilerin jandarma ve emniyetteki adli işlemlerinin devam ettiği bildirildi.

Doku’nun kaybolmasının ardından kasten öldürme, cinsel saldırı, suç delillerini yok etme ve bilişim sistemindeki verileri bozma gibi suçlamalarla yürütülen soruşturmanın önceki safhalarında da kritik gelişmeler yaşanmıştı. Aralarında dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel, oğlu Mustafa Türkay Sonel, Gülistan Doku'nun erkek arkadaşı Zeinal Abakarov ve dönemin Tunceli Devlet Hastanesi Başhekimi Çağdaş Özdemir’in de yer aldığı 12 şüpheli tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Ayrıca 5 şüpheli adli kontrol şartıyla serbest bırakılırken, kırmızı bültenle aranan firari şüpheli Umut Altaş ABD'de gözaltına alınmış, dönemin Tunceli Emniyet Müdürü Yılmaz Delen ise tanık sıfatıyla ifadeye çağrılmıştı.

CHP Silivri İlçe Başkanı Doruk Bulut'un evinde arama yapıldı

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Silivri Belediyesi'ne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında CHP Silivri İlçe Başkanı Doruk Bulut hakkında işlem yapıldı.

Başsavcılıktan yapılan açıklamada, Bulut'un 21 Temmuz'da ikametinde gerçekleştirilen arama ve el koyma işleminin ardından gözaltına alındığı bildirildi.

Açıklamada, Bulut'un 22 Temmuz'da Silivri Adliyesi'nde mevcutlu olarak hazır edilmesinin planlandığı belirtilerek, soruşturma işlemlerinin sürdüğü kaydedildi.

Silivri Belediyesi soruşturmasında hangi suçlamalar yer alıyor?

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, belediyedeki bazı iş ve işlemlerin menfaat temini amacıyla kullanıldığı iddiaları üzerine inceleme başlatıldı.

Soruşturma kapsamında belediyeye personel alınması, işletme devri ve kiralanması, imar ve ruhsat işlemleri, mühürleme, kaçak yapı, mal varlığı edinimi ve belediye taşınmazlarının satış süreçlerinde usulsüzlükler bulunduğu öne sürüldü.

Soruşturmanın; "suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme, örgüte üye olma", "rüşvet alma-verme", "irtikâp", "nüfuz ticareti", "görevi kötüye kullanma", "ihaleye fesat karıştırma", "edimin ifasına fesat karıştırma", "imar kirliliğine neden olma" ve "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" suçları kapsamında yürütüldüğü belirtildi.

Silivri Belediyesi soruşturmasında 21 milyon 522 bin liralık kamu zararı iddiası

Soruşturma kapsamında belediyeye ait tescil harici ve park alanı niteliğindeki bir taşınmazın düşük bedelle satıldığı iddiası da dosyada yer aldı.

Söz konusu satış nedeniyle 21 milyon 522 bin lira kamu zararı oluştuğuna ilişkin bilirkişi tespiti yapıldığı bildirildi.

Balcıoğlu'nun da aralarında bulunduğu 10 kişi tutuklandı

Silivri Belediyesi'ne yönelik operasyon kapsamında gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen 18 kişiden 10'u tutuklandı.

Tutuklananlar arasında Silivri Belediye Başkanı Bora Balcıoğlu da bulunuyor. Diğer 8 şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, bölgedeki güvenlik ortamının karmaşık yapısını koruduğu ve öngörülemeyen tırmanmaların yaşanabileceği vurgulandı.

ABD vatandaşlarına "yüksek teyakkuz" çağrısı

Yayımlanan güvenlik uyarısında, başta Orta Doğu’da bulunan ABD vatandaşları olmak üzere yurt dışındaki tüm Amerikan vatandaşlarından yüksek teyakkuz halinde olmaları istendi.

Bölgede yaşanabilecek olası uçuş iptalleri, dönemsel hava sahası kapanmaları ve seyahat rotalarındaki ani aksaklıklara karşı hazırlıklı olunması istendi.

Orta Doğu dışında bulunan ABD vatandaşlarının bölgeye ya da bölge aktarmalı yapacakları seyahat planlarını yeniden gözden geçirmeleri çağrısı yapıldı.

ABD ile ilişkilendirilen diplomatik misyonlar, kişi ve ticari noktaların Orta Doğu sınırları dışında da hedef alınabileceği riskine dikkat çekildi.

ABD ile İran arasında yaşanan çatışmaları sonlandırmak amacıyla Washington ve Tahran yönetimleri, 14 Haziran’da Pakistan'ın arabuluculuğunda 14 maddelik İslamabad Mutabakatı’nı imzalamıştı. Anlaşma, nihai barış şartlarının görüşülmesi için taraflara 60 günlük bir müzakere süreci tanıyordu. Ancak müzakere süreci devam ederken ABD ordusunun 8 Temmuz’da İran hedeflerine yönelik yeni hava operasyonları başlatması ve İran’ın komşu ülkelerdeki ABD üslerine misillemelerde bulunması üzerine bölgedeki kırılgan ateşkes ortamı yerini yeniden sıcak çatışmaya bıraktı.

Gram altın fiyatı yükselişle güne başladı

Bir önceki işlem gününde ons altındaki gerilemeye paralel olarak değer kaybeden gram altın, günü yüzde 0,2 düşüşle 6 bin 78 liradan tamamladı. Yeni işlem gününde ise alımların etkisiyle yükselişe geçen gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 1,6 üzerine çıkarak 6 bin 178 liradan işlem gördü. Aynı saatlerde çeyrek altın 10 bin 152 lira, cumhuriyet altını ise 40 bin 452 lira seviyesinde işlem gördü.

Ons altın fiyatı 4 bin 71 dolara çıktı

Uluslararası piyasalarda altının ons fiyatı da yükseliş kaydetti. Gün içerisinde yüzde 1,6 değer kazanan ons altın, 4 bin 71 dolar seviyesinden işlem gördü. Altın fiyatlarındaki hareketlilikte Orta Doğu'da yaşanan gelişmeler etkisini sürdürdü.

ABD-İran gerilimi altın fiyatlarını etkilemeyi sürdürüyor

ABD ile İran arasında devam eden gerilim, altın fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici unsurlar arasında yer aldı. Bölgede karşılıklı saldırılar sürerken, İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekai'nin ABD ile müzakerelerin yeniden başlayabileceğine ilişkin açıklamaları, bölgede barış ihtimaline yönelik beklentileri artırdı.

İran tarafından yapılan bu açıklamayla ateşkes umutlarının yeniden yükselmesine neden olurken, ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda "İran'ın, öldürdüğü her bir ABD'li asker için katbekat bedel ödeyeceğini" açıklamasıyla söz konusu gelişmeler, altın başta olmak üzere kıymetli metallerin karışık seyretmesine neden olmaya devam ediyor.

Hürmüz Boğazı ve enerji arzına ilişkin gelişmeler izleniyor

ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını sürdürmesi, İran'ın Körfez ülkelerindeki hedeflere misillemeler gerçekleştirmesi ve Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişlerinin oldukça sınırlı kalması, enerji arz güvenliğini yeniden gündeme taşıdı.

Öte yandan Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukası uygulamaya başladıklarını" duyurdu. Bu açıklamanın ardından enerji maliyetlerinin yükselebileceğine yönelik endişeler tahvil piyasasında satış baskısını artırdı. Dün 5 baz puan yükselerek yüzde 4,60 seviyesine çıkan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ise bugün yatay seyir izledi.

Analistler, yurt içinde günün veri gündeminin sakin olduğunu belirtti. Yurt dışında ise Almanya ile Avro Bölgesi'nde açıklanacak ZEW ekonomik güven endeksinin piyasalar tarafından takip edileceği ifade edildi.

"Tarladaki ürünlere zarar verecek bir bulgu tespit edilmedi"

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, Türkiye'de yüzlerce çekirge türünün bulunduğunu ve bunların hepsinin zararlı olmadığını belirtti. Sahadan gelen bilgileri aktaran Kiraz, şu ifadeleri kullandı:

"Şu anda bütün süreç yakından takip ediliyor. Tarladaki ürünlere zarar verecek herhangi bir bulgu şu ana kadar tespit edilmedi. Sahada anlık takipler yapılıyor. Türkiye'de zaman zaman çekirge kaynaklı bölgesel ve geçici riskler oluşsa da Tarım ve Orman Bakanlığının kontrolü ve mevsimsel koşullar nedeniyle kriz seviyesine ulaşmaz."

"Diğer zararlı böcekleri yiyerek tarıma fayda sağlıyorlar"

İhbar gelen bölgelerde Tarım ve Orman Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğü ekipleriyle birlikte incelemelerde bulunan Ziraat Mühendisi Prof. Dr. Enver Durmuşoğlu ise binaların çevresinde görülen iri yapılı çekirgelerin çoğunun diğer zararlı böcekleri yiyerek tarıma fayda sağlayan türler olduğunu söyledi.

Tarladaki ürünü sürü halinde tüketen çöl çekirgelerine sahadaki incelemelerde rastlanmadığını vurgulayan Durmuşoğlu, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

"Yörede tarladaki mahsulü sürü halinde tüketip bitirecek türler tespit etmedik. İnsanlara zarar vermeyen iri türler için panik olacak durum söz konusu değildir. Tarladaki ürünleri saatler içinde tüketenler genelde çöl çekirgeleridir. Sahadaki incelemelerimizde bu sürülere rastlamadık. Türkiye'nin iklim yapısı ve coğrafi konumu sebebiyle çöl çekirgesi sürüleri ülkemize kolay kolay ulaşamıyor. Nadiren gelebilenler ise kalıcı istilalara dönüşmedi. En son bu tür ülkemizde 1985'te görüldü."

Yumurtlama alanları takip ediliyor

Prof. Dr. Durmuşoğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı ekiplerinin kış ve erken bahar aylarından itibaren çekirgelerin yumurtlama alanlarını takip ettiğini, ihtiyaç duyulan bölgelerde yapılan toplu ilaçlamalarla popülasyonun tarıma zarar verecek seviyeye ulaşmadan baskılandığını kaydetti.

ABD’den İran’a "yeni saldırı dalgası"

CENTCOM, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatı doğrultusunda İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlatıldığını bildirdi. Saldırıların amacının, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik eylemlerde kullanılan İran askeri kapasitesini zayıflatmak olduğu kaydedildi.

ABD'nin duyurusunun ardından İran'ın güney ve orta kesimlerinde yer alan İsfahan, Şiraz, Bender Lenge, Sirik, Çabahar, Kunarek, Abadan ve Bender Abbas kentleri ile Keşm Adası çevresinde patlama sesleri duyuldu. İranlı yetkililer ilk belirlemelere göre can kaybı yaşanmadığını, maddi hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Buşehr Nükleer Santrali çevresinde ise hava savunma sistemlerinin aktif hale getirildiği aktarıldı.

İran’dan Körfez ve Ürdün’deki ABD hedeflerine misilleme

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin Darhovin Nükleer Santrali’ne yönelik saldırısına yanıt olarak "Nasr 2" operasyonunun 24. dalgasını başlattığını duyurdu.

Açıklamada, Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD askeri hedeflerine füze ve İHA saldırıları düzenlendiği belirtildi. Ayrıca Bahreyn’de bulunan Amerikan teknoloji şirketi Amazon’a ait bir veri merkezinin seyir füzeleriyle hedef alındığı ve ağır hasar verildiği kaydedildi. Devrim Muhafızları, Ürdün’de ABD askerlerinin konuşlandığı bir yerleşkeye düzenlenen saldırıda ise can kayıpları olduğunu iddia etti. Kuveyt ve Bahreyn yetkilileri, füzelerin ve İHA’ların engellenmesi için hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini doğruladı.

İsrail basını ve güvenlik kaynakları, ABD’nin önümüzdeki günlerde hava saldırılarının kapsamını genişletmeyi planladığını ve ilave savaş uçakları ile yakıt ikmal uçaklarını bölgeye sevk etmeye başladığını öne sürdü.

Katar’dan Birleşmiş Milletler’e şikayet mektubu

Katar, İran’ın ülke topraklarına ve seyrüsefer güvenliğine yönelik gerçekleştirdiği saldırılar nedeniyle BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve BMGK Başkanlığı’na resmi mektup iletti.

Mektupta; 7 Temmuz’da "Al Rukayyat" adlı nakliye gemisinin hedef alınması, 12 ve 17 Temmuz tarihlerindeki balistik füze saldırıları hatırlatılarak, İran’ın eylemlerinin ülke egemenliğini açıkça ihlal ettiği vurgulandı. Katar, uğradığı zararların İran tarafından tazmin edilmesi gerektiğini belirterek, BM Şartı’nın 51. maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkını saklı tuttuğunu bildirdi.

İsrail’in Lübnan’daki saldırıları ve "güvenlik bölgesi" uygulaması

Lübnan güneyinde ise İsrail ordusu, daha önce varılan ateşkes ve çerçeve anlaşmasına rağmen operasyonlarını sürdürdü. İsrail hava kuvvetleri Sur kentine bağlı Mansuri beldesini vururken, Bint Cubeyl ilçesinde yer alan konut kompleksleri ve bir zeytin sıkım tesisini yıktı.

Diğer yandan İsrail ordusu, Lübnan’ın güneyinde CENTCOM ve Lübnan ordusu işbirliğiyle "Güvenli Bölge" adlı pilot bir uygulamanın başlatıldığını duyurdu. Açıklamada, üç taraflı ekiplerin koordinasyon çalışmaları yürüttüğü ve anlaşmanın ihlal edilmesi durumunda İsrail'in karşılık vereceği ifade edildi.

Kırklareli yangını için ekipler seferber oldu

Kızılcıkdere köyünde bulunan tarım arazisinde, henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın başladı. Hasat edilmiş alandaki kuru bitki kalıntıları arasında yayılan alevleri görenlerin ihbarı üzerine bölgeye geniş çaplı ekip sevki yapıldı.

Kırklareli yangın ihbarının ardından itfaiye ve Orman İşletme Müdürlüğü ekiplerinin yanı sıra jandarma, AFAD ve sağlık görevlileri de bölgeye yönlendirildi. Ekipler bir yandan alevlere müdahale ederken diğer yandan yangının çevredeki alanlara sıçramasını önlemek için çalışma yürüttü.

Mühimmat deposuna sıçrama riski önlendi

Yangın bölgesine yaklaşık 2 kilometre mesafede askeri mühimmat deposunun bulunması, müdahalenin önemini artırdı. Ekipler, alevlerin depo yönüne ilerlememesi için yangının çevresini kontrol altına almaya çalıştı.

Yoğun müdahale sonucunda Kırklareli’ndeki anız yangını söndürüldü. Yangında can kaybı ya da yaralanma yaşandığına ilişkin bilgi paylaşılmazken, toplam 60 dekar tarım arazisinin zarar gördüğü belirtildi.

Yangının çıkış nedeni araştırılıyor

Kırklareli yangınının hangi nedenle başladığının belirlenmesi amacıyla inceleme başlatıldı. Anız yangınlarında kuru bitki örtüsü ve rüzgâr, alevlerin kısa sürede geniş alanlara yayılmasına yol açabildiği için hasat sonrası tarım arazilerinde ateş kullanımından kaçınılması önem taşıyor.

Ekiplerin yangının çıkış nedenine ve tarım arazisindeki hasarın boyutuna ilişkin çalışmaları sürüyor.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Transfer dönemleri, Süper Lig’de sadece kadroları değil gündemi de değiştiriyor. Kulüplerin milyonlarca euro ödeyerek kadrosuna kattığı yıldızlar; hem rekabetin seviyesini yükseltiyor hem de tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu dosyada, en pahalı transferler Süper Lig tarihine geçen isimleri tek listede topladık. İşte Süper Lig en pahalı transferler sıralaması ve her bir hamlenin kısa hikâyesi…