Rekabet Kurumunun açıklamasında, söz konusu teşebbüslerin birbirleriyle ürün fiyatları, satış miktarları, hedefler, vade süreleri ve iskonto oranları gibi çeşitli ticari bilgileri paylaşmasının rekabet üzerindeki etkisinin araştırılacağı belirtildi.

18 teşebbüs hakkında soruşturma başlatıldı

Kurulun kararına göre soruşturma, bitki koruma veya bitki besleme ürünleri pazarında faaliyet gösteren toplam 18 teşebbüsü kapsıyor. İncelemede, teşebbüslerin birbirleriyle rekabete duyarlı bilgileri paylaşarak ilgili pazarlardaki rekabet koşullarını etkileyip etkilemediği değerlendirilecek.

Soruşturmanın temelinde, rakip şirketler arasında paylaşılan ticari bilgilerin pazardaki rekabet ortamına olası etkilerinin belirlenmesi bulunuyor. Kurul, bilgi paylaşımının rekabet açısından oluşturabileceği sonuçları ilgili mevzuat kapsamında inceleyecek.

Fiyat ve satış bilgileri incelenecek

Rekabet Kurumunun açıklamasına göre soruşturma kapsamında ürün bazındaki fiyatlar ve satış miktarları başta olmak üzere çeşitli ticari veriler ele alınacak.

Bunun yanı sıra ulaşılması gereken hedefler, uygulanan vade süreleri ve iskonto oranları gibi bilgilerin teşebbüsler arasında paylaşılmasının etkileri de incelenecek. Söz konusu bilgilerin rakip şirketlerin ticari kararlarını etkileyip etkilemediği soruşturma kapsamında değerlendirilecek.

Rekabet üzerindeki olası etkiler araştırılacak

Açıklamada, rakipler arasında stratejik bilgilerin paylaşılmasının pazardaki belirsizliği azaltabileceğine dikkat çekildi. Bu kapsamda bilgi paylaşımının, bitki koruma veya bitki besleme ürünleri pazarlarında rakipler arasında koordinasyona neden olabilecek nitelikte olup olmadığı araştırılacak.

Kurul, inceleme sonucunda elde edilecek bilgi ve bulguları Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında değerlendirecek.

Soruşturma kapsamındaki şirketler

Soruşturma kapsamında Adama Turkey Tarım Sanayi ve Ticaret Ltd Şti., Agrobest Grup Tarım İlaçları Tohumculuk İmalat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret AŞ, Agrofarm Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ, AMC-TR Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ, Astranova Tarım Ticaret ve Sanayi AŞ, BASF Agricultural Solutions Turkey Kimya Ticaret AŞ, Ertar Kimya Tarım Ürünleri ve Aletleri İmalat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Ferbis Tarım Ticaret ve Sanayi AŞ ve Sunset Kimya Tarım Ürünleri ve Aletleri İmalat ve Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ'den oluşan ekonomik bütünlük yer alıyor.

Bunun yanı sıra FMC Turkey Endüstri Ürünleri Sanayi Ltd. Şti., Lances Link Kimya ve İlaç Sanayi Ticaret AŞ, Nufarm Turkey Kimyevi Maddeler İthalat ve Ticaret Ltd. Şti., Platin Kimya Mümessillik ve Dış Tic. AŞ, Safa Tarım AŞ, UPL Ziraat Ve Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Sumi Agro Turkey Tarım İlaçları Sanayi ve Ticaret AŞ, Syngenta Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ ile Tarkim Bitki Koruma Sanayi ve Ticaret AŞ de soruşturma kapsamında bulunuyor.

Kurul kararları ceza anlamına gelmiyor

Rekabet Kurulu tarafından alınan soruşturma kararının, hakkında inceleme başlatılan teşebbüslerin Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal ettiği anlamına gelmediği özellikle belirtildi.

Açıklamada, soruşturma kararlarının ilgili teşebbüslerin yaptırımla karşı karşıya kaldığını veya kalacağını göstermediği ifade edildi. Soruşturma sürecinde yapılacak incelemelerin ardından elde edilen bulguların mevzuat kapsamında değerlendirileceği bildirildi.

Bordo-mavili takım, UEFA Avrupa Ligi play-off turunda Ferencvaros'a elenmesinin ardından UEFA Konferans Ligi'nde yoluna devam edecek. Trabzonspor, lig aşamasında 6 farklı takımla karşı karşıya gelecek.

Trabzonspor'un Konferans Ligi'ndeki rakipleri belli oldu

Kura çekiminin tamamlanmasının ardından Trabzonspor'un UEFA Konferans Ligi lig aşamasındaki rakipleri netleşti. Bordo-mavili ekip, iç sahada Freiburg, Hearts ve Jablonec ile mücadele edecek.

Trabzonspor'un deplasmanda karşılaşacağı takımlar ise Kızılyıldız, KuPS ve CSKA Sofya oldu. Böylece takımın lig aşamasındaki 6 rakibi belli oldu.

Trabzonspor Konferans Ligi'nde kaç maç oynayacak?

Trabzonspor, UEFA Konferans Ligi'nin lig aşamasında toplam 6 karşılaşmaya çıkacak. Bu maçların 3'ü Trabzon'da, diğer 3'ü ise rakip takımların sahalarında oynanacak.

Bordo-mavili takımın iç saha maçlarındaki rakipleri Freiburg, Hearts ve Jablonec olarak belirlenirken, deplasman karşılaşmalarında Kızılyıldız, KuPS ve CSKA Sofya ile mücadele edecek.

UEFA Konferans Ligi kura çekimini Metin Tekin gerçekleştirdi

UEFA Konferans Ligi 2026-2027 sezonu lig aşaması kura çekimi Monako'da düzenlendi. Toplam 36 takımın yer aldığı organizasyonun kura çekiminde eski milli futbolcu Metin Tekin görev aldı.

Kura sonucunda Trabzonspor'un lig aşamasında oynayacağı 6 karşılaşmadaki rakipleri belirlenmiş oldu. Bordo-mavili ekip, UEFA Avrupa Ligi play-off turunda Ferencvaros karşısında elenmesinin ardından Konferans Ligi'nde mücadele edecek.

Merkez Bankası faizi yüzde 37'ye çekti

Merkez Bankası'nın yeniden bir hafta vadeli repo ihalesine dönmesiyle piyasadaki fonlama faizi yüzde 37 seviyesine geriledi.

Fonlama maliyetinde yaşanan yaklaşık 300 baz puanlık düşüş, kredi faizlerinin de aşağı yönlü hareket edip etmeyeceği sorusunu gündeme getirdi.

Özellikle iş dünyası, Merkez Bankası'nın faiz indirimlerinin kredi maliyetlerine hızlı biçimde yansıtılmasını talep etti.

İş dünyasından bankalara faiz indirimi çağrısı

Diyarbakır'da düzenlenen toplantıda Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ile Ziraat Bankası, Halkbank ve VakıfBank genel müdürleri bir araya geldi.

Toplantının önemli gündem maddelerinden biri, Merkez Bankası'nın faiz indiriminin ticari kredi faizlerine ne ölçüde yansıyacağı oldu.

Hisarcıklıoğlu, bankalardan faiz indiriminin kredi maliyetlerine gecikmeden yansıtılmasını istedi.

Merkez Bankası'nın hafta başından itibaren piyasayı yüzde 37 faiz oranından fonlamaya başladığını hatırlatan Hisarcıklıoğlu, bunun yaklaşık 3 puanlık bir indirim anlamına geldiğini belirtti.

Kamu bankalarından pazartesi için indirim sinyali

İş dünyasının talebine kamu bankalarından olumlu yanıt geldi.

VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan, kredi faizlerinde indirime gidileceğini açıkladı.

Arslan, kamu bankalarının pazartesi gününden itibaren faiz oranlarında 2 ila 3 puanlık indirim yapacağını söyledi.

Arslan'ın açıklamasıyla birlikte Merkez Bankası'nın fonlama maliyetindeki düşüşün kamu bankalarının kredi faizlerine kısa süre içerisinde yansıması bekleniyor.

Kredi faizleri ne kadar düşecek?

Kamu bankalarının pazartesiden itibaren yapacağı 2 ila 3 puanlık faiz indiriminin, kredi türlerine göre oranlara farklı şekilde yansıması bekleniyor.

İndirimin ticari kredilerin yanı sıra ihtiyaç, konut ve diğer kredi türlerine uygulanıp uygulanmayacağı ve yeni faiz oranlarının ne olacağı pazartesi günü netleşecek.

Böylece Merkez Bankası'nın fonlama maliyetindeki düşüşün kredi piyasasına ne ölçüde yansıyacağı da ortaya çıkacak.

THY Genel Müdürü Ahmet Olmuştur, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda yeni salonun özellikleri hakkında bilgi verdi. Özel yolcu salonunun müstakil giriş üzerinden yolcuları kabul ettiği aktarıldı.

Uçuş işlemleri salondan gerçekleştirilebilecek

Yeni özel yolcu salonunda yolcuların uçuş işlemlerini tamamlayabilmesi için kontuarların bulunduğu belirtildi. Yolcular, uçuş öncesindeki işlemlerini salon içerisindeki kontuarlardan gerçekleştirebilecek.

Uçuş zamanı geldiğinde ise salonda bulunan kapılar üzerinden uçağa geçiş yapılabilecek. Böylece yolcuların salon ile uçuş noktası arasındaki geçişlerini kısa sürede tamamlaması sağlanacak.

Salonda farklı hizmet alanları bulunuyor

Yaklaşık 1000 metrekarelik alana sahip salonda yolcuların kullanımına yönelik çeşitli bölümler yer alıyor. Özel yolcu salonunda yeme ve içme alanlarının yanı sıra çocuk oyun alanı ile bebek bakım odası da bulunuyor.

Yolcuların uçuş saatini beklerken salondaki yeme-içme imkanlarından yararlanabileceği belirtildi. Salonda sıcak ve soğuk içecek seçeneklerinin de sunulacağı aktarıldı.

177 kişilik oturma kapasitesi bulunuyor

THY’nin Dalaman Havalimanı’nda hizmete açtığı özel yolcu salonunda aynı anda 177 kişinin oturabileceği belirtildi. Salonun müstakil girişe sahip olmasıyla yolculara ayrı bir kullanım alanı sunulduğu ifade edildi.

THY Genel Müdürü Ahmet Olmuştur, salonun hazırlanmasında görev alan çalışanlara teşekkür etti. Olmuştur, yeni özel yolcu salonunda yolcuları ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını belirtti.

Yeni salonun hizmete girmesiyle Dalaman Havalimanı’ndan seyahat eden THY iç hat yolcularına uçuş öncesinde kullanılabilecek yeni bir alan sunulmuş oldu.

"Stajı eğitim sürecinin bütünleyici unsuru haline getiriyoruz"

BTSO'da düzenlenen protokol töreninde konuşan YÖK Başkanı Erol Özvar, yükseköğretimde yeni bir döneme girildiğini belirtti.

Özvar, öğrencilerin yalnızca üniversitelerde teorik eğitim aldığı, çalışma hayatını ise kısa süreli stajlarla tanıdığı modelin sektörün ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını söyledi.

Yeni modelle üniversite ve sektör arasındaki ilişkinin yeniden kurulacağını belirten Özvar, klasik staj uygulamasının dönüştürüleceğini ifade etti.

Özvar, "Staj uygulamasını kısa süreli ve sınırlı bir deneyim olmaktan çıkararak eğitim sürecinin bütünleyici bir unsuruna dönüştürüyoruz" dedi.

Öğrenciler bir veya iki dönem işletmelerde eğitim alacak

Yeni model kapsamında öğrencilerin işletmelerde geçirdiği süre yalnızca uzun süreli staj olarak değerlendirilmeyecek.

İşletmede geçirilen dönem kredilendirilecek, ölçme ve değerlendirmeye tabi tutulacak ve akademik olarak düzenli biçimde takip edilecek.

Böylece öğrencilerin henüz üniversite eğitimleri devam ederken sektörün çalışma koşullarını ve mesleki süreçlerini daha yakından tanımaları hedefleniyor.

"Bursa'daki başarı Türkiye geneline yön verecek"

Bursa'nın pilot uygulama açısından önemli bir merkez olduğunu belirten Özvar, burada elde edilecek sonuçların modelin Türkiye genelinde yaygınlaştırılması açısından belirleyici olacağını söyledi.

Özvar, "Bursa'da elde edeceğimiz başarı yalnızca şehrimiz açısından değil, uygulamalı eğitimin ülke genelinde yaygınlaştırılması bakımından da mühimdir. Bursa'daki başarı Türkiye geneline yön verecek" diye konuştu.

Birçok kurum sürece dahil olacak

YÖK Başkanı Özvar, yeni modelin yalnızca üniversiteler ile işletmeler arasındaki iş birliğinden ibaret olmayacağını belirtti.

Özvar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, meslek kuruluşları ve sektör temsilcilerinin de sürece dahil olacağını açıkladı.

BTSO: Öğrenciler mezun olmadan iş dünyasının parçası olacak

BTSO Başkanı İbrahim Burkay da üniversite ile iş dünyası arasındaki bağ güçlendikçe öğrencilerin çalışma hayatına daha hazırlıklı başlayacağını söyledi.

Burkay, "Öğrencilerimizi mezuniyet sonrasında iş hayatına hazırlamak yerine, daha eğitimleri devam ederken iş dünyasının bir parçası haline getiriyoruz" ifadelerini kullandı.

Yeni model 7 pilot ilde uygulanacak

İşletmede mesleki eğitim modelinin ilk aşamada Türkiye'nin üretim ve sanayi kapasitesi yüksek 7 pilot ilindeuygulanması planlanıyor.

Pilot iller Konya, Gaziantep, İstanbul, Bursa, Kocaeli, İzmir ve Ankara olarak belirlendi.

Uygulamayla klasik kısa süreli staj modelinden, öğrencilerin bir veya iki dönem boyunca doğrudan işletmelerde eğitim aldığı yeni bir sisteme geçilecek.

İlk aşamada yaklaşık 120 bin öğrencinin eğitim gördüğü 185 mesleki ön lisans programının uygulama kapsamına alınması planlanıyor.

Raporda, faiz indirimlerinin ise yılın son çeyreğinde başlamasının beklendiği belirtildi. Morgan Stanley'nin temel senaryosunda ekim ve aralık aylarında faiz indirimi yapılması yer aldı.

Merkez Bankası faiz kararı için ağustos enflasyonu kritik olacak

Morgan Stanley'nin değerlendirmesinde, 3 Eylül'de açıklanacak ağustos ayı enflasyon verisinin TCMB'nin faiz politikası açısından önemli bir gösterge olacağı ifade edildi.

Rapora göre ağustos enflasyonunun beklentilerin belirgin şekilde altında kalması halinde faiz indirimlerinin daha erken başlaması mümkün olabilecek. Böyle bir durumda TCMB'nin faiz politikasında izlenecek yolun değişebileceği değerlendirildi.

Ağustos enflasyonu için yüzde 31,8 tahmini

Morgan Stanley ekonomistleri, ağustos ayında tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) aylık bazda yüzde 2,1 yükselmesini bekliyor. Bu tahmin gerçekleştiği takdirde yıllık enflasyonun yüzde 31,8 seviyesine ulaşacağı öngörülüyor.

Bankanın ana senaryosuna göre TCMB, eylül ayındaki toplantıda politika faizinde değişikliğe gitmeyecek. İlk faiz indiriminin ekim ayında yapılması, ikinci indirimin ise aralık ayında gelmesi bekleniyor.

Merkez Bankası'nın fonlama maliyeti yüzde 37'ye geriledi

Morgan Stanley raporunda TCMB'nin fonlama maliyetindeki değişime de dikkat çekildi. Merkez Bankası'nın bu hafta bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlaması sonrasında ortalama fonlama maliyetinin yüzde 40'tan yüzde 37'ye indiği belirtildi.

Raporda, yüzde 37 seviyesinin şubat ayından bu yana ortalama fonlama maliyetinin yüzde 40'ın altında gerçekleştiği ilk dönem olduğuna işaret edildi.

Politika faizi yıl sonunda yüzde 35 olabilir

Morgan Stanley, son dönemdeki para politikası gelişmelerinin ardından TCMB'nin faiz indirim sürecine yılın son çeyreğinde başlamasını bekliyor. Bankanın tahminine göre politika faizi yıl sonunda yüzde 35 seviyesine gerileyebilir.

Bu beklenti kapsamında eylül ayında politika faizinin sabit tutulması, ekim ve aralık aylarında ise faiz indirimi yapılması öngörülüyor. Ağustos ayı enflasyon verisinin ise faiz kararlarının zamanlaması açısından belirleyici olabileceği ifade ediliyor.

Birleşik Kamu-İş'in Ar-Ge birimi KAMU-AR tarafından hazırlanan araştırmaya göre açlık sınırı, temmuz ayına göre 102 lira, yoksulluk sınırı ise 3 bin 700 lira arttı.

Açlık sınırı asgari ücreti 10 bin 243 lira aştı

Araştırmaya göre 28 bin 75 lira olan asgari ücret, ağustos ayında dört kişilik bir ailenin yalnızca gıda harcamalarını karşılamak için gereken tutarın altında kaldı.

38 bin 318 liralık açlık sınırı, asgari ücreti 10 bin 243 lira aştı. En düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 lira ile açlık sınırı arasındaki fark ise 14 bin 766 liraya ulaştı.

KAMU-AR, enflasyonun kontrol altına alınamaması ve ekonomik riskler nedeniyle açlık ve yoksulluk sınırındaki yükselişin önümüzdeki aylarda da devam etmesinin beklendiğini bildirdi.

Yoksulluk sınırı bir yılda 33 bin lira arttı

Dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için yapması gereken aylık harcama 82 bin 718 liraya yükseldi.

Gıda ve gıda dışı ihtiyaçların toplamından oluşan yoksulluk sınırı ise son bir yılda 33 bin 126 lira arttı. Yoksulluk sınırındaki artış ağustosta 3 bin 700 lira, yılın ilk sekiz ayında ise 26 bin 123 lira olarak hesaplandı.

Araştırmada, son bir yılda açlık sınırının 9 bin 874 lira, gıda dışı harcamaların ise 23 bin 252 lira arttığı belirtildi.

Asgari ücret dört kişilik ailenin 22 günlük gıda ihtiyacını karşılayabiliyor

KAMU-AR'ın hesaplamasına göre asgari ücret, ağustos ayında dört kişilik bir ailenin yalnızca 22 günlük beslenme giderini karşılayabildi.

Asgari ücretin açlık sınırını karşılayabilmesi için en az yüzde 36,5 oranında artırılması gerektiği belirtildi.

Raporda, asgari ücretle çalışan ve buna yakın ücret alan yaklaşık 10 milyon çalışan ile en düşük emekli aylığını alan 5,1 milyon kişinin gıda yoksulluğuyla karşı karşıya olduğu savunuldu.

Dört asgari ücretin toplamının dahi 121 bin 36 liralık yoksulluk sınırının 8 bin 736 lira altında kaldığı hesaplandı.

En düşük emekli aylığı 18 günlük beslenmeye yetiyor

En düşük emekli aylığının ise dört kişilik bir ailenin yalnızca 18 günlük beslenme giderini karşılayabildiği belirtildi.

Rapora göre en düşük emekli aylığının yoksulluk sınırını karşılama oranı yüzde 19,5 seviyesinde kaldı.

Yılın ikinci yarısında aile ve çocuk yardımı dahil 70 bin 218 liraya yükselen en düşük memur maaşının da yoksulluk sınırını karşılama oranı yüzde 60'tan yüzde 58'e geriledi.

Temmuz ayında 81 bin 23 liraya yükselen ortalama memur maaşı ise yoksulluk sınırının yalnızca yüzde 67'sinikarşılayabildi.

Et, balık ve yumurtaya aylık 11 bin 203 lira

Araştırmada dört kişilik bir ailenin dengeli beslenebilmesi için gıda gruplarına yapması gereken harcamalar da hesaplandı.

Buna göre et, balık ve yumurta için aylık harcama tutarı ağustosta 320 lira artarak 11 bin 203 liraya yükseldi. Son bir yıldaki artış ise 2 bin 196 lira oldu.

Kuru bakliyat harcaması aylık 167 lira artışla 907 liraya çıkarken, süt, yoğurt ve peynir için gereken harcama 3 lira azalarak 8 bin 179 lira oldu.

Taze meyve harcaması önceki aya göre 82 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise 570 lira azalarak 2 bin 891 liraya geriledi.

Sebze harcaması da aylık bazda 325 lira düşerek 5 bin 680 lira oldu. Ancak sebze harcamalarında yıllık artış 2 bin 656 lira olarak hesaplandı.

Ekmek, un ve makarna gibi ürünler için gereken harcama 3 bin 275 lira, pirinç ve bulgur harcaması ise bin 634 liraseviyesinde kaldı.

Gıda dışı harcamalarda en büyük kalem barınma

Yoksulluk sınırının hesaplanmasında gıda dışındaki temel ihtiyaçlar da dikkate alındı.

Dört kişilik bir ailenin aylık kira dahil barınma harcaması 24 bin 788 lira olarak hesaplandı. Ulaştırma harcamaları 19 bin 761 lira, ev eşyası harcamaları 8 bin 433 lira, giyim ve ayakkabı harcamaları ise 6 bin 381 lira oldu.

Sağlık harcamaları 3 bin 543 liraya, bilgi ve iletişim harcamaları 3 bin 416 liraya, eğitim harcamaları 3 bin 148 liraya ulaştı.

Tatil ve otel harcamaları 6 bin 216 lira, eğlence ve kültür harcamaları 2 bin 203 lira olarak hesaplandı.

Dört kişilik ailenin aylık yaşam maliyeti 121 bin lirayı geçti

KAMU-AR'ın hesaplamasına göre dört kişilik bir ailenin gıda ve gıda dışı tüm temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için aylık 121 bin 36 liraya ihtiyacı bulunuyor.

TBMM'deki törenin ardından Selvi'nin cenazesi, Ankara Gölbaşı Mezarlığı Camii'nde kılınacak öğle namazının ardından Gölbaşı Mezarlığı'nda toprağa verilecek.

Selvi'nin vefatını Petrol-İş Sendikası Genel Başkanı Süleyman Akyüz duyurdu. Akyüz, Selvi'nin ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı ve sabır dileğinde bulundu.

Cenaze programı belli oldu

Cevdet Selvi için 31 Ağustos Pazartesi günü saat 11.00'de TBMM'de resmi tören düzenlenecek.

Törenin ardından Selvi'nin cenazesi Ankara Gölbaşı Mezarlığı Camii'ne götürülecek. Selvi, burada kılınacak öğle namazının ardından Gölbaşı Mezarlığı'nda toprağa verilecek.

Cevdet Selvi kimdir?

Cevdet Selvi, çalışma hayatına sendikacılık alanında başladı. 1972 yılında Petrol-İş Sendikası Kütahya Şube Başkanlığı'na seçilen Selvi, aynı yıl Petrol-İş Sendikası Genel Teşkilatlanma Sekreterliği görevini üstlendi.

Selvi, 1972-1978 yılları arasında bu görevini sürdürdü. 1978 yılında Petrol-İş Sendikası 16. Olağan Genel Kurulu'nda Genel Başkanlığa seçildi.

1987 yılına kadar Petrol-İş Sendikası Genel Başkanlığı görevini sürdüren Selvi, aynı yıl milletvekili seçilmesinin ardından sendikadaki görevinden ayrılarak siyasete atıldı.

DSP'den CHP'ye, sendikacılıktan siyasete

Selvi, 1995 genel seçimlerinde DSP'den İstanbul milletvekili seçildi. 1997 yılında DSP'den istifa ederek CHP'ye katıldı.

1999 seçimlerinin ardından Deniz Baykal'ın CHP Genel Başkanlığı'ndan istifa etmesi üzerine 22 Nisan 1999'da CHP Genel Başkan Vekilliği görevine getirildi.

Selvi, bu görevi 23 Mayıs 1999'da CHP Genel Başkanı seçilen Altan Öymen'e devretti.

Baykal'ın istifasının ardından yeniden genel başkan vekili oldu

Cevdet Selvi, 11 Mayıs 2010'da Deniz Baykal'ın CHP Genel Başkanlığı'ndan istifa etmesinin ardından yeniden Genel Başkan Vekilliği görevini üstlendi.

Selvi, bu görevini 22 Mayıs 2010'da CHP Genel Başkanlığı'na seçilen Kemal Kılıçdaroğlu'na devretti.

Selvi, TBMM'nin 18, 20, 22 ve 23. dönemlerinde milletvekili olarak görev yaptı.

Çakmakçı'nın ardından kanalın program sunucularından Gülşah İnce de Koza TV'den ayrıldığını duyurdu.

Çakmakçı: "Yolun sonuna gelindi"

Özgür Çakmakçı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla Koza TV Yayın Kurulu Başkanlığı görevinden ayrıldığını duyurdu.

Koza TV'deki görevine yaklaşık 9 ay önce, kanalın kuruluş aşamasında başladığını belirten Çakmakçı, bu süreçte yaşanan zorluklara dikkat çekti.

Çakmakçı, açıklamasında "9 ay önce tek bir masa ve sandalye ile başladığımız Koza Televizyonu macerasında benim için yolun sonuna gelindi" ifadelerini kullandı.

"Yerel kanalı ulusal haber kanalına dönüştürdük"

Çakmakçı, kısa süre içerisinde çeşitli imkânsızlık ve engellere rağmen kanalın geliştiğini belirterek, yerel bir kanalı ulusal bir haber kanalına dönüştürmeyi başardıklarına inandığını söyledi.

Ayrılık kararının gerekçesini ise yönetimle yaşanan ilkesel fikir ayrılığı olarak açıkladı.

Çakmakçı, açıklamasını şu ifadelerle duyurdu:

"Koza Televizyonu Yayın Kurulu Başkanlığı'ndan yönetimle aramızdaki ilkesel bir fikir ayrılığı nedeniyle ayrıldım."

Gülşah İnce de Koza TV'den ayrıldı

Çakmakçı'nın açıklamasının ardından Koza TV'nin program sunucularından Gülşah İnce de kanaldan ayrıldığını duyurdu.

İnce, X hesabından yaptığı paylaşımda ayrılık kararını "Koza TV'den ayrılma kararı aldım" sözleriyle açıkladı.

Ayrılık gerekçesine ilişkin bilgi vermeyen İnce, kısa süre birlikte çalıştığı meslektaşlarına ve çalışma arkadaşlarına teşekkür etti.

İnce, özellikle Fikret Bulut ve Özgür Çakmakçı'ya teşekkür ederek, birlikte çalıştığı ekip arkadaşlarına da mesajında yer verdi.

Koza TV'deki ayrılıkların ardından kanalın yeni yayın dönemindeki yapılanması merak konusu oldu.

Yangının ormanlık alanda etkili olması nedeniyle ekiplerin alevlerin yayılmasını önlemek ve yangını kontrol altına almak amacıyla müdahalesi sürüyor.

Akyaka’da ormanlık alanda yangın çıktı

Yangın, Ula ilçesine bağlı Akyaka Mahallesi’ndeki ormanlık bölgede başladı. Henüz çıkış nedeni belirlenemeyen yangını fark edenlerin ihbarda bulunmasının ardından ekipler bölgeye sevk edildi.

Orman Genel Müdürlüğü bünyesindeki ekipler, yangının kontrol altına alınması amacıyla çalışmalara başladı. Bölgedeki gelişmeler ekipler tarafından takip ediliyor.

Yangına hava ve kara araçlarıyla müdahale

İhbarın ardından yangın bölgesine hava ve kara araçları gönderildi. Ekipler, karadan yürüttükleri çalışmaların yanı sıra hava araçlarıyla da alevlere müdahale ediyor.

Yangının kontrol altına alınması için ekiplerin çalışmaları devam ederken, bölgedeki müdahalenin gelişmelere göre sürdürüleceği bildirildi.

Yangın kontrol altına alındı

Muğla’nın Ula ilçesinde ormanlık alanda çıkan yangın, ekiplerin havadan ve karadan gerçekleştirdiği müdahale sonucu kontrol altına alındı.

Yangının kontrol altına alınmasının ardından bölgede soğutma çalışmalarına devam ediliyor.

Devlet yurdunda ücret henüz açıklanmadı

Gençlik ve Spor Bakanlığı (GSB), 2026-2027 eğitim-öğretim yılı KYK yurt başvuruları, yarın sona eriyor. Yeni döneme ait aylık yurt ücreti ve depozito (güvence bedeli) tutarları ise başvuru ve yerleştirme sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte duyurulacak.

KYK yurtları fiziki imkânlarına göre 6 farklı tipe ayrılıyor. Geçtiğimiz sene oda başına 6-8 kişinin kaldığı 1. tip yurtlarda aylık ücret 750 TL; 2. tip yurtlarda 850 TL’ydi. 2-4 kişilik 3. ve 4. tip yurtlarda aylık ücretler 850 TL ve bin 50 TL, 1-3 kişinin kaldığı 5. ve 6. tip yurtlarda ise oda başına bin 150 TL ve bin 250 TL olarak uygulanmıştı. Yeni dönem ücretlerinin bu tarifeye kıyasla ne oranda değişeceği, yerleştirme sonuçlarıyla birlikte netleşecek.

Özel yurt ücretleri 80 bin TL’ye kadar çıktı

Devlet yurduna yerleşemeyen ya da kura sürecini beklemek istemeyen öğrenciler için özel yurtlar ve kiralık evler diğer seçenekler arasında yer alıyor. Yurtlarfiyatlar.com'un 21 ili kapsayan Ağustos 2026 tarihli araştırmasına göre özel yurt fiyatları şehirden şehre değişiyor: İstanbul'da aylık ücretler 15 bin TL ile 80 bin TL arasında; Ankara'da 17 bin 500 TL ile 74 bin TL arasında; İzmir'de 15 bin 500 TL ile 65 bin TL arasında değişiyor. Eskişehir'de fiyatlar 9 bin 500 TL'den başlarken, araştırmaya göre en düşük başlangıç fiyatları Sakarya, Tokat ve Bayburt'ta 8 bin TL olarak kaydedildi; Trabzon'da 9 bin TL, Samsun, Elazığ, Afyon ve Zonguldak'ta 10 bin TL'den başlıyor.

Örneğin: İstanbul Üniversitesi'nin Avcılar kampüsüne yakın yurtlarda akşam yemeği dahil tek kişilik oda ücretleri 45-60 bin TL, İTÜ'nün Maslak-Ayazağa çevresindeki yurtlarda ise 60-80 bin TL arasında. İlan edilen konaklama ücretlerine çoğu zaman yemek dahil edilmiyor. İstanbul'da aylık kahvaltı ücreti ortalama 7 bin TL, akşam yemeği 10 bin TL olarak hesaplanıyor; Ankara'da ise bu tutarlar sırasıyla 6 bin TL ve 9 bin TL.

Üç kişilik bir evi paylaşan bir öğrencinin aylık maliyeti 5 bin 357 TL'den 12 bin 535 TL'ye yükseldi

Kiralık evlerde de fiyatlar yükseldi. Emlak sitelerinin Ağustos 2026 verilerine göre İstanbul'da 1+1 dairelerin ortalama kira bedeli 35.300 TL'ye ulaştı. İstanbul Planlama Ajansı'nın düzenli yayınladığı Öğrenci Yaşam Maliyeti Araştırması'na göre, üç kişilik bir evi paylaşan bir öğrencinin aylık maliyeti bir yıl içinde 5 bin 357 TL'den 12 bin 535 TL'ye yükseldi.

Devlet yurtlarında öğrencilerin yaklaşık yüzde 27’sine yetecek yer var

GSB verilerine göre 81 il, 271 ilçe ve KKTC'de toplam 880 yurtta yaklaşık 1 milyon 3 bin kişilik yatak kapasitesi bulunuyor. YÖK'ün Kasım 2025 verilerine göre örgün öğretimde 3 milyon 714 bin 449 öğrenci eğitim görüyor. Bu verilere göre devlet yurtları, örgün öğretim gören öğrencilerin yaklaşık yüzde 27'sine karşılık verebiliyor.

Bakanlık verilerine göre 2025 yılında 996 bin 306 olan yükseköğretim öğrenci yurtları yatak kapasitesi, 30 Haziran 2026 itibarıyla 993 bin 258'e geriledi; bu, 3 bin 48 yataklık bir azalışa karşılık geliyor. 2026'nın ilk yarısında hizmete açılan yurt ve bloklarla 10 bin 538 yatak kapasitesi eklenirken, aynı dönemde 13 bin 719 yatak çeşitli nedenlerle kullanım dışı bırakıldı. Bakanlık, ekonomik ömrünü tamamlamış, deprem güvenliği sağlamayan veya kira sözleşmesi sona eren 28 bloğu (toplam 9 bin 577 yatak kapasiteli) kapattığını, ayrıca 4 bin 142 yatağın da bina kapasitesi değerlendirmesiyle azaltıldığını açıkladı.

YKS yerleştirme sonuçlarının ardından konuya ilişkin değerlendirmede bulunan YENİ Parti İzmir Milletvekili Seda Kaya Ösen, GSB'nin 2025 verilerine istinaden kamu yurtlarının örgün öğretim gören öğrencilerin yüzde 27'sine karşılık verebildiğini vurgulayarak KYK burslarının barınma, ulaşım, beslenme, eğitim materyali ile kültürel ve sosyal ihtiyaçları karşılayacak seviyeye yükseltilmesi, yurtlarda güvenlik, hijyen ve beslenme koşullarının iyileştirilmesi yönünde çağrıda bulundu.

Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen), 2025-2026 akademik yılına ilişkin değerlendirmesinde yükseköğretimde çok yönlü bir kriz yaşandığını belirtmişti. Sendika açıklamasında, yetersiz yurt kapasitesi, artan kira ve yaşam maliyetleri, yemekhane ve ulaşım giderleri ile KYK burs ve kredilerinin yetersizliğinin öğrencileri aile desteğine, borçlanmaya ya da güvencesiz işlerde çalışmaya yönelttiği ifade edilmişti.

Düzenleme kapsamında şartları karşılayan borçlar için 72 aya kadar taksitlendirme yapılabiliyor. Katma değer vergisinde ise azami taksit süresi 12 ay olarak uygulanıyor. Başvuruların vergi dairesine gidilerek yapılması zorunlu değil; mükellefler işlemlerini Gelir İdaresi Başkanlığı'nın internet hizmetleri, Dijital Vergi Dairesi veya e-Devlet üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirebiliyor.

Taksitlendirmeden yararlanmak isteyenlerin özellikle borcun kapsamda olup olmadığını ve kendileri için uygulanabilecek ödeme planını başvuru ekranından kontrol etmesi gerekiyor.

Vergi borcu taksitlendirme başvurusu ne zaman sona erecek?

Düzenlemeden yararlanmak isteyenler için son başvuru tarihi 31 Ağustos 2026 Pazartesi olarak belirlendi.

Başvuru süresinin tamamlanmasının ardından bu imkandan yararlanmak isteyen mükelleflerin ilgili elektronik sistemlerden işlemlerini gerçekleştirmesi gerekecek. Dijital Vergi Dairesi'ne giriş yapan kişiler, tecil kapsamına alınabilecek borçlarını sistem üzerinden görüntüleyebiliyor.

Mükellefler, sistemde kendileri için sunulan ödeme seçenekleri arasından uygun olan taksit planını seçerek başvurularını tamamlayabiliyor.

Bu nedenle borcunu taksitlendirmek isteyen kişilerin son günü beklemeden borçlarını kontrol etmeleri ve başvuru işlemlerini tamamlamaları önem taşıyor.

Hangi vergi borçları taksitlendirilebiliyor?

Düzenleme, vergi dairelerince takip edilen ve belirlenen tarihler itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş bazı kamu alacaklarını kapsıyor.

Kapsamda yer alan başlıca borçlar arasında şunlar bulunuyor:

• Gelir vergisi

• Kurumlar vergisi

• Katma değer vergisi

• Harçlar

• Trafik para cezaları

• Ecrimisil

• Adli para cezaları

• Öğrenim kredilerinden kaynaklanan alacaklar

Düzenlemeden yararlanabilmek için borcun belirlenen tarih şartlarını taşıması gerekiyor. Kaynakta yer alan bilgilere göre vergi dairesince takip edilen ve 5 Haziran itibarıyla vadesi geldiği halde 16 Haziran'a kadar ödenmemiş kamu alacakları bu kapsamda değerlendiriliyor.

Dolayısıyla her vergi veya kamu borcunun otomatik olarak taksitlendirme kapsamına girdiği düşünülmemeli. Mükelleflerin kendi borçlarının sistem üzerinden tecil edilebilir nitelikte olup olmadığını kontrol etmesi gerekiyor.

Trafik cezası taksitlendirilebilir mi?

Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de trafik para cezaları. Belirlenen şartları taşıyan ve vergi dairelerince takip edilen trafik para cezaları da taksitlendirme kapsamında bulunuyor.

Bu nedenle trafik cezası borcu bulunan kişiler, elektronik başvuru kanallarından borçlarının tecil kapsamında olup olmadığını kontrol edebilecek. Uygun borçlar için belirlenen ödeme planlarından yararlanılması mümkün olacak.

Ancak trafik cezası bulunan her kişinin otomatik olarak aynı ödeme planına tabi olacağı anlamına gelmiyor. Başvurunun kabul edilmesi ve uygulanacak taksit sayısı, ilgili borcun niteliğine ve düzenlemenin şartlarına göre belirleniyor.

Hangi borçlar taksitlendirme kapsamında değil?

Düzenleme bütün vergi borçlarını kapsamıyor. Özellikle bazı vergi ve bunlara bağlı alacaklar için tecil uygulanmıyor.

Buna göre özel tüketim vergisi (ÖTV) ile 2026 yılı gelir veya kurumlar vergisine ilişkin geçici vergiler kapsam dışında tutuluyor. Bunlara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme faizleri ve gecikme zamları da tecil kapsamına alınmıyor.

Ayrıca söz konusu vergilere ait beyannameler üzerinden tahakkuk eden damga vergileri ve bunlara ilişkin gecikme zamları da düzenlemenin dışında bulunuyor.

Bu ayrım, başvuru yapmadan önce borcun niteliğinin kontrol edilmesini önemli hale getiriyor. Mükellefler, Dijital Vergi Dairesi üzerinden hangi borçlarının tecil edilebilir olduğunu görebiliyor.

72 aya kadar taksit imkanı nasıl uygulanacak?

KDV dışındaki uygun nitelikteki borçlar için 72 aya kadar taksitlendirme yapılabiliyor. Katma değer vergisinde ise taksit süresi en fazla 12 ay olarak uygulanıyor.

Taksitlendirme kapsamında uygulanacak tecil faizi oranı ise yıllık yüzde 29 olarak belirlendi. Dolayısıyla borcun yalnızca ana parasının taksitlere bölünmesi söz konusu değil; ödeme planı oluşturulurken düzenlemede belirlenen tecil faizi de dikkate alınıyor.

Mükelleflerin başvuru sırasında kendi ödeme gücüne uygun taksit seçeneğini değerlendirmesi gerekiyor. Daha uzun vadeli bir plan aylık ödemeyi azaltabilirken toplam ödeme tutarı açısından farklı bir sonuç doğurabileceğinden, ödeme planının başvuru öncesinde dikkatle incelenmesi önem taşıyor.

10 milyon liraya kadar borçta teminat şartı var mı?

Düzenlemede borcun tutarına göre teminat uygulaması da bulunuyor.

10 milyon lirayı aşmayan borçlar için teminat aranmadığı belirtiliyor. Borcun 10 milyon lirayı aşması halinde ise aşan bölümün yarısı kadar teminat gösterilmesi gerekiyor.

Örneğin borç tutarı 10 milyon liranın üzerinde olan mükellefler açısından teminat hesabı, toplam borcun tamamı üzerinden değil, 10 milyon lirayı aşan kısım üzerinden yapılıyor.

Bu uygulama özellikle yüksek tutarlı kamu borcu bulunan mükellefler açısından başvuru sürecinde dikkate alınması gereken unsurlar arasında yer alıyor.

Vergi borcu taksitlendirme başvurusu nereden yapılır?

Başvuru için vergi dairesine gitmek zorunlu değil. Mükellefler elektronik kanalları kullanarak işlemlerini gerçekleştirebiliyor.

Başvuruda kullanılabilecek kanallar şöyle:

• Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesi: gib.gov.tr

• Dijital Vergi Dairesi: dijital.gib.gov.tr

• e-Devlet: turkiye.gov.tr

Dijital Vergi Dairesi'ne giriş yapan mükellefler, sistemde tecil edilebilir borçlarını görüntüleyebiliyor. Ardından kendileri için uygun taksit seçeneğini belirleyerek başvuruyu elektronik ortamda tamamlayabiliyor.

Bu yöntem, başvuru için fiziksel olarak vergi dairesine gitme ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Özellikle başvuru süresinin son günlerine yaklaşılırken elektronik kanallar üzerinden işlemlerin tamamlanabilmesi, mükellefler açısından kolaylık sağlıyor.

İlk taksit ne zaman ödenecek?

Taksitlendirme başvurusu kabul edilen borçlar için ilk taksidin ödeme tarihi de belirlendi.

Buna göre birinci taksidin 30 Eylül 2026'ya kadar ödenmesi gerekiyor. Sonraki taksitler ise aylık dönemler halinde devam edecek.

Ödeme planının yalnızca başvurunun yapılmasıyla tamamlanmadığına dikkat etmek gerekiyor. Taksitlerin belirlenen tarihlerde eksiksiz ödenmesi, tecil uygulamasının devamı açısından önem taşıyor.

Taksit ödenmezse ne olacak?

Taksitlendirme kapsamında oluşturulan ödeme planına uyulmaması halinde tecilin ihlal edilmesi söz konusu olabiliyor. Bununla birlikte düzenlemede, bir takvim yılı içerisinde en fazla iki taksidin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesinin tek başına ihlal nedeni sayılmayacağı belirtiliyor.

Bu durum, ödeme planının tamamen aksatılabileceği anlamına gelmiyor. Mükelleflerin taksitlerini düzenli şekilde ödemesi gerekiyor. Belirlenen sınırların aşılması halinde tecil şartlarının ihlal edilmesi gündeme gelebilecek.

Bu nedenle başvuru yapacak kişilerin yalnızca ilk taksiti değil, oluşturulan ödeme planının tamamını dikkate alarak hareket etmesi gerekiyor.

Başvuru yapacak mükelleflerin dikkat etmesi gerekenler

Vergi borcu veya trafik para cezası bulunan ve düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin öncelikle sistem üzerinden borçlarının kapsamını kontrol etmesi gerekiyor.

Başvuru öncesinde özellikle şu noktaların incelenmesi önem taşıyor:

• Borcun düzenlemede belirtilen tarih şartlarını taşıyıp taşımadığı,

• Borcun tecil kapsamında bulunup bulunmadığı,

• Uygulanabilecek taksit süresi,

• Yıllık yüzde 29 olarak belirlenen tecil faizi,

• Teminat gerekip gerekmediği,

• İlk taksidin ödeme tarihi,

• Sonraki aylara ilişkin ödeme planı.

Başvurunun son gün olan 31 Ağustos'a bırakılması yerine işlemlerin daha erken tamamlanması, elektronik sistemlerde yaşanabilecek yoğunluk veya teknik sorunlara karşı da zaman kazandırabilir.

Vergi borcu taksitlendirme için son tarih 31 Ağustos

Vergi dairelerince takip edilen ve düzenlemenin şartlarını taşıyan kamu alacakları için taksitlendirme başvurularında son tarih 31 Ağustos 2026 Pazartesi. Gelir ve kurumlar vergileri, KDV, harçlar, trafik para cezaları, ecrimisil, adli para cezaları ve öğrenim kredileri gibi bazı borçlar kapsamda yer alırken, ÖTV ve belirli geçici vergi borçları kapsam dışında tutuluyor.

KDV dışındaki uygun borçlar için 72 aya kadar, KDV için ise 12 aya kadar ödeme planı oluşturulabiliyor. Uygulanacak tecil faizi yıllık yüzde 29 olarak belirlenirken, 10 milyon lirayı aşmayan borçlarda teminat aranmayacağı belirtiliyor.

Başvurular GİB, Dijital Vergi Dairesi ve e-Devlet üzerinden elektronik olarak yapılabiliyor. İlk taksidin 30 Eylül 2026'ya kadar ödenmesi gerekiyor. Düzenlemeden yararlanmak isteyen mükelleflerin son başvuru tarihini ve kendi borçlarına ilişkin ödeme koşullarını başvuru ekranından kontrol etmesi gerekiyor.

Yetkililer, kuvvetli yağış ve rüzgarın oluşturabileceği ulaşım sorunları, ağaç ve direk devrilmesi ile çatı uçması gibi olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli olmasını istedi.

İç Anadolu’da kuvvetli sağanak bekleniyor

Meteoroloji verilerine göre yarın sabahın ilk saatlerinden itibaren İç Anadolu’nun güney ve doğusu ile Doğu Akdeniz’in iç ve yüksek kesimlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak görülecek.

Yağışların Karaman, Niğde, Nevşehir, Aksaray, Kayseri, Yozgat ve Sivas çevrelerinde yerel olarak kuvvetli olması bekleniyor. Konya’nın güneydoğu kesimleri ile Mersin ve Adana’nın iç ve yüksek bölgelerinde de kuvvetli yağış öngörülüyor.

Yağışların kısa sürede etkisini artırabileceği bölgelerde vatandaşların meteorolojik uyarıları takip etmesi istendi.

Hatay için ayrıca kuvvetli yağış uyarısı

Hatay’da da yarın sabahın ilk saatlerinden itibaren sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor. İl genelinde görülecek yağışların yerel olarak kuvvetli olacağı tahmin ediliyor.

Kuvvetli yağış nedeniyle oluşabilecek su baskını ve ulaşımda aksama gibi olumsuzluklara karşı tedbir alınması gerektiği bildirildi.

Doğu Anadolu’nun güneydoğusunda fırtına bekleniyor

Meteoroloji, Doğu Anadolu’nun güneydoğusunda etkili olması beklenen kuvvetli rüzgara ilişkin de uyarıda bulundu.

Yarın Van, Hakkari, Siirt ve Şırnak çevreleri ile Bitlis’in güney ve doğusunda rüzgarın güney ve güneybatı yönlerden kuvvetli fırtına şeklinde esmesi bekleniyor. Bazı bölgelerde rüzgarın hamleli kuvvetli fırtına seviyesine ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Güneybatıda kuvvetli rüzgar etkili olacak

Yurdun güneybatı kesimlerinde de yarın sabah saatlerinden itibaren kuvvetli rüzgar bekleniyor. Isparta, Burdur ve Denizli çevreleri ile Antalya ve Muğla’nın iç kesimlerinde rüzgarın kuzey yönlerden kuvvetli, yer yer fırtına şeklinde eseceği tahmin ediliyor.

Kuvvetli rüzgarın özellikle açık alanlarda ve ulaşım güzergahlarında çeşitli olumsuzluklara neden olabileceği belirtildi.

Ağaç ve direk devrilmesine karşı tedbir çağrısı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, kuvvetli rüzgar ve sağanak nedeniyle yaşanabilecek olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması gerektiğini bildirdi.

Ağaç ve direklerin devrilmesi, çatıların uçması ve ulaşımda aksamaların yaşanabileceği uyarısında bulunuldu. Vatandaşların özellikle kuvvetli rüzgar ve yağışın etkili olacağı saatlerde dikkatli hareket etmeleri istendi.

Bakanlığın açıklamasında, Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'na ilişkin bilgilere yer verildi. Yeni düzenlemeyle vergi veya sosyal güvenlik prim borcu bulunan esnaf ve sanatkarlar için kredi kullanımında uygulanan borçsuzluk şartında değişikliğe gidildi.

Daha önce borçlarını yapılandırmayan veya taksitlendirmeyen bazı esnaf ve sanatkarlar, borçsuzluk şartını karşılayamadıkları için Hazine faiz destekli kredilerden yararlanamıyordu. Yeni düzenlemeyle bu durumdaki esnaf ve sanatkarların da belirlenen şartlar kapsamında Hazine faiz destekli yatırım ve işletme kredilerine erişebilmesinin önü açıldı.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Vergi veya sosyal güvenlik prim borcu nedeniyle genel kredi kullanım şartlarını sağlayamayan esnaf ve sanatkarların kullanacağı krediler için uygulanacak Hazine faiz indirim oranları yeniden düzenlendi. Buna göre, Genel Yatırım ve İşletme Kredileri: yüzde 50 olan faiz indirim oranı yüzde 40 olarak uygulanacak olup, mevcut cari faiz oranları esas alındığında yıllık finansman maliyeti yüzde 24 olacaktır. Kaybolmaya Yüz Tutan Meslekler, Usta Girişimci ve Genç Girişimciler: Yüzde 100 olan faiz indirim oranı yüzde 80 olarak uygulanacak olup, mevcut cari faiz oranları esas alındığında yıllık finansman maliyeti yüzde 8 olacaktır. Onaylı Proje ve Teknik Destek Programı Katılımcıları: Yüzde 60 olan faiz indirim oranı yüzde 48 olarak uygulanacak olup, mevcut cari faiz oranları esas alındığında yıllık finansman maliyeti yüzde 20,8 olacaktır.

Böylece vergi veya sosyal güvenlik prim borcu bulunan esnaf ve sanatkarlar, borç durumları nedeniyle Hazine faiz destekli kredi sisteminin tamamen dışında kalmayacak, belirlenen yeni oranlar üzerinden destekli kredi kullanabilecek. Yeni düzenleme ile esnaf ve sanatkarların bir taraftan finansmana erişiminin sürdürülmesi, diğer taraftan kamuya olan vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarının ödenmesinin desteklenmesi amacıyla yeni bir mekanizma oluşturuldu."

İHD'nin açıklamasında, tutuklular arasında İHD çalışanı ve Ankara Şube yöneticisi Tuğba Kahraman ile Ankara Şubesi Gençlik Komisyonu üyeleri Hale Nur Çetin, Mert Ahmet Aldemir, Şevin Özden, Emirhan Gedik ve Zehra Camcı'nın bulunduğu belirtildi.

İHD: Tutuklama gerekçeleri somut delillere dayanmıyor

İHD tarafından yapılan yazılı açıklamada, 6 insan hakları savunucusunun tutuklanmasına gerekçe gösterilen iddiaların somut delillere dayanmadığı savunuldu.

Savcılığın, hak savunucularının "Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin terörle anılan bir ülke olması gayreti içerisinde terör eylemleri gerçekleştirebilecekleri" yönündeki değerlendirmesinin soyut ve varsayıma dayalı olduğu öne sürüldü.

Açıklamada ayrıca hazırlanan iddianamede, tutuklu İHD üyelerinin katıldığı barışçıl toplantı ve gösterilerin "yasadışı örgüt üyeliği" suçlamasına delil olarak gösterildiği ifade edildi.

"İnsan haklarını savunmak suç değildir"

İHD Genel Sekreteri Osman İşçi, tutuklamaların insan hakları savunucularına yönelik gözdağı verme amacı taşıdığını savundu.

İnsan hakları savunucularının barışçıl faaliyetleri nedeniyle uzun süredir idari ve yargısal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten İşçi, NATO Zirvesi öncesindeki operasyon ve tutuklamaların da bu politikanın devamı olduğunu ileri sürdü.

İşçi, Kahraman ve diğer İHD üyelerinin tutuklanmasının Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Savunucularının Korunması Bildirgesi, uluslararası sözleşmeler ve Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlükleri ihlal ettiğini savundu.

İHD'den duruşma tarihleri beklenmeden serbest bırakılma talebi

İşçi, tutuklu insan hakları savunucularının duruşma tarihleri beklenmeden serbest bırakılması çağrısında bulundu.

Ayrıca gözaltı sürecinde yaşandığı öne sürülen işkence ve kötü muamele niteliğindeki uygulamalarla ilgili etkin soruşturma yürütülmesini istedi.

İşçi açıklamasında, "İnsan haklarını savunmak ne suç ne de yargılama gerekçesidir" diyerek tutuklanan İHD üyelerinin serbest bırakılması ve insan hakları savunucularına yönelik baskı, tehdit ve yargısal taciz politikalarına son verilmesi çağrısı yaptı.

İlk duruşmalar eylül ve ekimde görülecek

Tutuklu İHD üyelerinin ilk duruşmalarının tarihleri de belli oldu.

Tuğba Kahraman, Hale Nur Çetin, Mert Ahmet Aldemir ve Şevin Özden'in ilk duruşması 29 Eylül'de Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülecek.

Emirhan Gedik ve Zehra Camcı'nın ilk duruşmaları ise 2 Ekim'de Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde yapılacak.

Uraloğlu, Trabzon Raylı Sistem Hattı’nın temelinin 1 Eylül Salı günü atılacağını belirterek, hattın şehrin doğu-batı yönünde önemli bir toplu taşıma bağlantısı oluşturacağını bildirdi.

Raylı sistem hattı Akçaabat’tan başlayacak

Bakan Uraloğlu’nun verdiği bilgilere göre, projenin ilk etabı Akçaabat ilçesindeki Yıldızlı Mahallesi’nde bulunan Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü önünden başlayacak.

Buradan Trabzon kent merkezine ilerleyecek raylı sistem hattının son durağı Trabzon Havalimanı olacak. Projenin tamamlanmasıyla Akçaabat ile kent merkezi ve havalimanı arasında raylı ulaşım bağlantısı kurulması hedefleniyor.

16 istasyon hizmet verecek

Toplam 16,2 kilometre uzunluğundaki güzergah üzerinde 16 istasyon bulunacak. Hat üzerinde Karayolları, Şehir Hastanesi, Trabzonspor Stadyumu, Bayındırlık İskan, Beşirli, Trabzon Orman İşletme Bölge Müdürlüğü, Tanjant, İnönü ve Atapark istasyonları yer alacak.

Güzergahın devamında Pazarkapı, Trabzon Meydan Parkı, Terminal, Sanayi, Forum AVM, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Havalimanı istasyonları hizmet verecek.

Şehirde önemli noktalar birbirine bağlanacak

Bakan Uraloğlu, raylı sistem hattının özellikle Akçaabat ve Ortahisar ilçelerinde artan nüfus ile ulaşım ihtiyacına karşılık vermesinin planlandığını ifade etti.

Hat sayesinde Şehir Hastanesi, Trabzon Havalimanı, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Trabzonspor Stadyumu gibi vatandaşların yoğun olarak kullandığı noktaların aynı ulaşım ağı üzerinde bir araya getirileceği belirtildi.

Uraloğlu, “16 istasyonla hizmet verecek Trabzon Raylı Sistem Hattı ile şehrimizin önemli yaşam, eğitim ve ulaşım noktalarını raylı sistemle birbirine bağlayacağız” diye konuştu.

Hattın işletme süresi 26 dakika olacak

Projede kullanılacak raylı sistem araçlarının 360 yolcu kapasitesine sahip olacağı bildirildi. Hattın bir uçtan diğer uca işletme süresinin ise 26 dakika 14 saniye olarak planlandığı açıklandı.

Trabzon Raylı Sistem Hattı’nın tamamlanmasının ardından günlük yolcu kapasitesinin de yüksek olması bekleniyor. Bakan Uraloğlu, hattın her gün 87 binin üzerinde yolcuya hizmet vermesinin öngörüldüğünü aktardı.

Temel atma töreni 1 Eylül’de yapılacak

Trabzon’un kent içi ulaşımında yeni bir toplu taşıma hattı oluşturması planlanan projenin temel atma töreni 1 Eylül Salı günü gerçekleştirilecek.

Projenin doğu-batı aksında ulaşım bağlantısını güçlendirmesi ve Akçaabat ile Trabzon kent merkezi arasındaki ulaşım seçeneklerini artırması hedefleniyor. Raylı sistem hattının havalimanına kadar uzanmasıyla şehirdeki önemli ulaşım noktalarının tek güzergah üzerinden birbirine bağlanması planlanıyor.

Arama kararı nedeniyle firari durumda bulunan Çanak, adliyedeki teslim işleminin ardından Jandarma ekiplerince gözaltına alındı.

Çanak'ın soruşturma dosyası kapsamında "bildiklerini anlatmak istediğini" ifade ettiği öğrenildi.

Gözaltına alınan Çanak'ın, jandarmadaki işlemlerinin tamamlanmasının ardından soruşturma kapsamında ilgili birimlere gönderilmesi bekleniyor.

Çalışmalar 81 ilde yürütülüyor

Bakanlığın açıklamasına göre AR-GE ve proje faaliyetleri Türkiye’nin 81 ilinde sürdürülüyor. Çalışmalarda öğrencilerin yalnızca akademik başarılarının artırılması değil, aynı zamanda analitik düşünme, problem çözme, iletişim, işbirliği ve girişimcilik gibi becerilerinin geliştirilmesi de hedefleniyor.

Özel gereksinimli ve dezavantajlı öğrencilerin eğitim süreçlerine daha etkin şekilde dahil edilmesine yönelik kapsayıcı uygulamalar da projeler arasında yer alıyor. Atölye, kamp, fuar, sergi ve yarışmalar aracılığıyla öğrencilerin farklı öğrenme ortamlarından yararlanması sağlanıyor.

Eğitimde çok sayıda proje uygulanıyor

MEB tarafından eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi ve dijital dönüşümün desteklenmesi amacıyla farklı alanlarda projeler hayata geçiriliyor. FATİH Projesi, MEBİ ve HEMBA bu çalışmalar arasında bulunurken, okullardaki Yenilikçi Sınıflar ve Dinamik Ders Dili uygulamaları da yürütülüyor.

HAREZMİ Eğitim Modeli, Genç AR-GE ve GençTek vizyonu da öğrencilerin farklı alanlardaki gelişimlerine katkı sağlamak amacıyla uygulanan çalışmalar arasında yer alıyor. Mesleki eğitimin üretim süreçleriyle daha fazla ilişkilendirilmesi için METEK ve Zanaat Atölyeleri projeleri de hayata geçiriliyor.

Öğrencilerin farklı becerileri destekleniyor

Temel becerilerin geliştirilmesine yönelik İYEP, kapsayıcı eğitimin güçlendirilmesine yönelik PIKTES ve algoritmik düşünme ile yapay zeka alanındaki becerileri destekleyen FEYZA Projesi de Bakanlığın yürüttüğü çalışmalar arasında bulunuyor.

Dil eğitiminde niteliğin artırılması amacıyla DİLİM ve YADEG projeleri uygulanırken, okullarda rehberlik ve destekleme çalışmalarına yönelik ERDEM Projesi de sürdürülüyor. Çevre bilincinin geliştirilmesi için Çevre Dostu 1000 Okul uygulaması, toplumsal dayanışmanın desteklenmesi amacıyla ise Aile Okulu çalışması yürütülüyor.

İllerdeki iyi örnekler ülke genelinde paylaşılıyor

AR-GE ve proje faaliyetlerinin planlanmasında her ilin ihtiyaçları, mevcut imkanları ve öncelikleri dikkate alınıyor. İl düzeyinde geliştirilen uygulamalar takip edilerek sonuçları değerlendiriliyor.

Başarılı ve uygulanabilir örneklerin ülke genelinde kullanılabilmesi için çalışmalar paylaşılmaya hazır hale getiriliyor. Böylece farklı illerde geliştirilen eğitim uygulamalarından diğer bölgelerin de yararlanmasına imkan sağlanıyor.

Projeler bültenlerle duyuruluyor

Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından yılda iki kez yayımlanan “81 İl AR-GE Bülteni” aracılığıyla illerde yürütülen çalışmalar kamuoyuyla paylaşılıyor.

Bültende seçilen projelerin yanı sıra yenilikçi eğitim uygulamaları, öğretmen ve öğrencilere yönelik çalışmalar ile ulusal ve uluslararası işbirliklerine ilişkin bilgilere yer veriliyor. Yayınlar, iller arasında deneyim ve uygulama paylaşımının artırılmasına da katkı sağlıyor.

Uygulamalar ihtiyaçlara göre güncelleniyor

Bakanlığın AR-GE ve proje çalışmaları, kalkınma planları ve stratejik planların yanı sıra Türkiye Yüzyılı vizyonu ile Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin temel ilkeleri doğrultusunda yürütülüyor.

Uygulamalardan elde edilen veriler değerlendirilerek çalışmaların ihtiyaçlara uygun şekilde geliştirilmesi ve güncellenmesi sağlanıyor. Son 25 yılda 1 milyonu aşan proje ve AR-GE faaliyetiyle eğitim sisteminin farklı kademelerinde yenilikçi uygulamaların yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Söz konusu ziyarette profesyonel mesleklerin işçileştiğini vurgulayan Özel, esnafla alım gücü üzerine sohbet etti. Özel, "Emekli 20 sene önce 8 çeyrek altın alıyordu maaşıyla, şimdi 2'ye düştü" dedi.

Özgür Özel, Kocaeli’deki temasları çerçevesinde ilk durağı olan Gebze'de sanayici iş insanlarıyla gerçekleştirdiği görüşmeden sonra Karamürsel Meydanı'nda esnaf ziyaretinde bulundu.

Karamürsel'de uzun yıllardır terzilik yaparak geçimini sağlayan bir esnafla sohbet eden Özel, eskiye göre terzi sayısının yirmide bir oranında azaldığına dikkat çekti.

Özel, ziyaret sırasında daha önce öğretmenlik yaptığını ve yaklaşık 10 yıldır ailesinden kalan esnaflık mesleğini sürdürdüğünü belirten bir vatandaşla da görüştü. Esnafın alım gücünün mevcut durumunu sorması üzerine vatandaş, alım gücünün düşük olduğunu ifade etti.

Özel ise geçmiş yıllardaki alım gücü ile vergi yüküne ilişkin değerlendirmesinde, "Emekli 20 sene önce 8 çeyrek altın alıyordu maaşıyla. 10 sene önce 5'e düştü şimdi 2'ye düştü. İşler de ona göre düşüyor" ifadelerini kullandı.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!