Ankara’da 29 Ekim kortej yürüyüşü TBMM önünden başladı

TBMM önünde başlayan kortej, Ulus’taki tarihi Birinci Meclis binasına doğru ilerledi. Yürüyüşün önünde 25 motorlu polis ve 15 jandarma eskortundan oluşan 40 personel görev aldı.

Eskortların ardından gelen araçta bulunan Tören Kıta Komutanı ve Tank Okulu Komutanı Tuğgeneral Şengezer Şimşek, güzergâh boyunca vatandaşları selamladı. Yürüyüşü takip eden vatandaşlar da Türk bayraklarıyla kutlamalara katıldı.

Kortejde ilk olarak gaziler geçiş yaptı. Gazilerin ardından Türk bayrağını taşıyan bayrak grubu yürüdü. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün posteri 64 Mehmetçik tarafından taşınırken, bayrak grubunun arkasından akademisyenler ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretmenler ve öğrenciler ilerledi.

29 Ekim kortejinde kara, deniz ve hava kuvvetleri yer aldı

Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla düzenlenen resmi geçide Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve Hava Kuvvetleri komutanlıklarına bağlı askeri birlikler katıldı. Jandarma Genel Komutanlığı personeli ve Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki polis timleri de kortejde yer aldı.

Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı ile Milli Savunma Üniversitesi bünyesindeki askeri okulların öğrencileri de geçiş yapan gruplar arasında bulundu.

Polis özel harekât ve jandarma birlikleri geçiş yaptı

Ankara’daki 29 Ekim kortejinde Polis Akademisi öğrencileri ve Polis Özel Harekât (PÖH) birimleri de yer aldı. Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı polis timleri ile Jandarma Genel Komutanlığı personeli, resmi geçit kapsamında yürüyüş gerçekleştirdi.

TSK onur taburu 89 personelle korteje katıldı

Türk Silahlı Kuvvetleri Karma Bando Birliği de Cumhuriyet Bayramı kortejinde yer aldı. Armoni Mızıkası Komutanlığı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanlıklarının bandolarından oluşan birlik, geçiş yaptı.

Karma Bando Birliği’nin ardından Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri personelinden oluşan 89 kişilik TSK Onur Taburu yürüdü.

Komando birlikleri ve tarihi askeri kıyafetli gruplar geçiş yaptı

Kortejde Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulu öğrencileri ve Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı da bulundu. Komando birlikleri ile tarihi askeri kıyafetler giyen gruplar da resmi geçit kapsamında yürüyüş yaptı.

AFAD, AKUT ve sağlık ekipleri 29 ekim kortejinde yer aldı

Cumhuriyet Bayramı kortejine güvenlik ve askeri birliklerin yanı sıra Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Arama Kurtarma Derneği (AKUT), Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE) ve Orman Genel Müdürlüğü ekipleri de katıldı.

İtfaiye ve sağlık ekiplerinin yanı sıra milli sporcular da yürüyüşte yer aldı.

Ankara’da vatandaşların takip ettiği 29 Ekim kortej yürüyüşü, Ulus’taki tarihi Birinci Meclis binasının önünde tamamlandı.

YENİ Parti İstanbul İl Başkanlığının düzenlediği yürüyüş, bugün 29 Ekim Perşembe günü saat 19.00’da başlayacak.

Yürüyüşün güzergahı Suadiye’den Göztepe’ye uzanacak

Cumhuriyet Bayramı etkinlikleri kapsamında düzenlenecek yürüyüş, Bağdat Caddesi üzerindeki Suadiye Işıklar noktasından hareket edecek.

Özgür Özel’in de katılacağı etkinlikte katılımcılar, Suadiye Işıklar’dan Göztepe Işıklar’a kadar yürüyecek.

YENİ Parti İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik’in imzasıyla yayımlanan duyuruda, vatandaşlar Cumhuriyet’in 103. kuruluş yıl dönümünü birlikte kutlamak üzere yürüyüşe davet edildi.

Avrupa Merkez Bankası faiz oranlarını sabit tuttu

ECB Yönetim Konseyi’nin kararı doğrultusunda mevduat faizi yüzde 2,50’de, ana refinansman faizi yüzde 2,65’te ve marjinal fonlama faizi yüzde 2,90’da bırakıldı. Piyasa analistleri de Orta Doğu’daki gerilimin enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki etkilerine karşın faizlerin değişmemesini bekliyordu.

Analistler, Noel öncesinde hem ABD’de hem de Avro Bölgesi’nde faizlerin yeniden artırılabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.

Enerji fiyatları enflasyon ve büyüme görünümünü etkiliyor

ECB’nin toplantı sonrasında yayımladığı açıklamada, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerinde yukarı yönlü, ekonomik büyüme üzerinde ise aşağı yönlü riskler oluşturduğu belirtildi. Enerji şokunun dolaylı etkilerinin fiyat artışlarını hızlandırabileceğine dikkat çekilirken, finansman koşullarındaki sıkılaşmanın sürdüğü ifade edildi.

Banka, para politikasının gelecekteki seyrine ilişkin önceden verilmiş bir taahhüt bulunmadığını yineledi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Yönetim Konseyi, enflasyonun orta vadede yüzde 2'lik hedefe dönmesini sağlamak amacıyla veri odaklı ve toplantı bazlı yaklaşımını sürdürecektir. Kararlar, ekonomik ve finansal veriler ile para politikası geçişkenliğinin gücüne göre şekillenecektir"

Ayrıca Varlık Alım Programı (APP) ile Pandemi Acil Varlık Alım Programı (PEPP) kapsamındaki portföylerin ölçülü ve öngörülebilir bir hızla küçültülmesine devam edildiği bildirildi.

ECB Başkanı Lagarde görevinden erken ayrılacak

ECB’nin faiz kararından birkaç saat önce, Başkan Christine Lagarde’ın görevini planlanandan önce bırakacağı duyuruldu. Bankadan yapılan açıklamada, normal şartlarda Ekim 2027’de sona erecek görev süresinin 7 Şubat 2027 itibarıyla tamamlanacağı belirtildi.

Lagarde’ın erken ayrılık kararının, TSİ 16.45’te başlayacak basın toplantısında ele alınması bekleniyor. Banka kaynakları, Fransa’nın ekonomik durumunun da toplantının gündeminde yer alacağını aktarıyor.

Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5’i aştı

Yüksek enflasyon baskısı ve tahvil faizlerindeki son yükseliş, ECB yönetiminin gündemindeki konular arasında bulunuyor. Fransa’nın 10 yıllık devlet tahvillerine ait gösterge faiz oranı, 2002’den bu yana ilk kez yüzde 5 seviyesinin üzerine çıktı.

Fransa tahvilleri ile güvenli liman olarak görülen Alman devlet tahvilleri arasındaki getiri farkı da Avro krizi döneminden bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Tahliye kararını kamuoyuna duyuran avukatı Akın Atalay, başvurunun değerlendirilmesinin ardından Dedetaş’ın ev hapsi biçimindeki adli kontrol şartıyla cezaevinden çıkarılmasına hükmedildiğini aktardı.

Atalay, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, şu ifadelere yer verdi:

"Müvekkilim Sinem Dedetaş için yaptığımız tahliye başvurusu üzerine kendisinin ev hapsi şeklindeki adli kontrol tedbiriyle cezaevinden tahliyesine karar verilmiştir. Kamuoyunun bilgisine sunulur."

Söz konusu karara göre Dedetaş, cezaevinden çıktıktan sonra ev hapsi tedbirine tabi olacak.

Sinem Dedetaş’ın tahliye sonrası ilk fotoğrafı paylaşıldı

Cezaevinden tahliye edilen Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş’ın ilk görüntüsü kamuoyuyla paylaşıldı.

Avukatı Akın Atalay, sosyal medya hesabında Dedetaş’ın fotoğrafına yer verdi. Atalay, paylaşımına “Sinem Dedetaş başkanı cezaevinden aldık, darısı diğer haksız tutuklulara olsun” notunu ekledi.

Ne olmuştu?

Üsküdar Belediyesi’nde "yapı ruhsatı ve iskân süreçlerinde usulsüzlük yapıldığı" yönündeki iddialar üzerine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma çerçevesinde, 29 Temmuz 2026’da operasyon gerçekleştirilmişti.

Operasyon kapsamında gözaltına alınan Sinem Dedetaş, 31 Temmuz’da “rüşvet”, “irtikap” ve “suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme” suçlamalarıyla tutuklanmıştı.

Dedetaş’ın yanı sıra üç kişi daha tutuklanmış, iki kişi ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı. Tutuklanmasının ardından Tekirdağ’ın Çorlu ilçesindeki Karatepe Ceza İnfaz Kurumu’na gönderilen Dedetaş, 1 Ağustos’ta İçişleri Bakanlığının aldığı geçici tedbir kararıyla belediye başkanlığı görevinden uzaklaştırılmıştı.

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kapsamında cezaevinden bir mesaj yayımlayan Dedetaş, 90 gündür özgür olmadığını ifade ederek “Ne kıymetli şey özgürlük!” notunu düşmüştü.

KPSS ÖNLİSANS SONUÇLARI NE ZAMAN AÇIKLANACAK?

ÖSYM tarafından yayımlanan 2026 sınav takvimine göre KPSS önlisans sonuçları, 30 Ekim Cuma günü adayların erişimine açılacak. Böylece 4 Ekim'de gerçekleştirilen sınavın sonuçları 26 gün sonra ilan edilmiş olacak.

Bugün 29 Ekim Perşembe olması nedeniyle sonuçların açıklanmasına bir gün kaldı. ÖSYM, sonuçların erişime açılacağı saate ilişkin henüz resmi bir bilgi paylaşmadı.

KPSS ÖNLİSANS SONUÇLARI YARIN AÇIKLANACAK MI?

ÖSYM'nin açıkladığı resmi takvimde herhangi bir değişiklik yapılmaması halinde 2026 KPSS önlisans sonuçları yarın, 30 Ekim Cuma günü ilan edilecek.

Adaylar, sonuçların açıklanmasının ardından Genel Yetenek ve Genel Kültür testlerindeki doğru ve yanlış sayılarını, hesaplanan sınav puanlarını öğrenebilecek.

KPSS ÖNLİSANS SONUÇLARI NASIL SORGULANIR?

2026 KPSS önlisans sonuçları, ÖSYM'nin internet sitesi üzerinden öğrenilebilecek. Adaylar, T.C. kimlik numaraları ve aday şifreleriyle sisteme giriş yaparak sonuç belgelerine ulaşabilecek.

Sonuç sorgulama işlemi için sonuc.osym.gov.tr adresi kullanılacak. Adaylara ayrıca basılı sonuç belgesi gönderilmeyecek.

KPSS ÖNLİSANS PUANI KAÇ YIL GEÇERLİ?

KPSS önlisans sınavından alınan puanlar, sonuçların açıklanmasından itibaren iki yıl geçerli olacak. Bu süre içerisinde adaylar, kamu kurumlarının ilgili kadroları için yapılacak merkezi yerleştirme ve personel alımı süreçlerine başvurabilecek.

Önlisans mezunları için KPSS P93 puan türü esas alınıyor. Kamu kurumlarının personel alımlarında başvuru şartları, kontenjanlar ve taban puanlar ilgili ilanlara göre farklılık gösterebiliyor.

KPSS ÖNLİSANS SONUÇLARI AÇIKLANDI MI? ÖSYM'DEN SON DAKİKA DUYURUSU

29 Ekim 2026 itibarıyla KPSS önlisans sonuçlarının açıklandığına ilişkin resmi bir duyuru bulunmuyor. ÖSYM'nin ilan ettiği sonuç tarihi 30 Ekim 2026 olarak geçerliliğini koruyor.

Adaylar, KPSS önlisans sonuçları açıklandığında ÖSYM'nin resmi sonuç sorgulama ekranı üzerinden puanlarını görüntüleyebilecek. Sonuçların ilan edilmesinin ardından gözler kamu personeli alım ilanlarına ve KPSS tercih takvimine çevrilecek.

Erdoğan ve Mirziyoyev Cumhurbaşkanlığı’nda bir araya geldi

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, TDT 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Ankara’da görüştü. Cumhurbaşkanlığı’nda gerçekleştirilen görüşmenin ardından iki lider, anlaşmaların imzalanması için düzenlenen törene katıldı.

Türkiye ile Özbekistan arasında beş anlaşma imzalandı

Erdoğan ve Mirziyoyev, çeşitli alanları kapsayan beş anlaşmanın imza töreninde hazır bulundu. Tören, iki ülke arasındaki anlaşmaların imzalanması kapsamında gerçekleştirildi.

İlham Aliyev, TDT Zirvesi’ne katılmayacak

Oxu.az’ın haberinde, İlham Aliyev’in önceden belirlenen etkinlikleri ve yoğun programı nedeniyle Ankara’da yapılacak Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nde bulunmayacağı belirtildi.

TDT Zirvesi’nde Azerbaycan’ı Ceyhun Bayramov temsil edecek

Azerbaycan’ın Ankara’da düzenlenecek TDT 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov aracılığıyla katılım sağlayacağı kaydedildi. Haberde, Aliyev’in Bakü’deki U-15 Dünya Şampiyonası ve Festivali’nin finalistlerine ödül takdim edeceği bilgisi de yer aldı.

Göreme Açık Hava Müzesi yakınlarında, bölgede etkili olan şiddetli yağışın ardından peribacasından ayrılan kaya parçaları, vatandaşların bulunduğu alana düştü.

Olayın bildirilmesi üzerine bölgeye polis, jandarma, AFAD ve sağlık ekipleri yönlendirildi.

Ekiplerin olay yerinde gerçekleştirdiği kontrollerde, iki kişinin kaya parçalarının altında kalarak hayatını kaybettiği tespit edildi.

Yaralanan kişi, kentteki hastanelere kaldırılarak tedavi altına alındı.

Bölgede ekiplerin çalışmaları devam ediyor.

KAPADOKYA'DA PERİ BACASI ÇÖKTÜ: EKİPLER BÖLGEYE SEVK EDİLDİ

Kapadokya'nın en çok ziyaret edilen noktalarından Göreme Açık Hava Müzesi'nin girişinde meydana gelen çökme, bölgede hareketli anlara neden oldu. Peribacasından kopan büyük kaya parçaları çevreye yayıldı.

Olayın ardından sağlık ve arama kurtarma ekipleri bölgeye sevk edildi. Çökme sonrasında çevreyi yoğun bir toz bulutunun kapladığı görüntülere yansırken, ekiplerin olay yerindeki çalışmaları sürüyor.

KAPADOKYA'DA PERİ BACASI ÇÖKMESİNDE ÖLÜ VE YARALI VAR MI?

Kapadokya'da yaşanan çökme sonrasında ölü ve yaralıların bulunduğuna ilişkin ilk bilgiler basına yansıdı. Ancak hayatını kaybeden ve yaralanan kişilerin sayısına ilişkin henüz doğrulanmış resmî bir bilanço açıklanmadı.

Arama kurtarma ekiplerinin bölgedeki çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi. Olayın can kaybı ve yaralanmalara ilişkin kesin bilançosunun yetkililerin açıklamasıyla netleşmesi bekleniyor.

PERİ BACASI NEDEN ÇÖKTÜ?

Göreme Açık Hava Müzesi girişinde meydana gelen çökmenin nedeni henüz açıklanmadı. Kaya kütlesinin hangi etkenler nedeniyle parçalandığının yapılacak teknik incelemeler sonucunda belirlenmesi bekleniyor.

Kapadokya'daki peribacaları, volkanik tüf tabakalarının doğal aşınma süreçleriyle şekillenmesi sonucu oluşuyor. Sıcaklık farklılıkları, yağışlar ve donma-çözünme döngüleri bu yapıların zaman içinde aşınmasına neden olabiliyor. Ancak bugünkü olayın bu etkenlerden kaynaklandığına ilişkin resmî bir tespit bulunmuyor.

Kapadokya'da peribacası çöktü! Nevşehir'in Kapadokya bölgesinde bulunan Göreme Açık Hava Müzesi'nin girişinde bir peribacası çöktü. Olayın ardından bölgeye sağlık ve arama kurtarma ekipleri sevk edildi. Çökme nedeniyle ölü veya yaralı olduğu belirtiliyor. https://t.co/PDeXCN5CgT

— Haberler.com (@Haberler) October 29, 2026

KAPADOKYA'DA PERİ BACASI ÇÖKTÜ: SON DURUM NE?

29 Ekim 2026 tarihinde meydana gelen olayın ardından Göreme Açık Hava Müzesi girişindeki arama kurtarma çalışmaları devam ediyor. İlk haberlerde ölü ve yaralıların bulunduğu belirtilse de kesin sayı henüz netleşmedi.

Çökmenin nedeni, etkilenen kişi sayısı ve bölgedeki güvenlik durumuna ilişkin yetkililerden gelecek açıklamalar bekleniyor.

Bahçeli, Anıtkabir’de Müsavat Dervişoğlu ile sohbet etti

Anıtkabir’deki resmi törenin sona ermesinin ardından mozole bölümünden çıkan Devlet Bahçeli, merdivenlerden inerken İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ile sohbet etti.

MHP lideri, MİT Başkanı İbrahim Kalın ile de görüştü

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Misak-ı Milli Kulesi’nden çıkışı sırasında MİT Başkanı İbrahim Kalın ile de bir süre sohbet etti. Bahçeli, görüşmelerin ardından Anıtkabir’den ayrıldı.

TFF'den Milli Takımda Sergen Yalçın iddialarına ilişkin açıklama

Futbol yorumcusu Sercan Hamzaoğlu, 28 Ekim'de X hesabından yaptığı paylaşımda bazı futbolcuların Sergen Yalçın'ın telefonlarını açmadığını öne sürdü. Hamzaoğlu, bunun nedeninin Yalçın'ın yorumculuk döneminde bazı futbolcular hakkında kullandığı sert ifadeler olduğunu iddia etti.

Hamzaoğlu, paylaşımında bir futbolcunun Yalçın hakkında “Ben, hoca olsa da o kişinin telefonuna bakmam, benim için yok hükmünde” dediğini ileri sürdü.

Türkiye Futbol Federasyonu ise bugün yaptığı açıklamada söz konusu iddiaları reddetti.

TFF: “Gerçeği yansıtmayan spekülasyonlar”

Federasyonun açıklamasında, iddiaların gerçeği yansıtmayan, hayal ürünü ve art niyetli spekülasyonlardan ibaret olduğu belirtildi.

Açıklamada, A Millî Takım Teknik Direktörü Sergen Yalçın ile futbolcular arasında iddia edildiği gibi bir durum yaşanmadığı ifade edildi. Millî futbolcuların, Yalçın ve teknik ekibiyle gerçekleştirdikleri görüşmelerden ve fikir alışverişinden memnuniyet duydukları kaydedildi.

TFF ayrıca, millî takımın birlik ve beraberliğini hedef alan ve yeni göreve başlayan teknik heyet ile futbolcular arasındaki ilişkileri zedeleyebilecek söylemlere itibar edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Sercan Hamzaoğlu: “Haberimin yüzde 100 arkasındayım”

TFF'nin açıklamasının ardından yeniden paylaşım yapan Sercan Hamzaoğlu, iddiasını sürdürdü.

Hamzaoğlu, haberinin arkasında olduğunu belirterek olaya bizzat tanık olduğunu savundu. Paylaşımında, o sırada birlikte yayın yaptığı iki kişinin de yaşananlara şahit olduğunu ileri sürdü.

Hamzaoğlu, “Dediğim gibi, haberim ve sözlerimin arkasındayım. Ben bu olaya dün gözlerimle tanık oldum. İsterse iki cihan, yedi düvel yalanlasın” ifadelerini kullandı.

Tarafların açıklamalarıyla gündeme gelen iddia konusunda karşılıklı görüş ayrılığı sürüyor.

Sergen Yalçın kimdir?

5 Kasım 1972'de İstanbul'da dünyaya gelen Sergen Yalçın, futbol kariyerine Beşiktaş altyapısında başladı ve siyah-beyazlı takımda profesyonel oldu.

Yalçın, futbolculuk kariyerinde Beşiktaş'ın yanı sıra İstanbulspor, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor formalarını giydi. Beşiktaş ile dört lig ve iki Türkiye Kupası şampiyonluğu yaşayan Yalçın, Galatasaray'da da iki lig ve bir Türkiye Kupası şampiyonluğu elde etti.

A Millî Takım formasını 37 kez giyen ve beş gol atan Yalçın, 1996 ve 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası kadrolarında yer aldı.

Teknik direktörlük kariyerinde birçok kulübü çalıştıran Yalçın, 2020-2021 sezonunda Beşiktaş'ı Süper Lig ve Türkiye Kupası şampiyonluğuna taşıdı. Bu başarıyla Beşiktaş tarihinde hem futbolcu hem de teknik direktör olarak Süper Lig şampiyonluğu yaşayan ilk ve tek isim oldu.

Ankara Kalesi’ndeki Ankara Evi’nde gerçekleştirilen programa, eski siyasetçiler, akademisyenler, vakıf başkanları ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Etkinlik Ankara türküleri ve seğmen gösterisiyle başladı

Etkinlik, Ankara Oğuz Seğmenleri Derneği tarafından gerçekleştirilen seğmen gösterisiyle başladı. Ankara’nın geleneksel kültürünü yansıtan gösteride, kente özgü türküler seslendirilirken türkülerin anlamları ve geçmişten günümüze taşınan hatıraları katılımcılarla paylaşıldı.

Seğmen gösterisinin ardından gerçekleştirilen açılışta saygı duruşunda bulunuldu ve İstiklal Marşı okundu.

Aslan: Atatürk’ün gönlünde Ankara’nın ayrı bir yeri vardı

Programın açılış konuşmasını Ankaralılar ve Ankara’yı Tanıtma Vakfı Başkanı Seyfettin Aslan yaptı. Katılımcıların Cumhuriyet Bayramı’nı kutlayan Aslan, etkinliğin gerçekleştirildiği Ankara Evi hakkında da bilgi verdi.

Ankara Evi’nin kısa süre önce tamamlandığını belirten Aslan, burayı mütevazı bir buluşma mekânı olarak nitelendirdi. Ankara’nın Cumhuriyet tarihindeki yerine de değinen Aslan, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün gönlünde Ankara’nın her zaman ayrı bir yeri bulunduğunu ifade etti.

Ökmen: Eğitim sohbetlerini sürdüreceğiz

Açılışın ardından konuşan Eğitim Dostları Vakfı Başkanı Özgün Ökmen, Cumhuriyet’in 103’üncü yılında iki vakfın ortak bir etkinlikte buluşmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Programın ilerleyen dönemlerde de devam edeceğini belirten Ökmen, “Cumhuriyetimizin 103. yılı münasebetiyle iki kardeş vakıf olarak burada bundan sonra eğitim sohbetleri yapacağız” dedi.

Etkinliğin duyurusunda konuşmacı olarak yer alan eski Millî Eğitim Bakanı Ali Naili Erdem’in sağlık sorunları nedeniyle programa katılamadığını açıklayan Ökmen, Erdem’in bir asra yaklaşan yaşamına ve Anadolu insanının kimliğiyle geçen yıllarına değindi.

Cumhuriyet, Ankara ve eğitim sistemi ele alındı

Programın ana konuşmasını eğitimci ve yazar Doç. Dr. Hüseyin Ağca gerçekleştirdi. Konuşmasında Cumhuriyet’in eğitimle ilişkisine değinen Ağca, Türkiye’deki eğitim sistemi ve Ankara’nın Cumhuriyet tarihindeki yeri üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Eğitimin toplumsal yaşamdaki yerinin de ele alındığı programda, Cumhuriyet’in 103 yıllık geçmişi ve eğitim konusu üzerinde duruldu.

Kale Sohbetleri’nin ilk buluşması, farklı kuşaklardan siyasetçi, akademisyen ve sivil toplum temsilcilerini Ankara Kalesi’nde bir araya getirdi.

Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Emir, tahliye kararının yeterli olmadığını belirterek Dedetaş'ın herhangi bir kısıtlama olmaksızın görevine dönmesi gerektiğini ifade etti.

Murat Emir: “Kimse bu kararı bir adalet tecellisi gibi sunmasın”

Murat Emir, Sinem Dedetaş'ın ev hapsi kararıyla tahliye edilmesine ilişkin değerlendirmesinde, kararın adaletin yerini bulması olarak sunulmaması gerektiğini savundu. Emir, paylaşımında “Üsküdar Belediye Başkanımız Sinem Dedetaş ev hapsi kararıyla tahliye edildi Ancak kimse bu kararı bir adalet tecellisi ya da lütuf gibi sunmasın! En başından beri tek bir gün bile özgürlüğünden mahrum bırakılmaması gereken seçilmiş bir başkanı, şimdi de kendi evinde rehin tutulacak" ifadelerini kullandı.

“Sinem Dedetaş hiçbir kısıtlama olmadan görevine dönmeli”

Ev hapsi şeklindeki adli kontrol tedbirine de tepki gösteren Emir, uygulamanın Dedetaş'ın özgürlüğünü kısıtlamaya devam ettiğini ifade etti.

Emir, açıklamasında "Haksız ve mesnetsiz tutukluluk sürecini ev hapsi adı altında uzatmak, Üsküdarlıların sandıktaki iradesini gasp etmeye devam etmektir. Bu hukuk garabetine derhal son verilmeli, Sinem Dedetaş hiçbir kısıtlama olmaksızın bir an önce görevinin başına dönmelidir!” diye konuştu.

Ne olmuştu?

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş hakkında yapılan tahliye başvurusunun ardından, ev hapsi şeklindeki adli kontrol tedbiri uygulanarak cezaevinden tahliyesine karar verildiği avukatı Akın Atalay tarafından duyurulmuştu.

Karar doğrultusunda Dedetaş'ın tahliye sonrasında ev hapsi tedbirine tabi olması öngörülüyor.

Cem Akaş için Marmara İlahiyat Camisi'nde cenaze töreni düzenlendi

Bir süredir kanserle mücadele ettiği öğrenilen Cem Akaş için Marmara İlahiyat Camisi'nde cenaze töreni düzenlendi.

Sanat ve edebiyat dünyasından isimlerin katıldığı törende Akaş'ın eşi Esra Özdoğan taziyeleri kabul etti. Törenin ardından Akaş'ın cenazesi, yakınlarının omuzlarında cenaze aracına taşındı.

Cem Akaş, oğlunun yanına defnedilecek

Cem Akaş'ın cenazesi, Ümraniye Hekimbaşı Mezarlığı'nda toprağa verilmek üzere yola çıkarıldı. Akaş'ın 19 yaşındaki oğlu Can Akaş da 20 Ekim'de aynı mezarlıkta defnedilmişti.

Aile, kısa süre içinde yaşadığı iki büyük kayıpla sarsılırken, Cem Akaş'ın da oğlunun mezarının bulunduğu mezarlığa defnedileceği belirtildi.

Anıtkabir'de gerçekleştirilen resmi törenin ardından Cumhurbaşkanlığı'na geçen Erdoğan, devlet erkanı ve davetlilerle bir araya geldi.

Cumhurbaşkanlığı'ndaki törene devlet erkanı katıldı

Tebrik kabul töreninde TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez, Danıştay Başkanı Zeki Yiğit ve Sayıştay Başkanı Metin Yener yer aldı.

Törene ayrıca MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi üyeleri, TBMM başkanvekilleri, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ve kuvvet komutanları katıldı.

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, İletişim Başkanı Burhanettin Duran ve Siber Güvenlik Başkanı Ümit Önal da Erdoğan'a tebriklerini sundu.

Ankara'nın mülki ve yerel yöneticileri de törendeydi

Tebrik kabulüne Ankara Valisi Yakup Canbolat, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ve Ankara Garnizon Komutanı'nın yanı sıra çeşitli kamu kurumlarının yöneticileri de katıldı.

Yargı kurumlarının temsilcileri, orgeneral ve oramiraller, korgeneral ve koramiraller ile uluslararası kuruluşların temsilcileri de törende hazır bulundu.

Ankara'da görev yapan büyükelçiler ve yabancı misyon şefleri de Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Cumhuriyet Bayramı tebriklerini iletti.

Milli sporcular ve askeri personel de tebriklerini iletti

Törende çeşitli rütbelerdeki askeri personel ile Kurtuluş Savaşı kahramanlarının yakınları da Cumhurbaşkanı Erdoğan'a tebriklerini sundu.

Olimpiyatlarda farklı branşlarda madalya kazanan milli sporcuların da katıldığı kabul töreni, Cumhuriyet'in 103. kuruluş yıl dönümü kutlamaları kapsamında gerçekleştirildi.

İstanbul'da 29 Ekim töreni yağış nedeniyle salona alındı

Cumhuriyet Bayramı kapsamında Vatan Caddesi'nde yapılması planlanan geçit töreni, yağış nedeniyle ertelendi. Kutlama programı ise Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda gerçekleştirildi.

Törene İstanbul Valisi Davut Gül, Birinci Ordu Komutanı Bahtiyar Ersay, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkan Vekili Nuri Aslan ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Fatih Dönmez katıldı.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başlayan programda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı mesajı da okundu.

Vali Gül: Cumhuriyet milletin ortak iradesinin eseri

Törende konuşan İstanbul Valisi Davut Gül, Cumhuriyet'in 103. kuruluş yıl dönümünü kutlayarak Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarını, şehitleri ve gazileri andı. Cumhuriyet'in milletin kalbinde ve ülkenin her köşesinde yaşadığını belirten Gül, vatan ve bayrak söz konusu olduğunda Türk milletinin tek yürek olduğunu ifade etti.

Millî Mücadele dönemine de değinen Gül, Türk milletinin bağımsızlık iradesiyle tarihin yönünü değiştirdiğini ve Cumhuriyet'in bu kararlılığın sonucu olarak kurulduğunu söyledi.

Türkiye'nin savunma, teknoloji, eğitim ve sağlık alanlarında elde ettiği başarılara dikkat çeken Gül, Cumhuriyet'in gelecek nesillere bırakılan önemli bir emanet olduğunu vurguladı.

Gül, gençlerin ülkenin kazanımlarını korumak ve Türkiye'yi daha ileriye taşımak için çok çalışması ve üretmesi gerektiğini dile getirdi.

Öğrenciler şiir okudu

Kutlama programında öğrenciler şiirleriyle sahne aldı. İl genelinde düzenlenen şiir yarışmasında birinci olan Mehtap Elif Türker, “Cumhuriyet Düşü” adlı şiirini okudu.

Ataşehir Aydın Doğan Güzel Sanatlar Lisesi çok sesli korosu da program kapsamında eserlerini seslendirdi.

Çemberlitaş Anadolu Lisesi öğrencisi Elif Damla Yerli, “Mustafa Kemal'in Kağnısı” adlı şiiri okurken aynı okuldan Yakup Günay ise “Bayrak” adlı şiiri seslendirdi.

Tören ödül töreniyle sona erdi

Cumhuriyet'in 103. kuruluş yıl dönümü kapsamında düzenlenen program, ödül töreni ve İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğü Halk Oyunları Ekibi'nin gösterisiyle sona erdi.

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş hakkında tahliye kararı verildiği bildirildi. Avukat Akın Atalay'ın duyurduğu karara göre Dedetaş, ev hapsi şeklindeki adli kontrol tedbiri uygulanarak cezaevinden tahliye edilecek.

Avukat Atalay duyurdu: Tahliye başvurusu kabul edildi

Avukat Akın Atalay, Sinem Dedetaş hakkında yapılan tahliye başvurusunun ardından tahliye kararı verildiğini açıkladı.

Karar kapsamında Dedetaş'ın cezaevinden tahliye edilmesine, ancak ev hapsi şeklindeki adli kontrol tedbirinin uygulanmasına hükmedildiği belirtildi.

Dedetaş'a ev hapsi tedbiri uygulanacak

Verilen karar doğrultusunda Sinem Dedetaş, cezaevinden çıktıktan sonra ev hapsi tedbirine tabi olacak.

Ne olmuştu?

Üsküdar Belediyesi'nde yapı ruhsatı ve iskân işlemlerinde usulsüzlük yapıldığı iddiaları üzerine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatılmıştı.

Soruşturma kapsamında 29 Temmuz 2026'da operasyon düzenlenmiş, gözaltına alınan Sinem Dedetaş 31 Temmuz'da tutuklanmıştı. Dedetaş hakkında “rüşvet”, “irtikap” ve “suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme” suçlamaları yöneltilmişti.

Dedetaş ile birlikte üç kişinin daha tutuklandığı soruşturmada, iki kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Sinem Dedetaş Görevinden Uzaklaştırılmıştı

Tutuklanmasının ardından Tekirdağ'daki Çorlu Karatepe Ceza İnfaz Kurumu'na gönderilen Sinem Dedetaş, 1 Ağustos 2026'da İçişleri Bakanlığı tarafından geçici tedbir olarak belediye başkanlığı görevinden uzaklaştırılmıştı.

Tahliye kararıyla birlikte Dedetaş'ın cezaevinden çıkması beklenirken, ev hapsi şeklindeki adli kontrol tedbiri uygulanacak.

Dedetaş'tan 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı mesajı

Sinem Dedetaş, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla cezaevinden yayımladığı mesajında 90 gündür özgürlüğünden yoksun olduğunu ifade etmişti.

Dedetaş, mesajında “Ne kıymetli şey özgürlük!” sözlerine yer vermişti.

Avukatı Akın Atalay'ın duyurduğu tahliye kararı, Dedetaş'ın tutukluluk sürecinde yeni bir gelişme olarak kayda geçti.

İsrail basınında yer alan haberlere göre, Arap seçmenlerin sandığa katılımını artırmayı amaçlayan kuruluşlara yabancı kaynaklardan mali destek sağlandığı iddiası iç istihbarat teşkilatı Şin Bet tarafından incelemeye alındı.

Şin Bet, yabancı müdahale iddialarını inceliyor

İsrail'in Kanal 12 televizyonunun haberine göre, Şin Bet'e ulaştırılan istihbarat bilgileri, Merkezi Seçim Komitesi Başkanı ve Yüksek Mahkeme Yargıcı Noam Solberg'e sunuldu.

İddialarda, Türkiye ve Katar kaynaklı olduğu öne sürülen fonların Arap seçmenlerin seçimlere katılımını teşvik eden kuruluşlara aktarıldığı savunuldu. İsrail basınında, söz konusu finansman için kullanıldığı ileri sürülen yöntemlerin geçmişte terör faaliyetlerinin finansmanında kullanılan kanallarla benzerlik taşıdığı iddiasına da yer verildi.

Ancak Türkiye ve Katar'ın seçimlere müdahale ettiği yönündeki suçlamaları doğrulayan somut deliller kamuoyuyla paylaşılmadı.

Şin Bet direktörüne soruşturma talimatı

Merkezi Seçim Komitesi Başkanı Noam Solberg'in, Şin Bet Direktörü David Zini'ye yabancı müdahale iddialarının araştırılması yönünde talimat verdiği bildirildi.

İncelemenin, yabancı kaynaklardan sağlandığı öne sürülen finansman ve olası seçim rüşveti iddialarını kapsadığı belirtildi.

Zini, salı günü yaptığı açıklamada seçim sürecinin o ana kadar sorunsuz ilerlediğini ifade etmiş, ancak bu durumun garanti olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söylemişti.

Likud'un seçim usulsüzlüğü iddiaları yeniden gündemde

Likud'un suçlamaları, seçim öncesinde İsrail basınına yansıyan bazı iddiaları da yeniden gündeme getirdi.

Söz konusu haberlerde, Netanyahu'nun partisinin seçimleri kaybetmesi durumunda Arap nüfusun yoğun olduğu bölgelerde sonuçlara itiraz etmeye hazırlandığı öne sürülmüştü. Likud'un seçim usulsüzlüğü iddialarına ilişkin şikayetleri önceden hazırladığı da ileri sürülen iddialar arasındaydı.

Buna karşılık, İsrail polisinden bir kaynak perşembe sabahı yaptığı açıklamada Arap partilerinin seçimleri çaldığı yönündeki suçlamaları reddetti. Kaynak, bu iddiaları destekleyen herhangi bir kanıt bulunmadığını belirtti.

Arap partilerinin 19 sandalyeye ulaşması bekleniyor

İsrail'de seçim sonuçlarına ilişkin ilk tahminler, Arap partilerinin parlamentodaki temsilinin artabileceğine işaret ediyor.

İlk sonuçlara göre Birleşik Liste'nin 12, Ra'am Partisi'nin ise 7 sandalye kazanacağı tahmin ediliyor. Böylece iki partinin toplam 19 sandalyeye ulaşması bekleniyor.

Hiçbir siyasi blokun tek başına çoğunluğu sağlayamadığı parlamentoda Arap partilerinin, hükümet kurma görüşmelerinde belirleyici rol oynayabileceği değerlendiriliyor.

Ben-Gvir'den Arap Parti liderlerine tutuklama çağrısı

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, seçimlerin ardından Arap partilerini hedef alan açıklamalarda bulundu.

Ben-Gvir, Katar'dan mali destek aldığından şüphelenilen Arap parti liderlerinin tutuklanmasını istedi. Şin Bet'e çağrıda bulunan Ben-Gvir, söz konusu siyasetçiler hakkında işlemlerin gecikmeden başlatılması gerektiğini savundu.

Likud: “Demokrasiye karşı terör eylemi”

Likud Partisi, yabancı müdahale iddialarına ilişkin açıklamasında, yabancı aktörlerin Arap partileri lehine seçmenleri etkilemeye çalıştığını ileri sürdü.

Parti açıklamasında, Merkezi Seçim Komitesi Başkanı Yargıç Solberg'in açıklamalarına atıfta bulunularak şu ifadeler kullanıldı:

“Yargıç Solberg'in, Arap partileri lehine seçmenlere rüşvet veren ve seçimlere müdahale eden yabancı aktörlere ilişkin açıklamaları benzeri görülmemiş bir gelişmedir.”

Likud, iddia edilen girişimlerin parlamentodaki siyasi dengeleri değiştirmeyi amaçladığını savundu ve söz konusu müdahaleyi “demokrasiye karşı terör eylemi” olarak nitelendirdi.

Parti ayrıca hiçbir Yahudi-Siyonist partinin Ra'am ve Birleşik Liste ile hükümet kurmaması gerektiğini ileri sürdü. Açıklamada, Şin Bet ve polise iddiaları bütün yönleriyle soruşturma çağrısı yapıldı.

Cumhurbaşkanı Herzog'dan uzlaşma çağrısı

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, seçimlerin ardından oluşan siyasi belirsizlik üzerine siyasi partilere uzlaşma çağrısında bulundu.

Herzog, ülkenin yeniden seçime gitmesini önlemek amacıyla bütün seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini belirterek siyasi liderlerden sorumluluk almalarını istedi.

Parlamentoda hiçbir siyasi blokun açık çoğunluğa ulaşamaması nedeniyle koalisyon görüşmelerinin zorlu geçmesi bekleniyor. Yabancı müdahale iddialarına ilişkin incelemenin sonuçları ve hükümet kurma sürecinin nasıl ilerleyeceği ise yakından takip ediliyor.

Manisa'nın Soma ilçesindeki Eynez bölgesinde yer altı kömür üretimi yapan İmbat Madencilik, yaklaşık 4 bin 200 kişiyi istihdam ediyor. Maaş ve prim ödemelerindeki gecikmeler nedeniyle harekete geçen çalışanlar, alacaklarının ödenmesi talebiyle Ankara'ya yürüyüş başlattı.

İmbat Madencilik'ten çalışanlarına maaş mesajı

İmbat Madencilik yönetimi, çalışanlarına gönderdiği mesajda şirketin tarihinin en ağır mali ve idari süreçlerinden birini yaşadığını belirtti.

Mali krizin temelinde Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) ile yapılan kömür tedarik düzeninin bozulması ve TORKU'ya satılan kömürlerin bedelinin tahsil edilememesinin bulunduğu ifade edildi.

Şirketin açıklamasında, yaşanan sorunların çalışanlardan gizlenmeyeceği ve mali durumun bütün yönleriyle paylaşılacağı kaydedildi.

“Varlıklarımız ipotek altındadır”

İmbat Madencilik, Soma B Termik Santrali'ni kontrol eden Konya Şeker'in (TORKU) 1 milyar 475 milyon liralık kömür borcunu ödemediğini öne sürdü.

Şirket yönetiminin çalışanlarına gönderdiği mesajda şu ifadeler yer aldı:

“Bugün itibarıyla 1 milyar 475 milyon TL alacağımız ödenmemiştir. Açıkça ifade ediyoruz, şirketimizin kasasında saklanan, çalışanlarımızdan esirgenen bir para yoktur. Varlıklarımız ipotek altındadır. Maaşları düzenli ödeyebilecek başka bir mali kaynağımız kalmamıştır.

Bu gerçekler bütün belgeleriyle devletimizin ilgili makamlarına sunulmuştur. Şirketimizin imkanları olduğu halde çalışanlarına ödeme yapmadığı yönündeki söylentiler gerçeği yansıtmamaktadır.”

Şirket: Üretim geliri öncelikle ücretlere ayrılıyor

Mesajda, çalışanların kaygılarını artırabilecek doğrulanmamış iddialara karşı uyarıda bulunuldu. Şirket yönetimi, gerçeklerin söylentilerle değil belgelerle değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Açıklamada, üretimden elde edilen gelirin öncelikle çalışanların ücretlerine ve iş güvenliğinin zorunlu ihtiyaçlarına ayrıldığı belirtildi.

İmbat Madencilik'ten devlete alacağın tahsili çağrısı

Şirket yönetimi, belgelenmiş olduğunu belirttiği 1 milyar 475 milyon liralık alacağın tahsil edilmesi için devletin ilgili kurumlarının etkin biçimde devreye girmesini beklediklerini bildirdi.

Mesajda, çalışanların haklarının korunması ve iş güvenliğinden taviz verilmemesinin öncelikli olduğu vurgulanarak şu ifadeler kullanıldı:

“Yönetim olarak görevimiz yalnızca bugünkü krizi aşmak değildir. Önceliğimiz; çalışanlarımızın haklarını korumak, iş güvenliğinden asla taviz vermemek ve İmbat Madencilik’i çalışanlarının geleceğini esas alan, güçlü, kalıcı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmaktır.”

Madenciler maaş ve prim alacaklarının ödenmesini istiyor

Soma'nın Eynez bölgesinde faaliyet gösteren İmbat Madencilik çalışanları, maaş ve prim ödemelerindeki gecikmelerin giderilmesini talep ediyor. Ankara'ya yürüyüş başlatan işçiler, biriken alacaklarının ödenmesi için çağrıda bulunuyor.

Şirket yönetimi ise ödeme sorunlarının temel nedeni olarak TORKU'ya satılan kömürlerden kaynaklanan alacağın tahsil edilememesini gösteriyor.

Düsseldorf mahkemesinden Tera'nın 3 şirketi için karar

Bahadır Özgür'ün aktardığı bilgilere göre, Tera Holding'in yüzde 100 bağlı ortaklığı olan Tera Bau&Development, Tera Invest ve Tera Real Estate Management hakkında iflas incelemesi başlatıldı.

12 Ekim 2026 tarihli kararda şirketlerin varlıklarının dondurulduğu belirtilirken, iflas başvurusunun kim tarafından yapıldığına ilişkin kamuya açık resmî bir bilginin bulunmadığı ifade edildi.

Tera'nın Almanya'daki şirketlerinin alacaklıları gündemde

Peker GYO, 26 Haziran 2026'da borsaya yaptığı açıklamada, Almanya'daki yüzde 100 bağlı ortaklığı Tera Real Estate GmbH aracılığıyla Hollanda merkezli DHB Bank N.V.'den 31,2 milyon avro nakit kredi alındığını duyurmuştu.

Özgür, söz konusu kredi açıklamasına dikkati çekerek Tera'nın Almanya'daki şirketlerinin en büyük alacaklısının DHB Bank olabileceğini öne sürdü.

Ancak bankanın şirketlerin en büyük alacaklısı olduğuna ilişkin kesin bir bilgi paylaşılmadı.

Almanya'daki gayrimenkul yatırımlarının toplam değeri 200 milyon avro

Bahadır Özgür'ün açıklamasına göre Tera Holding'in Almanya'daki şirketleri önemli gayrimenkul yatırımlarını bünyesinde barındırıyor. Bu yatırımların, Tera Holding'in geçen yıl Peker GYO'yu satın almasının ardından devralındığı ileri sürüldü. Söz konusu gayrimenkuller arasında Düsseldorf'ta 431 odalı bir otel ile Solingen'de 72 odalı bir otel projesinin bulunduğu belirtildi. Özgür, Almanya'daki gayrimenkul yatırımlarının toplam değerinin yaklaşık 200 milyon avro olduğunu ifade etti.

Almanya, Tera’nın şirketlerine kayyum atadı! Türkiye’de fon vurgununun merkez üssü olan Tera Holding’in, Almanya’daki üç şirketi hakkında geçici iflas kararı verildiği ortaya çıktı. Düsseldorf Bölge Mahkemesi, iflas incelemesi sürecine aldığı Tera Bau&Development, Tera Invest ve Tera Real Estate Management şirketlerinin yönetimine kayyum olarak Avukat Holger Rhode’yi atadı. Karar 12 Ekim 2026 günü verildi. Üç şirketin tüm varlıkları donduruldu. İflas başvurusunu kimin yaptığı ise resmi olarak kamuya açık bir bilgi değil. Ancak 26 Haziran 2026 günü Peker GYO’nun borsaya yaptığı açıklamada, Almanya'da yüzde 100 bağlı ortaklık olan Tera Real Estate GmbH ile Hollanda'da bankası DHB Bank N.V.’den 31.2 milyon Euro nakit kredi alındığını duyurmuştu. Yani Tera’nın Almanya’daki şirketinin en büyük alacaklısı Hollanda bankası görünüyor. Almanya’daki şirketler, Tera’nın sahip olduğu çok önemli gayrimenkul yatırımlarını içeriyor. Bu gayrimenkullerin tamamı, Tera Holding’in geçen yıl Peker GYO’yu satın alması üzerine edinildi. Hepsi Peker GYO’nun yatırımıydı. Düsseldorf’ta 431 odalı bir otel ile yine Solingen’de 72 odalı otel projesi olmak üzere Tera’nın Almanya yatırımlarının değeri yaklaşık 200 milyon Euro’yu buluyor.

— bahadır özgür (@bahadir_ozgur1) October 29, 2026

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!