Yangın çıkan gemi adalara temel ihtiyaç taşıyordu

Yunan Devlet Televizyonu ERT'nin haberine göre, bu sabah Mikonos Adası açıklarında yangın çıkan kargo gemisi tahliye edildi. Geminin Rodos ve İstanköy adalarına temel ihtiyaç maddeleri taşıdığı aktarıldı.

ERT'ye konuşan Güney Ege Kamyoncular Birliği Başkanı Konstantinos Stlianu, gemide adalara gönderilmek üzere çok sayıda ürün bulunduğunu söyledi.

Et ve ilaçtan yakıta kadar birçok ürün gemideydi

Stlianu, kargo gemisinde Rodos ve İstanköy'e ulaştırılması planlanan et, market ürünleri, ilaç, ekipman, giysi, mobilya ve yakıt gibi çeşitli ürünlerin bulunduğunu belirtti.

Ürün sevkiyatında yaşanabilecek aksamanın günlük ihtiyaçları olumsuz etkileyebileceğini ifade eden Stlianu, alternatif bir çözüm bulunmaması halinde bazı ürünlerin tedarikinde sıkıntı yaşanabileceğini kaydetti.

29 kişi filikalarla tahliye edildi

Ege Denizi'nde Mikonos Adası açıklarında bulunan Yunan bayraklı "Blue Carrier 2" isimli kargo gemisinde bu sabah yangın çıktı.

Yangının ardından gemide bulunan 28 personel ile bir tır şoförünün bulunduğu toplam 29 kişi filikalar kullanılarak tahliye edildi.

25 bölgede yollar ulaşıma kapandı

Nepal Ulusal Afet Riskinin Azaltılması ve Yönetimi Kurumu (NDRRMA), ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yolların durumuna ilişkin bilgi paylaştı.

Bölge idarelerinden ulaştırılan bilgilere yer verilen açıklamada, Sankhuwasabha, Taplejung, Panchthar ve Dhankuta'nın da aralarında bulunduğu 25 bölgede ana yolların kapalı olduğu belirtildi. Paylaşımla birlikte ulaşıma kapalı yolları gösteren bir harita da yayımlandı.

Heyelanlar Katmandu bağlantılarını etkiledi

Yerel basında çıkan haberlere göre, bugün etkili olan şiddetli yağışlar Nepal'in birçok noktasında heyelanları beraberinde getirdi. Heyelanlar nedeniyle başkent Katmandu'yu ülkenin diğer bölgelerine bağlayan bazı ana yollar da ulaşıma kapandı.

Yetkililer, nehir kıyılarında ve heyelan tehlikesi bulunan yerleşimlerde yaşayanlara tedbirli olmaları çağrısında bulundu. Sürücülerden ise yola çıkmadan önce güncel yol durumunu kontrol etmeleri istendi.

Yağışların devam etmesi halinde bazı yolların daha ulaşıma kapanabileceği uyarısı yapıldı.

Rasuwa'daki selde köprüler yıkılmıştı

Nepal'in Rasuwa bölgesinde 26 Ağustos'ta meydana gelen selin ardından çok sayıda köprü yıkılmış, yollarda hasar oluşmuştu. Arama kurtarma faaliyetleri için bölgeye helikopterler gönderilmişti.

Selden önce bölgede deprem meydana geldiğini duyuran ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi, daha sonra verilerini güncelledi. Kurum, 5,2 büyüklüğündeki sismik hareketin kaynağının buzul çökmesi olduğunu açıkladı.

Merkezi Katmandu'da bulunan Uluslararası Dağlık Kalkınma Merkezi'nde görev yapan uzmanlar ise 1400'den fazla kişinin yaşamını yitirdiği selin, bölgedeki dağlık alandan kopan buzul parçalarının hareketiyle tetiklendiğini ifade etti.

Neco, müzik yolculuğundan sevilen eserleri seslendirecek

Müzik serisinin açılışı, 2 Ekim akşamı Touche by N Kolay'da Neco'nun gerçekleştireceği "Seni Bana Katsam" konseriyle yapılacak. Yarım asrı geride bırakan sanatçı, 1960'lı yıllardan bugüne uzanan kariyerinde seslendirdiği sevilen parçalarla dinleyicilerin karşısına çıkacak.

Seyyal Taner, hit parçalarıyla sahnede olacak

Ekim programının ikinci konserinde 10 Ekim'de Türk pop müziğinin enerjik isimlerinden Seyyal Taner yer alacak. Dansları ve sahne şovlarıyla tanınan Taner, "Son Verdim Kalbimin İşine" ve "Kalbimi Affettim" başta olmak üzere sevilen şarkılarını müzikseverlerle paylaşacak.

Cemil Sağyaşar, 14 Ekim'de "The Falling Leaves" programıyla sahne alacak. Sanatçı, Frank Sinatra, Nat King Cole, Tom Jones ve Andy Williams gibi müzik tarihinin önemli isimlerinin zamansız eserlerini seslendirecek. Programda ayrıca Amerikan pop ve caz tarihine damga vuran film müziklerine de yer verilecek.

Demet Sağıroğlu ve Barbaros, pop klasiklerini birlikte seslendirecek

Ekim programının son gecesi 23 Ekim'de gerçekleştirilecek. Demet Sağıroğlu ve Barbaros, Turkcell Platinum Sahnesi'nde buluşarak 1970'lerden günümüze uzanan pop klasiklerini yorumlayacak. İkilinin ortak performansında Ahmet Kaya ve Orhan Gencebay'ın eserleri de yer alacak.

Aynı akşam Mirkelam da müzikseverlerle buluşacak. Sanatçı, 1990'lı yıllara damga vuran "Her Gece", "Tavla" ve "Hatıralar" gibi sevilen parçalarını seslendirecek.

ERMENİSTAN - LETONYA MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Ermenistan ile Letonya arasındaki UEFA Uluslar Ligi karşılaşması, 25 Eylül 2026 Cuma günü oynanacak. Mücadelenin başlama saati Türkiye saati ile 19.00 olarak belirlendi.

Karşılaşmaya Ermenistan’ın başkenti Erivan’da bulunan Vazgen Sargsyan Republican Stadium ev sahipliği yapacak.

ERMENİSTAN - LETONYA MAÇI NEREDE OYNANACAK?

UEFA Uluslar Ligi mücadelesi, Erivan’daki Vazgen Sargsyan Republican Stadium’da oynanacak. Ermenistan, taraftarı önünde Letonya karşısında grup aşamasına iyi bir başlangıç yapmayı hedefleyecek.

Letonya ise deplasmanda alacağı puan veya puanlarla turnuvaya olumlu bir başlangıç yapmanın hesaplarını yapıyor.

ERMENİSTAN - LETONYA MAÇI HANGİ KANALDA?

Ermenistan - Letonya maçının Türkiye’de canlı yayınlanacağı bir televizyon kanalı bulunmuyor. 25 Eylül Cuma günü saat 19.00’da başlayacak karşılaşma, Türkiye’de herhangi bir kanaldan canlı olarak yayınlanmayacak.

Altının kilogram fiyatı 6 milyon 748 bin liraya çıktı

Standart altının kilogram fiyatı, gün içerisinde 6 milyon 696 bin lira seviyesine kadar gerilerken, en yüksek 6 milyon 755 bin lirayı gördü.

Günün kapanışında 6 milyon 748 bin liraya ulaşan altının kilogram fiyatı, bir önceki gün 6 milyon 694 bin liradan işlem gününü tamamlamıştı.

Altın piyasasında işlem hacmi 2 milyar lirayı aştı

KMKTP'de altın işlemlerinin toplam hacmi 2 milyar 50 milyon 717 bin 210,49 lira olarak kaydedildi.

Gün boyunca gerçekleştirilen altın işlemlerinin miktarı ise 305,45 kilogram seviyesinde gerçekleşti.

Altının kilogram fiyatında işlem yapan kurumlar

Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası'nda tüm metallerin toplam işlem hacmi 2 milyar 304 milyon 616 bin 479,94 liraya ulaştı.

Altın piyasasında günün en fazla işlem gerçekleştiren kurumları NMGlobal Kıymetli Madenler, Kuveyt Türk Katılım Bankası, Altınbaş Kıymetli Madenler, Vakıf Katılım Bankası ve Çakmakçı Kıymetli Madenler oldu.

Sendikaları temsilen bir avukatın Anayasa Mahkemesi’ne dilekçe teslim etmesinin ardından basın açıklaması yapılması planlanıyordu.

Eylem öncesinde intihar girişimi

Basın açıklaması öncesinde, emekli polis memuru olduğu öğrenilen bir erkek intihar girişiminde bulundu.

Boynunda Türk bayrağı ve elinde döviz taşıdığı belirtilen emekli polis memurunun girişiminin ardından, ihbar üzerine olay yerine 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekipleri olay yerinde ilk müdahaleyi yaptı. Ardından emekli polis memuru Gazi Üniversitesi Acil Servisi’ne kaldırıldı.

Durumunun ağır olduğu öğrenildi

Hastaneye kaldırılan emekli polis memurunun durumunun ağır olduğu öğrenildi.

Olayın ardından emekli derneklerinin düzenlemeyi planladığı kapsamlı basın açıklaması ertelendi.

DERİNGÖZ Fırat Nehri'nde su altını taradı

Kadim toprakların can suyu olarak nitelendirilen Fırat Nehri'nde görev yapan DERİNGÖZ, Halfeti'nin su altında kalan bölgelerini inceledi. Keşif çalışması sırasında aracın kamera ve sensörlerinden yararlanılarak bölgenin tarihi ve doğal yapısına ilişkin görüntüler kaydedildi.

Nehrin derinliklerinde sürdürülen çalışmada, Halfeti'nin tarihi geçmişine ait su altında kalan yerleşim izleri de görüntülendi. DERİNGÖZ, aynı zamanda bölgenin su altı topografyasını tarayarak keşif faaliyetini sürdürdü.

Su altında kalan tarihi izler görüntülendi

DERİNGÖZ'ün gerçekleştirdiği keşif kapsamında Halfeti'nin geçmişine ait su altında kalan izler ile bölgenin doğal yapısı mercek altına alındı. Araç üzerinden elde edilen görüntüler, Fırat Nehri'nin derinliklerindeki alanların incelenmesine imkan sağladı.

Keşif sırasında hem su altında hem de su üstünde ilerleyen DERİNGÖZ'ün çalışmaları operatör kontrolünde gerçekleştirildi.

ASELSAN keşif görüntülerini paylaştı

ASELSAN, sosyal medya hesabından DERİNGÖZ'ün Halfeti'deki keşif faaliyetlerine ilişkin bir video yayımladı. Paylaşımda, operatör kontrolünde su altında ve su üstünde ilerleyen araca ait görüntülere yer verildi.

Paylaşımda, "ASELSAN DERİNGÖZ, kadim toprakların can suyu Fırat'ta, Halfeti'yi keşfediyor. Şanlıurfa Halfeti’nin eşsiz güzelliklerine ve suyun altında kalan izlere DERİNGÖZ Otonom Sualtı Aracı ile tanıklık ettik" ifadeleri kullanıldı.

Soruşturma; Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), Siber Güvenlik Başkanlığı ve Ankara İl Jandarma Komutanlığı Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldü.

Çalışmalar kapsamında “Dragon Hackerz” isimli yasa dışı sorgu paneli takibe alındı.

101 milyon kişinin kimlik verisi sorgulanabiliyordu

Yürütülen soruşturmada, panel üzerinden 101 milyon kişiye ait kimlik verisi ile 118 milyon GSM numarasının yasa dışı yollarla sorgulanmasına imkan sağlandığı tespit edildi.

Paneli yönettiği belirlenen şüphelilerin yakalanması amacıyla 24 Eylül'de operasyon düzenlendi.

2 şüpheli gözaltına alındı

Operasyonda, yasa dışı sorgu panelini yönettiği belirlenen 2 şüpheli gözaltına alındı. Şüphelilerin adreslerinde gerçekleştirilen aramalarda çok sayıda dijital materyale el konulduğu bildirildi.

Trump ve Şi Cinping görüşmesinde yapay zeka gündemi

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Beyaz Saray'da bir araya gelen Trump, görüşmenin ardından sosyal medya hesabından değerlendirmede bulundu.

Trump, iki ülke açısından görüşmenin sonuçlarına ilişkin, "ABD ve Çin için çok verimli bir görüşme oldu. Çok önemli gelişmeler yaşanacak" ifadelerini kullandı.

Görüşmede yapay zeka konusunun da ele alındığını belirten Trump, mevcut teknolojinin “yapay zeka” şeklinde adlandırılmasının doğru bir tanımlama olmadığını savundu.

Trump ayrıca Şi Cinping'in söz konusu teknoloji için “süper zeka” ifadesinin kullanılmasına olumlu yaklaştığını belirtti.

Trump yapay zeka yerine "süper zeka" ifadesini gündeme getirmişti

Trump, daha önce Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada da yapay zeka kavramına ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştu.

ABD Başkanı, “yapay” kelimesinin teknolojinin niteliğini olduğundan farklı gösterdiğini savunarak, ABD belgelerinde bu ifadenin yerine “süper” kelimesinin kullanılacağını açıklamıştı.

Trump, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki konuşmasında, "Şu andan itibaren tüm ABD belgeleri ve umarım tüm dünya belgeleri 'yapay' yerine çok daha doğru olan 'süper' terimini kullanacak şekilde değiştirilecek" demişti.

Jandarma ekipleri belirlenen adreslere operasyon düzenledi

Çalışmalar kapsamında Etimesgut ve Çankaya ilçelerinde uyuşturucu faaliyetleriyle bağlantılı olduğu değerlendirilen adresler belirlendi. Jandarma ekipleri tarafından bu adreslere düzenlenen operasyonlarda 4 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

Şüphelilerin ikametlerinde kenevir bitkisi yetiştirdikleri ve elde edilen uyuşturucu maddelerin ticaretini yaptıkları iddia edildi.

Aramalarda uyuşturucu maddeler ele geçirildi

Şüphelilerin adreslerinde gerçekleştirilen aramalarda 1 kilo 62 gram kubar esrar bulundu. Ekipler ayrıca 12 kök kenevir bitkisi ile 110 gram kenevir tohumu ele geçirdi.

Uyuşturucu yetiştirmede kullanılan malzemeler bulundu

Adreslerde yapılan aramalarda uyuşturucu maddelerin yanı sıra hassas terazi ve çeşitli iklimlendirme malzemeleri de bulundu.

Ele geçirilen malzemeler arasında kenevir bitkilerinin yetiştirilmesinde kullanılan ekipmanların yer aldığı bildirildi. Operasyon kapsamında gözaltına alınan 4 şüpheliyle ilgili işlemlerin sürdüğü belirtildi.

Cenaze töreninde şehidin ailesi ve yakınları gözyaşlarına hakim olamadı.

Cuma namazının ardından cenaze namazını İl Müftüsü Yusuf Bingöl kıldırdı ve dua etti.

Namazın tamamlanmasının ardından Sevim'in tabutu, askerler tarafından top arabasına yerleştirildi. Şehidin naaşı, kortej eşliğinde top arabasıyla cenaze aracına götürüldü.

Ardından Elazığ Garnizon Şehitliği'ne ulaştırılan şehit Sevim'in cenazesi, burada kılınan cenaze namazının ardından dualarla toprağa verildi.

Cenaze töreninde şehidin ailesi ve yakınlarının yanı sıra Adalet Bakan Yardımcısı Abdullah Aydoğdu, Vali Numan Hatipoğlu, MHP Elazığ Milletvekili Semih Işıkver, Belediye Başkanı Şahin Şerifoğulları, 8. Kolordu Komutanı Tümgeneral Ümit Durmaz, Elazığ Cumhuriyet Başsavcısı Aşkın Yeğin, Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş, İl Emniyet Müdürü Aydın Karan ve İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Alpaslan Doğan da yer aldı. Törene ayrıca siyasi parti ve kurumların temsilcileri ile çok sayıda vatandaş katıldı.

Milli Savunma Bakanlığı, Uzman Çavuş Coşkun Sevim'in Zeytin Dalı Harekatı bölgesinde rahatsızlanmasının ardından sevk edildiği hastanede şehit olduğunu açıklamıştı.

261 sayfalık gerekçeli kararda, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları, sanık ve tanık beyanları ile taraf avukatlarının açıklamaları değerlendirildi.

Mahkeme, zemin kattaki Kervan Pastanesi'nin yetkilileri Sami Kervancıoğlu ve Mustafa Pekel'i "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan 8'er yıl hapis cezasına çarptırarak adli kontrol şartıyla tahliye etmişti.

Mahkeme, pastane yetkililerinin gerçekleştirdiği tahribatlı tadilatların binanın yıkımında etkili olduğunu belirtirken, eylemlerin "olası kast" kapsamında değerlendirilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı sonucuna vardı.

Mahkeme: "Olursa olsun" saikiyle hareket ettiklerine dair delil yok

Gerekçeli kararda, "olası kast" ile "bilinçli taksir" arasındaki ayrıma dikkat çekildi.

Kervancıoğlu ve Pekel'in binanın zemin katında gerçekleştirdiği tahribatlı tadilatlar nedeniyle kusurlu oldukları belirtilen kararda, sanıkların meydana gelebilecek sonucu öngörmüş olabilecekleri ancak bu sonucu kabullendiklerini gösteren delil bulunmadığı ifade edildi.

Mahkeme, sanıkların eylemleri gerçekleştirirken "olursa olsun" saikiyle hareket ettiklerinin kanıtlanmadığı değerlendirmesinde bulundu.

Kararda ayrıca, sanıkların gerçekleştirdiği eylemlerin tek başına binayı yıkacak düzeyde olmadığı, ancak müteahhit ve statik proje müellifinin ağır kusurlarına eklenmesiyle yıkımda etkili olduğu belirtildi.

Son bilirkişi raporu hükme esas alındı

Mahkeme, soruşturma ve kovuşturma aşamalarında hazırlanan dört bilirkişi raporunu değerlendirdi.

Pamukkale Üniversitesi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunun dosyadaki çelişkileri giderdiği belirtilerek, bu raporun hükme esas alındığı kaydedildi.

Ertan Danacı'ya kusur atfedilmedi

Pastanenin tadilat sürecinde yüklenici sıfatıyla işletme sahipleriyle sözleşme yaptığı belirtilen Ertan Danacı hakkında ise beraat kararı verildi.

Gerekçeli kararda, Danacı'nın sözleşme kapsamı dışında kalan işlerden sorumlu olmadığı, yıkım, sökme ve moloz dökme işlemlerinin işletme sahiplerine ait olduğu belirtildi.

Mahkeme, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında Danacı'ya kusur atfedilmediğini ve üzerine atılı suçu işlediğinin her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle ortaya konulamadığını belirterek beraat gerekçesini açıkladı.

Mehmet Tekin'e 6 yıl 8 ay hapis

Binanın fenni mesulü Mehmet Tekin, "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan 6 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı.

Mahkeme, Tekin'in yapının inşa sürecinde planlama ve hesaplama yapılmaksızın malzemelerin gelişigüzel kullanılmasına neden olduğunu ve eylemleri ile meydana gelen sonuç arasında illiyet bağı bulunduğunu değerlendirdi.

Tekin'in adli sicilinin temiz olması, yargılama sürecindeki davranışları ve cezanın geleceği üzerindeki olası etkileri dikkate alınarak hakkında takdiri indirim uygulandı. Ayrıca 2 yıl süreyle mesleğini icra etmesi yasaklandı.

Beş belediye görevlisine 4 yıl 5 ay 10'ar gün hapis

Dönemin Kahramanmaraş ve Onikişubat belediyelerinde görev yapan Fahri Yiğitoğlu, Veli Çiftaslan, Sait Avşar, Ali Gemci ve Mehmet Akif Canlı, bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma suçundan 4 yıl 5 ay 10'ar gün hapis cezasına çarptırıldı.

Mahkeme, bu sanıkların kusur derecesini "tali" olarak değerlendirdi.

"Tahribatlı tadilatlar çıplak gözle görülebiliyordu"

Gerekçeli kararda özellikle 14 Eylül 2021'de kat malikleri tarafından yapılan şikayet sonrasında gerçekleştirilen belediye incelemelerine ilişkin tespitlere yer verildi.

Belediyede teknik personel olarak görev yapan Mehmet Akif Canlı'nın, binada gerçekleştirilen tadilatları yerinde inceleyen görevli olduğu belirtilen kararda, tadilatların imar mevzuatına ve ruhsata aykırı olmasına ve "çıplak gözle görülebilir" nitelikte bulunmasına rağmen bunların hazırladığı rapora yansıtılmadığı kaydedildi.

İdari amir Ali Gemci'nin, inceleme raporlarını yeterince denetlemediği ve gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamadığı değerlendirildi.

Sait Avşar hakkında ise şikayet sonrası yapılan tespit ve incelemeleri son aşamada değerlendiren amir olduğu belirtilerek, hatalı ve eksik hazırlanan inceleme sonuçlarını yeterince denetlemediği ve raporu onayladığı ifade edildi.

Statik projeyi onaylayan kamu görevlilerine ilişkin değerlendirme

Mahkeme, Fahri Yiğitoğlu ve Veli Çiftaslan'ın Ezgi Apartmanı'nın ruhsatlandırılması sürecinde statik projeyi ve yapının hesap raporunu onaylama görevlerinin bulunduğunu belirtti.

Gerekçeli kararda, statik projenin eksik ve hatalı birçok husus içerdiği ve herhangi bir zemin çalışması yapılmadan hazırlandığı ifade edilerek, söz konusu projeyi onaylayan kamu görevlilerinin kusurlu olduğu değerlendirildi.

İki kamu görevlisi beraat etti

Kamu görevlileri Mehmet Dişçeken ve Mustafa Şirikçi ise beraat etti.

Mahkeme, Dişçeken'in teknik inceleme ve onay süreçlerinden geçen ruhsatı düzenleyen kamu görevlisi olduğunu, meydana gelen sonuç bakımından kendisine atfedilebilecek kusur bulunmadığını belirtti.

Makine mühendisi Şirikçi hakkında ise uzmanlık alanının inşaat mühendisliği olmaması nedeniyle inşaat alanında uzmanlık gerektiren tadilatların tahribatlı olup olmadığı konusunda değerlendirme yapmasının beklenemeyeceği ifade edildi.

Mahkeme, her iki sanığın da üzerlerine atılı suçu işlediklerinin sabit olmadığını belirterek "şüpheden sanık yararlanır" ilkesi doğrultusunda beraatlerine karar verdi.

Ne olmuştu?

Kahramanmaraş'ın Onikişubat ilçesindeki Ezgi Apartmanı, 6 Şubat 2023 depremlerinde yıkılmış, en küçüğü 6 aylık Asude bebek olmak üzere 35 kişi hayatını kaybetmişti.

Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi, 11 Eylül'deki karar duruşmasında pastane yetkilileri Sami Kervancıoğlu ve Mustafa Pekel'e 8'er yıl, fenni mesul Mehmet Tekin'e ise iyi hal indirimiyle 6 yıl 8 ay hapis cezası vermişti.

Dönemin belediye görevlileri Fahri Yiğitoğlu, Veli Çiftaslan, Sait Avşar, Ali Gemci ve Mehmet Akif Canlı da 4 yıl 5 ay 10'ar gün hapis cezasına çarptırılmıştı.

AKOM’un son meteorolojik verilerine göre, Balkanlar üzerinden gelen yeni bir serin ve yağışlı hava dalgası İstanbul başta olmak üzere Marmara Bölgesi’nde etkili olacak. Yağışların hafta sonundan itibaren kademeli olarak artması ve gelecek hafta boyunca aralıklarla sürmesi bekleniyor.

Yağışlar pazar akşamı kuvvetlenecek

Cumartesi günü İstanbul’da yerel geçişler şeklinde yağışların görülmesi bekleniyor. AKOM tahminlerine göre yağışlar pazar günü saat 18.00’den itibaren şiddetlenecek.

Yağışlı havanın önümüzdeki hafta boyunca kent genelinde aralıklarla sağanak ve yer yer kuvvetli sağanak şeklinde etkili olacağı öngörülüyor.

Poyraz 60 kilometreye ulaşacak

Hava koşullarında rüzgar da etkili olacak. Cumartesi öğle saatlerinden itibaren kuzeyli yönlerden, yani poyrazın kuvvetlenmesi bekleniyor.

Poyrazın hızının saatte 30 ila 60 kilometreye ulaşabileceği tahmin ediliyor.

İstanbul’da sıcaklıklar 15-18 dereceye düşecek

Rüzgarın kuvvetlenmesiyle birlikte sıcaklıklarda da belirgin düşüş yaşanacak. Halen 22-24 derece civarında seyreden sıcaklıkların 15-18 derece seviyelerine gerilemesi ve mevsim normallerinin altına düşmesi bekleniyor.

AKOM, İstanbul’da hafta boyunca etkili olması beklenen yağış ve kuvvetli rüzgar nedeniyle vatandaşların güncel meteorolojik uyarıları takip etmesini öneriyor.

Newsweek, Trump'ın Erdoğan hakkında sık sık olumlu ifadeler kullanmasını ve Türkiye'nin İran çatışmasına dahil olmamasına yönelik yaklaşımını gündeme getirdi.

Dergi, iki lider arasındaki iletişimin Türkiye-ABD ilişkilerinin geliştirilmesine ne gibi imkanlar sağlayabileceğini ve Washington yönetiminin İran'ın ticaret yaptığı ülkelere yönelik muhtemel yaptırımlarının mevcut durumu değiştirip değiştirmeyeceğini sordu.

Erdoğan, Trump ile doğrudan ve açık bir iletişim kanalı bulunduğunu belirterek, bu durumun hem ikili ilişkiler hem de bölgesel meselelerin ele alınması bakımından önem taşıdığını ifade etti.

İki lider arasındaki doğrudan iletişimin, farklı görüşlerin ele alınmasına ve ortak çözüm yolları aranmasına katkı sağladığını dile getirdi.

İran'a yönelik olası ABD yaptırımları

Türkiye ve ABD'nin uzun süredir devam eden, farklı alanları kapsayan bir müttefiklik ilişkisine sahip olduğunu belirten Erdoğan, savunma sanayisi, ticaret ve bölgesel güvenlik başlıklarında iş birliğinin artırılabileceğini kaydetti.

İran ile ABD arasındaki gelişmelere ilişkin Trump ile doğrudan ve samimi görüşmeler yaptığını aktaran Erdoğan, ihtiyaç duyulması halinde gelişmeleri iki lider olarak değerlendirebileceklerini söyledi.

Türkiye'nin kendi egemenlik alanı içerisinde komşu ülkelerle ilişkilerini, müttefiklik sorumluluklarını, bölgesel yükümlülüklerini ve milli çıkarlarını dikkate alarak politika belirleyeceğini ifade etti.

İsrail'in ABD üzerindeki etkisi

Newsweek, Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki yakın ilişkiye değinerek, bazı İsrailli yetkililerin İran'ın ardından Türkiye'yi de tehdit olarak tanımlayan açıklamalarını Erdoğan'a yöneltti.

Derginin, İsrail'in ABD yönetimi üzerindeki etkisine ilişkin endişe taşıyıp taşımadığı sorusuna Erdoğan, Türkiye'nin Washington ile ilişkilerini başka ülkeler üzerinden tanımlamadığı yanıtını verdi.

Erdoğan, Türkiye'nin ABD'deki muhataplarının Amerikan yönetimi olduğunu belirterek Trump ile yapılması gereken görüşmeleri doğrudan kendisiyle gerçekleştirdiklerini söyledi.

İsrail ile Türkiye arasındaki gerilim

İsrail yönetimiyle çeşitli başlıklarda önemli görüş ayrılıkları yaşandığını belirten Erdoğan, Türkiye'nin İsrail'de giderek daha fazla tehdit unsuru olarak gösterildiğini ifade etti.

Bu tür açıklamaların İsrail'deki iç siyasi gelişmeler ve seçim süreciyle bağlantılı olduğunu düşündüklerini aktardı.

Türkiye'nin İsrail halkına ya da herhangi bir başka topluma karşı düşmanlık taşımadığını vurgulayan Erdoğan, itirazlarının uluslararası hukuka aykırı olduğunu değerlendirdikleri uygulamalar ile bölgesel istikrarı olumsuz etkilediğini belirttiği adımlara yönelik olduğunu dile getirdi.

Türkiye ile İsrail arasında askerî çatışma ihtimali

Newsweek, İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırıları ile Yunanistan'la gerçekleştirdiği savunma anlaşmasını gündeme getirerek, Türkiye ile İsrail arasındaki mevcut gerilimin askeri bir çatışmaya dönüşme ihtimalini sordu.

Dergi ayrıca, böyle bir çatışmanın NATO bakımından doğurabileceği sonuçlara ilişkin Erdoğan'ın görüşünü istedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ise Türkiye'nin dış politika yaklaşımını kaçınılmaz savaş ihtimalleri üzerine inşa etmediğini belirtti ve Suriye konusunda izlenen tutumun açık olduğunu ifade etti.

Gazeteciler Cemiyeti’nin çalışmaları hakkında bilgi veren Aydemir, özellikle işsiz gazetecilere telif desteği içeren projeler ile iletişim fakültesi öğrencilerine mesleki deneyim kazandıran çalışmalar yaptıklarını aktardı.

JFMO Başkanı Cem Demirel de yönetim olarak 5 Mayıs 2026’da mazbata aldıklarını, yeni açılan Denizli ve Diyarbakır ile birlikte 13 şubeleri ve 8 bine yakın üyeleri bulunduğunu anlattı.

Türkiye Petrolleri, MTA, DSİ, Karayolları ve belediyeler gibi kamu kurumları ile 522 özel firmada görev yaptıklarını aktaran Demirel, mesleklerinin toplumda çok bilinmediğinden yakındı. “Doğal afetlerde bir canımızı daha kaybetmek istemiyoruz” diyen ve mesleklerinin doğal afetlerin felakete dönmemesi için önemli olduğunu belirten Demirel, deprem bilimi olan sismolojinin jeofiziğin ana dallarından biri olduğunu söyledi.

Mesleklerinin görünür olmasını sağlamak ve farkındalık yaratmak istediklerini de belirten Demirel, “Biz depremlerin doğal olduğunu ancak korunmanın da mümkün olduğunun anlaşılmasını ve gereğinin yapılmasını istiyoruz” dedi.

“Jeofizik mühendisliği işin içinde olmazsa binalar yıkılır” diyerek mesleklerinin önemine dikkat çeken Demirel, bunun için de kendilerini tanıtmak istediklerini ifade etti.

Deprem okuryazarlığını güçlendirme yönünde bir çalışma yapmak istediklerini de belirten Demirel, "Bir doktorun hastanın röntgenini çektirmesi gibi kendilerinin de yapıların ve yerin röntgenini çıkardıklarını" dile getirdi.

Görüşme, Gazeteciler Cemiyeti ile Basın Evi'nin gezilmesinin ardından sona erdi.

Miçotakis, son üç yılda Türkiye ile ilişkileri geliştirmek, güveni yeniden tesis etmek ve iletişim kanallarını açık tutmak için çaba gösterdiklerini söyledi.

Miçotakis: "Yan yana yaşamak kaderimiz"

Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkinin hassas olduğunu ve tarihin ağırlığını taşıdığını belirten Miçotakis, bölgesel gelişmelerin iki ülkenin ortak bir anlayış geliştirmesini gerekli kıldığını ifade etti.

Miçotakis, bu anlayışın uluslararası hukuka ve iyi komşuluk ilişkileri ilkelerine dayanması gerektiğini belirterek şöyle konuştu:

"Doğrusu, daha geniş çaplı ve bölgesel sınırlar göz önüne alındığında, mevcut durum nasıl ilerleyeceğimiz konusunda ortak bir anlayışa varılmasını acilen gerektiriyor. Bu anlayış, uluslararası hukuka ve iyi komşuluk ilişkileri ilkelerine tam saygıya dayanmalıdır. Neticede, defalarca dile getirdiğim gibi, coğrafyamızı değiştiremeyiz, yan yana yaşamak kaderimiz."

"Diyalog barış ve refah için elzem"

Miçotakis, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgelerin sınırlandırılması konusundaki anlaşmazlığın çözümü için kurumsal çerçeve sunduğunu söyledi.

Diyaloğun önemine vurgu yapan Miçotakis, uluslararası hukuk düzenine meydan okuduğunu ileri sürdüğü tek taraflı eylemlerin anlamlı bir diyalogla bağdaşmayacağını savundu.

Miçotakis, savaş tehditlerinin de ilerleme sağlanmasını zorlaştırdığını belirterek, bu tür eylemlerin anlaşmazlıkları derinleştirebileceğini ve bölgesel istikrar açısından risk oluşturabileceğini söyledi.

Miçotakis'ten Kıbrıs mesajı

Yunanistan Başbakanı, konuşmasının devamında Kıbrıs sorununa ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kıbrıs meselesini "çözüme kavuşturulamamış bir sorun" olarak nitelendiren Miçotakis, Türkiye'nin 1974'ten bu yana adadaki askeri varlığına ilişkin Yunanistan'ın tutumunu yineledi.

Miçotakis, Kıbrıs sorununun BM açısından da önemli bir sınav olduğunu savunarak, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in kapsamlı müzakerelerin yeniden başlaması için yürüttüğü girişimleri desteklediklerini ifade etti.

"Müzakerelerin yeniden başlamasını destekliyoruz"

Miçotakis, Guterres'in görev süresinin kalan bölümünde Kıbrıs konusunda ilerleme sağlanmasını umduklarını belirtti.

Yunanistan'ın, BM Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda Kıbrıs'ın yeniden birleşmesini hedefleyen müzakerelerin sürdürülmesini desteklediğini söyleyen Miçotakis, bu çabaların Genel Sekreter'in görev süresinin ardından da devam etmesini beklediklerini ifade etti.

Kilometre bazlı vergi çalışması bulunmuyor

DMM'nin paylaşımında, bazı sosyal medya hesaplarında Türkiye'de elektrikli araçlara kilometre bazlı yeni bir vergi sistemi getirileceği yönünde paylaşımlar yapıldığı belirtildi.

Söz konusu paylaşımların, elektrikli araçlara yönelik yeni bir vergi uygulaması oluşturulacağı algısı meydana getirmeyi amaçladığı ve gerçeği yansıtmadığı ifade edildi.

İlgili kurumların gündeminde elektrikli araç kullanıcılarına yönelik kilometre veya katedilen mesafe üzerinden herhangi bir vergi çalışmasının bulunmadığı bildirildi.

DMM'den resmi açıklamaların takip edilmesi çağrısı

DMM, kamuoyunda spekülasyona ve vatandaşlar arasında bilgi kirliliğine neden olabilecek bu tür asılsız iddialara itibar edilmemesi gerektiğini belirtti.

Paylaşımda, elektrikli araçlara ilişkin vergi uygulamaları konusunda yalnızca yetkili resmi makamlar tarafından yapılan açıklamaların dikkate alınmasının önem taşıdığı vurgulandı.

Bazı sosyal medya hesaplarında yer alan ve “Türkiye’de elektrikli araçlara kilometre bazlı yeni bir vergi sisteminin getirileceğine yönelik algı oluşturma amacı güden” paylaşımlar gerçeği yansıtmamaktadır.

İlgili kurumların gündeminde elektrikli araç kullanıcılarına yönelik… pic.twitter.com/f8uMpbbsDE

— Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (@dmmiletisim) September 25, 2026

Erişim engeli getirilen haberler arasında Nefes gazetesinde yayımlanan “Tera Portföy'ün patronu kimin damadı çıktı” ile “Fonlarla lüks yaşam kurmuşlar: Küçük yatırımcının sırtından milyarlık servet” başlıklı içerikler de yer aldı.

Haberlerden ilkinde, “fon” soruşturması kapsamında ifadeye çağrıldığı ve hakkında yurt dışına çıkış yasağı bulunduğu belirtilen Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Erdin Özel'in, Çelikler Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fadli Çelik'in damadı olduğu bilgisi aktarıldı.

Diğer içerikte ise soruşturma kapsamında tutuklandığı belirtilen Pusula Portföy'ün 28 yaşındaki yöneticisi Muhammed Yarız'ın kısa sürede edindiği servet ve bu servetle ilişkilendirilen yaşam tarzı ele alındı.

Haberlerin yazarı Fatih Ergin de sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, söz konusu iki içerik hakkında erişim engeli kararı verildiğini duyurdu.

Nefes Gazetesi'ndeki "Tera Portföy'ün patronu kimin damadı çıktı" haberim ile "Fonlarla lüks yaşam kurmuşlar: Küçük yatırımcının sırtından milyarlık servet" başlıklı haberlerime erişim engeli getirildi...

Erişim engelleri jet hızıyla çıkarıldı.

Kamuoyunun bilgisine...

— Fatih Ergin (@ferg1923) September 25, 2026

Emir, fon soruşturması kapsamında sosyal medya hesapları ve bazı haber sitelerine erişim engeli getirildiğini öne sürerek, soruşturmayla ilgili iddiaların tüm yönleriyle araştırılması gerektiğini savundu.

Emir: "Yüzlerce adrese erişimi engellediler"

Fon soruşturmasıyla ilgili henüz yeterli adım atılmadığını iddia eden Emir, bazı sosyal medya hesapları ile haber sitelerine yönelik erişim engellerinin soruşturmayla ilgili bilgilerin kamuoyuna ulaşmasını engellediğini öne sürdü.

Emir, "Yüzlerce adrese erişimi engellediler. 12 milyondan fazla takipçisi olan hesaplara erişimi engellediler. Bununla da yetinmediler. Dün Gazete Pencere, Evrensel ve Sözcü gazetelerinin erişimini de engellediler" ifadelerini kullandı.

Emir, erişim engellerinin gerekçesinin fon soruşturmasına ilişkin iddiaların kamuoyuyla paylaşılması olduğunu ileri sürerek, "Bunları gizlemeye çalışıyorlar" dedi.

Fon soruşturması için Meclis araştırması çağrısı

Fon soruşturmasının kapsamlı biçimde Meclis tarafından araştırılması gerektiğini belirten Emir, araştırma komisyonu kurulması için teklif verdiklerini söyledi.

Emir, Meclis'in 1 Ekim'de açılmasıyla birlikte konunun gündeme alınmasını isteyerek, kurulacak komisyonun "gerçekten bir araştırma" yürütmesi ve sorumluluk iddialarının tüm yönleriyle incelenmesi gerektiğini savundu.

10 Ekim Gar Katliamı davası değerlendirmesi

Emir, basın toplantısında 10 Ekim 2015'te Ankara Garı önünde meydana gelen ve 103 kişinin hayatını kaybettiği saldırıya ilişkin davayı da değerlendirdi.

Saldırı öncesinde ve sonrasında yaşanan gelişmelere ilişkin çeşitli iddialarda bulunan Emir, kamu görevlilerinin sorumluluğunun da araştırılması gerektiğini savundu.

Emir, İçişleri Bakanlığı mülkiye müfettişlerinin raporlarında görevi ihmal iddialarına ilişkin değerlendirmeler bulunduğunu belirterek, kamu görevlileri hakkında da etkili bir soruşturma yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Saldırının toplumun belirli bir kesimini hedef aldığını savunan Emir, olayın "insanlığa karşı suç" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

"Akaryakıtta yeni düzenleme yapılmalı"

Akaryakıt fiyatlarına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Emir, 1 Ekim'de yeni bir düzenleme yapılmaması halinde motorindeki ÖTV'nin artacağını ve bunun fiyatlara yansıyacağını öne sürdü:

"Ülkemiz ağır bir yoksulluğun, enflasyonun pençesindeyken önemli bir konu: Benzine zam gelecek mi, gelmeyecek mi. Bilindiği gibi daha önce bir eşel mobil yöntemi uygulanıyordu. ÖTV'nin bir kısmından devlet vazgeçiyordu. Yüzde 75'i kriz döneminde biz 'Yüzde 100 yapalım. ÖTV'den vazgeçin. O da yetmez KDV'yi de düşürün. Bu ülkedeki benzini, mazotu ucuzlatın. Benzin, mazot ucuz olmazsa her şey pahalanıyor' dediğimizde kulaklarını tıkadılar. Motorin için başka bir düzenleme yaptılar nihayet ama benzin için yüzde 100 yapmaları gereken indirimi kademeli olarak kaldırdılar. Ve eğer 1 Ekim'de yeni bir düzenleme yapılmazsa ÖTV yüzde 4.43'ten 14.83'e gelecek. Mazot 14.47 lira pahalanacak ve 94 liraya dayanacak. Artık Türkiye'de eğer bu arkadaşlar, bu beyler harekete geçip burada bir düzenleme yapmazlarsa mazotu, motorini 94 liradan kullanmaya başlayacağız. Bunun anlamı iğneden ipliğe her şeyde yüzde 20 zam demektir. Yoksullaşma demektir. Fakirleşme demektir. Buradan yetkilileri uyarıyoruz: Fonla zengin ettiklerinizi, paraları kaçırırken göz yumduklarınızı, yandaşlarınızı zengin edeceğinize bu milleti düşünün. Bu milletin deposunu, çiftçinin traktörünü, işçinin aracını, kamyonun mazotunu nasıl dolduracağını biraz da siz düşünün diyoruz ve sorumlu davranmaya davet ediyoruz."

Fon soruşturmasında para transferi iddialarını gündeme getirdi

Emir, fon soruşturması kapsamında yurt dışına para transferleri yapıldığına ilişkin iddiaları da gündeme getirdi.

Yarız ve Turhan'ın İsviçre'deki banka hesaplarına 4 milyar lira, Tezmen ailesine ise 3,4 milyar lira gönderildiğini iddia eden Emir, söz konusu para transferlerinin araştırılması gerektiğini savundu. Emir ayrıca, bazı fonlardaki yatırımcı hareketlerinin ve fonların geçmiş yıllardaki işlemlerinin MASAK tarafından incelenmesi gerektiğini söyledi:

"Bakın, Güldoğdu Gıda, küçücük bir tarımsal işletme. Bir süre sonra 745 milyar lira değerine gelmiş. 745 milyar lira değerine gelirken borsada, siz niye seyrettiniz? Neyi seyrettiniz? GSO fonu sekiz kişi kurmuş ve bu GSO fonundan herkesin haberi oldu, çektiler, bir tek o küçük yatırımcının haberi olmadı dedik, o sırada 45 milyar lira çeken bir kişi var. O 45 milyar lirayı çeken kişi kim? Açıkça soruyoruz. Tera Portföy'ün 2021'den 2025'e kadar fon kapalıyken 12 tane yatırımcısı var. Aralarda paslaşarak 1 lirayı bin lira yapmışlar. Bu 12 kişi kim? Bu 12 kişiyi neden hala açıklamıyorsunuz? Bu 12 kişiyle ilgili MASAK raporu nerede? Bu 12 kişinin arkasına niye saklanıyorsunuz? Yoksa bu 12 kişinin içerisinde size yakın, sizin eşiniz, çocuğunuz, kardeşiniz mi var? Aynı şekilde görüyorsunuz. Lüks otomobiller satılmış, teknesine el koyduk diye övünüyorlar vesaire. Yarız ve Turhan'ın İsviçre'deki banka hesaplarına 4 milyar lira, Tezmenlerin de 3.4 milyar lira gönderdiğini biliyoruz. Bu paraların izini sürüyor musunuz? Bu paraların gönderilmesine niye izin verdiniz? Yine bütün bu işlemler 2021'den itibaren başladığına göre, MASAK araştırmasını niye 2024'ten başlatıyorsunuz? 2021'den başlatmak için elinizi tutan ne?"

SPK düzenlemesi ve Tera Yatırım Holding iddiası

Emir, Sermaye Piyasası Kurulu'nun fonlara ilişkin bir düzenleme taslağının internet sitesinden kaldırıldığını öne sürerek, taslağın neden geri çekildiğinin açıklanmasını istedi.

Ayrıca Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Erkan Kilimci'nin Tera Yatırım Holding'deki görevinden ayrılması ile daha sonra fon soruşturması kapsamında tutuklanması arasında bağlantı olup olmadığının araştırılması gerektiğini savundu.

Emir, "Bu fon soruşturması ile ilgili olarak tutuklandı" ifadesini kullanırken, soruşturmanın sızıntı içerip içermediğinin de araştırılması gerektiğini söyledi.

"Meclis araştırması bir an evvel yapılsın"

Fon soruşturmasına ilişkin Meclis araştırma komisyonu kurulması gerektiğini yineleyen Emir, komisyonun siyasi veya idari sorumluluk iddialarını ayrıntılı biçimde incelemesi çağrısında bulundu:

"Bu fon krizi ile ilgili olarak biz bir an evvel Meclis araştırması yapılsın, araştırma komisyonu kurulsun diye teklifimizi verdik. Buna benzer diğer partilerin de talepleri var. AKP ne yapar? Kulağının üstüne mi yatar? Yoksa bir göstermelik komisyonla zaten Meclis çalışıyor mu der? Bilmiyoruz. MHP ne yapar? Bilmiyoruz. Ama Meclis'in yapması gereken açıldığı günden itibaren, 1 Ekim'den itibaren hatta 1 Ekim'de acil gündemle toplanıp bir an evvel bu fon krizini görüşmesi, komisyon kurması ama gerçekten daha önce kurdukları komisyonlar gibi göstermelik değil, işi uzatmaya, yaymaya, sorumluları saklamaya dönük değil, kamuoyunu susturmaya, sakinleştirmeye, mış gibi yapmaya dönük değil, gerçekten bir araştırma ve ucu kime kadar gidiyorsa oraya kadar gidecek bir Meclis araştırması yapılması şarttır."

Alevi kurumlarının ziyaretine ilişkin açıklama

Emir, Alevi kurumlarının YENİ Parti Genel Merkezi'ne gerçekleştirdiği ziyarete ilişkin de bilgi verdi.

Ziyarette Alevilerin eğitim, kültür politikaları, ayrımcılık ve yerel sorunlarına ilişkin taleplerin gündeme geldiğini belirten Emir, partisinin kimlik ve inanç temelinde ayrımcılığın olmadığı bir Türkiye hedeflediğini söyledi:

"Alevi kurumları dün genel merkezimizi ve Sayın Genel Başkanımızı ziyaret ettiler. Bu partimiz kurulduktan sonraki ilk ziyaret, bir nezaket ziyareti ama aynı zamanda Alevi kurumları özellikle son yıllarda giderek artan Milli Eğitim'de uygulamalarından başlayarak özellikle Kültür Bakanlığı'na bağlanmaya çalışılan Alevilerin sorunlarını da gündeme getirdiler. Ayrımcılığı gündeme getirdiler. Yerel sorunları gündeme getirdiler. Sayın Genel Başkanımız bunların her birini tek tek not aldı. Biz Türkiye'de herkesin kimliğinden dolayı, inancından dolayı, etnik yapısından dolayı dışlanmadığı, herkesin kendini birinci sınıf hissettiği, kamu kaynaklarından eşit derecede yararlandığı bir Türkiye'yi var edene kadar mücadele edeceğiz. Bu mücadele elbette ki Alevilerin haklı eşitlik mücadelesini de sonuna kadar kapsamaktadır."

TRT 1, Kanal D, ATV, Show TV, NOW, Star TV ve TV8'in bugünkü yayın programında akşam kuşağında farklı yapımlar ekrana gelecek. Peki bugün televizyonda hangi diziler var, bu akşam hangi programlar yayınlanacak?

25 Eylül TRT 1 yayın akışı

TRT 1 ekranında gün, 05.43'te İstiklal Marşı ile başlayacak. Sabah kuşağında Hayallerinin Peşinde, Turgay Başyayla ile Lezzetli Tavsiye ve Kalk Gidelim izleyiciyle buluşacak.

TRT 1'in 25 Eylül Cuma yayın akışı şöyle:

• 05.43 İstiklal Marşı

• 05.45 Hayallerinin Peşinde

• 06.30 Turgay Başyayla ile Lezzetli Tavsiye

• 07.30 Kalk Gidelim

• 10.30 Alişan ile Hayata Gülümse

• 13.15 Seksenler

• 14.00 Teşkilat

• 17.30 Lingo Türkiye

• 19.00 Ana Haber

• 19.55 İddiaların Aksine

• 20.00 Taşacak Bu Deniz

• 23.35 Mehmed: Fetihler Sultanı

• 01.55 Seksenler

• 03.15 Taşacak Bu Deniz

TRT 1'in akşam kuşağında saat 20.00'de Taşacak Bu Deniz yeni bölümüyle ekrana gelecek.

25 Eylül Kanal D yayın akışı

Kanal D'nin 25 Eylül Cuma yayınında sabah saatlerinde İkizler Memo - Can ve Neler Oluyor Hayatta? yer alacak. Gün içinde Gelinim Mutfakta ve Üç Kız Kardeş ekranlarda olacak.

Kanal D'nin yayın akışı şöyle:

• 07.00 İkizler Memo - Can

• 09.00 Neler Oluyor Hayatta?

• 11.00 Haysiyet

• 13.45 Gelinim Mutfakta

• 16.45 Üç Kız Kardeş

• 18.30 Kanal D Ana Haber

• 20.00 Kuralsız Sokaklar

• 22.15 Kuralsız Sokaklar

• 23.45 Uzak Şehir

• 03.00 Gelinim Mutfakta

Akşam kuşağında Kuralsız Sokaklar saat 20.00'de izleyiciyle buluşacak.

25 Eylül ATV yayın akışı

ATV'de gün Kahvaltı Haberleri ile başlayacak. Sabah kuşağında Nihat Hatipoğlu Sorularınızı Cevaplıyor ve Müge Anlı ile Tatlı Sert yer alırken, öğleden sonra Esra Erol'da ekrana gelecek.

ATV'nin 25 Eylül Cuma yayın akışı:

• 07.00 Kahvaltı Haberleri

• 08.30 Nihat Hatipoğlu Sorularınızı Cevaplıyor

• 10.00 Müge Anlı ile Tatlı Sert

• 13.00 atv Gün Ortası

• 14.00 Güneşin Doğduğu Yer

• 16.00 Esra Erol'da

• 19.00 atv Ana Haber

• 20.00 Mercan Köşk (Özel Bölüm)

• 20.45 Milli Maça Doğru

• 21.45 Türkiye - Fransa (UEFA Uluslar Ligi canlı yayın)

ATV'nin akşam yayınında futbol karşılaşması öne çıkıyor. Türkiye - Fransa maçı saat 21.45'te canlı yayınlanacak.

25 Eylül Show TV yayın akışı

Show TV'de sabah saatlerinde Siyah Kalp ve Muhtemel Aşk yayınlanacak. Öğle kuşağında Buse Varol ile Gelin Evi, öğleden sonra ise Sevdan Bir Ateş ekrana gelecek.

Show TV'nin yayın akışı:

• 06.00 Siyah Kalp

• 09.00 Muhtemel Aşk

• 12.30 Buse Varol ile Gelin Evi

• 15.00 Sevdan Bir Ateş

• 18.25 Show Ana Haber

• 20.00 Kızılcık Şerbeti (Yeni Bölüm)

• 00.15 Sevdan Bir Ateş

Show TV'de saat 20.00'de Kızılcık Şerbeti yeni bölümüyle yayınlanacak.

25 Eylül NOW TV yayın akışı

NOW ekranında sabah kuşağında Zafer Söken ile İlk Bakış ve İlker Karagöz ile Çalar Saat yer alacak. Gün içinde Çağla ile Yeni Bir Gün, Şevkat Yerimdar ve En Hamarat Benim izleyiciyle buluşacak.

NOW'un 25 Eylül yayın akışı şöyle:

• 07.15 Zafer Söken ile İlk Bakış

• 08.00 İlker Karagöz ile Çalar Saat

• 10.45 Çağla ile Yeni Bir Gün

• 12.30 Şevkat Yerimdar

• 13.30 En Hamarat Benim

• 16.30 Halef: Köklerin Çağrısı

• 19.00 Ozan Gündoğdu ile NOW Ana Haber

• 20.00 Halef: Köklerin Çağrısı

• 23.00 Anne Yarısı

NOW'da akşam kuşağında Halef: Köklerin Çağrısı saat 20.00'de ekrana gelecek.

25 Eylül Star TV yayın akışı

Star TV'nin gündüz yayınında Aramızda Kalsın, Songül ve Uğur ile Sana Değer, Fazilet Hanım ve Kızları ve Didem Arslan Yılmaz'la Vazgeçme bulunuyor.

Star TV'nin bugünkü yayın akışı:

• 07.00 Aramızda Kalsın

• 09.30 Songül ve Uğur ile Sana Değer

• 13.30 Fazilet Hanım ve Kızları

• 15.00 Didem Arslan Yılmaz'la Vazgeçme

• 19.00 Star Haber

• 20.00 Yerli Dizi Tekrarı / Sinema

• 22.30 Yerli Dizi Tekrarı / Sinema

Star TV'nin akşam kuşağında saat 20.00'de yerli dizi tekrarı veya sinema filmi yer alacak.

25 Eylül TV8 yayın akışı

TV8'de sabah saatlerinde Ebru ile 8'de Sağlık ve Oynat Bakalım ekranlarda olacak. Günün ilerleyen saatlerinde MasterChef Türkiye ve Zuhal Topal'la Yemekteyiz yayınlanacak.

TV8'in 25 Eylül Cuma yayın akışı:

• 07.15 Ebru ile 8'de Sağlık

• 08.30 Oynat Bakalım

• 09.00 Doktor Aksoy

• 11.30 MasterChef Türkiye

• 16.00 Zuhal Topal'la Yemekteyiz (Yeni Bölüm)

• 20.00 MasterChef Türkiye (Yeni Bölüm)

• 00.15 Zuhal Topal'la Yemekteyiz

TV8'de saat 20.00'de MasterChef Türkiye yeni bölümüyle yayınlanacak.

25 Eylül Cuma akşamı televizyonda hangi diziler var?

25 Eylül Cuma akşamının öne çıkan yapımları kanal bazında şöyle:

• 20.00 TRT 1: Taşacak Bu Deniz

• 20.00 Kanal D: Kuralsız Sokaklar

• 20.00 ATV: Mercan Köşk (Özel Bölüm)

• 20.00 Show TV: Kızılcık Şerbeti

• 20.00 NOW: Halef: Köklerin Çağrısı

• 20.00 Star TV: Yerli Dizi Tekrarı / Sinema

• 20.00 TV8: MasterChef Türkiye

ATV'de ise gecenin ilerleyen saatlerinde 21.45'te Türkiye - Fransa UEFA Uluslar Ligi karşılaşması canlı olarak yayınlanacak.

Bugün TV'de ne var?

25 Eylül Cuma günü televizyon kanallarında gün boyunca haber, gündüz kuşağı, yarışma ve dizi programları ekrana gelecek. Akşam saatlerinde ise farklı kanallarda yeni bölümler, özel bölüm, sinema veya spor yayını seçenekleri bulunuyor.

İzleyiciler, yayın saatlerinde olası değişikliklere karşı kanalların güncel duyurularını da takip edebilir.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!