Tam liste şu şekilde:

1. Ali Abbas Ertürk
2. Asiye Ergül
3. Aylin Nazlıaka
4. Bahattin Bahadır Erdem
5. Barış Övgün
6. Bedirhan Berk Doğru
7. Berk Kılıç
8. Burcu Mazıcıoğlu
9. Canan Taşer
10. Cansel Çiftçi
11. Ecevit Keleş
12. Elif Leyla Gümüş
13. Emine Uçak Erdoğan
14. Güldem Atabay
15. Hikmet Erbilgin
16. İlhan Cihaner
17. Kerim Rota
18. Kübra Gökdemir
19. Mahir Yüksel
20. Melisa Uğraş
21. Meryem Gül Çiftçi Binici
22. Nazan Güneysu
23. Ozan Işık
24. Önder Kurnaz
25. Polat Şaroğlu
26. Selin Sayek Böke
27. Sercan Çığgın
28. Serkan Özcan
29. Sevgi Kılıç
30. Sinem Kırçiçek
31. Tolga Sağ
32. Turgay Özcan
33. Uğurcan İrak
34. Uygar Parçal
35. Yalçın Karatepe
36. Zeliha Aksaz Şahbaz
37. Tuğçe Hilal Özkan
38. Yankı Bağcıoğlu
39. Baran Seyhan
40. Emre Kartaloğlu
41. Ozan Varal
42. Emre Yılmaz
43. Pınar Uzun Okakın
44. Oya Ünlü Kızıl
45. Deniz Çakır
46. Remzi Kazmaz
47. Oğuzhan Cenan
48. Aysemin Gülmez
49. Mesut Kırşanlı

Van YYÜ Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü 1'inci sınıf öğrencisi Rojin Kabaiş, 27 Eylül 2024'te kaldığı yurttan ayrıldıktan sonra kendisinden haber alınamaması üzerine aranmaya başlandı. Kabaiş'in cansız bedeni, kaybolmasından 18 gün sonra, 15 Ekim 2024'te Van Gölü kıyısındaki Mollakasım Mahallesi sahilinde bulundu.

Soruşturma kapsamında Adli Tıp Kurumu Biyolojik İhtisas Dairesi'nin 10 Ekim 2025 tarihli raporu da dosyaya girdi. Raporda, Kabaiş'in göğüs ve vajina iç bölgesinde iki farklı erkeğe ait DNA tespit edildiği kaydedildi.

Bu gelişmenin ardından, cenazenin olay yerinden Adli Tıp Kurumu Van Grup Başkanlığı Morg İhtisas Dairesi'ne nakledildiği süreçte Kabaiş'in bedenine temas etmiş olabileceği değerlendirilen kişilere yönelik geniş kapsamlı DNA taraması başlatıldı. Üniversite ve yurt güvenlik görevlilerinin de aralarında bulunduğu çok sayıda kişiden DNA örneği alındı.

Rektör ve yeğeninden de DNA örneği alındı

Ailenin avukatı Abdurrahman Karabulut'un yaptığı başvuru üzerine YYÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Şevli ile yeğeni Enes Şevli'den de 5 Mayıs'ta DNA örneği alındı. Avukatlar daha sonra savcılığa yaptıkları başvuruda, rektör ve yeğeninden ayrıca saç, kıl ve tükürük örneklerinin alınmasını talep etti.

2 kişi için gözaltı talebi

Dosya üzerinde yaptıkları incelemenin ardından yeni bir başvuruda bulunduklarını belirten aile avukatı Şahin Cangüleç, savcılıktan şüpheli olarak değerlendirdikleri 2 kişinin gözaltına alınmasını istedi.

Cangüleç, söz konusu kişilerin Rojin Kabaiş'in ölümüyle bağlantılarının araştırılmasını ve kendilerinden DNA örneği alınmasını da talep ettiklerini belirtti.

Rojin Kabaiş'in ölümüne ilişkin soruşturma, savcılığın yeni talepler ve dosyadaki deliller üzerindeki incelemeleriyle sürüyor.

AKPM'nin AİHM kararlarının uygulanmasından sorumlu Raportörü Sergiy Vlasenko, karara ilişkin yazılı açıklama yaptı. Vlasenko açıklamasında şunları kaydetti:

"Karar, Türkiye'nin insan hakları savunucularına, siyasi muhaliflere ve gazetecilere karşı ceza yargılamasının sistematik olarak kötüye kullanılması sorununu ele almasını, yargı bağımsızlığını ve tarafsızlığını etkileyen yapısal eksiklikleri gidermesini, AİHM kararlarının ulusal düzeyde uygulanmasına öncelik vermesini ve indirilemez müebbet hapis cezaları gibi sistematik bir sorunu çözmesini gerektirmektedir.

Bu yeni karar, yalnızca Osman Kavala davası açısından değil, Türkiye'de hukukun üstünlüğü açısından da bir uyarı niteliğinde olmalıdır. Türk makamlarını karara tam olarak uymaya, Osman Kavala'nın derhal serbest bırakılmasını sağlamaya ve bu önemli kararın diğer yönlerini uygulamak için gerekli adımları atmaya çağırıyorum."

Sara için talipler artıyor

Galatasaray formasıyla gösterdiği başarılı performansın ardından Brezilya Milli Takımı’na kadar yükselen 27 yaşındaki Gabriel Sara, Avrupa ve Suudi Arabistan kulüplerinin transfer radarına girdi. İngiltere ve İtalya’dan da ilgi gören yıldız futbolcu için son teklif Premier Lig’den geldi.

Newcastle United’dan 25 milyon euroluk teklif

Newcastle United, Gabriel Sara transferi için Galatasaray’ın kapısını çaldı. İngiliz ekibi, Brezilyalı futbolcu için sarı-kırmızılı kulübe 25 milyon euroluk teklif sundu.

Galatasaray yönetiminin ise Sara için beklentisi daha yüksek. Sarı-kırmızılılar, başarılı orta saha oyuncusunu 30 milyon eurodan daha düşük bir bedelle göndermeyi düşünmüyor. Böylece Newcastle’ın teklifi ile Galatasaray’ın talebi arasında 5 milyon euroluk fark bulunuyor.

Yabancı kontenjanı belirleyici olabilir

Gabriel Sara’nın geleceğinde yalnızca bonservis bedeli değil, yabancı oyuncu kontenjanı da önemli bir faktör olacak. Galatasaray’ın gerçekleştirmeyi planladığı yeni transferlere kadroda yer açmak istemesi halinde Brezilyalı oyuncuyla yolların ayrılması ihtimali bulunuyor.

Galatasaray performansı

Gabriel Sara, 2024 yazında Norwich City’den 18 milyon euro bonservis bedeliyle Galatasaray’a transfer olmuştu. Sarı-kırmızılı formayla iki Süper Lig ve bir Türkiye Kupası şampiyonluğu yaşayan Brezilyalı futbolcunun Galatasaray ile üç yıl daha sözleşmesi bulunuyor.

Güncel piyasa değeri 27 milyon euro olarak gösterilen Sara, Galatasaray kariyerinde çıktığı 83 resmi maçta 8 gol ve 17 asistlik performans ortaya koydu.

Fabrikada yangın çıktı

Yangın, Elazığ Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren yalıtım malzemesi üretimi yapan fabrikada meydana geldi. Henüz belirlenemeyen nedenle başlayan yangının fark edilmesi üzerine ekiplerden yardım istendi.

İhbarın ardından bölgeye itfaiye, AFAD, UMKE, 112 Acil Sağlık, polis ve jandarma ekipleri gönderildi. İtfaiye ekipleri yangını kontrol altına almak için çalışma başlatırken, müdahaleye TOMA'lar da destek veriyor.

5 işçi hafif yaralandı

Yangında ilk belirlemelere göre fabrikada çalışan 5 işçi hafif şekilde yaralandı. Yaralanan işçilerin gerekli tedavilerinin sürdürüldüğü belirtildi.

Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, yangın bölgesinde incelemelerde bulunarak yürütülen çalışmalar hakkında yetkililerden bilgi aldı. Hatipoğlu, ilk tespitlere göre 5 işçinin hafif yaralandığını belirterek gerekli tedavilerin sürdürüldüğünü söyledi.

Yangına çok sayıda ekip müdahale ediyor

Yangının ardından oluşan yoğun duman, Elazığ'ın birçok noktasından görüldü. Söndürme çalışmalarına belediye ve OSB itfaiye ekiplerinin yanı sıra çevredeki beldelerden gelen itfaiye ekipleri de katıldı.

Emniyet ve jandarma ekiplerinin araçlarının yanı sıra Orman İşletme Müdürlüğüne ait araçlar ile müteahhitlere ait su araçları da yangına müdahale çalışmalarında kullanılıyor.

Yangının diğer fabrikalara sıçramaması için önlem alındı

Vali Hatipoğlu, yangının farklı fabrikalara sirayet etmemesi için gerekli tedbirlerin alındığını açıkladı. Ekiplerin yangının söndürülmesi için çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Hatipoğlu, bölgedeki tüm imkanların seferber edildiğini ifade etti.

Fabrika çevresinde ekiplerin müdahalesi devam ederken, yangının çıkış nedenine ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

ALMANYA TÜRKİYE MAÇI SAAT KAÇTA?

Almanya ile Türkiye arasındaki karşılaşma 26 Ağustos Çarşamba günü saat 19.00'da başlayacak. Mücadele, Avrupa Şampiyonası A Grubu kapsamında Sinan Erdem Spor Salonu'nda oynanacak.

Türkiye turnuvada Letonya'yı 3-0, Slovenya'yı 3-1 ve Macaristan'ı 3-0 mağlup ederek Almanya karşılaşmasına geldi. Filenin Sultanları, grup aşamasındaki başarılı performansını Almanya karşısında da sürdürmek için sahaya çıkacak.

ALMANYA'NIN AVRUPA ŞAMPİYONASI PERFORMANSI

Almanya ise Avrupa Şampiyonası'na Slovenya karşısında aldığı 3-0'lık yenilgiyle başladı. Alman ekibi daha sonra Letonya'yı 3-1 mağlup etti ve Macaristan karşısında 3-0'lık galibiyet aldı.

Macaristan karşısında özellikle blok performansıyla öne çıkan Almanya, Türkiye maçının ardından 27 Ağustos'ta Polonya ile karşılaşacak.

ALMANYA TÜRKİYE MAÇI HANGİ KANALDA?

Almanya - Türkiye maçı TRT 1 ekranlarından canlı ve şifresiz olarak yayınlanacak. Karşılaşma 26 Ağustos Çarşamba günü saat 19.00'da başlayacak.

Pezeşkiyan’dan ekonomik baskı değerlendirmesi

İranlı Öğrenciler Haber Ajansının (ISNA) haberine göre Pezeşkiyan, bayındırlık projelerinin açılış töreninde İran'ın ekonomik durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Ekonomik savaşın en ağır şartlarının yaşandığını belirten Pezeşkiyan, “Ekonomik savaşın en ağır koşullarından geçiyoruz. Füze savaşını herkes görüyor ancak ekonomik baskılar belki de bu kadar kolay hissedilmiyor” diye konuştu.

Pezeşkiyan, savaş ve baskı koşullarına karşın ülkesinde önemli başarılar elde edildiğini de dile getirdi.

Halkın desteği ve özel sektör vurgusu

İran Cumhurbaşkanı, mevcut şartlarda daha başarılı çalışmalar yapılabileceğini belirtti. Yaşanan ekonomik sorunların kısa sürede aşılması için halkın desteğinin yanı sıra yöneticilerin sorumluluk bilinciyle hareket etmesi ve özel sektörün sürece katkı sağlaması gerektiğini söyledi.

Pezeşkiyan, “Daha iyi işler yapabileceğimizi düşünüyorum. Halkın dayanışması ve desteği, yöneticilerin sorumluluk bilinci ve özel sektörün katılımıyla tüm sorunları hızla çözebiliriz” dedi.

Bayındırlık projeleri hizmete açıldı

Pezeşkiyan'ın açıklamalarda bulunduğu törende, İran Ulaştırma ve Şehircilik Bakanlığı bünyesinde yürütülen çeşitli projelerin açılışı gerçekleştirildi.

Projelerin bayındırlık çalışmaları kapsamında hayata geçirildiği belirtilirken, törende İran'ın içinde bulunduğu ekonomik koşullar ve uygulanan baskılar da ele alındı.

İran’a yönelik yaptırımlar gündemde

İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere ile Almanya'dan oluşan P5+1 ülkeleri arasında Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) imzalanmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 2018'de ülkesinin anlaşmadan çekildiğini duyurmuş ve İran'a yönelik ekonomik yaptırımların artırılmasını öngören “azami baskı” politikasını uygulamaya koymuştu.

Washington yönetiminin son dönemde İran'a yönelik askeri saldırılarla birlikte ekonomik baskıyı da artırmaya yönelik bir politika izlediği gözleniyor.

Paylaşımın ardından kamuoyunda oluşan tepkiler ve yapılan ihbarlar üzerine Aydın Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldı.

4 gazeteci gözaltına alındı

Soruşturma, Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesinde düzenlenen “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçu kapsamında yürütüldü.

Soruşturma kapsamında gazetenin temsilcisi Emin Aydın, Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Yeşim Ülker, muhabirler İslam Keleş ve İrem Delice gözaltına alındı.

Gazeteciler adli kontrolle serbest bırakıldı

Emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından Aydın Adliyesi’ne sevk edilen 4 gazeteci, çıkarıldıkları sulh ceza hakimliğince adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Kadınlar Cumhurbaşkanlığı Kupası sahibini buldu

Cumhurbaşkanlığı Kupası kadınlar finali, Ankara'daki Prof. Dr. Yaşar Sevim Hentbol Salonu'nda gerçekleştirildi. Final mücadelesinde Armada Praxis Yalıkavak ile Bursa Büyükşehir Belediyespor karşı karşıya geldi.

Karşılaşmanın sonunda sahadan 34-31 galip ayrılan Armada Praxis Yalıkavak, Türk hentbol tarihinde ilk kez Cumhurbaşkanlığı himayelerinde gerçekleştirilen organizasyonda kadınlar kupasının sahibi oldu.

Kadınlar Cumhurbaşkanlığı Kupası törenle verildi

Final müsabakasının ardından şampiyon takım için ödül töreni düzenlendi. Armada Praxis Yalıkavak'ın oyuncularına şampiyonluk madalyaları Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Safa Koçoğlu Gürsoy, Türkiye Büyük Millet Meclisi Sanayi Komisyonu Başkanı ve AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Varank ile Türkiye Hentbol Federasyonu Başkanı Mesut Çebi tarafından takdim edildi.

Kupayı kazanan takımın oyuncuları, final karşılaşmasının ardından düzenlenen törende madalyalarını aldı. Böylece Kadınlar Cumhurbaşkanlığı Kupası'nda şampiyonluk ödülü de Armada Praxis Yalıkavak'a verildi.

Maçın en değerli oyuncusu Edanur Burhan seçildi

Armada Praxis Yalıkavak'ın 34-31'lik galibiyetle kupaya uzandığı finalin en değerli oyuncusu da belli oldu. Karşılaşmada gösterdiği performansın ardından Armada Praxis Yalıkavak oyuncusu Edanur Burhan, maçın en değerli oyuncusu seçildi.

Edanur Burhan'a ilişkin bu karar, final karşılaşmasının ardından gerçekleştirilen ödül töreninde açıklandı.

Kadınlar Cumhurbaşkanlığı Kupası'nda ikinci Bursa Büyükşehir Belediyespor

Finalde Armada Praxis Yalıkavak'a 34-31 mağlup olan Bursa Büyükşehir Belediyespor ise organizasyonu ikinci sırada tamamladı. Bursa temsilcisinin oyuncularına yönelik ödül töreninde de çeşitli yetkililer görev aldı.

Bursa Büyükşehir Belediyespor oyuncularının ödülleri, Gençlik ve Spor Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürü Süleyman Şahin ile Gençlik ve Spor Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanı Kazım Mert Açıkgöz tarafından takdim edildi.

Böylece Türk hentbol tarihinde ilk kez Cumhurbaşkanlığı himayelerinde düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Kupası'nın kadınlar kategorisinde Armada Praxis Yalıkavak şampiyon, Bursa Büyükşehir Belediyespor ise ikinci oldu.

5 şüpheli gözaltına alındı

İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şubesi ekipleri, uyuşturucu ticareti yaptığı değerlendirilen kişilerin yakalanmasına yönelik çalışma başlattı. Yapılan operasyon kapsamında 5 şüpheli gözaltına alındı.

Şüphelilerin bulunduğu adreslerde ekipler tarafından arama gerçekleştirildi. Aramalarda 48 gram esrar ve 9 gram kokainin yanı sıra uyuşturucu ticaretinde kullanıldığı değerlendirilen hassas terazi bulundu.

65 bin 300 lira ele geçirildi

Adreslerde yapılan aramalarda ayrıca suçtan elde edildiği değerlendirilen 65 bin 300 lira ele geçirildi. Ele geçirilen uyuşturucu maddeler, hassas terazi ve paraya ekipler tarafından el konuldu.

Operasyon kapsamında gözaltına alınan şüphelilerin emniyetteki işlemleri tamamlandı. Ardından şüphelilerden 3’ü adliyeye sevk edildi.

3 şüpheli tutuklandı

Adliyeye çıkarılan 3 şüpheli, işlemlerinin ardından hakimliğe sevk edildi. Şüpheliler, çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklandı.

Diğer 2 şüpheli hakkında ise “uyuşturucu madde kullanma” suçundan adli işlem yapıldı. Böylece operasyon kapsamında uyuşturucu ticaretiyle bağlantılı olduğu değerlendirilen 3 şüpheli tutuklanırken, 2 kişi hakkında da adli süreç uygulandı.

Trump: Savaş çok yakında sona erecek

Trump, Glenn Beck’in radyo programına telefonla bağlanarak gündemdeki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu. İran’la savaşın gidişatına dair değerlendirme yapan Trump, ABD’nin süreçte iyi durumda olduğunu ifade etti.

ABD’nin İran’ın nükleer silah üretmesine izin vermeyeceğini belirten Trump, savaşın yakın zamanda sona ereceğini savundu. Trump, “Bu durumun çok yakında sona ereceğini düşünüyorum. Venezuela’da zafer kazandık ve çok yakında burada da büyük bir zafer kazanacağız” ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı açıklaması

Trump, Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün tamamen ABD Donanması’nda olduğunu ileri sürdü. Boğazda bulunan tüm mayınların da temizlendiğini belirten Trump, deniz geçişlerinin devam ettiğini söyledi.

Trump, “Boğaz şu anda açık durumda, dün gece 22 tekneyi imha ettik, ablukayı aşanlar var, donanmamız inanılmaz bir iş çıkardı, ordumuz da öyle. Boğaz açık ve dün 10 milyon varil petrol geçirildi” dedi.

ABD Başkanı ayrıca Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca ABD’nin izin verdiği gemilerin geçebildiğini savundu.

İran liderinin durumuna ilişkin konuştu

Trump, açıklamalarında İran lideri Mücteba Hamaney’in sağlık durumuna ilişkin de değerlendirmede bulundu. Hamaney’in ölüp ölmediğine ilişkin soruya yanıt veren Trump, öldüğünü düşünmediğini söyledi.

Trump, İran liderinin çok ağır yaralandığını belirterek, “Öldüğünü sanmıyorum. Çok ağır yaralandı. Vücudunun sol tarafı, kolu, bacağı, her yeri. Çok ağır yaralandı ama öldüğünü sanmıyorum” ifadelerini kullandı.

Şirket tarafından yapılan açıklamada, oyunun sızdırılmasının geliştirme ekibi için büyük bir hayal kırıklığı olduğu belirtildi.

Rockstar Games, “Oyunun bu şekilde sızdırılması ekibimiz için kalp kırıcı oldu; bunca zaman sonra oyunu sizlere bu şekilde sunmayı kesinlikle planlamamıştık” ifadelerini kullandı.

“Geliştirme sürecinin neredeyse sonuna geldik”

Rockstar Games, GTA 6'nın geliştirme sürecinde “neredeyse sona gelindiğini” belirtti.

Şirket, oyuna ilişkin resmi detayları ve oynanış görüntülerini oyuncularla paylaşma sürecinin planlanandan daha uzun sürdüğünü ifade ederek oyunculardan özür diledi.

Yeni tanıtım videosu yarın geliyor

Sızıntıların ardından Rockstar Games, oyunculara resmi görüntüler için de tarih verdi.

Şirketin açıklamasına göre GTA 6'nın yeni tanıtım videosu yarın yayımlanacak.

Rockstar Games, sızıntılar nedeniyle bazı sürprizlerin ve spoilerların erkenden ortaya çıkmasının talihsiz olduğunu belirtirken, oyuncuların oyunu kendilerinin deneyimlemesi için biraz daha sabretmesini istedi.

GTA 6 için 19 Kasım işareti

Rockstar Games açıklamasında oyunun 19 Kasım'da oyuncularla buluşacağına işaret etti.

Böylece şirket, sızıntıların ardından GTA 6'nın resmi tanıtım sürecini yeniden başlatırken, oyunun çıkış takvimine ilişkin beklentiyi de korudu.

Bitcoin fiyatı için 2027 ve 2029 tahmini

Bernstein tarafından hazırlanan değerlendirmede Bitcoin’in önümüzdeki yıllarda yeni bir yükseliş döngüsüne girebileceği öngörülüyor. Şirket, Bitcoin’in küresel ekonomide para birimlerinin değer kaybettiği dönemlerden yararlanabilecek varlıklar arasında bulunduğunu değerlendiriyor.

Analist Gautam Chhugani'nin müşterilere gönderdiği notta, Bitcoin için bir sonraki büyük piyasa zirvesinin 2029 yılının sonunda gerçekleşebileceği belirtildi. Chhugani, şirketin marjinal maliyete dayalı fiyatlama modelini temel alarak Bitcoin’in 2029 sonuna kadar 300 bin dolara ulaşabileceğini tahmin etti.

Bitcoin fiyatına ilişkin daha yakın vadeli beklenti ise 2027 yılının ortasına işaret ediyor. Analiste göre Bitcoin, bu tarihe kadar 150 bin dolara yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesini yeniden görebilir.

Bitcoin için 300 bin dolarlık fiyat hedefi

Bernstein'ın 300 bin dolarlık Bitcoin fiyat tahmininde, kripto para piyasasında geçmiş yıllarda görülen dört yıllık döngünün devam edeceği varsayılıyor. Şirketin değerlendirmesinde bu piyasa döngüsünün Bitcoin'in uzun vadeli fiyat hareketleri açısından temel unsurlardan biri olduğu ifade ediliyor.

Bu kapsamda Bitcoin’in 2027 ortasında 150 bin dolara ulaşmasının ardından yükselişin devam etmesi ve 2029 sonunda 300 bin dolarlık seviyenin görülmesi bekleniyor. Böylece analistin tahmini, hem 2027 hem de 2029 için belirli fiyat seviyelerini ortaya koyuyor.

Bitcoin fiyatını etkileyebilecek para politikası değerlendirmesi

Bernstein'ın analizinde küresel faiz ve kamu borçlarına ilişkin gelişmelere de yer verildi. Şirket, yaklaşık 40 yıldır devam eden düşen faiz ortamının sona erdiğini değerlendiriyor.

Yüksek kamu borçları ile artan borçlanma maliyetlerinin hükümetler üzerindeki mali baskıyı artırabileceği belirtiliyor. Yükselen faiz giderlerinin daha yüksek bütçe açıklarına yol açabileceği, bunun sonucunda ise daha fazla borçlanma ihtiyacının ortaya çıkabileceği ifade ediliyor.

Bitcoin ve para birimlerinin değer kaybı beklentisi

Bernstein'ın değerlendirmesinde para birimlerinin değer kaybetmesi ihtimali de Bitcoin fiyatı açısından ele alınan başlıklardan biri oldu. Şirkete göre mali baskıyla karşı karşıya kalan politika yapıcılar, daha sert mali tedbirler yerine para birimlerinin değerinde aşınmaya neden olabilecek politikaları tercih edebilir.

Bu tür bir ekonomik ortamda arzı kolay şekilde artırılamayan kıt varlıkların avantaj sağlayabileceği belirtiliyor. Bernstein, Bitcoin'i bu grupta yer alan başlıca "sert varlıklardan" biri olarak değerlendiriyor.

Bitcoin arzında yatırımcı davranışı dikkat çekti

Analizde Bitcoin arzının yatırımcılar arasındaki dağılımına ilişkin değerlendirmeler de yer aldı. Bernstein'a göre Bitcoin arzının yaklaşık yüzde 60'ı, fiyatın yüzde 50'den fazla gerilediği dönemlerde dahi satış konusunda fiyata duyarsız hareket eden yatırımcıların elinde bulunuyor.

Bu veri, şirketin Bitcoin piyasasına ilişkin uzun vadeli değerlendirmesinde yatırımcı davranışının da dikkate alındığını gösteriyor. Bernstein'ın fiyatlama modeline dayanan tahmininde Bitcoin için 2027 ortasında 150 bin dolar, 2029 sonunda ise 300 bin dolar seviyesi öne çıkıyor.

Dayanıklı mal siparişleri temmuzda arttı

ABD Ticaret Bakanlığı, temmuz ayına ilişkin dayanıklı mal siparişleri verilerini paylaştı. Buna göre dayanıklı mallara yönelik siparişlerin tutarı, haziran ayına kıyasla yüzde 1,1 yükseldi.

Piyasa beklentisi, dayanıklı mal siparişlerinin temmuzda yüzde 0,4 artması yönündeydi. Böylece açıklanan veri, beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Dayanıklı mal siparişleri haziran ayında ise yüzde 0,5 artmıştı.

Ulaşım ekipmanları siparişleri etkili oldu

Temmuz ayında dayanıklı mal siparişlerindeki yükselişte ulaşım ekipmanlarına yönelik siparişlerde yaşanan artış etkili oldu. Bu dönemde ulaşım ekipmanları siparişleri yüzde 2,3 yükseldi.

Ulaşım ekipmanları hariç yeni siparişler temmuz ayında yüzde 0,4 artarken, savunma hariç yeni siparişlerdeki artış yüzde 1,3 olarak kaydedildi.

Sanayi üretimi açısından önem taşıyor

Dayanıklı mal siparişleri, kullanım ömrü en az 3 yıl olan ürünlere yönelik siparişleri kapsıyor. Bu kapsamda söz konusu veriler, sanayi üretiminin seyri hakkında bilgi sağlaması açısından önem taşıyor.

Temmuz ayındaki yüzde 1,1'lik artışla dayanıklı mal siparişlerinin toplam tutarı 339,3 milyar dolara ulaştı.

Açıklamada, adaylardan sınav kurallarına eksiksiz uymalarının beklendiği ancak 2026 yılında yapılan sınavın 2025 yılının soru dağılımıyla değerlendirildiği ve sonuçların gerekli kontroller yapılmadan açıklandığı ileri sürüldü.

Sonuçlardaki hatanın adaylar tarafından fark edilmesinin ardından sistemin erişime kapatıldığı belirtilen açıklamada, “Böylesine ağır bir kurumsal ciddiyetsizlik, birkaç cümlelik teknik açıklamayla geçiştirilemez” denildi.

“Sorumluluk yalnızca ÖSYM’ye yüklenemez”

Eğitim-İş, yaşanan sorunun yalnızca ÖSYM'nin hesaplama hatası olarak değerlendirilemeyeceğini savundu.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın öğretmen yetiştirme ve istihdam sistemini Milli Eğitim Akademisi üzerinden yeniden yapılandırdığı belirtilen açıklamada, üniversite mezunu öğretmenlerin geleceğinin bu sınavın sonuçlarına bağlandığı ifade edildi.

Sendika, ortaya çıkan tablonun ÖSYM'nin hesaplama hatasının yanı sıra MEB'in kurduğu Akademi modelinin öğretmenleri belirsiz ve denetimsiz bir sürece mahkum ettiğini gösterdiğini öne sürdü.

“Akademi modeline ilk günden bu yana itiraz ediyoruz”

Eğitim-İş, Milli Eğitim Akademisi'ne kuruluşundan bu yana karşı çıktıklarını belirtti.

Açıklamada, eğitim fakültelerinden mezun öğretmenleri yeniden “öğretmen olmaya hazırlama” iddiasıyla kurulan Akademi'nin, üniversitelerin öğretmen yetiştirme işlevini aşındırdığı, öğretmenlik diplomasının değerini düşürdüğü ve öğretmen istihdamını Bakanlığın idari denetimine daha fazla bağladığı savunuldu.

Sendika, “Öğretmenlerin önüne yeni bir sınav, yeni bir eleme ve yeni bir bekleme süreci koyan bu sistemin ne kadar sorunlu yürütüldüğü, 2026 Akademi Giriş Sınavı'nın sonuçlarında bütün açıklığıyla ortaya çıkmıştır” değerlendirmesinde bulundu.

Eğitim-İş Genel Merkezi'nden sonuçlarının yanlış açıklandığı iddia edilen 2026-MEB-AGS'ye ilişkin yapılan yazılı açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Sınav binasına giriş için belirlenen saati birkaç saniye geçiren adaya dahi hiçbir esneklik tanımayan, başvuru işlemlerindeki en küçük eksikliğin bütün sorumluluğunu yükleyen ÖSYM, yüz binlerce öğretmenin puanını yanlış hesaplamıştır. Adaydan her kurala eksiksiz uymasını isteyen bir sınav kurumu, 2026 yılında yapılan sınavı 2025 yılının soru dağılımıyla değerlendirmiş; sonuçları gerekli kontrolleri yapmadan açıklamış, hata adaylar tarafından fark edilince de sistemi erişime kapatmıştır. Böylesine ağır bir kurumsal ciddiyetsizlik, birkaç cümlelik teknik açıklamayla geçiştirilemez.

Buradaki sorumluluk yalnızca ÖSYM’ye de yüklenemez. Milli Eğitim Bakanlığı, öğretmen yetiştirme ve istihdam sistemini Milli Eğitim Akademisi üzerinden yeniden kurmuş; üniversite mezunu öğretmenlerin geleceğini bu sınavın sonucuna bağlamıştır. Dolayısıyla ortaya çıkan tablo, ÖSYM’nin hesaplama hatası kadar MEB’in kurduğu Akademi modelinin öğretmenleri nasıl kırılgan, belirsiz ve denetimsiz bir sürece mahkum ettiğini de göstermektedir.

Milli Eğitim Akademisi gündeme geldiği ilk günden bu yana bu yapıya itiraz ediyoruz. Çünkü eğitim fakültelerinden mezun olmuş öğretmenleri yeniden 'öğretmen olmaya hazırlama' iddiasıyla kurulan Akademi; üniversitelerin öğretmen yetiştirme işlevini aşındıran, diplomayı değersizleştiren ve öğretmen istihdamını Bakanlığın siyasi ve idari denetimine daha fazla bağlayan bir yapıdır. Öğretmenlerin önüne yeni bir sınav, yeni bir eleme ve yeni bir bekleme süreci koyan bu sistemin ne kadar sorunlu yürütüldüğü, 2026 Akademi Giriş Sınavı’nın sonuçlarında bütün açıklığıyla ortaya çıkmıştır."

YENİ Parti, örgütlenme ve üye kazanım çalışmalarına ilişkin ilk somut verilerini kamuoyuyla paylaştı.

Partinin resmi sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, 15 günlük süre içerisinde 503 bin 27 üyeye ulaşıldığı duyuruldu.

“Birlikte kurduk, birlikte büyüyeceğiz!” ifadelerinin kullanıldığı paylaşımda, partinin iktidar hedefi vurgulandı.

“İktidara yürüyoruz”

Partinin paylaşımında, “İktidar yolunda gücümüze güç katan 503 bin 27 üyemizle büyümeye devam ediyoruz” denilerek yurttaşlara üyelik çağrısı yapıldı.

Paylaşılan görselde “15 Günde 503 Bin 27 Üye” ve “İktidara Yürüyoruz!” ifadeleri öne çıktı.

Parti ayrıca yurttaşlara “Gelin, üye olun, söz ve karar sahibi olun!” çağrısında bulundu.

Üyeler ilçe kongrelerinde oy kullanabilecek

YENİ Parti Sözcüsü Zeynel Emre, 26 Ağustos’ta Genel Başkan Özgür Özel başkanlığında gerçekleştirilen Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısının ardından yaptığı açıklamada, üyelik çalışmalarının hızlı şekilde sürdüğünü belirtmişti.

Emre, yaklaşan ilçe kongrelerine dikkat çekerek 26 Ağustos’a kadar üye olanların ilçe kongrelerinde oy kullanabileceğini açıklamıştı.

Emre, yeni dönemde ilçe ve il başkanları ile genel başkanın üyelerin katılımıyla gerçekleştirilecek demokratik süreç sonucunda belirlenmesinin hedeflendiğini ifade etmişti.

Paylaşımın tamamı şöyle:

"Birlikte kurduk, birlikte büyüyeceğiz!

İktidar yolunda gücümüze güç katan 503 bin 27 üyemizle büyümeye devam ediyoruz.

Gelin, üye olun, söz ve karar sahibi olun"

Birlikte kurduk, birlikte büyüyeceğiz!

İktidar yolunda gücümüze güç katan 503 bin 27 üyemizle büyümeye devam ediyoruz.

Gelin, üye olun, söz ve karar sahibi olun!

Üyelik için: https://t.co/ERv6DAWW9L pic.twitter.com/f9amxNMp8x

— YENİ Parti (@yenipartiyiz) August 26, 2026

"Suriye geleceğe bir ve bütün olarak ilerlemeli"

AK Parti Sözcüsü Çelik'in sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım şöyle:

"Sayın Cumhurbaşkanımız kardeş Suriye’nin üzerine karanlığın çöktüğü en zor günlerde, Suriyeli kardeşlerimizin tamamını terörden ve emperyalist saldırılardan korumak için büyük bir mücadele verdi. Bu soylu mücadeleye yıllar ve tarih şahittir. Suriye’nin egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunmasını her zaman destekliyoruz. Suriye geleceğe bir ve bütün olarak ilerlemelidir. SDG’nin feshedilmesinden sonra Suriye’nin iç bütünlüğünü güçlendirme açısından önemli bir eşik geçilmiş oldu.

Şara yönetiminin kapsayıcı yönetim adımları, Suriye’nin geçmişin karanlıklarından kurtulması ve sağlam bir geleceğe ilerlemesi yönünde çok önemli mesafeler katetmesini sağlıyor. 'Terörsüz Türkiye' ve 'terörsüz bölge' hedeflerimiz, kendi çıkarları için yakın coğrafyamızı parçalamak ve yağmalamak isteyenlerin planlarını akamete uğratacak bir iradeyi temsil ediyor. Bu irade, yakın coğrafyamızdaki Kürt kardeşlerimiz için de aydınlık bir geleceği işaret ediyor. Suriye’nin ve komşu ülkelerin istikrarı, güvenliği refahı için atılan her adımı, Cumhurbaşkanımızın inşa ettiği 'kardeşlik siyaseti'mizin gereği olarak desteklemeye devam edeceğiz."

Sayın Cumhurbaşkanımız kardeş Suriye’nin üzerine karanlığın çöktüğü en zor günlerde, Suriyeli kardeşlerimizin tamamını terörden ve emperyalist saldırılardan korumak için büyük bir mücadele verdi. Bu soylu mücadeleye yıllar ve tarih şahittir.

Suriye’nin egemenliğinin ve toprak…

— Ömer Çelik (@omerrcelik) August 26, 2026

Haziranda yüzde 1,9, temmuzda yüzde 1,6 yükselen gıda fiyatlarında ağustosta da artış yaşanırken, kesintisiz yükseliş serisinin 75 aya ulaştığı belirtildi.

“Açlık riski büyümeye devam ediyor”

Konfederasyon, yüksek enflasyonun özellikle ücretliler, dar gelirliler ve yoksullar üzerindeki etkisine dikkat çekerek, gıda fiyatlarındaki artışın açlık riskini büyüttüğünü belirtti.

Açıklamaya göre gıda fiyatları, Eylül 2021-Ağustos 2026 döneminde yüzde 2 bin 181 arttı. Eylül 2021’de 1000 liraya alınabilen gıda sepetinin maliyetinin Ağustos 2026’da 22 bin 810 liraya yükseldiği ifade edildi.

Aynı dönemde kamu çalışanlarının maaş ve ücretlerindeki artışın ise yüzde 1292’de kaldığı bildirildi. Buna göre Eylül 2021’de 1000 lira olan ortalama kamu çalışanı ücretinin Temmuz 2026 itibarıyla 13 bin 920 liraya çıktığı kaydedildi.

Kamu çalışanlarının alım gücü yüzde 39 eridi

Açıklamada, gıda fiyatları yükselmeye devam ederken maaş ve ücretlerin yıl sonuna kadar değişmeyeceğine dikkat çekildi.

Kamu çalışanlarının gıda fiyatları karşısındaki alım gücünün Eylül 2021’den bu yana reel olarak yüzde 39 eridiği belirtilerek, bir kamu çalışanının 2021 yılında maaşıyla alabildiği gıda sepetinin bugün ancak yüzde 61’ini alabildiği ifade edildi.

Konfederasyon, tarım sektöründeki sorunlar ve girdi maliyetlerindeki artış nedeniyle açlık ve yoksulluk riskinin önümüzdeki aylarda da büyüyebileceği değerlendirmesinde bulundu.

Et, yağ ve işlenmiş gıdada fiyatlar arttı

Ağustosta et ve balık grubu harcamaları yüzde 4,4, margarin ve sıvı yağ harcamaları yüzde 3,3, işlenmiş gıda fiyatları ise yüzde 3,8 arttı.

Ekmek, pirinç, un, bulgur ve bakliyat harcamalarında değişim yaşanmadı. Süt, süt ürünleri ve yumurta grubunda yüzde 1,5, meyvede yüzde 4,7, sebzede ise yüzde 4,2 düşüş kaydedildi.

8 aylık gıda enflasyonu yüzde 37,7

Ocak-Ağustos döneminde gıda fiyatlarındaki toplam artış yüzde 37,7 olarak hesaplandı.

Bu dönemde sebze fiyatları yüzde 90,7, meyve fiyatları yüzde 47,3, ekmek-un-bulgur-makarna grubu yüzde 35,1, et ve balık fiyatları yüzde 30, süt ürünleri ve yumurta fiyatları yüzde 28,2 arttı.

Yıllık bazda ise gıda fiyatlarındaki artış yüzde 56,7 oldu. En yüksek yıllık artış yüzde 153,6 ile sebze fiyatlarında görüldü. Meyve fiyatları yüzde 67,4, bakliyat fiyatları yüzde 51,2, ekmek-un-bulgur-makarna grubu yüzde 47,7 arttı.

Son 12 aylık ortalamalara göre de gıda fiyatlarının bir önceki 12 aylık döneme kıyasla yüzde 56,2 yükseldiği bildirildi.

Yangının fark edilmesinin ardından bölgeye ekipler sevk edilirken, tesis çevresinde yoğun duman oluştu. Ekiplerin çalışmasıyla alevlerin kontrol altına alınmasının ardından soğutma çalışmalarına geçildi.

Geri dönüşüm tesisinde yangın çıktı

Yangın, Yukarı Soku Mahallesi’nde bulunan bir geri dönüşüm tesisinde meydana geldi. Tesis içerisinde henüz bilinmeyen nedenle başlayan yangının fark edilmesi üzerine durum itfaiye ekiplerine bildirildi.

İhbarın ardından bölgeye sevk edilen ekipler, yangının büyümesini önlemek ve alevleri söndürmek amacıyla müdahaleye başladı. Yangın nedeniyle tesisin bulunduğu bölgede yoğun duman oluştu.

Yangın kontrol altına alındı

İtfaiye ekiplerinin çalışması sonucunda yangın kontrol altına alındı. Alevlerin kontrol altına alınmasının ardından bölgede soğutma çalışması başlatıldı.

Ekipler, yangının tamamen söndürülmesi ve yeniden alevlenme yaşanmaması için çalışmalarını sürdürdü. Yangının çıkış nedenine ilişkin ise henüz açıklama yapılmadı.

"Bu bölgenin bütün etnik unsurları, aynı medeniyetin parçalarıdır" diyen Kurtulmuş, "Şimdi Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge meselesiyle, dağılan parçaları bir araya getiriyoruz" ifadesini kullandı.

İşte Kurtulmuş'un açıklamalarından satır başları:

*Bu bölgenin bütün etnik unsurları, aynı medeniyetin parçalarıdır. Şimdi Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge meselesiyle, dağılan parçaları bir araya getiriyoruz

*SDG bir örgüt olarak kendisini feshetmiştir açıklaması, bizim için önemlidir, tarihidir ve değerli bir açıklamadır. İnşallah bu açıklamayla işin devamı gelecek.

AYRINTILAR GELİYOR...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!