Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında gerçekleştirilen 2026 Yüksek Askerî Şûra (YAŞ) toplantısının ardından Türk Silahlı Kuvvetleri'ndeki terfi, görev süresi uzatma, emeklilik ve yeni atama kararları kamuoyuyla paylaşıldı.

30 Ağustos 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak kararlarla birlikte TSK'nın komuta kademesinde kapsamlı değişikliklere gidildi.

25 general ve amiral bir üst rütbeye yükseltildi

YAŞ kararları kapsamında 25 general ve amiral bir üst rütbeye terfi ettirildi. Ayrıca 69 albayın general ve amiralliğe yükseltilmesine karar verildi.

Şûra toplantısında ayrıca 24 generalin görev süresi bir yıl, 530 albayın görev süresi ise iki yıl uzatıldı.

63 general ve amiral emekliye sevk edildi

Kararlar doğrultusunda iki general yaş haddinden dolayı 1 Eylül 2026 itibarıyla emekliye ayrılacak.

Bunun yanı sıra 61 general ve amiral de kadrosuzluk nedeniyle 30 Ağustos 2026 tarihinden itibaren emekliye sevk edildi.

Hava Kuvvetleri Komutanı değişti

YAŞ'ın en dikkat çeken kararlarından biri Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nda yaşandı.

Kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilen Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu'nun yerine Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, Hava Kuvvetleri Komutanlığı görevine atandı.

Öte yandan Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu'nun görev süresi ise bir yıl daha uzatıldı.

Orgenerallik ve korgenerallik terfileri

Şûra kararlarıyla Hava Kuvvetleri Komutanlığından Korgeneral Erdoğan Gür orgeneralliğe yükseltildi.

Kara Kuvvetleri Komutanlığından Tümgeneraller Burhan Aktaş, Ertan İnaltekin ve Alparslan Kılınç korgeneralliğe terfi ederken, Deniz Kuvvetleri Komutanlığından Tümamiraller Ramazan Özoğul ile Erhan Aydın koramiralliğe yükseltildi. Hava Kuvvetleri Komutanlığından Tümgeneral Kemal Turan da korgeneral rütbesine terfi etti.

18 tuğgeneral ve tuğamiral üst rütbeye yükseldi

Kara Kuvvetleri Komutanlığından 13 tuğgeneral tümgeneralliğe yükselirken, Deniz Kuvvetleri Komutanlığından dört tuğamiral tümamiralliğe, Hava Kuvvetleri Komutanlığından ise Tuğgeneral Cihangir Kemal Yüzçelik tümgeneralliğe terfi ettirildi.

Mete Kuş emekliye sevk edildi

Nisan ayında oynanan Konyaspor-Fenerbahçe maçı sırasında stadyum çevresinde F-16 ve helikopter uçurulması nedeniyle Hava Kuvvetleri Karargâhı'na çekilen Tümgeneral Mete Kuş da YAŞ kararıyla emekliye sevk edilen isimler arasında yer aldı.

General ve amiral sayısı artacak

İletişim Başkanlığı'nın açıklamasına göre alınan kararların ardından Türk Silahlı Kuvvetleri'nde halen 328 olan general ve amiral sayısı, 30 Ağustos 2026 itibarıyla 334'e yükselecek.

Açıklamada ayrıca terfi eden ve görev süreleri uzatılan personel için başarı dileklerinde bulunulurken, emekliye ayrılan komutanlara hizmetlerinden dolayı teşekkür edildi.

Varol, valilik binasında düzenlediği basın toplantısında temmuz ayında kent genelinde gerçekleştirilen asayiş ve güvenlik çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Jandarma ve emniyet ekiplerinin farklı suç alanlarında yürüttüğü çalışmalara değinen Varol, ekiplerin görevlerini büyük bir hassasiyetle sürdürdüğünü ifade etti.

Çine'deki yangınla ilgili adli süreç başlatıldı

Gazetecilerin Çine'deki orman yangınına ilişkin sorularını yanıtlayan Vali Varol, yangının çıkışına ilişkin adli sürecin başlatıldığını kaydetti.

Varol, yangının oluşumuna neden olduğu değerlendirilen 2 kişinin jandarma ekipleri tarafından gözaltına alındığını açıkladı. Soruşturmanın devam ettiğini belirten Varol, adli süreç nedeniyle detayların daha sonra paylaşılacağını aktardı.

Bilirkişi raporları incelemeye alındı

Yangınla ilgili iki bilirkişi raporunun bulunduğunu aktaran Varol, olayın bilinçli şekilde çıkarıldığı yönünde kesin bir değerlendirme yapamayacağını ancak ciddi bir ihmal bulunduğunu dile getirdi.

Çine'de 30 Temmuz'da başlayan orman yangını, ekiplerin havadan ve karadan müdahalesiyle 2 Ağustos'ta kontrol altına alınmıştı. Yangının çıkış nedenine ilişkin incelemelerin sürdüğü bildirildi.

Son dönemde vergi düzenlemeleri, üretim maliyetleri ve sektör genelindeki fiyat güncellemeleri nedeniyle sigara fiyatlarında yaşanan değişiklikler tüketiciler tarafından yakından takip ediliyor. Özellikle "Sigaraya zam mı geldi?", "Captain Black sigara fiyatları ne kadar oldu?" ve "Güncel sigara fiyatları" gibi aramalar, açıklamanın ardından internet kullanıcılarının en çok araştırdığı konular arasında yer aldı.

Captain Black Sigara Grubuna 10 TL Zam Yapıldı

TBYD Başkanı Erol Dündar'ın paylaştığı bilgiye göre son fiyat düzenlemesi yalnızca Captain Black markalı sigara grubunu kapsıyor. Güncelleme kapsamında gruptaki tüm ürünlerin tavsiye edilen perakende satış fiyatına 10 TL artış uygulandı.

Yeni fiyat tarifesiyle birlikte Captain Black grubunda daha önce farklı fiyatlardan satışa sunulan ürünler tek fiyat uygulamasına geçti. Böylece markanın tüm ürünleri aynı satış fiyatıyla raflardaki yerini aldı.

Sektör temsilcilerinin paylaştığı bilgilere göre yeni fiyat listesi, tekel bayileri ve diğer yetkili satış noktalarında 4 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla uygulanmaya başlandı.

Captain Black Sigara Fiyatları Ne Kadar Oldu?

Açıklanan güncel listeye göre Captain Black markasının tüm ürünleri için tavsiye edilen perakende satış fiyatı 110 TL olarak belirlendi.

Yeni fiyat tarifesi kapsamında aynı fiyatla satışa sunulacak ürünler şunlar oldu:

• Captain Black King Size

• Captain Black Compact

• Captain Black Navy

• Captain Black Sky

• Captain Black Slims Sky

• Captain Black Slims Grey

Bu düzenlemeyle birlikte Captain Black grubunda ürünler arasındaki fiyat farklılığı sona ererken, tüm çeşitler aynı satış fiyatına yükseldi.

Sigara Fiyatları Neden Güncelleniyor?

Türkiye'de sigara fiyatları yıl içerisinde farklı dönemlerde güncellenebiliyor. Bu değişikliklerde Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) düzenlemeleri, üretim maliyetleri, döviz kuru, lojistik giderleri ve üretici firmaların ticari fiyat politikaları etkili oluyor.

Üretici firmalar tarafından belirlenen tavsiye edilen perakende satış fiyatları, sektör temsilcileri aracılığıyla kamuoyuna duyuruluyor. Daha sonra yeni fiyat listeleri tekel bayileri ve satış noktalarında uygulanmaya başlanıyor.

Bu nedenle farklı tarihlerde çeşitli sigara gruplarında bağımsız fiyat güncellemeleri görülebiliyor. Son açıklanan düzenleme ise yalnızca Captain Black grubunu kapsıyor.

Zamlı Fiyatlar Ne Zaman Uygulanmaya Başladı?

Paylaşılan bilgilere göre yeni fiyat listesi 4 Ağustos 2026 Salı günü itibarıyla yürürlüğe girdi. Bu tarihten itibaren Captain Black markasına ait ürünler yeni tavsiye edilen perakende satış fiyatı üzerinden satışa sunuluyor.

TBYD Başkanı Erol Dündar'ın yaptığı açıklama sonrasında fiyat listesi sektör temsilcileri ve satış noktaları tarafından uygulanmaya başlandı.

Captain Black Grubunda Tek Fiyat Dönemi

Son fiyat güncellemesiyle birlikte Captain Black markasına ait tüm ürünler 110 TL seviyesinde eşitlendi. Böylece marka bünyesindeki ürünler arasında fiyat farklılığı ortadan kalktı.

Tek fiyat uygulaması, tüketicilerin ürün tercihlerinde fiyat kaynaklı farklılıkların azalmasını sağlarken, satış noktalarında da güncel fiyat listesinin tek tarife üzerinden uygulanmasına imkân tanıyor.

Güncel Sigara Fiyatları 4 Ağustos 2026: Diğer Gruplarda Son Durum

Captain Black grubuna yapılan son fiyat güncellemesinin ardından tüketicilerin en çok merak ettiği konuların başında diğer sigara markalarının güncel satış fiyatları geliyor. Son açıklanan tarifelere göre Philip Morris, JTI, BAT ve Imperial Tobacco gruplarında daha önce duyurulan fiyat listeleri uygulanmaya devam ediyor.

Sigara fiyatları, üretici firmalar tarafından belirlenen tavsiye edilen perakende satış fiyatları doğrultusunda satış noktalarında uygulanıyor. Bölgesel satış politikaları veya stok durumuna bağlı olarak küçük farklılıklar görülebilse de sektör temsilcilerinin paylaştığı tavsiye edilen fiyat listeleri esas alınıyor.

Philip Morris Grubu Güncel Sigara Fiyatları

Philip Morris grubunda yer alan ürünlerin tavsiye edilen perakende satış fiyatları şu şekilde:

• Parliament Midnight: 130 TL

• Parliament Night Blue Pack / Long: 120 TL

• Parliament Aqua Blue Slims: 120 TL

• Parliament Night Blue / Aqua Blue / Reserve: 120 TL

• Parliament Midnight Blue: 115 TL

• Marlboro Red / Red Long / Touch: 115 TL

• Marlboro Edge: 113 TL

• Marlboro Edge Blue / Edge Slims: 110 TL

• Muratti / Muratti Blu: 112 TL

• Chesterfield: 110 TL

• L&M: 110 TL

• Lark: 110 TL

Bu grupta en yüksek fiyatlı ürün 130 TL ile Parliament Midnight olurken, grubun başlangıç fiyatı 110 TL seviyesinde bulunuyor.

JTI Grubu Güncel Sigara Fiyatları

JTI grubunda yer alan ürünlerde son açıklanan fiyat tarifesi şöyle:

• Winston: 115 TL

• Winston Dark Blue / Deep Blue: 110 TL

• Winston Slender: 110 TL

• Winston Slender Q Line: 110 TL

• Winston Slims: 120 TL

• Winston Slims Q Line: 120 TL

• Winston Xsence: 120 TL

• Camel Yellow & Brown: 110 TL

• Camel Black & White: 108 TL

• Camel Deep Blue: 107 TL

• Camel Slender: 105 TL

• Camel Slims Q Line: 105 TL

• LD: 105 TL

• Monte Carlo: 105 TL

JTI grubunda en yüksek fiyat 120 TL, en düşük tavsiye edilen satış fiyatı ise 105 TL olarak uygulanıyor.

BAT Grubu Güncel Sigara Fiyatları

BAT grubunda geçerli olan tavsiye edilen perakende satış fiyatları ise şu şekilde sıralanıyor:

• Kent Blue / White: 120 TL

• Kent Slims Black / Grey: 120 TL

• Kent Slims Long Blue / Grey: 115 TL

• Kent Dark Blue / Dark Blue Long: 110 TL

• Kent D Range: 110 TL

• Kent Switch / Switch Dark Blue: 110 TL

• Rothmans: 105 TL

• Tekel 2000: 105 TL

• Tekel 2001: 110 TL

• Pall Mall: 110 TL

• Viceroy: 110 TL

• Maltepe: 110 TL

• Samsun: 110 TL

BAT grubunda ürünlerin büyük bölümü 110 TL bandında satışa sunulurken, Kent markasının bazı çeşitleri 120 TL fiyat etiketiyle raflarda yer alıyor.

Imperial Tobacco Grubu Güncel Sigara Fiyatları

Imperial Tobacco grubunda açıklanan son fiyat listesi ise şöyle:

• Davidoff Slims: 115 TL

• Davidoff: 110 TL

• Davidoff C Line Blue: 105 TL

• Bianca: 110 TL

• Polo: 100 TL

• West: 97 TL

Bu grupta West 97 TL ile listede yer alan en düşük fiyatlı ürünlerden biri olurken, Davidoff Slims 115 TL ile grubun en yüksek fiyatlı ürünü konumunda bulunuyor.

Captain Black Güncel Zamlı Fiyat Listesi

4 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni tarife kapsamında Captain Black grubundaki tüm ürünler 110 TL olarak güncellendi.

• Captain Black King Size: 110 TL

• Captain Black Compact: 110 TL

• Captain Black Navy: 110 TL

• Captain Black Sky: 110 TL

• Captain Black Slims Sky: 110 TL

• Captain Black Slims Grey: 110 TL

Böylece Captain Black grubundaki tüm ürünler tek fiyat uygulamasına geçmiş oldu.

4 Ağustos 2026 İtibarıyla Öne Çıkan Sigara Fiyatları

Güncel tarifelere göre öne çıkan fiyatlar şöyle sıralanıyor:

• En pahalı sigara: Parliament Midnight – 130 TL

• Captain Black grubunun tamamı: 110 TL

• En yüksek Winston fiyatı: 120 TL

• En yüksek Kent fiyatı: 120 TL

• En düşük fiyatlı ürün: West – 97 TL

Sigara Fiyatlarıyla İlgili Yeni Açıklamalar Takip Ediliyor

Sigara fiyatlarında yaşanan değişiklikler, yıl içerisinde üretici firmaların maliyet hesaplamaları ve vergi düzenlemeleri doğrultusunda belirli dönemlerde güncellenebiliyor. Sektör temsilcileri tarafından yapılan açıklamalar sonrasında yeni tavsiye edilen perakende satış fiyatları satış noktalarında uygulanmaya başlanıyor.

4 Ağustos 2026 tarihinde duyurulan son fiyat güncellemesi yalnızca Captain Black grubunu kapsarken, diğer üretici gruplarında son açıklanan tarifeler geçerliliğini sürdürüyor.

Son açıklanan fiyat listesiyle birlikte Captain Black grubundaki tüm ürünler 110 TL'ye yükselirken, diğer sigara gruplarında ise son duyurulan tavsiye edilen perakende satış fiyatları uygulanmaya devam ediyor. Sigara fiyatlarına ilişkin yeni bir düzenleme yapılması durumunda üretici firmalar ve sektör temsilcileri tarafından paylaşılacak resmî açıklamalar doğrultusunda fiyat listeleri yeniden güncellenecek.

Milletvekillerine toplantı çağrısı yapıldı

AK Parti Grup Başkanlığı tarafından milletvekillerine gönderilen yazıda, 5 Ağustos Çarşamba günü saat 10.00'da kapalı grup toplantısı yapılacağı bildirildi.

Toplantıya tüm AK Parti milletvekillerinin katılması istendi.

Güler ve Ala milletvekillerini bilgilendirecek

Duyuruda, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ile AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala'nın, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" taslağına ilişkin milletvekillerine kapsamlı bilgilendirme yapacağı belirtildi.

Toplantıda teklifin içeriğiyle ilgili son değerlendirmelerin ele alınması bekleniyor.

Teklifin yarın TBMM'ye sunulması bekleniyor

Kapalı grup toplantısının ardından "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"nin yarın TBMM Başkanlığı'na sunulması öngörülüyor.

Bahçeli ve MHP'li kurmaylar teklife imza attı

AK Parti Grubu'nda dün milletvekillerinin imzasına açılan ve bugün saat 17.00'ye kadar imzalanması istenen teklifin, akşam saatlerinde veya yarın TBMM Başkanlığı'na sunulması planlanıyor.

Cumhur İttifakı'nın MHP kanadında yürütülen çalışmaları MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız koordine etti.

Son değerlendirmelerin ardından teklife MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin yanı sıra MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, TBMM Başkanvekili Celal Adan ile Grup Başkanvekilleri Erkan Akçay ve Filiz Kılıç da imza attı.

Teklife son şekli AK Parti-MHP görüşmesinde verildi

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, dün akşam AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ve AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül ile bir araya gelerek teklif üzerinde son değerlendirmeleri yaptı.

Görüşmenin ardından teklif metnine son şeklinin verildiği öğrenildi.

AK Parti siyasi partilerle temaslarını sürdürüyor

AK Parti, teklifin içeriğine ilişkin siyasi partilerle bilgilendirme görüşmelerine devam ediyor.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, dün HÜDA PAR ve DEM Parti heyetleriyle bir araya gelirken, bugün ise AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül ile Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel'in Yeni Yol Partisi grubunu ziyaret ederek teklif hakkında bilgilendirme yapması bekleniyor.

NATO tarafından yapılan açıklamada, Almanya'nın Wiesbaden kentinde düzenlenen törende Korgeneral Guillaume N. Beaurpere'nin NSATU'nun yeni komutanı olarak göreve başladığı aktarıldı.

NSATU'nun yeni komutanı görevi devraldı

Törende, Korgeneral Beaurpere'nin NSATU komutanlığı görevini Korgeneral Curtis A. Buzzard'dan devraldığı belirtildi.

NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanı (SACEUR) General Alexus G. Grynkewich, törende yaptığı konuşmada NSATU'nun önümüzdeki dönemde gelişimini sürdüreceğini bildirdi.

Grynkewich, yaklaşık bir yıl içerisinde NSATU komutanlığı görevine Avrupalı veya Kanadalı bir subayın getirilmesinin planlandığını kaydetti.

Ukrayna destek faaliyetleri NSATU bünyesine aktarılacak

ABD liderliğindeki Ukrayna Güvenlik Yardım Grubu'nun (SAG-U) yürüttüğü bazı faaliyetlerin aşamalı olarak NSATU kapsamına alınacağı bildirildi.

Grynkewich, bu geçiş sürecinin Ukrayna'ya yönelik desteği etkilemeyeceğini, aksine yardım ve eğitim faaliyetlerinin koordinasyonunu daha etkin hale getireceğini belirtti.

Bu değişimin, NATO müttefiklerinin ittifak içinde daha fazla sorumluluk üstlenmesinin bir göstergesi olduğunu ifade eden Grynkewich, sürecin NATO 3.0 vizyonu kapsamında "daha güçlü ve daha adil bir ittifak" hedefiyle uyumlu olduğunu söyledi.

NSATU Ukrayna'ya sağlanan desteği koordine ediyor

NATO'nun Ukrayna'ya Güvenlik Yardımı ve Eğitim Girişimi (NSATU), NATO müttefikleri ve ortak ülkeler tarafından Ukrayna'ya sağlanan askeri teçhizat ve eğitim desteğinin koordinasyonundan sorumlu bulunuyor.

Komutanlık, Ukrayna'nın savunma kapasitesine yönelik uluslararası desteğin planlanması ve yürütülmesinde görev alıyor.

"Tüm bilgi ve belgeler eksiksiz sunuluyor"

Menderes Belediyesi tarafından yapılan yazılı açıklamada, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında Belediye Başkanı İlkay Çiçek ve 15 kişi hakkında gözaltı kararı verildiği belirtildi.

Açıklamada, soruşturma kapsamında belediyeden talep edilen tüm bilgi ve belgelerin yetkili mercilere eksiksiz olarak sunulduğu ve sürecin sağlıklı şekilde yürütülmesi için gerekli hassasiyetin gösterildiği ifade edildi.

Menderes Belediyesi: "Sürecin şeffaf şekilde tamamlanmasını umuyoruz"

Belediyenin açıklamasında, soruşturma sürecinin adil ve şeffaf şekilde en kısa sürede tamamlanmasının umut edildiği belirtildi.

Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla, resmi makamların açıklamaları doğrultusunda ihtiyaç duyuldukça yeni bilgilendirmeler yapılacağı kaydedildi.

Belediyeden yapılan yazılı açıklamanın tamamı şöyle:

"İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında Belediye Başkanımız İlkay Çiçek ve 15 kişi için gözaltı kararı verilmiştir. Süreç kapsamında talep edilen tüm bilgi ve belgeler yetkili mercilere eksiksiz olarak sunulmakta olup, sürecin sağlıklı şekilde yürütülmesi için gerekli hassasiyet gösterilmektedir.

Adil ve şeffaf şekilde sürecin en kısa sürede tamamlanmasını umuyoruz. Süreçle ilgili kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla, resmi makamların açıklamaları doğrultusunda ihtiyaç duyuldukça yeni bilgilendirmeler yapılacaktır."

Kırşehir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele ve İstihbarat şubesi ekipleri tarafından yapılan çalışmalarda, şüphelilerin oluşturdukları sahte siteler üzerinden haksız kazanç sağladıkları öğrenildi.

7 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi

Ekiplerin yürüttüğü çalışmaların ardından Kırşehir, Şanlıurfa, Gaziantep, Mersin, Malatya, Yalova ve Konya'da eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda T.A, İ.Y, S.A, S.K.D. ve Ş.A. isimli 5 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

Şüphelilerin adreslerinde gerçekleştirilen aramalarda, dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanıldığı değerlendirilen 4 cep telefonu ve 4 SIM kart ele geçirildi.

Hesap hareketlerinde 80 milyon liralık işlem hacmi belirlendi

Soruşturma kapsamında Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından sağlanan veriler üzerinden yapılan incelemelerde, şüphelilerin hesap hareketlerinde toplam 80 milyon liralık işlem hacmi olduğu tespit edildi. Emniyetteki işlemleri tamamlanan 5 şüpheli, daha sonra adliyeye sevk edildi.

Şüpheliler tutuklandı

Hakimlik karşısına çıkarılan 5 zanlı hakkında tutuklama kararı verildi. Soruşturma kapsamında sahte internet siteleri üzerinden gerçekleştirildiği iddia edilen dolandırıcılık faaliyetlerine ilişkin incelemelerin sürdüğü belirtildi.

Guatemala Afet Yönetimi Kurumu (CONRED) tarafından yapılan açıklamada, başkent Guatemala City'nin yaklaşık 50 kilometre güneybatısında yer alan Fuego Yanardağı'nın dün sabah saatlerinde hareketlendiği bildirildi.

Yanardağdaki patlama şiddetini artırdı

Yetkililer, yanardağdaki patlamanın gün içerisinde daha etkili hale geldiğini belirtti. Açıklamada, dağın çevresinde bulunan iki köy için tahliye emri verildiği aktarıldı.

Bölgede turuncu seviyede alarm ilan edilirken, patlama nedeniyle oluşan küllerin çevre alanlara yayılabileceği konusunda uyarı yapıldı.

Bölgede ulaşım ve eğitim tedbirleri alındı

Yetkililer, güvenlik önlemleri kapsamında yanardağa yakın bir otoyolun trafiğe kapatıldığını ve çevredeki bazı okullarda eğitime ara verildiğini bildirdi.

Guatemala Sismoloji, Volkanoloji ve Meteoroloji Enstitüsü tarafından yapılan açıklamada da Fuego Yanardağı'ndaki patlamanın şiddet seviyesinin arttığı ifade edildi.

Fuego Yanardağı aktif volkanlar arasında yer alıyor

Yüksekliği 3 bin 763 metre olan Fuego Yanardağı, Orta Amerika'nın en aktif yanardağlarından biri olarak biliniyor.

Yanardağ, 2018 yılında meydana gelen patlamada büyük hasara neden olmuş ve yaklaşık 200 kişinin hayatını kaybetmesine yol açmıştı.

Plan değişmedi

Galatasaray, 19 yaşındaki Renato Nhaga'yı kadrosuna katarken transferi kısa vadeli bir hamleden ziyade uzun vadeli bir yatırım olarak değerlendirmişti. Sarı-kırmızılı kulüp, genç oyuncuyla 4,5 yıllık sözleşme imzalarken, imza töreninde konuşan Başkan Dursun Özbek de Nhaga'nın uzun yıllar Galatasaray forması giyeceğine inandığını belirtmişti. Kulübün transfer sürecindeki yaklaşımı, oyuncu için uzun vadeli bir gelişim planı oluşturulduğunu ortaya koymuştu.

Rekabet yüksek ama beklenti büyük

Renato Nhaga'nın merkez orta saha rotasyonunda Lucas Torreira, Gabriel Sara, Mario Lemina ve yeni transfer Lesley Ugochukwu ile forma rekabeti yaşayacak olması nedeniyle ilk etapta düzenli ilk 11 oyuncusu olması kolay görünmüyor. Orta sahadaki alternatiflerin artması, genç futbolcunun süre bulmasını kısa vadede zorlaştırsa da Galatasaray cephesi, Nhaga'nın fiziksel ve taktik gelişimini kulüp bünyesinde sürdürerek zamanla daha fazla sorumluluk almasını ve rotasyonun önemli parçalarından biri haline gelmesini hedefliyor.

Ugochukwu transferi rekabeti artırdı

Galatasaray'ın yaz transfer döneminde Chelsea'den Lesley Ugochukwu'yu kadrosuna katmasıyla birlikte orta sahadaki rekabet daha da yükseldi. Kulüp, Ugochukwu transferini 6 numara rotasyonunu güçlendirmek amacıyla gerçekleştirirken, bu hamlenin genç oyuncunun gönderileceği anlamına gelmediği değerlendiriliyor.

11 yaralının tedavisi hastanede sürüyor

Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, Nadezhda Ro-Ro gemisinde yaralanan 11 personelin Rusya'da hastanede tedavi altında olduğu belirtildi.

Gemide bulunan diğer mürettebatın ise otele yerleştirildiği ve sağlık durumlarının iyi olduğu aktarıldı.

Gemide yangın bulunmuyor

Açıklamada, gemide şu an itibarıyla herhangi bir yangın olmadığı bildirildi.

Denizcilik Genel Müdürlüğü, gemiye müdahale sürecine ilişkin gerekli planlamaların sürdüğünü belirterek, gelişmelerin takip edildiğini kaydetti.

Nadezhda Ro-Ro gemisine dron saldırısı

Rusya açıklarında dron saldırısına uğrayan Nadezhda isimli Ro-Ro gemisinde 11 personel yaralanmıştı. Saldırının ardından yaralı mürettebat hastaneye kaldırılırken, diğer personelin güvenli şekilde otele yerleştirildiği bildirildi.

📌NADEZHDA isimli Ro-Ro gemisindeki yaralı 11 personelin Rusya'da hastanede tedavisi devam etmekte olup, diğer mürettebatın otele yerleştirildiği ve sağlık durumlarının iyi olduğu bildirilmiştir.

Gemide şu an itibarıyla herhangi bir yangın olmadığı ve müdahale süreci ile ilgili…

— DENİZCİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (@denizcilikgm) August 4, 2026

25 eyalet tarifelerin iptali için dava açtı

25 eyaletten oluşan koalisyon, Başkan Donald Trump yönetiminin 60 ticaret ortağına yönelik yeni gümrük tarifelerine karşı ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'nde dava açtı.

60 ticaret ortağı arasında Türkiye'nin de bulunduğu 57 ülkenin yanı sıra Avrupa Birliği, Çin'den ayrı bir gümrük bölgesi olarak değerlendirilen Hong Kong ve ayrı bir ticaret ekonomisi kabul edilen Tayvan yer alıyor.

Davacı eyaletler, mahkemeden tarifelerin uygulanmasını durdurmasını ve düzenlemeleri hukuka aykırı ilan etmesini istedi. Eyaletler ayrıca uygulamanın başlamasından bu yana tahsil edilen vergilerin iade edilmesini talep etti.

Tarifeler ABD ithalatının yüzde 99'undan fazlasını kapsıyor

ABD yönetimi, mart ayında zorla çalıştırmayla üretilen ürünlerin ithalatına ilişkin inceleme başlattı. İncelemelerin ardından 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301'inci maddesi kapsamında yüzde 10 ve yüzde 12,5 oranlarında ek gümrük tarifeleri getirildi.

Belirli ürünlere yönelik istisnalar dışında 24 Temmuz'da yürürlüğe giren tarifelerin kapsamındaki ülkelerin, ABD'nin toplam ithalatının yüzde 99'undan fazlasını oluşturduğu belirtildi.

Eyaletler: "Yasa suistimal ediliyor"

Davacı eyaletler, Ticaret Yasası'nın 301'inci maddesinin yalnızca belirli haksız ticaret uygulamalarına karşı kullanılabileceğini savundu.

Eyaletler, Trump yönetiminin söz konusu yetkiyi ABD ithalatının neredeyse tamamını kapsayacak şekilde genişletmesinin yasanın suistimal edilmesi anlamına geldiğini ileri sürdü.

Tarifelerin ithalat maliyetlerini artıracağı ve gıda, temel tüketim ürünleri, inşaat malzemeleri ile üretim girdilerinde fiyat artışlarına yol açacağı uyarısı yapıldı.

Beyaz Saray: "Tarifeler yasal"

New York Başsavcısı Letitia James, Trump yönetiminin yeni tarifelerle aileler ve işletmeler üzerindeki mali yükü artırmaya çalıştığını savundu.

Beyaz Saray Sözcüsü Kush Desai ise tarifelerin yasal olduğunu belirterek, zorla çalıştırılarak üretilen malların ithalatının engellenmemesinin ABD ticaretine zarar verdiğini söyledi.

Yakakent trafik kazası Sinop-Samsun kara yolunda meydana geldi

E.A. yönetimindeki 55 ADE 032 plakalı otomobil, Sinop-Samsun kara yolunda aynı yönde ilerleyen hafriyat kamyonuna arkadan çarptı. Kamyon sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemedi.

Çarpışmanın şiddetiyle otomobil yol kenarına savruldu. Samsun kaza ihbarının ardından bölgeye jandarma, polis, 112 Acil Sağlık ve itfaiye ekipleri yönlendirildi.

Samsun trafik kazasında bir yaralının durumu ağır

Yakakent kazasında otomobil sürücüsü E.A. ile araçta bulunan A.İ.A. yaralandı. Ekipler, yaralılara olay yerinde ilk müdahaleyi yaptı.

Durumu ağır olan A.İ.A. Bafra Devlet Hastanesine kaldırılırken E.A. ise Alaçam Devlet Hastanesine sevk edildi. Yaralıların hastanelerdeki tedavileri sürüyor.

"Ödeme süresi içinde başlatıldı, sistem engeline takıldı"

Kulüpten yapılan açıklamada, finansal yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmek istendiği vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:

"Kulübümüz ile Rusya Futbol Federasyonu'na bağlı PFC CSKA Moskova arasında profesyonel futbolcumuz Sekou Koita'nın transferine ilişkin imzalanan sözleşme kapsamında bonservis bedeline yönelik mali yükümlülükler bulunmaktadır. Kulübümüz, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli ödeme sürecini başlatmış ve uluslararası para transferine ilişkin işlemleri süresi içinde gerçekleştirmiştir."

"FIFA nezdinde başvurular yapıldı"

Yasağa gerekçe gösterilen durumun tamamen uluslararası finansal yaptırımlardan kaynaklandığı belirtilen açıklamada, sürecin takip edildiği şöyle aktarıldı:

"Rusya Federasyonu'na yönelik uluslararası yaptırımlar nedeniyle söz konusu ödeme mevcut uluslararası bankacılık sistemi üzerinden tamamlanamamıştır. Bu durum, uluslararası finans sisteminde uygulanan yaptırımların doğrudan etkisinden kaynaklanmaktadır. Kulübümüz, sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirme konusundaki kararlılığını sürdürmekte olup, ödemenin uluslararası mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilebilmesi için ilgili kurumlarla gerekli girişimlerini sürdürmektedir. FIFA nezdinde de gerekli başvurular yapılmış olup süreç yakından takip edilmektedir."

"Gençlerbirliği'ni güçlü bir mali yapıyla geleceğe taşımaya odaklandık"

103 yıllık kulüp tarihinin sorumluluğuyla hareket edildiğine dikkat çekilen açıklamanın son bölümünde şu değerlendirmelere yer verildi:

"Gençlerbirliği Spor Kulübü olarak ulusal ve uluslararası hukuk kurallarına, FIFA düzenlemelerine ve sözleşmelerden doğan yükümlülüklere uygun hareket etme konusundaki hassasiyetimiz sürdürülmektedir. Yönetim Kurulumuz, gece gündüz demeden yürüttüğü çalışmalarla yalnızca mevcut sürecin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına değil, aynı zamanda Gençlerbirliği'ni güçlü bir mali yapı, güçlü bir kadro ve sürdürülebilir sportif başarı anlayışıyla geleceğe taşımaya odaklanmıştır. Hedefimiz, Gençlerbirliği'ni yeniden Türk futbolunun güçlü ve kalıcı başarı hikayelerinden biri haline getirmek; sahada rekabet eden, kurumsal yapısıyla örnek gösterilen ve geleceğe güvenle bakan bir kulüp olarak daha büyük başarılara ulaştırmaktır."

Bahçelievler Mahallesi Çamlık Caddesi'nde kısa süre önce hasat edilen bir tarlada henüz belirlenemeyen nedenle yangın çıktı. Alevleri fark eden vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye itfaiye ve polis ekipleri yönlendirildi.

Ekipler yangına müdahale ediyor

Yangın bölgesine ulaşan Çorum Belediyesi itfaiye ekipleri ile Orman İşletme Müdürlüğü ekipleri, anız alandaki alevlere müdahale etmeye başladı.

Ekipler, yangının kontrol altına alınması ve çevredeki alanlara sıçramaması için çalışmalarını sürdürüyor. Polis ekipleri de bölgede güvenlik önlemi alarak çalışmalara destek veriyor.

Ağaçlık alan ve yerleşim yerleri için önlem alındı

Yangının, içerisinde Çorum Şehitliği'nin de bulunduğu ağaçlık alana ve yakınındaki yerleşim bölgelerine ulaşmaması için ekipler tedbir aldı.

Çorum Belediyesi ile Orman İşletme Müdürlüğü ekiplerinin müdahalesiyle yangın büyümeden kontrol altına alındı. Alevlerin, Çorum Şehitliği'nin de bulunduğu ağaçlık bölgeye ve çevredeki yerleşim alanlarına ulaşması engellendi.

Yangında yaklaşık 40 dekar alan zarar gördü

Yangının söndürülmesinin ardından ekipler bölgede soğutma çalışmalarını sürdürdü. Yapılan ilk tespitlere göre yangında yaklaşık 40 dekar büyüklüğündeki alan zarar gördü. Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla ilgili ekipler tarafından inceleme başlatıldı.

"Bir yanlışın çözümü başka bir yanlış olamaz"

Gereksiz sezaryenlerin varlığını kabul ettiklerini ancak bunun çözümünün hekimleri cezalandırmak olmadığını vurgulayan Özer, "Bir şeyin, yanlışın çözümü ya da cezası başka bir yanlış olamaz. Gereksiz yapılan sezaryenlerin tek sorumlusu doktorlar değil. Dilimizde tüy bitti söylemekten; sezaryeni cezalandırarak ya da masrafını artırarak veya başka türlü yaptırımlarla normal doğum oranını artırma şansınız yok. Normal doğum oranını artırarak ancak bununla mücadele edebiliriz. Bunu söylemekten dilimizde tüy bitti ama dinleyenimiz yok" ifadelerini kullandı.

Sezaryen oranlarının yüksek olmasının en önemli nedenlerinden birinin hekimlerin üzerindeki baskı olduğuna dikkat çeken Özer, getirilen yeni yaptırımın bu baskıyı daha da artıracağını savunarak, "Bir sezaryen oranının yüksek olmasının en büyük sebeplerinden biri doktorların kendini baskı altında hissetmesi. Bu da yeni bir baskı türü. Dolayısıyla bir işe yarayacağını düşünmediğim gibi ayrıca da çok büyük haksızlık" dedi.

Altı ay meslekten men cezasının hekimler açısından ağır sonuçlar doğuracağını ifade eden Özer, "Bir doktora '6 ay maaş almayacaksın' demek... Düşünsenize senelik maaşınızın yarısının bir anda gittiğini düşünün. Bunun kredisi var, okul taksiti var. Ben bir ay iş değiştirmek yüzünden bir ay maaş alamamıştım, toparlamam iki senemi aldı. Bu doktorlar ne yapacak?" sözleriyle uygulamanın ekonomik etkilerine dikkat çekti.

Verilen cezanın hukuki açıdan da tartışmalı olduğunu dile getiren Özer, meslekten men kararının ancak Türk Tabipleri Birliği tarafından yürütülen ciddi soruşturmalar sonucunda uygulanabileceğini belirterek, "Yanlış karar veren hakimin maaşını altı ay kesebiliyor musunuz mesela? O yüzden verilen ceza çok yanlış. Ayrıca buna ceza verilmesi de yanlış. Meslekten meni benim bildiğim kadarıyla sadece TTB verebilir ve çok ciddi soruşturma ile TTB'deki kurulun verdiği kararla olabilir" değerlendirmesinde bulundu.

Canan Karatay örneğini hatırlatan Özer, mevcut yaptırımın orantısız olduğunu savunarak, "Canan Karatay o kadar bizim şeker yükleme testlerimizin önünde engel oluşturdu. Ona bile topu topu 15 gün meslekten men cezası verildi. Bir doktorun sezaryen oranı yüksek diye altı ay meslekten men ne demek? Bir de hakaret eder gibi eğitime yollamak... Bu tamamen aşağılama ve finansal şiddettir" ifadelerini kullandı.

"Gerekli-gereksiz ayrımı vaka bazında incelenmeli"

Gereksiz sezaryen ile tıbbi zorunluluk nedeniyle yapılan sezaryenin birbirinden ayrılması gerektiğini belirten Özer, bu değerlendirmenin ancak her vakanın ayrı ayrı incelenmesiyle mümkün olacağını söyleyerek, "Bu tamamen tıbbi bir şey. Böyle ciddi yaptırım yapacaksanız vakaları tek tek inceleyip 'Gerekli miydi, gereksiz miydi?' diye bir kurulun incelemesi gerekir" dedi.

Primer sezaryen oranı yüksek olan bazı hekimlerde gereksiz ameliyatların bulunabileceğini kabul ettiğini ifade eden Özer, buna rağmen çözümün cezalandırma olmadığını vurgulayarak, "Bir doktorun primer sezaryen oranı belli bir sayının üzerindeyse, ekstrem durumlar hariç bunların çoğu gereksizdir, kabul ediyorum. Ama bunun çözümü bu olamaz" diye konuştu.

Tıbbi açıdan gerekli sezaryenin, ameliyat yapılmadığı takdirde anne ya da bebeğin zarar göreceği durumlarda uygulandığını aktaran Özer, bazı kararların ise hekim yorumuna açık olduğuna işaret ederek, "Bir doktor diyebilir ki 'Bebeğin boynunda kordon var, bu doğumda sorun çıkarabilir, biz sezaryen yapalım.' Bana göre bu gereksizdir, başka biri için gerekli olabilir" ifadelerine yer verdi.

Türkiye'de gereksiz sezaryenin yaygın olduğunun tartışmasız bir gerçek olduğunu dile getiren Özer, buna ilişkin örnek vererek, "Bebek iri diye sezaryen yapıyorlar, üç kilo iki yüz gram doğuyor. Tamam, biraz yanılma payı olabilir. Yüz kere 'iri bebek' diye sezaryen yaparsanız hepsi dört buçuk kilonun üstündedir, bir tanesi üç kilo iki yüz çıkar; bu da yanılma payı içerisindedir. Şimdi buna nasıl karar vereceksiniz?" dedi.

Gereksiz sezaryenlerin önüne geçebilmek için doğum korkusunun da ortadan kaldırılması gerektiğini vurgulayan Özer, "Kadının doğum korkularıyla psikoloğun çalışması gerekiyordu. Doğum ortamının düzgün bir şekilde ayarlanması gerekiyordu. Bunun için tek kişilik doğum odaları yapılması gerekiyordu. O yapılıyor mu? Şimdi bunun cezasını niye doktordan çıkartıyoruz?" ifadelerini kullandı.

“Doğum koşulları kötü olduğu için kadınlar sezaryeni tercih ediyor”

Türkiye’de sezaryen oranlarının yüksek olmasının temel nedeninin doğum koşulları olduğunu dile getiren Özer, mevcut sistemin kadınları normal doğumdan uzaklaştırdığını belirterek, “Doğum koşulları çok kötü. Ben mesela çok özel bir hizmet sunuyorum. Doğum koşullarını optimal hale getiriyorum. Tek başıma bu koşulları yaratmak için uğraşıyorum. Dolayısıyla maliyeti çok yükseğe geliyor. Devlet bunu çok rahatlıkla yapabilir ama yapamıyor” ifadelerini kullandı.

Doğumhanelerin fiziki şartlarının ve personel yetersizliğinin önemli sorunlar oluşturduğunu ifade eden Özer, “Doğumhaneler tek kişilik odalara çevirilemiyor. Her gebeye bir ebe olacak şekilde bir istihdam yaratılamıyor. Çünkü her seferinde ‘Doğum nasılsa kendiliğinden oluyor. Kadınları bıraksak da hiçbir şey yapmasak da o bebekler doğacak’ diye düşünülüyor. Buna güvenerek yatırım yapılmıyor” dedi.

Doğum hizmetlerine yeterli yatırım yapılmadığını savunan Özer, robotik cerrahiyle doğum hizmetlerini karşılaştırarak, “Robotik cerrahi deseniz robot almak lazım, alet almak lazım, malzeme almak lazım; bunu anlatmak kolay. Ama doğumda hiçbir şey yapmadan doğumu beklemek lazım. Beklemenin masrafını anlatmanız çok zor. O yüzden de anlaşılmıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Olumsuz doğum deneyimlerinin kadınları sezaryene yönelttiğini söyleyen Özer, “Doğum koşulları kötü olduğu için kadınlar kötü doğumlar yapıyorlar. Birbirlerine kötü doğumlarını anlatıyorlar. Yeri geliyor hakarete maruz kalıyorlar, yeri geliyor gereksiz sezaryen oluyorlar, yeri geliyor gereksiz müdahalelerle karşılaşıyorlar” ifadelerini kullandı.

Kadınların doğum sürecinde maruz kaldıkları uygulamalara değinen Özer, “Mesela aç bırakılıyorlar, suni sancı takılıyor, epizyotomi dediğimiz kesi yapılıyor. Yanına eşini alamıyor, yalnız ve aç bir şekilde bekliyor, hareket etmesine izin verilmiyor. Bunları yaşayan kadınların doğumları kötü geçiyor. Kötü geçince de birbirlerine böyle anlatıyorlar. Başka kadınlar da doğumları kötü geçsin istemiyor, sezaryen istiyorlar. En basiti bu” dedi.

Doğum korkusuyla sezaryen talep eden kadınların da göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Özer, “Bu tarz korkularla ve imkânsızlıklar yüzünden sezaryen isteyen bir kadına ‘Hadi sezaryen yapmayın’ diyerek nasıl doğurtacaksınız? Karşınızda ‘Beni sezaryene alın’ diye bağıran bir kadın var. Kasılmaları geldikçe ağlıyor, bir köşeye siniyor. Hadi doğurtsun, nasıl doğurtacağız? Doktordan ne bekliyorlar?” diye konuştu.

“Meslekten men cezası doktor için çok ağır bir yaptırım”

Uygulanan yaptırımın bazı hekimlerin sezaryen kararını yeniden gözden geçirmesine neden olabileceğini ancak bunun kalıcı çözüm sağlamayacağını ifade eden Özer, “Bir miktar doktor ‘Sezaryen yaparsam lisansım elimden gidebilir, yarım senelik maaşım elimden gidecek’ diye iki kere düşünür sezaryene almadan önce. Belki onların bir miktar sezaryen oranını azaltabilir ama yine azaltmayacak” dedi.

Çalışma koşulları düzeltilmeden hekimlerden farklı sonuç beklenemeyeceğini vurgulayan Özer, “Karşısına gelen hasta kesimi belli, doktorun alışkanlıkları belli. Benimki gibi koşulları yaratması mümkün değil. En basitinden ebe olmadan benim yaptığım doğumları yapmam mümkün değil. O zaman o doktordan siz bu koşulları nasıl bekliyorsunuz? Gelen hastanın özel ebe tutacak parası yok. Doktor kendi cebinden mi ödeyecek?” ifadelerini kullandı.

Yüksek riskli gebelerle çalışan hekimlerin de bu uygulamadan endişe duyduğunu söyleyen Özer, “Bu benim gibi doktorları bile rahatsız eden bir uygulama. Ben çok yüksek riskli hastaları doğurtuyorum. Yarın bir gün bana da ‘Bu yüksek riskli hastaları niye doğurttun?’ diye bir yaptırım yapacaklar mı?” değerlendirmesinde bulundu.

Meslekten men cezasının hekimler açısından son derece ağır olduğunu dile getiren Özer, “Meslekten men cezası bir doktor için çok ağır bir cezadır. Bunu bir Kanun Hükmünde Kararname’nin bir maddesinin alt satırına uydurarak yapıyorlar. Kanunlara uyması bunun doğru olduğu anlamına gelmiyor” dedi.

“Normal doğum oranını artırmanın yolu cezadan değil, hazırlıktan geçiyor”

Sezaryen oranlarının düşürülmesi için öncelikle doğum hazırlık eğitimlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini söyleyen Özer, “Bir kere doğum hazırlık eğitimlerinin yaygınlaştırılması lazım. Her gebeye bir ya da iki ebenin tahsis edilmesi lazım” ifadelerini kullandı.

Doğum ortamlarının doğal doğumu destekleyecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirten Özer, “Doğum ortamlarının doğuma uygun bir vaziyete getirilmesi şart. Tek kişilik oda, eşinin yanına alınabilmesi, gereksiz müdahalelerden arınmış, doğal doğuma uygun fiziki ve uygulama düzenlemelerinin olduğu doğumhanelerin her yerde mümkün olması lazım” dedi.

Her sağlık kuruluşunda acil sezaryen imkânının da bulunması gerektiğini kaydeden Özer, “Her yerde doğum sırasında bir aksilik çıktığında acil sezaryene alma imkânlarının yaratılması lazım” ifadelerine yer verdi.

Toplumdaki doğum korkusunun azaltılmasının normal doğum oranlarını artıracağını vurgulayan Özer, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu koşullar oluşturulduktan sonra insanlara normal doğumun hiç de kötü bir şey olmadığı, çok keyifli bir şey olduğu anlatılmalı. Gerektiğinde epidural ve ebelerin desteğiyle ağrıyla mücadele edilebileceği gösterilmeli, toplumun doğum korkularını yenmeye çalışmamız lazım. Böyle normal doğum oranını artırabiliriz.”

"En az bir mevsim kadar..."

Geçirdiği vertigo rahatsızlığı sebebiyle sahnelerden bir süre uzak kalacağını duyuran Düzağaç, hayranlarına endişelenmemeleri çağrısında bulundu. "Kaygılanacak herhangi bir durum yoktur ve her şey olması gerektiği gibidir" diyen ünlü müzisyen, şu ifadeleri kullandı:

"Çok uzun olmamasını umduğum bir süre için ara vermek durumundayım konserlerimize... En az bir mevsim kadar sanki. Bu; çok az yakın zamanda atlat(ama)dığım vertigo ile, biraz kendimle, biraz daha fazla sektörle ve ama en çok memleketle ilgili bir durum."

TİGAD Genel Başkanı Okan Geçgel öncülüğündeki programın yerel koordinasyonunu, TİGAD Iğdır İl Temsilcisi Halit Öztürk ve organizasyon komitesinde görev alan gazeteciler yürütecek. Etkinliğe medya mensuplarının yanı sıra bürokratların ve siyasetçilerin de katılması bekleniyor.

Dijital gazeteciliğin sorunları ele alınacak

Çalıştayın mesleki oturumlarında dijital medyanın mevcut durumu, internet gazeteciliğinde yaşanan sorunlar ve sektörün geleceği değerlendirilecek. Gazetecilerin deneyimlerini paylaşacağı toplantılarda, mesleki dayanışmayı ve medya kuruluşları arasındaki iş birliğini geliştirmeye yönelik çözüm önerileri üzerinde durulacak.

Organizasyon, TİGAD tarafından farklı kentlerde gerçekleştirilen mesleki buluşmaların devamı niteliğini taşıyor. Dernek, Iğdır programını 13’üncü çalıştay olarak duyurdu.

Iğdır’ın kültürel değerleri de tanıtılacak

Program yalnızca mesleki toplantılarla sınırlı kalmayacak. Katılımcılar için düzenlenecek kültür gezilerinde Iğdır’ın tarihî mirası, doğal güzellikleri, turistik noktaları, yöresel mutfağı ve folklorik değerleri tanıtılacak.

Etkinlik kapsamında hazırlanacak haber ve içeriklerle kentin turizm potansiyelinin yerel ve ulusal basının yanı sıra TİGAD’ın yurt dışı temsilcileri aracılığıyla farklı ülkelerdeki okuyuculara ulaştırılması amaçlanıyor.

Dört gün sürmesi planlanan buluşmanın, dijital gazetecilik alanındaki güncel tartışmalara katkı sağlaması ve farklı şehirlerden medya çalışanları arasındaki iletişimi güçlendirmesi hedefleniyor.

Yunus Kaya'ya 13 yıl 9 ay hapis cezası verilmişti

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde Gaziantep'in Nurdağı ilçesi Kurudere-1 Mahallesi'ndeki Yunus Kaya Apartmanı'nın yıkılması sonucu, aralarında 3 aylık bir bebeğin de bulunduğu 67 kişi hayatını kaybetmiş, 19 kişi yaralanmıştı.

İslahiye Ağır Ceza Mahkemesi'nde 8 Ekim 2025'te görülen karar duruşmasında, binanın müteahhidi Yunus Kaya'ya "bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma" suçundan, "iyi hal indirimi" uygulanarak 13 yıl 9 ay hapis cezası verilmişti.

Mimari proje müellifi Veysi Tekin ise aynı suçtan 6 yıl 1 ay 10 gün hapis cezasına çarptırılmış, hakkında yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmıştı.

Başsavcılığın itirazı reddedilmişti

İslahiye Cumhuriyet Başsavcılığı, sanık Yunus Kaya'nın birden fazla deprem dosyasında sanık olması, yargılama sürecinde pişmanlık göstermemesi ve daha önce kaçma girişiminde bulunduğu gerekçeleriyle iyi hal indiriminin uygulanmamasını ve cezanın en az 21 yıl olarak belirlenmesini istemişti.

Ancak Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesi, yerel mahkemenin kararını hukuka uygun bulmuştu.

Taraflar kararı temyiz etti

Depremde yakınlarını kaybedenlerin avukatları, sanıkların "olası kastla ya da kasten öldürme" suçlarından cezalandırılmasını talep ederek kararı temyiz etti.

Sanık avukatları da verilen cezalara itiraz ederek temyiz başvurusunda bulundu.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı sanıkların cezalarını uygun buldu

ANKA Haber Ajansı'nın edindiği bilgilere göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, hazırladığı tebliğnamede sanıklar Yunus Kaya ve Veysi Tekin'e verilen hapis cezalarının onanmasını istedi.

Tebliğnamede, sanık avukatlarının suçun yasal unsurlarının oluşmadığı, kusur tespitinin hatalı olduğu ve bilirkişi raporlarındaki çelişkilerin giderilmediği yönündeki temyiz itirazlarının yerinde görülmediği belirtildi.

Depremde yakınlarını kaybedenlerin avukatlarının, sanıkların "olası kastla ya da kasten öldürme" suçlarından ve iyi hal indirimi uygulanmaksızın cezalandırılması yönündeki taleplerinin de yerinde görülmediği ifade edildi.

Son kararı Yargıtay 12. Ceza Dairesi verecek

Bağlayıcı niteliği bulunmayan tebliğname, Yargıtay 12. Ceza Dairesi'ne gönderildi. Davaya ilişkin nihai kararı Yargıtay 12. Ceza Dairesi verecek.

Ne olmuştu?

Yunus Kaya Apartmanı davasında, Nurdağı Belediyesi'nin eski AK Parti'li Meclis Üyesi ve binanın müteahhidi Yunus Kaya, mahkemedeki savunmasında tahliye ve beraatini talep etmişti.

Mahkeme, Kaya'yı "bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma" suçundan 13 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırmıştı.

Şirketin sosyal hesabından yapılan paylaşımda, elektro-optik sistemlerin kritik bileşenlerinden olan kızılötesi dedektörlerin milli imkanlarla geliştirildiği belirtildi.

Paylaşımda, mikroelektronik alanındaki çalışmalar sayesinde Türkiye'nin kızılötesi dedektör üreten sınırlı sayıdaki ülkeler arasına girdiği ifade edildi.

Kızılötesi dedektörler farklı platformlarda kullanılıyor

ASELSAN tarafından geliştirilen dedektör ailesinin, farklı operasyon ihtiyaçlarına yönelik olarak soğutmalı ve soğutmasız seçeneklerle tasarlandığı aktarıldı.

Söz konusu teknolojilerin, keşif ve gözetleme sistemleri, füze arayıcı başlıkları, hedefleme sistemleri ve insansız hava araçları gibi birçok savunma platformunda kullanıldığı bildirildi.

Tanıtım videosunda, yerli ana muharebe tankı ALTAY'a entegre edilen YAMGÖZ 200 gözetleme sistemi, ÇELİKKUBBE'nin orta katmanında görev yapan HİSAR sistemi ve Bayraktar KIZILELMA'da kullanılan TOYGUN sistemlerindeki elektro-optik teknolojilere yer verildi.

Yerli teknoloji gece ve zor hava koşullarında avantaj sağlayacak

ASELSAN'ın geliştirdiği kızılötesi dedektörlerin, milli platformların gece görüş ve hedef tespit yeteneklerini artırması hedefleniyor.

Kızılötesi teknolojiler, özellikle toz, duman ve sis gibi görüş koşullarının zorlaştığı durumlarda tehdit unsurlarının belirlenmesinde önemli rol oynuyor.

Bu teknolojiye sahip ülkeler, askeri sistemlerde daha yüksek algılama ve takip kabiliyetine ulaşarak operasyonel avantaj elde edebiliyor.

Kızılötesi dedektör teknolojisi stratejik öneme sahip

ASELSAN'ın yerli olarak ürettiği kızılötesi dedektörlerin, milli muharip uçak KAAN'ın elektro-optik sistemleri dahil olmak üzere çeşitli savunma projelerinde kullanıldığı belirtildi.

Dünyada sınırlı sayıda ülkenin üretebildiği bu teknolojinin, yüksek performanslı askeri sistemlerin temel bileşenleri arasında yer aldığı ifade edildi.

Kızılötesi dedektörlerin savunma alanının yanı sıra sivil uygulamalarda da kullanılabildiği, teknolojinin ülkelerin elektronik ve savunma kabiliyetleri açısından önemli bir gösterge olduğu kaydedildi.

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!