Saldırıda bir denizcinin hayatını kaybettiğini ifade eden Nikzad, İran'ın saldırıya karşı gerekli adımları atacağını belirtti.

Nikzad, “İran meşru müdafaa hakkını her zaman kullanacaktır. Ülkemize yönelik saldırıların kaynağı, silahlı kuvvetlerimizin meşru hedefi olacaktır. Ukrayna'nın düşüncesizce eylemi cevapsız kalmayacak” ifadelerini kullandı.

Filenin Sultanları, VNL finalinde Brezilya'yı 3-1 mağlup ederek organizasyonda tarihindeki ikinci şampiyonluğunu elde etti.

Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Milletler Ligi finalinde rakibi Brezilya’yı mağlup edip şampiyonluğa ulaşarak tüm Türkiye’yi gururlandıran büyük bir başarıya imza atan A Millî Kadın Voleybol Takımımızı yürekten tebrik ediyorum" ifadelerini kullandı.

44 milletvekilinden oluşan CHP Meclis Grubu'nda yapılan seçim sonucunda Faik Öztrak Grup Başkanı olurken, Rahmi Aşkın Türeli ile Sevda Erdan Kılıç Grup Başkanvekilliği görevlerine seçildi.

Sözcü'den Balâ Ateş'in haberine göre toplantıya 44 milletvekilinden 39'u katıldı. Selma Aliye Kavaf, Ömer Fethi Gürer, Barış Bektaş, Müzeyyen Şevkin ve Erdoğan Toprak toplantıda yer almayan milletvekilleri oldu.

Öte yandan, kuruluşunun ilk gününde 91 milletvekiliyle TBMM'de ana muhalefet konumuna yükselen Yeni Parti'ye CHP'den 10 milletvekilinin daha katılabileceği iddia edildi.

Kemal Kılıçdaroğlu'nun ise salı günü CHP Grup Toplantısı'nı gerçekleştirmesi bekleniyor.

Yerlikaya’nın, hakem kararlarına tepki göstererek tribünden mindere atladığı ve hakemin üzerine yürüdüğü, daha sonra hakemi kolundan tutarak salon dışına çıkarmaya çalıştığı öne sürülmüştü.

Türkiye Güreş Federasyonu Yönetim Kurulu ve Merkez Hakem Kurulu tarafından yapılan açıklamada, müsabaka alanına müdahale edildiği ve minder amiri hakeme yönelik “istenmeyen olayların” yaşandığının tespit edildiği belirtildi.

Federasyonun açıklamasında şunlar kaydedildi:

“25 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirilen Minikler Türkiye Şampiyonası müsabakalarının son gününde, spor alanlarının ruhuna, fair-play ilkelerine ve spor ahlakına bağdaşmayan müsabaka alanına müdahale ve minder amiri olan hakemimize yönelik istenmeyen olaylar yaşandığı tespit edilmiştir.

Türkiye Güreş Federasyonu olarak temel önceliğimiz; Türk güreşinin geleceği olan minik sporcularımızın güvenli, adil ve spor etiğine uygun bir ortamda mücadele etmelerini sağlamaktır. Sahada görevi başında olan hakemlerimize, antrenörlerimize ve sporcularımıza yönelik her türlü uygunsuz müdahale, baskı veya fiziksel/sözel saygısızlık, unvanı ve sıfatı ne olursa olsun kabul edilemez.

Söz konusu müsabaka esnasında sözlü baskı ile başlayan ve sonrasında süre gelen olaylarla ilgili gerekli inceleme ve soruşturma derhal başlatılmış olup, müsabaka gözlemci ve hakem raporları doğrultusunda tutanaklar tutulmuştur.

Federasyonumuz, bağımsız yargı ve disiplin süreçlerinin takipçisi olacak; Türk sporunun saygınlığını ve hakemlik makamının otoritesini koruma konusundaki kararlılığını sürdürecektir.”

Netanyahu, haftalık kabine toplantısının başlangıcında yaptığı açıklamada, işgal altındaki Batı Şeria'daki gelişmeler ve ABD ziyaretine ilişkin açıklamalarda bulundu.

ABD'de hayatını kaybeden Senatör Lindsey Graham'ın cenaze törenine katılacağını aktaran Netanyahu, Graham'ı "kuruluşundan bu yana İsrail'in en büyük dostlarından biri" olarak nitelendirdi.

ABD'ye yarın gideceğini belirten Netanyahu, Trump ile görüşerek "İran'daki durum dahil gündemde bekleyen tüm konuları ele alacağını" ifade etti.

Batı Şeria'daki İsrail ordusunun saldırıları genişleyecek

Batı Şeria'da, Filistin topraklarındaki son durum hakkında da konuşan Netanyahu, "köylere baskın yapma, arama yapma ve gözaltı" talimatları verdiğini duyurdu.

Netanyahu, Batı Şeria'nın Nablus kentinde iki Filistinlinin hastane baskınıyla gözaltına alınmasına ilişkin, bu kişilerin "hastanede saklandığını" iddia etti. Gözaltına alınan iki Filistinlinin evlerinin yıkılacağını söyleyen Netanyahu, Batı Şeria'da İsrail ordusunun Filistinlilere yönelik baskın ve saldırılarının "genişleyeceği" açıklamasını yaptı.

Rubio Netanyahu için harekete geçecek

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile dün gece bir görüşme gerçekleştirdiğini ifade eden Netanyahu, Rubio'nun, ABD'nin "Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) karşı harekete geçme niyetinde olduğunu" aktardı. Netanyahu, kendisi ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkaran UCM'nin "dünya genelinde adaleti tehlikeye attığını" da iddia etti.

Netanyahu'nun 28 Temmuz Salı günü Washington'da ABD Başkanı Trump ile bir araya geleceği duyurulmuştu.

P10 ve P11 pompalama istasyonlarında art arda meydana gelen arızaların aynı bölgeye denk gelmesinden derin üzüntü duyduklarını ifade eden Mert, sahadaki ekiplerin arızaları gidermek için yoğun çaba sarf ettiğini vurguladı.

Arızaların hafta sonuna denk gelmesi sebebiyle vatandaşların yaşadığı mağduriyetin farkında olduklarını belirten Mert, şunları söyledi:

"Dün yine P10 istasyonumuzda ciddi bir arızamız oldu. Dün ekiplerimiz, sabaha kadar o arızayı giderdiler. Orada 5 tane pompamız yanmıştı, onları değiştirdik. Ekiplerimiz hiç uyumadan şu anda buraya geliyorlar. Vatandaşlarımızdan biraz daha sabır istiyoruz. Gerçekten bu bizim de hoşumuza gitmeyen bir durum. Tüm çalışma arkadaşlarımızın hafta sonları, geceleri, gündüzleri yok. Bazen ASKİ'ye gerçekten onların baktığı noktadan bakmak lazım. Çünkü su bu, suyun bahanesi yok. Bir an önce suyu vermeye çalışacağız.”

"Kablo yanarak buraya geliyor"

Mert, P11 istasyonunda da arıza olduğunu ifade ederek, "Yüksek kesimler bu susuzluktan etkileniyor. Aynı insanlara denk geldiği için aksilik yani, aynı insanlar susuzluk yaşıyor şu anda. Burada da sebebi netleştiremediğimiz trafomuz ve içerideki panolarımız yandı. Bunun birçok sebebi olabilir, arkadaşlar araştırıyor. Yangın içeriden, trafo bölümünden başlamıştı diye tahmin ediyoruz. Kablo yanarak buraya geliyor ve burayı patlatıyor. Tabii eski bir tesis burası, birçok sebebi olabilir. 'Şundan olmuş' diyemeyiz ama şu anda her şeyi araştırıyoruz, aklınıza gelebilecek her şeyi değerlendiriyoruz. Ancak bizim birincil önceliğimiz bu suyu bir an önce vermek" diye konuştu.

"60-70 tane su tankerimiz var; bunlarla takviye yapmaya çalışıyoruz"

Kesintiden etkilenen abone sayısı ve bölgedeki son duruma dair sayısal verileri paylaşan Mert, Altındağ ve Mamak'ın alt kotlarına suyun ulaştırıldığını, ancak üst kotlardaki pompalama ihtiyacı nedeniyle mağduriyetin sürdüğünü ifade etti. ASKİ yetkilisi, mağduriyeti en aza indirmek amacıyla sahada alınan tedbirleri şöyle özetledi:

"Yaklaşık 80 ile 90 bin arasında bir abonemiz bu durumdan etkileniyor. Muhtemelen su deposu olanları çıkarırsak 40-50 bin civarında abonemiz hiç su alamayacak durumda. Altındağ'ın ve Mamak'ın yüzde 80-90'ı şu anda su alıyor, sadece yukarı kotlarda problem yaşıyoruz. Su ihtiyacını karşılamak adına, özellikle işletmelere ve su talep eden vatandaşlarımıza şu anda 60-70 tane su tankerimiz var; bunlarla takviye yapmaya çalışıyoruz. Bu arızayı da hızlı bir şekilde gidereceğiz inşallah. Suyu bugün saat 23.30 ile 00.00 arası tekrar sisteme vereceğiz."

Toplantıda Faik Öztrak ve Gürsel Erol grup başkanlığı için yarıştı. 1.turda Erol 19, Öztrak 18 oy aldı. 2.turda da Öztrak 21 ve Erol 17 oy aldı. 2.Turun ardından Gürsel Erol yarıştan çekildi. Faik Öztrak CHP'nin yeni grup başkanı oldu.

Grup Başkanlığına Öztrak seçildi.

Final karşılaşmasının ardından açıklamalarda bulunan milli libero Gizem Örge, zorlu bir mücadeleyi geride bıraktıklarını belirterek, "Çok zor bir maç oldu. Brezilya'yı da tebrik ediyoruz. Harika bir final maçı oldu. Dizimde büyük bir ağrı ile oynadım ama bu takıma çaba sarf eden herkese teşekkürler. Harika bir iş çıkardık. Çok mutluyum" dedi.

Şampiyonluğun kendileri için büyük anlam taşıdığını vurgulayan Örge, "Sonuna kadar mücadele ettik, bu kupayı bir kez daha evimize götürmek istedik ve başardık. Çok zor maçtı, kalbi bizimle atan herkese teşekkürler. Kupayla eve dönüyoruz" ifadelerini kullandı.

Toplantı öncesinde gazetecilere değerlendirme yapan parti kaynakları, İstanbul'daki üye katılım törenine "cast ajanslarından yüzlerce figüranın para karşılığında taşındığı" şeklindeki haberlere ilişkin konuştu.

İstanbul’da düzenlenen katılım töreninin, CHP Genel Merkezi'nin değil, İstanbul’un organizasyonu olduğunu belirten parti kaynakları, konuyla ilgili hukuki sürecin başlatılacağını ifade etti. Parti kaynakları, İstanbul İl Başkanı Gürsel Tekin’in açıklamalarına güvendiklerini belirterek, "eğer bir figüran varsa buna göre bir değerlendirme yapılacağını" aktardı.

"Birçok Vekil Geri Dönebilir"

Özgür Özel tarafından kurulan Yeni Parti'ye geçen CHP milletvekillerine "hayırlı olsun" diyen parti kaynakları, bir çok vekilin tekrar CHP’ye dönebileceğini düşündüklerini söyledi.

Sorular üzerine belediye başkanlarına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan parti kaynakları, başta Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş olmak üzere 12 büyükşehirden en az 10’unun CHP’de kalacağını tahmin ettiklerini dile getirdi.

CHP’den ayrılıp bağımsız kalan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın ise CHP’ye dönme ihtimalinin çok yüksek olduğunu aktaran parti kaynakları, ağustos ayının sonunda tüm belediye başkanları ile bir toplantı yapma planlarının bulunduğu da söyledi.

Eylül ayı içerisinde kongre sürecini başlatacaklarını belirten parti kaynakları, o zamana kadar "mutlak butlan" kararının kalkması halinde süreci hızlandıracaklarını bildirdi.

BURSASPOR-SHAKHTAR DONETSK MAÇI NE ZAMAN?

Bursaspor-Shakhtar Donetsk hazırlık maçı, 26 Temmuz 2026 Pazar günü oynanacak. Bursa’daki Atatürk Spor Kompleksi Matlı Stadyumu’nun ev sahipliği yapacağı mücadelede ilk düdük saat 19.00’da çalacak.

Yeşil-beyazlı ekip, güçlü rakibi karşısında lig öncesindeki son durumunu görme fırsatı bulacak. Shakhtar Donetsk ise Ukrayna Premier Ligi’nde 3 Ağustos’ta oynayacağı Kudrivka karşılaşması öncesinde hazırlıklarını Bursa’da sürdürecek.

BURSASPOR’DA HAZIRLIKLAR SÜRÜYOR

Teknik direktör Mustafa Er yönetimindeki Bursaspor, sezon öncesi kamp çalışmalarının üçüncü etabını Düzce’de gerçekleştirdi. Yeşil-beyazlıların antrenman programında ısınma hareketleri, pas organizasyonları, fiziksel çalışmalar ve taktik uygulamalar yer aldı.

Bursaspor, Shakhtar Donetsk karşısında hem takımın fiziksel seviyesini hem de oyun planındaki son durumu test edecek. Teknik heyetin karşılaşma boyunca farklı oyunculara süre vermesi ve kadrodaki alternatifleri değerlendirmesi bekleniyor.

Bursa temsilcisi, ligdeki ilk maçını 9 Ağustos 2026 tarihinde deplasmanda Bodrumspor ile oynayacak. Shakhtar Donetsk karşılaşması, yeni sezon öncesinde taraftarların takımı yakından izleyebileceği önemli provalardan biri olacak.

SHAKHTAR DONETSK’TE ARDA TURAN DÖNEMİ

Shakhtar Donetsk, Bursaspor karşısına teknik direktör Arda Turan yönetiminde çıkacak. Ukrayna ekibinin resmî maç merkezinde de takımın teknik direktörü olarak Arda Turan’ın ismine yer verildi.

Ukrayna futbolunun önde gelen kulüplerinden biri olan Shakhtar Donetsk, Bursa’daki hazırlık maçını yeni sezon planlamasının önemli parçalarından biri olarak görüyor. Turuncu-siyahlı ekip, lig başlamadan önce oyuncularının fiziksel durumunu ve takımın saha içindeki uyumunu değerlendirecek.

BURSASPOR TARAFTARINDAN MAÇA YOĞUN İLGİ

Bursaspor taraftarları, Shakhtar Donetsk ile oynanacak karşılaşmanın biletlerine yoğun ilgi gösterdi. Kombine sahiplerine açılan öncelikli satış döneminde 15 bin 230 biletin satıldığı ve karşılaşmanın yüksek seyirci katılımıyla oynanmasının beklendiği aktarıldı.

Yeşil-beyazlı taraftarların tribünleri büyük ölçüde doldurması beklenirken, karşılaşma aynı zamanda Bursaspor’un yeni sezon öncesinde taraftarıyla buluşacağı önemli organizasyonlardan biri olacak.

BURSASPOR-SHAKHTAR DONETSK MAÇI HANGİ KANALDA?

Bursaspor-Shakhtar Donetsk maçı, 26 Temmuz 2026 Pazar günü saat 19.00’da TRT Spor’dan canlı ve şifresiz olarak yayınlanacak. Karşılaşma, Atatürk Spor Kompleksi Matlı Stadyumu’nda oynanacak.

SİNEAD JACK KISAL KİMDİR, KAÇ YAŞINDA VE ASLEN NERELİ?

Sinead Jack Kısal, 8 Kasım 1993 tarihinde Trinidad ve Tobago’nun Mount Hope kentinde dünyaya geldi. 26 Temmuz 2026 itibarıyla 32 yaşında olan başarılı sporcu, 8 Kasım 2026’da 33 yaşına girecek.

Voleybolda orta oyuncu pozisyonunda görev yapan Jack Kısal, özellikle blok performansı, hızlı hücumları ve file üzerindeki fiziksel üstünlüğüyle tanınıyor. Türkiye Voleybol Federasyonu kayıtlarında oyuncunun boyu 1,98 metre, kilosu ise 83 kilogram olarak gösteriliyor.

Sinead Jack Kısal aslen Trinidad ve Tobagoludur. Kariyerinin ilk yıllarında doğduğu ülkenin millî takımında mücadele eden oyuncu, daha sonra Avrupa ve Asya’nın önemli voleybol liglerinde forma giydi.

SİNEAD JACK KISAL TÜRK MÜ?

Sinead Jack Kısal, Trinidad ve Tobago doğumlu Türk vatandaşıdır. Bu nedenle oyuncunun kökeni Trinidad ve Tobago’ya dayanırken, günümüzde Türkiye adına millî formayı giymektedir.

Tecrübeli voleybolcu, 2019 yılında Türk voleybolcu Murathan Kısal ile evlendi. Evliliğinin ardından “Kısal” soyadını alan sporcu, ilerleyen süreçte Türk vatandaşlığına geçti. Vatandaşlık ve federasyon değişikliği işlemlerinin tamamlanmasıyla Türkiye A Milli Kadın Voleybol Takımı’nda oynama hakkı elde etti.

Jack Kısal, Filenin Sultanları’nın 2025 ve 2026 kadrolarında yer aldı. Türkiye Voleybol Federasyonu, deneyimli orta oyuncuyu 2026 Voleybol Milletler Ligi geniş kadrosuna da dahil etti.

SİNEAD JACK KISAL HANGİ TAKIMDA OYNUYOR?

Sinead Jack Kısal, 2026-2027 sezonundan itibaren Fenerbahçe Medicana Kadın Voleybol Takımı’nda oynayacak. Sarı-lacivertli ekip, millî orta oyuncunun transferini Haziran 2026’da resmen duyurdu.

Deneyimli voleybolcu, Fenerbahçe’ye transfer olmadan önce dört sezon boyunca Eczacıbaşı Dynavit forması giydi. Jack Kısal, Eczacıbaşı ile FIVB Dünya Kulüpler Şampiyonası şampiyonluğu yaşarken CEV Şampiyonlar Ligi’nde de final oynadı.

SİNEAD JACK KISAL HANGİ TAKIMLARDA OYNADI?

Profesyonel kariyerinde farklı ülkelerde mücadele eden Sinead Jack Kısal, Polonya’da AZS Białystok ile Avrupa macerasına başladı. Ardından Rusya’nın Uraloçka takımına transfer olan başarılı sporcu, 2016 yılında Galatasaray formasıyla Türkiye kariyerine adım attı.

Jack Kısal daha sonra Japonya’da Denso Airybees, Türkiye’de İlbank, Polonya’da Chemik Police ve İtalya’da Megabox Vallefoglia takımlarında oynadı. 2022’de Eczacıbaşı Dynavit’e katılan orta oyuncunun 2026’daki yeni adresi Fenerbahçe Medicana oldu.

SİNEAD JACK KISAL’IN KARİYER BAŞARILARI

Sinead Jack Kısal, kulüp kariyerinde Polonya Ligi şampiyonluğu ve FIVB Dünya Kulüpler Şampiyonası birinciliği dahil olmak üzere önemli dereceler elde etti. Rusya, Türkiye ve Avrupa kupalarında da final ve kürsü başarıları yaşayan millî oyuncu, farklı liglerde edindiği tecrübeyle öne çıktı.

Başarılı orta oyuncu; 2013 NORCECA Şampiyonası, 2017 Pan Amerikan Kupası ve 2018 Orta Amerika ve Karayipler Oyunları’nda pozisyonunun en iyi oyuncularından biri seçildi. Japonya’da forma giydiği dönemde de iki sezon üst üste en iyi orta oyuncu ödülüne layık görüldü.

View this post on Instagram

A post shared by Sinead Jack-Kısal (@sineadjkisal8)

SİNEAD JACK KISAL HAKKINDA KISA BİLGİLER

Sinead Jack Kısal, 8 Kasım 1993 doğumlu ve 32 yaşındadır. Aslen Trinidad ve Tobagolu olan millî voleybolcu, Türk vatandaşlığına sahiptir ve orta oyuncu pozisyonunda görev yapmaktadır.

A Milli Kadın Voleybol Takımı’nda 8 numaralı formayı giyen Sinead Jack Kısal’ın 2026-2027 sezonundaki kulübü Fenerbahçe Medicana’dır. Tecrübeli oyuncu, millî takımda ve kulüp kariyerinde blok gücü ile file üstü hücum etkinliğiyle dikkat çekmektedir.

MELISSA VARGAS KİMDİR, ASLEN NERELİ?

Melissa Vargas aslen Kübalıdır. Voleybola doğduğu kent Cienfuegos’ta başlayan Vargas, genç yaşta fiziksel gücü, yüksek hücum kapasitesi ve etkili servisleriyle dikkat çekti.

Küba’nın alt yaş millî takımlarında forma giyen Vargas, henüz 14 yaşındayken 2014 Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası kadrosunda yer aldı. Kulüp kariyerinde Cienfuegos’un ardından Agel Prostějov ve Volero Zürih takımlarında oynadı.

Başarılı voleybolcu, 2018 yılında Fenerbahçe’ye transfer olarak Türkiye kariyerine başladı. Sarı-lacivertli takımda pasör çaprazı olarak görev yapan Vargas, kulüp düzeyinde 44 numaralı formayla özdeşleşti.

MELISSA VARGAS NASIL TÜRK VATANDAŞI OLDU?

Türkiye Voleybol Federasyonunun girişimleri sonucunda Melissa Vargas, 2021 yılında Türk vatandaşlığına geçti. Uluslararası prosedürün tamamlanmasının ardından 2023 yılında Türkiye A Milli Kadın Voleybol Takımı’nda forma giymeye başladı.

Vargas, ay-yıldızlı formayla ilk büyük organizasyonunda 2023 FIVB Milletler Ligi şampiyonluğu yaşadı. Aynı yıl Avrupa Şampiyonası’nda da Türkiye’nin zirveye çıkmasında önemli rol oynadı.

Güçlü smaçları, servis performansı ve kritik anlarda aldığı sorumlulukla öne çıkan Vargas, kısa sürede Filenin Sultanları’nın hücumdaki en önemli isimlerinden biri oldu. Millî takımda ise kulüp kariyerinden farklı olarak 4 numaralı formayı giyiyor.

MELISSA VARGAS NEDEN MALATYALI OLARAK ANILIYOR?

Melissa Vargas’ın “Malatyalı” olarak anılmasının arkasında Türkiye Voleybol Federasyonu Başkanı Mehmet Akif Üstündağ ile kurduğu bağ bulunuyor. Malatyalı olan Üstündağ’ın memleketini benimseyen Vargas, Türk vatandaşlığını aldıktan sonra çeşitli açıklamalarında kendisini Malatyalı olarak tanımladı.

Vargas’ın Malatya’ya gösterdiği yakınlık kentte de karşılık buldu. Millî voleybolcu, Malatya ziyaretinde vatandaşlar tarafından yoğun ilgiyle karşılandı ve şehirle kurduğu bağı dile getirdi. Türkiye Voleybol Federasyonu da Vargas’ın Türk vatandaşlığının ardından Malatyalı olduğunu sık sık ifade ettiğini açıkladı.

Fenerbahçe’de kullandığı 44 numaralı forma da Malatya’nın plaka koduyla özdeşleştiriliyor. Vargas’ın millî takımda giydiği forma numarası ise 4’tür.

MELISSA VARGAS HAKKINDA TEMEL BİLGİLER

Tam adı: Melissa Teresa Vargas Abreu
Doğum tarihi: 16 Ekim 1999
Doğum yeri: Cienfuegos, Küba
Yaşı: 26
Pozisyonu: Pasör çaprazı
Kulübü: Fenerbahçe
Kulüp forma numarası: 44
Millî takım forma numarası: 4
Benimsediği memleket: Malatya

MELISSA VARGAS TÜRKİYE’NİN HÜCUM GÜCÜ OLDU

Melissa Vargas, Küba’da başlayan voleybol kariyerini Türkiye’de sürdürürken hem Fenerbahçe’nin hem de Türkiye A Milli Kadın Voleybol Takımı’nın önemli oyuncularından biri haline geldi. Türk vatandaşlığına geçmesinin ardından Filenin Sultanları’nda görev almaya başlayan Vargas, uluslararası turnuvalardaki performansıyla Türkiye’nin voleyboldaki başarılarına katkı sağladı.

Aslen Kübalı olan ancak Malatya’yı memleketi olarak benimseyen Melissa Vargas, bu bağı nedeniyle taraftarlar arasında “Malatyalı Vargas” adıyla anılmaya devam ediyor.

View this post on Instagram

A post shared by Melissa Vargas Abreu (@abreusmelisavargas)

GİZEM ÖRGE BREZİLYA FİNALİNDE AĞRILARINA RAĞMEN MÜCADELEYİ BIRAKMADI

Gizem Örge, 2026 VNL finalinde dizindeki ağrıya rağmen sahada kalarak Filenin Sultanları’nın şampiyonluk mücadelesine önemli katkı sağladı. Brezilya’nın güçlü hücumlarına karşı savunmada sorumluluk alan 33 yaşındaki libero, kritik anlarda çıkardığı toplarla Türkiye’nin oyun düzenini korumasına yardımcı oldu. Volleyball World verilerine göre Örge, Brezilya karşılaşmasını 15 başarılı savunma ve 8 başarılı servis karşılamayla tamamladı.

Karşılaşmanın ardından yaşadığı ağrıyı açıklayan tecrübeli oyuncu, takımın kupayı yeniden Türkiye’ye götürme hedefiyle son ana kadar mücadele ettiğini söyledi. Gizem Örge’nin sakatlık sıkıntısına rağmen finalde görev yapması, milli takımın şampiyonluk yolunda ortaya koyduğu mücadele gücünün dikkat çeken örneklerinden biri oldu. Örge, Türkiye’nin Brezilya’yı 3-1 mağlup ederek kazandığı ikinci VNL şampiyonluğunun ardından kupayla ülkeye döneceklerini belirtti.

View this post on Instagram

A post shared by 𝑮𝒊𝒛𝒆𝒎 𝑶𝑹𝑮𝑬 (@gizemorge)

Özel, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Şampiyon Filenin Sultanları" ifadelerini kullanarak, "Ay-yıldızlı formayı yüreğinde taşıyarak FIVB Voleybol Milletler Ligi Şampiyonu olan A Milli Kadın Voleybol Takımımızı yürekten kutluyorum. 86 milyonun yüzünü güldürdünüz, inancınızla, mücadelenizle gururumuz oldunuz. İyi ki varsınız" ifadelerine yer verdi.

Yoğun katılımla gerçekleştirilen toplantıda konuşan Aydar, aldığı kararın uzun yıllara dayanan siyasi mücadelesinin ardından verilmiş en zor ama en onurlu kararlardan biri olduğunu söyledi.

"Siyaset Makam Değil, Değerlerin Arkasında Durabilmektir"

Aydar, siyaseti hiçbir zaman makam, koltuk ya da rozet olarak görmediğini belirterek, "Siyaset benim için inandığın değerlerin arkasında dimdik durabilmektir. Bedel ödemeyi göze alabilmektir. Gerekirse en zor kararı verebilmektir" diye konuştu.

18 yaşında CHP saflarında siyasete başladığını anlatan Aydar, gençlik yıllarında afiş astığını, sandık başlarında görev yaptığını, CHP Ceyhan İlçe Başkanlığı görevini üstlendiğini ve 2019 ile 2024 yerel seçimlerinde rekor oy alarak Ceyhan Belediye Başkanı seçildiğini ifade etti.

"Atatürk Hiçbir Partinin Tekelinde Değildir"

CHP'den ayrılmasının Cumhuriyet değerlerinden vazgeçmek anlamına gelmediğini vurgulayan Aydar, Atatürk'ün fikirlerinin hiçbir siyasi partinin tekeline bırakılamayacağını belirtti. "Bugün ayrıldığımız şey birlikte verdiğimiz emek değildir. Bugün ayrıldığımız şey Atatürk'ün mirası değildir. Cumhuriyet de demokrasi de sosyal adalet de hiçbir siyasi tabelanın mülkü değildir" diyen Aydar, sadakatin isimlere değil ilkelere olması gerektiğini söyledi.

"Yeni Parti'de Mücadele Edeceğim"

Başkan Kadir Aydar, Türkiye'nin yeni bir siyasi anlayışa ihtiyaç duyduğunu dile getirerek, "Bugün Cumhuriyet Halk Partisi üyeliğimden istifa ettiğimi kamuoyuyla paylaşıyorum. Sayın Özgür Özel'in öncülüğünde kurulan yeni siyasi harekette ve kurulacak yeni partide mücadele etme kararımı da sizlerin huzurunda açıkça ilan ediyorum" diye konuştu.

Kararını herhangi bir makam beklentisiyle almadığını belirten Aydar, "Ben zaten Ceyhan'ın belediye başkanıyım. Bu kararı, Türkiye'nin yeniden umut üreten bir siyasete ihtiyaç duyduğuna inandığım için veriyorum" ifadelerini kullandı.

"Değişmeyen Tek Rozetim Ay Yıldızlı Bayrağımızdır"

Konuşmasının sonunda birlik ve mücadele mesajı veren Aydar, "Rozet değişebilir, binalar değişebilir, partilerin isimleri değişebilir ama Atatürk'e bağlılık değişmez, Cumhuriyet sevdası değişmez, millete hizmet anlayışı değişmez. Benim değişmeyen tek rozetim vardır. O da yüreğimde taşıdığım ay yıldızlı bayrağımızdır. Benim değişmeyen tek pusulam ise Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün gösterdiği çağdaş, demokratik ve laik Cumhuriyet yoludur” dedi.

Rozetini Gürsel İlçi'ye Teslim Etti

Aydar, 18 yaşında CHP'ye katıldığında kendisine parti rozetini takan Gürsel İlçi'ye CHP rozetini teslim etti. Daha sonra Aydar'a, Özgür Özel liderliğinde kurulan yeni partinin rozeti CHP'nin en eski üyelerinden Hıdır Bayrak tarafından takıldı.

İddiaya göre Beşiktaş yönetimi, 27 yaşındaki golcüyü geniş aday listesine ekledi ve transfer sürecini yakından takip etmeye başladı.

Öte yandan Birleşik Amerika ekibi Atlanta United'ın da Darwin Nunez için girişimlerde bulunduğu ve oyuncuyla temas kurduğu belirtildi.

Haberde, Uruguaylı futbolcunun yaz transfer döneminde Al Hilal'den ayrılmasının beklendiği de ifade edildi.

Beşiktaş'ın santrfor transferine ilişkin nihai kararını ise Muhammed Salah'ın transfer sürecindeki gelişmelere göre şekillendireceği iddia edildi.

A Milli Kadın Voleybol Takımı, 2026 FIVB Milletler Ligi (VNL) finalinde dünya sıralamasının 2. basamağındaki Brezilya ile karşılaştı.

Çin'in Makau Özel İdari Bölgesi'ndeki East Asian Games Dome'da oynanan mücadelenin ilk setini 25-23 kazanan Brezilya, 1-0 öne geçti.

Kıran kırana geçen ikinci sette 25-23 üstünlük sağlayan Filenin Sultanları, durumu 1-1'e taşıdı.

Çekişmeli geçen üçüncü seti 26-24 kazanan milliler, 2-1 öne geçti.

Dördüncü sette oyun üstünlüğünü elinden bırakmayan Filenin Sultanları, seti 25-21 kazandı ve Brezilya'yı 3-1 mağlup ederek Milletler Ligi'nde şampiyonluğa ulaştı.

Filenin Sultanları'ndan ikinci altın madalya

Türkiye, 2018'den itibaren düzenlenen VNL'de üst üste 8. kez mücadele ettiği final etabında 2. defa altın madalya aldı.

VNL'de 2023 yılında finalde Çin'i mağlup ederek şampiyonluk elde eden milli takım, 2018 yılındaki final karşılaşmasında ABD'ye yenilerek organizasyonu gümüş madalyayla tamamlamıştı.

Daha önce birer altın, gümüş ve bronz madalyası olan Türkiye, 2026 VNL'de altın madalya sayısını ikiye çıkarttı.

Setler

1.set sonucu | Türkiye 23-25 Brezilya

2. set sonucu | Türkiye 25-23 Brezilya

3. set sonucu | Türkiye 26-24 Brezilya

4. set sonucu | Türkiye 25-21 Brezilya

AB Sivil Koruma Mekanizması, afet yaşayan ülkelerin katılımcı devletlerden personel, ekipman ve hava desteği talep etmesine olanak sağlıyor. Türkiye de bu mekanizmaya dahil ülkeler arasında yer alıyor.

Madrid Büyükelçiliği'nden açıklama

Türkiye'nin Madrid Büyükelçiliği, İspanya'nın yardım çağrısı doğrultusunda iki yangın söndürme uçağının bölgeye sevk edildiğini duyurdu.

Açıklamada, Türkiye'nin dost ve müttefik İspanya'nın yanında olduğu vurgulanarak yangınlardan etkilenen vatandaşlara geçmiş olsun dilekleri iletildi. Ayrıca sahada görev yapan itfaiye ve acil durum ekiplerine başarı dilenirken, Türkiye'nin imkânları doğrultusunda uluslararası afet dayanışmasına katkı sunmayı sürdüreceği belirtildi.

İspanyol vekilden teşekkür mesajı

Türkiye'nin gönderdiği hava desteği İspanya'da memnuniyetle karşılandı.

Avrupa Parlamentosu Üyesi Nacho Sánchez Amor, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Türkiye'ye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür ederek iki ülke arasındaki dayanışmanın önemine dikkat çekti.

İspanya, 2026 yılında geniş alanlara yayılan ve çok sayıda yerleşim yerini tehdit eden orman yangınları nedeniyle ilk kez ulusal acil durum ilan etmişti. Ülke genelinde on binlerce kişi tahliye edilirken, yangın söndürme çalışmalarına Avrupa'nın farklı ülkelerinden gelen hava ve kara ekipleri de destek veriyor.

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, YKS sonuçları 21 Temmuz'da açıklandıktan sonra adaylara ön bilgi vermek amacıyla 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu yayımlandı.

Buna göre YKS tercihleri, 29 Temmuz-10 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Sınavın, Temel Yeterlilik Testi'ne (TYT) 2 milyon 225 bin 76, Alan Yeterlilik Testi'ne (AYT) 1 milyon 473 bin 113, Yabancı Dil Testi'ne (YDT) ise 143 bin 270 aday girdi.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Türkiye'nin istihdam planlaması, iş gücüne duyulan ihtiyacı, gelecekte öne çıkacak alanları ve ülkenin beşeri sermayesinin doğru şekilde yönlendirilmesi gibi çok sayıda parametreyi dikkate alarak program kontenjanlarında düzenlemeler yapmaya devam ediyor.

Edinilen bilgiye göre, Türkiye ve KKTC'deki üniversitelerin bu yıl ön lisans programlarında toplam 371 bin 476, lisans programlarında toplam 407 bin 80, özel yetenek programlarında ise toplam 27 bin 191 olmak üzere 805 bin 747 kontenjan bulunuyor.

Kontenjanın 602 bin 117'si devlet, 184 bin 914'ü vakıf, 18 bin 716'sı ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) bulunan üniversiteler için ayrıldı.

Okul birincileri için 17 bin 862, şehit yakını, gazi ve gazi yakını için 3 bin 673, 34 yaş üstü kadınlar için de 10 bin 363 özel kontenjan tanımlandı.

Yeni açılan programların kontenjanları

YÖK tarafından açılan 7'si lisans, 9'u ön lisans olmak üzere 16 yeni program ilk kez öğrenci kabul edecek.

Bu kapsamda bu yıl lisansta ilk kez açılacak "Tarih ve Yapay Zekâ" bölümünde 10, "Felsefe ve Yapay Zekâ" bölümünde 18, "İşletme ve Yapay Zekâ" bölümünde 10, "Finansal Teknoloji" bölümünde 30, "Biyoteknoloji ve Genetik" bölümünde 40, "Paramedik" bölümünde 40 ve "Balıkçılık Teknolojisi" bölümünde de 30 kontenjan bulunuyor.

Ön lisans düzeyinde ise "Yapay Zekâ Destekli Web Tasarımı ve Kodlama" bölümünde 80, "Yapay Zekâ Destekli Tasarım ve Animasyon" bölümünde 30, "Dijital Oyun Teknolojileri" bölümünde 60, "Mobil Güvenlik Teknolojileri" 30, "İlaç Üretim Teknolojisi" bölümünde 30, "Patlayıcı ve Enerjetik Malzemeler Teknikerliği" bölümünde 90, "Hayvancılık Teknolojileri ve İşletmeciliği" bölümünde 105, "Laboratuvar Hayvanları" bölümünde 30, "Balıkçılık Teknolojisi" bölümünde 30 kontenjan yer alıyor.

Açık öğretimde ilk kez Yapay Zekâ Destekli Kodlama programı yer alıyor

YÖK, açık öğretim programlarına da 2 yeni bölüm ekledi. Bu kapsamda "Yapay Zekâ Destekli Kodlama" ile "Veri Görselleştirme ve Bilgi Tasarımı" programları açık öğretimden ilk kez öğrenci kabul edecek. Her iki bölüme de 250'şer kontenjan tanımlandı.

Böylelikle açılan bu bölümlere toplam 1163 kontenjan ayrıldı.

Tıp fakültelerinde 18 binden fazla kontenjan bulunuyor

Beslenme ve diyetetik, bilgisayar mühendisliği, diş hekimliği, eczacılık, fizyoterapi ve rehabilitasyon, hemşirelik, hukuk, mimarlık, psikoloji ve tıp programlarının kontenjanları da belli oldu.

Bu kapsamda beslenme ve diyetetik programının kontenjanı 3 bin 539, bilgisayar mühendisliği programının kontenjanı 13 bin 430, diş hekimliği programının kontenjanı 6 bin 587, eczacılık programının kontenjanı 3 bin 166, fizyoterapi ve rehabilitasyon programının kontenjanı 5 bin 98, hemşirelik programının kontenjanı ise 16 bin 845 olarak gerçekleşti.

Hukuk programına 8 bin 812, mimarlık programına 3 bin 906, psikoloji programına 10 bin 465, tıp programına ise bu yıl 18 bin 627 kontenjan ayrıldı.

Hukuk fakültelerine giriş sıralaması barajı 100 bin oldu

Hukuk fakültelerini tercih etmek isteyen adaylar için bu fakültelere girişte uygulanan en düşük başarı sıralaması barajı 125 binden 100 bine çekildi.

Ayrıca, mimarlık fakültelerini tercih edecek adayların sayısal puan türünde en düşük 250 bin, tıp fakültelerini tercih edeceklerin 50 bin, eczacılık fakültelerini tercih edeceklerin 100 bin, diş hekimliği fakültelerini tercih edeceklerin 80 bin, öğretmenlik programlarını tercih edeceklerin ise ilgili puan türünde 300 bin başarı sıralaması içinde yer alması gerekiyor.

- OSB'de faaliyet gösteren meslek yüksekokulların kontenjanı artırıldı

Ön lisans düzeyinde "Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri" alanındaki programların kontenjanı, 2022'de 29 bin 944 idi. YÖK, bu yıl bu alandaki bölümlerin toplam kontenjanında 2022'ye göre yüzde 107 artış yaparak 62 bin 104'e yükseltti.

Organize sanayi bölgelerinde (OSB) faaliyet gösteren meslek yüksekokulların kontenjanlarında da artış yaşandı. 2022'de 2 bin 499 olan kontenjan sayısı yaklaşık yüzde 70 artırılarak 4 bin 245'e yükseltildi.

Lisans programlarında aralarında "Yapay Zekâ Mühendisliği", "Yapay Zekâ ve Veri Mühendisliği" ve "Yazılım Mühendisliği" gibi bölümlerinde yer aldığı "Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri" alanındaki programların kontenjanları, 2022'deki kontenjana göre yüzde 23 artırılarak bu yıl 53 bin 817 oldu.

Özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programlarında ise toplam kontenjan geçen yıla göre yüzde 11 arttı.

Siber Güvenlik alanında kontenjanlar yükseldi

Spor Bilimleri fakültelerinde bulunan programların kontenjanları da artırıldı. Bu fakültelerin kontenjan sayıları bu yıl 14 bin 846'ya yükseltildi.

Ayrıca Siber Güvenlik alanının programlarında da kontenjanlar yükseltildi. YÖK, bu programlara toplam 772 kontenjan tanımladı.

Öte yandan YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar üniversitelerde birkaç yıldır kontenjanlarda sürdürdükleri dönüşüme devam edeceklerini belirterek, şu ifadeleri kullanmıştı:

"Kontenjan konusunu yalnızca sayısal mesele olarak değil, ülkemizin insan kaynağı planlamasının stratejik bir unsuru olarak ele almaktayız. Üniversitelerimizin akademik ve fiziki kapasitesi, iş gücü piyasasının ihtiyaçları ve geleceğin meslek alanları birlikte değerlendirilerek çok dengeli ve rasyonel bir planlama yapmaktayız."

KARLSRUHE-INTER MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Karlsruhe-Inter hazırlık maçı, 26 Temmuz 2026 Pazar günü oynanacak. BBBank Wildpark’ın ev sahipliği yapacağı karşılaşmanın başlama saati Türkiye’de 17.30 olarak belirlendi. Mücadelenin yerel başlama saati ise 16.30 olacak.

Karlsruher SC açısından karşılaşma, yeni sezon öncesindeki en önemli hazırlık sınavlarından biri olacak. Almanya 2. Bundesliga’da mücadele eden ev sahibi ekip, sezon açılışında İtalya’nın güçlü temsilcisi karşısında kadrosunun son durumunu görmeyi hedefleyecek.

INTER İLK CİDDİ HAZIRLIK MAÇINA ÇIKIYOR

Inter, 16-25 Temmuz tarihleri arasında Almanya’nın Baden-Württemberg bölgesindeki Donaueschingen kentinde kamp yaptı. Karlsruhe karşılaşması, İtalyan ekibinin Almanya kampının ardından oynayacağı ilk önemli hazırlık mücadelelerinden biri olacak.

Cristian Chivu yönetimindeki Inter, Karlsruhe maçının ardından sezon öncesi programına Manchester City karşılaşmasıyla devam edecek. İtalyan ekibinin hazırlık takviminde daha sonra Milan ve Juventus maçları da bulunuyor.

KARLSRUHE İÇİN SEZON AÇILIŞI

Karlsruher SC, Inter karşılaşmasını resmi sezon açılışı organizasyonu kapsamında oynayacak. Alman kulübü, yeni sezon öncesinde taraftarlarının karşısına Avrupa futbolunun önemli ekiplerinden biriyle çıkacak.

Karlsruhe yönetimi, Inter maçını takımın lig başlamadan önceki en ciddi sınavlarından biri olarak değerlendiriyor. Karşılaşmanın biletlerine yoğun ilgi gösterilirken, BBBank Wildpark’taki biletlerin kısa sürede tükendiği açıklandı.

İKİ TAKIMIN REKABETİNDE TARİHİ DETAY

Karlsruhe ile Inter daha önce resmi bir karşılaşmada birbirlerine rakip olmadı. İki takım arasındaki bilinen tek hazırlık maçı, 25 Haziran 1955 tarihinde oynandı. Karlsruhe, tarihi karşılaşmayı 2-1 kazanmayı başardı.

İki kulübün futbol tarihindeki ortak isimlerden biri Hakan Çalhanoğlu oldu. Profesyonel kariyerinin ilk döneminde Karlsruhe forması giyen milli futbolcu, daha sonra kariyerine Hamburg, Bayer Leverkusen ve Milan üzerinden Inter’de devam etti. Inter’in açıklamasına göre Hakan Çalhanoğlu, Karlsruhe karşılaşmasında forma giyemeyecek.

KARLSRUHE-INTER MAÇI HANGİ KANALDA?

Karlsruhe-Inter maçının Türkiye’de canlı yayınlanacağı bir televizyon kanalı veya dijital platform henüz açıklanmadı. Inter’in hazırlık maçları İtalya sınırları içinde DAZN ve Sky’da, ayrıca DAZN ile OneFootball üzerinden ücretli olarak izlenebilecek. Bu yayınların Türkiye’de geçerli olmadığı belirtildiği için Karlsruhe-Inter maçının Türkiye’de şifresiz veya ücretli bir yayıncısı şu an için bulunmuyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi, Ramazan Bayramı öncesi ödenecek ikramiyenin 2026’da ne kadar olacağını merak ediyor. Son olarak 4 bin TL’ye yükseltilen bayram ikramiyesinde yeni bir artış yapılıp yapılmayacağı ve olası zam oranı, emeklilerin gündeminde ilk sırada yer alıyor. Özellikle maaş zamlarının ardından gözler, açıklanacak yeni ikramiye tutarına çevrildi.