Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birliklerinin açıkladığı verilere göre sektör, bölgenin toplam ihracatının yüzde 30,8’ini oluşturdu. Bölgenin Türkiye’nin hububat ve mamulleri ihracatındaki payı ise yüzde 31,4 olarak kaydedildi.

7 ayda 2,5 milyon tonun üzerinde ürün ihraç edildi

Güneydoğu Anadolu’dan ocak-temmuz döneminde 2,5 milyon tonun üzerinde hububat, bakliyat, yağlı tohum ve mamulü ihraç edildi. İhraç edilen ürünler arasında makarna, buğday unu ve ayçiçeği yağı öne çıktı.

Bölgenin 7 aylık ihracatında yaklaşık 736 bin ton makarna, 467 bin ton buğday unu ve 280 bin ton ayçiçeği yağı dış pazarlara gönderildi.

Sektörün toplam ihracat gelirinde en yüksek paya sahip ürün ise ayçiçeği yağı oldu. Ayçiçeği yağı ihracatından elde edilen gelir, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26,4 artarak 461,5 milyon dolara yükseldi.

Makarna ihracatı 394,1 milyon dolara ulaştı

Güneydoğu Anadolu’nun önemli ihraç ürünlerinden makarnada da dış satım geliri arttı. Makarna ihracatından elde edilen gelir, yüzde 14,1 yükselişle 394,1 milyon dolara ulaştı.

Bölgeden ihraç edilen ürünlerin miktarı ve elde edilen gelir, sektörün dış pazarlardaki ağırlığını koruduğunu gösterdi. Hububat ve mamulleri sektörü, Güneydoğu Anadolu’nun toplam ihracatında da önemli bir paya sahip oldu.

Orta Doğu ve Afrika öne çıkan pazarlar oldu

Sektörün en fazla ihracat gerçekleştirdiği bölge Orta Doğu oldu. Güneydoğu Anadolu’dan Orta Doğu ülkelerine yapılan hububat ve mamulleri ihracatı 900 milyon doları aştı.

Afrika ülkelerine yönelik ihracatta da artış kaydedildi. Bu bölgeye gerçekleştirilen dış satım yüzde 22,4 yükselerek 775,5 milyon dolara ulaştı.

Böylece Orta Doğu ve Afrika, Güneydoğu Anadolu’nun hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektöründeki önemli ihracat pazarları arasında yer aldı.

İhracatın sürdürülebilirliği için lojistik vurgusu

TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve GAİB Hububat Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, sektörün ihracat verilerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Kadooğlu, sektörün uluslararası rekabet gücünün korunması ve yakın coğrafyanın gıda arz güvenliğinin sağlanması amacıyla üretimden lojistiğe kadar tüm süreçlerin yakından takip edildiğini belirtti.

Ürün tedarik zincirinin kesintiye uğramamasının ihracatın sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığını ifade eden Kadooğlu, bölgenin limanlara uzaklığından kaynaklanan navlun dezavantajına dikkat çekti.

Kadooğlu, navlun maliyetlerinden kaynaklanan dezavantajın azaltılmasına ve devlet desteklerinin daha etkin kullanılmasına yönelik politikaların hedef pazarlardaki rekabet gücüne katkı sağlayacağını kaydetti.

Toplantının Kılıçdaroğlu'nun açılış konuşmasıyla başlaması beklenirken, gündemde "Çerçeve Yasa" başta olmak üzere iç politika, bölgesel gelişmeler, dış politika ve ekonomi konuları yer alacak.

MYK'da ayrıca CHP'nin kuruluş yıl dönümü olan 9 Eylül kapsamında gerçekleştirilecek hazırlıklar, İl Başkanları Toplantısı ve kurultay sürecine ilişkin takvimin de değerlendirilmesi planlanıyor.

CHP Sözcüsü basın açıklaması yapacak

CHP Sözcüsü Müslim Sarı'nın ise toplantıda ele alınan gündem maddelerine ilişkin saat 16.30'da CHP Genel Merkezi'nde basın açıklaması yapacağı bildirildi.

Bu doğrultuda, daha önce sahte belge düzenleme incelemelerinde kullanılan Rapor Otomasyon Sistemi, sahte belge kullanma incelemelerinde düzenlenecek raporları da kapsayacak şekilde güncellendi.

VDK'den yapılan açıklamada, yeni uygulamayla vergi incelemelerinde raporlama süreçlerinin daha hızlı ve düzenli yürütülmesinin hedeflendiği belirtildi.

Rapor Otomasyon Sistemi'nin kapsamı genişletildi

Vergi incelemelerinde kullanılan Rapor Otomasyon Sistemi, ilk aşamada sahte belge düzenleme incelemelerinde devreye alınmıştı. Sistemin kapsamının genişletilmesiyle birlikte sahte belge kullanımıyla ilgili incelemelerde hazırlanacak raporlar da otomasyon desteğinden yararlanacak.

Sistem, raporlama süreçlerinde tekrarlayan işlemlerin otomatik olarak yürütülmesine, hata riskinin azaltılmasına ve raporlarda daha standart bir yapının oluşturulmasına katkı sağlıyor.

20 binden fazla raporun hazırlanmasına destek verdi

VDK'nin açıklamasına göre, Rapor Otomasyon Sistemi devreye alındığı tarihten bu yana 20 bini aşkın raporun hazırlanmasında kullanıldı.

Sistemin sağladığı otomasyon sayesinde sahte belge düzenleme incelemelerinde raporlama sürelerinin 21 güne kadar indirildiği belirtildi. Böylece inceleme süreçlerinde raporların hazırlanmasına ilişkin işlemlerin daha kısa sürede tamamlanması amaçlandı.

Sahte belge incelemelerinde otomasyon zinciri tamamlandı

Yeni modülün devreye alınmasıyla sahte belge düzenleyenler ve sahte belge kullananlara yönelik vergi incelemelerinin raporlama süreçlerinde otomasyon kapsamı genişletilmiş oldu.

VDK, dijital denetim kapasitesini güçlendirmeye yönelik çalışmalar kapsamında Rapor Otomasyon Sistemi'nin sahte belge kullanma incelemelerini de kapsamasıyla raporlama alanındaki otomasyon zincirinin tamamlandığını bildirdi.

Başsavcılık, tutuklu cemaat lideri Alihan Kuriş'in başka bir kişinin üzerine kayıtlı telefon hattını kullandığının belirlendiğini bildirdi.

Açıklamada, söz konusu hattın soruşturma kapsamında Göknur Gıda'daki yüzde 13,43'lük payına tedbir uygulanan A.K. adlı çalışan adına kayıtlı olduğu ifade edildi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan açıklama

Açıklamada şunlar kaydedildi:

"Alihan Kuriş suç örgütüne yönelik soruşturma kapsamında örgüt lideri Alihan Kuriş’in gizlilik tedbirleri kapsamında hareket ettiği, takip edilmemek adına başkası adına kayıtlı hatlar kullandığı, yüzde 13,43 hissesi için tedbir kararı alınan Göknur Gıda adlı şirkette sigortalı A.K. isimli bir şahıs adına kayıtlı GSM hattını kullandığı ve emniyet ve savcılık ifadesinde gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edildi."

Duran, Gazze'de çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan çok sayıda kişinin hayatını kaybettiğini, temel ihtiyaçlara erişimde ciddi sorunlar yaşandığını ve insani yardım çalışanlarının da hedef alındığını ifade etti.

Duran’dan Gazze’deki insani krize dikkat çekti

Burhanettin Duran, Gazze'de yaşananların ağır bir insanlık dramı olduğunu belirtti. Bölgede insanların temel ihtiyaçlarına erişemediğine ve insani yardım faaliyetlerinin zorlu koşullarda yürütüldüğüne dikkat çekti.

Duran, insani yardım çalışanlarının da hedef alınmasının yaşanan krizin boyutunu gösterdiğini ifade ederek, sivillerin korunmasının ve yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının önemini vurguladı.

Türkiye insani yardım çalışmalarını sürdürecek

Duran, Türkiye'nin insani yardım yaklaşımına ilişkin değerlendirmesinde, tarih ve medeniyetten gelen anlayış doğrultusunda çalışmaların devam ettiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yürütülen çalışmalarda merhamet, dayanışma ve insan onurunun merkeze alındığını ifade eden Duran, dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan insani krizlere karşı ihtiyaç sahiplerine destek ulaştırılmaya devam edileceğini kaydetti.

Duran, paylaşımında, "Dünyanın neresinde olursa olsun zulme uğrayanların yanında olmaya, ihtiyaç sahiplerine elimizi uzatmaya devam edeceğiz" ifadesini kullandı.

İnsani yardım çalışanlarına teşekkür etti

Dünya İnsani Yardım Günü dolayısıyla insani yardım faaliyetlerinde görev yapan çalışanlara da teşekkür eden Duran, insan hayatının öncelikli tutulması gerektiğini belirtti.

Duran, insani yardım çalışanlarının zor koşullarda görev yaptığını ifade ederek, yardım faaliyetlerinin güvenli şekilde sürdürülebilmesinin önemine işaret etti.

Paylaşımında insani yardımın engellenmediği, sivillerin korunduğu ve adaletin tesis edildiği bir dünya temennisinde bulunan Duran, Türkiye'nin insani yardım çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi.

Bugün, küresel vicdanın ağır sınavlardan geçtiği bir dönemdeyiz. Gazze’de çoğunluğu çocuk ve kadın olmak üzere on binlerce insanın hayatını kaybettiği, temel ihtiyaçlara erişimin olmadığı ve insani yardım çalışanlarının bile hedef alındığı ağır bir insanlık dramına şahitlik… pic.twitter.com/W5ZEGhhyOn

— Burhanettin Duran (@burhanduran) August 19, 2026

Sergiyi 24 Saat'e anlatan sanatçı-küratör Ali Gün Yıldırım, serginin arkasındaki itici gücün bizzat kendi yaşam mücadelesi olduğunu belirtiyor. Akciğer nakli sürecinde yüzde 14 yaşam skoruyla ve 3-5 aylık bir ömür öngörüsüyle "kıyıdan döndüğünü" ifade eden Yıldırım, yaşadığı mucizeyi bir kenara çekilip izlemek yerine kolektif bir farkındalık hareketine dönüştürmüş.

"Ben nakil oldum deyip sırtımı dönemezdim"

Geçirdiği ağır operasyonun ardından sağ elinde oluşan hareket kaybını yoğun ergoterapi ve pratiklerle aşan Yıldırım, hastane servisindeyken kafasında beliren sorumluluk hissini şu sözlerle anlatıyor:

"Nakil sonrası çıkan akciğerimin vahametinden anlaşıldı ki ciğerlerimin 3-5 aylık ömrü kalmış. Boy, kan grubu ve göğüs kafesi hacmi denklemi tutmasa bugün hayatta olamayabilirdim. Kıyıdan dönerek yaşadım nakli, mucizeyi… Bu beni nasıl motive etmez? Kendi yaşadığım kıyıdan dönmeyi başkaları da yaşasın fikri daha servisteyken başladı. 'Ben nakil oldum ya, kâfi' deyip sırtımı dönüp gitmek istemedim. Ne yapabilirdim? Sepetçinin işi sepet örmek; ben de kendisi ve çevresi sanatçı olan biriyim. Sergi tam da buradan doğdu."

15 kişiden 64 sanatçıya uzanan "gönülmatik" imece

Başlangıçta 15 kişilik yakın bir sanatçı çevresiyle yola çıkılan proje, sanatçıların birbirini refere ettiği organik bir dayanışma ağına dönüştü ve kısa sürede 64 ismin buluştuğu geniş bir seçki halini aldı. Projenin omurgasını didaktik veya katı bir tematik sınırlandırma yerine "gönülmatik bir yaklaşım" olarak tanımlayan Yıldırım, ekonomik zorluklara rağmen sanatçıların gösterdiği koşulsuz duyarlılığa dikkat çekiyor:

"Sanatçı kafası hakiki ve tabii duyarlı oluyor. Ekonomik koşullar malum; belki atölye kirasını ödemekte zorlanırken daha en başta 'Bunları nereye, nasıl bağışlayacağız?' diye soran sanatçı dostlarımız oldu. Satış ve bağış söz konusu olmamasına rağmen sergilenen bu tavır beni çok etkiledi. Sergiye katılan eserlerin sadece birkaçı doğrudan organ bağışı temasıyla akraba, kalanı serbest. Ancak açılış günü mekânda kendiliğinden muazzam bir enerji ve sanatsal denklem oluştu."

Serginin iki kata yayılan devasa mekânsal kurgusunda İBB Miras ve İBB Kültür ekiplerinin desteğinin belirleyici olduğunu vurgulayan küratör, sergi dizilimi ve mekân organizasyonundaki kurumsal sahiplenmenin projenin hayata geçmesindeki en önemli basamak olduğunu ifade ediyor.

Çift katmanlı bir çağrı: "vermek" ve "affetmek"

Serginin ismi olan "Bağışla Beni N’olur", izleyiciye iki yönlü bir vicdani kapı aralıyor. Yıldırım'ın anlatımıyla başlık bir yandan doğrudan yaşamsal bir eylem olan organ bağışına ("verme" teması) işaret ederken; diğer yandan donör yetersizliği yüzünden her yıl kaybedilen yüzlerce hayat karşısında duyulan kolektif mahcubiyeti ve af talebini "affetme" temasıyla barındırıyor.

Eşine ve küçük kızına bir hayat borçlu olduğunu dile getiren Yıldırım, nakil sonrası dönemde sanat pratiğinin bireysel bir üretimden ziyade "birlikte ne yapabiliriz?" sorusuna odaklanan kolektif bir termal enerjiye dönüştüğünü belirtiyor.

İstanbul Sanat Müzesi’nde 23 Ağustos’a kadar açık kalacak sergi, yalnızca bir estetik seyir deneyimi sunmakla kalmıyor; tek bir potansiyel bağışçının dahi onlarca insana yeniden hayat verebileceği gerçeğini sanatın dönüştürücü diliyle sunuyor.

Muhsin Mete kimdir?

1949 yılında Zonguldak’ta dünyaya gelen, aslen Rizeli olan Muhsin Mete, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın-Yayın Yüksek Okulu Radyo-Televizyon Bölümü’nden 1972 yılında mezun oldu.

1976 yılında TRT’de prodüktör olarak göreve başlayan Mete, kurum bünyesinde çok sayıda belgesel ve kültür programı hazırladı. Hazırladığı “Dünden Bugüne Ahilik” adlı belgesel program, Türkiye Milli Kültür Vakfı tarafından ödüle layık görüldü.

TRT’de, Ankara Televizyonu Belgesel Programlar Müdürlüğü, Radyo Dairesi Program Denetçiliği ve Dış Yayınlar Planlama-Değerlendirme Müdürlüğü gibi farklı görevlerde de bulunan Mete, 2005-2008 yılları arasında ise Yayın ve Programdan Sorumlu TRT Genel Müdür Yardımcılığı üstlendi.

2008 yılında TRT’den emekli olan Mete, çeşitli gazete ve dergilerde köşe yazarlığının yanı sıra, Türkiye Yazarlar Birliği Genel Sekreter Yardımcılığı ve Genel Sekreterlik görevlerini de üstlendi.

Mete, Türkiye Yazarlar Birliği Vakfı Mütevelli Heyeti üyeliğini sürdürüyordu.

Türkiye Yazarlar Birliği’nin 2025 yılı Vefa Ödülü de alan Mete’nin, televizyon ve yayıncılık üzerine birikiminin yer aldığı 1997 yılında yayımlanan “Ekranın Büyüsüne Kapılmadan” adlı bir de kitabı bulunuyor.

Yaşananlara tepki gösteren gaziler, İçişleri Bakanlığı önünde açıklama yapmak istedi. Ancak polis ekipleri, protestocuların uyum evinden ayrılmasına izin vermedi.

ANKA'nın haberine göre polisle yapılan görüşmelerden sonuç alamayan gaziler, yere uzanarak eylemlerini sürdürdü.

Eyleme İYİ Parti Genel Başkan Yardımcıları Cenk Özatıcı ve Kevser Ofluoğlu ile Genel Başkan Başdanışmanı ve emekli Tümgeneral Rafet Kılıç da destek verdi.

"Biz bu ülkenin ortak değerleriyiz"

Şehit Aileleri ve Gaziler Derneği Genel Başkanı Erdem Çerçioğlu, yaptığı açıklamada, Güvenpark'taki eylemlerinin yalnızca özlük haklarının teslim edilmesi amacı taşıdığını belirtti.

Çerçioğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Ankara Güvenpark'ta emsal özlük haklarımız için toplandık, bir eylem yapıyoruz. Orada yaptığımız eylem sadece haklarımızı almak içindi. Bizim hakkımız olanı almak içindi. Biz bu ülkenin vatandaşlarıyız ve bu ülkenin ortak değerleriyiz, şehit aileleriyiz ve gazileriyiz."

"Çok kötü bir muameleye maruz kaldık"

"Bugün sabah düşmanca bir tavırla yaka paça alandan çıkarıldıklarını" diyen Çerçioğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Alandan kaldırılırken sanki tavşan avlıyorlarmış gibi gözümüze projektörler tuttular. Çok kötü bir muameleye maruz kaldık. Buradan Türk polisini kınıyorum demek istemiyorum, onlar da bizim vatandaşımız ama böyle bir muamele yapılamaz. Benim orada gördüğüm hepsinin yüzü maskeliydi, sadece bir tanesininki açıktı. Sanırım o da emniyet amiriydi. O, Türk bayrağına düşmanca bir tavırla, ağaca asılı Türk bayrağını böyle asılmak suretiyle nasıl kopardığını ben kendi gözlerimle gördüm. Biz çekemedik kameraya, polis kameraları eğer bunu yayınlarsa siz de göreceksiniz."

"Ey Türk halkı, size sesleniyorum..."

Gazi Uyumevi'ne götürüldüklerini, İçişleri Bakanlığı'na yürümelerine izin verilmediğini söyleyen Çerçioğlu, şunları kaydetti:

"Bizi rehin aldılar, rehin. Biz bu ülkenin vatandaşlarıyız. Gazi Uyumevi'nden, Bilkent'ten çıkartılmadık. Rehin edildik orada, rehin... Ey Türk halkı, size sesleniyorum. Sizin evlatlarınız rehin edildi orada. Bugün bizeyse yarın sizin çocuklarınıza. Biz tüm Türkiye'de 86 milyon yaşayan insanın çoluğunu çocuğunu korumak için güvence altına almak için biz bu eylemi yaptık. Ama rehin alınmış durumdayız. Daha sonra yola çıktık, İçişleri Bakanlığı'na yürümek istedik. Orada da polis ablukasıyla karşılaştık. Şu an yolda, bura ne olarak geçiyor bilmiyorum, yolu kapattık, oturduk. Yürüyemiyoruz, kalkacağız birazdan. İçişleri Bakanlığı'na yürüyeceğiz, orada basın açıklaması yapacağız."

Merkez tarafından yapılan açıklamada, adli ve idari süreçlerin herhangi bir oluşumun adı, niteliği veya toplumsal aidiyeti üzerinden yürütülmediği vurgulandı.

DMM’den operasyon iddialarına ilişkin açıklama

DMM, son dönemde yapılan çeşitli operasyonlar üzerinden belirli sosyal yapıların hedef alındığı izlenimi oluşturan paylaşımların kamuoyunu yanıltmaya yönelik olduğunu bildirdi.

Açıklamada, yürütülen adli ve idari süreçlerde esas alınan unsurların somut olaylar, hukuka aykırı fiiller ve elde edilen deliller olduğu belirtildi. Süreçlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili makamlar tarafından yürütüldüğü kaydedildi.

Süreçlerde somut olay ve deliller esas alınıyor

Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, adli ve idari işlemlerin herhangi bir sosyal grubun kimliği veya toplumsal aidiyeti üzerinden gerçekleştirilmediğine dikkat çekti.

Açıklamaya göre, süreçlerde kişilerin veya oluşumların hangi sosyal yapıyla ilişkilendirildiğinden ziyade somut olaylar, hukuka aykırı eylemler ve soruşturmalarda elde edilen deliller dikkate alınıyor.

DMM, bu çerçevenin adli ve idari makamlar tarafından yürütülen işlemlerde temel alınan yaklaşım olduğunu belirtti.

DMM’den resmi açıklamalara dikkat çağrısı

DMM, kamuoyunun operasyonlarla ilgili bilgi edinirken resmi açıklamaları esas almasının önemine dikkat çekti.

Merkez, kasıtlı şekilde hazırlanan ve manipülatif nitelik taşıyan içeriklere itibar edilmemesi gerektiğini bildirdi. Açıklamada, doğrulanmamış sosyal medya paylaşımlarının kamuoyunda yanlış algı oluşturabileceği ifade edildi.

DMM, vatandaşlardan adli ve idari süreçlere ilişkin değerlendirmelerde resmi kaynaklardan yapılan açıklamaları dikkate almalarını istedi.

Bazı sosyal medya mecralarında yer alan “son dönemde gerçekleştirilen çeşitli operasyonlarda bir takım sosyal yapıların sistematik ve kategorik biçimde hedef alındığı” yönündeki iddialar dezenformasyon içermektedir.

Tüm adli ve idari süreçler; herhangi bir oluşumun adı,… pic.twitter.com/aKMxNDSkSx

— Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (@dmmiletisim) August 19, 2026

Açıklanan programa göre süreç 22 Ağustos'ta başlayacak. İlçe kongreleri 12 Eylül'de yapılırken, il kongrelerinin tarihi 18 Ekim olarak belirlendi.

"Biz YENİ Parti'de yeni bir şeyi daha hayata geçiriyoruz"

Zeynel Emre'nin açıklamasında şunlar kaydedildi:

"22 Ağustos 2026 Cumartesi itibarıyla kongre takviminin başlaması ve takvimin ilanı olacak. 26 Ağustos'ta üye çizelgeleri ilçe başkanlığında askıya çıkarılması ve itiraz süresinin başlaması olacak. Bu tarihi, 26 Ağustos tarihini, şöyle, yeni dönemde üye olan, üye olmayı düşünen arkadaşların 26 Ağustos tarihine kadar üye olanlar, devam eden kongre süreçlerinde oy kullanabilecekler.

Biz YENİ Parti'de yeni bir şeyi daha hayata geçiriyoruz. Yıllardır seçmenlerimizin, partililerin istediği şekilde il ilçe başkanları ve genel başkanı parti üyelerimizin seçeceği bir, adına temayül yoklaması olabilir, aday yoklaması olabilir, belirlenen bir tarihte bunları gerçekleştireceğiz ve direkt üyelerimizin oylarıyla belirlenecek.

Orada planladığımız ilçe başkan seçimi için başlangıç tarihi 12 Eylül 2026 gibi düşünüyoruz. Yine illerde de il başkanının seçimine ilişkin tarihi de 18 Ekim 2026 Pazar gibi değerlendirdik.

Bütün bu seçimler bittikten sonra il kongrelerinin bitiş tarihi 27 Ekim olacak ve kendi parti meclisimizi toplayacağız. Orada da ilk büyük genel kurulumuzun ve kurultayımızın yapılış tarihini belirleyip sizlerle paylaşacağız değerli arkadaşlar."

Şimşek'in değerlendirmesi

Şimşek'in X sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunlar kaydedildi:

"İkinci çeyrekte mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,9'a gerilerken istihdam çeyreklik 155 bin kişi arttı. Tarım hariç sektörlerde son bir yıldaki ortalama kayıt dışı istihdam oranı yüzde 15,7 ile tarihsel ortalamanın oldukça altında seyretti. Çalışanlarımıza sosyal güvence sağlayan kayıtlı istihdamın artması kamu maliyesi açısından da önemli kazanımlar sağlıyor. Beşeri sermayeyi güçlendiren, istihdamı destekleyen ve iş gücüne katılımı artıran politikalarımızı sürdürüyoruz."

İkinci çeyrekte mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,9’a gerilerken istihdam çeyreklik 155 bin kişi arttı.

Tarım hariç sektörlerde son bir yıldaki ortalama kayıt dışı istihdam oranı yüzde 15,7 ile tarihsel ortalamanın oldukça altında seyretti.

Çalışanlarımıza… pic.twitter.com/e5U0ZgSybZ

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) August 19, 2026

Bitlis’in Tatvan, Ahlat ve Güroymak ilçelerinin sınırları içerisinde yer alan Nemrut Kalderası’nın yeni statüsüyle birlikte bölgedeki doğal alanların korunmasına yönelik çalışmaların sürdürüleceği belirtildi.

Nemrut Kalderası milli park statüsü kazandı

Bakan Yumaklı, paylaşımında doğanın korunmasının gelecek nesillere aktarılacak önemli bir değer olduğunu belirtti. Nemrut Kalderası’nın milli park ilan edilmesiyle bölgenin doğal yapısının korunmasına yönelik çalışmaların devam edeceğini aktardı.

Nemrut Kalderası, Bitlis’in Tatvan, Ahlat ve Güroymak ilçelerinin sınırları içinde yer alıyor. Alanın milli park ilan edilmesiyle Türkiye’deki milli parkların sayısı 53’e yükseldi.

Bölgenin doğal değerleri korunacak

Yumaklı, Nemrut Kalderası’nın korunmasında Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ekiplerinin çalışmalarının devam edeceğini ifade etti.

Bakan Yumaklı, bölgede doğal güzelliklerin korunmasına yönelik çalışmaların, bölgede oluşan huzur ortamıyla birlikte sürdürüleceğini belirtti. Milli park statüsüyle birlikte alanın doğal ve ekolojik özelliklerinin gelecek dönemlerde de korunması hedefleniyor.

Nemrut Kalderası doğa turizmi açısından öne çıkıyor

Nemrut Kalderası’nın milli park statüsüne alınması, Bitlis’in doğal alanlarının korunması ve bölgenin doğa turizmi açısından değerlendirilmesi bakımından yeni bir dönemin başlamasını sağladı.

Bakan Yumaklı, Nemrut Kalderası’nın milli park ilan edilmesinin Türkiye’nin doğa turizmine ve ekolojik zenginliğine katkı sağlamasını beklediklerini belirtti.

Yumaklı paylaşımında, milli park kararının Türkiye’nin huzur ortamının güçlenmesine katkı sunmasını temenni etti.

"Doğayı korumak, yarınlarımıza bırakacağımız en kıymetli mirastır." 🌿🦌

📍 Bitlis’te Tatvan, Ahlat ve Güroymak sınırlarında yer alan büyüleyici Nemrut Kalderası, Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan’ın kararı ile ülkemizin 53. milli parkı oldu.

Bölgenin eşsiz güzellikleri,… pic.twitter.com/Igt6fH1m6r

— İbrahim Yumaklı (@ibrahimyumakli) August 19, 2026

Açıklamada, bazı sosyal medya hesapları ile basın yayın organlarında azınlık okullarının çeşitli kısıtlamalarla özellikle hedef alındığı yönünde paylaşımlar yapıldığı ifade edildi.

DMM’den azınlık okullarıyla ilgili açıklama yapıldı

DMM, söz konusu paylaşımların gerçeği yansıtmadığını ve dezenformasyon niteliği taşıdığını bildirdi. Açıklamada, azınlık okullarına ilişkin mevcut uygulamaların ilgili kanunda yer alan hükümler doğrultusunda sürdürüldüğü belirtildi.

Merkez tarafından yapılan değerlendirmede, kanunda bulunan hükümler dışında azınlık okullarına yönelik yeni bir uygulamanın hayata geçirilmediği kaydedildi.

Okulların eğitim faaliyetleri devam ediyor

DMM açıklamasında, azınlık okullarının eğitim ve öğretim süreçlerini sürdürdüğü vurgulandı. Okulların faaliyetlerinin devam ettiği belirtilirken, sosyal medya ve basın yayın organlarında yer alan bazı paylaşımların farklı bir algı oluşturduğu ifade edildi.

Açıklamada, azınlık okullarının çeşitli kısıtlamalarla hedef alındığı izlenimi veren içeriklerin toplumsal huzuru ve bütünlüğü hedef aldığı belirtildi.

DMM, kamuoyunun yanıltıcı içeriklere karşı dikkatli olması gerektiğine işaret ederek, azınlık okullarına ilişkin mevcut uygulamanın ilgili kanunda yer alan hükümler çerçevesinde devam ettiğini bildirdi.

Bazı sosyal medya hesaplarında ve basın yayın organlarında "azınlık okullarının çeşitli kısıtlamalarla özellikle hedef alındığı" izlenimi veren paylaşımlar dezenformasyon içermekte; toplumsal huzuru ve bütünlüğü hedef almaktadır.

Bu okullara yönelik ilgili kanunda yer alan… pic.twitter.com/0Q5MI50FgP

— Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (@dmmiletisim) August 19, 2026

Kampanya kapsamında Türkiye kalkışlı bazı yurt dışı uçuşlarının fiyatları da 29 dolardan başlayan seviyelere çekildi. AJet’in duyurduğu fırsattan yararlanmak isteyen yolcuların biletlerini belirlenen satış kanallarından kampanya kontenjanı tükenmeden satın alması gerekiyor.

Satışların başlamasıyla birlikte özellikle sonbahar döneminde Avrupa ve farklı yurt dışı destinasyonlarına seyahat etmek isteyenler için kampanyanın ayrıntıları araştırılmaya başlandı. Kampanyanın hangi ülkeleri kapsadığı, biletlerin hangi tarihlerde kullanılabileceği ve satın alma işleminin nasıl yapılacağı da merak edilen başlıklar arasında bulunuyor.

AJet indirimli bilet kampanyası ne zaman başladı?

AJet’in yeni kampanyası 19 Ağustos 2026 Çarşamba günü saat 11.00’de satışa açıldı. Kampanyada belirlenen sayıda koltuk indirimli fiyatlarla yolcuların kullanımına sunuldu.

Kampanya yalnızca satış tarihine bağlı bir indirim olarak uygulanmıyor. Satın alınan biletlerin kullanılabileceği belirli bir seyahat dönemi de bulunuyor. Buna göre kampanya kapsamında bilet alan yolcular, uçuşlarını 1 Eylül-24 Ekim 2026 tarihleri arasında gerçekleştirebilecek.

İndirimli koltukların sayısı sınırlı olduğu için kampanya kapsamındaki her uçuşta aynı sayıda bilet bulunması gerekmiyor. Fiyatlar da hatta, uçuş tarihine ve kampanya kapsamındaki koltukların müsaitliğine göre değişebiliyor.

1 Euro’luk AJet biletleri hangi uçuşlarda geçerli?

Kampanyanın en dikkat çekici ayrıntılarından biri, bazı seçili yurt dışı rotalarında bilet fiyatlarının 1 Euro’ya kadar düşmesi oldu. Bunun yanında kampanya kapsamında 9, 19 ve 29 Euro’dan başlayan farklı fiyat seçenekleri de bulunuyor.

Buradaki fiyatların tüm uçuşlar için sabit bir ücret anlamına gelmediği özellikle dikkate alınmalı. Kampanya belirli hatlar ve sınırlı sayıdaki koltuklar için uygulanıyor. Bu nedenle yolcuların seyahat etmek istedikleri tarih ve rotayı seçtiklerinde sistemde görünen güncel fiyatı kontrol etmeleri gerekiyor.

Türkiye kalkışlı bazı uluslararası hatlarda ise bilet fiyatları 29 dolardan başlayan seçeneklerle satışa sunuluyor. Böylece kampanya, farklı bütçelere sahip yolcular için çeşitli yurt dışı uçuş alternatifleri oluşturuyor.

AJet kampanyası hangi ülkelerde geçerli?

AJet’in kampanyası Avrupa’dan Orta Doğu’ya, Kuzey Afrika’dan Orta Asya’ya uzanan geniş bir destinasyon grubunu kapsıyor. Kampanya kapsamında yer alan ülkeler şöyle:

• Almanya

• Arnavutluk

• Avusturya

• Azerbaycan

• Belçika

• Birleşik Arap Emirlikleri

• Birleşik Krallık

• Bosna-Hersek

• Cezayir

• Çek Cumhuriyeti

• Danimarka

• Fransa

• Gürcistan

• Hollanda

• Irak

• İspanya

• İsveç

• İsviçre

• İtalya

• Kazakistan

• Kırgızistan

• Kosova

• Kuzey Makedonya

• Lübnan

• Macaristan

• Mısır

• Özbekistan

• Romanya

• Rusya

• Suudi Arabistan

• Suriye

• Ürdün

Kampanyanın 32 ülkeyi kapsaması, farklı seyahat planları bulunan yolcular için geniş bir seçenek sunuyor. Ancak her ülkeye yapılan tüm uçuşların kampanyaya dahil olduğu anlamına gelmiyor. İndirimli fiyatlar seçili hatlar ve kampanya kapsamındaki koltuklarla sınırlı tutuluyor.

AJet ucuz bilet kampanyası ne zamana kadar geçerli?

Kampanyanın biletleme dönemi 19 Ağustos 2026 saat 11.00’de başladı. Kampanyadan satın alınan biletlerle seyahat dönemi ise 1 Eylül-24 Ekim 2026 olarak belirlendi.

Dolayısıyla indirimden yararlanmak isteyen yolcuların yalnızca kampanyanın satışa açıldığı tarihi değil, uçuş tarihlerini de dikkate alması gerekiyor. Kampanya kapsamında satın alınan biletlerin belirtilen seyahat dönemi dışında kullanılıp kullanılamayacağı konusunda ise biletin kendi koşulları ve AJet tarafından belirtilen kurallar esas alınacak.

Ayrıca 100 bin koltukluk kontenjanın sınırlı olması nedeniyle kampanyanın tüm tarihlerde aynı fiyat seviyesini koruması beklenmiyor. Özellikle 1 Euro, 9 Euro ve 19 Euro gibi en düşük fiyatlı seçeneklerin belirli uçuşlarda daha sınırlı sayıda bulunması mümkün.

AJet indirimli bilet nasıl alınır?

Kampanyadan yararlanmak isteyen yolcular satın alma işlemlerini birden fazla kanal üzerinden gerçekleştirebiliyor. Bilet almak için kullanılabilecek kanallar arasında AJet’in internet sitesi, mobil uygulaması, çağrı merkezi ve yetkili seyahat acenteleri bulunuyor.

Bilet araması sırasında yolcuların öncelikle kalkış ve varış noktalarını, ardından seyahat tarihlerini seçmesi gerekiyor. Kampanyaya dahil olan uçuşlarda uygun fiyatlı koltuk bulunması halinde indirimli ücret sistemde görüntüleniyor.

Ancak kampanyanın kontenjanla sınırlı olması nedeniyle bir rotada görülen en düşük fiyatın daha sonraki aramalarda bulunamaması mümkün. Bu nedenle seyahat tarihleri konusunda esnek olan yolcuların farklı günlerdeki uçuşları da karşılaştırması, kampanyadan yararlanma ihtimalini artırabilir.

Kampanya kapsamında kabin bagajı seçeneği de bulunuyor

AJet’in kampanyasında dikkat çeken bir diğer detay ise seçili rotalarda kabin bagajı hakkının da 9 Euro’dan başlayan fiyatlarla satın alınabilmesi.

Uçuş için yalnızca temel bilet ücretini değil, biletin hangi hizmetleri içerdiğini de kontrol etmek gerekiyor. Bagaj hakkı, koltuk seçimi veya diğer ek hizmetlerin kampanya biletinin fiyatına dahil olup olmadığı uçuş ve bilet sınıfına göre değişebileceğinden satın alma ekranındaki koşulların incelenmesi önem taşıyor.

Özellikle düşük fiyatlı uçak bileti arayan yolcular açısından bilet ücretinin yanı sıra ek hizmetlerin toplam maliyete etkisi de dikkate alınmalı.

100 bin indirimli koltuk satışa sunuldu

AJet kampanyası kapsamında toplam 100 bin indirimli koltuk yolcuların kullanımına açıldı. Kampanyanın 32 ülkeyi kapsaması, farklı Avrupa ve yurt dışı rotalarında seyahat etmek isteyenler için seçenekleri genişletiyor.

Bununla birlikte kampanyadaki tüm koltukların aynı fiyattan satışa sunulmadığı unutulmamalı. Bazı seçili rotalarda fiyatlar 1 Euro’dan başlarken farklı uçuşlarda 9, 19 veya 29 Euro seviyelerindeki fiyatlar uygulanıyor. Türkiye kalkışlı bazı yurt dışı hatlarında ise başlangıç fiyatı 29 dolar olarak açıklandı.

Bu nedenle “AJet’ten tüm yurt dışı biletleri 1 Euro” şeklinde genel bir değerlendirme yapmak yerine, kampanyanın seçili hatlar ve sınırlı sayıdaki koltuklar için geçerli olduğu dikkate alınmalı.

AJet kampanyasında hangi tarihlerde uçuş yapılabilecek?

Kampanyadan satın alınan biletlerle uçuşlar 1 Eylül 2026 ile 24 Ekim 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilebilecek. Bu dönem, yaz sezonunun ardından sonbaharda yurt dışına seyahat etmek isteyen yolcuları kapsıyor.

Seyahat tarihini belirlerken kampanyadaki uygunluk durumunun kontrol edilmesi gerekiyor. Aynı rota üzerinde farklı tarihlerde farklı fiyatlar bulunabileceği için yolcuların uçuş seçeneklerini satın alma aşamasında karşılaştırması önem taşıyor.

AJet’in kampanya duyurusunda yer alan ülke ve fiyat bilgileri, özellikle sonbahar döneminde kısa süreli Avrupa seyahati planlayan yolcular açısından dikkat çekiyor. Ancak nihai bilet fiyatı ve uçuş koşullarında, satın alma ekranında görülen bilgiler esas alınacak.

AJet 1 Euro bilet kampanyasından yararlanırken nelere dikkat edilmeli?

İndirimli bilet satın almayı planlayan yolcuların öncelikle kampanyanın ilgili uçuşta geçerli olup olmadığını kontrol etmesi gerekiyor. Düşük fiyatlı biletlerin sınırlı kontenjanla satışa sunulması nedeniyle her tarih veya rotada 1 Euro’luk seçenek bulunmayabilir.

Bilet satın almadan önce şu bilgilerin kontrol edilmesi faydalı olacaktır:

• Uçuşun kampanya kapsamında olup olmadığı

• Seyahat tarihinin kampanya dönemine uygunluğu

• Biletin toplam ücretinin ne kadar olduğu

• Bagaj hakkının bilete dahil olup olmadığı

• Kabin bagajı veya diğer ek hizmetlerin ücretleri

• Bilet değişikliği ve iptal koşulları

• Uçuşun kalkış ve varış noktaları

Böylece yalnızca başlangıç fiyatına değil, seyahatin toplam maliyetine göre karar vermek mümkün olabilir.

AJet’in 19 Ağustos’ta satışa sunduğu kampanya, 1 Eylül-24 Ekim 2026 tarihleri arasındaki yurt dışı seyahatleri kapsıyor. 32 ülkede seçili rotalarda uygulanan indirimle 100 bin koltuk satışa açılırken bazı biletlerin 1 Euro’dan başlayan fiyatlarla sunulması kampanyanın öne çıkan ayrıntısı oldu. Kampanyadan yararlanmak isteyenlerin AJet’in satış kanallarındaki güncel uçuş ve kontenjan bilgilerini kontrol etmesi gerekiyor.

Bu süre, 1983 yılında kaydedilen 23 günlük sıcak hava dalgasının ardından Fransa tarihindeki en uzun ikinci sıcak hava dalgası olarak kayıtlara geçti. Ülkede sıcaklıkların uzun süre yüksek seviyelerde seyretmesi, kuraklık ve orman yangını riskine ilişkin endişeleri de artırdı.

Sıcak hava dalgası 22 gün sürdü

Meteo-France verilerine göre sıcak hava dalgası 28 Temmuz’da başladı ve 22 gün boyunca etkili oldu. Ülke genelinde sıcaklıkların yüksek seviyelerde seyretmesiyle birlikte sıcak hava dalgasının süresi de önceki yıllardaki birçok dönemi geride bıraktı.

Sıcak hava dalgasının en yüksek seviyelere ulaştığı dönemler arasında 29 Temmuz, 12 Ağustos ve 14 Ağustos öne çıktı. Bu tarihlerde termometrelerde rekor seviyelere ulaşan sıcaklıklar ölçüldü.

1983 yılında 23 gün süren sıcak hava dalgası, Fransa’da bugüne kadar kaydedilen en uzun dönem olma özelliğini korurken, bu yılki 22 günlük dönem ikinci sıraya yerleşti.

Temmuz ayı sıcaklık rekoruyla geçti

Fransa, sıcak hava dalgasından önce de yüksek sıcaklıklarla geçen bir temmuz ayı yaşadı. Ülkede sıcaklık kayıtlarının tutulmaya başlandığı 1990 yılından bu yana en sıcak temmuz bu yıl kaydedildi.

Temmuz ayında ülke genelindeki ortalama sıcaklık 24,9 dereceye yükseldi. Yüksek sıcaklıkların yanı sıra yağış miktarındaki düşüş de temmuz ayını kurak bir dönem haline getirdi.

Ülkede temmuz ayında yağış açığının yüzde 70 seviyesinde olduğu bildirildi. Bu nedenle 2026 Temmuz'u, kayıtlara geçen en kurak üçüncü temmuz olarak kaydedildi.

Kuraklık orman yangını riskini artırdı

Yüksek sıcaklıklarla birlikte yağışların azalması, Fransa’da orman yangınlarına yönelik riski de artırdı. Sıcak ve kurak hava koşulları nedeniyle ülkenin farklı bölgelerinde yangınlara karşı önlemler ve müdahale çalışmaları devam ediyor.

Fransa bu yıl tarihinin en büyük yangın sezonlarından biriyle karşı karşıya kaldı. Ülkede yıl boyunca çıkan yangınlarda 117 bin hektardan fazla alanın kül olduğu bildirildi.

Yüksek sıcaklıkların uzun süre devam etmesi ve yağışların yetersiz kalması, bitki örtüsünün kurumasına ve yangınların yayılma riskinin yükselmesine neden olan koşullar oluşturdu.

Sıcaklık ve kuraklık etkisini sürdürüyor

Fransa’da sıcak hava dalgasının sona ermesinin ardından da yüksek sıcaklıkların ve kuraklığın etkileri takip ediliyor. Özellikle yaz aylarında sıcaklıkların uzun süre yüksek seyretmesi, su kaynakları ve tarım alanlarının yanı sıra ormanlık bölgelerdeki yangın riskini de gündemde tutuyor.

Bu yıl kaydedilen 22 günlük sıcak hava dalgası, Fransa'nın sıcak hava dalgalarının süresi bakımından tarihindeki en dikkat çekici dönemlerden biri olarak kayıtlara geçti.

UCM'nin açıklamasında, Japonya uyruklu Akane ile Senegal uyruklu Seye'ye yönelik yaptırım kararlarının yargı bağımsızlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturduğu belirtildi. Mahkeme, bu adımı "açık bir saldırı" olarak nitelendirdi.

UCM'deki çok sayıda isim ABD yaptırım listesinde

Mahkeme tarafından yapılan açıklamada, son yaptırım kararlarıyla birlikte UCM'nin 18 yargıcından 9'unun ABD tarafından yaptırıma tabi tutulduğu belirtildi.

Açıklamada ayrıca iki savcı yardımcısının tamamının, eski Başsavcının ve bir UCM personelinin de ABD yaptırımlarına maruz kaldığı bilgisi paylaşıldı.

UCM, devletler tarafından kendisine verilen görevleri yerine getirmeye çalışan yargıç, savcı ve personelin hedef alınmasının hukukun üstünlüğünü zayıflattığını ifade etti. Mahkeme, yargı mensuplarının hukuku uyguladıkları için tehdit edilmesinin uluslararası hukuk düzenini de riske attığını belirtti.

Mahkeme mağdurların adalet arayışına dikkat çekti

UCM açıklamasında, yargı mensuplarına yönelik baskı ve tehditlerin yalnızca Mahkeme çalışanlarını etkilemediği belirtildi. Bu tür uygulamaların, diğer başvuru yollarının tüketilmesinin ardından UCM'ye başvuran mağdurların adalet arayışını da olumsuz etkileyebileceği kaydedildi.

Mahkeme, baskılara rağmen çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi. Açıklamada, UCM'nin Roma Statüsü'ne uygun şekilde bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda görevini yerine getirmeye devam edeceği vurgulandı.

UCM, uluslararası suç mağdurlarının haklarını ve menfaatlerini gözeterek çalışmalarını sürdüreceğini belirtirken, personelinin ve mağdurların arkasında durmaya devam edeceğini açıkladı.

Hollanda'dan UCM'ye destek mesajı

Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen de ABD'nin UCM yetkilileri ve personeline yönelik son yaptırım kararlarına ilişkin açıklama yaptı.

Berendsen, ABD merkezli X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda Hollanda'nın yaptırım kararlarını onaylamadığını bildirdi. Uluslararası mahkemeler ve yargı organlarının görevlerini özgürce yerine getirebilmesi gerektiğini belirten Berendsen, UCM Başkanı Akane ile görüşeceğini açıkladı.

Hollanda Dışişleri Bakanı, görüşmede ülkesinin UCM'ye verdiği sürekli desteğin ele alınacağını ifade etti.

ABD UCM'yi yetkisini aşmakla suçladı

ABD Dışişleri Bakanlığının açıklamasında ise Trump yönetiminin UCM'ye yönelik eleştirileri yer aldı. ABD yönetimi, Mahkeme'yi yetkisini kötüye kullanan, görev sınırlarını aşan ve siyasallaşmış bir uluslarüstü yapı olarak nitelendirdi.

Washington yönetimi, Akane ve Seye'nin UCM'nin yargı yetkisine rıza göstermeyen ülkelerdeki yetkililere yönelik soruşturma ve tutuklama girişimlerine doğrudan katıldıkları gerekçesiyle yaptırım listesine alındıklarını bildirdi.

UCM'nin Netanyahu ve Gallant hakkında tutuklama kararı bulunuyor

UCM, 21 Kasım 2024'te Gazze'de işlendiği belirtilen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, bu kararın ardından UCM'ye yönelik eleştirilerini sürdürmüş ve müttefiklerine Mahkeme'den çekilme çağrısında bulunmuştu.

Hollanda ise UCM'nin merkezinin bulunduğu ülke konumunda bulunuyor. Ülke Roma Statüsü'ne taraf olmamasına rağmen Mahkeme'nin faaliyetlerinin yürütüldüğü merkez olarak görev yapıyor.

Euro Bölgesi enflasyonu temmuzda yüzde 2,9 oldu

Eurostat tarafından açıklanan temmuz ayı nihai enflasyon verileri, daha önce yayımlanan öncü rakamları doğruladı. Buna göre Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyon haziran ayındaki yüzde 2,8 seviyesinden temmuzda yüzde 2,9'a yükseldi.

Bölgede tüketici fiyatları da temmuz ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2 artış gösterdi. Geçen yılın temmuz ayında ise Euro Bölgesi'ndeki yıllık enflasyon yüzde 2 seviyesinde bulunuyordu.

Enerji fiyatları yüzde 10,3 arttı

Euro Bölgesi enflasyonunda temmuz ayında enerji fiyatlarındaki değişim öne çıktı. Enerji ürünlerinde yıllık fiyat artışı yüzde 10,3 olarak hesaplandı.

Hizmet fiyatları temmuz ayında yıllık bazda yüzde 3,3 yükseldi. Gıda, alkol ve tütün ürünlerinde yıllık fiyat artışı yüzde 1,2 olurken enerji dışı sanayi ürünlerinin fiyatları yüzde 0,9 arttı.

Bu veriler, farklı ürün gruplarındaki yıllık fiyat değişimlerinin Euro Bölgesi enflasyonuna yansımasını ortaya koydu.

Çekirdek enflasyon yüzde 2,5 olarak ölçüldü

Enerji ve gıda gibi fiyat hareketleri daha değişken ürünlerin dahil edilmediği çekirdek enflasyon göstergesi de temmuz ayında açıklandı. Euro Bölgesi'nde çekirdek enflasyon yıllık bazda yüzde 2,5 seviyesinde gerçekleşti.

Çekirdek fiyatlarda aylık bazda ise herhangi bir değişim yaşanmadı. Böylece enerji ve gıda fiyatları hariç tutulduğunda yıllık enflasyonun yüzde 2,5 olduğu görüldü.

AB'de enflasyon yüzde 3'e yükseldi

Avrupa Birliği genelinde de temmuz ayında yıllık enflasyon artış gösterdi. Haziran ayında yüzde 2,9 olan AB yıllık enflasyonu, temmuzda yüzde 3 seviyesine çıktı.

AB ülkelerinde tüketici fiyatları temmuz ayında aylık bazda yüzde 0,2 yükseldi. Böylece Avrupa Birliği genelindeki yıllık enflasyon, Euro Bölgesi'ndeki yüzde 2,9'luk oranın üzerinde gerçekleşti.

Almanya, Fransa ve İtalya'da enflasyon oranları

Eurostat verilerinde bazı büyük Avrupa ekonomilerinin temmuz ayındaki yıllık enflasyon oranları da yer aldı. Almanya'da yıllık enflasyon yüzde 2,8 olarak hesaplandı.

Fransa'da yıllık enflasyon yüzde 2,4 seviyesinde gerçekleşirken İtalya'da bu oran yüzde 2,9 oldu. İspanya'da ise yıllık enflasyon yüzde 3,9 olarak kaydedildi.

Bu oranlarla İspanya, açıklanan ülkeler arasında temmuz ayında en yüksek yıllık enflasyon oranına sahip ülke oldu. Almanya, Fransa ve İtalya'daki yıllık enflasyon oranları ise Euro Bölgesi'nin yüzde 2,9'luk genel seviyesinde veya altında kaldı.

2026-2027 eğitim öğretim yılında okul güvenliği artırılacak

MEB genelgesinde yeni eğitim öğretim yılında okullarda güvenli ortamın oluşturulmasına yönelik mevcut tedbirlerin eksiksiz uygulanması istendi. Bu kapsamda okul giriş ve çıkışlarının kontrollü şekilde yapılması, yaya ve araç trafiğinin birbirinden ayrılması ve kör noktaların aydınlatılması gerektiği bildirildi.

Acil durumlarda hızlı tahliyeyi mümkün kılacak bakım ve onarımların da tamamlanması istendi. Okul ve öğrencilerin güvenliğini tehdit edebilecek ihbar ve şikâyetlerin değerlendirilerek gerekli önlemlerin alınacağı, ilgili kurumlarla koordinasyon içinde koruyucu ve önleyici çalışmalar yürütüleceği kaydedildi.

Velilerin okullardaki görüşmelerinin yalnızca "Okul Randevu Sistemi" üzerinden planlanacağı belirtildi. Randevusuz veli ziyaretlerine ve öğrencinin velisi ya da vasisi olmayan kişilerin okul binalarına girişine izin verilmeyeceği aktarıldı.

MEB genelgesinde öğretmenlerin önlük uygulaması

Genelgede eğitim kurumu yöneticileri, öğretmenler ve diğer eğitim çalışanlarının kılık ve kıyafetlerinde mesleğin vakarına, kamu hizmetinin ciddiyetine ve toplumsal hassasiyetlere uygun hareket etmeleri istendi. Bu kapsamda öğretmenlerin önlük giyeceği belirtildi.

Uygulamanın hayata geçirilmesine ilişkin sürecin millî eğitim müdürlükleri tarafından takip edileceği bildirildi.

Okullarda kayıt parası alınamayacak

MEB, öğrenci kayıtlarına ilişkin uygulamanın da genelgede yer alan başlıklardan biri olduğunu açıkladı. Öğrenci kayıtlarının e-Okul sistemi üzerinden otomatik olarak yapıldığı hatırlatılırken velilerden kayıt parası veya başka bir ad altında zorunlu ücret talep edilemeyeceği vurgulandı.

Kayıt bölgeleri dışında öğrenci kaydı gerçekleştirilemeyeceği belirtilirken, kayıt sırasında ücret istendiğine yönelik şikâyetlerin takip edileceği ve gerekli işlemlerin uygulanacağı ifade edildi.

Okullarda cep telefonu kullanımı devam edecek

Yeni eğitim öğretim yılında öğrencilerin sınıf içerisinde cep telefonu bulundurmamasına yönelik uygulamanın sürdürüleceği bildirildi. Öğretmenlerin de dersliklerde cep telefonu kullanmaması gerektiği belirtildi.

Genelgede ayrıca öğrencilerin dijital bağımlılığa ilişkin farkındalıklarının artırılması ve dijital imkanlardan doğru şekilde yararlanmalarına yönelik rehberlik faaliyetlerine ağırlık verilmesi istendi. Bu çalışmalar kapsamında "Duygu-Değer Temelli Dijital Esenlik Projesi" için hazırlanan eğitim içeriklerinden yararlanılacağı kaydedildi.

Yeni eğitim yılında "Maarifin Kalbinde Oyun" teması uygulanacak

2026-2027 eğitim öğretim yılında "Maarifin Kalbinde Oyun" temasının temel alınacağı açıklandı. Eğitim süreçlerinde öğrencilerin yaş ve gelişim özelliklerine uygun, güvenli ve kapsayıcı oyun çalışmalarına yer verileceği belirtildi.

Geleneksel çocuk oyunlarının da eğitim faaliyetlerine dahil edileceği bildirildi. Okul ve aile arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi amacıyla "Ailemle Eğitim Yolculuğum" çalışmalarının Bakanlığın hazırladığı kılavuz ve etkinlik kitapları doğrultusunda yürütüleceği aktarıldı.

Öğrencilere Türk dünyasına ilişkin materyaller dağıtılacak

MEB genelgesine göre ortaokul öğrencilerine "Hakan ile Bilge'nin Türk Dünyası Yolculuğu", ortaöğretim öğrencilerine ise "Türk Dünyası Kültür Atlası, Bilge ve Hakan'ın Zamanı Aşan Yolculuğu" adlı materyaller verilecek.

Söz konusu materyallerin ücretsiz dağıtılan ders kitaplarıyla birlikte öğrencilere ulaştırılacağı belirtildi. Okul dışındaki öğrenme alanlarının eğitim süreçlerinde daha fazla kullanılacağı ve "Okul Dışı Öğrenme Ortamları Dijital Platformu"nda bulunan içeriklerden yararlanılacağı kaydedildi.

Mezuniyet etkinliklerinde velilere ek mali yük getirilmeyecek

Okullarda gerçekleştirilecek tören, kutlama, anma günü ve mezuniyet etkinliklerinde kullanılacak materyallerin ilgili kurulun onayı doğrultusunda belirleneceği bildirildi. Sosyal medya paylaşımlarında pedagojik ve etik ilkelere uyulması gerektiği ifade edildi.

Mezuniyet etkinliklerinin velilere ilave mali yük oluşturmayacak şekilde planlanması istendi. Öğrencilerin belirli markalara veya yüksek maliyetli ithal kırtasiye setlerine yönlendirilmemesi gerektiği belirtildi. Ayrıca okullarda yönlendirme, reklam ve tanıtım faaliyetlerine izin verilmeyeceği aktarıldı.

Bakanlık dışındaki deneme sınavlarına izin verilmeyecek

MEB'in belirlediği ortak sınavlar ile ölçme ve değerlendirme araçlarının dışında öğrencileri yarıştıran veya sıralamaya tabi tutan uygulamaların okullarda gerçekleştirilemeyeceği bildirildi.

Bu kapsamda velilere ek mali yük getiren deneme sınavı, hazır bulunuşluk uygulaması ve tarama sınavlarının yapılmasına izin verilmeyeceği belirtildi. Özel yayınevleri ile diğer kişi ve kuruluşların hazırladığı sınavların da aynı kapsamda değerlendirileceği, Bakanlığın ölçme ve değerlendirme politikalarıyla uyumlu olmayan sınav niteliğindeki uygulamaların okullarda yapılamayacağı kaydedildi.

M esleki eğitim ve stajda MEB-İMES zorunlu olacak

Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında işletmelerde yürütülen mesleki eğitim ve staj faaliyetlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarının eksiksiz uygulanacağı bildirildi.

Bu süreçlerin takibi için "İşletmelerde Mesleki Eğitim ve Staj (MEB-İMES)" mobil uygulamasının kullanılacağı ve uygulamanın tüm paydaşlar açısından zorunlu olacağı açıklandı.

Okullarda "Haberimiz Olsun" içeriklerinden yararlanılacak

Öğrencilerin doğru ve güvenilir bilgiye ulaşması, medya okuryazarlığı ile dijital iletişim becerilerinin geliştirilmesi amacıyla hazırlanan "Haberimiz Olsun" dijital platformunun içerikleri de eğitim ortamlarında kullanılacak.

Video, sesli ve yazılı içeriklerin ilgili derslerin konu ve öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilerek eğitim süreçlerine dahil edileceği belirtildi. Okullarda dezenformasyonla mücadeleyi destekleyen ve doğru bilgiye dayalı medya kültürünün geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütüleceği kaydedildi.

Özel eğitim öğrencileri için destek eğitim odaları açılacak

Genelgede özel eğitim ihtiyacı bulunan öğrenciler için okullarda "destek eğitim odaları" oluşturulacağı da belirtildi. Öğrencilerin Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları dikkate alınarak eğitim süreçlerine etkin biçimde katılmalarının sağlanacağı bildirildi.

MEB ayrıca yeni eğitim öğretim yılında öğretmenlerin mesleki itibarlarının korunması ve güçlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceğini açıkladı.

Kısa vadeli dış borçta bankacılık sektörünün payı

Bankacılık sektörünün oluşturduğu kısa vadeli dış borç stoku, haziran ayında bir önceki çeyreğe göre yüzde 5 artış gösterdi. Böylece bankacılık sektörünün kısa vadeli dış borcu 74,9 milyar dolara yükseldi.

Yurt içindeki bankaların yurt dışından temin ettiği kısa vadeli krediler ile menkul kıymetlerden kaynaklanan yükümlülükleri ise aynı dönemde yüzde 4,3 azaldı. Bu kalemdeki borç tutarı 8 milyar dolar olarak hesaplandı.

Yurt dışındaki bankaların Türkiye'de bulundurduğu mevduat tutarı yüzde 14,6 yükselerek 19,9 milyar dolara çıktı. Bankacılık dışındaki kuruluşların mevduat yükümlülükleri yüzde 1,9 gerileyerek 21,4 milyar dolar olurken Türk lirası cinsinden toplam mevduat yükümlülükleri yüzde 7,5 artışla 25,6 milyar dolara ulaştı.

Diğer sektörlerin kısa vadeli dış borcu 72 milyar dolar oldu

Bankacılık sektörü dışında kalan sektörlerin kısa vadeli dış borç stoku da haziran döneminde arttı. Bu gruptaki borç stoku, önceki çeyreğe göre yüzde 3,6 yükselerek 72 milyar dolar seviyesine çıktı.

Söz konusu sektörlerin dış ticaret faaliyetlerinden kaynaklanan ticari kredi yükümlülükleri yüzde 0,1 oranında gerileyerek 63,6 milyar dolara düştü. Nakit kredilerden doğan yükümlülüklerde ise yüzde 43,5 artış görüldü. Bu kalemdeki tutar 8,4 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

Dış borç stokunda Türk lirasının payı yükseldi

Kısa vadeli dış borç stokunun para birimlerine göre dağılımında Türk lirasının payında artış görüldü. Dolar, Euro ve diğer döviz cinslerinin toplam içerisindeki oranları gerilerken Türk lirasının payı yükseldi.

Haziran ayı itibarıyla kısa vadeli dış borç stokunun yüzde 34,6'sı ABD doları, yüzde 26,5'i Euro, yüzde 25,3'ü Türk lirası ve yüzde 13,6'sı diğer döviz cinslerinden oluştu.

Kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç 239,5 milyar dolar

İlk vadesi ne olursa olsun geri ödeme süresi bir yıl veya daha kısa kalan yükümlülüklerin toplamından oluşan kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku 239,5 milyar dolar olarak hesaplandı.

Bu tutar içerisinde mevduat yükümlülükleri 66,9 milyar dolara gerilerken kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri 74,2 milyar dolara yükseldi. TCMB'nin haziran ayına ilişkin verilerinde kısa vadeli dış borç stokundaki değişimler sektör ve yükümlülük türlerine göre bu şekilde kaydedildi.

Bakanlık, insani yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının önündeki engellerin kaldırılmasının önemine işaret ederken, yardım faaliyetlerinin güvenli koşullarda sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.

Gazze’deki insani kriz açıklamada öne çıktı

Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, BM tarihinde görev sırasında en fazla sayıda insani yardım çalışanının hayatını kaybettiği bir dönemin yaşandığı belirtildi. Gazze’de devam eden insani krizin de insani yardım çalışanları ve sivillerin korunmasının önemini ortaya koyduğu kaydedildi.

Açıklamada, Dünya İnsani Günü’nün temsil ettiği değerlerin, hayat kurtarma sorumluluğunun ve insani yardım çalışanları ile sivillerin korunmasına ilişkin yükümlülüklerin önemine dikkat çekildi.

Gazze’de derinleşerek devam eden insani krizin, ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırılmasının yanı sıra yardım faaliyetlerini yürüten personelin güvenliğinin sağlanmasının da önemini gösterdiği ifade edildi.

Hayatını kaybeden yardım çalışanları anıldı

Bakanlık açıklamasında, görevlerini yerine getirirken hedef alınarak hayatını kaybeden BM personeli ve insani yardım çalışanları anıldı.

Dışişleri Bakanlığı, insani yardım faaliyetleri sırasında yaşamını yitiren çalışanların Dünya İnsani Günü vesilesiyle minnetle anıldığını belirtti. Açıklamada, insani yardım çalışanlarının görevlerini güvenli biçimde yerine getirebilmesinin uluslararası toplum açısından önem taşıdığı vurgulandı.

Türkiye insani yardım çalışmalarını sürdürecek

Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'nin insani yardım çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi. Açıklamada, Türkiye'nin köklü tarihinden gelen insani yardım geleneği ve insan odaklı dış politika anlayışı doğrultusunda hareket edildiği belirtildi.

Bakanlık, başta Gazze olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde ihtiyaç sahiplerine insani yardımların ulaştırılması için çalışmaların devam edeceğini kaydetti.

Açıklamada, insani yardımların ihtiyaç sahiplerine hızlı, güvenli ve herhangi bir engelle karşılaşmadan ulaştırılmasının önemine yeniden dikkat çekildi.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!