Evde bakım desteği 2006'dan bu yana sürüyor

Bakan Göktaş, yazılı açıklamasında Evde Bakım Yardımı'nın 2006 yılında engelli bireylerin öncelikle aile ortamında desteklenmesi amacıyla başlatıldığını belirtti.

Söz konusu yardımın aile odaklı bakım hizmetlerinden biri olduğunu ifade eden Göktaş, engelli vatandaşların aile bütünlüklerini koruyarak ev ortamında bakım hizmeti almalarının öncelikli olduğunu aktardı.

Aylık ödeme 15 bin 775 lira oldu

Evde Bakım Yardımı kapsamında hak sahibi başına aylık 15 bin 775 lira ödeme yapıldığını hatırlatan Göktaş, desteğin engelli bireylerin aileleri veya yakınlarıyla birlikte yaşamlarını sürdürmelerine katkı sunduğunu belirtti.

Göktaş, yardım sayesinde engelli vatandaşların yaşadıkları ortamdan ayrılmadan aileleriyle birlikte yaşamalarının ve aile birliğinin korunup güçlendirilmesinin desteklendiğini ifade etti.

490 bin vatandaş yardımdan yararlanıyor

Bakan Göktaş, bu ay evlerinde bakılan tam bağımlı vatandaşlar ve aileleri için toplam 7,7 milyar liralık Evde Bakım Yardımı ödemesinin hesaplara yatırıldığını açıkladı.

Halihazırda 490 bin vatandaşın Evde Bakım Yardımı'ndan yararlandığını belirten Göktaş, ödemelerin engelli vatandaşlar ve aileleri için hayırlı olmasını diledi.

Milli takım 30 kategoride yarışacak

Son yıllarda poomsae branşında elde ettiği uluslararası başarılarla adından söz ettiren ay-yıldızlı kafile, Güney Kore'de geniş bir kadroyla sahne alacak. Türkiye Tekvando Milli Takımı, organizasyonda şu ayrıntılarla boy gösterecek. 30 farklı disiplin ve yaş kategorisinde toplam 36 sporcu tatamiye çıkacak. Organizasyona 83 ülkeden rekor katılımla toplam 1417 sporcu dahil olacak.

16-20 Eylül 2026 tarihleri arasında Chuncheon kentinde düzenlenecek.

Karşılaşmalar naklen yayınlanacak

Şampiyonada milli tekvandocuların madalya mücadeleleri ekran başındaki sporseverlerle buluşacak. Müsabakalar, şampiyona süresince Dünya Tekvando Federasyonu’nun resmi platformu olan World Taekwondo YouTube kanalından naklen ve canlı olarak takip edilebilecek.

Meink, söz konusu sistemin ayrıntılarına ilişkin ise bilgi vermekten kaçındı.

Uzaya yerleştirilen silahın özellikleri açıklanmadı

BBC'nin aktardığına göre Troy Meink, ABD'nin uzaya yerleştirdiği silah sisteminin ne olduğu, hangi koşullarda kullanılabileceği ve hangi kabiliyetlere sahip olduğu konusunda ayrıntı paylaşmadı.

Sistemin ne zaman yörüngeye gönderildiği konusunda da bilgi verilmedi.

Meink, yalnızca söz konusu kapasitenin ABD güçlerini düşmanca girişimlere karşı korumak açısından gerekli olduğunu belirtti.

“Rakipler ABD sistemlerini hedef alıyor”

ABD Hava Kuvvetleri Bakanı, bazı rakip ülkelerin Washington'ın uzaydaki askeri sistemlerine yönelik faaliyetlerde bulunduğunu öne sürdü.

Meink, isim vermeden bazı ülkelerin ABD'nin algılama sistemlerini ve komuta-kontrol kapasitesini devre dışı bırakmaya yönelik girişimlerde bulunduğunu söyledi.

ABD'li yetkililer daha önce de özellikle Rusya ve Çin'in olası bir gelecekteki çatışmada Amerikan uydularını hedef almak ve etkisiz hale getirmek amacıyla çeşitli yöntemler geliştirdiğini savunmuştu.

ABD uzaydaki askeri kapasitesini artırmayı planlıyor

Washington yönetimi, uzayda artan askeri rekabet gerekçesiyle bu alandaki kapasitesini genişletme planlarını daha önce kamuoyuna açıklamıştı.

ABD'li yetkililere göre Rusya ve Çin'in uzay tabanlı kabiliyetleri, Amerikan uyduları ve iletişim sistemleri açısından potansiyel tehdit oluşturuyor.

Bu nedenle ABD'nin uzayda savunma ve caydırıcılık kapasitesini geliştirmeye yönelik çalışmalarını artırması bekleniyor.

“Altın Kubbe” savunma sisteminin de parçası olacak

Donald Trump yönetimi döneminde gündeme getirilen “Altın Kubbe” savunma sisteminde de uzay tabanlı askeri kabiliyetlere önemli bir rol verilmesi planlanıyor.

Söz konusu sistem kapsamında uzay tabanlı savunma unsurlarının geliştirilmesi ve füze tehditlerine karşı daha kapsamlı bir koruma oluşturulması hedefleniyor.

Önleyici füzeler de dahil olmak üzere uzaya dayalı savunma kapasitesinin, ABD'yi balistik füzeler ve havadan gelebilecek diğer tehditlere karşı koruması amaçlanıyor.

Dolar fiyatı 48,6380 liradan işlem görüyor

Serbest piyasada doların alış fiyatı 48,6360 lira olarak belirlenirken satış fiyatı 48,6380 lira oldu. Böylece dolar, yeni güne 48,6380 lira seviyesinden başladı.

Doların satış fiyatı dün 48,6230 lira seviyesinde bulunuyordu. Yeni işlem gününde açıklanan fiyatla birlikte doların satış değerinde önceki güne kıyasla yükseliş görüldü.

Euro fiyatı 56,1440 liraya yükseldi

Euro da serbest piyasada güne yükselişle başladı. Avronun alış fiyatı 56,1420 lira olurken satış fiyatı 56,1440 lira olarak kaydedildi.
Dün günü 56,0780 lira satış fiyatıyla tamamlayan avro, yeni işlem gününde 56,1440 liradan işlem görmeye başladı. Böylece avronun satış fiyatı da önceki güne göre yükseldi.

Güncel dolar ve avro alış satış fiyatları

İstanbul serbest piyasada günün ilk işlemlerinde dolar 48,6360 liradan alınırken 48,6380 liradan satılıyor. Avronun alış fiyatı 56,1420 lira, satış fiyatı ise 56,1440 lira olarak belirlendi.

Döviz piyasasında açıklanan güncel fiyatlar, dolar ve avronun önceki günkü satış değerleriyle karşılaştırıldığında her iki para biriminde de yükseliş olduğunu gösterdi.

Kişi başına vergi hesabı 110 bin lira arttı

Yazılı açıklama yapan Aşkın Genç, eski OVP ile yeni OVP'deki aynı yıllara ilişkin rakamları karşılaştırdı.

Genç'in verdiği bilgilere göre eski OVP'de 2027 yılı için kişi başına genel bütçe vergi geliri yaklaşık 184 bin 600 lira, faiz gideri ise 35 bin lira olarak hesaplanıyordu. Yeni OVP'de aynı yıl için kişi başına vergi geliri yaklaşık 229 bin 200 liraya, faiz gideri ise 45 bin 800 liraya yükseltildi. 2028 yılı için de kişi başına vergi geliri hesabı yaklaşık 209 bin 700 liradan 274 bin 800 liraya, faiz gideri ise 38 bin 350 liradan 53 bin 800 liraya çıkarıldı.

Vergide yüzde 27,8, faizde yüzde 35,7 artış

Genç, 2027 ve 2028 yılları birlikte değerlendirildiğinde yeni programdaki değişimin daha belirgin hale geldiğini söyledi.

Eski OVP'de bu iki yıl için kişi başına yaklaşık 394 bin 300 liralık vergi geliri ve 73 bin 350 liralık faiz gideri hesabı bulunduğunu belirten Genç, yeni OVP'de bu rakamların sırasıyla 503 bin 900 lira ve 99 bin 560 liraya yükseldiğini kaydetti.

Buna göre kişi başına vergi hesabı yaklaşık 109 bin 700 lira, faiz hesabı ise 26 bin 200 lira artırıldı.

Genç, artış oranlarının vergi hesabında yüzde 27,8, faiz hesabında ise yüzde 35,7 olduğunu belirtti.

Dört kişilik aile için vergi hesabındaki fark 438 bin lirayı aşıyor

Aşkın Genç, söz konusu bütçe büyüklüklerinin dört kişilik nüfus üzerinden hesaplandığında ortaya çıkan farkın daha da büyüdüğüne dikkat çekti.

Buna göre aynı iki yıllık dönemdeki yukarı yönlü revizyonun dört kişilik nüfus karşılığı yaklaşık 438 bin 700 liralık vergi ve 104 bin 900 liralık faiz gideri seviyesine ulaşıyor.

Genç, bu değişikliklerin hangi ekonomik varsayımlara dayandığının açıklanması gerektiğini ifade etti.

Üç yılda 13,9 trilyon lira faiz gideri öngörülüyor

Yeni OVP'de 2027-2029 dönemindeki toplam genel bütçe vergi gelirlerinin yaklaşık 71,6 trilyon lira, faiz giderlerinin ise yaklaşık 13,9 trilyon lira olarak öngörüldüğünü belirten Genç, faiz yüküne ilişkin rakamları da paylaştı.

Programda faiz giderinin; 2027'de 3 trilyon 975 milyar lira, 2028'de 4 trilyon 694 milyar lira 2029'da 5 trilyon 245 milyar lira olmasının öngörüldüğünü aktaran Genç, nüfus tahminlerine göre kişi başına faiz giderinin 2027'de yaklaşık 45 bin 800 lira, 2028'de 53 bin 800 lira, 2029'da ise 59 bin 850 liraya ulaşacağını söyledi.

Genç, 2029'daki rakamın günlük kişi başına yaklaşık 164 liraya karşılık geldiğini belirtti.

Her 100 liralık vergi gelirine 19,4 lira faiz gideri

Aşkın Genç, yeni OVP'deki toplam vergi ve faiz projeksiyonlarına ilişkin de değerlendirmede bulundu.

Genç, üç yıllık programda her 100 liralık genel bütçe vergi geliri büyüklüğüne karşı yaklaşık 19,4 liralık faiz gideri bulunduğunu ifade etti.

Bu oranın kamu maliyesindeki faiz yükünün boyutunu gösterdiğini savunan Genç, yeni programdaki projeksiyonların kamuoyuna açık biçimde tartışılması gerektiğini söyledi.

İstihdam hedefleri aşağı çekildi

Aşkın Genç, OVP'deki istihdam hedeflerinde de dikkat çekici değişiklikler olduğunu belirtti.

Geçen yılki OVP'de 2026 için 33 milyon 336 bin, 2027 için 34 milyon 128 bin, 2028 için ise 35 milyon 130 bin kişilik istihdam öngörüldüğünü hatırlatan Genç, yeni programda bu hedeflerin aşağı çekildiğini söyledi.

Yeni OVP'deki istihdam tahminleri şöyle:

• 2026: 32 milyon 579 bin kişi
• 2027: 33 milyon 236 bin kişi
• 2028: 33 milyon 925 bin kişi

Böylece aynı yıllara ilişkin istihdam hedefleri 2026'da 757 bin, 2027'de 892 bin, 2028'de ise 1 milyon 205 bin kişi aşağı yönlü revize edildi.

“Bir yıl neredeyse yerinde sayan istihdam ertesi yıl nasıl hızlanacak?”

Genç, yeni OVP'de 2025'ten 2026'ya istihdam artışının yalnızca 13 bin kişi olarak hesaplandığına dikkat çekti.

Buna karşılık 2026'dan 2027'ye istihdamda 657 bin kişilik artış beklendiğini belirten Genç, bu değişimin hangi sektör, yatırım ve politikalar sayesinde gerçekleşeceğinin açıklanması gerektiğini savundu.

İşsizlik Sigortası Fonu fazlası da aşağı çekildi

Aşkın Genç, İşsizlik Sigortası Fonu'na ilişkin hedeflerdeki değişikliğe de dikkat çekti.

Geçen yılki OVP'de fonun 2027'de 302,6 milyar lira, 2028'de ise 342,2 milyar lira fazla vermesinin beklendiğini hatırlatan Genç, yeni programda bu rakamların 2027 için 151,8 milyar liraya, 2028 için ise 139,2 milyar liraya indirildiğini belirtti.

Böylece fon fazlasının 2027'de 150,8 milyar lira, 2028'de ise 203 milyar lira aşağı yönlü revize edildiği ifade edildi.

Genç, söz konusu kaynağın daha fazla işsizlik ödeneği, aktif işgücü programları veya istihdam desteklerine yönlendirilmesi halinde kullanım kalemlerinin açıklanması gerektiğini söyledi.

Reform takvimlerinin de açıklanmasını istedi

YENİ Parti'li Aşkın Genç, kamu ihale mevzuatı, sosyal güvenlik düzenlemeleri, Piyasa Gözetim ve Denetim Kurumu ile icra ve iflas mevzuatı gibi bazı reform başlıklarının takvimlerinin de ertelendiğini belirtti.

Genç, OVP'nin yalnızca gelecek üç yıla ilişkin hedeflerin sıralandığı bir belge olmadığını, önceki programlarda aynı yıllar için belirlenen hedeflerin neden değiştirildiğinin de açıklanması gerektiğini ifade etti.

“Revizyonların gerekçelerini Cevdet Yılmaz'a soracağız”

Genç, vergi ve faiz projeksiyonlarından istihdama, İşsizlik Sigortası Fonu'ndan reform takvimlerine kadar yapılan değişikliklerin gerekçelerinin kamuoyuna açıklanması gerektiğini belirtti.

Aşkın Genç, söz konusu revizyonların gerekçelerini Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'a soracaklarını söyledi.

Gram altın fiyatı düşüşle başladı

Gram altın, önceki kapanışa göre 12 liralık düşüşle 6 bin 707 lira seviyesinde işlem görüyor. Altın fiyatlarında dün de aşağı yönlü bir seyir izlenirken gram altın günü yüzde 0,93 değer kaybıyla 6 bin 719 liradan tamamladı. Yeni güne satıcılı başlayan gram altının yanı sıra diğer altın türlerinde de günün ilk fiyatları belli oldu.

Saat 09.30 itibarıyla çeyrek altın 11 bin 21 liradan, cumhuriyet altını ise 43 bin 879 liradan satılıyor. Böylece yurt içindeki altın fiyatlarında günün ilk işlemlerinde düşüş yönlü hareket öne çıkmış oldu.

Altın fiyatlarında dolar ve tahvil faizi etkisi

Küresel piyasalarda altın fiyatlarının seyrinde dolar endeksi ve tahvil faizlerindeki hareketlilik takip ediliyor. Orta Doğu'da devam eden çatışmalar nedeniyle petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde bulunması ve tahvil faizlerindeki yükseliş, önde gelen merkez bankalarının faiz kararları öncesinde yatırımcıların temkinli hareket etmesine neden oluyor.

Bölgede artan gerilimin petrol fiyatlarında yükselişe yol açması, küresel ekonomi açısından enflasyon riskinin artmasına neden oluyor. Bu gelişmelerin merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentiler üzerinde de etkili olduğu belirtiliyor.

Fed faiz kararı öncesi piyasalarda hareketlilik

ABD Merkez Bankasının (Fed) bu hafta faiz artıracağına kesin gözüyle bakılıyor. Fed'in enflasyonla mücadele kapsamında para politikasını sıkılaştıracağı yönündeki beklentilerin güçlenmesi, tahvil faizlerinde satış baskısının oluşmasına yol açıyor.

Banka, son faiz artırımını Temmuz 2023'te gerçekleştirmişti. Fed'in faiz artıracağı yönündeki fiyatlamalarla birlikte dolar endeksi de yükseliş gösterdi. Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,6 seviyesinde seyrediyor.

Ons altın 4 bin 287 dolara geriledi

Dolar endeksi ve tahvil faizlerindeki yükselişin etkisiyle ons altın fiyatında da düşüş görüldü. Ons altın, saat 09.30 itibarıyla önceki seviyesine göre yüzde 0,3 azalarak 4 bin 287 dolar seviyesinden işlem görüyor.

Gram altın fiyatının seyrinde ons altındaki hareketin yanı sıra dolar endeksindeki değişim de takip edilirken, küresel piyasalarda gözler merkez bankalarının faiz kararları öncesindeki gelişmelere çevrildi.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler

Yurt içi ve küresel piyasalarda bugün açıklanacak ekonomik veriler izlenecek. Yurt içinde bütçe dengesi gündemin öne çıkan verileri arasında yer alırken, yurt dışında İngiltere'nin işsizlik oranı takip edilecek.

Avro Bölgesi'nde dış ticaret dengesi ve ABD'de New York Fed imalat sanayi endeksi de piyasaların izleyeceği veriler arasında bulunuyor. Yoğun veri gündeminin yanı sıra petrol fiyatları, dolar endeksi ve tahvil faizlerindeki hareketler de altın fiyatlarının seyrinde takip ediliyor.

TÜBİTAK UZAY bünyesindeki OPMER'de Ay Uzay Aracı'nın önünde basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Kacır, projenin Türkiye'nin uzay çalışmalarında önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.

"Türkiye Ay'a erişen 9'uncu ülke olacak"

Türkiye'nin Milli Uzay Programı'ndaki en önemli hedeflerden birinin kendi imkanlarıyla geliştirilen bir uzay aracıyla Ay'a erişmek olduğunu belirten Kacır, bugüne kadar Ay'a erişmeyi başaran ülke sayısının 8 olduğunu söyledi.

Kacır, Ay Uzay Aracı görevinin başarıyla tamamlanması halinde Türkiye'nin Ay'a erişmeyi başaran 9'uncu ülke olacağını ifade etti.

Bakan Kacır, Türkiye'nin aynı zamanda bu misyonu gerçekleştiren ilk Müslüman ülke olacağını belirterek, Ay görevine ilişkin Türkiye'nin milli imkanlarına vurgu yaptı.

Ay Uzay Aracı yaklaşık 3,5 ton ağırlığında

Kacır'ın verdiği bilgilere göre Ay Uzay Aracı yaklaşık 3,5 ton büyüklüğünde olacak. Araç yeryüzünden fırlatılacak ve Ay'a iniş gerçekleştirecek.

Projenin tamamlanmasıyla birlikte Türkiye, yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip bir derin uzay aracını geliştirmiş ve üretmiş olacak.

Bu yönüyle Ay görevinin Türkiye'nin yerli uzay teknolojileri açısından da önemli bir kazanım olması hedefleniyor.

Yerli hibrit roket motoru derin uzayda ateşlenecek

Ay Uzay Aracı Projesi'nin dikkat çeken unsurlarından biri de yerli hibrit itki sistemi olacak.

Kacır, tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirilen hibrit itki sisteminin ve hibrit roket motorunun derin uzayda dünya tarihinde ilk kez ateşlenmesinin bu görev kapsamında gerçekleştirileceğini belirtti.

Bu teknolojinin Ay göreviyle birlikte uzay ortamında test edilmesi, Türkiye'nin derin uzay teknolojileri alanındaki yetkinliğini artırması açısından önem taşıyor.

Türkiye uzay yarışında daha güçlü yer alacak

Bakan Kacır, Ay misyonunun yalnızca Ay'a ulaşma hedefinden ibaret olmadığını, aynı zamanda bilimsel araştırmalara katkı sunacağını söyledi.

Türkiye'nin bu görevle yeniden Ay'a yönelen insanlığın bilimsel çalışmalarına katkı sağlayacağını belirten Kacır, böylece Türkiye'nin uzay yarışında daha güçlü şekilde yer alacağını ifade etti.

Ay Uzay Aracı TUSAŞ'a gönderilecek

Projenin bir sonraki aşamasında Ay Uzay Aracı'nın TUSAŞ bünyesindeki Uydu Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne gönderileceği açıklandı.

Kacır, proje tamamen tamamlandıktan sonra aracın fırlatma hazırlıkları için Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Kennedy Uzay Üssü'ne gönderileceğini belirtti.

Türkiye'nin ilk derin uzay görevi kapsamında yürütülen çalışmaların tamamlanmasının ardından Ay Uzay Aracı'nın uzaya gönderilmesi planlanıyor.

Kacır'dan Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ay Uzay Aracı Projesi ve diğer uzay çalışmalarının hayata geçirilmesine liderlik eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür etti.

Kacır, Ay görevinin Türkiye'nin milli uzay hedefleri açısından önemli bir aşama olduğunu vurguladı.

Sendika, farklı alanlarda faaliyet gösteren kurumların sosyal medya hesaplarının Türkiye'den erişime engellenmesini “sansür pratiğinin kurumsallaşmış bir boyuta ulaşması” olarak değerlendirdi.

Çok sayıda X hesabına erişim engeli getirildi

DİSK Basın-İş açıklamasında, LGBTİ+ dernekleri, örgütleri ve aktivistlerine yönelik erişim engellerinin 12 Eylül'de başladığı belirtildi.

13 Eylül'de ise aralarında çok sayıda üniversitenin LGBTİ+ topluluğunun da bulunduğu 32 X hesabının erişime engellendiği ifade edildi.

Son olarak aralarında Evrensel Gazetesi, Uluslararası Af Örgütü Türkiye, Barış Akademisyenleri ve Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği'nin (MLSA) sosyal medya hesaplarının da bulunduğu çok sayıda X ve Instagram hesabına Türkiye'den erişim engeli getirildiği aktarıldı.

“Sansür pratiği kurumsallaşıyor”

DİSK Basın-İş, farklı alanlarda faaliyet gösteren medya kuruluşları ve sivil toplum örgütlerinin hesaplarının engellenmesinin ifade ve basın özgürlüğü açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu belirtti.

Açıklamada, “Söz konusu hesapların ‘jet hızıyla’ görünmez kılınması, keyfi ve denetimsiz bir müdahale görüntüsü vermektedir” denildi.

Hak ihlallerini raporlayan ve kamusal tartışmaya katkı sunan sivil toplum kuruluşları ile bağımsız medya organlarının sessizleştirilmesinin çoğulcu demokrasinin temel unsurlarına yönelik bir saldırı olduğu savunuldu.

“Toplumun haber alma ve hak arama kapasitesi hedef alınıyor”

Açıklamada, erişim engellerinin yalnızca belirli sosyal medya hesaplarının görünürlüğünü ortadan kaldırmadığı, aynı zamanda toplumun bilgiye erişme, örgütlenme ve hak arama imkanlarını da etkilediği belirtildi.

DİSK Basın-İş, dijital platformlar üzerinden gerçekleştirilen müdahalelerin hukuki denetimden yoksun bir alan yaratmaması gerektiğini vurguladı.

Sendika, ifade özgürlüğüne yönelik her türlü sınırlamanın hukuki, şeffaf ve orantılı olması gerektiğini belirterek, kamuoyunu bilgilendiren ve hak temelli çalışmalar yürüten aktörlerin susturulmasının “milli güvenlik” veya “kamu düzeni” gibi soyut gerekçelerle savunulamayacağını ifade etti.

“Demokrasilerde en zor konular bile konuşulabilmeli”

DİSK Basın-İş açıklamasında, demokratik toplumlarda farklı görüşlerin ifade edilebilmesinin önemine dikkat çekildi.

Açıklamada, “Demokrasiler, en zor konuların bile konuşulabildiği, sorgulanabildiği ve raporlanabildiği rejimlerdir” değerlendirmesine yer verildi.

Sendika, sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engellerinin genişlemesinin demokratik kamusal alanı daralttığını savundu.

X'e engelleri kaldırma çağrısı

DİSK Basın-İş, X platformunun söz konusu kararları derhal geri almasını ve erişim engellerini kaldırmasını istedi.

Açıklamada ayrıca uygulamalara ilişkin şeffaf bir gerekçe sunulması talep edildi.

Sendika, yetkili kamu kurumlarına da dijital alanda ifade özgürlüğünü fiilen ortadan kaldıran müdahalelerin soruşturulması ve Anayasa tarafından güvence altına alınan temel hakların korunması çağrısında bulundu.

“Demokratik kamusal alan daralıyor”

DİSK Basın-İş, erişim engellerinin devam etmesinin demokratik kamusal alanı daralttığını ve toplumun bilgiye erişimini olumsuz etkilediğini belirtti. Açıklamada, “Basın özgürlüğü, yalnızca gazetecilerin değil; her yurttaşın özgürlüğüdür” ifadeleri kullanıldı.

Açıklamanın tamamı şöyle:

Demokratik bir hukuk devletinde kamuoyunun bilgi alma hakkı, basın özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğü Anayasal güvence altındadır. Ancak son gelişmeler, bu ilkelerin dijital alanda sistematik biçimde aşındırıldığını göstermektedir.

LGBTİ+ dernekleri, örgütleri ve aktivistlerine yönelik 12 Eylül’de başlayan erişim engellerinin ardından, aralarında çok sayıda üniversite LGBTİ+ topluluğunun da bulunduğu 32 X hesabı daha 13 Eylül’de erişime engellenmişti.

Bugün de aralarında Evrensel Gazetesi, Uluslararası Af Örgütü Türkiye, Barış Akademisyenleri ve Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) hesaplarının da bulunduğu çok sayıda X ve Instagram hesabı erişime engellendi.

Evrensel Gazetesi, Uluslararası Af Örgütü Türkiye, Barış Akademisyenleri ve Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) gibi farklı alanlarda faaliyet yürüten kurumların sosyal medya hesaplarının X platformu tarafından Türkiye’den erişime engellenmesi, sansür pratiğinin kurumsallaşmış bir boyuta ulaştığına işaret etmektedir.

Söz konusu hesapların “jet hızıyla” görünmez kılınması, keyfi ve denetimsiz bir müdahale görüntüsü vermektedir. Bir yandan hak ihlallerini raporlayan, diğer yandan kamusal tartışmaya katkı sunan sivil toplum kuruluşlarının ve bağımsız medya organlarının sessizleştirilmesi, çoğulcu demokrasinin temel taşlarına yönelik doğrudan bir saldırıdır. Bu operasyon, yalnızca belirli hesapların erişilebilirliğini ortadan kaldırmakla kalmamakta; aynı zamanda toplumun haber alma, örgütlenme ve hak arama kapasitesini hedef almaktadır.

Sansürün dijital platformlar aracılığıyla ve “hız” vurgusuyla meşrulaştırılması, hukuki denetimden yoksun bir müdahale alanı yaratmaktadır. Oysa ifade özgürlüğüne yapılan her sınırlama; hukuki, şeffaf ve orantılı olmak zorundadır. Kamuoyunu bilgilendiren, hak temelli çalışma yürüten aktörlerin susturulması, “milli güvenlik” veya “kamu düzeni” gibi soyut gerekçelerle bile savunulamaz. Zira demokrasiler, en zor konuların bile konuşulabildiği, sorgulanabildiği ve raporlanabildiği rejimlerdir.

Basın ve ifade özgürlüğü savunucusu olarak, X platformunun bu kararını derhal geri almasını, erişim engellerinin kaldırılmasını ve sansür uygulamalarına ilişkin şeffaf bir gerekçe sunmasını talep ediyoruz. Aynı zamanda yetkili kamu kurumlarını, dijital alanda ifade özgürlüğünü fiilen ortadan kaldıran bu tür müdahaleleri soruşturmaya ve Anayasa’nın güvence altına aldığı temel hakları korumaya davet ediyoruz.

Susturma operasyonları genişleyerek devam ettiği sürece, demokratik kamusal alan daralmakta; toplumun hakikatle kurduğu bağ zayıflamaktadır. Basın özgürlüğü, yalnızca gazetecilerin değil; her yurttaşın özgürlüğüdür. Bu nedenle, bu engelleme karşısında sessiz kalmak, sansürün bir parçası olmak anlamına gelir.

Demokratik bir hukuk devletinde kamuoyunun bilgi alma hakkı, basın özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğü Anayasal güvence altındadır. Ancak son gelişmeler, bu ilkelerin dijital alanda sistematik biçimde aşındırıldığını göstermektedir.

LGBTİ+ dernekleri, örgütleri ve aktivistlerine… pic.twitter.com/wIB55JOgvq

— DİSK Basın-İş (@diskbasinis) September 14, 2026

Çalışmalar kapsamında farklı terör örgütleri içerisinde faaliyet gösterdiği belirlenen şüphelilerin yakalanması için operasyon düzenlendi.

Farklı örgütlerde faaliyet gösteren şüpheliler belirlendi

Soruşturma kapsamında etkin pişmanlık hükümleri çerçevesinde alınan ifadeler doğrultusunda incelemeler gerçekleştirildi.

Yapılan çalışmalar sonucunda MLKP içerisinde 44, TKP/ML-TİKKO içerisinde 4, DSİH-KALDIRAÇ içerisinde 3 ve MKP içerisinde 1 şüphelinin faaliyet yürüttüğü tespit edildi. Ekiplerin çalışmalarının ardından toplam 52 şüpheli hakkında gözaltı kararı çıkarıldı.

10 ilde 42 adrese eş zamanlı baskın

Gözaltı kararlarının ardından İstanbul merkezli olmak üzere Ankara, Adana, Antalya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Mersin, Muğla ve Şanlıurfa'da operasyon gerçekleştirildi.

Toplam 10 ilde belirlenen 42 adrese eş zamanlı olarak düzenlenen operasyonda 39 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

10 şüphelinin yeri belirlendi

Operasyonda hakkında gözaltı kararı bulunan şüphelilerden 8'inin yurt dışında bulunduğu tespit edildi. İki şüphelinin ise cezaevinde olduğu belirlendi. Diğer 3 şüphelinin yakalanması için ekiplerin çalışmalarının sürdüğü bildirildi.

Aramalarda silah ve mühimmat bulundu

Şüphelilerin ikametlerinde gerçekleştirilen aramalarda çeşitli materyaller ile örgütsel dokümanlara el konuldu. Aramalarda ayrıca 1 tabanca, 2 şarjör ve 53 fişek ele geçirildi. Operasyon kapsamında gözaltına alınan şüphelilerin emniyetteki işlemlerinin sürdüğü bildirildi.

Yaş sebze ve meyve fiyatları mercek altında

İçişleri Bakanı Akın Gürlek, operasyonun ayrıntılarını sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla duyurdu.

Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında “tarladan markete fiyat yolculuğunun” mercek altına alındığını açıkladı.

Soruşturmada, yaş sebze ve meyve ürünlerinin üreticiden çıkış fiyatı ile tedarikçilere ulaştığı aşamadaki fiyatlandırma ve maliyet unsurları incelendi.

Bin 29 çiftçinin beyanına başvuruldu

Soruşturma kapsamında farklı kamu kurumlarının verilerinden yararlanıldı. Ticaret Bakanlığı'ndan Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan ise Çiftçi Kayıt Sistemi verileri temin edildi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından da soruşturma kapsamında kapsamlı bir rapor hazırlandı.

Yaklaşık bin 29 çiftçinin beyanına başvurularak ürünlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı ve tedarikçilere hangi koşullarda ulaştığı araştırıldı.

Fiyatları yukarı yönlü manipüle ettikleri iddiası

Yapılan incelemelerde, hallerin büyük tedarikçileri konumundaki bazı firmaların piyasadaki hâkimiyetlerini kullandıkları iddia edildi.

Soruşturma kapsamında söz konusu firmaların ürün arzını gerçekte olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdikleri yönünde tespitler yapıldığı belirtildi.

Ayrıca bazı firmaların sahte müstahsil makbuzları düzenleyerek gerçeğe aykırı maliyet oluşturdukları ve bu yöntemle yaş sebze ve meyve fiyatlarını yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları öne sürüldü.

22 ilde 109 adrese eş zamanlı operasyon

Soruşturmanın; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu'na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütüldüğü bildirildi.

Bu kapsamda İstanbul merkezli olarak 22 ilde operasyon düzenlendi. Toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldı.

41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisine gözaltı kararı

Soruşturma kapsamında 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen operasyonlara İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekipleri katıldı.

Bakan Gürlek: Haksız kazanca izin verilmeyecek

İçişleri Bakanı Akın Gürlek, açıklamasında soruşturmayı yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ile operasyonlara katılan emniyet ekiplerine teşekkür etti.

Gürlek, Hazine ve Maliye, Tarım ve Orman ile Ticaret bakanlıklarının sağladığı veri, analiz ve raporlarla soruşturmaya katkı sunduğunu belirtti.

Bakan Gürlek, tarladan sofraya uzanan zincirin hiçbir aşamasının üreticinin emeği ve vatandaşın bütçesi üzerinden haksız kazanç sağlanan bir alana dönüştürülmesine izin verilmeyeceğini ifade etti.

Soruşturmada kamu kurumlarının verileri kullanıldı

Soruşturmanın temelinde farklı kamu kurumlarından elde edilen verilerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi yer aldı.

Hal Kayıt Sistemi ve Çiftçi Kayıt Sistemi verilerinin yanı sıra Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından hazırlanan raporun da soruşturmaya esas teşkil ettiği belirtildi.

Yaklaşık bin 29 üreticinin beyanları üzerinden ürünlerin üretim aşamasından tedarikçilere ulaşmasına kadar geçen süreçteki fiyat ve maliyet hareketlerinin araştırıldığı bildirildi.

Soruşturmanın, yaş sebze ve meyve piyasasında fiyat oluşumunun tüm aşamalarının incelenmesi ve varsa suç teşkil eden uygulamaların ortaya çıkarılması amacıyla sürdürüldüğü kaydedildi.

Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan'ın liderliğinde; üreticimizin emeğini, vatandaşımızın bütçesini ve piyasanın adil işleyişini korurken, fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağlayan ve ekonomik düzeni bozan suçlarla mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz.

Bu çerçevede…

— Akın Gürlek (@abakingurlek) September 15, 2026

Üç büyükşehirde güncel akaryakıt fiyatları

15 Eylül 2026 Salı günü yürürlüğe giren zamlı tarifeyle birlikte Türkiye'nin üç büyük kentinde pompa fiyatları şu seviyelere ulaştı:

• İstanbul (Avrupa Yakası): Motorin 95,60 TL, Benzin 80,26 TL, LPG (Otogaz) 34,99 TL

• Ankara: Motorin 96,75 TL, Benzin 81,25 TL, LPG (Otogaz) 34,90 TL

• İzmir: Motorin 97,02 TL, Benzin 81,52 TL, LPG (Otogaz) 34,75 TL

Bir ayda motorine yüzde 20, benzine yüzde 12 zam

Resmi fiyat hareketleri karşılaştırıldığında son bir aydaki artış grafiği dikkat çekici bir boyuta ulaştı. 15 Ağustos 2026 tarihinde İstanbul Avrupa Yakası'nda litresi 71,39 liradan satılan kurşunsuz benzin, 15 Eylül itibarıyla 8,87 liralık artışla 80,26 liraya çıkarak yaklaşık yüzde 12,4 oranında zam gördü.

Aynı dönemde motorindeki yükseliş çok daha sert oldu. 15 Ağustos'ta litre fiyatı 79,61 lira olan motorin, aradan geçen bir ayda toplam 15,99 lira artarak 95,60 liraya ulaştı. Bu tablo, motorin fiyatlarında yalnızca 30 günde yaklaşık yüzde 20,1'lik bir sıçramaya işaret etti.

Zam dalgaları peş peşe geldi

Motorindeki fiyat tırmanışının kronolojisinde son bir ayda üç kritik artış kayıtlara geçti:

• 22 Ağustos: Motorine 2,92 TL zam yansıtıldı.

• 1 Eylül: Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) düzenlemesindeki 3 liralık artış, KDV etkisiyle birlikte pompaya 3,60 TL olarak yansıdı.

• 15 Eylül: Gece yarısı yürürlüğe giren kararla yaklaşık 6,5 liralık yeni bir artış gerçekleşti.

Benzin grubunda ise en son 12 Eylül tarihinde pompa fiyatlarına ortalama 3,20 liralık artış eklenmiş, böylece benzinin litresi de Türkiye genelinde 80 liralık psikolojik eşiği geride bırakmıştı.

Harekete geçen ekipler, belirlenen panelvanı durdurarak araçta arama yaptı. Yapılan detaylı aramalarda koliler ve paketler halinde gizlenmiş, sentetik ecza yapımında kullanılan 486 kilo 450 gram uyuşturucu içerikli pregabalin etken maddesi bulundu. Araçta bulunan 1 zanlı olay yerinde kıskıvrak yakalanarak etkisiz hale getirildi.

Ele geçirilen yüksek miktardaki maddenin dağıtım ağına ve sevkiyat zincirine yönelik tahkikatı derinleştiren emniyet güçleri, söz konusu uyuşturucuyla bağlantılı olduğunu tespit ettiği 3 şüphelinin daha kimliğini ve saklandıkları adresleri belirledi. Düzenlenen eş zamanlı baskınlarla diğer 3 zanlı da gözaltına alındı.

Toplam 4 şüpheli, sorgulanmak ve haklarında "uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti yapmak" suçundan adli işlem başlatılmak üzere İstanbul Emniyet Müdürlüğü'ne götürüldü.

"Antep'i yenemezsen kimi yeneceksin? Bir takımın hepsi mi kötü oynar!"

Fenerbahçeli oyuncuların sahada sergilediği ruh halini ve motivasyon kaybını eleştiren Yağcıoğlu, ilk yarıdaki futbola şu sözlerle tepki gösterdi:

"Antep'i yenemezsen kimi yeneceksin? Nasıl şampiyon olacaksın? Bu maçları kazanman lazım. Kimin oynadığının da ben çok önemli olduğunu düşünmüyorum. İlk 11 de yanlış, oyun planı da yanlış. Onları da konuşuruz belki ama sonuçta 11 tane Fenerbahçeli futbolcu sahaya çıkıyor! Bir takımın hepsi mi kötü oynar ya! İlk 45 dakika bir takımın tüm oyuncularının kötü oynadığını ilk defa görüyorum. Kaçan gole falan ben bir şey demem. Ne goller kaçıyor, çizgiden de kaçar; futbolun doğasında var. Ama oyun, oyuncuların isteği... Sanki sezon bitmiş, Fenerbahçe'nin hiçbir ümidi kalmamış gibi öylesine oynuyorlar. Hafta arası hocanız istifa etti, yönetim kabul etmedi ve geri geldi. Yönetim 'Hocamıza güveniyoruz' mesajı verdi. Hiç mi ayağını denk almazsın, hiç mi endişe etmezsin?"

"İsmail Kartal'ın kafası çok karışmış: Üç ön liberoyla bu maça çıkılmaz"

İsmail Kartal’ın taktik kurgusundaki çelişkilere dikkat çeken Yağcıoğlu, orta saha ve hücum hattındaki oyuncu tercihlerini şu analizle eleştirdi:

"İsmail Kartal'ın kafası çok karışmış, net bir şekilde gözüküyor. 'Beşiktaş maçına bu üçlü ile çık' dedik, orada İrfan Can'ı oynattı ve yanlış yaptı. Antep maçında ise bu üçlüyle çıkılmaz ki! Roma maçı doğruydu, müthiş bir savunma yaptın ama Antep'te kazanmak zorundasın. İsmail, Kante, Guendouzi... Guendouzi forvet arkası gibi oynadı, bütün boşluklara koştu ama adamın öyle bir yeteneği yok, o bölgenin oyuncusu değil. Mason Greenwood var, onu forvet arkası oynat; formda olan Oğuz'u koy kanada! Oğuz'dan niye vazgeçtin? 'Perşembe maç oynadı' diyerek rotasyon mazeretine sığınmasınlar. Perşembeden pazartesiye 4 gün var, herkes aynı takımla oynuyor."

"Formda Vedat dururken hali olmayan Lukaku ile başlamak hata"

Hücum hattındaki tercihleri de sert şekilde eleştiren Yağcıoğlu, çift forvete dönülmemesine ve kadro mühendisliğine değindi:

"Vedat, Roma maçının en iyi oyuncularındandı. Bugün niye Lukaku'yla başlıyorsun? Adamın en büyük gücü fiziği. Arkasındaki stoper Abena, her pozisyonda Lukaku'dan topu aldı; hali yok Lukaku'nun! Niye formda Vedat'ı oynatmıyorsun? Sağ tarafta Semedo'dan niye vazgeçtin? Eğer Mert Müldür ile devam edeceksen Talisca kalsaydı, Talisca bu maçta bir şekilde gol atar, sana sonuç getirirdi. Kerem 10 topun 8'ini kaybediyor; onu sahada tutuyorsun, iyi durumdaki Oğuz'u oynatmıyorsun. Oyunun son anlarında Lukaku çıktı, Vedat girdi. Çıkartma kardeşim, ikisi birden kalsın, çift forvet oyna! Rakip zaten ikinci yarı kalene gelemedi."

"5 maçta 8 puan kaybını kimse kaldıramaz"

Alınan sonuçların teknik heyet ve yönetim üzerinde büyük bir baskı oluşturacağını belirten Yağcıoğlu, sözlerini şu çarpıcı değerlendirmeyle noktaladı:

"5 maçta 2 mağlubiyet, 1 beraberlik... Bu tablo İsmail Kartal değil kim olursa olsun başını ağrıtır. Hafta arasında istifa süreci yaşanmasaydı bile bu sonucun ardından yönetim 'İyi başlamadık, acaba hocayla devam etsek mi etmesek mi?' diye durumu masaya yatırırdı. Bugün bir Amed'le falan oynasa çok daha fazla sıkıntı yaşardı takım; öyle dağınık bir görüntü vardı. Neresinden bakarsam bakayım büyük bir hayal kırıklığı. İsmail Kartal'ın geri dönüşü de hiçbir işe yaramadı, zaten gitmesi de bir işe yaramamıştı."

"280 milyon euroluk kadro kuruldu, Antep'te 2 puan daha gitti"

Fenerbahçe'nin dev bütçeli kadrosuna ve Avrupa dönüşü ligde yaşadığı ritim kaybına dikkat çeken Kahveci, sahada ortaya konan performansı şöyle analiz etti:

"280 milyon euroluk kadro kuruldu. 18 yıl sonra Şampiyonlar Ligi'ne giren bir Fenerbahçe... Şampiyonlar Ligi müziğini dinledi Fenerbahçe, hepimiz mutlu olduk. Büyük başarı ama Antep'te bırakılan 2 puan daha. 3 tane deplasman maçı oynadı ligde. Gençlerbirliği kayıp, Samsun'da beklenilenden iyi oynadı rahat galibiyet aldı, bugün Antep deplasmanı... Lukaku 11 oynadı, arkası dönük topu tutup iyi işler yaptı. İlk yarıda Guendouzi boş kaleye kaçırdı. Fenerbahçe, ikinci yarı Antep'e göre daha iyi oynadı. İki tane top direkten döndü. Biri Greenwood'un, biri Kerem'in... Kerem sahada yoktu. Sonuçta sahada iki puan bıraktın."

"Roma maçından sonra neden kaos yaratıyorsun? Allah taraftara sabır versin"

Şampiyonlar Ligi’ndeki Roma beraberliğinin ardından teknik direktör İsmail Kartal’ın istifası ve kulüp içindeki kriz ortamının gereksiz yere tırmandırıldığını ifade eden Kahveci, sarı-lacivertli taraftarların ruh halini gündeme taşıdı:

"Ligde oynanan 5 maç, karşılığında alınan 7 puan. Bak bu şaka! Fenerbahçeli taraftarlar şu an ne kadar üzgün bilmiyorum. Şampiyonlar Ligi'nde Roma maçında 1 puan aldıktan sonra bu kaosu neden yaratıyorsun? Fenerbahçeli taraftarların 1 saat bile sevinmeye hakkı yok mu? Maç sonrası kaostan bahsediyorum. Allah size sabır versin, gerçekten."

"Ligde 11. sıradasın; Sahaya PAF takımı çıksa 8 puan alırdı"

Puan cetvelinde geriye düşülmesini sert bir dille eleştiren ünlü yorumcu, Aziz Yıldırım yönetimi ve İsmail Kartal’ın büyük bir hayal kırıklığı tablosu çizdiğini söyledi:

"13. sezon. 'Şampiyon olacağız' diyen bir Aziz Yıldırım ve yönetimi... 18 yıl sonra Şampiyonlar Ligi'ne girilen başarılı bir dönem. Lige döndüğünde 5 maçta alınan 7 puan. Bunun açıklaması olamaz. Roma maçında yaşananlardan sonra 'Aziz Yıldırım ve İsmail Kartal üzerine çok fazla sorumluluk aldı' dedik. Ligde 11. sıradasın, önünde 10 tane takım var. Galatasaray'ın 13'ü, Beşiktaş'ın 12'si değil olay. Diğerlerini nasıl geçeceksin? Büyük hayal kırıklığı! Şu dakika itibarıyla felaket senaryosu var. PAF takımı çıkar, 8 puan alır. Beşiktaş maçını bir kenara koyuyorum... Beşiktaş bu sene akıyor, kaçıyor ne yalan söyleyeyim. Hak ederek muhteşem oynadı ve kazandı. Ama PAF takımı 8 puan alır."

"Fenerbahçe şampiyon olsun, 100 tane forma hediye edeceğim"

Sarı-lacivertli ekibin mevcut kriz iklimi ve saha içi üretkenliğiyle şampiyonluk yarışında tutunamayacağını savunan Kahveci, sözlerini açık bir meydan okumayla noktaladı:

"Aziz Başkan hangi büyük hedefle geldi bu sezon? 11. sırada 7 puanın var! Fenerbahçe bu sezon şampiyon olsun, 100 tane Fenerbahçe forması hediye edeceğim."

"Gaziantep'te bir, Fenerbahçe'de üç ön libero vardı"

Sahadaki taktik kurguyu ve kadro mühendisliğini köşesine taşıyan Uğur Meleke, İsmail Kartal'ın sahaya sürdüğü ön libero ağırlıklı yapının hücum üretkenliğini sıfırladığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Başlangıç 11’lerine bakıldığında Gaziantep’te tek ön libero olarak Meleke oynarken, Fenerbahçe’de üç tane Meleke tipli ön libero vardı adeta! İsmail Kartal, 65’te kulübesine başvurdu; hem sahadaki ön libero sayısını ikiye düşürdü hem de Muriqi ve Oğuz’u sürdü sahaya. Greenwood’un da kıpırdanmasıyla Fenerbahçe birkaç net pozisyon yakaladı, iki kere direğe takıldı ancak tabelayı değiştirmeyi başaramadı."

"Peki Fenerbahçe'nin ligden istifası ne olacak?"

İstifa sürecinin kulüp içinde yarattığı yönetim zafiyetine ve sahadaki geciken hamlelere dikkat çeken Mert Aydın, faturanın yanlış tercihlere çıktığını vurguladı:

"İsmail Kartal, oyuncu değişiklikleri için geç kaldı. Gaziantep özellikle ilk yarıda maçı lehine çevirebilecek 2 pozisyon buldu. Fenerbahçe’nin 2 topu direkten döndü. Tabii ki bu şanssızlık. Ancak bu tip tehlikeli pozisyonları oyun içinde sık sık bulacaksınız ki rakip bunalacak. İsmail Kartal’ın istifası kabul edilmedi. O da geri döndü. Peki Fenerbahçe’nin ligden istifası ne olacak? Bu da kabul edilmeyecek mi acaba? Yanlış tercihler, gereksiz tripler, kaotik kulüp yönetimi işi bu hale getirdi."

"Oldum olası 60. dakika takıntısını çözemedim"

Milliyet yazarı Halil Özer, sahadaki kontrolsüz oyuna ve teknik heyetin ezber değişiklik dakikalarına sert çıktı:

"İlk yarıyı heba eden İsmail Hoca 2. yarıya hiç değişiklik yapmadan başladı. Ancak Fenerbahçe daha ataktı. Pozisyonlar yakaladı. Kerem’in şutu yan direkten döndü. Guendouzi bir gol daha kaçırdı. Aslında bütün ataklar kontrolsüz ataklardı. Kaos futboluna yöneldi takım. Ama onda da direnci giderek artan ev sahibi gözü kara bir savunma sergiledi. İsmail Hoca 60. dakikadan itibaren değişikliklere gitti. Oldum olası bu bizim hocaların 60. dakika takıntısını çözemedim. Yürümüyorsa değiştir. Neyi bekliyorsun? İşte böyle bedel ödersin."

"Krize değil zihinsel devrime ihtiyacı var"

Fenerbahçe'nin yaşadığı erozyonun puan cetvelinden çok daha derin olduğunu belirten Murat Özbostan, camianın içine düştüğü karamsarlığı şu sözlerle özetledi:

"Takımın öz güveni, yönetimin istikrarı ve taraftarın inancı da eriyor. 8 puan kaybedildi. Elbette lig bitmedi, şampiyonluk matematiksel olarak hâlâ mümkün. Ama futbol, sadece matematik değildir. İnanç ister, güven ister, doğru oyun ister. Bugün Fenerbahçe'nin ihtiyacı yeni bir kriz değil, akıl ve istikrar. Çünkü Fenerbahçe sadece puan kaybetmiyor… Eriyor! Zihinsel olarak bir devrim ve umut lazım."

"Bu bozuk düzende problem büyük"

Usta yazar Ömer Üründül, ikinci yarıda yapılan değişikliklerin de takımın havasını değiştiremediğini kaydederek tablonun ciddiyetine işaret etti:

"İkinci yarıda Fenerbahçe'de işin ciddiyetini anlamaya çalışan bir hareketlilik var. Guendouzi ile kaçan bir gol var. Devamında Kerem'in vuruşu direkten döndü. Sonra İsmail Kartal, 3 hamleye başvurdu. Ama bu 3 değişiklik de sahaya olumlu yansımadı. Çünkü girenler de maçın havasından uzaktılar. Bu bozuk düzende Gaziantep'in ilk yarının aksine hücuma çıkamayışı muhtemel bir sıkıntıyı engelledi. Fenerbahçe açısından en aklımda kalan enstantane Greenwood'un direkten dönen frikiği... Sonuçta 2 puan daha kaybedildi. Problem büyük."

"Talisca'nın gönderilmesinin bedeli ödendi"

Bülent Timurlenk ise bir önceki sezon Gaziantep deplasmanında alınan 4-0'lık galibiyeti hatırlatarak kadro planlamasındaki büyük hatalara parmak bastı:

"Önce bir hatırlatma… Geçen sezon Fenerbahçe, Gaziantep'te 4-0 kazanırken, gollerin ikisi En-Nesyri, ikisi Talisca'dan gelmiş, Fenerbahçe orta sahasında Alvarez ve İsmail oynuyordu. Dün Fransız Milli Takımı'nın geniş havuzunda da olsa kaliteleri ve tecrübeleri belli olan Kante ve Guendouzi ile sahaya çıkan İsmail Kartal, Asensio'nun yokluğunda Talisca'nın gönderilmesinin bedelini ödedi."

"Vedat varken 70 dakika hazır olmayan Lukaku ile oynandı"

Fanatik yazarı Tunç Kayacı, forvet hattındaki tercih hatasına ve hücumun organize edilemeyişine değindi:

"İkinci yarıda oyuncu değişimleriyle daha atak, rakibe daha az pozisyon veren Fenerbahçe’nin sıkıntısı bir türlü topu rakip ceza alanına taşıyamamasıydı. Aslında İsmail Kartal koca bir 70 dakikayı niye Lukaku ile oynadı anlaşılır gibi değil. Vedat gibi formda, etkili bir forvetin varken... Lukaku istekli ama hazır değil, güçlü değil, sadece fiziğiyle oynamaya çalışıyor, yetmiyor. Dün gece Fenerbahçe iki kez de direklere takılınca puan kaybı kaçınılmaz oldu. Özetle öyle bir maç öyle bir 90 dakika izledik ki 3 sonuç da bu oyuna göre sürpriz olmazdı ama Fenerbahçe için kayıp bir geceydi."

"Sıfır faul, düşük enerji ve mental yenilgi"

Serkan Akcan, sarı-lacivertli futbolcuların sahada adeta rakibe temas etmediğini ve Roma maçının yarattığı ruhsal yıkımın sürdüğünü vurguladı:

"Guendouzi’nin kaçırdığı dışında net pozisyon bulamadı, tek isabetli şutla ilk yarıyı tamamladı. Daha dikkat çekici olan ise Fenerbahçeli futbolcuların Gaziantepli futbolculara neredeyse hiç temas etmemesiydi, sıfır faul ile devreyi bitirdiler. İsmail Hoca, Gaziantep’e karşı üretim hatasını daha erken fark etmeliydi ama yine 64. dakikaya kadar bekledi. Oğuz, İrfan Can ve Vedat’ın girişiyle beraber Fenerbahçe’nin enerjisinde küçük kıpırtılar oldu ama Greenwood’un frikiği dışında Gaziantep kalesini tehdit edecek pozisyonları üretemediler. İsmail Hoca'nın Roma maçı sonrasındaki istifasının yarattığı tahribat Gaziantep deplasmanında Fenerbahçe’nin üzerinde kara bulut gibi dolaştı. Vasat bir futbol, negatif bir mental, düşük bir enerji vardı sahada."

"Evdeki analiz çarşıya uymadı"

Takımın maçın son anlarında yaşadığı kontrolsüz gerginliğe ve taktik plana değinen Cem Dizdar ise analizi sahaya yansıtacak oyuncu grubunu sorguladı:

"‘Zor bir lig’ olarak övülmeye bayılan Süper Lig’in çok harcayanlarından Fenerbahçe ikinci devre gol beklentisini yarım gol düzeyine ancak maç sonuna doğru çıkarabildi. Maç içinde işlerin zorlaştığı anlar çoğaldıkça gerginliği yükseldi Fenerbahçeli futbolcuların. Ve onlar gerildikçe kartlar da aynı anda ve üst üste gelmeye başladı. Neticede maç berabere bitti… İsmail Kartal ve ekibi kuşkusuz ki rakibi doğru analiz etmiştir. Lakin evdeki analiz bir kez daha çarşıya uymadı! Yoksa sorun analizde değil de analizi icra edecek futbolcularda mıydı? Ne dersiniz?"

İmar rantı, ihaleye fesat ve suç örgütü bağlantısı iddiaları yöneltildi

Seferihisar Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından derinleştirilen soruşturma dosyasında, belediye bünyesindeki inşaat ve ruhsat süreçlerinde organize bir usulsüzlük ağı kurulduğu iddiası yer alıyor. Şüphelilere yöneltilen suçlamalar arasında rüşvet alma ve verme, belediye ihalelerine ve doğrudan temin süreçlerine fesat karıştırma, görevi kötüye kullanma, imar durum belgelerinde ve yapı ruhsatlarında mevzuata aykırı düzenlemeler yapma, kamu taşınmazlarının usulsüz yöntemlerle satışı, delilleri karartma ve yok etme, suç örgütleriyle bağlantılı haksız kazanç ve menfaat sağlama eylemleri bulunuyor.

Firari 1 şüpheli aranıyor

Hakkında gözaltı kararı çıkarılan toplam 48 kişiden 47’sinin yakalanarak sorgularının tamamlandığı belirtilirken, adresinde bulunamayan firari 1 şüphelinin yakalanması amacıyla emniyet güçlerinin teknik ve fiziki takibi devam ediyor.

Adliyeye sevk edilen şüphelilerin savcılık makamında ifadelerinin alınmasına başlanırken, sorguların ardından tutuklama talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edilmeleri bekleniyor.

Bölge bölge hava durumu

• ​Marmara: Az bulutlu ve açık, Trakya ve Boğaz çevresinde sabah saatlerinde hafif puslu.
• ​Ege: Az bulutlu ve açık, iç kesimlerde parçalı bulutlu ve mevsim normallerinde seyreden hava sıcaklıkları.
• ​Akdeniz: Genel olarak açık ve güneşli, Doğu Akdeniz'in Toroslar kesiminde öğleden sonra yerel sağanak ihtimali.
• ​İç Anadolu: Parçalı ve az bulutlu, gece ve sabah saatlerinde serin esintiler.
• ​Karadeniz: Batı ve Orta Karadeniz kıyılarında parçalı bulutlu, Doğu Karadeniz kıyı hattı (Trabzon, Rize, Artvin) boyunca aralıklı ve yerel gök gürültülü sağanak yağışlı.
• ​Doğu Anadolu: Parçalı bulutlu, bölgenin kuzeydoğusunda yer yer kısa süreli sağanak geçişleri, gece sıcaklıklarında belirgin düşüş.
• ​Güneydoğu Anadolu: Açık, güneşli ve sıcak; termometreler 35 derecenin üzerinde.

​İl İl Hava Durumu ve Günün En Yüksek Sıcaklıkları

​Marmara Bölgesi

• ​İstanbul: 27°C, Az bulutlu ve açık
• ​Edirne: 31°C, Az bulutlu, açık
• ​Kırklareli: 29°C, Az bulutlu
• ​Tekirdağ: 27°C, Parçalı ve az bulutlu
• ​Kocaeli: 28°C, Az bulutlu
• ​Sakarya: 28°C, Parçalı ve az bulutlu
• ​Bursa: 30°C, Az bulutlu ve açık
• ​Balıkesir: 31°C, Az bulutlu, güneşli
• ​Çanakkale: 29°C, Az bulutlu, rüzgarlı
• ​Yalova: 27°C, Az bulutlu

​Ege Bölgesi

• ​İzmir: 32°C, Az bulutlu ve açık
• ​Manisa: 34°C, Açık ve güneşli
• ​Aydın: 35°C, Sıcak ve güneşli
• ​Denizli: 33°C, Az bulutlu
• ​Muğla: 33°C, Az bulutlu ve açık
• ​Afyonkarahisar: 27°C, Parçalı ve az bulutlu
• ​Kütahya: 26°C, Az bulutlu
• ​Uşak: 28°C, Az bulutlu

​Akdeniz Bölgesi

• ​Antalya: 32°C, Az bulutlu ve açık
• ​Adana: 34°C, Parçalı ve az bulutlu
• ​Mersin: 32°C, Nemli ve açık
• ​Hatay: 31°C, Parçalı bulutlu
• ​Osmaniye: 33°C, Az bulutlu
• ​Isparta: 29°C, Az bulutlu
• ​Burdur: 30°C, Açık
• ​Kahramanmaraş: 34°C, Az bulutlu ve açık

​İç Anadolu Bölgesi

• ​Ankara: 27°C, Parçalı ve az bulutlu
• ​Eskişehir: 26°C, Az bulutlu
• ​Konya: 28°C, Az bulutlu ve açık
• ​Kayseri: 26°C, Parçalı bulutlu
• ​Sivas: 24°C, Parçalı bulutlu
• ​Yozgat: 23°C, Parçalı ve az bulutlu
• ​Aksaray: 27°C, Az bulutlu
• ​Niğde: 26°C, Az bulutlu
• ​Nevşehir: 25°C, Parçalı bulutlu
• ​Kırşehir: 26°C, Az bulutlu
• ​Kırıkkale: 28°C, Az bulutlu
• ​Karaman: 27°C, Açık
• ​Çankırı: 27°C, Parçalı bulutlu

​Batı ve Orta Karadeniz

• ​Bolu: 24°C, Parçalı ve az bulutlu
• ​Düzce: 27°C, Parçalı bulutlu
• ​Zonguldak: 24°C, Parçalı bulutlu
• ​Bartın: 25°C, Parçalı bulutlu
• ​Kastamonu: 24°C, Parçalı bulutlu
• ​Sinop: 26°C, Parçalı bulutlu
• ​Samsun: 26°C, Parçalı bulutlu, iç kesimler yerel bulutlu
• ​Amasya: 28°C, Parçalı bulutlu
• ​Tokat: 25°C, Parçalı bulutlu
• ​Çorum: 25°C, Parçalı ve az bulutlu
• ​Ordu: 25°C, Parçalı, yer yer çok bulutlu

​Doğu Karadeniz

• ​Trabzon: 25°C, Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı yerel sağanak yağışlı
• ​Rize: 24°C, Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı
• ​Artvin: 23°C, Kıyıları yerel sağanak yağışlı
• ​Giresun: 24°C, Parçalı, zamanla çok bulutlu, kıyı kesimleri yerel hafif sağanaklı
• ​Gümüşhane: 23°C, Parçalı bulutlu
• ​Bayburt: 22°C, Parçalı bulutlu

​Doğu Anadolu Bölgesi

• ​Erzurum: 22°C, Parçalı bulutlu, gece serin (7°C)
• ​Kars: 20°C, Parçalı bulutlu, öğle saatlerinde yerel sağanak ihtimali
• ​Ardahan: 19°C, Parçalı bulutlu, aralıklı sağanak geçişli
• ​Ağrı: 23°C, Parçalı bulutlu
• ​Van: 22°C, Az bulutlu ve açık
• ​Malatya: 30°C, Az bulutlu ve açık
• ​Elazığ: 30°C, Az bulutlu
• ​Erzincan: 26°C, Parçalı bulutlu
• ​Muş: 26°C, Az bulutlu
• ​Bitlis: 23°C, Açık
• ​Hakkari: 26°C, Az bulutlu
• ​Bingöl: 27°C, Az bulutlu
• ​Tunceli: 29°C, Az bulutlu ve açık
• ​Iğdır: 30°C, Az bulutlu

​Güneydoğu Anadolu Bölgesi

• ​Diyarbakır: 35°C, Açık ve güneşli
• ​Gaziantep: 33°C, Az bulutlu ve açık
• ​Şanlıurfa: 36°C, Açık ve güneşli
• ​Batman: 36°C, Güneşli, sıcak
• ​Mardin: 32°C, Açık ve güneşli
• ​Siirt: 33°C, Açık
• ​Adıyaman: 34°C, Az bulutlu ve açık
• ​Şırnak: 30°C, Açık
• ​Kilis: 34°C, Açık ve güneşli

​

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

CUMHURBAŞKANI KARARLARI

–– Bazı Yükseköğretim Kurumları ile Yükseköğretim Üst Kuruluşlarına Ait Dolu ve Boş Memur Kadrolarında Değişiklik Yapılması Hakkında Karar (Karar: 2026/312)

–– Bazı Yükseköğretim Kurumlarına Ait Dolu ve Boş Öğretim Elemanı Kadrolarında Değişiklik Yapılması Hakkında Karar (Karar: 2026/313)

YÖNETMELİKLER

–– Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği

–– İbn Haldun Üniversitesi Arap Dili ve Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği

YARGI BÖLÜMÜ

DANIŞTAY KARARI

–– Danıştay Altıncı Dairesine Ait Karar

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânları

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Paylaşımında Trump, "Ukrayna, Rus enerji hedeflerini vurmamayı kabul etti. Rusya da aynı şeyi yapmayı kabul etti. Dünya genelindeki dizel fiyatı artışının asıl nedeni İran değil büyük ölçüde Rusya-Ukrayna Savaşı'dır." ifadelerini kullandı.

ABD'de ortalama dizel fiyatı, arz sıkıntılarının etkisiyle geçen hafta ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıkmıştı.

Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre ABD'de motorinin ortalama galon fiyatı, bugün 6,23 dolar ile rekor seviyede bulunuyor.

Gaziantep'e yakışır bir takım kurduklarını aktaran Yılmaz, şöyle konuştu:

"Amacımız az bütçeyle çok iş yapmak. Bunun parayla olmadığını bazı maçlarda görebiliyoruz. Çocuklarımız iyi oynadılar. Bugün takımımızda 30 yaş üstü 2-3 kişi var. Onun haricindeki çocuklarımız 25 altı ve gurur duyuyoruz. Şehrimize yakışır şekilde güzel bir takım oluşturmaya çalıştık. Fenerbahçe gibi bir rakibe karşı aldığımız 1 puan çok değerli. Belki yenebilirdik, futbolda bunlar var. Birileri üç puan alırken birileri kaybedecek. Futbolun doğasında bu var."

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının başlamasıyla birlikte bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!