Teklifin hazırlanmasında görev alan isimlerden biri olan Yıldız, toplantının ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı. Düzenlemenin kapsamına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yıldız, teklifin TBMM Genel Kurulu'nda geniş bir destekle kabul edileceğini belirtti.

"Teyit ve tespit bir başlangıç noktası"

Kanun teklifinin uygulanma sürecine ilişkin konuşan Yıldız, şu ifadeleri kullandı:

"Basın toplantısında ayrıntılarıyla komisyondan bugüne kadar yapılanlar anlatıldı. Yasal düzenleme zaten çok anlaşılır. İnşallah uygulamaya başladıktan sonra amacına ulaşacaktır diye düşünüyorum. Teyit ve tespit burada bir başlangıç noktası. Milli Güvenlik Kurulu’nun kararının Resmi Gazetede yayımlanmasından sonra yürürlük başlıyor. Bu önemli. Hayırlı uğurlu olsun, iyi oldu, çok güzel bir kanun bana göre."

Demirtaş ile ilgili AYM VE AİHM kararı uygulanacak mı?

Gazetecilerin, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin daha önce yaptığı açıklamaları hatırlatarak, Selahattin Demirtaş hakkında AİHM ve AYM kararlarının uygulanmasına ilişkin beklenti olup olmadığını sorması üzerine Yıldız, "Bekleyin. Zaten Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarına uyulması konusu raporda da var" dedi.

"Hizbullah faydalanamaz"

Kanun teklifinin kapsamına ilişkin yöneltilen soruları da yanıtlayan Yıldız, düzenlemenin yalnızca PKK/KCK ve bu yapıya bağlı örgütleri kapsadığını söyledi.

HÜDA PAR'ın daha önce sunduğu yasa teklifine atıf yapılması ve Hizbullah'ın düzenleme kapsamına girip girmeyeceğinin sorulması üzerine Yıldız, "Bu teklifte PKK, KCK ve bağlı örgütleri diyor. Bunun dışında bir şey olmaz. DHKP-C ya da Hizbullah bu yasadan faydalanamaz" ifadelerini kullandı.

"Eşitlik ilkesine aykırı değil"

Teklifin Anayasa Mahkemesi'ne taşınması halinde eşitlik ilkesine aykırılık gerekçesiyle iptal edilme ihtimaline ilişkin soruyu da değerlendiren Yıldız, şöyle konuştu:

"Bu, Meclis’ten çıkacak. Meclis, yani yasamanın; kanun yapıcının bu konuda suçları sınıflandırması konusunda takdir yetkisi var. İnfazda da var, ceza normu eklemede de var. Bu, eşitlik ilkesine aykırı değil. Hem Anayasa Mahkemesi’nde hem de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde bu konuda kararlar var."

İYİ Parti'nin, teklif metni görülmeden imza atıldığı yönündeki eleştirisinin hatırlatılması üzerine ise Yıldız, "Gördüler, herkes gördü" yanıtını verdi.

"Böyle bir yasa son yıllarda görülmüş değil"

Teklifin TBMM Genel Kurulu'ndaki oylama sürecine ilişkin değerlendirmede bulunan Yıldız, düzenlemenin yüksek oy oranıyla kabul edileceğini savundu.

Yıldız, "Genel Kurul’da illa ki bazı şeyler söyleyecekler ama 400’ün üzerinde bir kabulle geçer. Zaten 360’ın üzerinde bir imzayla veriyoruz. Böyle bir yasa son yıllarda görülmüş değil" dedi.

Sporun yalnızca bir yarışma alanı değil, aynı zamanda toplumsal dayanışmayı güçlendiren, gençleri sağlıklı yaşamla buluşturan ve fırsat eşitliğini destekleyen önemli bir kamu politikası alanı olduğunu vurgulayan Kılıçdaroğlu, Türkiye’de sporun karşı karşıya bulunduğu yapısal sorunlara ilişkin değerlendirmelerini kurul üyeleriyle paylaştı.

CHP Spor Kurulu üyeleri, önümüzdeki dönemde hayata geçirilmesi planlanan projelerle ilgili Genel Başkan Kılıçdaroğlu’na sunum yaparak, sporun her yaş grubuna ulaşmasını hedefleyen çalışmalar hakkında bilgi verdi.

Kılıçdaroğlu, 2016 yılında kendi talimatıyla kurulan CHP Spor Kurulu’nun geçen süre içinde önemli bir birikim oluşturduğunu belirterek, spor alanında toplumsal yararı önceleyen projelerin kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti. Gençlerin sporla buluşmasının yalnızca sportif başarı açısından değil, sağlıklı nesillerin yetişmesi bakımından da büyük önem taşıdığını kaydeden Kılıçdaroğlu, kurulun yeni dönem projelerine her türlü desteği vermeye devam edeceklerini söyledi.

Küresel piyasalarda güvenli liman talebinin artmasıyla ons altın yüzde 3'ün üzerinde prim yaparak 4 bin 200 dolar seviyesine ulaştı. Böylece altın, son bir ayın en yüksek seviyesini görmüş oldu.

Altındaki yükselişe gümüş de eşlik etti. Ons gümüş fiyatı 62 doların üzerine çıkarken, günlük değer kazancı yüzde 4'ü aştı. Gümüş, günün en dikkat çeken değerli metalleri arasında yer aldı.

İzmir Valiliğinden yapılan açıklamada, Kiraz ilçesindeki yangın için görevlendirilen AT-802F tipi amfibik orman yangın söndürme uçağının saat 13.35'te Selçuk Havaalanı'ndan havalandığı bildirildi.

Açıklamada, uçağın su ikmali yapmak amacıyla Beydağ Baraj Göleti'ne yöneldiği ve su aldıktan sonra yeniden kalkış yapamadığı ifade edildi.

Pilot uçaktan güvenli şekilde tahliye edildi

İzmir Valiliği tarafından yapılan açıklamada, uçağın pilot tarafından hasarsız şekilde gölet kıyısına ulaştırıldığı bildirildi.

Açıklamada, pilot Mustafa Alp'in sağlık durumunun iyi olduğu ve uçaktan güvenli şekilde tahliye edildiği aktarıldı.

Valiliğin açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Pilotumuz uçağı hasarsız bir şekilde gölet kıyısına ulaştırmış, sağlık durumu iyi olan pilotumuz Mustafa Alp uçaktan güvenli bir şekilde tahliye edilmiştir. Olayla ilgili herhangi bir yaralı ve can kaybı bulunmamakta olup uçağın bulunduğu yerden kaldırılmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir. Olayla ilgili gerekli inceleme ve tahkikat titizlikle yürütülmektedir."

Uçağın kaldırılması için çalışmalar sürüyor

Olayın ardından uçağın bulunduğu bölgeden kaldırılmasına yönelik çalışmaların devam ettiği bildirildi. İzmir Valiliği, yaşanan olayla ilgili gerekli inceleme ve tahkikatın sürdürüldüğünü açıkladı.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı'nın haberine göre, banka tarafından alınan kararla devlete ait petrol şirketinin hesaplarına erişim kısıtlandı. Ancak borç miktarı ve dondurulan hesapların kapsamına ilişkin herhangi bir detay paylaşılmadı.

Kararın ertelenen borçlara rağmen alındığı belirtildi

Haberde, söz konusu kararın İran'ın önemli gelir kaynaklarından biri olan petrol ve doğal gaz sektöründe faaliyet gösteren Ulusal Petrol Şirketi'nin bazı borçlarının geri ödeme sürecine ilişkin düzenlemelere rağmen alındığı ifade edildi.

İran takvimine göre 1405 yılının sonuna, yani Mart 2027'ye kadar bazı borç ödemelerinin ertelenmesini öngören hükümlerin bulunmasına rağmen hesapların dondurulduğu aktarıldı.

Ulusal Petrol Şirketi yaptırım listelerinde yer alıyor

İran Ulusal Petrol Şirketi, ülkenin petrol ve doğal gaz sektöründeki ana devlet şirketi olarak faaliyet gösteriyor.

Şirketin, ABD tarafından uygulanan tek taraflı yaptırım listelerinde kapsamlı şekilde yer aldığı belirtildi.

"Üçüncü turda 23 oy aldık"

Basın mensuplarına konuşan Abdullah Özdemir, üçüncü tur oylamada AKP ve MHP'li 17 meclis üyesi ile CHP'li 6 meclis üyesinin desteğiyle Dündar Ziya Gültekin'in 23 oy aldığını, CHP'nin adayı Sibel Tan Çetinkaya'nın ise 21 oyda kaldığını iddia etti.

Özdemir, AKP adayına verilen oyların geçersiz sayıldığını öne sürerek seçim sürecine itiraz ettiklerini ifade etti.

"CHP'li meclis üyelerine baskı yapıldı"

Meclis toplantısına ara verilmesini eleştiren Özdemir, bu sürede CHP'li meclis üyelerine baskı uygulandığını iddia etti.

Özdemir, "Normal şartlarda toplantının ara verilmeksizin tamamlanması gerekirken, meclis üyelerini baskı altına almak amacıyla 10 dakikalık ara verildi. CHP grubuna yönelik tehditler ve baskılar yaşandı. Meclis üyelerinin iradesine gasp teşebbüsünde bulunuldu. Bunların görüntüleri ve kayıtları var." ifadelerini kullandı.

"Hukuki haklarımızı kullanacağız"

Dördüncü tur oylamada AKP adayı Dündar Ziya Gültekin adına kullanılan oyların çeşitli gerekçelerle geçersiz sayıldığını savunan Özdemir, bu kararlara itiraz edeceklerini belirtti.

Türkiye Cumhuriyeti'nin adaletine güvendiklerini söyleyen Özdemir, meclis üyelerinin iradesinin sandığa eksiksiz yansıması için gerekli hukuki başvuruları yapacaklarını ifade etti.

Dördüncü turda Sibel Tan Çetinkaya seçildi

Üsküdar Belediye Başkanvekilliği seçiminde CHP Grubu, Meclis Üyesi Sibel Tan Çetinkaya'yı; AKP ve MHP Grubu ise AKP'li Meclis Üyesi Dündar Ziya Gültekin'i aday gösterdi.

İlk turda Çetinkaya 26, Gültekin ise 16 oy aldı. Bir oy boş çıkarken bir oy geçersiz sayıldı.

İkinci turda Çetinkaya 26, Gültekin 16 oy alırken iki oy geçersiz sayıldı.

Salt çoğunluğun arandığı üçüncü turda Çetinkaya 21, Gültekin 18 oy aldı. Beş oyun geçersiz sayılması üzerine taraflar karşılıklı itiraz dilekçesi sundu.

Dördüncü tur oylamada ise CHP'nin adayı Sibel Tan Çetinkaya 22 oy alarak Üsküdar Belediye Başkanvekili seçildi. AKP'nin adayı Dündar Ziya Gültekin 18 oy alırken dört oy geçersiz sayıldı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, 15 Ağustos'ta vadesi dolacak yaklaşık 96,3 milyar dolar tutarındaki Hazine tahvilinin yeniden finansmanı amacıyla gelecek hafta üç ayrı tahvil ihalesi düzenleneceği belirtildi.

Açıklamada, tahvil ihraçlarının 3, 10 ve 30 yıl vadeli olarak gerçekleştirileceği öğrenildi.

Tahvil ihaleleri ağustos ayında yapılacak

ABD Hazine Bakanlığının açıklamasına göre, 11 Ağustos'ta 58 milyar dolar tutarında 3 yıl vadeli tahvil ihracı yapılacak.

Takvim kapsamında 12 Ağustos'ta 42 milyar dolar tutarında 10 yıl vadeli tahvil, 13 Ağustos'ta ise 25 milyar dolar tutarında 30 yıl vadeli tahvil ihracı gerçekleştirilecek.

Böylece üç ayrı ihale kapsamında toplam 125 milyar dolarlık tahvil piyasaya sunulacak.

İhraçlarla 28,7 milyar dolarlık yeni nakit girişi bekleniyor

Bakanlık açıklamasında, söz konusu tahvil ihraçlarıyla özel yatırımcılardan yaklaşık 28,7 milyar dolarlık yeni nakit girişi sağlanmasının beklendiği aktarıldı.

Açıklamada, mevcut ihale büyüklüklerinin Hazineyi mali görünümde meydana gelebilecek olası değişikliklere karşı hazırlıklı tuttuğu ifade edildi.

Tahvil ihale büyüklüklerinin korunması bekleniyor

ABD Hazine Bakanlığı, mevcut borçlanma projeksiyonları doğrultusunda en azından gelecek birkaç çeyrek boyunca nominal kuponlu tahviller ile değişken faizli tahvillerin ihale büyüklüklerinin mevcut seviyelerde korunmasının beklendiğini bildirdi.

ELAZIĞSPOR AYVALIKGÜCÜ MAÇI HANGİ KANALDA, SAAT KAÇTA?

Elazığspor-Ayvalıkgücü Belediyespor hazırlık maçı, 5 Ağustos Çarşamba günü oynanacak. Karşılaşmanın başlama saati 18.00 olarak açıklandı. Mücadele, günün hazırlık maçları programında da aynı saatle yer alıyor.

İki takımın karşılaşması resmî lig veya kupa müsabakası niteliği taşımıyor. Hazırlık maçı kapsamında oynanacak mücadele, ekiplerin yeni sezon öncesindeki çalışmalarını sahaya yansıtmasına imkân sağlayacak.

Teknik heyetlerin hazırlık karşılaşmalarında geniş oyuncu gruplarına süre vermesi bekleniyor. Bu tür müsabakalar, takımların fiziksel durumunu görmesi, farklı oyun planlarını denemesi ve kadrodaki oyuncuların maç ritmini artırması açısından önem taşıyor.

ELAZIĞSPOR YENİ SEZON HAZIRLIKLARINI SÜRDÜRÜYOR

Elazığspor, yeni sezon öncesindeki hazırlık programı doğrultusunda çalışmalarına devam ediyor. Bordo-beyazlı ekip açısından Ayvalıkgücü karşılaşması, antrenmanlarda üzerinde durulan oyun anlayışının maç ortamında uygulanacağı karşılaşmalardan biri olacak.

Hazırlık maçlarında alınan sonuçlardan çok takımın sahadaki fiziksel seviyesi ve oyun organizasyonu ön plana çıkıyor. Teknik ekip, oyuncuların bireysel performanslarının yanı sıra savunma ve hücum geçişlerindeki uyumu da değerlendirme fırsatı bulacak.

Elazığspor taraftarları ise yeni sezon kadrosundaki futbolcuların performansını yakından takip ediyor. Karşılaşmada görev alacak oyuncular ve başlangıç kadrosuyla ilgili kesin bilgilerin maç saatine yakın netleşmesi bekleniyor.

AYVALIKGÜCÜ BELEDİYESPOR HAZIRLIK MAÇINDA SAHAYA ÇIKACAK

Ayvalıkgücü Belediyespor da sezon öncesi hazırlıkları kapsamında Elazığspor karşısında mücadele edecek. Balıkesir temsilcisi, hazırlık sürecindeki fiziksel ve taktik çalışmalarını güçlü bir rakip karşısında test etmeyi hedefleyecek.

Karşılaşma, Ayvalıkgücü teknik heyetine farklı kadro seçeneklerini değerlendirme olanağı sunacak. Oyuncuların maç temposuna ulaşması ve takım içindeki rekabetin artırılması, hazırlık döneminin öncelikli başlıkları arasında bulunuyor.

Her iki takımın da karşılaşma boyunca oyuncu değişikliklerine sıkça başvurabileceği değerlendiriliyor. Hazırlık maçlarında değişiklik sayısının yüksek olması, kadrodaki daha fazla futbolcunun süre almasına olanak tanıyor.

MAÇIN MUHTEMEL 11’LERİ AÇIKLANDI MI?

Elazığspor-Ayvalıkgücü Belediyespor maçının muhtemel 11’leri henüz kesinleşmedi. Hazırlık karşılaşması olması nedeniyle iki teknik direktörün de maçın farklı bölümlerinde çeşitli kadro tercihleri yapabileceği belirtiliyor.

Takımların resmî başlangıç kadrolarının karşılaşmadan kısa süre önce duyurulması bekleniyor. Sakatlığı veya özel çalışma programı bulunan futbolcuların durumu da teknik heyetlerin vereceği karar doğrultusunda netlik kazanacak.

Hazırlık maçlarında teknik direktörler genellikle ilk bölümde bir kadroyu, sonraki bölümlerde ise farklı bir oyuncu grubunu sahaya sürebiliyor. Bu nedenle karşılaşmada çok sayıda futbolcunun görev alması bekleniyor.

ELAZIĞSPOR AYVALIKGÜCÜ MAÇI HANGİ KANALDA YAYINLANACAK?

Elazığspor-Ayvalıkgücü Belediyespor karşılaşması 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü saat 18.00’de başlayacak. Güncel yayın programına göre mücadele için televizyon kanalı veya dijital yayın platformu açıklanmadı; karşılaşmanın canlı yayını bulunmuyor.

Elazığspor YouTube kanalı için tıklayın

Kurtulmuş: "Milli birlik ve kardeşliği güçlendirecek"

Sosyal medya hesabından açıklama yapan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, teklifin Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu tarafından hazırlanan rapor doğrultusunda şekillendirildiğini belirtti.

Kurtulmuş, farklı siyasi görüşlerin ortak paydada buluştuğunu ifade ederek, düzenlemenin "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda ülkenin iç cephesini güçlendirecek önemli bir adım olduğunu söyledi.

Kurtulmuş'un açıklamasının tamamı şöyle:

"Bu çalışma, millî birlik ve kardeşliğimizi daha da güçlendirecek önemli bir merhaledir" diyen Kurtulmuş, teklifin Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında yeni fırsatların önünü açacağını vurguladı.

“Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’muzun hazırladığı rapor doğrultusunda şekillenen Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığımıza sunulmuştur.

Gazi Meclisimizin çatısı altında yürütülen çalışmalar, devlet aklı ile millet irfanını aynı amaçta buluşturan eşsiz bir demokrasi örneği olmuştur.

Farklı siyasi anlayışları, böylesine önemli bir ortak paydada buluşturan bu çalışma, “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda ülkemizin iç kalesini tahkim edecek, millî birlik ve kardeşliğimizi daha da güçlendirecek önemli bir merhaledir.

İnanıyoruz ki bu adım; siyasi ve fikri iklimin değişmesiyle, Cumhuriyetimizin ikinci asrında ülkemizin önüne yeni imkânlar ve fırsatlar sunacak, demokrasimizin güçlenmesini, milletimizin refahının artmasını, güven ve kardeşliğin pekişmesini sağlayarak yeni bir dönemin kapısını aralayacaktır.

Bu sürece katkı sunan siyasi partilerimize, görüş ve önerileriyle çalışmalara değer katan sivil toplum temsilcilerimize ve süreci sağduyuyla takip eden basın emekçilerimize teşekkür ediyorum.

En büyük teşekkürü ise sabrıyla, ferasetiyle ve desteğiyle ülkemizin ortak geleceğine sahip çıkan aziz milletimiz hak etmektedir.

Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’nin ülkemiz ve milletimiz için hayırlı olmasını diliyorum.”

"Yeni bir dönemin kapısını aralayacak"

Kurtulmuş açıklamasında, siyasi ve fikrî iklimde yaşanacak değişimin Türkiye'nin geleceğine katkı sağlayacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"İnanıyoruz ki bu adım; siyasi ve fikrî iklimin değişmesiyle, Cumhuriyetimizin ikinci asrında ülkemizin önüne yeni imkânlar ve fırsatlar sunacak, demokrasimizin güçlenmesini, milletimizin refahının artmasını, güven ve kardeşliğin pekişmesini sağlayarak yeni bir dönemin kapısını aralayacaktır."

Kanun teklifinde hangi düzenlemeler yer alıyor?

"Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi", Millî Güvenlik Kurulunun PKK/KCK ile bağlantılı tüm yapıların kendilerini feshettiğini ve silahların tamamen bırakıldığını tespit etmesi halinde yürürlüğe girecek düzenlemeler içeriyor.

Teklife göre örgüt kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte yardım, propaganda, örgüt faaliyeti kapsamındaki suçlar ile terörün finansmanına ilişkin soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri belirli sürelerle ertelenebilecek.

15 yılın altındaki hapis cezaları için beş yıl, 15 yıl ve üzerindeki cezalar için ise 10 yıllık erteleme öngörülüyor. Süre sonunda gerekli şartların yerine getirilmesi halinde cezaların düşmesi mümkün olacak.

Öcalan kapsam dışında tutuldu

Teklifte, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005'ten önce ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar düzenleme kapsamı dışında bırakıldı. Bu kapsamda terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan'ın tekliften yararlanamayacağı belirtildi.

İki yeni kurul oluşturulacak

Düzenleme kapsamında Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu kurulacak. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak.

TBMM bünyesinde ise 17 üyeden oluşacak bir İzleme Kurulu oluşturulacak. Kurul üyeleri TBMM Başkanı tarafından belirlenecek ve kurul, Meclis İçtüzüğü hükümlerine tabi olmayacak.

Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’muzun hazırladığı rapor doğrultusunda şekillenen Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığımıza sunulmuştur.

Gazi Meclisimizin çatısı altında yürütülen…

— Numan Kurtulmuş (@NumanKurtulmus) August 5, 2026

Açıklamada, Rus güçlerinin Ukrayna'daki cephe hattının farklı yönlerinde ilerleme kaydettiği belirtildi. Rusya Savunma Bakanlığı, Sumi ve Zaporijya bölgelerinde iki yerleşim biriminin ele geçirildiğini bildirdi.

İki bölgede yerleşim birimleri kontrol altına alındı

Rusya Savunma Bakanlığı açıklamasında, "Kuzey ve Doğu kuvvetleri grubuna bağlı birlikler, Sumi bölgesindeki Rıjevka ile Zaporijya bölgesindeki Zarnitsa yerleşim yerlerini kurtardı" ifadesine yer verildi.

Bakanlık, söz konusu yerleşim birimlerinin Rus güçlerinin kontrolüne geçtiğini duyurdu.

Rusya daha önce harkiv bölgesinde ilerleme duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, daha önce de Ukrayna'nın Harkiv bölgesindeki Bakşeyevka yerleşim biriminin ele geçirildiğini açıklamıştı.

Bakanlığın açıklamalarında, Rus ordusunun Ukrayna'daki operasyonlarına ilişkin saha bilgileri paylaşılmaya devam ediyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yaptığı açıklamalar doğrultusunda, mevcut emeklilik sisteminde kısa vadede yeni bir değişiklik planlanmadığı belirtilirken, mevcut yaş ve prim şartlarının uygulanmaya devam edeceği ifade ediliyor.

SGK'da Emeklilik Şartları İlk Sigorta Tarihine Göre Değişiyor

Türkiye'de emeklilik şartları, kişinin ilk defa sigortalı olduğu tarihe göre belirleniyor. Bu nedenle aynı yaşta ve benzer çalışma süresine sahip iki kişi, farklı emeklilik koşullarına tabi olabiliyor.

Mevcut uygulamada emeklilik sistemi üç temel döneme ayrılıyor:

• 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar,
• 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar,
• 1 Mayıs 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar.

Her dönem için yaş, prim günü ve sigortalılık süresi farklı şekilde hesaplanıyor.

2000-2008 Arasında Sigortalı Olanlar Ne Zaman Emekli Olabilecek?

8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar, EYT düzenlemesi kapsamına girmiyor. Bu grupta bulunan çalışanların emeklilik şartları mevcut SGK mevzuatına göre uygulanmaya devam ediyor.

Bu kapsamda emeklilik için genel şartlar şu şekilde sıralanıyor:

• Kadın çalışanlar için 58 yaş,
• Erkek çalışanlar için 60 yaş,
• En az 7000 prim günü.

Bunun yanında, belirli şartların sağlanması halinde kısmi emeklilik hakkı da bulunuyor.

4500 Prim Günüyle Kısmi Emeklilik Şartları

1999-2008 arasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar, belirli koşulları yerine getirmeleri halinde kısmi emeklilik hakkından yararlanabiliyor.

Bunun için;

• En az 25 yıllık sigortalılık süresinin tamamlanması,
• 4500 prim gününün doldurulması,
• Kanunda belirtilen yaş şartının karşılanması gerekiyor.

Bu uygulama, tam emeklilik için gerekli 7000 prim gününü tamamlayamayan sigortalılar açısından alternatif emeklilik yöntemlerinden biri olarak uygulanıyor.

3600 Günle Emeklilik Hakkından Kimler Yararlanabiliyor?

3600 prim günüyle emeklilik hakkı yalnızca 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan çalışanları kapsıyor.

Bu kapsamda emeklilik hakkı için;

• En az 15 yıllık sigortalılık süresi,
• 3600 prim günü,
• Kanunda belirtilen yaş şartının birlikte sağlanması gerekiyor.

Emeklilik yaşı ise 3600 gün ve 15 yıllık sigortalılık şartlarının hangi tarihte tamamlandığına göre kademeli olarak değişiklik gösteriyor.

Mevcut uygulamaya göre;

• Kadın çalışanlar, şartlarını 24 Mayıs 2011 sonrasında tamamlamaları halinde 58 yaşında emekli olabiliyor.
• Erkek çalışanlar ise şartlarını 24 Mayıs 2014 sonrasında tamamlamaları durumunda 60 yaşında emeklilik hakkı elde edebiliyor.

Özellikle 1999 öncesinde sigorta girişi bulunan ancak EYT kapsamında prim günü eksik olduğu için emekli olamayan kişiler açısından 3600 gün uygulaması önemini koruyor.

1 Mayıs 2008 Sonrası Emeklilik Sistemi Nasıl Uygulanıyor?

1 Mayıs 2008 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olan çalışanlar için prim günü şartı çalışma başlangıç tarihine göre kademeli olarak artıyor.

Mevcut sistemde;

• 2008 yılında işe başlayan bazı sigortalılar için yaklaşık 4600 prim günü yeterli olurken,
• Sonraki yıllarda işe giriş tarihine bağlı olarak gerekli prim gün sayısı kademeli şekilde yükseliyor.
• 2016 ve sonrasında sigortalı olan bazı çalışanlar için gerekli prim günü 5400 güne kadar çıkabiliyor.

Bu düzenleme, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli finansal yapısını korumaya yönelik olarak uygulanıyor.

Kademeli Emeklilik Düzenlemesi Çıkacak Mı?

EYT düzenlemesi sonrasında özellikle 1999-2008 arasında sigortalı olan çalışanlar tarafından en çok merak edilen konuların başında kademeli emeklilik geliyor.

Kamuoyunda çeşitli beklentiler dile getirilse de mevcut durumda kademeli emekliliğe ilişkin yürürlüğe girmiş yeni bir yasal düzenleme bulunmuyor.

Konuya ilişkin açıklama yapan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, emeklilik sisteminde yeni bir değişiklik planlanmadığını belirterek mevcut uygulamanın devam edeceğini ifade etti.

Bakan Işıkhan açıklamasında, sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesinin korunmasının öncelikli olduğunu vurgulayarak, emeklilik için gerekli yaş, prim günü ve sigortalılık süresi şartlarının sürdürüleceğini bildirdi.

Bu açıklama doğrultusunda kısa vadede 1999-2008 arasında sigortalı olan çalışanlara yönelik yeni bir erken emeklilik veya kademeli emeklilik düzenlemesi öngörülmüyor.

Yeni Emeklilik Düzenlemesi Beklentileri Hangi Grupları İlgilendiriyor?

Kamuoyunda zaman zaman gündeme gelen emeklilik beklentileri ağırlıklı olarak şu grupları kapsıyor:

• EYT kapsamı dışında kalan 1999-2008 arası sigortalılar,
• Bağ-Kur ile SSK prim günlerinin eşitlenmesini bekleyen küçük esnaf,
• Ev kadınlarına yönelik planlanan prim desteğinden yararlanmayı bekleyen vatandaşlar.

Ancak bu başlıklara ilişkin yürürlüğe girmiş yeni bir kanun veya Resmî Gazete'de yayımlanmış düzenleme bulunmuyor.

Emeklilik Şartlarında Mevcut Durum

Bugün itibarıyla yürürlükte bulunan SGK uygulamalarına göre emeklilik sistemi şu esaslara göre uygulanıyor:

• 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılar: Belirli şartlarla 3600 gün uygulamasından yararlanabiliyor.
• 8 Eylül 1999-30 Nisan 2008 arası sigortalılar: Genel olarak 58-60 yaş ve 7000 prim günü şartına tabi bulunuyor.
• 1 Mayıs 2008 sonrası sigortalılar: Prim günü şartı işe giriş tarihine göre kademeli olarak artıyor.
• Kademeli emeklilik konusunda ise mevcut durumda yürürlüğe girmiş yeni bir yasal düzenleme bulunmuyor.

Emeklilik planlaması yapan sigortalılar için güncel şartlar, SGK mevzuatı ve yürürlükteki yasal düzenlemeler doğrultusunda uygulanmaya devam ediyor. Olası değişiklikler ise ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe giriyor.

Ekipler, elebaşılığını hakkında uluslararası arama kararı bulunan ve yurt dışında olduğu belirtilen A.A'nın yaptığı öne sürülen suç örgütü adına gerçekleştirilen olayların aydınlatılması ve şüphelilerin yakalanması için çalışma başlattı.

Yapılan incelemelerde Esenler'de "kasten yaralama", Beşiktaş ve Sarıyer'de "ateşe verme", Kağıthane'de ise "iş yeri kurşunlama" olmak üzere 4 ayrı olayın aynı suç örgütüyle bağlantılı olduğu tespit edildi.

Güvenlik kamerası görüntüleri incelendi

Polis ekipleri, şüphelilerin belirlenmesi amacıyla yaklaşık 214 kilometrelik güzergaha ait 198 saatlik güvenlik kamerası görüntülerini inceledi.

Elde edilen bulguların ardından güzergah üzerindeki ilçelerde uygulama ve kontrol noktaları oluşturuldu. Şüphelilerin kaçış güzergahlarının belirlenmesi amacıyla yapılan denetimlerde ekipler çalışmalarını sürdürdü.

Operasyonda 7 şüpheli yakalandı

Teknik ve fiziki takip çalışmalarının tamamlanmasının ardından 4 Ağustos'ta Çatalca'daki bir otele operasyon düzenlendi. Operasyonda 5 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

Eş zamanlı olarak Bağcılar'da durdurulan bir araçta yapılan kontrolde ise 2 şüpheli daha gözaltına alındı. Böylece operasyon kapsamında toplam 7 şüpheli yakalandı.

Aramalarda çelik yelek ve ruhsatsız tabanca ele geçirildi

Operasyon kapsamında yapılan aramalarda 1 çelik yelek ile 1 ruhsatsız tabanca ele geçirildi.

Gözaltına alınan şüphelilerin emniyetteki işlemlerinin devam ettiği bildirildi.

Çankaya Belediyesi önünden Güvenpark'a yürüyen işçiler, "Şehitler ölmez vatan bölünmez", "Madenciler gazilerinin yanında, bakanlar nerede" ve "Haklarımızı alana kadar meydanlardayız" sloganları attı. Gaziler ise işçileri alkış ve ıslıklarla karşılarken, "Gaziler madencinin yanında" sloganlarıyla destek verdi.

"Biz de sizin yanınızdayız"

Şehit Aileleri ve Gaziler Derneği Genel Başkanı Erdem Çerçioğlu, işçilere teşekkür ederek ortak hak mücadelesine vurgu yaptı.

24 gündür eylemlerini sürdürdüklerini belirten Çerçioğlu, hükümet yetkililerinden kendileriyle görüşen kimsenin olmadığını ifade ederek şunları söyledi:

"Şehit ailelerimiz ve gazilerimize hakkını vermeyen bir devletten hakkınızı istiyorsunuz. Mücadelenizin zor olacağını biliyorum ama biz de sizin yanınızdayız. Haklıysak sonuna kadar mücadele edeceğiz. Cumhurbaşkanı dahil o koltuklarda bizim sayemizde oturuyorsunuz."

Maden-İş: "Emek hırsızlığına son verilsin"

Türkiye Maden-İş Sendikası Orta Anadolu Şube Başkanı Talih Kocabıyık da gazilere destek vererek, mücadelelerinin ortak olduğunu söyledi.

Kocabıyık, "Eli öpülesi insanlarsınız. Şehitlerimize rahmet ve minnet diliyoruz. Allah sizi başımızdan eksik etmesin. Varlığınız daim olsun her zaman. Biz madenciler sizinle gurur duyuyoruz. Günlerdir burada bir mücadele sürdürüyorlar. Gerçekten takdire şayan bir mücadele. Biz de yaklaşık on gündür Ankara'nın çeşitli noktalarında hak arama mücadelesi veriyoruz. Her platformda dile getirdim. Buradaki mağduriyeti de gördük. Sayın Cumhurbaşkanı'nın iki dudağı arasında her şey. Fazla bir şey söyleyemeyeceğim, duygulanıyorum. Tüm kamuoyu göz önünde söylüyorum. Emek hırsızlığına bir son verilsin. Hak mücadelesi sonuna kadar yerine gelsin. Adamcılık olmasın bu ülkede" ifadelerini kullandı.

Çerçioğlu: "Bize boş madalya kutusu verildi"

Konuşmasında şehit yakınları ve gazilerin özlük haklarına ilişkin hazırlanan düzenlemeye de değinen Çerçioğlu, 15 Temmuz gazileri ile er statüsündeki gaziler arasında ayrım yapıldığını savundu.

Çerçioğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Bize sunulan taslağın içerisinde malul sayılmayan gaziler ve 15 Temmuz'da yara almayan gazilere 1005 sayılı yasa üstünden gazilik unvanı verildi. Onlara şeref aylığı bağlandı. Bu neyi getiriyor? 1005 sayılı yasa, bir başka devletle savaş yaptığınızda uygulanan bir yasa. Orada eğer şehit ya da gazi olursanız o zaman uygulanıyor. Ben soruyorum, o zaman terör örgütü bir devlet midir? Devlet mi yapılmaya çalışılmaktadır? FETÖ terör örgütü bir devlet midir? Onlara şeref aylığı bağladınız, peki biz şerefsiz miyiz? Bize boş madalya kutusu verildi, bizim şeref aylığımız yok. Biz şerefsiz miyiz? Biz onurlu bir mücadele veriyoruz. Tamamı ağır engelli arkadaşlarımız."

"Bir arkadaşımız mücadeleyi göremeden hayatını kaybetti"

Açıklamasında eylem sürecinde bir gazinin yaşamını yitirdiğini belirten Çerçioğlu, mücadeleden vazgeçmeyeceklerini söyledi.

"Biz bu mücadeleye başladığımızdan beri bir arkadaşımızı kaybettik. Dört gün geldi, o ağır engelliyle birlikte bizimle mücadele verdi. Ama mücadelemizin sonunu göremedi, vefat etti. Allah'tan rahmet diliyorum. Onun hakkı için bile olsa gene bırakmayacağız bu mücadeleyi. Bizi buradan öldürerek çıkartmanız gerekir, çıkmıyoruz."

Jandarma ekiplerince gözaltına alınan şüphelilerden S.K. çıkarıldığı mahkemece tutuklanırken, eşi savcılık sorgusunun ardından serbest bırakıldı.

Yangın 3 bin hektarlık alana yayıldı

Madran Dağı eteklerinde başlayan yangın, rüzgarın etkisiyle kısa sürede geniş bir alana yayıldı. Orman Genel Müdürlüğü ekipleri başta olmak üzere çok sayıda kurumun havadan ve karadan müdahale ettiği yangın, 2 Ağustos'ta tamamen kontrol altına alındı.

Yangında yaklaşık 3 bin hektarlık ormanlık alan zarar gördü.

Semaver ve mangal iddiası

Yangının çıkış nedenine ilişkin jandarma ekiplerinin yürüttüğü teknik incelemelerde, yangının semaver ve mangal yakılması sonucu başlamış olabileceği değerlendirildi.

Bu tespitler doğrultusunda karı koca oldukları öğrenilen iki şüpheli gözaltına alındı.

Bir şüpheli serbest bırakıldı, diğeri tutuklandı

Adliyeye sevk edilen şüphelilerden kadın savcılık sorgusunun ardından serbest bırakılırken, eşi S.K. çıkarıldığı hakimlikçe tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Etimesgut Belediye Meclisi, yeni başkanvekilini belirlemek üzere 10 Ağustos Pazartesi günü saat 14.00'te toplanacak.

Beşikçioğlu görevden uzaklaştırılmıştı

Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma kapsamında 30 Temmuz'da Etimesgut Belediyesi'ne operasyon düzenlenmişti.

Operasyonda Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu ile belediye başkan yardımcılarının da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi gözaltına alınmıştı.

Soruşturma kapsamında Beşikçioğlu dahil 40 kişi tutuklanırken, 4 kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırdı

İçişleri Bakanlığı, 3 Ağustos'ta yaptığı açıklamayla Erdal Beşikçioğlu'nun görevden uzaklaştırıldığını duyurmuştu.

Görevden uzaklaştırma kararının ardından Etimesgut Belediye Meclisi'nin yeni belediye başkanvekilini belirlemek üzere 10 Ağustos Pazartesi günü seçim yapacağı bildirildi.

Yangın söndürme çalışmalarına 52 itfaiyeci, 3 yaya ekibi ve 14 itfaiye aracıyla müdahale ediliyor. Çalışmalara havadan ise 2 yangın söndürme uçağı ile 4 helikopter destek veriyor. Koropi Belediyesi de su tankerleriyle söndürme çalışmalarına katılıyor.

Bölge sakinlerine 112 üzerinden uyarı gönderildi

Yunanistan Sivil Koruma Genel Sekreterliği, yangın riski nedeniyle 112 Acil Uyarı Sistemi aracılığıyla bölge sakinlerinin cep telefonlarına uyarı mesajı gönderdi.

Yetkililer, vatandaşlardan dikkatli ve tedbirli olmalarını isterken, yangının çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla kundaklama suçlarıyla mücadele birimi tarafından soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Viotia ve Attika'daki yangına müdahale altıncı gününde

Öte yandan geçen hafta Viotia ilinde başlayarak Attika'nın batısına yayılan büyük orman yangınına müdahale altıncı gününde de devam ediyor.

Copernicus uydu verilerine göre yangında şu ana kadar 144 bin 243 dönüm alan zarar gördü. Yangına müdahale sırasında iki yangın söndürme helikopterinin havada çarpışması sonucu bir Danimarkalı pilot ile bir Yunan hava koordinatörü hayatını kaybetmişti.

Yüksek yangın riski uyarısı sürüyor

Yetkililer, yangınların büyük ölçüde kontrol altına alındığını bildirmişti. Ancak yüksek sıcaklık ve kuvvetli rüzgar beklentisi nedeniyle ülkenin birçok bölgesinde yüksek yangın riski alarmının devam ettiği belirtildi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Festival kapsamında Türkiye ve dünya sinemasından yapımların gösterimlerinin yanı sıra ustalık sınıfları ve söyleşiler de düzenlenecek.

Ulusal uzun metraj yarışmasında çeşitli dallarda ödül verilecek

Yarışma bölümünde ise Ulusal Uzun Metraj Film, Uluslararası Uzun Metraj Film, Kısa Film ve Ulusal Belgesel Film olmak üzere dört kategoride başvuru kabul edilecek.

Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması'na, 1 Ocak 2025 tarihinden sonra tamamlanan yapımlar başvurabilecek.

Yarışmada Altın Yunus En İyi Film Ödülü'nün yanı sıra en iyi yönetmen, senaryo, kadın oyuncu, erkek oyuncu, görüntü yönetmeni ve kurgu dallarında da ödüller sahiplerini bulacak.

Belgesel ve kısa film kategorileri de festivalde yer alacak

Süre sınırlaması bulunmayan Türkiye yapımı belgesellerin katılımına açık Ulusal Belgesel Film Yarışması'nda En İyi Ulusal Belgesel Film ile Jüri Özel Ödülü verilecek.

Kısa Film Yarışması kapsamında ise En İyi Ulusal Kısa Kurmaca Film ve En İyi Uluslararası Kısa Kurmaca Film ödülleri sahiplerini bulacak.

Başvurular 15 Eylül'de sona erecek

Yarışmaya seçilen tüm yapımlar ayrıca Ahmet Uluçay Büyük Ödülü için de değerlendirilecek.

Kısa Film Yarışması'nda yer alan filmlerden biri ise İstanbul Medya Akademisi tarafından verilecek Genç Yetenek Ödülü'ne layık görülecek.

14. Boğaziçi Film Festivali'nin ulusal ve uluslararası yarışma kategorilerine yönelik başvurular 15 Eylül tarihine kadar devam edecek.

Kremlin Sarayı tarafından yapılan açıklamaya göre Putin, Savunma Bakanlığı üst düzey yetkilileriyle bir görüşme gerçekleştirdi. Toplantıya Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov, Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov ile "Merkez" ve "Doğu" kuvvetler gruplarının komutanları katıldı.

Putin, görüşmede Ukrayna'da yürütülen "özel askeri operasyonda" elde edilen deneyimler doğrultusunda Savunma Bakanlığında yeniden yapılandırmaya gidildiğini ifade etti.

Silah tedariki ve lojistik süreçleri yeniden düzenlenecek

Putin, silah siparişleri ve tedarik süreçlerinin tek merkezden yönetilmesine yönelik karar alındığını belirtti. Bu alandaki çalışmaların Savunma Bakan Yardımcısı Aleksandr Sançık tarafından yürütüleceğini aktardı.

Rus lider, ordunun cephe gerisindeki hizmetlerinin lojistik ve ikmal başlıkları altında tek bir yönetim altında toplanmasına karar verildiğini söyledi.

Putin, "Savunma Bakanının önerisi doğrultusunda, ordunun cephe arkasındaki tüm hizmetlerin (lojistik ve ikmal) tek elde toplanması kararlaştırıldı. Mevcut koşullarda bu da oldukça askeri bir çalışma. Bu göreve Valeriy Solodçuk atandı” ifadelerini kullandı.

Kuvvet grupları ve insansız sistemler için yeni komutanlar belirlendi

Putin, "Merkez" Kuvvetler Grubu'nun Donetsk bölgesindeki çatışmalarda önemli görevler üstlendiğini belirterek, bu grubun komutanlığına Andrey İvanayev'in getirildiğini açıkladı.

Doğu Kuvvetler Grubu'nun komutanlığına ise Petr Bolgarev'in atandığını bildiren Putin, ordudaki İnsansız Sistemler Kuvvetlerinin oluşturulmasına yönelik çalışmaların devam ettiğini ifade etti.

Rusya Devlet Başkanı, İnsansız Sistemler Kuvvetlerinin başına Denis Lyamin'in getirildiğini kaydetti.

Üyelik işlemini tamamlayan Erkek, sosyal medya hesabından Yeni Parti üyeliği sırasında çekilen fotoğrafını paylaşarak, "Yolumuz açık olsun..." mesajını yayımladı.

Daha önce geçeceğini açıklamıştı

Muharrem Erkek, Özgür Özel'in yeni bir siyasi parti kuracağını duyurmasının ardından Yeni Parti'ye katılacağını açıklayan ilk belediye başkanları arasında yer almıştı.

21 Temmuz'da yaptığı açıklamada, Türkiye İttifakı hedefi doğrultusunda yeni bir siyasi mücadele yürütüleceğini belirten Erkek, Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu ile birlikte hareket edeceğini ifade etmişti.

"Meclis grubumuzla birlikte konuşacağız"

Erkek, önceki açıklamasında şu ifadeleri kullanmıştı:

"Türkiye İttifakını kuruyor Genel Başkanımız. Türkiye’nin tüm demokratları birleşecek. Bu bir onur, adalet, demokrasi, refah mücadelesi. Özgür Özel bu mücadelede asla yalnız yürümeyecek. Gençler, kadınlar, köylüler, emekliler…halk bu yolu açtı zaten, Özgür Özel önderlik ediyor.

Ben de Çanakkale Belediye Başkanı olarak Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu ile birlikte yürüyeceğim. Şimdi Çanakkale’ye dönüyorum. İlk iş meclis grubumuzu toplayıp birlikte Yeni Parti’ye katılmayı konuşacağız.”

AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, teklifin yaklaşık 360 milletvekilinin imzasıyla Meclis'e sunulduğunu açıkladı.

"360'a yakın imzayla Meclis'e sunduk"

AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ile düzenlediği ortak basın toplantısında, teklifin çok sayıda milletvekilinin desteğiyle TBMM Başkanlığı'na teslim edildiğini söyledi.

Abdullah Güler'in açıklamaları şöyle:

“Öncelikle teşekkürlerimizi arz edeceğimiz Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli'ye, imza sahipleri olarak DEM Parti Grubu'na, CHP Grubu'na teşekkür ediyoruz. İmzalarını eksik etmeyen HÜDA PAR ve Yeni Yol Grubu'ndan milletvekillerimize teşekkür ediyoruz. 360'a yakın imzayla teklifi Meclis'e sunduk.

İlk toplantı bundan 1 yıl önce yapıldı. Devamında da 18 toplantı icra edildi. Tam 138 kişiyi, birçok değerli ismi dinledik. Toplam 138 kişi. MİT, Dışişleri, İçişleri, Adalet ve Millî Savunma Bakanlığımız geldi. Çalışmalar şubat ayında tamamlandı. Grupların ve grubu olmayan siyasi partilerle uzun istişareler yapıldı. Büyük bir çoğunlukla rapor yayımlandı ve kamuoyuyla paylaşıldı.

Değerli basın mensupları, şimdi bu sürece kadar biz nasıl geldik? Bu konuda biraz sizleri teknik olarak aydınlatmak istiyorum. 5 Ağustos 2025 tarihinde malumunuz Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde, Meclis Başkanlığımızın başkanlığında Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu kuruluşundan itibaren ilk toplantısını bundan tam bir yıl önce, 5 Ağustos 2025 tarihinde yapmıştı. Devamında da yaklaşık 18 toplantı icra etti. Gerek başkan olarak, gerek şahıs olarak, gerek dernek başkanı, sendika başkanı, baro başkanı olarak, korucu ailelerimizin mensupları olarak, şehit ve gazi derneklerimizin başkanları olarak, yine ailelerimizin temsilcileri olarak, Diyarbakır Annelerinin temsilcileri olarak, Barış Annelerinin temsilcileri olarak birçok değerli hocamızı, ceza hukukçularımızı ve bu tür süreçleri akademik olarak yakından çalışmış hocalarımızı dinledik. Toplam 137 kişi. Hakikaten çok kıymetli, çok değerli fikirler orada konuşuldu ve dile getirildi.

Çok değerli basın mensupları, ismi itibarıyla Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifimiz toplamda 12 maddeden oluşuyor. Yürütme ve yürürlük maddeleriyle beraber. Biraz sonra kanunun içeriğine dair madde başlıkları hakkında da sizlere teknik olarak neler getirdiğine ilişkin açıklamalarımızı yapacağız.

Ben bu sürece gelene kadar öncelikli olarak teşekkürlerimizi arz edeceğimiz Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'a, Sayın Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli'ye ve biraz sonra imza sahipleri olarak DEM Parti Grubu'na, yine biraz sonra izahatını yapacağız Cumhuriyet Halk Partisi Grubu'na ve eş genel başkanlarına, genel başkanlarına teşekkür ediyoruz. Yine bu konuda imzalarını eksik etmeyen HÜDA PAR'a ve bağımsız milletvekillerimize, yine Yeni Yol Grubu'ndan bazı milletvekili arkadaşlarımıza teşekkür ediyoruz."

Komisyon şubat ayında çalışmalarını tamamladı

"Yine İçişleri Bakanlığımız, Milli Savunma Bakanlığımız, MİT Başkanlığımız, Dışişleri Bakanlığımız ve Adalet Bakanlığımız değişik dönemlerde komisyona gelerek mevcut durumları, gelişmeleri ve sürecin ilerleyişini komisyonumuza bildirdi. Peki komisyonumuz nihayetinde şubat ayına gelindiğinde çalışmalarını tamamladı. Raporları bir bütün hâline getirerek oraya temsilci veren gruplarımızın ve yine grubu olmayan siyasi partilerin temsilcileriyle beraber uzun istişareler ve müzakereler sonucunda bir rapor ortaya çıktı.

Raporumuzu sizinle paylaşmak istiyorum. Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu Raporu, 18 Şubat 2026 tarihi itibarıyla yayımlandı. Ortak mutabakatla hazırlandı. İki milletvekilimizin tabii farklı düşünceleri vardı ama büyük bir ekseriyet ve büyük bir çoğunlukla bu rapor yayımlandı. Bütün kamuoyuyla paylaşıldı ve internet sitesinde yer alıyor. Burada raporumuzun 6. başlığında, sürece ilişkin yasal düzenleme önerileriyle beraber bir başlık var. Buradan birkaç konu başlığını sizlerle paylaşmak istiyorum."

Komisyonun görevi yasal çerçeveyi belirlemek

"Komisyonun bir diğer önemli görevi, örgütün silah bırakma süreciyle birlikte ortaya çıkacak durumu yönetecek yasal çerçeveyi belirlemektir. Milli dayanışma ve kardeşliğimizi pekiştirecek adımların atılmasının geniş katılımlı, temsil gücü yüksek, açık ve şeffaf bir istişare süreciyle temin edilmesi amaçlanmaktadır. Rapor devam ediyor değerli arkadaşlar. Özellikle 6.1 başlığı kritik bir eşik olarak örgütün silah bırakmasını ele alıyor. Raporda aynen deniliyor ki, süreçte en kritik eşik, PKK/KCK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bırakmasının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesidir. Raporumuzun önemli başlıklarından biri de budur.

Yine raporda, tespit ve teyit sürecinin sağlıklı bir şekilde tamamlanmasının yalnızca silahlı örgüt tehdidinin sona erdiğinin ilanıyla sınırlı kalmayacağı, aynı zamanda oluşan yeni durumun gerektirdiği hukuk ve politika çerçevesinin hayata geçirilmesi için bir başlangıç noktası olacağı ifade edilmektedir. Burada 6. maddenin 1. fıkrasında, örgütün tüm unsurlarıyla feshi, silahların teslimi ve bırakılması sürecinde ihtiyaç duyulacak yasal düzenlemelerin yapılması konusunda da bütün partiler arasında genel bir anlayış ve mutabakatın varlığı rapora yansımaktadır.

Peki 6.2 fıkrasında toplumsal bütünleşmeyi güçlendirecek yasal düzenlemelerin içeriği nasıl olacak? Raporda aynen şu ifadeye yer veriliyor. Toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesini temin etmek üzere, silah bırakmayla birlikte süreci ve sonrasını yönetecek, amaca özgülenmiş, müstakil ve geçici mahiyette bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmaktadır. Tabii burada hazırlanacak kanunun, silahı ve şiddeti reddeden bireylerin topluma yeniden kazandırılmasını, silah ve şiddete kalıcı olarak son verilmesini ve meselenin bütünüyle hukuki ve siyasi zemine çekilmesini hedeflediği de raporumuzda ifade edilmektedir."

Düzenleme bir af algısı oluşturmamalı

"Yine raporda, bu doğrultuda gelişen olayların örgüt mensuplarının yalnızca silah bırakma sonrasındaki hukuki durumlarını tespit ve tayin etmeye yönelik olmaması gerektiği belirtilmektedir. Kanunun aynı zamanda ilgili kişilerin adil, güvenli ve sağlıklı şekilde toplumla bütünleşmesi ve topluma kazandırılması noktasında da bir hedef ortaya koyması gerektiği ifade edilmektedir. Tabii burada yine raporun 6.3 maddesinde, yapılacak yasal düzenlemelerin toplumda asla bir cezasızlık ya da af algısı oluşturmaması gerektiği de açıkça ifade edilmektedir."

Meclis'te süreci izleyecek bir komisyon kurulacak

"Değerli basın mensupları. Yine 6. maddenin 5. fıkrasında rapor, kanunla örgüt mensuplarının tabi olduğu sürecin izlenmesini ve raporlanmasını temin edecek, yürütme içerisinde bir mekanizmanın oluşturulmasını önermektedir. Kanunumuzda da bu husus biraz sonra ayrıntılarıyla anlatacağımız şekilde karşılık bulmuştur. Bu hedef doğrultusunda bir çalışma ortaya konulmuştur. Yine kanunda yürütmeye verilecek çerçevesi belirlenmiş yetki kapsamında kamu kurum ve kuruluşları arasında eş güdüm sağlanması ve bu suretle sürecin etkin bir şekilde yürütülmesi de raporumuzda hedeflenmekteydi. Kanunumuzda da bu konuda arkadaşlarımızla mutabakata varılarak metin hazırlanmıştır.

Sonuç olarak raporumuzun 6.6 maddesinde de, yürütülen süreçte görev alanların, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu toplantılarına iştirak edip görüş, öneri ve değerlendirmelerde bulunanların, komisyon çalışmalarında yer alanların ve görevlilerin faaliyetlerinin yasal güvenceye kavuşturulması önerilerek raporda yer almıştır.

18 Şubat tarihinde yayımlanan ve kamuoyuyla paylaşılan bu raporumuzda yer alan başlıkların tamamına yönelik uzun zamandır özel bir çalışma yürütüldü. Kurumlardan görüşler alındı. Milliyetçi Hareket Partisi ile yakın çalışma içerisindeydik. Yine DEM Parti yetkilileriyle yakın diyalog halindeydik. Bu rapor doğrultusunda nasıl bir kanun metni ortaya konulabilir diye uzman arkadaşlarımızdan görüşler aldık.

En son geçen hafta itibarıyla kanun teklifi belli bir olgunluğa erişmişti ve siyasi parti gruplarıyla görüşmelere başladık. Pazartesi itibarıyla şu anda Mecliste grubu bulunan Yeni Yol Partisi, Yeniden Refah Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, grubu olmayan HÜDA PAR ve diğer siyasi partilerle, raporun bu beklentisini karşılayacak şekilde belli konu başlıklarında nelerin olabileceğine dair istişareler yaptık. Dün itibarıyla ve pazartesi günü Abdülhamit Gül Bey ile Adalet Komisyonu Başkanımız da parti gruplarını ziyaret ederek rapordaki başlıklara yönelik nasıl bir kanun teklifi hazırlandığını ifade ettiler. Sonuç itibarıyla siyasi parti temsilcileri de kanun teklifine destek vereceklerini ve imza atacaklarını beyan ettiler. Bugün de huzurunuzda sizlere bunu açıklamış olalım."

Çerçeve yasanın detayları

"Kanunumuzun ayrıntılarına biraz girelim. Kanun, dediğim gibi, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi olarak hazırlanmıştır. Teklifimiz yürütme ve yürürlük maddeleriyle birlikte toplam 12 maddeden oluşuyor. Biraz önce rapordan bahsettik. Raporun 6. madde başlığının 1. bölümünde kritik eşik olarak PKK/KCK terör örgütü yapılanmasının silahlarını bırakması, teslim etmesi, imha etmesi ve bunun bir mekanizma aracılığıyla teyit edilmesi ifade ediliyor.

Değerli basın mensupları, kanun teklifimizin amaç ve kapsam bölümünde, raporun beklentisi doğrultusunda aynen şu ifadeye yer verdik.

Bu kanunun amacı, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve tasfiye süreciyle ilgili toplumsal bütünleşmeye yönelik yapılacak diğer işlemlerin usul ve esaslarının belirlenmesidir.

Peki kapsamında ne var? İlgili terör örgütünün kurulması, yönetilmesi, örgüte üye olunması, bilerek ve isteyerek yardım edilmesi, örgütün propagandasının yapılması suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine işlenen, 2013 tarihli 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçlar da teklifimizin kapsamı içerisinde yer alıyor. Yine mevcut durumda raporun konu başlığında, değerli basın mensupları, nihayetinde silahını bırakmış, örgüt feshedilmiş, tamamen varlığı ortadan kalkmış örgüt mensuplarının hukuki durumuna ilişkin adil, gerçekçi, topluma kazandırmayı ve bütünleştirmeyi esas alan bir düzenlemeye ihtiyaç olduğu ifade ediliyor. Kanunun buna cevap vermesi gerektiği belirtiliyor.

Bu beklentiye karşılık olarak kanunumuzun 3. maddesinde "Soruşturma ve Kovuşturmaların Ertelenmesi" başlıklı bir madde kaleme alındı. Burada aynen denildi ki, örgütün fiili varlığına son verildiğinin Resmî Gazete'de yayımlanması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten adam öldürme suçu ile 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere düzenleme yapılmaktadır. Burada açıkça, değerli basın mensupları, kasten adam öldürme suçları ile 2005 tarihinden önce, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesi kapsamında örgüt yöneticisi olarak müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan ya da bu kapsamda soruşturma ve kovuşturması devam eden kişiler hariç tutulmaktadır. Çok net bir şey söylüyoruz. Kasten adam öldürme suçları hariçtir. Bunu farklı şekilde speküle edecek veya farklı anlamlar yüklemeye çalışacak kişileri de buradan uyarmak isteriz. Kasten adam öldürme suçları ile 2005 yılı öncesine ilişkin müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere diğer suçlara yönelik bir düzenleme getirilmektedir.

Peki diğer suçların düzenlenmesinde ne esas alındı? Değerli basın mensupları, bununla ilgili de sizlere teknik birkaç hususu anlatmak isterim. Malumunuz, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 221. maddesi bulunmaktadır. Başlığı "Etkin Pişmanlık"tır. Düzenlemelerimizin Türk Ceza Kanunu içerisinde bütünlüğünü sağlaması gerektiğinden hareketle bu madde esas alınmıştır. Mevcut yürürlükte bulunan düzenlemenin ikinci fıkrasında, örgüt üyesinin örgütün faaliyeti çerçevesinde herhangi bir suçun işlenişine iştirak etmeksizin gönüllü olarak örgütten ayrıldığını ilgili makamlara bildirmesi hâlinde hakkında cezaya hükmolunmayacağı belirtilmektedir. Üçüncü fıkrada, örgütün faaliyeti çerçevesinde herhangi bir suçun işlenişine iştirak etmeden yakalanan örgüt üyesinin pişmanlık duyarak örgütün dağılmasını veya mensuplarının yakalanmasını sağlamaya elverişli bilgi vermesi hâlinde hakkında cezaya hükmolunmayacağı ifade edilmektedir.

Dördüncü fıkrada ise suç işlemek amacıyla örgüt kuran, yöneten veya örgüte üye olan ya da üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen veya örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin gönüllü olarak teslim olup örgütün yapısı ve faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi vermesi hâlinde hakkında örgüt kurmak, yönetmek ve örgüte üye olmak suçundan dolayı cezaya hükmolunmayacağı düzenlenmektedir. Biz de üçüncü maddemizi kaleme alırken Türk Ceza Kanunu'nun 221. maddesindeki bu yaklaşımı esas aldık ve bütünlüğü muhafaza etmeye özen gösterdik. Bu kapsamda da kasten adam öldürme suçları hariç olmak üzere ve 2005 yılı öncesinde, eski Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesi kapsamında verilen cezalarla ilgili soruşturma ve kovuşturmalar dışında kalan suçlar bakımından düzenleme yaptık. Diğer suç tiplerinde ise yine 221. maddeye benzer şekilde örgüt yöneticiliği, örgüt üyeliği, yardım ve yataklık, propaganda gibi suçlar ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından örgüt mensupları için 15 yıla kadar olan cezalarda 5 yıl erteleme, 15 yıl ve üzeri cezalarda ise 10 yıl erteleme öngörüyoruz. Böylece örgütün tamamen feshedilmesi ve ortadan kalkması sonrasında bu kişilerin topluma kazandırılması ve toplumsal bütünleşmenin sağlanması amacıyla adil, gerçekçi ve hukuki belirliliği olan bir düzenleme yapılmış olmaktadır.

Üçüncü maddemizden sonra 4. maddemiz, koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalarla ilgilidir. Hâlihazırda soruşturması devam eden, kovuşturmaya dönüşmüş, istinaf veya temyiz aşamasında bulunan ya da Yargıtay incelemesinde olan dosyalar bulunmaktadır. Dolayısıyla bunlarla ilgili de nasıl bir yol izleneceği düzenlenmiştir. Üçüncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlar nedeniyle uygulanmış tutuklama ve adli kontrol tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu yerdeki yetkili hâkim veya mahkeme tarafından, ilgili bölge adliye mahkemesi ya da Yargıtay ilgili ceza dairesince değerlendirilecektir. Gerekli şartların oluşması hâlinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilebilecektir. İkinci fıkrada ise üçüncü madde kapsamında erteleme kararı verilecek suçlara ilişkin istinaf veya temyiz incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilerek ilgili yerel mahkemeye gönderilmesi düzenlenmektedir.

Dördüncü maddemizde ayrıca erteleme kararlarının kaydedilmesi, 5 yıllık ve 10 yıllık takip süreleri ile yeniden suç işlenmesi hâli de düzenlenmektedir. Değerli basın mensupları, bu kişiler özel bir takip modeliyle izlenecektir. Cezası ertelenmiş olan örgüt mensupları doğrudan takip edilecektir. Terör suçları bakımından Terörle Mücadele Kanunu ile Türk Ceza Kanunu'nun 220 ve 314. maddeleri son derece açıktır. Terörle Mücadele Kanunu'nun 3. ve 4. maddeleri de açıktır. Bu kişiler yeniden terör suçu işlemeleri hâlinde verilen erteleme kararı ortadan kaldırılacaktır. Yani ilgili kişi bu düzenlemeden yararlandıktan sonra topluma entegre olmasını, uyum sağlamasını, bütünleşmesini ve iyi bir vatandaş olarak hayatını sürdürmesini arzu ediyoruz. Tekrar terör eylemlerine yönelmemesi ve farklı faaliyetler içerisinde bulunmaması temel amacımızdır. Aksi hâlde bunun yaptırımının ne olacağı da kanun metninde açıkça düzenlenmiştir.''

''Yasal düzenlemeye ihtiyaç yok''

Güler, terör örgütü PKK lideri Abdullah Öcalan'ın statüsüne ilişkin soruya şu yanıtı verdi:

"Bunlar idari düzenlemelerle yapılacak işlerdir.

Adalet Bakanlığımız bu konuda düzenleyici işlemler yapabilir.

Bundan sonraki süreçlerde İmralı'da akademisyen ziyaretleri, gazeteci ziyaretleri ve bu konudaki açıklamalar idari düzenlemeler içinde yapılabilir.

Bunun için yasal düzenlemeye ya da özel bir statüye ihtiyaç yok."

Teklif 12 maddeden oluşuyor

"Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" toplam 12 maddeden oluşuyor.

Teklifin 7 Ağustos Cuma günü TBMM Adalet Komisyonu'nda ele alınması, ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.

Örgüt mensupları için 6 aylık başvuru süreci

Teklife göre, terör örgütünün feshi ve silahların bırakıldığının Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla teyit edilmesinin ardından kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte 6 aylık başvuru süreci başlayacak.

Bu süreçte Türkiye'de bulunanlar adli makamlara, yurt dışında bulunanlar ise ilgili mercilere başvurarak kanun hükümlerinden yararlanabilecek.

Hangi suçlar kapsam dışında?

Teklifte; 1 Haziran 2005'ten önce ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar, ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu düzenleme kapsamı dışında bırakılıyor.

Erteleme süresi içinde terör suçu işlenirse

Teklife göre; 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.

Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma ile kovuşturma süreçleri devam edecek. Belirlenen süre boyunca yeni bir suç işlenmemesi halinde ise ceza infaz edilmiş sayılacak.

Siyasi partilerle görüşmeler yapılmıştı

Teklifin Meclis'e sunulmasından önce AKP Grup Başkanvekili Abdülhamit Gül ile TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, TBMM'de siyasi partilerin grup yönetimlerini ziyaret ederek düzenlemeye ilişkin görüş alışverişinde bulunmuştu. Heyet, CHP, YENİ Parti, İYİ Parti ve Yeni Yol Grubu temsilcileriyle bir araya gelmişti.

Ayrıntılar geliyor...

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!