Şiddetli yağışlar ve seller etkili oldu

United Press International (UPI) ajansının haberine göre, El Nino nedeniyle Panama’nın kuzey ve Karayip bölgelerinde yoğun yağışlar görüldü. Şiddetli yağışların ardından bazı bölgelerde sel meydana geldi.

Yaşanan hava olaylarının 15 bin 600’den fazla kişiyi etkilediği bildirildi. Şiddetli yağış ve sellerin hem vatandaşların güvenliği hem de ülke ekonomisi açısından risk oluşturduğu belirtildi.

Panama’da acil durum ilan edildi

Panama İçişleri Bakanı Dinoska Montalvo, yaptığı açıklamada acil durum kararının çeşitli amaçlarla alındığını belirtti. Montalvo, idari işlemlerin kolaylaştırılması ve operasyonel kapasitenin güçlendirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Montalvo ayrıca, ülkenin karşılaşabileceği yeni gelişmelere hazırlık yapılması amacıyla acil durum ilan edildiğini kaydetti. Böylece ilgili kurumların müdahale kapasitesinin artırılması amaçlanıyor.

El Nino’nun güçlenmesi bekleniyor

Dünya Meteoroloji Örgütünün (WMO) son raporunda da El Nino’nun önümüzdeki aylarda güçlenerek etkisini artırabileceği belirtildi.

Raporda, hava olaylarındaki değişimin aşırı hava olayları ve doğal afet riskini artırabileceğine dikkat çekildi. Bu durumun farklı bölgelerde şiddetli yağış ve benzeri olayların görülme ihtimalini yükseltebileceği ifade edildi.

Deniz suyu sıcaklıkları artacak

Verilere göre Doğu ve Orta Pasifik'teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının temmuz-eylül döneminde hızlı şekilde yükselmesi bekleniyor.

Deniz yüzeyi sıcaklıklarının 2 dereceden fazla artması durumunda şiddetli bir El Nino döneminin yaşanabileceği tahmin ediliyor. Panama’da yaşanan şiddetli yağış ve seller de El Nino’nun etkileri nedeniyle yakından takip ediliyor.

Çelik, Rolex marka saatin fotoğrafını sosyal medya hesabından “Kıymetli Ağabeyim Mehmet Kalyoncu’ya teşekkür ederim” ifadeleriyle paylaşmıştı. Söz konusu paylaşımın ardından sosyal medyada çeşitli tepkiler gündeme geldi.

Paylaşımda teşekkür edilen Mehmet Kalyoncu’nun, Kalyon Holding Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Kalyoncu olduğu yönünde değerlendirmeler yapılırken Çelik, istifa açıklamasında isim benzerliğinden kaynaklanan bir yanlış anlaşılma olduğunu ifade etti.

"İsim benzerliği nedeniyle yanlış anlaşıldı"

Saati hediye eden kişinin İzmir’de iç mimar olarak projelerini yürüttüğü müteahhit Mehmet Kalyoncu olduğunu söyleyen Çelik, şunları kaydetti:

"KAMUOYUNA

Bugün sosyal medyada gündem olan paylaşımım ile ilgili kamuoyunu bilgilendirme ihtiyacı doğmuştur.

İsim benzerliği nedeniyle yanlış anlaşılmaya sebep olan kişi, İzmir'de iç mimar olarak projelerini yürüttüğüm müteahhit Mehmet Kalyoncu'dur.

Tüm bu gerçeklere rağmen, eksik ifademden kaynaklanan bu durumun partime ve inandığım davaya zarar verdiğini üzülerek görüyorum. Bu sebeple, yürütmekte olduğum görevimden affımı talep ediyorum.

İstemeden de olsa böyle bir yanlış anlaşılmaya mahal verdiğim ve kamuoyunu meşgul ettiğim için herkesten özür ve helallik dilerim. AK Parti aileme canla başla hizmet etmeye devam edeceğim.

Saygılarımla,

Mahmut Mert Çelik"

Kalyon Holding YK üyesi Mehmet Kalyoncu'dan yanıt

Mehmet Kalyoncu ise sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, olayla hiçbir ilgisinin bulunmadığını duyurdu:

"KAMUOYUNA AÇIKLAMA

Bugün bazı basın yayın organları ile sosyal medya hesaplarında, tarafımdan marka bir saat hediye edildiği yönünde haber ve paylaşımlar yer aldığını gördüm.

Paylaşımı yapan kişi, paylaşılan saat ve dolaşımdaki içerikle hiçbir ilgim bulunmamaktadır. Bahsedilen kişinin benimle aynı isim ve soyismi taşıyan İzmirli bir iş insanı olduğunu öğrendim. Denizli ile tek ilişkim İTÜ Mimarlık’tan arkadaşım İsmail, kendisi Denizlili.

Ayrıca 2024 Ağustos ayından itibaren Kalyon Holding’de İGA İstanbul Havalimanı Yönetim Kurulu Üyeliği dışında herhangi bir sorumluluğum bulunmamaktadır. Kendi işlerime ve projelerime odaklanıyorum.

Saygılarımla"

Hane ziyaretleriyle ihtiyaçlar yerinde belirleniyor

Göktaş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) aracılığıyla yürütülen hane ziyaretlerine ilişkin açıklamada bulundu.

“İhtiyacınız olduğunda, yanınızda biz varız” başlığıyla paylaşım yapan Göktaş, Bakanlık ekiplerinin ülke genelinde gerçekleştirdiği ziyaretlerde vatandaşların ihtiyaçlarının yerinde tespit edildiğini belirtti.

2 milyondan fazla haneye ulaşıldı

Göktaş’ın verdiği bilgilere göre, 2026’nın ilk yarısında toplam 2 milyon 94 bin 831 haneye ziyaret gerçekleştirildi.

Bu ziyaretlerin 665 bin 51’i Sosyal Hizmet Merkezleri tarafından yapılırken, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları personeli aracılığıyla 1 milyon 429 bin 780 haneye ulaşıldı.

Sosyal hizmet ve destek modelleri uygulanıyor

Bakan Göktaş, ziyaretler sırasında vatandaşların ihtiyaçlarının yerinde belirlendiğini ve hanelerin durumuna uygun hizmet ve destek modellerinden yararlanmasının sağlandığını ifade etti.

Göktaş, sosyal hizmet çalışmalarının vatandaşların ihtiyaçlarına doğrudan ulaşılması amacıyla sahada sürdürüldüğünü belirterek, bu çalışmalarda görev alan personele teşekkür etti.

Çalışmalar sahada devam edecek

Göktaş, vatandaşların sorunlarını dinleyen ve çözüm üretmek için görev yapan çalışma arkadaşlarına teşekkür ederek, Bakanlığın saha çalışmalarının devam edeceğini bildirdi.

Bakan Göktaş, “Biz, vatandaşımızın ihtiyaç duyduğu her yerde olmaya, sahada ve görev başında çalışmaya kararlılıkla devam edeceğiz” dedi.

İhtiyacınız olduğunda, yanınızda #BizVarız 🤍

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak 2026’nın ilk yarısında, ülkemizin dört bir yanında hizmet veren Sosyal Hizmet Merkezlerimiz ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarımız aracılığıyla 2 milyon 94 bin 831 haneyi ziyaret… pic.twitter.com/nQgOiSvl5l

— Mahinur Özdemir Göktaş (@MahinurOzdemir) August 27, 2026

GSB tarafından açıklanan takvime göre 2026-2027 eğitim öğretim dönemi için yurt başvuruları 25 Ağustos 2026 Salı günü saat 10.00'da başladı. Başvuruların 29 Ağustos 2026 Cumartesi günü saat 23.59'a kadar tamamlanması gerekiyor. Böylece öğrencilerin başvuru işlemlerini gerçekleştirebilmesi için birkaç günlük bir süre bulunuyor.

Başvuru sürecinde öğrencilerin kişisel ve eğitim bilgilerini kontrol ederek formda istenen alanları eksiksiz doldurması gerekiyor. İşlemin tamamlanmasının ardından değerlendirme aşamasına geçilecek. Yurt yerleştirme sonuçlarının hangi tarihte ilan edileceği ise başvuru döneminin tamamlanmasının ardından GSB tarafından duyurulacak.

2026 KYK yurt başvuruları ne zaman bitecek?

2026-2027 dönemi için KYK yurt başvuruları 25 Ağustos 2026 Salı günü saat 10.00'da başladı. GSB'nin belirlediği takvime göre başvurular 29 Ağustos 2026 Cumartesi günü saat 23.59'da sona erecek.

Bu nedenle yurtlarda kalmak isteyen öğrencilerin işlemlerini belirtilen tarih ve saatten önce tamamlaması gerekiyor. Başvuru süresi sona erdikten sonra sistem üzerinden yeni başvuru kabul edilip edilmeyeceği konusunda öğrencilerin ayrıca yapılacak resmî duyuruları takip etmesi önem taşıyor.

Özellikle üniversiteye yeni başlayacak öğrenciler açısından yurt başvurusu, kayıt ve eğitim hazırlıklarıyla birlikte yürütülen önemli işlemler arasında bulunuyor. Farklı bir kentte öğrenim görecek öğrenciler için yurt yerleştirmesi, barınma planlamasının temel aşamalarından biri olarak öne çıkıyor.

KYK yurt başvurusu e-Devlet üzerinden nasıl yapılır?

Başvurular e-Devlet sistemi üzerinden gerçekleştiriliyor. Öğrencilerin öncelikle kendi e-Devlet hesaplarına giriş yaparak Gençlik ve Spor Bakanlığının yurt başvuru hizmetine ulaşması gerekiyor.

Başvuru ekranında öğrencinin eğitim durumuyla ilgili bazı bilgiler sistem üzerinden görüntülenebiliyor. Bu bilgilerin kontrol edilmesi ve başvuru formunda talep edilen diğer alanların doğru şekilde doldurulması gerekiyor.

KYK yurt başvurusu sırasında izlenmesi gereken temel işlem sırası şöyle:

1. e-Devlet sistemine giriş yapılır.

2. Arama alanından GSB'nin yurt başvuru hizmetine ulaşılır.

3. Başvuru ekranındaki öğrenci ve eğitim bilgileri kontrol edilir.

4. Sistem tarafından istenen bilgiler eksiksiz şekilde doldurulur.

5. Başvuruya ilişkin bilgilendirmeler ve şartlar incelenir.

6. Girilen bilgilerin doğruluğu kontrol edilir.

7. Başvuru onaylanarak işlem tamamlanır.

8. Başvurunun sisteme kaydedildiği kontrol edilir.

Başvurunun yalnızca ekrana bilgilerin girilmesiyle tamamlandığı düşünülmemeli. Öğrencilerin işlem sonunda başvurunun başarıyla tamamlandığını kontrol etmesi gerekiyor. Özellikle son gün yaşanabilecek yoğunluk ve teknik sorun ihtimaline karşı işlemlerin son saate bırakılmaması daha güvenli bir yöntem olarak değerlendirilebilir.

Başvuruda hangi bilgilerin kontrol edilmesi gerekiyor?

Yurt başvurusunda öğrencilerin sisteme yansıyan bilgilerini dikkatli biçimde incelemesi önem taşıyor. Eğitim durumuna ilişkin veriler başta olmak üzere başvuru formunda yer alan bilgilerin gerçeğe uygun olması gerekiyor.

Başvuru sürecinde öğrencinin verdiği bilgiler, yurt yerleştirme değerlendirmesinde kullanılacak veriler arasında yer alabileceğinden yanlış veya eksik bilgi verilmesi süreci olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle başvuru formu gönderilmeden önce bütün alanların yeniden kontrol edilmesi gerekiyor.

Öğrencilerin ayrıca başvuru tamamlandıktan sonra ekranı tekrar kontrol etmesi ve mümkünse başvuruya ilişkin bilgileri saklaması, daha sonraki aşamalarda ihtiyaç duyulabilecek bilgilerin takip edilmesini kolaylaştırabilir.

KYK yurt sonuçları ne zaman açıklanacak?

Başvuruların tamamlanmasının ardından GSB tarafından değerlendirme süreci yürütülecek. 2026-2027 KYK yurt sonuçlarının açıklanacağı tarih, mevcut başvuru takviminin tamamlanmasının ardından Bakanlık tarafından duyurulacak.

Bu nedenle sonuç tarihi konusunda resmî açıklama yapılmadan belirli bir gün veya tarih vermek doğru olmayacak. Öğrencilerin sonuç duyurusunu GSB'nin resmî kanalları ile e-Devlet üzerinden takip etmesi gerekiyor.

Yurt başvurusu yapmak, öğrencinin doğrudan belirli bir yurda yerleştirileceği anlamına gelmiyor. Başvuruların değerlendirilmesinin ardından yurt yerleştirme işlemleri gerçekleştirilecek ve öğrenciler kendileri için açıklanan sonucu sistem üzerinden görebilecek.

Yurt hakkı elde eden öğrenciler açısından sonuçların açıklanmasıyla birlikte yeni bir süreç başlayacak. Yerleşen öğrencilerin kayıt işlemlerine ilişkin tarih, yöntem ve diğer ayrıntıları da GSB'nin duyurularından takip etmesi gerekecek.

KYK yurt ücretleri 2026-2027 dönemi için belli oldu mu?

Başvuru sürecinin yanı sıra öğrencilerin araştırdığı konulardan biri de yeni eğitim öğretim döneminde uygulanacak yurt ücretleri. 2026-2027 KYK yurt ücretleri konusunda resmî olarak açıklanmamış bir rakamın kesin ücret gibi değerlendirilmemesi gerekiyor.

Yurt ücretleriyle ilgili yeni dönem tutarlarının GSB tarafından yapılacak açıklamayla netleşmesi bekleniyor. Bu nedenle sosyal medya hesaplarında veya farklı internet platformlarında paylaşılan rakamların resmî açıklama olarak kabul edilmemesi gerekiyor.

KYK yurtlarında ücretlendirme yurt tipine göre farklılık gösterebildiğinden, yeni dönemde uygulanacak tutarların açıklanması halinde öğrencilerin hangi yurt tipine hangi ücretin uygulanacağını ayrıca kontrol etmesi gerekecek.

Dolayısıyla şu aşamada 1, 2, 3, 4, 5 ve 6. tip KYK yurt ücretleri hakkında resmî olarak açıklanmamış rakamları kesin bilgi şeklinde aktarmak doğru değil. Bakanlığın duyuracağı güncel tarife esas alınmalı.

Yurt yerleştirmesinde başvuru yapmak yeterli mi?

Yurt başvurusunun tamamlanması, öğrencinin otomatik olarak yurda yerleştiği anlamına gelmiyor. Başvuruların tamamlanmasının ardından ilgili değerlendirme ve yerleştirme işlemleri gerçekleştirilecek.

Bu nedenle öğrencilerin yalnızca başvuru işlemini tamamlaması değil, sonraki aşamaları da takip etmesi gerekiyor. Sonuçların açıklanmasının ardından yurt hakkı kazanan öğrenciler için kayıtla ilgili yeni bir takvim duyurulabilir.

Özellikle başka bir şehirde üniversite eğitimi alacak öğrencilerin yurt sonucunu öğrendikten sonra barınma planlarını buna göre şekillendirmesi önem taşıyor. Yurt hakkı elde edilememesi veya farklı bir yerleştirme yapılması halinde öğrencilerin alternatif barınma seçeneklerini değerlendirmesi gerekebilir.

Başvuru sürecinde öğrenciler nelere dikkat etmeli?

Kısa başvuru döneminde işlem yapacak öğrencilerin öncelikle kişisel ve eğitim bilgilerini kontrol etmesi gerekiyor. Başvuru formundaki alanların eksiksiz doldurulması ve işlem tamamlandıktan sonra sistemde başvuru durumunun kontrol edilmesi önemli.

Öğrencilerin dikkat etmesi gereken başlıca noktalar şöyle:

• Başvuruyu 29 Ağustos 2026 saat 23.59'dan önce tamamlamak,

• e-Devlet üzerindeki eğitim bilgilerinin doğruluğunu kontrol etmek,

• Başvuru formundaki bilgileri göndermeden önce yeniden incelemek,

• İşlemin tamamlandığını sistem üzerinden teyit etmek,

• Sonuçların açıklanacağı tarihe ilişkin GSB duyurularını takip etmek,

• Yurt hakkı kazanılması halinde kayıt için ilan edilecek süreyi kaçırmamak,

• Resmî açıklama yapılmadan yurt ücretleri konusunda paylaşılan rakamlara kesin bilgi olarak yaklaşmamak.

Bu adımlar, başvuru sürecinin daha kontrollü yürütülmesine yardımcı olabilir. Özellikle son başvuru gününde oluşabilecek yoğunluk nedeniyle işlemlerin son dakikaya bırakılmaması gerekiyor.

KYK yurt başvurusunda son gün 29 Ağustos

2026-2027 eğitim öğretim yılında GSB'ye bağlı yurtlarda kalmak isteyen öğrenciler için başvuru sürecinin sona ermesine kısa süre kaldı. 25 Ağustos'ta başlayan KYK yurt başvuruları 29 Ağustos 2026 Cumartesi günü saat 23.59'da tamamlanacak.

Başvurusunu henüz yapmayan öğrencilerin işlemlerini e-Devlet üzerinden gerçekleştirmesi gerekiyor. Başvuru döneminin tamamlanmasının ardından değerlendirme ve yerleştirme süreci başlayacak.

KYK yurt sonuçları ve yeni eğitim öğretim döneminde uygulanacak ücretlere ilişkin gelişmeler ise GSB'nin yapacağı açıklamalarla netleşecek. Öğrencilerin başvuru sürecinden sonuçların ilanına ve kayıt aşamasına kadar Bakanlığın resmî duyurularını takip etmesi gerekiyor.

Valilik tarafından yapılan açıklamada, 28 Ağustos Cuma sabahından itibaren yağışlı sistemin İstanbul’u etkisi altına almasının beklendiği bildirildi.

İstanbul’da sıcaklıklar 6 derece düşecek

Yağışla birlikte kentte hava sıcaklıklarının da düşmesi bekleniyor. Meteoroloji değerlendirmelerine göre sıcaklıkların mevsim normallerinin 4 ila 6 derece altında seyredeceği tahmin ediliyor.

Yağışlı sistemin 29 Ağustos Cumartesi akşam saatlerinde İstanbul’u terk etmesi, sıcaklıkların ise pazartesiden itibaren yeniden yükselerek mevsim normalleri civarına çıkması bekleniyor.

Kuvvetli rüzgâr bekleniyor

Valilik, yağışın yanı sıra rüzgâr konusunda da uyarıda bulundu.

Kuzeyli yönlerden esecek rüzgârın cuma ve cumartesi günleri orta kuvvette, zaman zaman kuvvetli olması bekleniyor.

Rüzgâr hızının cuma günü 40-60 km/saat, cumartesi günü ise 30-50 km/saat seviyelerine ulaşabileceği tahmin ediliyor.

İstanbul Valiliği’nden vatandaşlara uyarı

İstanbul Valiliği, cuma günü başlayacak yağış ve kuvvetli rüzgâr nedeniyle vatandaşların güncel meteorolojik uyarıları takip etmesini istedi.

Valiliğin sosyal medya hesabından paylaşılan uyarı şöyle:

"İlimizin yarın (28.08.2026, Cuma) sabah saatlerinden itibaren yağışlı sistemin etkisi altına gireceği tahmin ediliyor. Yarından itibaren hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 4 ila 6°C altında seyretmesi bekleniyor. Yağışlı sistemin Cumartesi günü akşam saatlerinde ilimizi terk edeceği, hava sıcaklıkların ise Pazartesi gününden itibaren artarak yeniden mevsim normalleri civarına yükselmesi bekleniyor. Rüzgârın kuzeyli yönlerden yarın (Cuma) ve Cumartesi günleri orta, zaman zaman kuvvetli eseceği tahmin ediliyor. Rüzgârın hızının yarın (Cuma) 40-60 km/saat, Cumartesi günü ise 30-50 km/saat seviyelerine ulaşması bekleniyor."

İBB, yeni akademik yılda 11’i Avrupa Yakası’nda, 5’i Anadolu Yakası’nda olmak üzere toplam 16 öğrenci yurdundaüniversitelilere barınma hizmeti verecek.

İBB yurt başvuru sonuçları 4 Eylül’de açıklanacak

İBB Öğrenci Yurtları için başvuru sonuçları 4 Eylül 2026 tarihinden itibaren açıklanacak. Öğrenciler sonuçlarını yurt.ibb.istanbul adresi üzerinden öğrenebilecek.

Asil listeden yurtlarda kalma hakkı kazanan öğrenciler, 4-6 Eylül tarihleri arasında online ön kayıt işlemlerini gerçekleştirebilecek.

Kesin kayıtlar 16-19 Eylül arasında

Ön kayıt işlemlerini tamamlayan öğrencilerin kesin kayıtları ise 16-19 Eylül tarihleri arasında yapılacak.

Öğrenciler, kendilerinden istenen belgelerle birlikte barınma hakkı kazandıkları yurda giderek kesin kayıt işlemlerini tamamlayacak. Kesin kaydını yaptıran öğrenciler bu tarihlerden itibaren yurtlarında kalmaya başlayabilecek.

Asil listede yer aldığı halde belirtilen tarihlerde kesin kayıt yaptırmayan öğrencilerin yerine ise yedek listedeki öğrenciler davet edilecek.

İBB yurtlarına kimler başvurabildi?

İBB Öğrenci Yurtları’na, İstanbul’da örgün eğitim veren bir yükseköğretim kurumuna kayıtlı olan öğrenciler başvuru yapabildi.

Başvuru şartları kapsamında öğrencilerin: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması, örgün eğitim veren bir yükseköğretim kurumunda öğrenim görmesi, ailesinin (anne ve babasının) İstanbul dışında ikamet etmesi, zorunlu staj dışında brüt asgari ücretin 1,5 katından fazla ücretle çalışmaması, kamu personeli olmaması, 30 yaşını doldurmamış olması gerekiyordu.

DGS tercih süreci başladı

ÖSYM’nin internet sitesinde yayımlanan duyuruya göre, 2026-DGS tercih işlemleri bugün itibarıyla başladı. Adaylar, tercihlerini belirtilen süre içerisinde bireysel olarak gerçekleştirebilecek.

Tercih sürecinde adayların tercih listelerini hazırlarken ÖSYM tarafından yayımlanan kılavuzda yer alan bilgileri ve koşulları dikkate almaları gerekiyor. Adayların tercih işlemlerini tamamlamadan önce listelerini kontrol etmeleri önem taşıyor.

Tercihler ÖSYM’nin internet sitesinden yapılacak

Adaylar, 2026-DGS tercihlerini ÖSYM’nin Aday İşlemleri Sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirebilecek. Sisteme giriş yapan adaylar, tercih etmek istedikleri yükseköğretim programlarını belirleyerek tercih listelerini oluşturabilecek.

Tercih işlemi sırasında adayların T.C. kimlik numaraları ve aday şifrelerini kullanmaları gerekiyor. ÖSYM, tercihlerin adaylar tarafından bireysel olarak internet üzerinden yapılacağını bildirdi.

Tercihler 3 Eylül’de sona erecek

2026-DGS tercih işlemleri 3 Eylül saat 23.59’da sona erecek. Bu tarihin ardından tercih süreci tamamlanacak ve adayların tercih işlemleri için belirlenen süre sona erecek.

Adayların işlemlerini son güne bırakmadan tamamlamaları ve tercihlerini sisteme kaydettikten sonra bilgilerini yeniden kontrol etmeleri gerekiyor. Tercih döneminin sona ermesinin ardından ÖSYM tarafından yerleştirme sürecine ilişkin işlemler yürütülecek.

Müslim Sarı, dün yaptığı açıklamada Yavaş’ın CHP siyaseti içinde, siyasi ve kurumsal kimliğiyle yoluna devam etmeye karar verdiğini söylemiş ve “Biz kendisiyle görüşüyoruz” ifadelerini kullanmıştı.

ABB ise Yavaş ile Sarı arasında bu yönde bir görüşme gerçekleşmediğini açıkladı.

ABB: Yavaş ile Sarı arasında siyasi geleceğe ilişkin görüşme olmadı

ABB Basın Birimi tarafından yapılan açıklamada, Mansur Yavaş ile Müslim Sarı arasında Yavaş’ın siyasi geleceğine veya herhangi bir siyasi kararına ilişkin görüşme yapılmadığı belirtildi.

Açıklamada, Yavaş’ın mevcut önceliğinin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’ndeki dengeler ve Ankara’ya yönelik hizmetlerin kesintisiz sürdürülmesi olduğu ifade edildi.

ABB, Belediye Meclisi’nde boşalan görevler için önümüzdeki günlerde seçim yapılacağını belirterek, bu süreçte ortak irade, birlik ve beraberliğin korunmasının önemine dikkat çekti.

“Yavaş’ın siyasi geleceğinin tartışmalara çekilmesini doğru bulmuyoruz”

ABB açıklamasında, son günlerde Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik operasyon yapılacağı ve Belediye Meclisi’ndeki dengelerin değiştirilerek belediye yönetiminin AK Parti’ye geçeceği yönünde iddialar ortaya atıldığı hatırlatıldı.

Açıklamada, henüz bir seçim süreci başlamamışken Mansur Yavaş’ın siyasi geleceğinin bu tartışmaların içine çekilmesinin doğru bulunmadığı ifade edildi.

“Açıklamayı bizzat benden duyarsınız”

ABB, Mansur Yavaş’ın siyasi geleceği konusunda daha önce yaptığı açıklamalara da dikkat çekti.

Yavaş’ın, “Gerekli gördüğümde açıklamayı bizzat benden duyarsınız” dediği hatırlatılan açıklamada, Yavaş’ın bugün de aynı noktada olduğu belirtildi.

ABB, açıklamasını şu ifadelerle sürdürdü:

“Sayın Yavaş’ın kendi ağzından yapılmamış hiçbir açıklama, kendisi adına verilmiş bir karar veya alınmış bir tutum olarak değerlendirilmemelidir.”

Açıklamanın tamamı şöyle:

"CHP Sözcüsü Sayın Müslim Sarı’nın yaptığı açıklamanın ardından kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi adına bir hususu açıklığa kavuşturmak isteriz. Sayın Mansur Yavaş ile Sayın Müslim Sarı arasında, Yavaş’ın siyasi geleceğine veya herhangi bir siyasi kararına ilişkin bir görüşme gerçekleşmemiştir. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın şu aşamadaki önceliği, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’ndeki dengeler ve Ankara’ya hizmetlerin kesintisiz biçimde sürdürülmesidir. Belediye Meclisi’nde boşalan görevler için önümüzdeki günlerde seçimler yapılacaktır. Bu süreçte ortak iradenin korunması, birlik ve beraberlik içerisinde hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır.

Özellikle son günlerde Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik bir operasyon yapılacağı ve Belediye Meclisi’ndeki dengelerin değiştirilerek belediye yönetiminin AK Parti’ye geçeceği yönünde birtakım çevrelerce açıkça iddialar dile getirilirken; henüz ortada başlamış bir seçim süreci dahi yokken Sayın Yavaş’ın siyasi geleceğinin tartışmaların içine çekilmesini doğru bulmuyoruz. Sayın Yavaş bu konudaki tutumunu daha önce de birçok kez açıkça ifade etmiş, 'Gerekli gördüğümde açıklamayı bizzat benden duyarsınız' demiştir. Bugün de aynı noktadadır. Sayın Yavaş’ın kendi ağzından yapılmamış hiçbir açıklama, kendisi adına verilmiş bir karar veya alınmış bir tutum olarak değerlendirilmemelidir."

Çinko fiyatları yedinci günde de yükseldi

Londra Metal Borsası'nda işlem gören çinko kontratlarında yükseliş eğilimi yeni günde de devam etti. Vadeli işlemlerdeki artış yüzde 1'e yaklaşırken, fiyatlar dört yılı aşkın sürenin zirvesine yakın seviyelerde kaldı.

Piyasadaki arz sıkışıklığı, özellikle kısa vadeli teslimat fiyatlarında daha belirgin hale geldi. Çarşamba günü hemen teslim edilmek üzere fiyatlanan çinkonun değeri, üç ay vadeli kontratların yaklaşık 200 dolar üzerine çıktı. İki fiyat arasındaki fark, böylece geçen yıl aralık ayından bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.

Çinko cevherinde kıtlık işleme ücretlerini düşürdü

Çinko cevherindeki arz sıkıntısı, izabe tesislerinde uygulanan işleme ücretlerini de etkiledi. Fastmarkets verilerine göre madencilerin çinko cevherini metale dönüştürmeleri karşılığında tesislere ödediği ücret, ton başına eksi 110 dolara kadar geriledi.

İşleme ücretlerinin negatif seviyeye inmesi, çinko üretimi üzerindeki baskının artmasına neden oldu. İzabe tesisleri, üretim sürecinde ortaya çıkan kayıpların bir bölümünü yan ürünlerden elde ettikleri gelirlerle karşılayabiliyor.

Bununla birlikte, işleme ücretlerinin uzun süre sıfır seviyesinin altında kalması üretim tesislerinde kesinti riskini artırıyor. Böyle bir durumda piyasadaki metal arzının daha da azalabileceği belirtiliyor.

Guangzhou Future tarafından yayımlanan değerlendirme notunda, “LME'de mevcut fiziki likidite son derece düşük seviyelerde. Maden üretimi önemli ölçüde toparlanana kadar, döküm maliyetleri çinko fiyatları için güçlü bir taban oluşturacak” ifadelerine yer verildi.

Çinko fiyatları yükselirken bakırda da arz baskısı var

Metal piyasasında arz kaynaklı gelişmeler yalnızca çinko fiyatlarını etkilemiyor. Bakır piyasasında da düşük stoklar ve negatif seviyedeki işleme ücretleri nedeniyle benzer bir görünüm ortaya çıkıyor.

Kısa vadeli bakır kontratları ile daha ileri tarihli işlemler arasındaki fiyat farkının açılması, piyasadaki arz koşullarının göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor. Stokların görece düşük seviyelerde bulunması da kısa vadeli arz görünümünü etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.

Bakır fiyatlarında ABD etkisi

ABD'nin ithal bakıra gümrük vergisi uygulayabileceğine ilişkin beklentiler de piyasadaki hareketliliği etkiliyor. Olası gümrük vergilerinden önce ABD'ye yönelik sevkiyatların hızlanması, diğer bölgelerde kullanılabilecek metal miktarının azalmasına neden oluyor.

Bu gelişme, bakır piyasasında mevcut arzın bölgesel dağılımına ilişkin baskının artmasına yol açıyor. Böylece kısa vadeli kontratlar ile ileri vadeli işlemler arasındaki fiyat farkındaki hareketlilik de devam ediyor.

Çinko ve bakır fiyatlarında son durum

Singapur saatiyle 12.05 itibarıyla çinko yüzde 0,6 değer kazanarak ton başına 3 bin 916 dolardan işlem gördü. Aynı dakikalarda bakır vadeli işlemlerinde de yüzde 0,2'lik yükseliş kaydedildi ve fiyat ton başına 14 bin 277 dolar oldu.

Bakır, salı gününü ton başına 14 bin 349,50 dolarlık rekor seviyeden tamamlamıştı. Rekor seviyenin ardından bakır fiyatlarında dalgalı hareket görüldü.

Çinko fiyatlarında ise cevher arzındaki kıtlık ve işleme ücretlerindeki gerileme piyasadaki temel gündem başlıkları arasında yer almayı sürdürüyor. Vadeli kontratlar ile kısa vadeli teslimatlar arasındaki fiyat farkının açılması da piyasadaki arz koşullarının yakından takip edilmesine neden oluyor.

Bir haftada 75 yeni vaka tespit edildi

EODY'nin yayımladığı verilere göre, 19-26 Ağustos döneminde Yunanistan'da 75 kişi Batı Nil virüsüyle enfekte oldu. Yeni vakalarla birlikte ülkede virüsün yayılımına ilişkin vaka sayılarında artış yaşandı.

Aynı dönemde Batı Nil virüsü nedeniyle 6 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Böylece yıl başından bu yana virüs kaynaklı can kaybı 19’a çıktı.

Yunanistan en fazla vaka görülen ikinci ülke

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) verilerine göre Yunanistan, Avrupa'da Batı Nil virüsü vakalarının en fazla görüldüğü ülkeler arasında ikinci sırada bulunuyor.

Yunanistan'ın önünde ise en fazla vakanın görüldüğü İtalya yer alıyor. Ülkedeki vaka sayılarının artmasıyla Batı Nil virüsünün yayılımı yeniden gündeme geldi.

Virüsün yayılmasında coğrafi konum etkili

Kathimerini gazetesinin haberinde, Batı Nil virüsünün Yunanistan'da yaygın görülmesinin çeşitli nedenleri bulunduğu belirtildi.

Haberde, ülkenin coğrafi konumunun yanı sıra sivrisineklerin yıl boyunca yaşamını sürdürebilmesine imkan veren iklim koşullarının virüsün yayılımında etkili olduğu aktarıldı.

Sivrisinekle mücadele programları da gündemde

Batı Nil virüsünün yayılmasına ilişkin değerlendirmelerde bazı belediyelerde sivrisinekle mücadele programlarının bulunmamasına da dikkat çekildi.

Yunanistan'da virüsün yayılımının takip edildiği dönemde yeni vakalar ve can kayıplarına ilişkin veriler EODY tarafından paylaşılmaya devam ediyor.

Türkiye genelinde yaklaşık 20 milyon öğrenci 14 Eylül'de ders başı yapacak; okula ilk kez başlayacak birinci sınıf öğrencileri ve anaokulu çağındaki çocuklar için uyum haftası ise 7 Eylül'de başlıyor. Kırtasiye esnafı, geçen yıllara kıyasla artışın "kontrollü" seyrettiğini, ancak etiketlerde yine de yükseliş bulunduğunu belirtiyor.

Kırtasiye esnafı ise zincir marketlerin oluşturduğu haksız rekabetten ve daralan kazanç döneminden şikâyet ediyor.

Zincir market satışları kırtasiye esnafını zora sokuyor

Ankara'da faaliyet gösteren kırtasiye esnafı Gani Beyreli, yıllık gelirlerinin büyük kısmını okulların açıldığı döneme bağladıklarını ifade etti. Zincir marketlerin yüksek alım gücünü kullanarak kırtasiye ürünlerini daha ucuza satmasının geleneksel kırtasiyecileri zor durumda bıraktığına dikkat çekti.

Beyreli, "Yıl boyunca yapacağımız asıl ciroyu ve kazancı, okulların açıldığı bu bir buçuk aylık zaman diliminde elde ediyoruz. Ancak büyük zincir marketler, çok yüksek adetlerde toptan alım yapabildikleri için ürünleri çok daha uygun maliyetlerle temin edebiliyor. Bu ürünleri reyonlarına koyarak bizim bir buçuk aylık asıl kazanç dönemimizi ne yazık ki bitiriyorlar. Tüketiciler de yoğun kullanılan temel malzemeleri doğal olarak bu marketlerden almayı seçiyor. Marketler bu ürünleri sadece sezonluk olarak satıyor ve bu durum açıkça haksız bir rekabete yol açıyor" dedi.

"Kırtasiye harcaması sadece ilk alışverişle sınırlı kalmıyor"

Bir öğrencinin çanta ve temel kırtasiye maliyetinin başlangıçta 3 bin ila 5 bin TL arasında değiştiğini belirten Beyreli, harcamaların dönem içinde de devam ettiğini vurgulayarak, "Ders kitapları hariç sadece kırtasiye için ilk etapta ortalama 3 bin ila 5 bin TL arasında bir harcama yapılıyor. Ancak süreç bununla bitmiyor; eğitim dönemi boyunca okulun ihtiyaç listelerine bağlı olarak veliler bu tutardaki alışverişi yılda iki ya da üç kez tekrarlamak zorunda kalıyor. Özellikle boya, defter ve kalem gibi sarf malzemeleri çok hızlı tükeniyor. Fiyat skalası da oldukça geniş; 80-90 TL'ye de defter var, 500-700 TL'ye de. Bu çeşitlilik ve dönemsel yinelenen kırtasiye alımları toplam masrafı 6 bin, 7 bin hatta 10 bin TL seviyelerine kadar çıkarabiliyor" diye konuştu.

Zam oranı yüzde 25-30 bandında seyrediyor

Tüm Kırtasiyeciler Derneği (TÜKİD) Yönetim Kurulu Başkanı Taha Keresteci, 2026 okula dönüş sezonunda sektörün fiyat artışının genel enflasyonun altında kaldığını açıkladı. Keresteci'nin değerlendirmesine göre bir öğrenci çantasını temel kırtasiye ihtiyaçlarıyla doldurmanın ortalama maliyeti 2 bin 500 TL'yi bulurken, bu rakam geçen yıla göre yüzde 25 artışa işaret ediyor.

Okula başlama maliyeti 52 bin TL'yi aşıyor

Eğitim-İş sendikasının Ankara ölçeğinde yaptığı piyasa araştırmasına göre, yalnızca kırtasiye ve çanta masrafı ilkokulda 4 bin 791 TL, ortaokulda 6 bin 387 TL, lisede ise 7 bin 740 TL düzeyinde. Aynı araştırmaya göre üniforma, ayakkabı, kaban ve spor malzemesi dahil giyim masrafı en az 13 bin 900 TL'yi, ulaşım dahil bir öğrencinin toplam başlangıç maliyeti ise 52 bin TL'yi aşıyor.

Son dönemde arka arkaya gelen gazeteci ölümleri, bu soruyu yeniden gündeme taşıdı. Ancak Türkiye'de gazetecilerin ölüm nedenlerini, yaş dağılımlarını ve çalışma koşullarıyla olası ilişkilerini sistematik biçimde inceleyen kapsamlı bir araştırmanın bulunmaması, “Gazeteci ölümleri arttı mı?” sorusuna kesin bir yanıt vermeyi zorlaştırıyor.

Buna karşın peş peşe yaşanan kayıplar, gazeteciliğin yalnızca haber yapılırken karşılaşılan fiziksel tehlikeler üzerinden değil, iş sağlığı ve çalışma koşulları bakımından da ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

Elbette gazetecilerin karşı karşıya kaldığı risk yalnızca haber sırasında maruz kalınan fiziksel tehditlerden ibaret değil. Uzun çalışma saatleri, sürekli zaman baskısı, iş güvencesizliği, düşük ücretler, gece-gündüz ayrımı olmaksızın çalışma, travmatik görüntü ve olaylara tekrar tekrar maruz kalma ve mesleğin yarattığı sürekli stres, gazetecilerin fiziksel ve ruhsal sağlığını etkileyebilecek koşullar oluşturuyor.

Bu konuda yapılan uluslararası araştırmalar da gazetecilerin mesleki stres ve psikososyal risklerle karşı karşıya bulunduğunu ortaya koyuyor. Gazetecilerin mesleki stresi üzerine yapılan sistematik bir araştırma, bu stresin tükenmişlik ve travma sonrası stres belirtileri gibi olumsuz sonuçlarla ilişkilendirildiğini, ancak mesleğin sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmaların hâlâ sınırlı olduğunu gösteriyor. Başka çalışmalar da iş stresinin gazetecilerin kendi sağlık değerlendirmeleri ve çalışma yaşamları üzerinde olumsuz sonuçlarla ilişkili olabileceğine işaret ediyor.

Görünmeyen risk: Sürekli stres

Gazetecilik, doğası gereği zamanla yarışılan bir meslek. Son dakika haberi, yayın baskısı, sürekli değişen gündem, editoryal rekabet ve haberin zamanında yetiştirilmesi zorunluluğu, gazetecinin çalışma yaşamını sürekli bir stres döngüsünün içine sokabiliyor. Buna ekonomik ve mesleki güvencesizlik de eklendiğinde tablo daha da ağırlaşıyor.

Birçok gazeteci için işini kaybetme korkusu, düşük ücret, fazla mesai, düzensiz çalışma saatleri ve işyerindeki baskılar mesleğin olağan koşulları haline gelebiliyor. Gazetecinin hastalanması, dinlenmesi ya da psikolojik olarak zorlandığını ifade etmesi ise bazı durumlarda mesleki performansının sorgulanmasına kadar varan sonuçlar doğurabiliyor.

Meslektaşım Murat Çelik, gazeteciler arasındaki arka arkaya kayıpları 13 Aralık 2024 tarihli köşe yazısında gündeme getirmiş ve şöyle demişti:

“Gazetecilerde erken yaşta ölümlere ilişkin bir araştırma yapılsa kalp krizi ve kanser en başta gelir eminim. Stres en çok kalbi yoruyor, ayrıca kötü hastalığa da zemin hazırlıyor. Bunu doktorlar söylüyor. Hasta gazetecilerin sayısı da her geçen gün artıyor. Kötü hastalıkla mücadele eden çok sayıda genç meslektaşımız var.”

Bu sözler bilimsel bir araştırmanın sonucu değil, meslek içinden yapılan bir gözlem. Ancak özellikle son yıllarda peş peşe yaşanan kayıplar, gazetecilerin sağlık durumunun ve çalışma koşullarının daha kapsamlı biçimde araştırılması gerektiği tartışmasını güçlendiriyor.

2026'da peş peşe kayıplar

2026 yılı içinde kaybettiğimiz meslektaşlarımız, gazetecilerin sağlıkları ve çalışma koşulları konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Özgür basın geleneğinin duayenlerinden gazeteci-yazar Hüseyin Aykol, Ankara'da evinde geçirdiği beyin kanaması sonucu kaldırıldığı hastanede 1 Ocak 2026'da, 73 yaşında hayatını kaybetti.

Ekonomi gazeteciliğinin önemli isimlerinden İsmet Hazardağlı da henüz 65 yaşında, evinde geçirdiği ani rahatsızlık sonrası 22 Ocak 2026'da yaşamını yitirdi. Hazardağlı'nın ölüm nedeni kalp krizi olarak açıklandı.

Gazeteci Murat Keklikçi de 56 yaşında, İstanbul'da evinde geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.

Ankara basınının “albay” olarak tanıdığı gazeteci Rahmi Yıldırım, 28 Nisan 2026'da 69 yaşında kanser nedeniyle yaşamını yitirdi. Hastalığı henüz yaklaşık 20 gün önce teşhis edilmiş ve tedaviye başlanmıştı.

Kanser nedeniyle hayatını kaybeden bir başka meslektaşımız Duygu Öksüz oldu. Mersin Büyükşehir Belediyesi Basın Koordinatörlüğü görevini de yapan gazeteci Öksüz, 7 Ağustos 2026'da yaşamını yitirdiğinde 49 yaşındaydı.

Son olarak Yunanistan'da ailesiyle tatildeyken kalp krizi geçiren gazeteci Dürdane Kırçuval, 61 yaşında hayatını kaybetti. Kırçuval'ın kaybı, gazeteciler arasındaki sağlık ve çalışma koşulları tartışmasını bir kez daha gündeme getirdi.

2025 yılında da Gökhan Özbek, Ümit Özdal, Cihan Teker, Ceren Kaynak İskit, Sabri Ugan ve Deniz Arman'ın yaşamlarını yitirmesi de gazeteciler arasında büyük üzüntü yaratmıştı.

Bu ölümlerin her birinin kendine özgü tıbbi ve kişisel nedenleri bulunuyor. Mevcut veriler, bu ölümlerin doğrudan gazetecilik mesleğinin çalışma koşullarından kaynaklandığını söylemeye de, gazeteciler arasındaki ölüm oranlarında istatistiksel bir artış bulunduğu sonucuna varmaya da yetmiyor. Ancak bu tablo, gazetecilerin çalışma koşulları ile fiziksel ve ruhsal sağlıkları arasındaki ilişkinin araştırılması gerektiği sorusunu daha görünür hale getiriyor.

“Gazetecilik riskli meslekler grubunda”

Murat Çelik de 2024'teki yazısında gazeteciliğin karşı karşıya bulunduğu farklı risklere dikkat çekmişti:

“Gazetecilik riskli meslekler grubunda. Savaş, suikast, kaza ve yaralanmanın yanı sıra ruhsal yıpranma da riskler arasında. Kimi zaman güç odaklarının, kimi zaman haberini yaptığı kişilerin hedefi olur gazeteciler. Bazen topluma gözdağı vermek için hedef seçilirler; Çetin Emeç, Abdi İpekçi, Uğur Mumcu, İzzet Kezer, Hrant Dink gibi… Ancak gazeteciler yine de gerçeğin taşıyıcısı olmaktan vazgeçmezler çünkü meslek bunu gerektirir.”

Çelik, Ankara'da son yıllarda yaşanan zamansız kayıpları da şöyle sıralamıştı: Nurettin Kurt (1963-2022), Mehtap Belen (1970-2022), Ali Ekber Ertürk (1968-2022), Bilal Çetin (1958-2023), İsmet Demirdöğen (1960-2023) ve Bilal Yakınbaş (1966-2023).

Gazeteci ölümlerine ilişkin görüşlerini sorduğumuz sendikacılar da bu konuda yapılmış kapsamlı bir bilimsel çalışma bulunmadığına dikkat çekerken, gazetecilerin ağır çalışma koşullarının sağlık üzerindeki etkilerinin araştırılması gerektiğini vurguladı.

“Gazetecilik ağır ve stresli bir meslek”

“Gazeteciliğin dışarıdan kolay ve sıradan bir meslek gibi görünse de aslında oldukça ağır ve stresli çalışma koşullarına sahip bir meslek” olduğunun altını çizen Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Genel Başkanı Gökhan Durmuş şunları söyledi:

“Gazeteciler, günün her saatinde meydana gelen olayları takip etmek ve doğru bilgileri mümkün olduğunca hızlı bir şekilde insanlara ulaştırmak zorundadır. Yani halkın haber alma hakkını birinci önceliği haline getiren bir meslek... Bu durum, özellikle önemli ve acil gelişmeler sırasında büyük bir zaman baskısı oluşturur.

Gazeteciler bazen uzun saatler boyunca çalışmak, yoğun bir tempoya ayak uydurmak ve kısa sürede haber hazırlamak zorunda kalabilirler. Bunun yanında savaş, doğal afet, kaza, yangın veya toplumsal olaylar gibi tehlikeli durumları takip ederken kendi güvenliklerini de riske atarlar. Özellikle kriz ve acil durumlarda baskı altında çalışmaları, bu mesleği hem fiziksel hem de psikolojik açıdan oldukça yorucu hâle getirebilir.”

“Düzensiz çalışma saatleri, düşük ücret, güvencesizlik”

Durmuş ayrıca düzensiz çalışma saatleri, düşük ücret, güvencesiz çalışma ve yoğun stresin gazetecilerin özel hayatlarını ve dinlenme sürelerini de olumsuz etkilediğine dikkat çekti.

“Çok az gazeteci vardır ki, yıllık izninin tamamını kullanabilsin” diyen Durmuş, psikolojik destek alan gazeteci sayısının arttığını gözlemlediklerini belirterek, bel ve boyun fıtığı, boyun düzleşmesi ve çeşitli kas rahatsızlıklarının da birçok gazeteci açısından meslekle ilişkilendirilen önemli sağlık sorunları arasında bulunduğunu söyledi.

“Gazeteciliğin, ağır çalışma koşulları, güvencesizlik, baskı, tehdit, ekonomik kaygılar ve sürekli artan iş yükü altında sürdürülen bir emek faaliyeti” olduğunu belirten DİSK Basın-İş Genel Başkanı Turgut Dedeoğlu ise gazetecilerin yaşadığı sorunların yalnızca basın ve ifade özgürlüğü başlığı altında değerlendirilmesinin eksik kalacağını söyledi.

Dedeoğlu, “Gazetecilik aynı zamanda ciddi bir iş sağlığı ve güvenliği sorunudur” dedi.

“Beyin kanaması, kalp krizi, ani ölümler”

Gazeteciler arasında yaşanan kayıplara dikkat çeken Dedeoğlu, “Son yıllarda gazeteciler arasında genç yaşlarda ortaya çıkan kanser vakaları, kalp krizleri, beyin kanamaları ve ani ölümler dikkat çekici boyutlara ulaşmıştır” değerlendirmesini yaptı.

Dürdane Kırçuval, Rahmi Yıldırım, İsmet Hazardağlı ve Hüseyin Aykol gibi meslektaşlarının kayıplarını örnek veren Dedeoğlu şöyle konuştu:

“Bu ölümleri yalnızca bireysel sağlık sorunları olarak görmek mümkün değildir. Her ölümün kendine özgü tıbbi nedenleri elbette vardır. Ancak gazetecilerin çalışma koşullarının sağlık üzerindeki etkilerini araştırmadan, bu tabloyu kişisel kader olarak kabul etmek de sorumluluktan kaçmaktır.”

Dedeoğlu, gazetecilerin maruz kaldığı koşulları ise şöyle sıraladı:

“Gazeteciler yıllardır düzensiz ve uzun çalışma saatleri, gece-gündüz demeden çalışma, sürekli yetişmesi gereken haberler, düşük ücretler, işsizlik tehdidi, patron baskısı, sansür, oto-sansür, adli soruşturmalar, gözaltı ve tutuklama riski, fiziksel saldırılar ve dijital tacizlerle karşı karşıya çalışıyor. Bu çalışma düzeninin bedelini yalnızca gazetecinin emeği değil, bedeni ve ruhsal sağlığı da ödüyor. Bu nedenle gazetecilerin genç yaşlarda yaşadığı ağır sağlık sorunlarının ve ölümlerinin kapsamlı biçimde araştırılması gerekiyor.

Gazetecilik alanında iş sağlığı politikaları yalnızca ergonomi, iş kazası veya saha güvenliğiyle sınırlı tutulamaz. Kronik stres, tükenmişlik, uyku bozuklukları, yoğun çalışma temposu, psikolojik baskı ve güvencesizlik de iş sağlığının konusu olarak kabul edilmelidir.”

“Bu medya düzenine itiraz ediyoruz”

Dedeoğlu, sendika olarak “gazetecilerin sürekli daha fazla haber, daha hızlı içerik ve daha uzun çalışma saatleri üretmesini isteyen medya düzenine” itiraz ettiklerini belirtti.

“İnsan hayatını ve sağlığını tüketen bir çalışma düzeni kabul edilemez” diyen Dedeoğlu, gazetecilerin neden bu kadar ağır koşullarda çalışmak zorunda bırakıldığının sorulması, çalışma koşullarının değiştirilmesi ve gazetecilerin yaşam hakkının savunulması gerektiğini söyledi.

Dedeoğlu: “Çünkü gazetecilerin yaşadığı ağır sağlık sorunları ve zamansız ölümler kader değildir. Sağlıklı, güvenceli ve insanca çalışma koşulları her gazetecinin hakkıdır” dedi.

Bilimsel araştırma ihtiyacı!

Gazeteci ölümlerinin gerçekten artıp artmadığını ortaya koyacak kapsamlı bir istatistiksel çalışma henüz bulunmuyor. Ancak arka arkaya yaşanan kayıplar, "Türkiye'de gazetecilerin çalışma koşullarının fiziksel ve ruhsal sağlıkları üzerindeki etkisi yeterince izleniyor ve araştırılıyor mu?" sorusunu da gündeme getiriyor. Bugün için bu soruya verilebilecek yanıtlar sınırlı. Her ölümün kendine özgü tıbbi nedeni bulunsa da gazetecilerin uzun çalışma saatleri, sürekli stres, güvencesizlik ve ağır iş yükü altında sağlıklarını nasıl koruyabildiklerini ortaya koyacak kapsamlı araştırmalara ihtiyaç olduğu açık.

YDK’ye sevk edilenler arasında son kurultayda Özgür Özel’in anahtar listesinden Parti Meclisi (PM) ve Merkez Yönetim Kurulu’na (MYK) seçilen Selin Sayek Böke, Yalçın Karatepe, Güldem Atabay, İlhan Cihaner, Kerim Rota, Bahattin Bahadır Erdem, Yankı Bağcıoğlu ve Polat Şaroğlu da bulunuyor.

Kesin ihraç talebiyle disipline gönderilen isimler arasında eski CHP Ankara Milletvekili Aylin Nazlıaka da yer aldı.

Nazlıaka, söz konusu karara sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla tepki gösterdi.

"Yüreğim sızlayarak görüyorum ki CHP köklerinden kopmuş durumda"

Nazlıaka'nın paylaşımında şunlar kaydedildi:

“Biraz önce basına yansıyan bir haberin ardından, çok sayıda dostumun telefonuyla bu açıklamayı yapma gereği duydum.

Habere göre; CHP Genel Merkezi, benim de aralarında bulunduğum, 39. Olağan Kurultay’da seçilen tüm Parti Meclisi üyelerimizi ihraç etme kararı almış.

Üstelik bizleri “Truva atı” olarak nitelendirmişler!

Asıl “Truva atı”nın kim olduğu çok açıktır: Hukuka aykırı ve emsali daha önce yaşanmamış bir yargı müdahalesiyle CHP Genel Başkanlığı ve yönetimine seçilmeden gelenlerdir. CHP Genel Merkezine, mafyatik tiplerle zorla girmeye çalışanlardır.

Bu zamana kadar CHP’den istifa etmemiş olmamızın sebebi; mutlak butlan davasında iptal kararının çıkma ve partinin yönetimsiz kalma ihtimali ve riski idi.

Yüreğim sızlayarak görüyorum ki bugünkü CHP köklerinden kopmuş durumdadır.

Bizler; Kuvayı Milliye ve 1923 ruhuyla, Atatürk ilke ve devrimlerine koşulsuz bağlılıkla; laik, demokratik, eşitlikçi ve tam bağımsız Türkiye mücadelemizi sürdüreceğiz.

Bizi, mutlak butlan kararını içlerine sindirenlerin yönettiği CHP’den atabilirler; ama bizi Mustafa Kemal Atatürk’ün eseri olan CHP’den asla atamazlar!

Bizler, bize miras kalan mücadele ruhuyla, halktan aldığımız güçle, büyük bir inanç, azim ve kararlılıkla, Özgür Özel’in liderliğinde iktidara koşuyoruz.”

KAMUOYUNUN BİLGİSİNE

Biraz önce basına yansıyan bir haberin ardından, çok sayıda dostumun telefonuyla bu açıklamayı yapma gereği duydum.

Habere göre; CHP Genel Merkezi, benim de aralarında bulunduğum, 39. Olağan Kurultay’da seçilen tüm Parti Meclisi üyelerimizi ihraç etme…

— Aylin Nazlıaka 🇹🇷 (@AylinNazliaka) August 26, 2026

Kastamonu Doğanyurt’ta dereye düştü

Aydın’ın Kuşadası ilçesinde yaşayan Bekir Bozokbeyi, ailesiyle birlikte Karadeniz gezisine çıktı. Kastamonu’nun İnebolu ilçesinden Doğanyurt yönüne giden aile, Yunus köyü Celasin Çeşmesi mevkisinde mola verdi.

Edinilen bilgiye göre Bozokbeyi, yol kenarında yürüdüğü sırada dengesini kaybederek dereye düştü. Olayın bildirilmesi üzerine bölgeye sağlık, itfaiye ve jandarma ekipleri yönlendirildi.

Kastamonu’daki olayda ekipler seferber oldu

Bölgeye ulaşan ekipler, dereye düşen 58 yaşındaki Bozokbeyi’yi bulunduğu yerden çıkardı. Ağır yaralanan Bozokbeyi, sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından İnebolu Devlet Hastanesine sevk edildi.

Hastanede tedavi altına alınan Bozokbeyi, doktorların müdahalelerine rağmen kurtarılamadı. Bozokbeyi’nin cenazesi, ölüm nedeninin kesin olarak belirlenmesine yönelik otopsi işlemleri için Kastamonu Adli Tıp Kurumuna gönderildi.

Kastamonu’daki ölümle ilgili soruşturma başlatıldı

Olayın ardından İnebolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldı. Jandarma ekiplerinin de olayın meydana geldiği bölgede inceleme yaptığı bildirildi.

Bozokbeyi’nin dereye düşmesine ilişkin mevcut bilgiler, olayın yol kenarında yürüdüğü sırada dengesini kaybettiğini gösteriyor. Olayın tüm yönlerinin ve ölüm nedenine ilişkin ayrıntıların yürütülen soruşturma ile otopsi sürecinin ardından netleşmesi bekleniyor.

Özellikle dere, uçurum veya dik eğimli alanların yakınındaki yol kenarlarında çevre koşulları, zemin yapısı ve düşme riski güvenlik açısından önem taşıyor. Kastamonu Doğanyurt’ta yaşanan olayla ilgili adli soruşturma sürüyor.

Belediye, kamuoyunda oluşan bilgi kirliliğinin giderilmesi amacıyla yapılan açıklamada, mahkemenin verdiği kararın seçimin yenilenmesi anlamına gelmediğini, kararın yürütmenin durdurulmasına ilişkin olduğunu belirtti.

"Seçimin yenilenmesi kararı değil"

Üsküdar Belediyesi, kararın bazı siyasi açıklamalarda “seçim yenileniyor” şeklinde yansıtılmasına tepki gösterdi.

Açıklamada, “Öncelikle altını çizmek isteriz ki, alınan karar, Üsküdar’da seçimin yenilenmesi kararı değildir. Yürütmenin durdurulmasına ilişkin bir karardır. Bu iki hukuki durumun birbirinden farklı olduğu açıktır”ifadelerine yer verildi.

Kararın kamuoyuna “seçim yenileniyor” şeklinde aktarılmasının hukuki sürecin niteliğini geri plana ittiği ve yanlış bir algıya neden olduğu savunuldu.

“5 oy geçerli sayılsa da sonuç değişmiyor”

Belediye açıklamasında, seçimde iptal edilen 5 oyun geçerli kabul edilmesi halinde dahi sonucun değişmeyeceği ileri sürüldü.

Açıklamada, iptal edilen oyların yalnızca bir adaya yönelik olmadığı belirtilerek şöyle denildi:

“İptal edilen beş oyun geçerli kabul edilmesi halinde dahi seçim sonucunun değişmediği gerçeği göz ardı edilmemelidir. Zira iptal edilen oylar sadece tek bir adaya yönelik değil, her iki adaya yönelik iptal söz konusudur.”

Belediye, seçmen iradesini değiştirmeyen bir oy farkı üzerinden seçimin sonucunun tartışmalı olduğu yönünde algı oluşturulmasının kamu yararıyla bağdaşmadığını savundu.

"İtirazımız hukuki denetime değil"

Üsküdar Belediyesi, hukuki denetimin yapılmasına karşı olmadığını, itirazlarının kararın siyasi söylemlerle farklı bir çerçevede sunulmasına yönelik olduğunu belirtti.

Açıklamada, “İtirazımız ‘hukuki’ denetimin yapılmasına değil; hukuki bir kararın siyasi söylem uğruna farklı bir çerçevede sunulmasınadır” denildi.

"Kamuoyu yanlış bilgilerle yönlendirilmemeli"

Seçimlerin sandıkta ortaya çıkan iradenin temelini oluşturduğu vurgulanan açıklamada, Üsküdar halkının iradesi üzerinden siyasi hesap yapılmaması gerektiği ifade edildi.

Hukuki sürecin devam ettiği belirtilen açıklamada, mahkemelerin vereceği kararların hukuk çerçevesinde değerlendirileceği kaydedildi.

Belediye, süreç devam ederken kamuoyunun “eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgilerle” yönlendirilmesinin kabul edilemez olduğunu belirterek, Üsküdar'ın ihtiyacının “algı siyaseti değil, şeffaflık ve doğru bilgi” olduğunu ifade etti.

Açıklama, “Üsküdar halkının iradesine saygı, demokratik siyasetin temel sorumluluğudur” sözleriyle sona erdi.

Üsküdar Belediyesi tarafından yapılan açıklamanın tamamı şöyle:

"Üsküdar’da devam eden hukuki süreçle ilgili kamuoyunda oluşan bilgi kirliliğini gidermek ve bazı değerlendirmelere açıklık getirmek zorunluluğu doğmuştur.

Öncelikle altını çizmek isteriz ki, alınan karar, Üsküdar’da seçimin yenilenmesi kararı değildir. Yürütmenin durdurulmasına ilişkin bir karardır. Bu iki hukuki durumun birbirinden farklı olduğu açıktır.

Buna rağmen, kararın kamuoyuna 'Seçim yenileniyor' şeklinde yansıtılması, hukuki sürecin gerçek niteliğinin geri plana itilmesine ve kamuoyunda yanlış bir algı oluşmasına neden olmaktadır.

Dahası, iptal edilen beş oyun geçerli kabul edilmesi halinde dahi seçim sonucunun değişmediği gerçeği göz ardı edilmemelidir. Zira iptal edilen oylar sadece tek bir adaya yönelik değil, her iki adaya yönelik iptal söz konusudur. Seçmen iradesini değiştirmeyen bir oy farkı nedeniyle, seçimin sonucunun tartışmalı olduğu yönünde bir algı oluşturulması kamu yararı ile bağdaşmamaktadır.

İtirazımız 'Hukuki' denetimin yapılmasına değil; hukuki bir kararın siyasi söylem uğruna farklı bir çerçevede sunulmasınadır.

Seçimler, sandıkta ortaya çıkan iradenin temelidir. Sandığın ortaya koyduğu iradeyi tartışmaya açacak her iddianın somut, açık ve doğru bilgilere dayanması gerekir. Üsküdar halkının iradesi üzerinden siyasi hesaplar yapılmasını doğru bulmadığımızı belirtmek isteriz. Hukuki süreç elbette devam ediyor. Mahkemelerin vereceği kararlar hukuk çerçevesinde değerlendirilecektir. Ancak bu süreç devam ederken kamuoyunun eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgilerle yönlendirilmesi kabul edilemez.

Üsküdar’ın ihtiyacı algı siyaseti değil, şeffaflık ve doğru bilgidir.

Kamuoyunu, hukuki sürecin gerçek niteliğini çarpıtmadan değerlendirmeye; siyasi açıklamalardan önce kararın kendisine ve somut gerçeklere bakmaya davet ediyoruz. Üsküdar halkının iradesine saygı, demokratik siyasetin temel sorumluluğudur."

The Hill gazetesinin haberine göre Isaacman, ABD'de veri merkezlerinin yüksek enerji tüketimi ve çevresel etkilerine ilişkin tartışmaların sürdüğü dönemde konu hakkında açıklamalarda bulundu.

Isaacman veri merkezlerinin uzaya taşınmasını önerdi

Isaacman, Nexstar Medya Grubu'nun Washington muhabiri Vinay Simot'a verdiği demeçte, veri merkezlerinin Dünya yörüngesine yerleştirilmesini önerdi.

Isaacman, “Veri merkezlerimizi alalım ve onları Dünya yörüngesine yerleştirelim. Orada bizim için hazır bekleyen ücretsiz füzyon reaktöründen yararlanalım ve bunu, hem uzay hem de yapay zeka yarışını kesin olarak kazanmak için kullanalım” dedi.

Uzayda veri merkezi fikrini daha önce de savundu

NASA Başkanı Isaacman, bu ay katıldığı “Pod Force One” adlı podcast yayınında da veri merkezlerinin uzaya taşınması fikrini gündeme getirmişti.

Isaacman, söz konusu uygulamayı “fantastik bir çözüm” olarak nitelendirerek bunun çok büyük faydalar sağlayabileceğini belirtmişti.

Isaacman ayrıca SpaceX'in Kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Elon Musk'ın da aralarında bulunduğu sektördeki bazı isimlerin veri merkezlerinin uzaya yerleştirilmesi konusunda kendisiyle aynı görüşte olduğunu aktarmıştı.

Veri merkezlerinin enerji tüketimi tartışılıyor

Yapay zeka teknolojilerinin hızlı şekilde gelişmesiyle birlikte veri merkezlerinin sayısı da artıyor. Bu tesislerin yüksek miktarda elektrik tüketmesi, ABD'de enerji fiyatları ve çevresel etkiler açısından tartışmalara neden oluyor.

Veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacının karşılanması için yeni yatırımlar yapılırken, bazı bölgelerde bu tesislerin kurulmasına yönelik farklı görüşler de gündeme geliyor.

Bazı eyaletlerde yeni tesislere tepki var

ABD'nin bazı eyaletlerinde veri merkezlerinin kurulmasının geçici olarak durdurulması yönünde çağrılar yapılıyor. Tartışmalar, tesislerin elektrik tüketiminin yanı sıra çevre üzerindeki etkileri üzerinden de yürütülüyor.

ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) Başkanı Lee Zeldin ise veri merkezlerinin kurulmasına yönelik bu tür sınırlamaların ülkenin yapay zeka alanında Çin ile yürüttüğü rekabeti olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.

Isaacman'ın önerisi, yapay zeka sektörünün enerji ihtiyacının nasıl karşılanacağına ilişkin ABD'deki tartışmaların devam ettiği bir dönemde gündeme geldi.

Yetkililer tarafından yapılan ilk açıklamalarda Nepal'de 826, Çin'in Tibet bölgesinde ise 558 kişinin kayıp olduğubildirildi. Arama kurtarma çalışmalarının sürmesi nedeniyle kayıp ve can kaybı rakamlarının değişebileceği belirtildi.

Nepal'de 826 kişi kayıp

Nepalli yetkililer, felaketin ardından ülkede 826 kişinin kayıp olduğunu açıkladı. Nepal polisi, kayıpların yaklaşık 500'ünün yabancı uyruklu olduğunu bildirdi.

Kayıp yabancılar arasında Hindistan'dan 177, ABD'den 63, Avustralya'dan 34, İngiltere'den 33 ve Kanada'dan 25 kişinin bulunduğu belirtildi.

Polis, can kaybının 165'in üzerine çıkabileceği uyarısında bulunurken, arama kurtarma çalışmalarının devam ettiğini açıkladı.

5 binden fazla personel arama kurtarma çalışmalarına katılıyor

Nepal'de 5 binden fazla asker ve polisin katıldığı çalışmalarda şu ana kadar 125 kişinin kurtarıldığı, kurtarılanlardan 20'sinin yabancı olduğu bildirildi.

Felaketten en fazla etkilenen bölgelere helikopterlerle çadır, gıda ve acil yardım malzemeleri ulaştırılırken, mahsur kalan binlerce kişiye havadan yardım gönderiliyor.

Nepal Başbakanı Balendra Shah'ın da felaketten en fazla etkilenen bölgelerden Nuwakot'u ziyaret etmek üzere bölgeye hareket ettiği belirtildi.

Tibet'te 558 kişi kayıp

Çin devlet televizyonu CCTV, Tibet'in Gyirong ilçesinde yapılan ilk değerlendirmelere göre 558 kişinin kayıp olduğunuduyurdu.

Kayıpların 260'ının yabancı uyruklu olduğu, bölgede üç kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Çinli yetkililer ayrıca Tibet-Nepal sınır kapısının yukarısında hâlâ su tutan bir göl bulunduğunu ve bu gölün yeni bir taşkın riski oluşturabileceğini açıkladı.

Felaketin nedeni deprem değil, buzul çökmesi

Felaketin ardından yapılan ilk değerlendirmelerde, bölgede meydana gelen sismik hareketliliğin bir buzulun alt bölümünün çökmesine ve ardından sel oluşmasına yol açmış olabileceği belirtilmişti.

Ancak ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), başlangıçta 4,4 olarak açıklanan sismik hareketliliğin bir depremden kaynaklanmadığını, buzul kaya ve buz kütlesinin çökmesiyle ortaya çıkan enerjiden kaynaklandığını bildirdi.

Kayıpların önemli bölümü hacılardan oluşuyor

Felakette hayatını kaybeden ve kaybolanların önemli bölümünün, Hindular ve Budistler tarafından kutsal kabul edilen Tibet'teki Kailash Mansarovar bölgesine hac ziyareti gerçekleştiren kişiler olduğu belirtildi.

Bölgede sel ve toprak kaymasının yanı sıra yeni taşkın ihtimaline karşı da önlemler artırıldı.

ABD ve BM'den yardım

Felaketin ardından Nepal'e uluslararası yardım gönderilmeye başlandı. ABD'nin 500 bin dolar yardım sağlayacağı ve bölgeye bir afet müdahale danışmanı göndereceği açıklandı.

Birleşmiş Milletler ekiplerinin de afetten etkilenen topluluklara personel ve yardım malzemesi ulaştırmak üzere çalışma başlattığı bildirildi.

Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Nepal'e 37,5 ton insani yardım, ilaç ve gıda malzemesi taşıyan ikinci uçağın havalandığını duyurdu.

Felaket bölgesinden yayımlanan görüntülerde ise çamur, kaya ve su kütlelerinin araçları ve binaları sürüklediği, bazı yerleşimlerin tamamen sular ve çamur altında kaldığı görüldü.

İlk gün: "Türkiye Markasının Küresel Anlatısı: Türk Dizileri Çalıştayı"

Programın ilk gününde yabancı gazeteciler, *"Türkiye Markasının Küresel Anlatısı: Türk Dizileri Çalıştayı"*na katılarak sektör profesyonelleri, yapımcılar ve oyuncularla bir araya gelecek. Katılımcılar; röportajlar ve özgün içerikler hazırlama fırsatı bulurken, Türk dizi sektörünün yapım süreçlerini, teknik altyapısını ve küresel dağıtım ağını doğrudan gözlemleme imkanına erişecek.

Organizasyon; Arjantin, Azerbaycan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bosna Hersek, Bulgaristan, Endonezya, Fas, İtalya, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Kosova, Macaristan, Mısır, Moritanya, Özbekistan, Polonya ve Sırbistan olmak üzere toplam 18 ülkeden 37 basın mensubunu bir araya getiriyor.

Platolar ve tarihi bölgeler gezdirilecek

Program kapsamında uluslararası gazeteciler, modern dizi ve film platolarını ziyaret ederek set atmosferini yerinde deneyimleyecek. Plato incelemelerinin ardından, yapımların simge mekanlarından olan yalıları ve tarihi dokusuyla öne çıkan İstanbul Boğazı'nda tekne turu düzenlenecek.

Etkinliğin son gününde ise yabancı basın mensupları, dünya mirası listesinde yer alan Topkapı Sarayı ile Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'ni ziyaret edecek. Program; sayısız dizi ve sinema filmine doğal plato işlevi gören tarihi ahşap evleri, dar sokakları ve Haliç manzarasıyla ünlü Fener ve Balat semtlerine yapılacak geziyle noktalanacak.

Konunun yalnızca bir otel projesi üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savunan Aslan, bölgede antik kent, arkeolojik sit alanları, milli park, orman ve kıyı gibi farklı koruma statülerine sahip değerlerin bulunduğunu belirtti.

“Mesele bir otelin yapılıp yapılmaması değil”

Aslan, projenin yalnızca yatırım boyutuyla ele alınamayacağını belirterek, “Asıl mesele, Türkiye Cumhuriyeti’nin kendi kıyısını, ormanını, milli parkını ve binlerce yıllık kültürel mirasını yatırım baskısı karşısında koruyup koruyamadığıdır” dedi.

Yatırımların kamu yararı doğrultusunda sınırlandırılması gerektiğini savunan Aslan, şehirlerin kıyı, orman ve tarihi alanlarının ekonomik bilanço kalemi olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.

“Hukuk projenin büyüklüğüne göre değişmez”

İnşaat sürecindeki denetim ve yaptırım mekanizmalarını da eleştiren Aslan, ihlal tespit edilmesine rağmen çalışmaların devam etmesi halinde ciddi bir kamu yönetimi sorunu ortaya çıkacağını ifade etti.

Aslan, “Hukuk, projenin metrekaresine, sermayenin büyüklüğüne veya yatırımcının gücüne göre değişmez”diyerek koruma ve şehircilik mevzuatının herkes için eşit uygulanması gerektiğini savundu.

İdyros’taki arkeolojik bulguların açıklanmasını istedi

İdyros Antik Kenti’nin binlerce yıllık bir yerleşim alanı olduğuna dikkat çeken Aslan, bölgede yapılan arkeolojik çalışmaların sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini söyledi.

Aslan; arkeolojik sondajlarda ortaya çıkan bulguların, uzman raporlarının, antik kentin sınırlarının ve kıyı ile deniz altındaki arkeolojik varlıkların durumunun açıklanması çağrısında bulundu.

“Şehir dediğiniz şey yalnız bina değildir”

Türkiye’de kentleşme anlayışının ekonomik getiri üzerinden şekillendirildiğini savunan Aslan, şehirlerin yalnızca yapılaşma alanlarından ibaret olmadığını söyledi.

Aslan, “Şehir dediğiniz şey yalnız bina değildir. Şehir; hafızadır, kıyıdır, meydandır, ormandır, tarım alanıdır, antik kenttir, sokaktır, silüettir” ifadelerini kullandı.

İdyros için 5 maddelik çağrı

Aslan, İdyros için yapılması gerekenleri, şöyle sıraladı:

"1-İdyros Antik Kenti ve proje alanında gerçekleştirilen tüm arkeolojik sondajların sonuçları, bulunan kültür varlıkları ve uzman raporları eksiksiz biçimde kamuoyuna açıklanmalıdır.

2-Antik kentin kara, kıyı ve deniz altındaki bütünlüğü bağımsız bilim insanlarının da dahil olduğu kapsamlı arkeolojik çalışmalarla ortaya çıkarılmalı; sit sınırları bilimsel veriler doğrultusunda yeniden değerlendirilmelidir.

3-Devam eden yargı süreçleri ve bilimsel incelemeler sonuçlanmadan kültürel veya doğal mirasta geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabilecek uygulamalardan kaçınılmalıdır.

4-Turizm sezonundaki inşaat kısıtlamaları yatırımın büyüklüğüne bakılmaksızın herkese eşit uygulanmalı; ihlaller karşısındaki yaptırımlar gerçek anlamda caydırıcı hale getirilmelidir.

5-Kıyılar, milli parklar, orman alanları ve arkeolojik sitlere ilişkin yatırım kararlarında ekonomik getiri değil kamu yararı, taşıma kapasitesi, kültürel miras ve gelecek kuşakların hakları temel kriter olmalıdır."

“İdyros, Türkiye’nin tarihine nasıl baktığının sınavıdır”

Aslan, İdyros’un yalnızca Kemer’i ilgilendiren bir konu olmadığını belirterek “İdyros, Türkiye’nin kendi tarihine ve toprağına nasıl baktığının sınavıdır. Şehirlerimizin geleceğini kısa vadeli rant hesaplarına teslim edemeyiz" ifadelerini kullandı.

Aslan ayrıca kıyıların, ormanların ve antik kentlerin yatırım alanı ya da inşaatın önündeki engeller olarak görülmemesi gerektiğini savundu.

Türkiye'de tutulmanın ilk aşaması sabaha karşı 04.23'te başlayacak. Ay'ın Dünya'nın yarı gölgesine girmesiyle başlayan süreç ilerleyen saatlerde belirginleşecek. Türkiye'de parçalı tutulma evresi yaklaşık 05.33 itibarıyla başlayacak ve özellikle batıdaki kentlerde Ay'ın ufka çok yakın olması nedeniyle gözlem için açık bir batı-güneybatı ufku gerekecek.

Tutulmanın Türkiye'deki en belirgin anı ise şehirden şehre birkaç dakika farklılık gösterecek. İstanbul'da en yüksek görünürlük yaklaşık 06.26, İzmir'de 06.37, Ankara'da ise 06.11 civarında gerçekleşecek. Ancak tutulmanın küresel maksimumu Türkiye'de Ay ufkun altına indikten sonra meydana geleceği için ülkemizden tutulmanın tamamı izlenemeyecek.

Kanlı Ay Tutulması ne zaman gerçekleşecek?

28 Ağustos 2026 Cuma günü yaşanacak tutulmanın Türkiye'deki ilk aşaması saat 04.23'te başlayacak. Bu saat, Dünya'nın yarı gölgesinin Ay üzerine düşmeye başladığı zamanı ifade ediyor.

Parçalı tutulmanın Türkiye'den gözle görülür hâle gelmesi ise yaklaşık 05.33'te başlayacak. Bu aşamada Dünya'nın daha koyu gölgesi Ay'ın bir bölümünü kaplamaya başlayacak.

Türkiye'de gözlem süresinin kısa olmasının temel nedeni, tutulmanın sabah saatlerine denk gelmesi ve Ay'ın batı ufkuna yaklaşması. Bu nedenle özellikle batıdaki kentlerde uygun görüş açısı bulunan yüksek ve açık alanlar gözlem açısından daha avantajlı olacak.

Ay Tutulması saat kaçta zirve yapacak?

Tutulmanın Türkiye'deki en belirgin anı tek bir saatle ifade edilmiyor. Çünkü Dünya'nın farklı noktalarından bakıldığında Ay'ın ufuktaki konumu değişiyor.

Ankara'da tutulmanın Türkiye açısından en belirgin anı yaklaşık 06.11'de gerçekleşecek. İstanbul'da bu zaman 06.26, İzmir'de ise 06.37 civarına denk geliyor. Bu farklılık, kentlerin coğrafi konumlarından kaynaklanıyor.

Ankara'da Ay'ın ufka oldukça yaklaşması nedeniyle gözlem koşulları özellikle dikkat gerektiriyor. Kentte tutulmanın en belirgin olduğu sırada Ay batı-güneybatı yönünde ve ufka çok yakın olacak. Bu nedenle yüksek bir noktadan, önünde bina veya tepe bulunmayan açık bir görüş alanından gözlem yapılması öneriliyor.

İstanbul'da ise parçalı tutulmanın en belirgin noktası yaklaşık 06.26'da yaşanacak. İzmir'de maksimum görünürlük yaklaşık 06.37'ye denk geliyor. Batıya doğru gidildikçe tutulmanın Ay'ın ufukta daha uzun süre görünür kalması nedeniyle gözlem koşulları genel olarak daha elverişli hâle geliyor.

Kanlı Ay Tutulması Türkiye'den görülecek mi?

Evet. 28 Ağustos 2026'daki parçalı Ay Tutulması Türkiye'den görülebilecek. Ancak ülkenin tamamında aynı şekilde izlenemeyecek.

Türkiye'de gözlem açısından özellikle batı bölgeleri daha avantajlı durumda. İstanbul, Bursa, İzmir ve Çanakkale gibi kentlerde tutulmanın daha büyük bir bölümü ufkun üzerinde görülebilecek. İzmir'de tutulmanın görünürlük oranı yaklaşık yüzde 66,12, Bursa'da yüzde 47,17, İstanbul'da ise yaklaşık yüzde 46,03 seviyesinde hesaplanıyor.

Bu oranlar, Ay'ın Dünya'nın gölgesi tarafından ne ölçüde örtüleceğini ve ilgili konumdan tutulmanın ne kadarının görülebileceğini ifade ediyor. Dolayısıyla batı illerinde yaşayanlar, doğudaki bölgelere kıyasla daha belirgin bir tutulma gözlemleme fırsatına sahip olacak.

İstanbul'da Ay Tutulması saat kaçta görülecek?

İstanbul'da tutulmanın yarı gölge aşaması 04.23'te başlayacak. Parçalı tutulmanın başlaması ise yaklaşık 05.33 olarak hesaplanıyor.

İstanbul'da en belirgin görünüm 06.26 civarında gerçekleşecek. Ancak bu sırada Ay ufka oldukça yakın olacağından, özellikle batı-güneybatı yönünde açık bir görüş alanı bulunması gerekiyor.

İstanbul'da şehir ışıkları ve binalar gibi unsurlar da gözlemi zorlaştırabileceğinden, mümkün olduğunca açık bir ufuk hattı tercih edilmesi önem taşıyor.

Ankara'da Ay Tutulması ne zaman izlenecek?

Başkentte tutulma 04.23'te başlayacak. Ankara için hesaplanan maksimum görünürlük yaklaşık 06.11'de gerçekleşecek.

Ancak Ankara'daki gözlem koşulları batı illerine göre daha sınırlı. Tutulmanın belirginleştiği sırada Ay batı-güneybatı yönünde ve ufka çok yakın olacak. Bu nedenle gözlem yapmak isteyenlerin özellikle yüksek ve açık bir noktadan batı-güneybatı ufkunu görebilmesi gerekiyor.

Ankara'da parçalı tutulmanın görünür kısmı yaklaşık 06.14 civarında Ay'ın batmasıyla sona erecek. Tutulmanın daha sonraki aşamaları ise Ay ufkun altına indiği için başkentten doğrudan izlenemeyecek.

İzmir'de tutulma daha belirgin görülecek

İzmir, 28 Ağustos'taki Ay Tutulması için Türkiye'deki daha avantajlı gözlem noktalarından biri olacak. Kentte tutulmanın en belirgin anı yaklaşık 06.37'de yaşanacak ve görünürlük oranı yaklaşık yüzde 66,12 olacak.

Bu nedenle İzmir ve çevresinde yaşayan gökyüzü meraklıları, uygun hava koşulları ve açık bir batı ufku bulunması hâlinde tutulmanın daha büyük bölümünü takip edebilecek.

Çanakkale ve Balıkesir gibi batıdaki kentler de benzer şekilde avantajlı konumda bulunuyor. Ancak gözlem koşulları yalnızca coğrafi konuma değil, hava durumuna ve ufkun açıklığına da bağlı.

Ay neden kırmızı görünüyor?

“Kanlı Ay” ifadesi, Ay'ın gerçekten kan renginde olması anlamına gelmiyor. Bu ifade, özellikle tam Ay tutulmalarında Ay'ın kırmızımsı veya bakırımsı bir renge bürünmesini tanımlamak için kullanılan popüler bir adlandırma.

Ay tutulması sırasında Dünya, Güneş ile Ay'ın arasına giriyor. Dünya'nın atmosferinden geçen Güneş ışığının bir bölümü kırılarak Ay'a ulaşıyor. Atmosfer, mavi ışığı daha fazla saçarken kırmızı ve turuncu tonlardaki ışığın daha fazla ilerlemesine izin verebiliyor. Bu nedenle tutulma sırasında Ay yüzeyinde kızıl tonlar görülebiliyor.

Ancak 28 Ağustos 2026'daki olayın parçalı Ay Tutulması olması nedeniyle Türkiye'den görülecek görüntü, Ay'ın tamamının kızıl renge büründüğü tam tutulmalardan farklı olacak. Dünya'nın gölgesi Ay'ın yalnızca bir bölümünü kaplayacak.

28 Ağustos Ay Tutulması için gözlem koşulları nasıl olacak?

Tutulmayı izlemek isteyenlerin en önemli avantajı, Ay'ın çıplak gözle görülebilmesi. Ay tutulmalarını izlemek için Güneş tutulmalarında olduğu gibi özel koruyucu gözlük kullanılması gerekmiyor.

Bununla birlikte Türkiye'deki tutulmanın sabaha karşı gerçekleşmesi nedeniyle gözlem için zamanlama önemli. Özellikle batı-güneybatı yönünde açık bir ufuk bulunması gerekiyor.

Gözlem için şu noktalar tercih edilebilir:

• Batı ve batı-güneybatı yönü açık alanlar

• Bina ve yüksek yapıların bulunmadığı noktalar

• Ufuk çizgisinin rahat görülebildiği yüksek alanlar

• Şehir ışıklarından mümkün olduğunca uzak bölgeler

• Hava koşullarının açık olduğu noktalar

Fotoğraf çekmek isteyenlerin ise Ay'ın ufka yakın olacağı saatleri özellikle dikkate alması gerekiyor.

Tutulmanın tamamı Türkiye'den izlenebilecek mi?

Hayır. Türkiye'den tutulmanın yalnızca Ay'ın ufkun üzerinde bulunduğu bölüm görülebilecek.

28 Ağustos'taki olay küresel ölçekte daha uzun bir süreç boyunca devam edecek. Ancak Türkiye'de sabah saatlerinde Ay'ın batması nedeniyle tutulmanın ilerleyen aşamaları gözlenemeyecek. Ankara'da örneğin Ay yaklaşık 06.14'te ufkun altına inerken, tutulmanın daha sonraki evreleri Türkiye'den doğrudan görülemeyecek.

Bu nedenle “Ay Tutulması saat kaçta?” sorusunun yanıtı, tutulmanın hangi aşamasının sorulduğuna göre değişiyor. Türkiye'de süreç 04.23'te başlarken, çıplak gözle belirgin parçalı tutulma yaklaşık 05.33'te başlayacak ve şehirlerin konumuna göre 06.00'lı saatlerde en dikkat çekici seviyesine ulaşacak.

28 Ağustos 2026 Ay Tutulması için kritik saatler

Türkiye açısından öne çıkan zamanlar şöyle:

• 04.23: Türkiye'de yarı gölge tutulmasının başlangıcı

• 05.33: Parçalı tutulmanın belirgin şekilde başlaması

• 06.11: Ankara'da en belirgin görünüm

• 06.26: İstanbul'da en belirgin görünüm

• 06.37: İzmir'de en belirgin görünüm

Saatler Türkiye yerel saatine göre veriliyor. Kentlere göre Ay'ın ufuktaki konumu değiştiğinden tutulmanın görünürlük süresi de farklılaşıyor.

Gökyüzü meraklıları için 28 Ağustos sabahı özellikle batı ufku önem taşıyacak. Türkiye'nin batısında bulunan kentlerde tutulmanın daha büyük bölümü görülebilecekken, Ankara gibi daha doğudaki bölgelerde Ay'ın ufka daha erken yaklaşması gözlem süresini kısaltacak. Hava koşullarının uygun olması ve görüş alanının açık bulunması hâlinde tutulmanın parçalı evresi sabahın erken saatlerinde izlenebilecek.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!