Sarı-kırmızılı ekibin transfer çalışmalarıyla ilgili konuşan Buruk, Galatasaray ruhuna uygun isimler üzerinde yoğunlaştıklarını belirtti. Sürecin başında olduklarını vurgulayan Buruk, yönetimle birlikte hızlı bir şekilde çalıştıklarını ifade etti.

Buruk, transfer sürecine dair şu ifadeleri kullandı:

“Başkanımız ve Abdullah Kavukcu ile birlikte bu çalışmaları hızlı bir şekilde yürütüyoruz. İnşallah önümüzdeki günlerde daha somut adımlar atarız. Şu anda daha transfer döneminin başındayız. Dünya Kupası olduğu için işler biraz daha zor ilerliyor. Biliyorsunuz, yabancı kuralı da değişti. O yüzden işimiz biraz zorlaştı ama transferler yapacağız.”

Victor Osimhen hakkında yöneltilen soruyu da yanıtlayan deneyimli teknik adam, oyuncuyla ilgili kendilerine ulaşan bir durum olmadığını belirterek şunları söyledi:

“Bize öyle bir konu gelmedi. Şu anda bir şey yok. Osimhen inşallah Galatasaray'da yoluna devam edecek inşallah”

İkili ilişkiler ve bölgesel başlıklar ele alınacak

Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, görüşmelerde Türkiye ile Rusya arasındaki ikili ilişkilerin yanı sıra uluslararası ve bölgesel gelişmelerin masaya yatırılacağı bildirildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki düzenli temasların siyasi diyaloğa katkı sunduğu vurgulandı.

Orta Doğu ve bölgesel krizler gündemde olacak

Görüşmelerde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Orta Doğu’daki gelişmeler ile Filistin meselesine ilişkin çözüm süreçlerinin ele alınacağı belirtildi.

Tarafların ayrıca Karadeniz’deki gelişmeler ve güvenli deniz ulaşımı konularını da değerlendireceği aktarıldı.

Suriye, Libya ve Kafkasya başlıkları görüşülecek

Açıklamaya göre Suriye’de siyasi sürecin desteklenmesi, yeni yönetimle işbirliği ve yeniden yapılanma konuları gündemde yer alacak.

Libya’daki gelişmeler, Güney Kafkasya’da ulaşım hatlarının açılması ve 3+3 Bölgesel İşbirliği Platformu kapsamındaki süreçler de görüşmede ele alınacak konular arasında bulunuyor.

Enerji ve ekonomik işbirliği öne çıkıyor

İki bakanın, ticaret ve ekonomi alanındaki işbirliğinin geliştirilmesi, bankacılık hizmetlerinin iyileştirilmesi ve Rusya-Türkiye Hükümetlerarası Ticari ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu’nun 20’nci toplantısına yönelik hazırlıkların değerlendirilmesi planlanıyor.

Akkuyu Nükleer Güç Santrali projesi ile Mavi Akım ve TürkAkım doğalgaz projelerine ilişkin teknik ve operasyonel konuların da değerlendirileceği ifade edildi.

Turizmde Rus vatandaşlarının güvenliği görüşülecek

Açıklamada Türkiye’nin Rus turistler açısından önemli destinasyonlardan biri olmaya devam ettiği belirtilirken, turizm bölgelerinde Rus vatandaşlarının güvenliğine ilişkin konuların da ele alınacağı kaydedildi.

Ziyaretin, iki ülke arasındaki siyasi diyaloğun yüksek seviyesini teyit etmesi ve işbirliğini güçlendirmesi bekleniyor.

Sıralamada LNZ Cherkasy Teknik Direktörü Vitaliy Ponomaryov ikinci basamakta yer alırken, Polissya'nın çalıştırıcısı Ruslan Rotan üçüncü sırada kaldı.

Arda Turan yönetimindeki Shakhtar Donetsk, geride kalan sezonda lig şampiyonluğuna ulaşırken, UEFA Konferans Ligi'nde de yarı finale yükselerek dikkat çeken bir performans sergiledi.

Eğitim uçuşu sırasında düştü

NBC News’in aktardığı bilgilere göre, F/A-18 Super Hornet tipi uçak, California’daki Miramar Deniz Piyadeleri Hava İstasyonu’ndan havalanarak rutin eğitim uçuşuna başladı.

Uçağın daha sonra ABD’nin kuzeybatısında bulunan Washington eyaletinde, göl yakınlarındaki ormanlık bir alana düştüğü belirtildi.

Pilot fırlatma koltuğuyla kurtuldu

Kaza sırasında pilotun fırlatma koltuğunu kullanarak uçaktan ayrıldığı ve hayatta kaldığı açıklandı. Pilotun sağlık kontrolü için hastaneye kaldırıldığı ifade edildi.

Olayın ardından bölgeye sevk edilen ekiplerin, ormanlık alanda çıkan yangına müdahale ettiği bildirildi.

Soruşturma başlatıldı

Kazanın ardından yetkililerin olayla ilgili inceleme başlattığı aktarıldı. Uçağın düşüş nedenine ilişkin teknik ve operasyonel değerlendirmelerin sürdüğü kaydedildi. Yangının kontrol altına alınması için itfaiye ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

Kabinede, ABD ile İran arasında yürütülen ve kritik bir aşamaya geldiği belirtilen müzakerelerin bölgesel etkileri kapsamlı şekilde değerlendirilecek. Ayrıca İsrail’in Gazze ve Lübnan’daki ateşkes ihlalleri ile Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz’deki deniz ulaşımı ve güvenliğine yansımaları da ele alınacak.

Toplantıda, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi için yapılan hazırlıklar da gözden geçirilecek. ABD Başkanı Donald Trump’ın zirveye katılacağının ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından açıklanmasının ardından, organizasyonun güvenlik planlamaları ve lojistik çalışmaları ayrıntılı olarak değerlendirilecek.

Kabinenin bir diğer önemli gündem maddesi ise "Terörsüz Türkiye" süreci olacak. Süreç kapsamında gelinen son nokta, ilgili kurumlardan gelen raporlar doğrultusunda masaya yatırılacak. Ayrıca önümüzdeki dönemde atılması beklenen yasal düzenlemeler ve olası adımlar da toplantıda görüşülecek.

Açıklamada, "vurulan karargahın Hizbullah mensuplarınca İsrail vatandaşlarına ve güney Lübnan'da görev yapan İsrail askerlerine yönelik saldırı planlarının yürütülmesinde kullanıldığı" öne sürüldü.

İsrail Ordusu, "saldırının Hizbullah'ın daha önce İsrail topraklarına hava hedefleri fırlatmasının ardından gerçekleştirildiğini belirterek, İsrail'e yönelik tehditleri ortadan kaldırmak için operasyonların süreceğini" kaydetti.

Öte yandan ABD medyası, "İsrailli ve ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, saldırı öncesinde İsrail'in ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nı bilgilendirdiğini" aktardı. ABD medyasında yer alan haberlere göre, bir İsrailli kaynak saldırı öncesinde CENTCOM'a bilgi verildiğini ancak Beyaz Saray'ın önceden haberdar edilmediğini söyledi. Haberde görüşlerine yer verilen bir ABD'li yetkili ise ABD Başkanı Donald Trump'ın saldırıdan memnun olmadığını belirtti.

İran ve İsrail'den Karşılıklı Açıklamalar

İran'ın Katam el-Enbiya Merkez Karargahı bünyesindeki ortak askeri komutanlığın teftişten sorumlu yardımcısı Muhammed Cafer Asadi, İsrail'in Beyrut'taki saldırısının yanıtsız kalmayacağını söyledi. Asadi, Dahieh'e yönelik saldırıyı yeni bir provokasyon olarak nitelendirerek, söz konusu eylemin karşılıksız bırakılmayacağını ifade etti.

İran Meclis Başkanı Muhammad Bakır Galibaf da "saldırının ABD'nin taahhütlerini yerine getirme konusunda isteksiz ya da yetersiz olduğunu gösterdiğini" savundu. Galibaf, "ABD'nin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde süreçte ilerleme sağlanamayacağını" belirtti.

İsrailli güvenlik yetkilileri ise ülkenin Kanal 12 televizyonuna yaptıkları açıklamada, "İran'dan gelebilecek olası bir karşılığa hazır olduklarını bildirdi. Yetkililer, tüm senaryoların değerlendirildiğini ve gerekli hazırlıkların yapıldığını" kaydetti.

Kuzey ve iç kesimlerde kuvvetli yağış bekleniyor

AFAD’ın sosyal medya hesabından yapılan duyuruda, Ordu, Trabzon, Rize, Giresun ve Artvin çevrelerinde yerel olarak kuvvetli gök gürültülü sağanak beklendiği bildirildi.

Ayrıca Niğde, Kayseri, Sivas, Yozgat, Çorum, Amasya ve Tokat çevrelerinde de yağışların etkili olacağı tahmin edildi.

Doğu Anadolu ve Akdeniz’in doğusu için uyarı yapıldı

Erzincan, Erzurum, Kars, Ardahan, Gümüşhane ve Bayburt çevrelerinde de kuvvetli yağışların etkili olmasının beklendiği açıklandı.

Akdeniz’in doğusunda ise Osmaniye çevreleri ile Kahramanmaraş’ın güneybatı kesimleri, Adana’nın doğu ilçeleri ve Hatay’ın kuzey ilçelerinde gök gürültülü sağanak yağış uyarısı yapıldı.

Sel ve fırtına riskine dikkat çekildi

Açıklamada vatandaşların sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu, heyelan ve yağış anında kuvvetli rüzgar gibi olumsuzluklara karşı tedbirli olması istendi.

Ulaşımda aksamalar yaşanabileceği belirtilerek özellikle riskli bölgelerde dikkatli olunması gerektiği vurgulandı.

Manş Denizi’nde operasyon düzenlendi

Starmer, ABD merkezli X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, “Manş Denizi'ni geçmeye çalışan Rusya'nın gölge filosuna ait bir petrol tankeri bu sabah, benim emrimle engellendi” dedi.

Operasyonun, Rusya’nın Ukrayna’daki savaş faaliyetlerine destek veren yapılar için bir mesaj niteliği taşıdığını belirten Starmer, görev alan silahlı kuvvetler personeline teşekkür etti.

Tanker hava ve deniz desteğiyle durduruldu

BBC’nin aktardığı bilgilere göre, Smyrtos isimli Kamerun bandıralı tanker, İngiltere’nin güney sahili açıklarında donanmaya bağlı komandolar ve Ulusal Suç Ajansı ekiplerinin katıldığı operasyonla durduruldu.

Müdahale yaklaşık 6 saat sürdü

Operasyonda hava desteği de kullanılırken, müdahalenin yaklaşık 6 saat sürdüğü bildirildi. Geminin İngiltere açıklarında tutulacağı ve incelemeye alındığı açıklandı.

İngiltere Savunma Bakanlığı, Rusya’nın yaptırımları aşmak amacıyla farklı ülkelerin bayraklarını taşıyan 700’den fazla gemiden oluşan bir “gölge filo” oluşturduğunu ve petrol ticaretinin büyük bölümünün bu sistem üzerinden yürütüldüğünü ileri sürdü.

500’den fazla gemiye yaptırım uygulandı

İngiltere’nin daha önce gölge filoda yer aldığı değerlendirilen 500’den fazla gemiye yaptırım uyguladığı, bu gemilerin İngiliz sularına girişinin ve limanlara yanaşmasının yasaklandığı hatırlatıldı.

Bakanlık, söz konusu operasyonun Fransa ile koordineli şekilde yürütüldüğünü bildirdi. Yaptırımlar kapsamında İngiliz şirketlerinin bu gemilere sigorta ve finansman sağlamasının da engellendiği ifade edildi.

Starmer, mart ayında yaptığı açıklamada İngiltere’nin gölge filo gemilerine karşı müdahale kapasitesine sahip olduğunu belirtmişti.

“Bu süreci bozan Kürtler olmayacak, sabırla izleyeceğiz, toplumda bir güvensizlik gelişti”

Sürecin geleceğine dair belirsizliklerin sürdüğünü belirten Türk, 27 Şubat'ta Abdullah Öcalan’ın yaptığı açıklamanın ardından çeşitli üst düzey temaslar gerçekleşmesine rağmen somut bir yol haritasının ortaya konulmadığını söyledi. Türk, "Elbette ki bu sürecin kalıcı barışa dönüşmesi için biz Kürtler olarak, Kürt hareketi olarak, Kürt siyaseti olarak sabırla bekleyeceğiz, bu süreci bozan Kürtler olmayacak, sabırla izleyeceğiz. Ama elbette toplumda bir güvensizliğin geliştiğini de görüyoruz" ifadelerini kullandı.

Sürecin başarıya ulaşmasının toplumsal barış açısından önem taşıdığını vurgulayan Türk, Türkiye’deki demokrat, devrimci ve sosyalist kesimlerin desteğine ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi. Konferansın ardından ortak bir siyasi zeminin oluşabileceğine inandığını belirten Türk, hükümetin adım atması yönünde etkili bir kamuoyu baskısının ortaya çıkabileceğini söyledi.

Konuşmasında Kürt meselesine ilişkin kişisel deneyimlerinden de söz eden Ahmet Türk, geçmişte üç kez Mardin Büyükşehir Belediye Eş Başkanlığına aday olduğunu ve her seferinde yerine kayyım atandığını hatırlattı. Kürtlerin taleplerine ilişkin tartışmalara değinen Türk, "Kimliğim yok, dilim yok, halkım yok sayılıyor. İşte 'Kürt sorunu benim, Kürt sorunu buradadır' diyorum" dedi.

“Biz yaşamımız boyunca bölücü olmadık”

Kürt siyasi hareketinin geçmişten bu yana ayrıştırıcı değil, birleştirici bir tutum benimsediğini savunan Türk, demokratik siyasetin önemine dikkat çekti. Yaşanan tüm baskılara rağmen demokratik çözüm anlayışından vazgeçmediklerini ifade eden Türk, "Biz yaşamımız boyunca bölücü olmadık. Birleştirici olmaya çalıştık. Hep toplumsal barışın ve halkların kardeşliğini savunduk. Bugün de aynı şey savunuyoruz. Bütün zulüm politikalarına rağmen bunu savunuyoruz" şeklinde konuştu.

Geçmişte yaşanan siyasi baskıları ve cezaevi süreçlerini hatırlatan Türk, sorunların demokratik siyaset yoluyla çözülebileceğine olan inançlarını koruduklarını söyledi. Sürecin tüm taraflarına çağrıda bulunan Türk, "Kürt halkına yazık, Türk halkına yazık. Birleştirici olun, halkları kucaklayın ve geleceği güvence altına alacak projelerle ortaya çıkın" ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.

Şemdinli silahlı saldırı Beşevler Mahallesi’nde yaşandı

Olay, sabah saatlerinde Beşevler Mahallesi’ndeki bir evde meydana geldi. İddiaya göre Musa Gezer, henüz bilinmeyen nedenle kayınpederinin evine gitti. Bir süre sonra evden silah sesleri duyuldu.

Silah sesleri üzerine çevredekiler durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi. İhbarla birlikte adrese polis ve 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi. Ekiplerin evde yaptığı kontrolde Huriye Gezer, Habibe Demir, Deniz Demir ve Gürkan Demir’in hayatını kaybettiği belirlendi.

Hakkari cinayet soruşturmasında cenazeler Van’a gönderildi

Hakkari cinayet olayı sonrası bölgede güvenlik önlemleri alındı. Olay yeri inceleme ekipleri evde çalışma yaptı. İncelemenin tamamlanmasının ardından cenazeler önce hastane morguna kaldırıldı, ardından otopsi işlemleri için Van Adli Tıp Kurumu’na gönderildi.

Hayatını kaybedenlerin yakınları, acı haberin ardından evin önünde sinir krizi geçirdi. Sağlık ve güvenlik ekipleri bölgede hem müdahale hem de çevre güvenliği çalışması yürüttü.

Ağır yaralanan şüphelinin tedavisi sürüyor

Aynı silahla intihar girişiminde bulunduğu belirtilen Musa Gezer’in ağır yaralı olarak Şemdinli Devlet Hastanesi’ne kaldırıldığı aktarıldı. Şüphelinin sağlık durumuna ilişkin süreç hastanede takip edilirken, olayın kesin nedeni yapılacak adli ve idari incelemelerin ardından netleşecek.

Şemdinli cinayet dosyası kapsamında Kaymakam Yunus Emre Akpınar da olay yerine gelerek görevlilerden bilgi aldı. İlk bilgilere göre Musa Gezer ile eşi arasında anlaşmazlık bulunduğu, bu nedenle Huriye Gezer’in babasının evine geldiği belirtildi. Olayla ilgili soruşturma sürüyor.

Eylem öncesinde Milli Eğitim Bakanlığı önünde yaklaşık 15 çevik kuvvet otobüsünün bulunduğu ve alanda toplanmaya izin verilmediği öğrenildi.

"Eyleminiz Kanuna Aykırı"

Emniyet görevlileri, Güvenpark'ta bir araya gelen öğretmenlerin eyleminin "kanuna aykırı" olduğunu belirterek, dağılmaları yönünde uyarıda bulundu. Öğretmenler ise "seslerini duyurmak için bulundukları alandan ayrılmayacaklarını" ifade etti. Bunun üzerine emniyet güçleri, grubun etrafını çevirdi.

Öğretmenler, yanında getirdikleri zili çalarak "Öğretmenler burada, Yusuf Tekin nerede", "Sözler tutulsun, öğretmenlik yaşasın", "Korkumuz yok, hakkımızı almadan geri dönüş yok" sloganları attı.

40 Öğretmen Gözaltına Alındı

Müdahale sırasında, Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası Genel Başkanı Eren Edebali, mülakat mağduru öğretmenler, özel sektör öğretmenleri ve TİP Ankara İl Başkanı Fırat Çoban’ın da aralarında bulunduğu yaklaşık 40 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Gözaltı sırasında, bazı öğretmenlere, yere yatırılarak ters kelepçe takıldığı görüldü. Ayrıca, müdahale esnasında polis, basının görüntü almasını engellemek amacıyla kalkanlarını kaldırdı.

Gözaltına alınmayan diğer öğretmenler, polisin, Sakarya Caddesi'nde açıklama yapmaya izin verildiğini belirterek, grubu yönlendirdi. Güvenpark Meydanı'na gelindiği sırada yeniden yaşanan arbede sırasında bazı öğretmenler daha gözaltına alındı.

"Yusuf Tekin Duysun Artık, Yeter"

Çocuklarına destek için gelen bazı anneler de polis müdahelesiyle karşılaştı. Öğretmenlerin anneleri, yaşadıkları süreci ANKA Haber Ajansı'na anlattı.

Polisin müdahalesi sonucu arada kaldığını, kolunun çizildiğini ve alnının şiştiğini belirten anne Nuray Topuz, "Ben kızlarımın hakkını almak için gelmiştim Ankara'ya. Müdahaleye uğradım işte. Ellerim, kollarım, alnım hep şey oldu... Ne diyebilirim ki? Kızlarımın haklarını vermiyorlar. Mülakat mağduru yaptılar. Ne diyebilirim? Yusuf Tekin duysun artık, yeter. Bunca insanın hakkını neden böyle gasp ediyorlar? Ne diyebilirim? Ne diyeyim? Ben çocuklarım için geldim. Kaç seneden beri uğraşıyorlar, emek veriyorlar. Emekleri yok, yok oldu. Emekler gitti" dedi.

Anne Fatma Sarıçiçek ise öğretmen kızının hakkı için 2 senedir mücadele ettiklerini vurgulayarak, "Bize Bülent Çiftçi, 'Kapım açık, buyurun gelin' dedi. Bizi yerlerde sürüklemek hak mıydı? Yerlerde sürüklendik. Kızların, öğretmenlerin hak ettiği bu muydu? Bizler torpil istemiyoruz, hakkımızı istiyoruz. Kızım da burada. Hep mücadele ediyoruz. Her yerimiz haşat oldu. Yerlerde sürüklendik. Bu reva mı bize? Biz öğretmen yetiştirdik, çocukları yetişsin diye yetiştirdik. Başka bir şeyimiz yok" diye konuştu.

"Bizi Sürüklediler, Anne Olarak Bunu Hak Etmedik"

İki senedir Ankara'ya geldiklerini söyleyen anne Selma Güler de "Evlatlarımızın hakkı için geliyoruz. Yemin ediyorum, artık yeter yani, dayanamıyoruz. Bugün gördüğünüz gibi bizi sürüklediler. 'Anneyim, bırakın beni' diyoruz, yok, üstümüze geliyorlar. Biz bunu hak etmedik ya, anne olarak biz bunu hak etmedik. Bilmiyorum, yeter artık diyoruz. Daha ne yapalım yani? Hakkımızı almadan gitmeyeceğiz. İsterse bizi zincirlesinler, ne yaparlarsa yapsınlar, ben buradan gitmiyorum. Benim evladım derece yapmış, hakkını almadan buradan gitmiyorum" ifadelerini kullandı.

“Eurydice” platformunda uluslararası erişim sağlandı

Bakan Tekin’in paylaşımına göre Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, yaklaşık 40 ülkenin yer aldığı ve araştırmacılar ile politika yapıcılar tarafından kullanılan Avrupa Eğitim Bilgi Ağı (Eurydice) platformunda yayımlandı.

Modelin bu platformda yer almasının, eğitim politikalarına yönelik uluslararası karşılaştırmalı çalışmalar açısından önemli bir kaynak oluşturduğu ifade edildi.

Eğitim modeli uluslararası veri tabanına dahil edildi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin, eğitim sistemlerine ilişkin bilgi paylaşımını sağlayan uluslararası bir ağda erişime açılmasıyla birlikte farklı ülkeler tarafından incelenebilir hale geldiği belirtildi.

Modelin, eğitim alanında politika geliştiren uzmanlar ve araştırmacılar için referans niteliği taşıyan bir veri seti kapsamında değerlendirileceği aktarıldı.

Bakan Tekin paylaşım yaptı

Bakan Tekin, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada modelin Eurydice platformunda yayımlanmasından duyduğu memnuniyeti ifade etti. Tekin Paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Avrupa Eğitim Bilgi Ağı (Eurydice) platformunda yayımlandı! Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin, araştırmacılar ve politika yapıcılar için uluslararası düzeyde önemli başvuru kaynaklarından biri olan ve yaklaşık 40 ülkenin yer aldığı Eurydice platformunda yayımlanmasından memnuniyet duyuyor; emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.”

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Avrupa Eğitim Bilgi Ağı (Eurydice) platformunda yayımlandı!

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin, araştırmacılar ve politika yapıcılar için uluslararası düzeyde önemli başvuru kaynaklarından biri olan ve yaklaşık 40 ülkenin yer aldığı Eurydice…

— Yusuf Tekin (@Yusuf__Tekin) June 14, 2026

Kararın gerekçesi: Jailbreak iddiası

ABD hükümeti, kararın ulusal güvenlik gerekçesiyle alındığını belirtti, ancak bu endişenin ayrıntılarını paylaşmadı. Anthropic’e göre kararın arkasında, Fable 5’in güvenlik önlemlerinin “jailbreak” yoluyla aşılabileceği iddiası var. Jailbreak, bir yapay zekâ modelinin kısıtlamalarını devre dışı bırakmaya yönelik girişim anlamına geliyor.

Anthropic, incelediği örnekte ortaya çıkan açıkların sınırlı ve daha önce bilinen türde olduğunu savundu. Şirkete göre bu durum, Fable 5’in güvenlik sisteminin bütünüyle aşıldığı anlamına gelmiyor.

Anthropic’in itirazı

Anthropic, Fable 5’in kullanıma açılmadan önce ABD hükümeti, Birleşik Krallık Yapay Zekâ Güvenliği Enstitüsü ve bağımsız kuruluşların katılımıyla binlerce saat test edildiğini vurguladı. Bu testlerde, modelin güvenlik önlemlerini tamamen devre dışı bırakabilecek yaygın bir jailbreak yöntemine rastlanmadı.

Şirkete göre hiçbir yapay zekâ modeli için yüzde yüz güvenlik garantisi verilemiyor. Bu nedenle Fable 5’te kötüye kullanımı sınırlamak ve olası saldırıları erken tespit etmek için ek güvenlik katmanları uygulandı.

Anthropic’e göre hükümetin dayanak gösterdiği yöntem, modele bir yazılım kodunu inceletip hataları bulmasını istemekten ibaret. Şirket, bu yeteneğin OpenAI’ın GPT-5.5’i dâhil başka yapay zekâ modellerinde de bulunduğunu savundu. Bu tür yöntemler, siber güvenlik uzmanları tarafından sistemleri korumak için günlük olarak kullanılıyor.

Alınan karara uyan Anthropic, gerekçeye ise katılmadığını açıkladı. Şirkete göre dar kapsamlı bir jailbreak bulgusu, yüz milyonlarca kullanıcıya sunulmuş ticari bir modelin geri çekilmesi için yeterli neden değil. Şirket, aynı standardın tüm sektöre uygulanması hâlinde öncü yapay zekâ şirketlerinin yeni modelleri piyasaya sürmekte zorlanabileceği uyarısında bulundu.

Anthropic, hükümetlerin riskli modelleri engelleyebilmesi gerektiğini kabul etti; ancak bunun yasal, şeffaf ve teknik gerçeklere dayalı bir süreçle yapılması gerektiğini savundu.

Fable 5 ve Mythos 5 nedir?

Fable 5 ve Mythos 5, Anthropic’in en yeni ve en gelişmiş yapay zekâ modelleriydi. Fable 5, Mythos ile aynı temel teknoloji üzerine kurulmuş, ancak siber güvenlik, biyoloji ve kimya gibi yüksek riskli alanlarda güvenlik filtreleriyle sınırlandırılarak kullanıcıların erişimine açılmıştı.

Mythos 5 ise siber savunma ve kritik altyapı alanlarında çalışan seçili kuruluşlarla sınırlı tutulmuştu. Anthropic, bu modeli dünyanın en güçlü siber güvenlik yapay zekâ modellerinden biri olarak tanımladı.

Bu kez donanım değil, modelin kendisi hedefte

Karar, halka açık ticari yapay zekâ modellerinin devlet müdahalesiyle aniden geri çekilmesi açısından emsal niteliği taşıyor. ABD’nin bu adımı, yapay zekâ alanındaki ulusal güvenlik yaklaşımında yeni bir eşiğe işaret ediyor. Bugüne kadar tartışmalar daha çok yapay zekâ çipleri, veri merkezleri ve teknik altyapıya yönelik ihracat kontrolleri üzerinden yürütülüyordu. Bu kez doğrudan belirli yapay zekâ modellerine erişim hedef alındı.

Bu noktaya nasıl gelindi?

Fable 5 ve Mythos 5’e yönelik karar, Anthropic ile Trump yönetimi arasında Claude’un askeri kullanımı konusunda yaşanan gerilimin ardından geldi. Söz konusu anlaşmazlıkta Anthropic, Claude’un tam otonom silahlarda ve ABD vatandaşlarının toplu gözetlenmesinde kullanılmaması için Pentagon’dan güvence istemişti. Pentagon ise modelin tüm yasal askeri amaçlarla kısıtlama olmadan kullanılabilmesini talep etti.

Bu süreçte Trump yönetimi federal kurumlara Anthropic ürünlerinin kullanımını durdurma talimatı verdi. Savunma Bakanı Pete Hegseth de şirketi tedarik zinciri güvenlik riski ilan ederek savunma sözleşmelerinden dışladı. Anthropic’in açtığı dava sonrası San Francisco’daki federal yargıç, Pentagon kısıtlamalarını geçici olarak askıya aldı.

Bu son gelişme, güçlü yapay zekâ modellerine erişimde teknik imkânlar ve abonelik koşullarının tek belirleyici olmadığını ortaya koydu. Devletlerin güvenlik ve ihracat politikaları da bu alanda belirleyici hale gelebilir. Bu nedenle yapay zekâda devlet denetiminin sınırları ve sektörün nasıl düzenleneceğine ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde daha da artması bekleniyor.

Avrupa Parlamentosu’nda 17 Haziran’da oylanacak Türkiye raporunun taslak metnine, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in AB yaptırım listesine alınmasına ilişkin bir öneri eklendi.

Rapora ilişkin değerlendirmede bulunan Slovenyalı parlamenter Vladimir Prebilic, önerinin kabul edilmesi halinde dahi metnin tavsiye niteliği taşıyacağını ve doğrudan bir yaptırım sonucu doğurmayacağını ifade etti.

Bakan Gürlek’ten ilk tepki

Adalet Bakanı Akın Gürlek de gelişmelere sosyal medya üzerinden tepki gösterdi. Gürlek, Avrupa Parlamentosu raporlarının bağlayıcı olmadığını hatırlatarak, Türkiye’nin yargı kurumlarını hedef alan açıklamaların kabul edilemez olduğunu belirtti.

Gürlek, "Bu metinler üzerinden Türkiye Cumhuriyeti’nin yargı kurumlarını hedef almak, milli iradeye ve devletimizin egemenlik haklarına yönelmiş beyhude bir çabadır" ifadelerini kullandı..

Ömer Çelik: “Bakanlarımızı saygısız bir dille hedef göstermek kimsenin haddi değildir”

AKP Sözcüsü Ömer Çelik, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Avrupa Parlamentosu üyesi bir ismin Türkiye’ye yönelik ifadelerini eleştirerek, kullanılan dili “siyasi bir utanç” olarak nitelendirdi.

Çelik, Avrupa Parlamentosu’nun bu tutumu ciddi şekilde ele alması gerektiğini ifade ederek, "Siyasi bir niteliği olmadığı konuşmasından anlaşılan bu şahsın ciddiye alınacak bir tarafı yoktur. Bu kişi ‘Avrupa Parlamentosu üyesi ve gölge raportör’ sıfatını taşıdığı için, ‘Avrupa Parlamentosu’ hakkında gösterdiğimiz özen gereği mecburen cevap veriyoruz" dedi.

“Egemenlik haklarına saygı tartışma konusu olamaz”

Çelik açıklamasında, Türkiye’nin egemenlik haklarına yönelik saygının tartışmaya kapalı olduğunu vurguladı.

Avrupa Parlamentosu’nun geçmişte önemli bir demokratik platform olduğunu ancak bazı siyasi yaklaşımlar nedeniyle itibar kaybı yaşadığını ifade eden Çelik, Türkiye’ye yönelik raporların zaman zaman siyasi saiklerle hazırlandığını savundu.

Gazze vurgusu ve AP’ye eleştiri

Çelik, açıklamasında Avrupa Parlamentosu’nu Gazze konusunda da eleştirerek, kurumun insan hakları konularında tutarsız davrandığını öne sürdü.

AP’nin bazı konularda yaptırım mekanizmalarını işletirken Gazze’deki gelişmelere yeterli tepki vermediğini ifade eden Çelik, Avrupa siyasetinin çifte standart uyguladığını savundu.

“Türkiye’ye yönelik siyasi bağnazlığı reddediyoruz”

Ömer Çelik, Türkiye’ye yönelik eleştirilerin “siyasi bağnazlık” ve “yobazlık” içerdiğini iddia ederek bu yaklaşımı reddettiklerini belirtti.

Çelik, Avrupa Parlamentosu’nun demokratik değerlere uygun şekilde hareket etmesi gerektiğini ifade ederek, Türkiye ile diyalog kanallarının açık tutulmasının önemine dikkat çekti.

Ömer Çelik, açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı:

"Türkiye Cumhuriyeti Kabinesini, Adalet Bakanımız Sayın Akın Gürlek’i ve Kabinemizin herhangi bir üyesini saygısız bir dille hedef göstermek kimsenin haddi değildir. Avrupa Parlamentosu adına yapılan bu saygısızlığın arkasındaki saikler, bu köklü kurum tarafından ciddi şekilde sorgulanmalıdır. TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN EGEMENLİK HAKLARINA SAYGI, bir tartışma konusu olamaz.

Avrupa Parlamentosu geçmişte nitelikli bir "siyaset ve insan hakları okulu"ydu. Bugün ise "sömürge komiseri" edasıyla konuşan bazı niteliksiz siyasetçilerin "güdümlü siyasi lobi" faaliyetleri yüzünden değer kaybetmektedir. Türkiye hakkında geçmiş yıllarda hazırlanan raporların da gerçeği yansıtmak ve diyalog kapılarını açmak yerine, bazı siyasi odakları tatmin etmek üzerine kurulduğu görülmüştür.

Avrupa Parlamentosu’nun saygın geçmişine ve hakkaniyetli yaklaşımlarına uygun her türlü diyaloğa önem veriyoruz. Türkiye Cumhuriyeti’nin egemenlik haklarına yapılan hiçbir saygısızlığa ise izin vermeyiz.

Avrupa Parlamentosu’nun başta GAZZE olmak üzere temel insanlık konularında tarihin doğru tarafında duramayan yanlışlarını güçlü şekilde telafi etmesi gerekir. Avrupa Parlamentosu "İNSANLIK İTTİFAKI"nın güçlü bir destekçisi olacak birikime sahiptir ve bu birikime önce Parlamento üyelerinin saygı duyması gerekir. Bu çerçevede, Avrupa Parlamentosu "yaptırım" araçlarını doğru ve saygın biçimde kullanmak istiyorsa, siyonistlerin Gazze’deki soykırım suçlarını destekleyen Avrupalı siyasetçileri gündemine almalıdır. Avrupa’daki siyonist soykırım destekçisi siyasetçilere yaptırım kararı almayan AP’nin diğer konularda söz söyleme zemini yoktur.

Bugün Avrupa Parlamentosu’nun bazı üyelerinin çeşitli etkiler altında "SİYASİ BAĞNAZLIĞIN" vesayeti ile hareket ettiği pek çok gündem vardır. Türkiye’ye dönük bu bağnaz siyasi dilin hiçbir hükmü yoktur.

Avrupa Parlamentosu üyesi sıfatı taşıyan bazılarının "SİYASİ YOBAZLIK"la Türkiye’yi hedef almasını reddediyoruz. Avrupa Parlamentosu’nun bu siyasi yobazları "DEMOKRASİ İLKOKULU"na göndermesi en doğru seçenektir."

Bir Avrupa Parlamentosu üyesinin Türkiye Cumhuriyeti hakkında konuşurken “sömürge komiseri” üslubuyla konuşması, kendisi için siyasi bir utanç ve Parlamento değerlerini istismardır. AP’nin bu seviyesizliği ciddi bir şekilde ele alması gerekir

Siyasi bir niteliği olmadığı…

— Ömer Çelik (@omerrcelik) June 14, 2026

Sağlık tesislerinde kapsamlı denetim süreci başladı

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun talimatları doğrultusunda yürütülen program çerçevesinde, sağlık hizmetlerinin sunulduğu tesislerde kapsamlı denetim çalışmaları yapılacağı bildirildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, denetimlerin hizmet kalitesinin artırılması, süreçlerin daha etkin yürütülmesi ve vatandaş memnuniyetinin güçlendirilmesi amacı taşıdığı ifade edildi.

12 ilde 92 hastane incelenecek

Program kapsamında 12 ilde, toplam 10 binin üzerinde yatak kapasitesine sahip 92 hastanede denetim gerçekleştirilecek. Çalışmaların Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı koordinasyonunda yürütüldüğü aktarıldı.

Geçen yıl başlatılan denetim seferberliğinin devamı niteliğindeki programın, önceki etapların üzerine inşa edildiği belirtildi.

Önceki denetimlerde 204 tesis incelendi

Bakanlık tarafından yürütülen birinci ve ikinci etap genel teftiş programları kapsamında Antalya, Çanakkale, Muğla ve Uşak’ın da aralarında bulunduğu 19 ilde toplam 204 kamu sağlık tesisi denetlendi. Bu süreçte 91 müfettiş görev aldı.

Bu yıl 3 Haziran’da başlayan üçüncü etap programının 3 Temmuz’a kadar süreceği ve 12 ildeki 92 hastaneyi kapsadığı ifade edildi.

Risk esaslı denetim sistemi de devrede

Denetim sürecine ek olarak Risk Esaslı Denetim Sistemi (REDES) de teknik destek sağlıyor. Sistem kapsamında geçen yıl 43 REDES, 49 istihbarat ve 59 değerlendirme raporu hazırlandı.

Ayrıca 26 yönetici bilgi ekranı oluşturularak sahada 3 bin 704 dijital denetim gerçekleştirildiği bildirildi. Analizler sayesinde riskli alanların önceliklendirildiği ve denetimlerin daha etkin hale getirildiği aktarıldı.

Vatandaş odaklı denetim yaklaşımı uygulanıyor

Cumhurbaşkanlığı genelgesi doğrultusunda yürütülen denetimlerde vatandaş odaklı yaklaşım benimsendiği ifade edildi. Bu kapsamda acil servisler, poliklinikler, ameliyathaneler, yoğun bakım üniteleri, evde sağlık hizmetleri ve hasta hakları birimleri öncelikli alanlar arasında yer aldı.

Denetimlerin, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilir şekilde geliştirilmesi ve olası risklerin erken tespit edilmesi amacıyla sürdürüldüğü kaydedildi.

Eş zamanlı operasyonla çok sayıda gözaltı yapıldı

İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından düzenlenen eş zamanlı operasyonda 63 şüpheli yakalandı. Şüphelilerden 22’sinin farklı suçlardan cezaevinde bulunduğu, 1 kişinin ise yurt dışında olduğu tespit edildi.

Kayıtlara göre 5 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Adreslerde silah ve mühimmat ele geçirildi

Şüphelilerin adreslerinde yapılan aramalarda 7 tabanca ve 1 tüfek ele geçirildi. Ele geçirilen silahların soruşturma dosyasına dahil edildiği bildirildi.

Operasyon kapsamında elde edilen delillerin dosya kapsamında incelendiği aktarıldı.

Çok sayıda ağır suçlamayla soruşturma yürütülüyor

Şüphelilerin “silahlı suç örgütü kurmak ve yönetmek”, “örgüt faaliyeti kapsamında uyuşturucu ticareti yapmak”, “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma”, “tehdit”, “nitelikli yağma”, “tasarlayarak kasten öldürmeye teşebbüs”, “silahla kasten yaralama” ve “tefecilik” gibi suçlamalarla soruşturulduğu kaydedildi.

Soruşturma kapsamında örgüt yapısına ilişkin detayların da dosyada yer aldığı ifade edildi.

200 milyon liralık mal varlığına el konuldu

Soruşturma kapsamında suçtan elde edildiği değerlendirilen yaklaşık 200 milyon lira tutarındaki mal varlığı ile banka hesaplarına el konulduğu kaydedildi.

Yetkililer, örgütün mali yapısına ilişkin incelemelerin devam ettiğini bildirdi.

Güvenlik kamerası görüntüleri ortaya çıktı

Soruşturmaya ilişkin olarak bazı ev ve iş yerlerinin kurşunlanma anlarına ait güvenlik kamerası kayıtları ile operasyon görüntülerinin dosyaya girdiği belirtildi.

Görüntülerin soruşturma kapsamında delil olarak değerlendirildiği ifade edildi.

“24 yıl sonra Dünya Kupası’nda olmak büyük başarı”

İmamoğlu, Türkiye’nin 24 yıl sonra yeniden Dünya Kupası’nda mücadele etmesinin önemli bir başarı olduğunu belirterek, turnuvaya katılımın başlı başına gurur verici olduğunu ifade etti.

“Sabah erken saatte ekran başına geçtim”

Maçı yakından takip ettiğini söyleyen İmamoğlu, “Sabah erkenden ekran başına geçtim” ifadelerini kullandı.

“Başlangıç iyi olmadı ama inanıyorum”

Türkiye’nin karşılaşmaya istediği gibi başlayamadığını belirten İmamoğlu, milli takıma olan inancını dile getirdi.

İmamoğlu, “İyi bir başlangıç olmadı belki ama başaracağınıza inanıyorum Bizim Çocuklar. Bundan sonrası çok daha güzel olacak” ifadelerini kullandı.

İmamoğlu'nun paylaşımı şöyle:

“24 yıl sonra tekrar bu büyük organizasyonda yer almak başlı başına büyük başarı. Sabah erkenden ekran başına geçtim. İyi bir başlangıç olmadı belki ama başaracağınıza inanıyorum Bizim Çocuklar. Bundan sonrası çok daha güzel olacak.”

Belgeselde yer alan ifadeler tartışma yarattı

ABD basınında yer alan bilgilere göre, Netflix’te yayımlanan üç bölümlük “Reality Check: Inside America’s Next Top Model” belgeselinde Tyra Banks’in verdiği röportajdan seçilen bölümlerin farklı bir anlatıyı destekleyecek şekilde kurgulandığı iddia edildi.

Banks’in, yaklaşık 3,5 saat süren röportajından yalnızca 16 dakikalık bölümün kullanıldığı öne sürüldü. Bu seçimin, programla ilgili farklı bir algı oluşturduğu savunuldu.

“Yanlış anlatı” iddiası gündeme geldi

Dilekçede, Banks’in yarışma sürecinde bir yarışmacının cinsel saldırıya uğradığını bildiği halde buna göz yumduğu yönünde bir algı oluşturulduğu iddiası yer aldı. Ayrıca, olayların reyting amacıyla kullanıldığı ve Banks’in daha sonra durumu hatırlamadığı şeklinde yanlış bir izlenim verildiği ileri sürüldü.

Yapımcıların seçici kurgu ve bazı bölümleri çıkarmasıyla birlikte anlatının çarpıtıldığı savunuldu.

Avukatlardan iftira vurgusu

Banks’in avukatları, röportajın geri kalan kısmının yayınlanmadığını ve açıklamalarının bağlamından koparıldığını belirtti. Yapımın, eksiklikler konusundaki sorumluluk değerlendirmesini yansıtmadığı ifade edildi.

Avukatlar, kullanılan içeriklerin “yanlış ve iftira niteliğinde bir anlatıyı destekleyecek şekilde yeniden düzenlendiğini” savundu.

Tazminat talebi mahkemeye taşındı

2003 yılında başlayan ve 24 sezon süren “America’s Next Top Model” programının sunuculuğunu yapan Tyra Banks, jüri değerlendirmesi ve uygun tazminat talebiyle mahkemeye başvurdu. Dava süreciyle ilgili Netflix cephesinden ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Mayıs ayında sıcaklık normallerin altında kaldı

MGM’nin 1991-2020 normallerine göre Mayıs ayı ortalama sıcaklığı 17,1 derece olurken, 2026 Mayıs ayında bu değer 15,7 derece olarak ölçüldü. Türkiye genelinde birçok bölgede sıcaklıklar mevsim normallerinin altında seyretti.

Mayıs ayında en düşük sıcaklık -2 derece ile Ardahan’da, en yüksek sıcaklık ise 37,9 derece ile Şanlıurfa’nın Ceylanpınar ilçesinde kaydedildi.

Marmara Bölgesi’nde hafif düşüş

Marmara Bölgesi’nde Mayıs ayı ortalama sıcaklığı 17,1 derece olarak ölçüldü. Bölgede en düşük sıcaklık 1,9 derece ile Balıkesir’de, en yüksek sıcaklık ise 32,4 derece ile Edirne’de tespit edildi.

Ege Bölgesi’nde Simav en soğuk nokta oldu

Ege Bölgesi’nde 2026 Mayıs ayı ortalama sıcaklığı 17,9 derece olarak gerçekleşti. Bölgedeki en düşük sıcaklık 0,4 derece ile Kütahya’nın Simav ilçesinde, en yüksek sıcaklık ise 34 derece ile Aydın’ın Nazilli ilçesinde ölçüldü.

Akdeniz ve İç Anadolu’da normallerin altı

Akdeniz Bölgesi’nde ortalama sıcaklık 18,5 derece olurken, en düşük sıcaklık -0,1 derece ile Kahramanmaraş’ın Göksun ilçesinde, en yüksek sıcaklık ise 35,4 derece ile Adana’nın Kozan ilçesinde kaydedildi.

İç Anadolu Bölgesi’nde ise ortalama sıcaklık 13,1 derece olarak ölçüldü. Bölgede en düşük sıcaklık -0,6 derece ile Niğde’nin Ulukışla ilçesinde, en yüksek sıcaklık 28,5 derece ile Konya’nın Çumra ilçesinde tespit edildi.

Karadeniz ve Doğu Anadolu’da serin hava etkili oldu

Karadeniz Bölgesi’nde Mayıs ayı ortalaması 14,4 derece olurken, en düşük sıcaklık 0,3 derece ile Bayburt’ta, en yüksek sıcaklık 31,8 derece ile Bartın’da ölçüldü.

Doğu Anadolu Bölgesi’nde ise ortalama sıcaklık 12,2 derece olarak gerçekleşti. Bölgede bazı alanlarda sıcaklıklar mevsim normallerinin altında seyretti.

Güneydoğu Anadolu’da yüksek sıcaklığa rağmen ortalama düşük

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Mayıs ayı ortalaması 18,6 derece olarak kaydedildi. Bölgede en düşük sıcaklık 4,8 derece ile Mardin’de, en yüksek sıcaklık ise 37,9 derece ile Ceylanpınar’da ölçüldü.

MGM verilerine göre 2026 Mayıs ayı, Türkiye genelinde son 56 yılın en soğuk yedinci mayısı olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, sıcaklıkların uzun yıllar ortalamasının altında kalmasının iklimsel dalgalanmalara işaret ettiğini belirtiyor.

FORMULA 1 İSPANYA GP HANGİ KANALDA SAAT KAÇTA BAŞLAYACAK?

Formula 1 İspanya GP için ana yarış programı 14 Haziran 2026 Pazar gününe planlandı. Formula 1’in resmi takviminde Barcelona-Catalunya hafta sonu kapsamında yer alan yarışın yerel saatle 15.00’te başlayacağı açıklandı. Türkiye ile İspanya arasındaki saat farkı nedeniyle yarışın Türkiye saatiyle 16.00’da başlaması bekleniyor.

İspanya GP hafta sonu, cuma günü antrenman seanslarıyla başladı. İlk antrenman seansı 12 Haziran Cuma günü yapılırken, ikinci antrenman aynı gün devam etti. Cumartesi programında üçüncü antrenman ve sıralama turları yer aldı. Yarış günü olan 14 Haziran Pazar’da ise tüm dikkatler ana yarışa çevrildi. Türkiye yayın programında yarış saati 16.00 olarak gösterildi.

İSPANYA GP’DE YARIŞ HEYECANI BARSELONA’DA YAŞANACAK

Formula 1 takviminin önemli duraklarından biri olan Barcelona-Catalunya pisti, uzun yıllardır takımların performans ölçümü açısından öne çıkan merkezlerden biri olarak biliniyor. Pist yapısı, hızlı virajlar ve lastik yönetimiyle yarış stratejisinde belirleyici rol oynuyor. 2026 sezonunda takımlar, yeni düzenlemeler ve araç yapılarıyla bu pistte puan mücadelesi verecek.

Yarış hafta sonu öncesinde sıralama turları da gridin şekillenmesini sağladı. George Russell pole pozisyonunu alırken, Lewis Hamilton ikinci sırayı elde etti. Kimi Antonelli ise üçüncü sıradan yarışa başlama hakkı kazandı. İlk 10 içinde Lando Norris, Max Verstappen, Isack Hadjar, Oscar Piastri, Liam Lawson, Nico Hülkenberg ve Charles Leclerc de yer aldı.

FORMULA 1’DE PUAN MÜCADELESİ DEVAM EDİYOR

İspanya GP, sezonun genel sıralaması açısından da takip edilecek yarışlardan biri olacak. Monako GP’nin ardından Barselona’ya gelen takımlar, Avrupa etabında istikrar yakalamayı hedefliyor. Formula 1’in resmi bilgilendirmesinde Barcelona-Catalunya hafta sonunun sezonun yedinci Grand Prix ayağı olduğu belirtildi.

Circuit de Barcelona-Catalunya, aerodinamik dengenin ve lastik kullanımının öne çıktığı pistler arasında yer alıyor. Yarışın 66 tur üzerinden koşulacağı bilgisi yarış programında yer aldı. Bu nedenle takımların pit stop zamanlaması, lastik tercihleri ve pist sıcaklığına göre belirleyeceği stratejiler yarış sonucunda etkili olacak.

YARIŞ PROGRAMINDA ANA SEANS PAZAR GÜNÜ

Formula 1 İspanya GP hafta sonunda cuma ve cumartesi günleri yapılan seansların ardından pazar günü ana yarışa geçiliyor. Programda ilk antrenman, ikinci antrenman, üçüncü antrenman ve sıralama turlarının ardından yarış günü 14 Haziran Pazar olarak belirlendi. Türkiye saatine göre ana yarışın 16.00’da başlaması, izleyicilerin yayın takibini bu saate göre yapmasını gerektiriyor.

Sıralama turlarında elde edilen sonuçlar, yarışın başlangıç bölümünde öne çıkacak mücadeleleri de belirledi. Ön çizgide Mercedes pilotu George Russell ile Ferrari pilotu Lewis Hamilton yer alacak. Üçüncü sıradan başlayacak Kimi Antonelli’nin performansı da yarışın ilk bölümünde takip edilecek başlıklar arasında bulunuyor.

FORMULA 1 İSPANYA GP HANGİ KANALDA SAAT KAÇTA YAYINLANACAK?

Formula 1 İspanya GP, 14 Haziran 2026 Pazar günü Türkiye saatiyle 16.00’da yayın akışında yer alıyor. Yarışı canlı izlemek isteyenler için yayın bilgileri beIN Sports beIN Connect, Idman TV ve beIN Sports 4 olarak listelendi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Haziran'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 5 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslan “Erkek çocuklarının aşırı yüceltilmesi narsisistik kişilik özelliklerini artırabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, narsisizmi; empati yapma becerisinin düşük olması, kendisini daha yüksekte görme eğilimi, yüksek ego, yakın çevreyi yönetme ve kullanma isteği, çok başarılı ve çok zeki olduğuna inanma ve bunu sürekli duyma ihtiyacı olarak tanımladı.

Narsisizmin temeli çoğunlukla çocukluk yıllarına dayanıyor

Her çocuğun dünyaya farklı bir mizaçla geldiğini belirten Aslan, bazı çocukların daha dışa dönük, bazılarının ise daha çekingen olabildiğini söyledi. Çocuğun mizacının üzerine yetiştiği çevre, aldığı eğitim ve bulunduğu ortamların eklenmesiyle kişilik yapısının oluştuğunu ifade eden Aslan, kişiliğin 12-13 yaşlarında şekillenmeye başladığını, oturmasının ise 20’li yaşların ortalarına kadar sürebildiğini belirtti.

İnsanların var olan mizaçlarının üzerine hayatta kalma becerilerini stratejik olarak geliştirdikleri süreçte kişilik yapısının oluştuğunu vurgulayan Aslan, çocukluk dönemindeki yaşantıların narsisistik savunmaları tetikleyebileceğini söyledi

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin sürekli pohpohlanmak istediğini belirten Aslan, “Narsisizmi genellikle genç yaşlardan itibaren süregelen bir örüntü, bir patern olarak ifade ediyoruz. Bu yapı içinde kişi kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Karşısındaki insanın ihtiyaçlarına ve duygularına gerçek anlamda empati yapmıyor ya da empati yapıyormuş gibi davranıp yüzeysel bir yaklaşım sergiliyor. Sürekli kendi ihtiyaçlarını önceleyen bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.

İnsanların yaşamlarında bu özellikleri taşıyan bireylerle karşılaştıklarında yaşadıkları sorunları ifade etmek ve içlerini dökmek için sosyal medyayı kullandıklarını belirten Aslan, bu nedenle narsisizmle ilgili çok sayıda paylaşımın gündeme geldiğini söyledi.

Aşırı ezilen de aşırı pohpohlanan da narsisistik özellikler geliştirebilir

Çocukluk döneminde çok ezilen, zorbalığa uğrayan ya da değersiz hissettirilen bireylerin bununla baş etmek için kendilerini güçlü ve üstün göstermeye çalışabildiğini belirten Aslan, “Kötü ya da yetersiz hissettirmemek için çok sağlam ve güçlü görünmeye çalışmak, zamanla büyüklenmeci yani narsisistik mekanizmaları devreye sokabiliyor” dedi.

Bunun tam tersine sürekli övülen, hep alan, hep verilen, adeta cam fanus içinde büyütülen çocuklarda da narsisistik kişilik özelliklerinin gelişebildiğini belirten Aslan, “Çocuğa olduğundan çok daha akıllı, çok daha özel, çok daha yetenekli olduğu duygusunun sürekli verilmesi ilerleyen yıllarda narsisistik bir yapı oluşturabiliyor” diye konuştu.

Narsisistik bireyler büyük çöküşler yaşayabiliyor

Narsisistik özellikler taşıyan bireyler zaman zaman ağır depresif süreçler yaşayabiliyor. Özellikle uzun süren ve tedaviye dirençli depresyon vakalarının bir bölümünde narsisistik kişilik örüntüleri görülebiliyor.

Prof. Dr. Aslan dışarıdan güçlü ve özgüvenli görünen narsisistik yapının aslında kırılgan bir benlik algısı, yoğun onay ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve eleştiriye karşı aşırı hassasiyet barındırdığını belirtti. Aslan, sürekli takdir bekleme, başarısızlığı kabullenememe ve değersizlik hissini bastırmak için “üstün görünme” çabasının zamanla yalnızlık, öfke, tükenmişlik ve depresif belirtilere yol açabileceğini ifade etti.

Özellikle yaş ilerledikçe sosyal ilişkilerde yaşanan kırılmalar, statü kaybı, terk edilme ya da beklenen ilgiyi görememe gibi durumlar ağır depresif süreçleri tetikleyebiliyor.

Narsisizm özellikleri taşıyan bireyler yardım istemeyi zayıflık olarak görebildikleri için psikolojik destek süreçlerine de direnç gösterebiliyorlar.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, “Bu kişiler zaman zaman çok büyük çöküşler yaşayabiliyorlar. Çünkü kendi kurguladıkları dünya istedikleri gibi gitmediğinde dibe vurdukları dönemler olabiliyor. Genellikle de yardım almak için uzmana başvurdukları dönemler bu çöküş süreçleri oluyor. Kendilerini çok iyi hissettikleri, bulutların üzerinde olduklarını düşündükleri dönemlerde yardım alma ihtiyacı hissetmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerde sonradan gelişen narsisizm görülebiliyor

Programda bazı bireylerde narsisistik özelliklerin sonradan da gelişebileceği ifade edildi. Özellikle sahne sanatları gibi göz önünde olunan, popülerlik ve güçle beslenen mesleklerde bulunan bireylerin çevrelerinden sürekli yoğun ilgi ve övgü gördüklerini belirten Aslan, bunun zamanla “ikincil narsisizm” olarak tanımlanan bir davranış kalıbına dönüşebildiğini söyledi.

Aslan, “Bu kişilerle yakın ilişki kurulduğunda aslında özel hayatlarında tamamen farklı bir yapı görülebiliyor. Çünkü burada çocukluktan gelen bir yapıdan değil, sonradan oluşmuş bir davranış örüntüsünden söz ediyoruz” dedi.

Narsisizm erkeklerde daha sık görülüyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de narsisizmin erkeklerde daha sık görülmesi oldu. Erkek çocuklarının büyütülme biçiminin bu durum üzerinde etkili olabileceğini belirten Aslan, “Bazı anneler erkek çocuklarını aşırı yücelterek büyütebiliyor. Erkek oldukları için her şeye hakları varmış gibi davranıldığında bu durum bir patolojiye dönüşebiliyor” ifadelerini kullandı.

Bunun aksine kız çocuklarına daha baskıcı ve sınırlayıcı yaklaşımlar gösterilebildiğini belirten Aslan, toplumda erkekliğin güç üzerinden kışkırtılmasının narsisistik eğilimleri artırabildiğini söyledi. Kadınların zaman zaman erkek çocuklarını kendileri için bir güç unsuru olarak görebildiğini belirten Aslan, bunun erkek çocukları üzerinde de ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Güçlüye uyumlu, güçsüze baskıcı davranabiliyorlar

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin toplum içinde bu yönlerini kamufle edebildiklerini belirten Aslan, özellikle aile içinde daha baskıcı tutumlar sergileyebildiklerini söyledi.

Bu bireylerin kendilerinden güçlü gördükleri kişilere karşı daha uyumlu davranabildiğini ifade eden Aslan, kendilerinden güçsüz gördükleri kişilere karşı ise daha baskıcı, zaman zaman sadist ve zalimce tavırlar sergileyebildiklerini belirtti.

“İnsanları etiketlemek yerine iletişim kurmak gerekiyor”

Programda son olarak sosyal medyada sıkça kullanılan “narsist”, “borderline” gibi etiketlerin gelişigüzel kullanılmasının yanlış olduğuna dikkat çekildi. Özellikle eşler arasında yaşanan tartışma ve boşanma süreçlerinde kişilerin birbirlerini psikiyatrik tanılarla suçlamasının sağlıklı olmadığı vurgulandı.

Prof. Dr. Aslan, “İnsanlarla ve eşlerle sağlıklı iletişim kurabilmek için etiketleme yapmak yerine bize yapılan davranışları ve bunun bizde oluşturduğu duyguları konuşmak gerekiyor” dedi.

Programda, hanta virüsünün yeni bir pandemi oluşturmasının beklenmediği belirtilirken, tarih boyunca pandemilerin ağırlıklı olarak grip virüsleri ve koronavirüslerden kaynaklandığına dikkat çekildi. Bunun temel nedeni olarak bu iki virüs grubunun hızlı ve büyük mutasyon geliştirebilme kapasitesi gösterildi. Hanta virüslerinin ise çok daha yavaş mutasyon geçirdiği, insandan insana bulaşmasının sınırlı olduğu ve yoğun temas gerektirdiği ifade edildi. Covid-19’da bir kişinin kısa sürede birçok kişiye virüs bulaştırabildiği hatırlatılırken, hanta virüslerinde böyle bir yayılım kapasitesinin bulunmadığı vurgulandı.

“Pandemi deprem gibi; kaçmak değil hazırlanmak mümkün”

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, pandemilerin insanlık tarihi boyunca belirli aralıklarla tekrarladığına dikkat çekerek, gelecekte de yeni pandemilerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, dünyanın yeni bir pandemiyle mutlaka karşılaşacağını ancak bunun büyük olasılıkla yine grip virüsleri ya da koronavirüslerden kaynaklanacağını belirtti.

Pandemilere karşı en önemli hazırlığın koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendirmek olduğunu belirten Ceyhan, yalnızca tedavi odaklı sağlık sistemleriyle büyük salgınların ekonomik ve toplumsal yükünün taşınamayacağını kaydetti. Ceyhan, Covid döneminde Türkiye’de sağlık sistemi çökmese de bunun çok ağır ekonomik maliyetler oluşturduğunu, benzer durumların dünyanın en güçlü ekonomileri için bile sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

Hanta virüsünün geçmişi 900 yıl öncesine dayanıyor

RNA analizlerinin hanta virüslerini en az 900 yıldır dünyada bulunduğunu ortaya koyduğunu belirten Ceyhan, virüsün ilk kez geniş çapta dikkat çekmesinin Kore Savaşı sırasında olduğunu anlattı. Ceyhan, Birleşmiş Milletler Barış Gücü askerlerinden yaklaşık 3 bin kişinin “Kore Ateşi” olarak tanımlanan ağır bir hastalığa yakalandığını, daha sonra ise bunun nedeninin hanta virüsleri olduğunun anlaşıldığını ifade etti.

Virüse adını veren yerin ise Güney Kore’de bulunan Hantaan Nehri olduğunu aktaran Ceyhan, hanta virüslerinin “Eski Dünya” ve “Yeni Dünya” virüsleri olarak iki ana gruba ayrıldığını ve yaklaşık 21 farklı mutant tip bulunduğunu belirtti.

Bu tiplerden yalnızca birinin; Arjantin, Uruguay ve Şili’de görülen ve insandan insana bulaşabilen tür olduğunu ifade eden Ceyhan, geri kalan yaklaşık 20 tipte insandan insana bulaş olmadığını; buna Türkiye’de görülen tiplerin de dahil olduğunu kaydetti. Ceyhan ayrıca, Asya, Afrika ve ABD’de görülen vakalarda da yaygın insandan insana bulaş saptanmadığını belirtti.

Gemide ortaya çıkan tablo neden önemli?

Son günlerde gündeme gelen gemi vakalarının farklı bir hanta tipiyle ilişkili olduğuna dikkat çeken Ceyhan, bu virüsün çok uzun bir kuluçka dönemine sahip olduğunu belirtti. Ceyhan, kuluçka süresinin bazen 4 gün, bazen ise 42 güne kadar uzayabildiğini ifade etti.

Programda, ilk yolcunun 1 Nisan’da gemiye bindiği, 6 Nisan’da hastalandığı ve kısa süre içinde yaşamını yitirdiği aktarılırken, aradan 6 haftadan fazla süre geçmesine rağmen daha önce testi negatif olan bazı kişilerde sonradan pozitif sonuçların görüldüğü kaydedildi.

Bu nedenle bugün negatif test sonucu bulunan kişilerin ilerleyen günlerde hastalanmayacağının kesin olmadığı vurgulandı.

Ev karantinası risk oluşturabilir”

Türkiye’de gemiden gelen bazı kişilerin evlerinde karantinada tutulmasının tartışma yarattığını belirten Ceyhan, uzun kuluçka süresi nedeniyle aile içi bulaş riskine de dikkat çekti. Ceyhan, özellikle ateşin yükseldiği dönemin hastalığın en bulaştırıcı evresi olduğunu ifade etti.

Evde karantina uygulamasında hastanın sağlık kuruluşuna bildirilmesinin ailelerin inisiyatifine bırakılmasının risk yaratabileceğini belirten Ceyhan, hastaneye ulaşana kadar aynı evde yaşayan kişilere bulaş olabileceğine dikkat çekti.

Ceyhan, bu nedenle bazı ülkelerin daha sıkı önlem aldığını ifade ederek, Yunanistan’ın vakasını hastanede karantinada tuttuğunu, İngiltere ve Avustralya’nın da benzer uygulamalar yaptığını aktardı. Ceyhan, ABD’nin ise CDC kararıyla vakaları özel merkezlerde izlemeye başladığını ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, Arjantin’de birkaç yıl önce yaşanan bir olayda tek bir kişinin 33 kişiye virüs bulaştırdığı ve bunlardan 10’unun yaşamını yitirdiği örneğini vererek, ev karantinasının bazı hanta tiplerinde ciddi risk taşıyabileceğini vurguladı.

“Komplo teorileri doğal ama doğadan büyük laboratuvar yok”

Virüs salgınlarının bilinçli biçimde üretildiğine yönelik komplo teorileriyle ilgili değerlendirmelerde de bulunan Ceyhan, teorik olarak birçok senaryonun üretilebildiğini ancak bunun tek başına kanıt oluşturmadığını ifade etti.

Yıllar önce gemi salgını ya da hanta virüsü senaryolarının yazılmış olmasının doğal olduğunu vurgulayan Ceyhan, her yıl binlerce benzer senaryo ve komplo teorisi üretildiğini, bunlardan bazılarının ise tesadüfen gerçek olaylarla örtüşebildiğini belirtti.

Ceyhan, virüslerin yaşamlarını sürdürebilmek için sürekli mutasyon geliştirdiğini, doğanın zaten başlı başına dev bir laboratuvar olduğunu belirtti. Grip virüslerinin kuşlarda, koronavirüslerin ise yarasalarda yaşamlarını sürdürdüğünü aktaran Ceyhan, zaman içinde bazı mutasyonların insandan insana bulaşma özelliği kazandığını ifade etti.

Programda, insanların doğal yaşam alanlarına müdahalesinin de bu süreçte etkili olduğu belirtilirken, kuşların ve yarasaların yaşam alanlarının yapılaşma nedeniyle daralmasının insan temasını artırdığına dikkat çekildi.

Turistik gemiler ve gıda depoları için kritik uyarı

Programda, yaz sezonu yaklaşırken özellikle büyük yolcu gemileriyle ilgili hijyen uyarıları da gündeme geldi. Gemilerdeki gıda depolarının kemirgenler açısından yüksek risk taşıdığını belirten Prof. Dr. Ceyhan, kemirgenlerin bıraktığı atıkların hastalık bulaşında önemli rol oynayabileceğini ifade etti.

Ceyhan ayrıca, Türkiye’deki gıda depoları dahil olmak üzere tüm depolarda her gün kemirgen kontrolü yapılması; deliklerin, yuvaların ve atıkların düzenli denetlenmesi gerektiğini kaydetti.

Virüsün gıda yoluyla alınmasının ardından yine solunum sistemi üzerinden hastalık oluşturabileceğini belirten Ceyhan, özellikle temizlik personelinin yüksek risk altında olduğunu vurguladı. Ceyhan, uzun süre kullanılmayan binaların temizliğinde de dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan’dan doğa gezilerine çıkanlara uyarı

Doğa yürüyüşü yapanların kemirgenlerin yoğun bulunduğu alanlardan uzak durması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ceyhan, özellikle durağan su birikintileri, akarsu kenarları, mağaralar ve tarla farelerinin bulunduğu bölgelerde dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.

Ceyhan, kemirgenlerin su içerken salyalarını çevreye bırakabildiğini, bu nedenle bu alanlarla temas edilmemesi gerektiğini kaydetti. Ceyhan ayrıca, evde kemirgen beslenmemesi gerektiğini de özellikle vurguladı.

Pandemilere hazırlıklı olmanın ilk kuralı koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi

Programda sağlık sistemlerinin pandemi hazırlığı açısından geldiği nokta da değerlendirildi. Eskiden koruyucu hekimliği önceleyen bir sağlık yaklaşımının bulunduğu, ancak bugün dünya genelinde yatırımların ağırlıklı olarak tedavi edici hizmetlere yöneldiği ifade edildi.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan aile hekimliği sistemine geçişle birlikte tedavi hizmetlerinin ağırlık kazanması sebebiyle koruyucu sağlık hizmetlerinin geri planda kaldığını vurguladı.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan pandemilere karşı hazırlıklı olmanın en önemli yolunun koruyucu sağlık hizmetlerini yeniden güçlendirmek olduğu söyledi.

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!