Trump yönetimi mahkeme kararının kaldırılmasını istedi

The Hill gazetesinin haberine göre, İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), göçmenlerin üçüncü ülkelere gönderilmemesine ilişkin mahkeme kararının kaldırılması talebiyle Yüksek Mahkemeye başvurdu.

Trump yönetimi, göçmenlerin üçüncü ülkelere sınır dışı edilmeden önce işkence veya kötü muamele görme riski bulunduğuna ilişkin iddialarını dile getirmelerine imkan tanıyan kararın yeniden değerlendirilmesini istedi.

Bu kapsamda yönetim, daha önce verilen kararın kaldırılması için süreci yeniden Yüksek Mahkemenin önüne taşıdı.

Yönetim kararın lojistik sorunlara yol açtığını savundu

ABD Başsavcı Yardımcısı John Sauer, mahkemenin söz konusu kararının uygulamada "kaosa yol açtığını" ileri sürdü. Sauer, yargıçların yönetimin temyiz başvurusunu değerlendireceği süre boyunca kararın askıya alınması gerektiğini savundu.

Sauer ayrıca kararın göçmenlik makamları açısından önemli lojistik sorunlar ortaya çıkardığını belirtti. Bu kapsamda DHS'nin, sabıka kaydı bulunan 70 kişinin 3 ülkeye götürülmesi planlanan bir uçuşu iptal etmek zorunda kaldığını kaydetti.

Yönetim ek maliyet ve diplomatik sorunlara dikkat çekti

Sauer, mahkeme kararının uygulanmasının ek maliyetlerin yanı sıra diplomatik sorunlara da neden olabileceğini öne sürdü. ABD Başsavcı Yardımcısı, kararın ayrıca yönetimin "tehlikeli suçlular" olarak nitelendirdiği kişilerin sınır dışı edilmesini engellediğini savundu.

Trump yönetiminin başvurusu, göçmenlerin herhangi bir bağlantısının bulunmadığı üçüncü ülkelere sınır dışı edilmelerine ilişkin uygulamanın yeniden hayata geçirilip geçirilemeyeceğinin Yüksek Mahkeme tarafından değerlendirilmesini amaçlıyor.

Davanın bir sonraki duruşması 3 Aralık'ta görülecek.

Ayrıntılar geliyor...

Görüşmede, arama çalışmaları sırasında kaydedilen görüntüler ailelere izletilirken, gemi içerisinde gerçekleştirilen tarama faaliyetleri ile teknik incelemeler hakkında da kapsamlı bilgi verildi.

Burada konuşan Üstel, kazanın ilk anından itibaren KKTC devletinin kayıplara ulaşmak için elindeki tüm imkanları seferber ettiğini vurguladı.

Gemide ulaşılmamış bir alan kalmadığını belirten Üstel, "Yapılan kapsamlı aramalarda geminin içinde başka bir naaşa rastlanmadı" dedi.

Üstel, geçen hafta ulaşılan naaşa da son derece zor şartlarda ulaşıldığını kaydetti.

Aramaların sona ermediğini söyleyen Üstel, "Denizaltında ve su yüzeyinde bulunabilecek naaşlara ulaşmak için havada, karada ve denizde çalışmalarımız devam ediyor" ifadelerini kullandı.

Üstel, bugün bulunan VDR’nin (Seyir Veri Kaydedicisi) polise teslim edildiğini ve gerekli incelemenin ilgili makamlarca yürütüleceğini aktardı.

“Çocuk fail de olsa mağdur da olsa kimliği gizlenmeli”

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici, çocukların haberlerde temsilinde temel sorumluluğun çocuğun kimliğini korumak olduğunu belirterek, bir kişinin hayatını kaybettiği kaza sonrasında oğlu ile birlikte ABD'ye kaçan Eylem Tok örneğini gösterdi. Çocukların fail ya da mağdur olmalarının bu sorumluluğu değiştirmediğini vurgulayan Bildirici, şöyle konuştu:

“Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’yle bizim basın kanunumuzda ortak noktalardan biri şu, 18 yaşa kadar çocuk kabul ediyoruz. Çocuklar fail de olsa, mağdur da olsa, ne olursa olsun onların adını, sanını ve kimliğini hiçbir şekilde yazmıyoruz.”

Eylem Tok olayında da 16 yaşındaki çocuğun kimliğinin korunması gerektiğini belirten Bildirici, yalnızca çocuğun adını yazmamanın da yeterli olmadığını söyledi. Bildirici, anne-baba adı, yaşanılan yer, okul ya da benzeri bilgiler üzerinden çocuğun kimliğinin açığa çıkarılabileceğine dikkat çekerek, “Haberde çocuğun ismi yazmıyor ama anne babasının adı, yaşadığı şehir ve köy yazıyor. İsminin yazmasından hiçbir farkı kalmıyor. Bu tür ayrıntılara da dikkat etmek gerekiyor” dedi.

“Bir çocuğun cehennemini ortaya çıkaralım derken bütün çocuklara zarar verdik”

Bildirici, Diyarbakır Tavşantepe’deki Narin Güran cinayeti örneği üzerinden de haberin yalnızca olayın yaşandığı ana odaklanmaması gerektiğini anlattı. Cinayet sonrasında köyün ve köyde yaşayanların haberlerde topluca damgalandığını belirten Bildirici, bu durumdan çocukların da etkilendiğini ifade etti.

“Biz öyle bir habercilik yaptık ki gazeteci olarak haberde geçen köyde yaşayan herkesi ahlaksız, suçlu, kafir, terbiyesiz diye damgaladık. Çocuklar bir tarafta kendi okullarında öğretmenleriyle sorunlar yaşıyorlar, diğer tarafta arkadaşlarının öldürülmesinin travması var, bir de ondan sonra onların üzerine indirilen sorunlar var.”

Ayrıca haber takibinin olayın ardından bırakılmaması gerektiğini de söyleyen Bildirici, gazeteciliğin yalnızca olay yaşandığında haber yapmakla sınırlı olmadığını vurguladı. Bildirici, “Bir çocuğun cehennemini ortaya çıkaralım derken aslında bütün çocuklara zarar vermiş olduk. Buna hakkımız yok” dedi.

"Şiddete uğrayan mağdurun fotoğrafı haberlerde kullanılmamalı"

Kadın ve çocukların şiddet, istismar ve suç haberlerinde görsel olarak kullanılmasına da değinen Bildirici, özellikle mağdurun fotoğrafının haberin merkezine yerleştirilmesinin ikinci bir mağduriyet yaratabileceğini söyledi. Haberlerde saldırgan yerine mağdurun fotoğrafının kullanılmasını eleştiren Bildirici, şöyle konuştu:

“Kadın öldürülmüş, kadın tecavüze uğramış, kadın saldırıya uğramış ve kadının fotoğrafı var, adamın fotoğrafı yok. O kadının sonraki yaşamında bu fotoğraf nedeniyle olumsuz biçimde etkilenmesi mümkün. Bir defa bu tür cinayet, saldırı, tecavüz ve çocuk haberlerinde çocuğa değil, asıl saldırgana odaklanmamız gerekiyor.”

“Gazetecilik insan mesleğidir, hepimizin temeli insanlığı korumak olmalı”

Deprem haberlerinde çocukların görüntülerinin kullanılmasının da uzun vadeli sonuçlar doğurabileceğini belirten Bildirici, Gölcük depreminde fotoğrafları yayımlanan İrem örneğini anlattı. Yıllar sonra aynı görüntülerin kullanılmaması yönünde çağrı yapıldığını aktaran Bildirici, çocukların yaşadıkları travmanın görsel kayıtlarla yeniden karşılarına çıkarılmaması gerektiğini söyledi. Bildirici, gazeteciliğin temelinde insanı koruma sorumluluğunun bulunduğunu belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Gazetecilik insan mesleğidir. Burada hepimizin temelinin insanlığı korumak olması gerekiyor. Çocuklar hayatın başında olan ve kendi hayatlarını kuramamış insanlar. Dolayısıyla onlara daha çok özen göstermeliyiz. Mesele daha çok okunacak haber yapmak değil, bunları yaparken çocukların insanlığını korumamız gerekiyor.”

Semra Topçu: “Çocuğun üstün yararı, sosyal statüsüne göre değişmez”

ANKA Editörü ve gazeteci Semra Topçu, çocukların medyada temsilinde temel ölçütün çocuğun üstün yararı olması gerektiğini vurguladı. Çocuğun ekonomik ya da sosyal statüsünün haber yapılma biçimini değiştirmemesi gerektiğini belirten Topçu, popüler ailelerin çocuklarının da aynı haklara sahip olduğunu söyledi:

“Çocukları kendi aralarında sosyal statülerine göre ayırmadan çocuğun üstün yararını düşünmeye devam etmek lazım. Ekonomik olarak çok avantajlı, çok zengin, popüler bir aileden bir çocuk haber olduğu zaman ‘O zaten haber olur’ diye bakılabiliyor. Ama o çocuğun ekonomik olarak güçlü bir aileden geliyor olması ya da popüler bir aileden geliyor olması çocuğun hiçbir hakkını değiştirmez. Çocuğun zarar görme riskini de değiştirmez.”

Topçu, çocukların medyada görünür hale gelmesinin beraberinde uzun süre taşınabilecek bir yük oluşturabileceğine dikkat çekerek, her olayın kendi koşulları içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Oyunlar ve popülerlik çocukları görünürlük baskısına itiyor”

Çocukların dijital dünyadaki görünürlüğünün yalnızca haberlerle sınırlı olmadığını belirten Topçu, oyunlar, sosyal medya videoları ve influencer kültürünün çocukların şiddet, popülerlik ve görünürlük algısını değiştirdiğini söyledi. Özellikle çocukların sosyal medya içeriklerinin aileler tarafından da teşvik edildiğini belirten Topçu, bu durumun ekonomik bir kaynağa dönüşebildiğini kaydetti:

“Çocukların algısında ‘şiddet göstermek’, ‘öldürmek’, ‘can almak’ kavramları oynadıkları oyunlardan dolayı çok başka bir dünyada. Bunun çok büyük bir problem olduğunu düşünüyorum. 15 yaş sınırı getirildi ama Instagram’da hâlâ bir ton bebek videosu var. 12-13 yaşlarında bir kız çocuğunun ‘Aldığım makyaj ürününü size tanıtacağım’ diye video çektiğini gördüm. Çocuk influencerlık yapıyor. Aileler de bunu teşvik ediyor, onları ekonomik kaynak olarak görüyorlar.”

Topçu, medyanın da çocukları popülerlik üzerinden yeniden görünür hale getirdiğini belirterek, çocukların kahramanlaştırılmasının yaratabileceği risklere dikkat çekti.

“Medya çocuğu kahramanlaştırıyor. ‘Harika bir çocuk’ diyor. Popülerlik, influencerlık ya da ünlü olma durumu dijitalleşmeyle birlikte herkes için daha mümkün hale geliyor. Aileler de çocukları kullanıyor. Instagram sayfası ne kadar kalabalık olursa çocuğa o kadar konser teklifi geliyor. Aile de bir noktadan sonra çocuğu tükenmişlik sendromuna doğru itiyor.”

Bu noktada yedi bakanlık arasında, 'Çocukların Eğitim Süreçlerinin Güvenliğine İlişkin Koruyucu ve Önleyici Hizmet ve Tedbirlerin Artırılmasına Yönelik İş Birliği Prokotolü'ne de değinen Topçu, bu kapsamda atılacak adımların tek başına yeterli olmayacağını ifade ederek, toplumsal farkındalığın da güçlendirilmesi gerektiğini söyledi:

“Problemi yedi bakanın ortak imza atarak çözemeyeceğini de görmemiz gerekiyor. Yedi bakanın öncelikle görmesi lazım ama onlar görmeden biz göstermek zorundayız.”

“Canlı yayında çocuktan kaçınmak gerek”

Topçu, çocukların canlı yayınlarda görünür hale getirilmesinin taşıdığı risklere ilişkin kendi gazetecilik deneyiminden örnek verdi. Van depremi sırasında yaptığı canlı yayında bir çocuğun ailesinin yaşadığı sorunları anlattığını aktaran Topçu, iyi niyetle yapılan bir yayının dahi çocuk açısından risk oluşturabileceğini söyleyerek “Çocuk söz konusu olduğunda canlı yayınlarda kaçınmamız gerekiyor. O gün de kötü niyetli değildim ama kötü bir sonuç çıkabilirdi. Bu beni çok düşündürdü" ifadelerini kullandı.

Çocukların dijital ayak izlerinin uzun yıllar kalabildiğine dikkat çeken Topçu, çocuklara ilişkin içeriklerde talep geldiğinde kaldırma konusunda tereddüt edilmemesi gerektiğini belirterek şöyle devam etti:

“Dijital ayak izi dediğimiz şey burada çok önemli. Muhakkak talep gelirse kaldırmamız lazım. Bunun tartışması yok. Bir çocuk söz konusuysa mümkünse zaten arkadan vereceğiz, yüzü görünmeyecek. Kodlamak da yetmiyor. Ailesini kullanıyorsan, annesi yanında konuşuyorsa zaten o mahallede çocuğun kim olduğu biliniyor. O yüzden kimliğini de gizleyecek şekilde davranmamız lazım.”

Çocuğu göstermeden dijital habercilik nasıl yapılır?

Topçu, çocukların haberlerde görünürlüğünü azaltmanın yalnızca görüntüyü flu yapmak ya da çocuğu kameranın arkasına almakla sınırlı olmadığını belirterek, haberin kullanılan görüntü ve anlatım biçimiyle de çocuğa zarar verebileceğine dikkat çekti.

Çocuğun görüntüsünü arkadan vermenin ya da yüzünü gizlemenin de tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Topçu, çocuk haberlerinde “kamusal merak” ile “kamusal yarar” arasındaki çizginin gözetilmesi gerektiğini söyleyerek “Çocuğun arkasına geçmek mahremiyetini korumak açısından daha makul olabilir ama bu tek başına yeterli değil. Çocuğu mağdur ya da suçlu olarak haberin merkezinde tutmaya devam ettiğinizde ondan gerçekten kaçınmış olmuyorsunuz” ifadelerini kullandı.

Topçu, yurt dışında çocuğun yaşadığı olayı anlatmak için el, kol veya ayak hareketlerinin kullanıldığı yöntemlerin de tartışıldığını aktardı. Çocuk haberciliğinde “travma duyarlı habercilik”yaklaşımının önemine işaret eden Topçu, bu alanın Türkiye’de daha fazla tartışılması gerektiğini belirterek, “Kamusal merak nerede bitiyor, kamusal yarar nerede başlıyor, o çizgiyi belirlemek lazım. Merak her şey değil” dedi.

"Hikaye anlatmak başka, şiddeti yeniden üretmek başka”

Akran zorbalığına ilişkin bir haber üzerinden örnek veren Topçu, bir çocuğun başka bir çocuğa şiddet uyguladığı görüntülerin haber boyunca defalarca tekrar edilmesini eleştirerek, “Bilgi veriliyor, ardından aynı görüntü, aynı şiddet sahnesi tekrar tekrar gösteriliyor. Filmde bile bu kadar abartı olmaz. Çünkü filmin de bir dozajı var. O sahne en etkili olduğu yerde bırakılır, tekrar tekrar gösterilmez” dedi.

Şiddetin ayrıntılı biçimde gösterilmesinin yalnızca görüntüde yer alan çocuğu değil, haberi izleyenleri de etkileyebileceğini ifade eden Topçu, “Siz bunu göstermeseniz bile ayrıntı verseniz, nasıl yapıldığını anlatsanız yine şiddeti üretmiş oluyorsunuz. Şiddetin biçimi ve tekniği konusunda bilgi vermiş oluyorsunuz” değerlendirmesinde bulundu. Özellikle yüksek izlenme kaygısıyla hazırlanan haberlerde bu yaklaşımın yaygınlaştığını belirten Topçu, “Bu tek bir haber değildi. Kadına yönelik şiddet haberlerinde de benzerini görüyoruz. Muhabir olayın nasıl gerçekleştiğini, nereden geldiğini, silahı nasıl aldığını, ne yaptığını ayrıntılarıyla anlatıyor. Oysa hikâye anlatmak başka, şiddeti yeniden üretmek başka” diye konuştu.

7 şüpheli adliyeye götürüldü

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosunca sürdürülen soruşturmalar kapsamında gözaltına alınan 7 şüpheli, emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından adli sürece sevk edildi.

Sağlık kontrolünden geçirilen şüpheliler, daha sonra Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne getirildi. Şüphelilerin burada savcılık tarafından ifadelerinin alınmasına başlanacağı belirtildi.

MASAK'tan mali veriler talep edilmişti

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 17 Eylül'de Mali Suçları Araştırma Kuruluna (MASAK) gönderdiği müzekkerede, bazı şirketlerin yöneticilerine ilişkin mali verilerin temin edilmesi istenmişti.

Talepte Pusula Finans Holding AŞ, Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ, Hedef Holding AŞ ve Bulls Yatırım Menkul Değerler AŞ ile bu şirketlerin alt şirketlerinde görev yapan yöneticilere ilişkin mali bilgilerin Başsavcılığa iletilmesi talep edilmişti.

Şirketlerde görev alan tüm yöneticilerin açık kimlik bilgilerinin belirlenmesi, 2024'ten bugüne kadar yurt dışına gerçekleştirdikleri para ve kripto varlık transferlerinin tespit edilmesi ve tüm para giriş-çıkışlarının ham veri şeklinde Başsavcılığa gönderilmesi istenmişti.

Soruşturmanın önceki aşamalarında tutuklamalar gerçekleşti

Soruşturma kapsamında daha önce Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Üyesi Emre Alkin, Tera Yatırım Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi Kerem Alkin, Tera Portföy Genel Müdürü Alper Öztürk, Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan ve Pusula Portföy Yönetimi AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız'ın da aralarında bulunduğu şüpheliler tutuklanmıştı.

Namık Kemal Gökalp, Altunç Kumova ve İbrahim Bekçi hakkında da tutuklama kararı verilmişti. Gözaltına alınan Enver Çevik ile Kemal Akkaya ise savcılık ifadelerinin ardından serbest bırakılmıştı.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan Doğa Sigorta Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Kırmızı ile Tera Yatırım Yönetim Kurulu üyeleri Bülent Uygun ve Abdulkadir Özkan da adliyeye sevk edilmiş, ardından tutuklanmıştı.

Önceki sevklerde de tutuklama kararları verilmişti

Adliyeye gönderilen Furkan Baki, Murat Keçeci, Ramazan Erbey, İlhan Aygül, Salih Can Bülbül, Selçuk Kahya, Uğur Akkafa, Samet Çetinel, Celal Yarız, İsmail Ege, Mehmet Yıldırım, Lütfi Çetinel, Berkan Gülen ve Mehmet Erbey hakkında da tutuklama kararı verilmişti.

Bu süreçte 3 şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbirinin uygulanmasına hükmedilmişti.

Dün de soruşturma kapsamında gözaltına alınarak Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edilen 19 şüphelinin tutuklanmasına karar verilmiş, 2 zanlı hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanmıştı. Bu kararlarla birlikte soruşturma kapsamında tutuklananların sayısının 45'e yükseldiği bildirilmişti.

Soruşturma kapsamında yeni gözaltılar yapıldı

İstanbul'da sermaye piyasasında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin soruşturmalar kapsamında 13 şüphelinin daha gözaltına alınarak adliyeye sevk edildiği, 6 şüphelinin ise gözaltına alındığı bildirildi.

Son olarak emniyetteki işlemleri tamamlanan 7 şüphelinin de adliyeye sevk edilmesiyle soruşturmadaki adli süreç devam etti.

Sektör temsilcilerinin hesaplamalarına göre; ÖTV'deki 10,40 TL'lik yükseliş ve bu artışın KDV matrahına getireceği ek yükle birlikte benzinin litre fiyatına doğrudan yansıyacak tutar 12,48 TL'yi bulacak. Hükümet tarafından yeni bir erteleme veya kademelendirme kararı alınmaması durumunda, benzinin pompa satış fiyatı ilk kez 90 TL eşiğini geride bırakacak.

Jeopolitik kriz ve eşel mobil süreci

ABD ile İran arasındaki gerilim ve çatışma ortamının ardından Brent petrol varil fiyatları ile küresel rafine ürün maliyetlerinde sert yükselişler kaydedilmişti. Türkiye'de iç piyasadaki enflasyonist baskıyı ve akaryakıt zamlarının vatandaşa yansımasını dizginlemek amacıyla yıl içinde farklı periyotlarda eşel mobil sistemi devreye sokulmuş; mart ayında başlayan uygulama temmuz ve ağustos aylarındaki düzenlemelerle sürdürülmüştü. Ancak mevcut takvime göre benzin grubundaki feragat uygulaması 1 Ekim itibarıyla resmen tamamlanıyor.

Gözler yeni bir düzenleme kararında

Akaryakıt sektörü kaynakları, artışın pompaya tek seferde mi yoksa zamana yayılarak mı yansıtılacağının Ekonomi Yönetimi'nin alacağı karara bağlı olduğuna dikkat çekiyor.

Motorinde geçmişte başvurulan kademeli geçiş modelinin benzin grubu için de devreye alınması durumunda şok fiyat artışının önüne geçilebileceği ifade ediliyor. Ancak mevcut mevzuatta yeni bir karar yayımlanmaması halinde, 1 Ekim gece yarısından itibaren yürürlüğe girecek 12,48 TL'lik tek seferlik vergi ayarlamasıyla birlikte akaryakıt istasyonlarındaki tabelalar rekor seviyeye güncellenecek.

YENİ Parti lideri, "Yıllar önce büyük bir heyecanla adım attığım eczacılık mesleğinin mensubu olmak bugün de benim için aynı gururu taşıyor" diyerek, tüm eczacıların gününü kutladı.

"Eczacılık mesleğinin mensubu olmak benim için aynı gururu taşıyor"

Özel'in paylaşımında şunlar kaydedildi:

"Yıllar önce büyük bir heyecanla adım attığım eczacılık mesleğinin mensubu olmak bugün de benim için aynı gururu taşıyor.

Memleketin dört bir yanında büyük bir özveriyle görev yapan tüm meslektaşlarımın 25 Eylül Dünya Eczacılar Günü’nü kutluyor; bu onurlu mesleğin tüm üyelerine saygılarımı sunuyorum."

Yıllar önce büyük bir heyecanla adım attığım eczacılık mesleğinin mensubu olmak bugün de benim için aynı gururu taşıyor.

Memleketin dört bir yanında büyük bir özveriyle görev yapan tüm meslektaşlarımın 25 Eylül Dünya Eczacılar Günü’nü kutluyor; bu onurlu mesleğin tüm üyelerine… pic.twitter.com/OqIalqMrcz

— Özgür Özel (@eczozgurozel) September 25, 2026

Ermenek kaza: Motosiklet Pınarönü köyünde ağaca çarptı

Karaman trafik kazası, Ermenek ilçesine bağlı Pınarönü köyünde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, F.U. yönetimindeki ve plakası henüz öğrenilemeyen motosiklet, seyir halindeyken ağaca çarptı.

Kazanın bildirilmesinin ardından bölgeye sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. Ekipler, motosiklette bulunan iki kişiye müdahale etti.

Ermenek trafik kazasında 17 yaşındaki Mehmet Can Yılmaz hayatını kaybetti

Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde motosiklette bulunan Mehmet Can Yılmaz’ın (17) hayatını kaybettiği belirlendi. Motosiklet sürücüsü F.U. ise Karaman’ın Ermenek ilçesindeki kazada ağır yaralandı.

Yaralı sürücü, olay yerindeki ilk müdahalenin ardından ambulansla Ermenek Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Karaman kaza sonrası ekipler bölgede çalışma yaptı

Bir kişinin yaşamını yitirdiği, bir kişinin de ağır yaralandığı Ermenek kaza sonrası jandarma ekipleri olay yerinde çalışma yaptı. Kazanın meydana geldiği noktada ekiplerin incelemeleri sürerken, olayla ilgili işlemler başlatıldı.

Çalışmalar iki ilçede yürütüldü

Valilik tarafından yapılan açıklamaya göre, İl Jandarma Komutanlığı ekipleri, Alanya ve Serik Cumhuriyet başsavcılıklarının talimatları doğrultusunda harekete geçti. Uyuşturucu ticareti ve kullanımının önlenmesi amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında belirlenen adreslere operasyon düzenlendi.

Şüphelilerin adreslerinde uyuşturucu ele geçirildi

Ekiplerin 22 şüphelinin ikametinde gerçekleştirdiği aramalarda çeşitli miktarlarda uyuşturucu madde bulundu. Aramalarda 2 kilo 495 gram skunk, 6 kök skunk bitkisi, 112 gram kokain ve 28 sentetik hap ele geçirildi.

Aramalarda silah ve mühimmat da bulundu

Adreslerde yapılan aramalarda uyuşturucu maddelerin yanı sıra ruhsatsız silah ve mühimmat da tespit edildi. Operasyonda 3 ruhsatsız tabanca ve bunlara ait şarjörler ile 108 tabanca mermisi ele geçirildi.

Ekiplerin aramalarında ayrıca 3 ruhsatsız av tüfeği ve uyuşturucu maddelerin tartılmasında kullanılabileceği değerlendirilen dijital hassas terazi bulundu.

22 şüpheli gözaltına alındı

Alanya ve Serik ilçelerinde yürütülen operasyon kapsamında toplam 22 şüpheli gözaltına alındı. Şüphelilere yönelik işlemlerin sürdüğü bildirildi.

Konsere Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, 1. Ana Jet Üs Komutanı Hava Pilot Tuğgeneral Erol Gökmen, Eskişehir Vali Yardımcısı Akın Ağca, rektör yardımcıları, üniversite senatosu ve yönetim kurulu üyeleri katıldı.

Bach’tan Beethoven’a zengin repertuar

Şef Murat Göktaş yönetiminde sahne alan orkestraya, solist olarak keman sanatçıları Gülen Ege Serter ve Şeniz Serter eşlik etti. Konserin ilk bölümünde çağdaş Türk bestecisi Armağan Durdağ'ın "Kırmızı Yelken" eseri ile başlayan program, Johann Sebastian Bach’ın iki keman için yazdığı BWV 1043 sayılı Re Minör Konçertosu ve Igor Frolov'un "Divertimento" eseriyle devam etti. Solistlerin uyumu ve performansı salondan büyük alkış aldı.

Konserin ikinci yarısında Anadolu Üniversitesi Senfoni Orkestrası, Ludwig van Beethoven’ın Op. 93 Fa Majör 8. Senfoni’sini seslendirdi. Dört bölümden oluşan eseri başarıyla icra eden orkestra, akademik yılın başlangıcında dinleyicilere unutulmaz bir müzik ziyafeti yaşatarak konser sonunda uzun süre ayakta alkışlandı.

Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Osman Gazi platformunun 20 yıl boyunca görev yapacağını ve bünyesinde 21 ayrı fabrika bulunduğunu belirtti.

Osman Gazi günlük üretime 10 milyon metreküp katkı sağlayacak

Sakarya Gaz Sahası'ndaki doğal gaz üretim çalışmalarına ilişkin bilgi veren Bayraktar, Osman Gazi'nin devreye alınmasıyla günlük üretim kapasitesine 10 milyon metreküp daha ekleneceğini ifade etti.

Bayraktar, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Karadeniz'in bereketini milletimizle buluşturduğumuz Sakarya Gaz Sahası'ndaki dev üretim hamlemizi, ülkemizin ilk yüzer üretim platformu olan Osman Gazi ile taçlandırıyoruz."

Platformun Mavi Vatan'da 20 yıl boyunca görev yapacağını belirten Bayraktar, Osman Gazi'yi 21 ayrı fabrikayı bünyesinde barındıran bir sanayi üssü olarak tanımladı.

"Üretim kapasitemizi iki katına çıkaracağız"

Bayraktar, Osman Gazi'nin üretime dahil olmasıyla Türkiye'nin doğal gaz üretim kapasitesinin iki katına çıkarılacağını belirtti.

Bakan Bayraktar, toplamda 8 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacının yerli kaynaklardan karşılanacağını söyledi.

Bayraktar ayrıca platformun denizlerde faaliyete başlaması için yaklaşık 7 bin çalışanın görev yaptığını ifade etti.

"20 yıl boyunca görev yapacak"

Osman Gazi'nin 20 yıl boyunca Sakarya Gaz Sahası'nda görev yapacağını belirten Bayraktar, platformun enerji arz güvenliği açısından önemine dikkat çekti.

Bayraktar, enerji arz güvenliği, sürdürülebilirlik ve yerli üretimin öneminin arttığı bir dönemde Türkiye'nin kendi kaynaklarını ekonomiye kazandırmaya devam edeceğini belirtti.

Bayraktar: "Hedefimiz enerjide tam bağımsız Türkiye"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, paylaşımının sonunda Türkiye'nin enerji politikasına ilişkin hedefi de açıkladı.

Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yerli kaynakların ekonomiye kazandırılmaya devam edeceğini belirterek, "Rotamız belli, hedefimiz net: Enerjide tam bağımsız Türkiye!"ifadelerini kullandı.

Birevim'den yapılan açıklamada, pay devrine ilişkin sürecin ilerlediği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

"Birevim Tasarruf Finansman A.Ş. paylarının, Türkiye Emlak Katılım Bankası A.Ş.'ye devrine ilişkin süreçte ilerleme kaydedilmiştir. Bu kapsamda, ilgili mevzuat uyarınca gerekli resmi izin ve onayların alınması amacıyla Türkiye Emlak Katılım Bankası A.Ş. tarafından yetkili kurumlara başvurular yapılmıştır."

Birevim: Faaliyetler kesintisiz devam ediyor

Şirket, pay devri sürecinin devam etmesine rağmen faaliyetlerin sürdüğünü bildirdi.

Açıklamada, Birevim'in tasarruf sahiplerinin mevcut sözleşmeleri, ödeme planları ve teslimat süreçlerinin planlandığı şekilde devam ettiği belirtilerek, şirketin yükümlülüklerini yerine getirmeyi sürdürdüğü ifade edildi.

Birevim, tasarruf sahiplerinin mevcut süreçlerinde herhangi bir aksama yaşanmaması için faaliyetlerine devam edildiğini açıkladı.

"Geleceğe daha güçlü adımlarla ilerlemeyi hedefliyoruz"

Birevim açıklamasında, şirketin tasarruf finansman sektöründeki faaliyetlerini sürdüreceği vurgulandı.

Açıklamada, Birevim'in tasarruf sahiplerinin ev, araç ve iş yeri hedeflerine yönelik hizmet vermeye devam edeceği belirtilirken, pay devrinin tamamlanmasının ardından Emlak Katılım'ın deneyiminden güç alınarak geleceğe yönelik çalışmaların sürdürüleceği kaydedildi.

Devir sürecindeki gelişmeler kamuoyuyla paylaşılacak

Birevim, pay devri sürecine ilişkin gelişmelerin resmi açıklamalar doğrultusunda kamuoyuyla paylaşılacağını bildirdi.

Pay devrinin tamamlanabilmesi için yetkili kurumların gerekli izin ve onay süreçlerinin sonuçlanması bekleniyor.

Sikorski, söz konusu bilgilerin kaynaklarını açıklamadıklarını ancak çok sayıda kaynaktan bilgi geldiğini belirtti.

"Rusya seferberlik için gerekçe arıyor olabilir"

Rusya'nın olası bir operasyonu ülke genelinde yeni bir seferberlik sürecini gerekçelendirmek için kullanabileceğini öne süren Sikorski, Moskova'nın bir saldırı bahanesi oluşturabileceğini iddia etti.

Sikorski, Rus yönetiminin bir "sahte bayrak" saldırısı düzenleyerek kamuoyuna yönelik bir saldırı altında oldukları söylemiyle seferberlik ilan edebileceğini savundu.

Polonya Dışişleri Bakanı, bu değerlendirmesini kesinleşmiş bir gelişme olarak değil, Rusya'nın olası bir hamlesine ilişkin öngörü olarak dile getirdi.

NATO'ya "caydırıcılık" çağrısı

Sikorski ayrıca, Rus azınlıkların bulunduğu Baltık ülkelerinin Rusya kaynaklı gerilimin tırmanması riskiyle karşı karşıya kalabileceğini öne sürdü.

NATO'nun olası bir Rus saldırganlığını caydırmaya hazır olması gerektiğini belirten Sikorski, ittifakın bu konuda hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.

"Rusya'nın NATO'ya tam kapsamlı saldırısı çılgınca olur"

Rusya'nın bir NATO ülkesine tam kapsamlı saldırı düzenlemesinin "çılgınca" olacağını belirten Sikorski, Moskova'nın bunun yerine daha belirsiz yöntemlere başvurabileceğini ifade etti.

Sikorski'ye göre böyle bir yöntem, NATO'nun kolektif savunmayı düzenleyen 5. maddesinin uygulanmasını daha karmaşık hale getirebilir.

Sikorski'nin açıklamaları, Rusya'nın olası hamlelerine ilişkin Polonya'nın güvenlik endişelerini ve NATO'nun caydırıcılık politikası konusundaki beklentilerini yansıtıyor.

İran medyasında yer alan haberlere göre Muhibbi, Takistan'da düzenlenen bir etkinlikte konuştu.

"Yedi şart tam olarak yerine getirilmeli"

Muhibbi, Devrim Muhafızları'nın İran'a yönelik saldırılara karşılık vermeye kararlı olduğunu belirterek, çatışmanın Tahran'ın açıkladığı şartlar yerine getirilene kadar devam edeceğini ifade etti.

Muhibbi, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"İslam Cumhuriyeti'nin güçlü kolu olan Devrim Muhafızları, saldırganı cezalandırmaya kararlıdır ve İran'ın açıkladığı yedi şartın tam olarak yerine getirilmesine kadar ABD ile çatışma süreci durmayacaktır."

İran'dan "çatışmanın yeni aşamaları" mesajı

İran ile ABD arasındaki mevcut duruma da değinen Muhibbi, savaşın önceki biçimiyle sona erdiğini ancak çatışmanın niteliğinin devam ettiğini savundu.

Muhibbi, İran'ın çatışmanın yeni aşamalarına girmeye hazır olduğunu belirterek şöyle konuştu:

"Ancak çatışmanın niteliği sona ermedi ve İslam Cumhuriyeti bu çatışmanın yeni aşamalarına girmeye hazırdır."

Tecrübeli forvet, son bir haftada çıktığı iki karşılaşmada attığı toplam 5 golle dikkatleri üzerine çekti. Fenerbahçe’nin Eyüpspor karşısında aldığı farklı galibiyette rakip fileleri 4 kez havalandıran Muriqi, Kosova Milli Takımı formasıyla da İrlanda Cumhuriyeti karşısında sahneye çıktı.

Eyüpspor karşısında 4 gol birden

Muriqi, 20 Eylül’de Fenerbahçe’nin Eyüpspor’u 8-0 mağlup ettiği karşılaşmada adeta şov yaptı. 7, 21, 47 ve 55. dakikalarda dört gol atan deneyimli forvet, kariyerinde ikinci kez bir maçta dört gol kaydetti. Fenerbahçe formasıyla ligdeki gol sayısını da 6’ya çıkardı.

Milli takımda da kritik gol

Dün ise Kosova'nın İrlanda Cumhuriyeti'ni 1-0 mağlup ettiği karşılaşmada takımının tek golünü 83. dakikada atan Muriqi, böylece yalnızca dört gün içerisinde toplam 5 gole ulaştı. Kosova Milli Takımı'nın kaptanlığını da yapan yıldız futbolcu, milli formayla 69. maçına çıkarken gol sayısını 33'e yükseltti.

Muriqi'nin 2026/27 UEFA Uluslar Ligi sezonundaki ilk maçında kaydettiği gol, Kosova'ya üç puanı getirirken, deneyimli golcünün milli takımda da skor üretmeye devam ettiğini gösterdi. Opta verilerine göre Muriqi, 2026 Dünya Kupası Elemeleri'nde 8 maçta 1 golün ardından Uluslar Ligi'ndeki ilk maçında da fileleri havalandırdı.

Fenerbahçe'de 6 lig maçında 6 gol

Sezon başında Fenerbahçe'ye dönen Muriqi, Süper Lig'de çıktığı 6 karşılaşmada 6 gol ve 1 asistlik performans sergiledi. Avrupa kupalarında da takımına gol katkısı veren Kosovalı forvet, sezon genelindeki formuyla dikkat çekiyor.

Son bir haftada önce Fenerbahçe formasıyla 4 gol, ardından Kosova Milli Takımı'yla 1 gol atan Muriqi, toplamda 7 günlük süreçte 5 gol kaydederek formunun zirvesine çıktı.

Kosovalı golcü, hem Fenerbahçe'nin hem de Kosova Milli Takımı'nın hücumdaki en önemli isimlerinden biri olarak gollerine devam ediyor.

Emniyetteki işlemleri tamamlanan 11 şüpheli, ifadelerinin alınmasının ardından adliyeye gönderildi. Cezaevinden getirilen 1 zanlının da dahil edildiği toplam 12 kişi, savcılık işlemlerinin ardından nöbetçi sulh ceza hakimliğinin karşısına çıkarıldı.

Hakimlikte yapılan değerlendirme sonucunda 8 şüpheli hakkında tutuklama kararı verildi. Diğer 4 kişi ise adli kontrol hükümleri uygulanarak serbest bırakıldı.

Operasyon 4 ilde eş zamanlı yürütüldü

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 21 Eylül'de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, vatandaşların kişisel verilerini ele geçiren kişilere yönelik yürütülen soruşturma kapsamında operasyon düzenlendiğini duyurmuştu.

Gürlek İstanbul, Ankara, Sakarya ve Gaziantep'te bulunan 6 avukatlık ofisi ile 20 şirkette eş zamanlı olarak arama ve gözaltı işlemlerinin başlatıldığını açıklamıştı.

Soruşturma çalışmalarının İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Özel Soruşturma Bürosu koordinasyonunda ve İstanbul İl Jandarma Komutanlığının çalışmalarıyla sürdürüldüğünü belirten Gürlek, trafik kazası geçiren vatandaşlara ait kişisel verilerin hukuka aykırı yöntemlerle elde edildiğinin tespit edildiğini aktarmıştı.

Kişisel verilerin farklı kişi ve kurumlara aktarıldığı belirlendi

Bakan Gürlek'in açıklamasına göre, elde edilen kişisel bilgilerin belirli hukuk büroları ile hasar danışmanlık şirketlerine verildiği belirlendi. Soruşturma kapsamında kişisel verilerin elde edilmesi ve aktarılmasına ilişkin bağlantılar da incelemeye alındı.

Gürlek, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ile Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (SEDDK) yaptığı incelemelerde de dikkat çeken para hareketlerinin tespit edildiğini bildirmişti.

Bu incelemeler sonucunda bazı kolluk görevlileri, tahkim hakemleri, sigorta şirketi çalışanları, sigorta acenteleri, eksperler ile kaporta ve boya ustalarına olağan dışı nitelikte para transferleri gerçekleştirildiği belirlenmişti.

253 bin kişiden vekaletname alındığı tespit edildi

Soruşturma kapsamında yapılan tespitlerde, vatandaşların ısrarlı şekilde aranması ve yanıltıcı beyanlarda bulunulması yoluyla 253 bin kişiden vekaletname alındığı bilgisine ulaşıldı.

Adalet Bakanı Gürlek, söz konusu yöntemlerle 15,6 milyar lira haksız kazanç elde edildiği yönünde tespitlere ulaşıldığını açıklamıştı. Soruşturmanın bu kapsamındaki çalışmalar sonucunda olayla bağlantılı 825 kişi hakkında da soruşturma başlatıldığı bildirilmişti.

Kapaklı trafik kazası Yeni Sanayi Caddesi’nde meydana geldi

Kapaklı trafik kazası, ilçedeki Yeni Sanayi Caddesi’nde yaşandı. Edinilen bilgiye göre S.K. idaresindeki üç tekerlekli motosiklet ile S.B. yönetimindeki 61 K 1630 plakalı tır henüz belirlenemeyen koşullarda çarpıştı.

Çarpışmanın etkisiyle üç tekerlekli motosiklet devrilirken sürücü S.K. ağır yaralandı. Kazayı görenlerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Tekirdağ trafik kazasında yaralanan sürücü hastaneye kaldırıldı

Sağlık ekipleri, olay yerinde ağır yaralı motosiklet sürücüsüne ilk müdahaleyi yaptı. S.K. daha sonra ambulansla Çerkezköy Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı.

Hastanede tedavi altına alınan sürücü, doktorların tüm müdahalelerine rağmen yaşamını yitirdi. Tekirdağ trafik kazası sonrası polis ekiplerinin olayın meydana gelişine ilişkin çalışmaları sürüyor.

Kapaklı kaza sonrası inceleme

Kapaklı kaza haberleri arasında can kaybıyla sonuçlanan olaylardan biri olan kazada, üç tekerlekli motosiklet ile tırın hangi koşullarda çarpıştığına ilişkin ayrıntıların yapılacak incelemeyle netleşmesi bekleniyor.

Tekirdağ kaza olayında hayatını kaybeden S.K.’nin cenazesine ilişkin işlemler sürerken, kazanın kesin nedeninin yapılacak incelemenin ardından belirlenmesi bekleniyor.

Tekrarları azaltıp haberi sıkılaştırSEO ifadelerini doğal biçimde dağıt

TTB'nin 24 Eylül 2026 tarihli yazısında, muayenehanelerde tam veya yarı zamanlı çalışma ayrımı yapılmaksızın getirilen bir kişilik sınırlamanın mevzuatta karşılığının bulunmadığı belirtilerek uygulamanın kaldırılması talep edildi.

TTB: Mevzuatta personel sayısına ilişkin sınırlama yok

TTB'nin Sağlık Bakanlığı'na gönderdiği yazıda, uygulamaya dayanak gösterilen "Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik"in yalnızca sağlık çalışanlarının unvan, iş ve görev tanımlarını düzenlediği ifade edildi.

Yönetmeliğin muayenehanelerde çalıştırılabilecek kişi sayısına ilişkin herhangi bir hüküm içermediğine dikkat çekildi.

TTB ayrıca, muayenehanelerde Bakanlığın belirlediği unvanlarda sağlık personeli ve sekreter çalıştırılmasını düzenleyen "Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik" kapsamında da herhangi bir personel sayısı sınırlaması bulunmadığını belirtti:

"Yönetmelikte olmayan sınırlama yorum yoluyla getirilemez"

TTB, il sağlık müdürlüklerinin uygulamasının mevzuatta yer almayan bir sınırlamanın yorum yoluyla getirilmesi anlamına geldiğini savundu.

Birlik, başvurusunda şu değerlendirmeye yer verdi:

“İl sağlık müdürlüklerince yapılan bu değerlendirme, yönetmeliğin lafzında bulunmayan bir sınırlamanın yorum yoluyla getirilmesi sonucunu doğurmaktadır. Yönetmelikte getirilmeyen bir sayı sınırının yorum yoluyla getirilmesi, düzenleyici işlemlerde kanunilik ilkesiyle bağdaşmamaktadır.”

"Her muayenehanenin personel ihtiyacı farklı"

TTB, muayenehanelerde ihtiyaç duyulan sağlık personeli sayısının hekimlerin uzmanlık alanına, hasta yoğunluğuna, sunulan sağlık hizmetinin niteliğine ve çalışma düzenine göre değişebileceğine dikkat çekti.

Birlik, bu farklılıklar dikkate alınmadan tüm muayenehaneler için tek bir personel sınırı getirilmesinin sağlık hizmetlerinin ihtiyaçlarını karşılamayacağını belirtti.

"Tek personel sınırı hasta güvenliğini etkileyebilir"

TTB'nin başvurusunda, muayenehanede yalnızca bir çalışanın bulunmasının izin, rapor veya yarı zamanlı çalışma gibi durumlarda hizmetin sürekliliği açısından sorun yaratabileceği ifade edildi.

Birliğe göre tek personel sınırlaması, bu gibi durumlarda sağlık hizmetinin niteliğini, sürekliliğini ve hasta güvenliğini olumsuz etkileyebilir.

Yeni bölüm fragmanında Aras'ın Teoman'ı korumak için kurşunun önüne atılmasının ardından yaşananlar ekrana geliyor. Aras'ın durumu kritik görünürken, hastanede başlayan yaşam mücadelesi yeni bölümün merkezindeki gelişmelerden biri olacak.

Daha 17 18. bölüm fragmanı yayınlandı mı?

Evet. Daha 17'nin 18. bölüm 2. fragmanı yayınlandı.

Resmî fragmanda Aras'ın ağır yaralı şekilde hastaneye kaldırıldığı, sağlık ekiplerinin müdahalesinin ardından ameliyata alındığı görülüyor. Teoman ise kardeşinin yaşadığı durum karşısında büyük bir endişe içinde kalıyor. Kanal D'nin fragman sayfasında da tanıtımın 18. bölüme ait olduğu ve dizinin pazar günü saat 20.00'de yayınlanacağı belirtiliyor.

Aras yaşayacak mı?

18. bölüm 2. fragmanının en dikkat çeken sorusu Aras'ın akıbeti oldu. Aras, Teoman'a yönelik saldırı sırasında kardeşinin önüne geçerek ağır yaralanıyor.

Fragmanda Aras'ın ambulansla hastaneye götürülmesi ve ardından ameliyata alınması gösteriliyor. Hastanedeki bekleyiş sürerken Teoman'ın yaşadığı endişe de ekrana yansıyor.

Fragman Aras'ın ameliyattan çıkıp çıkmayacağına ilişkin kesin bir sonuç göstermiyor. Bu nedenle karakterin akıbeti 18. bölümde yanıtlanacak sorular arasında yer alıyor.

Aras ve Teoman'ın geçmişinden duygusal sahneler

Yeni fragmanda yalnızca hastanedeki gerilimli anlar değil, Aras ve Teoman'ın geçmişine ait görüntüler de bulunuyor.

İki kardeşin çocukluk dönemlerinden birlikte geçirdikleri zamanlara ait görüntüler, yaşanan trajedinin etkisini daha da belirgin hale getiriyor. Deniz kenarında birlikte oldukları ve birbirlerine sarıldıkları anların ardından Aras'ın hastanedeki yaşam mücadelesinin gösterilmesi, fragmanın geçmiş ile bugün arasındaki karşıtlığını öne çıkarıyor.

Fragmanın son bölümünde ise iki kardeşin birbirine el salladığı görüntü dikkat çekiyor. Bu sahne, yeni bölüm öncesinde izleyicilerin Aras'ın geleceğine ilişkin farklı yorumlar yapmasına neden oldu.

Aras'ın geçmişi yeniden karşısına çıkıyor

Aras'ın Teoman'ı korumak için aldığı karar, yalnızca iki kardeş arasındaki ilişkiyi değil, çevresindeki diğer karakterlerle olan bağlarını da etkiliyor.

Hakan'ın tehdidine rağmen Teoman'dan vazgeçmeyen Aras, kardeşine yakın olabilmek için Akkayaların evinde çalışmaya başlıyor. Bu kararın ardından daha önce kurduğu güven ilişkilerinde sorunlar yaşanıyor.

Deniz ise Aras'ın uzun süredir sakladığı gerçeğe adım adım yaklaşıyor. Aras'ın geçmişine ilişkin araştırması ilerledikçe, Serhat'ın öldüğü geceye dair yeni ipuçları da ortaya çıkıyor.

Akkaya villasındaki tehlike büyüyor

Aras'ın Serhat'ın öldüğü geceye ilişkin araştırması, geçmişte kapandığı düşünülen bazı olayların yeniden gündeme gelmesine yol açıyor.

Yeni bölümde Akkaya villasına dönen tehlike, Aras ve Teoman'ı yeniden karşı karşıya oldukları bir tehdidin içine sürüklüyor. Aras'ın kardeşini korumak için verdiği mücadele devam ederken, Teoman da kendisini korumaya çalışan kişinin neden böyle davrandığını anlamaya çalışıyor.

Şebnem'in geçmişle hesaplaşması da hikâyenin diğer önemli başlıklarından biri olacak. Aras'ın araştırması ve Şebnem'in yaşadığı çözülme, aile içinde saklanan gerçeklerin yeniden gündeme gelmesine zemin hazırlıyor.

Daha 17 18. bölüm ne zaman?

Daha 17'nin 18. bölümü 27 Eylül 2026 Pazar günü saat 20.00'de Kanal D ekranlarında yayınlanacak. Kanal D'nin resmi fragman sayfasında da yeni bölümün pazar akşamı saat 20.00'de ekrana geleceği belirtiliyor.

18. bölümde Aras'ın ameliyat sonrası durumunun ne olacağı, Teoman'ın yaşananların ardından nasıl hareket edeceği ve Aras'ın geçmişine ilişkin araştırmanın hangi noktaya ulaşacağı izleyici karşısına çıkacak.

Daha 17 oyuncuları kimler?

Daha 17'nin oyuncu kadrosunda Nesrin Cavadzade, Çağan Efe Ak, Armağan Oğuz, Ceren Ayruk, Ata Yaşat ve Dilara Aksüyek gibi isimler bulunuyor.

Dizide Aras karakterini Çağan Efe Ak, Şebnem Akkaya karakterini Nesrin Cavadzade, Hakan Akkaya karakterini ise Armağan Oğuz canlandırıyor. Dizinin hikâyesinde Aras ve Teoman'ın kardeşlik ilişkisi yeni bölümde de temel eksenlerden biri olmaya devam edecek.

Daha 17'nin 18. bölüm 2. fragmanı, özellikle Aras'ın akıbetine ilişkin soru işaretlerini artırırken, dizinin yeni bölümü 27 Eylül Pazar günü saat 20.00'de Kanal D'de ekrana gelecek.

Emniyet Genel Müdürlüğü ve Polis Akademisi Başkanlığı tarafından yeni bir ilan yayımlanması halinde başvuru tarihleri, alınacak bekçi sayısı, başvuru koşulları ve sınav sürecine ilişkin ayrıntılar netleşecek.

Dolayısıyla şu aşamada “2026 bekçi alımı başvuruları başladı” şeklindeki bir bilgi resmi olarak doğrulanmış değil.

Bekçi alımı 2026 son durum ne?

25 Eylül 2026 itibarıyla 2026 Çarşı ve Mahalle Bekçisi alımı için resmi başvuru takvimi bulunmuyor.

Emniyet Genel Müdürlüğünün hizmet standartlarında, Çarşı ve Mahalle Bekçiliği giriş sınavına ilişkin başvuru şartları, başvuru merkezleri ve tarihlerin Polis Akademisi Başkanlığının internet sitesi üzerinden duyurulduğu belirtiliyor.

Bu nedenle adayların yeni dönem için Polis Akademisi tarafından yayımlanacak resmi ilanı takip etmesi gerekiyor.

Henüz açıklanmayan konular arasında:

• Bekçi alımının yapılıp yapılmayacağı

• Kaç bekçi alınacağı

• Başvuru tarihleri

• Başvuru ücreti

• Sınav tarihleri

• Sınav merkezleri

• Yeni dönem kontenjan dağılımı

yer alıyor.

2026 bekçi alımı başvuru tarihleri belli oldu mu?

Hayır. 25 Eylül 2026 itibarıyla Polis Akademisi Başkanlığı tarafından yeni dönem bekçi alımına ilişkin resmi başvuru tarihi açıklanmadı.

Başvuru tarihleri ancak yeni alım ilanı yayımlandığında kesinleşecek. Adayların sosyal medya veya farklı internet sitelerinde yayımlanan, resmi kaynağa dayanmayan tarih ve kontenjan bilgilerini kesinleşmiş başvuru takvimi olarak değerlendirmemesi gerekiyor.

Yeni ilan yayımlandığında başvurunun hangi tarihler arasında ve hangi sistem üzerinden yapılacağı da kılavuzda açıklanacak.

Bu sene bekçi alımı yapılacak mı?

2026 yılında yeni bekçi alımı yapılıp yapılmayacağı konusunda henüz resmi bir kontenjan veya ilan açıklanmadı.

Bu nedenle belirli sayıda bekçi alınacağı yönündeki iddialar, Polis Akademisi Başkanlığı veya ilgili resmi kurumlar tarafından duyurulmadığı sürece kesinleşmiş bilgi olarak kabul edilemez.

Polis Akademisi Başkanlığının 2026 yılında PMYO, İç Güvenlik Fakültesi ve POMEM gibi farklı polislik ve güvenlik personeli süreçlerine ilişkin duyuruları bulunuyor. Ancak bu ilanların bulunması, ayrıca bir bekçi alımı yapılacağı anlamına gelmiyor.

Bekçi alımı şartları neler?

Bekçilik başvuru şartlarında 9 Nisan 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle düzenleme yapıldı.

Yeni bir alım ilanında ayrıca belirtilmek üzere, mevcut mevzuat kapsamında adaylarda aranan temel koşullar arasında eğitim, yaş, askerlik ve ikamet gibi kriterler bulunuyor.

Öne çıkan şartlar şöyle:

• En az lise veya dengi okul mezunu olmak

• Sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş olmak

• 31 yaşından gün almamış olmak

• Askerlik hizmetini tamamlamış olmak

• Başvuru yapılan il sınırları içerisinde son başvuru tarihi itibarıyla en az bir yıldır ikamet ediyor olmak

• İlgili mevzuatta belirtilen diğer başvuru ve sağlık şartlarını taşımak

• Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bakımından gerekli şartları karşılamak

Buradaki şartların, yeni alım ilanının yayımlanması halinde kılavuzdaki güncel hükümlerle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

9 Nisan 2026 bekçilik yönetmeliğinde ne değişti?

Çarşı ve Mahalle Bekçiliğine Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde 9 Nisan 2026 tarihinde değişiklik yapıldı.

Düzenleme, bekçilik sürecindeki bazı başvuru kriterlerine ilişkin hükümleri güncelledi. Bu nedenle önceki dönem bekçi alımlarında kullanılan bilgilerle yeni dönem ilanındaki şartların aynı olacağı varsayılmamalı.

Özellikle yaş, askerlik ve ikamet gibi kriterlerin yeni başvuru kılavuzunda nasıl uygulanacağı adaylar açısından önem taşıyor.

Bekçi alımı başvurusu nasıl yapılacak?

Yeni dönem bekçi alımı ilanı yayımlandığında başvuru süreci Polis Akademisi Başkanlığı tarafından duyurulacak.

Emniyet Genel Müdürlüğünün hizmet standartlarında, Çarşı ve Mahalle Bekçiliği giriş sınavı için adayların belirtilen tarihlerde Polis Akademisi Başkanlığının resmi internet sitesi üzerinden ön başvuru yaptığı belirtiliyor.

Başvuru ekranının açılması halinde adayların T.C. kimlik bilgileriyle sisteme giriş yaparak istenen bilgileri doldurması ve başvuru işlemlerini ilan edilen süre içerisinde tamamlaması gerekecek.

Başvurunun hangi tarihlerde yapılacağı ve varsa başvuru ücreti gibi ayrıntılar ise yeni dönem kılavuzuyla kesinleşecek.

Bekçi alımı sınav süreci nasıl olacak?

Bekçilik başvurusunun ardından adayların ilan kapsamında belirlenen sınav ve değerlendirme aşamalarına katılması gerekiyor.

Ancak 2026 yılına ilişkin yeni bekçi alım kılavuzu henüz yayımlanmadığı için sınav tarihleri ve yeni döneme ilişkin tüm uygulama ayrıntıları şu aşamada kesinleşmiş değil.

Yeni ilan yayımlandığında adayların;

• Ön başvuru

• Başvuru değerlendirmesi

• Sınav aşamaları

• Sınav tarihi ve merkezi

• Başarı değerlendirmesi

• Diğer değerlendirme ve eğitim süreçleri

gibi aşamalara ilişkin ayrıntıları kılavuzdan takip etmesi gerekecek.

Bekçi alımı ne zaman açıklanacak?

2026 bekçi alımının hangi tarihte duyurulacağı konusunda 25 Eylül itibarıyla resmi bir tarih bulunmuyor.

Polis Akademisi Başkanlığı tarafından yeni alım ilanı yayımlandığında başvuru tarihleri ve kontenjanlar da birlikte açıklanacak. Bu nedenle adayların resmi duyuru yapılmadan belirli bir tarihi bekçi alımı başvuru tarihi olarak kabul etmemesi gerekiyor.

Yeni ilan geldiğinde başvuru şartları, kontenjan, sınav takvimi ve başvuru yöntemi de netleşmiş olacak.

Bekçi alımı için nereden takip yapılır?

Bekçi alımıyla ilgili en güvenilir bilgi kaynağı, Polis Akademisi Başkanlığının resmi duyuruları olacak.

Adayların özellikle yeni dönem başvuru ilanı yayımlandığında şartları ve tarihleri doğrudan ilgili kılavuzdan kontrol etmesi gerekiyor.

25 Eylül 2026 itibarıyla ise 2026 bekçi alımı için başvuru tarihi ve kontenjan açıklanmış değil. Bu nedenle mevcut durumda başvuruların başladığını gösteren resmi bir duyuru bulunmuyor.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!