"Pasaport işlemlerinde büyük bir kolaylık getireceğiz"

Ümit Özdağ, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı videolu paylaşımda, üniversite ve liselerde başarılı olan öğrencilerin yurt dışına çıkışlarını kolaylaştırmaya yönelik çalışma yapacaklarını açıkladı.

Özdağ, üniversitelerde not ortalaması 90'ın üzerinde olan öğrenciler ile 18 yaşını doldurmuş ve not ortalaması 90'ın üzerinde bulunan lise öğrencilerine pasaport işlemlerinde kolaylık sağlanacağını belirtti.

"Hiçbir ücret almayacağız"

Özdağ, başarılı öğrencilerin pasaportlarından ücret alınmayacağını ifade ederek şöyle konuştu:

"Üniversitelerde not ortalaması 90'ın üzerinde olan öğrencilere ve lisede 18 yaşına geçmiş not ortalaması 90'ın üzerinde olan öğrencilere pasaport işlemlerinde büyük bir kolaylık getireceğiz. Onlardan hiçbir ücret almayacağız."

Özdağ, söz konusu uygulamanın gerekçesini ise öğrencilerin başarılarıyla ailelerine ve ülkelerine karşı sorumluluklarını yerine getirmeleri olarak açıkladı.

Başarılı üniversite ve lise öğrencisi gençler pasaport için ücret ödemeyecekler @zaferpartisi pic.twitter.com/pJD5Qd0lpO

— Ümit Özdağ (@umitozdag) July 26, 2026

Sakarya'nın Karadeniz'e kıyısı bulunan Karasu ve Kocaali ilçelerinde, hava ve deniz şartlarının elverişsiz olması nedeniyle vatandaşların denize girmesine izin verilmiyor.

Sahillerde kırmızı bayrak uygulaması yapıldı

Karasu ve Kocaali sahillerinde görev yapan Sakarya Büyükşehir Belediyesi cankurtaran ekipleri, kırmızı bayrakları çekerek vatandaşları denize girmemeleri konusunda bilgilendiriyor.

Ekipler, olumsuz koşullar devam ettiği sürece vatandaşların güvenliği için sahillerde uyarılarını sürdürüyor.

Akçakoca'da tüm plajlarda denize giriş durduruldu

Düzce'nin Akçakoca ilçesinde de Karadeniz'deki olumsuz hava ve deniz koşulları nedeniyle tüm plaj ve sahillerde denize giriş yasağı getirildi.

Akçakoca Kaymakamlığı tarafından yapılan açıklamada, sahil kesimlerinde etkili olan elverişsiz şartlar nedeniyle vatandaşların denize girmemesi yönünde karar alındığı bildirildi.

Cankurtaran ekipleri, sahillere kırmızı bayrak çekerek vatandaşları yasağa uymaları konusunda uyarıyor.

EBRAR KARAKURT NEDEN YOK, SAKAT MI?

Ebrar Karakurt, sakatlığı nedeniyle Filenin Sultanları’nın son maçlarında kadroda yer almıyor. Milli oyuncunun bel ve kalça bölgesinde gelişen ağrılar üzerine klinik değerlendirme ve görüntüleme tetkikleri yapıldı.

Türkiye Voleybol Federasyonunun sağlık açıklamasına göre Karakurt’un sağ sakroiliak ekleminde sıvı artışı ve kemik iliği ödemi belirlendi. Teşhisin ardından oyuncunun tedavisine milli takım sağlık ekibi tarafından başlandı.

EBRAR KARAKURT’UN SAKATLIĞI NE?

Ebrar Karakurt’un sağlık sorununun sağ sakroiliak eklem bölgesinde olduğu açıklandı. Sakroiliak eklem, omurganın alt kısmıyla leğen kemiği arasındaki bağlantıyı sağlayan ve hareket sırasında vücudun yükünü taşıyan bölgelerden biri olarak biliniyor.

TVF açıklamasında bu bölgede sıvı artışı ve kemik iliği ödemi tespit edildiği belirtildi. Federasyon, sakatlığın nasıl meydana geldiğine ilişkin ayrıntılı bir neden paylaşmazken bel ve kalça ağrılarının ardından tetkiklerin gerçekleştirildiğini duyurdu.

TEDAVİ SÜRECİ 4 İLA 6 HAFTA OLARAK AÇIKLANDI

TVF tarafından 13 Haziran 2026 tarihinde paylaşılan sağlık bilgilendirmesinde Ebrar Karakurt’un tedavi ve iyileşme sürecinin yaklaşık 4 ila 6 hafta sürmesinin öngörüldüğü ifade edildi. Bu süre kesin dönüş tarihi değil, oyuncunun mevcut sağlık bulgularına göre belirlenen tahmini iyileşme aralığı olarak açıklandı.

Ebrar Karakurt’un sahalara dönüşü, tedaviye vereceği yanıt ve yapılacak yeni kontrollerin sonuçlarına göre netleşecek. Bu nedenle milli oyuncunun ağustos ayının başında kesin olarak takımla çalışmalara başlayacağı yönündeki bilgiler resmî olarak doğrulanmış değil.

EBRAR KARAKURT VNL KADROSUNDA VAR MI?

Ebrar Karakurt’un adı, TVF tarafından 12 Mayıs 2026’da duyurulan 30 kişilik geniş VNL kadrosunda yer aldı. Ancak geniş kadroda bulunmak, oyuncunun turnuvanın her haftasında veya final etabında maç kadrosuna alınacağı anlamına gelmiyor.

Milli yıldız, sakatlığının ardından açıklanan etap kadrolarında yer almadı. TVF’nin son yayımladığı kadroda Melissa Vargas ve Defne Başyolcu pasör çaprazı rotasyonunda bulunurken Ebrar Karakurt listeye dahil edilmedi.

Volleyball World’ün organizasyon için oluşturduğu genel Türkiye oyuncu sayfasında Ebrar Karakurt’un adı kayıtlı oyuncular arasında görülebiliyor. Ancak milli voleybolcunun 2026 VNL performans bölümünde maç veya sayı istatistiği bulunmuyor. Bu durum, organizasyonun geniş oyuncu kaydı ile haftalık maç kadroları arasındaki farktan kaynaklanıyor.

EBRAR KARAKURT BREZİLYA FİNALİNDE OYNAYACAK MI?

Filenin Sultanları, 2026 VNL çeyrek finalinde Kanada’yı 3-1, yarı finalde ise Çin’i 3-0 mağlup ederek finale yükseldi. Türkiye, şampiyonluk maçında 26 Temmuz Pazar günü Brezilya ile karşılaşacak.

Ebrar Karakurt’un tedavi sürecinin devam etmesi nedeniyle Brezilya karşısında forma giymesi beklenmiyor. Milli takımın hücumdaki en önemli seçeneği olan Melissa Vargas, Karakurt’un yokluğunda pasör çaprazı pozisyonundaki ana isim olarak görev yapıyor.

EDA ERDEM NEDEN KADRODA YOK?

Eda Erdem, TVF’nin 12 Mayıs 2026’da açıkladığı 30 kişilik VNL geniş kadrosunda yer almadı. Ancak kaptanın kadroda bulunmamasının sakatlık, özel dinlenme programı veya teknik heyet tercihi nedeniyle olduğuna ilişkin TVF tarafından yayımlanmış ayrıntılı bir sağlık açıklaması bulunmuyor.

Bu nedenle Eda Erdem’in durumunu Ebrar Karakurt’un açıklanan sakatlığıyla aynı kapsamda değerlendirmek doğru olmayacaktır. Ebrar Karakurt’un sağlık problemi federasyon tarafından ayrıntılı şekilde duyurulurken Eda Erdem için benzer bir resmî bilgilendirme yapılmadı.

EBRAR KARAKURT NE ZAMAN DÖNECEK?

Ebrar Karakurt’un sahalara döneceği kesin tarih henüz açıklanmadı. TVF’nin 13 Haziran’daki açıklamasında tedavi sürecinin yaklaşık 4 ila 6 hafta sürmesinin beklendiği belirtildi ancak dönüş için belirli bir maç veya tarih paylaşılmadı.

Milli oyuncunun yeniden antrenmanlara başlaması için sağlık kontrollerinden olumlu sonuç alması gerekecek. Ebrar Karakurt’un son durumu ve milli takım kadrosuna dönüş tarihi, TVF ile milli takım sağlık ekibinden gelecek yeni açıklamanın ardından kesinlik kazanacak.

Uraloğlu, Türksat-Biruni uydusunun Türkiye'nin uydu haberleşme alanındaki imkanlarını artıracağını belirterek, projenin küresel uydu pazarındaki rekabet gücünü de destekleyeceğini ifade etti. Uydunun, 50 derece Doğu yörüngesinde görev yapacağı bildirildi.

Türksat-Biruni ile uydu kapasitesi artırılacak

Bakan Uraloğlu, yüksek veri kapasiteli Ka-Bant teknolojisine sahip olacak Türksat-Biruni'nin Türksat'ın hizmet kapasitesini önemli ölçüde yükselteceğini kaydetti.

Katar finansmanıyla hayata geçirilecek proje kapsamında Es'hailSat ile ortak çalışma yürütüleceği belirtildi. İş birliği çerçevesinde uydu varlıkları, yer altyapıları, dağıtım ağları ve müşteri portföylerinin birlikte değerlendirileceği aktarıldı.

Yeni uyduyla birlikte Türksat'ın kullanımına 50 gigabayta kadar ilave kapasite sağlanacağı ifade edildi. Böylece Türkiye'nin uydu haberleşme altyapısının daha güçlü hale getirilmesi amaçlanıyor.

Uydu farklı bölgelerde hizmet verecek

Uraloğlu, Türksat-Biruni projesinde Türkiye'nin stratejik haklarının korunacağını belirtti. Uydunun Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) nezdinde Türksat adına kayıtlı olacağı ve mevcut frekans ile yörünge haklarının güvence altında tutulacağı bildirildi.

Yeni nesil uydunun Orta Doğu, Kuzey Afrika, Avrupa, Orta Asya ve Sahra Altı Afrika bölgelerinde hizmet sunması planlanıyor. Proje kapsamında Türkiye'nin uydu hizmet ağının genişletilmesi hedefleniyor.

Yeni uydu farklı alanlarda kullanılacak

Türksat-Biruni'nin geniş bant internet hizmetleri, havacılık ve denizcilik haberleşmesi, kamu kurumlarının iletişim ihtiyaçları ve kurumsal veri aktarımı gibi alanlarda kullanılması planlanıyor.

Bakan Uraloğlu, artan bağlantı ihtiyacına daha yüksek kapasiteyle yanıt vereceklerini belirterek, projenin Türkiye'nin uzay vizyonuna katkı sağlayacağını ifade etti.

Dosya Yargıtay'a gönderilmişti

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, 21 Mayıs'ta CHP'nin 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen 38. Olağan Kurultayı'nın "mutlak butlan" ile sakatlandığına ve iptaline karar vermişti.

Mahkeme ayrıca, 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay öncesinde görevde bulunan Kemal Kılıçdaroğlu ile Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin, karar kesinleşinceye kadar tedbiren görev üstlenmelerine veya görevlerine iade edilmelerine hükmetmişti.

Kararın temyiz edilmesinin ardından dosya, 20 Temmuz'da başlayan adli tatil öncesinde, 17 Temmuz Cuma günü temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'ne gönderilmişti.

Dosya tetkik hakiminde

Adli tatil sürecinde dosyaların kayıt ve tevzi işlemleri yapılabiliyor. Edinilen bilgilere göre, Yargıtay'daki dosyanın durumu "kayıt aşamasında" iken "ön inceleme" olarak değiştirildi ve böylece Yargıtay'daki inceleme süreci başlamış oldu.

Ön inceleme kapsamında dosyanın teslim edileceği tetkik hakimi, nihai kararı verecek Yargıtay 3. Hukuk Dairesi heyetine sunulmak üzere rapor hazırlayacak.

Tetkik hakiminin incelemesini tamamlamasının ardından rapor Yargıtay 3. Hukuk Dairesi heyetine sunulacak.

Esas incelemesi 1 Eylül'den sonra bekleniyor

Dosyanın esasa ilişkin incelemesinin, yeni adli yılın başlayacağı 1 Eylül'den sonra yapılması bekleniyor.

Kabinenin gündeminde süreç yasası var

Kabinenin öncelikli gündem maddelerinden birinin, TBMM'ye sunulması beklenen süreç yasası olması bekleniyor. Toplantıda, MİT ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin sahadaki son raporlarının da değerlendirilmesi öngörülüyor.

Ekonomide faiz ve fiyat istikrarı gündemde

Ekonomi başlığında ise Merkez Bankası'nın faizleri sabit tutma kararının ardından para piyasalarındaki göstergeler ele alınacak. Fiyat istikrarının sağlanması amacıyla atılabilecek ek adımların da toplantıda değerlendirilmesi bekleniyor.

ABD-İran savaşı ve Hürmüz Boğazı gerilimi masada

Toplantının dış politika gündeminde ABD-İran savaşındaki gelişmeler yer alacak. Savaşın yeniden tırmanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin başta enerji fiyatları olmak üzere Türkiye'ye olası etkileri değerlendirilecek.

F-35 ve CAATSA başlıkları görüşülecek

NATO Zirvesi kapsamında ABD ile gerçekleştirilen görüşmelerin sonuçlarının da Kabine'de ele alınması bekleniyor.

Bu kapsamda CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 savaş uçaklarının Türkiye'ye teslimi için yürütülen çalışmaların geldiği aşamanın değerlendirilmesi öngörülüyor.

Orman yangınları da gündemde

Kabine toplantısında ayrıca orman yangınlarıyla mücadele çalışmaları, riskli bölgelerde alınan hazırlıklar ve sahada devam eden çalışmalar gözden geçirilecek.

FORMULA 1 MACARİSTAN GP NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

2026 Formula 1 Macaristan Grand Prix’si, 26 Temmuz Pazar günü düzenlenecek. Yarışın yerel saatle 15.00’te, Türkiye saatiyle 16.00’da başlaması planlanıyor. Pilotlar, toplam 306,63 kilometrelik yarış mesafesini tamamlamak için Hungaroring’de 70 tur atacak.

Macaristan GP, 2026 sezonunun 11. yarışı olmasının yanı sıra yaz arasından önceki son mücadele olacak. Yarışın ardından Formula 1 takvimi yaklaşık dört haftalık araya girecek ve sezon 21-23 Ağustos tarihlerindeki Hollanda Grand Prix’siyle devam edecek.

MACARİSTAN GP’DE POLE POZİSYONU LANDO NORRIS’İN

Macaristan GP sıralama turlarının en hızlı ismi McLaren pilotu Lando Norris oldu. Büyük Britanyalı pilot, Q3 bölümünde kaydettiği 1 dakika 17.207 saniyelik derecesiyle pole pozisyonunu elde etti. Norris, Lewis Hamilton’ı yalnızca 0.012 saniyeyle geride bıraktı.

Lewis Hamilton sıralama turlarını ikinci sırada tamamlamasına rağmen Oscar Piastri’yi engellediği gerekçesiyle üç sıra grid cezası aldı. Ferrari pilotu bu nedenle yarışa beşinci sıradan başlayacak. Sarı bayraklar altında yeterince yavaşlamadığı belirlenen şampiyona lideri Kimi Antonelli de üç sıra cezasıyla yedinci sıraya geriledi.

Cezaların ardından Charles Leclerc ikinci, Oscar Piastri üçüncü ve Max Verstappen dördüncü sıraya yükseldi. İlk 10’da ayrıca George Russell, Kimi Antonelli, Isack Hadjar, Arvid Lindblad ve Nico Hülkenberg bulunuyor.

MACARİSTAN GP BAŞLANGIÇ SIRALAMASI

Macaristan Grand Prix’sinin ilk 10 sırasındaki pilotlar şöyle:

1. Lando Norris – McLaren

2. Charles Leclerc – Ferrari

3. Oscar Piastri – McLaren

4. Max Verstappen – Red Bull

5. Lewis Hamilton – Ferrari

6. George Russell – Mercedes

7. Kimi Antonelli – Mercedes

8. Isack Hadjar – Red Bull

9. Arvid Lindblad – Racing Bulls

10. Nico Hülkenberg – Audi

Lando Norris’in pole pozisyonunda bulunması McLaren’e önemli bir avantaj sağlarken, takım arkadaşı Oscar Piastri’nin üçüncü sıradan başlayacak olması İngiliz ekibin yarış stratejisindeki seçeneklerini artırıyor. Lewis Hamilton’ın ceza nedeniyle ikinci sıradan beşinciliğe gerilemesi ise Ferrari’nin ön bölümdeki en güçlü kozunu Charles Leclerc haline getirdi.

HUNGARORING PİSTİNİN ÖZELLİKLERİ

Budapeşte yakınlarında bulunan Hungaroring, 4,381 kilometrelik uzunluğa ve 14 viraja sahip. Yarış 70 tur üzerinden koşulacak ve toplam mesafe 306,63 kilometre olacak. Pistteki yarış turu rekoru, 2020 yılında 1 dakika 16.627 saniyelik dereceye ulaşan Lewis Hamilton’a ait.

Uzun düzlüklerin az olması ve virajların art arda gelmesi nedeniyle Hungaroring sık sık karting pistlerine benzetiliyor. Pilotların bir virajdan çıkarken hemen sonraki viraj için doğru pozisyonu hazırlaması gerekiyor. Bu nedenle otomobil dengesi, lastik yönetimi ve kesintisiz sürüş ritmi tur zamanları üzerinde doğrudan etkili oluyor.

Pistte geçiş yapmak kolay olmadığı için start, ilk viraj ve pit stop zamanlamaları yarış sonucunu belirleyebilir. Geçiş girişimlerinin büyük bölümü start-finiş düzlüğünün sonundaki ilk viraj ile ikinci viraj çevresinde gerçekleşiyor. Bu özellik, ön sıralardan başlayan pilotlara önemli bir pist pozisyonu avantajı sağlıyor.

LASTİKLER VE YARIŞ STRATEJİSİ BELİRLEYİCİ OLACAK

Pirelli, Macaristan GP hafta sonu için C3, C4 ve C5 hamurlarını belirledi. Yüksek pist sıcaklıkları, özellikle arka lastiklerde termal aşınmayı artırabiliyor. Takımların tek pit stop ve iki pit stop seçenekleri arasında karar verirken hava sıcaklığı, trafik ve pist pozisyonunu birlikte değerlendirmesi bekleniyor.

Hungaroring’de geçişlerin zor olması, daha hızlı lastiklerle iki pit stop yapmanın her zaman avantaj sağlamamasına yol açıyor. Pit stop sonrasında trafiğe dönme riski nedeniyle bazı takımlar daha uzun ilk bölüm ve tek pit stop stratejisini tercih edebilir. Güvenlik aracı veya sanal güvenlik aracı ihtimali de stratejik hesapları değiştirebilir.

FORMULA 1 ŞAMPİYONASINDA SON DURUM

Macaristan GP öncesinde pilotlar klasmanının zirvesinde 204 puanla Mercedes pilotu Kimi Antonelli yer alıyor. Lewis Hamilton 159 puanla ikinci, George Russell ise 154 puanla üçüncü sırada bulunuyor. Charles Leclerc 126 puanla dördüncü, Lando Norris de 103 puanla beşinci basamakta yer alıyor.

Antonelli, sezonun ilk 10 yarışında altı galibiyet alarak şampiyonada önemli bir avantaj yakaladı. George Russell iki, Ferrari pilotları Lewis Hamilton ve Charles Leclerc ise birer yarış kazandı. Antonelli’nin yarışa yedinci sıradan başlayacak olması, Hamilton ve Russell’ın puan farkını azaltabilmesi açısından Macaristan GP’nin önemini artırıyor.

Takımlar klasmanında Mercedes 358 puanla lider durumda. Ferrari 285 puanla ikinci, McLaren 195 puanla üçüncü, Red Bull ise 151 puanla dördüncü sırada bulunuyor. Norris ve Piastri’nin ilk üç sıradan başlayacak olması, McLaren’in takımlar klasmanında Ferrari ile arasındaki farkı azaltması için önemli bir fırsat oluşturuyor.

MACARİSTAN GP TARİHİNDE ÖNE ÇIKAN İSİMLER

Hungaroring, Formula 1 takvimine ilk kez 1986 yılında dahil edildi. Pist, 2026 yılında Formula 1 Macaristan Grand Prix’sinin 40. yıl dönümüne ev sahipliği yapıyor. İlk Formula 1 Macaristan GP’sini Williams pilotu Nelson Piquet kazanmıştı.

Lewis Hamilton, Hungaroring’de sekiz yarış galibiyeti ve dokuz pole pozisyonuyla pist tarihinin en başarılı pilotu konumunda. Son beş Macaristan GP’sinde ise sırasıyla Esteban Ocon, Max Verstappen, Max Verstappen, Oscar Piastri ve Lando Norris zafere ulaştı.

Son beş yarışın hiçbirinin pole pozisyonundan başlayan pilot tarafından kazanılmamış olması dikkat çekiyor. Bu istatistik, Lando Norris’in ilk sıradan başlamasına rağmen strateji, lastik aşınması ve yarış içindeki gelişmelerin sonucu değiştirebileceğini gösteriyor.

FORMULA 1 MACARİSTAN GP HANGİ KANALDA YAYINLANACAK?

Formula 1 Macaristan GP, 26 Temmuz 2026 Pazar günü saat 16.00’da beIN Sports 4 ve beIN Connect üzerinden canlı yayınlanacak. Yayın listelerinde yarışın ayrıca İdman TV ekranlarından da izlenebileceği belirtiliyor. beIN Sports 4 ve beIN Connect yayınları abonelik kapsamında sunulurken, İdman TV’nin erişim şartları kullanılan uydu ve platforma göre değişiklik gösterebilir.

Bakan Nunez, La Tribune Dimanche gazetesine yaptığı açıklamada, ülkede 12 bin 845 yangının kayıtlara geçtiğini ve yangınlarla bağlantılı olarak 146 kişinin gözaltına alındığını ifade etti.

Fransa'da yangınların büyük bölümü kontrol altına alındı

Nunez, çıkan yangınların yüzde 95'inin 1-2 hektardan daha geniş alanlara yayılmadan kontrol altına alındığını belirtti. Bu yangınların çoğunun kara ekiplerinin müdahalesiyle söndürüldüğünü aktaran Nunez, Gironde bölgesindeki yangının ise daha uzun sürebileceğini kaydetti.

Yangın söndürme çalışmalarında askeri personel ve askeri kargo uçaklarının desteğinin önemli olduğunu belirten Nunez, ekiplerin çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.

Gironde bölgesinde tahliyeler devam ediyor

Gironde vilayetinde devam eden yangınlar nedeniyle bazı yerleşim yerlerinde tahliye çalışmaları gerçekleştirildi. Bordeaux kentinde yangınların sürmesi nedeniyle 55 bin kişinin güvenli bölgelere yönlendirildiği bildirildi.

Ülke tarihindeki en büyük yangınlardan biri olarak değerlendirilen Gironde'daki yangına müdahalede askeri nakliye uçağı A400M de görev aldı.

İçişleri Bakanı Nunez, yangının Bordeaux merkezine yaklaşması nedeniyle olası tahliye senaryolarına karşı hazırlık yapıldığını açıklarken, Belediye Başkanı Cazenave ise kent genelinde bir tahliye kararının henüz alınmadığını belirtti.

Fransa'da 98 bin hektarlık alan yandı

Fransa'nın Landes ve Var bölgelerinde de yangınların devam ettiği bildirildi. Var vilayetindeki Gros Bessillon bölgesinde yaklaşık bir haftadır süren yangında 4 bin 500 hektarlık alanın zarar gördüğü açıklandı.

İçişleri Bakanı Nunez, ülke genelinde bu yıl yangınlar nedeniyle yaklaşık 98 bin hektarlık alanın yandığını ve bu seviyenin ülke tarihindeki en yüksek rakamlardan biri olduğunu ifade etti.

Eskişehir'in turistik noktaları tek hatta birleşti

Eskişehir'i ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin kentin öne çıkan noktalarına kolay ve konforlu bir şekilde ulaşabilmesi amacıyla hizmete sunulan OtobEs26, Otogar başlangıçlı ring sistemiyle iki yönlü olarak çalışıyor.

Cumartesi, pazar ve resmi tatil günlerinde 08.00-20.00 saatleri arasında hizmet veren hatta toplam 15 durak bulunuyor. Araçlar yaklaşık 40 dakikalık aralıklarla hareket ederken, sefer sıklığı yolcu yoğunluğuna göre değişiklik gösterebiliyor.

15 durakta turistik rota

Tepebaşı yönünde Otogar'dan hareket eden OtobEs26; Kentpark, Opera, Adalar, Haller, Vecihi Hürkuş Parkı, Tren Garı, Devrim Arabası, Sazova Parkı, Aktif Yaşam Parkı, Uğur Mumcu Parkı, Eti Arkeoloji Müzesi, Odunpazarı Evleri, Atatürk Kültür Merkezi (AKM) ve Aşk Adası güzergâhını takip ederek yeniden Otogar'a ulaşıyor.

Odunpazarı yönündeki güzergâhta ise araçlar Otogar'dan hareket ederek Kentpark, Aşk Adası, Atatürk Kültür Merkezi, Odunpazarı Evleri, Eti Arkeoloji Müzesi, Uğur Mumcu Parkı, Aktif Yaşam Parkı, Sazova Parkı, Devrim Arabası, Tren Garı, Vecihi Hürkuş Parkı, Haller, Adalar ve Opera duraklarından geçerek Kentpark üzerinden yeniden Otogar'a dönüyor.

Araçlarda turistik bilgilendirme sistemi

OtobEs26'da bulunan Yolcu Bilgilendirme Sistemi ile yolculara güzergâh boyunca duraklar ve turistik noktalar hakkında bilgi veriliyor. Uygulamayla ziyaretçilerin kent içinde ulaşım sağlarken Eskişehir'in tarihi, kültürel ve doğal değerleri hakkında da bilgi edinmesi amaçlanıyor.

180 TL'ye gün boyu sınırsız biniş

OtobEs26 Turistik Eskişehir Hattı'nın kart ücreti 180 TL olarak belirlendi. Ziyaretçiler, satın aldıkları kartla 08.00-20.00 saatleri arasında gün boyunca sınırsız biniş yapabilecek.

Bu uygulamayla ziyaretçiler istedikleri durakta inerek çevredeki turistik noktaları gezebilecek, ardından yeniden OtobEs26'ya binerek şehir turuna devam edebilecek.

Bilet satış noktaları belli oldu

OtobEs26 kartları şu noktalardan temin edilebilecek:

• Otogar Bilet Büfesi
• Tepebaşı Bilet Büfesi
• Vilayet Bilet Büfesi
• OGÜ Bilet Büfesi
• Dolmaz Gıda

Bilet satış noktaları cumartesi ve pazar günleri 06.30-22.30 saatleri arasında hizmet verecek.

Ziyaretçiler, Eskişehir'deki gezilecek yerler, müzeler ve turistik rotalar hakkında detaylı bilgilere "visiteskisehir.org" üzerinden ulaşabilecek.

OtobEs26 Turistik Eskişehir Hattı ile kent içi ulaşımın turizmle bütünleştirilmesi, yerli ve yabancı ziyaretçilerin Eskişehir'i daha kolay keşfetmesi ve kentin turizm potansiyelinin artırılması hedefleniyor.

"Saray'ın tutmaları yine sahnede"

Gürsel Tekin'in basın toplantısının ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Bulut, "Saray'ın tutmaları yine sahnede... Çok komiksiniz" ifadelerini kullandı.

Bulut, Tekin'in CHP İstanbul İl Başkanlığı dönemindeki faaliyetlerine ilişkin de çeşitli iddialarda bulundu.

"Çaresizliğinin farkına varıldı"

Bulut, açıklamasında Tekin'in CHP'ye katılım törenine ilişkin tartışmaların ardından kendisine ve bazı medya kuruluşlarına yönelik suçlamalarda bulunduğunu belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"950 liraya kalabalık görüntüsü vermek için ajanstan insan taşıyan, sipariş slogan attıran, organizasyonu tam bir fiyaskoya çeviren ilk kayyım Gürsel Tekin, rezil olunca çareyi Y. Özdil tarzı iftiralara sarılmakta bulmuş."

Tekin'in CHP örgütleri tarafından tanındığını savunan Bulut, "Şimdi bütün Türkiye de bu çaresizliğinin ve içine düştüğün durumun farkına vardı" dedi.

"Delilsiz suçlamalar tükenmişliğin göstergesidir"

Bulut, Gürsel Tekin'in kendisine yönelik suçlamalarını da reddederek, "Delilsiz suçlamalarla gündem olmaya çalışmak siyasetin değil, tükenmişliğin göstergesidir" ifadelerini kullandı.

Bulut, açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Ama bize attığın mesnetsiz iftiralar, içine düştüğün bu büyük rezilliğin üstünü örtemez. Artık ne senin ne de söylediklerinin siyasette ve kamuoyunda bir karşılığı var."

BirGün gazetesine teşekkür etti

Bulut, açıklamasının sonunda BirGün gazetesine de değinerek, gazetenin haberini "habercilik başarısı" olarak nitelendirdi.

Bulut, "Bu vesileyle, habercilik başarısı nedeniyle BirGün gazetesini de kutluyorum" dedi.

Başta BirGün olmak üzere bağımsız basın kuruluşlarının hiçbir delil ortaya konulmadan töhmet altında bırakılmasının "acizlikten başka bir şey olmadığını" savunan Bulut, açıklamasını bu sözlerle tamamladı.

Bulut'un açıklamasının tamamı şöyle:

“Saray’ın tutmaları yine sahnede…

Çok komiksiniz!

950 liraya kalabalık görüntüsü vermek için ajanstan insan taşıyan, sipariş slogan attıran, organizasyonu tam bir fiyaskoya çeviren ilk kayyım Gürsel Tekin, rezil olunca çareyi Y. Özdil tarzı iftiralara sarılmakta bulmuş.

Gürsel Tekin, CHP örgütleri seni zaten çok iyi tanıyordu. Şimdi bütün Türkiye de bu çaresizliğinin ve içine düştüğün durumun farkına vardı. Delilsiz suçlamalarla gündem olmaya çalışmak, siyasetin değil tükenmişliğin göstergesidir.

Ama bize attığın mesnetsiz iftiralar, içine düştüğün bu büyük rezilliğin üstünü örtemez. Artık ne senin ne de söylediklerinin siyasette ve kamuoyunda bir karşılığı var.

Bu vesileyle, habercilik başarısı nedeniyle BirGün Gazetesi’ni de kutluyorum. Başta BirGün olmak üzere bağımsız basın kuruluşlarını hiçbir delil ortaya koymadan töhmet altında bırakmak ise acizlikten başka bir şey değildir.”

Gürsel Tekin, seni Gazete Pencere’ye 584 milyon lira verdiğimiz yönündeki iftiranı ispatlamaya davet ediyorum. İspatlayamazsan müfterisin! İnsanda biraz utanma duygusu olur, soyuttan vazgeçtik, somut deliller üzerinden bile iftira atmaya başladın.
Rezilliğinin üstünü iftiralarla,…

— Burhanettin Bulut (@eczburhan) July 26, 2026

Saray’ın tutmaları yine sahnede…
Çok komiksiniz!

950 liraya kalabalık görüntüsü vermek için ajanstan insan taşıyan, sipariş slogan attıran, organizasyonu tam bir fiyaskoya çeviren ilk kayyım Gürsel Tekin, rezil olunca çareyi Y. Özdil tarzı iftiralara sarılmakta bulmuş.

Gürsel…

— Burhanettin Bulut (@eczburhan) July 26, 2026

Bakan Uraloğlu, Eskişehir-İstanbul hattının 27 Temmuz 2014'te yolcu taşımacılığına başladığını belirterek, bu hatla Ankara ve İstanbul arasındaki yüksek hızlı tren bağlantısının güçlendirildiğini ifade etti.

Eskişehir-İstanbul YHT Hattı 12 yılda milyonlarca yolcu taşıdı

Eskişehir-İstanbul YHT Hattı'nın hizmete alınmasının ardından farklı şehirlerden İstanbul'a ulaşım sağlayan güzergahların da bu hat üzerinden işletilmeye başlandığını aktaran Uraloğlu, hattın zamanla yüksek hızlı tren ağının önemli bağlantılarından biri haline geldiğini belirtti.

Uraloğlu, Konya-İstanbul, Karaman-İstanbul ve Sivas-İstanbul YHT seferlerinin de bu güzergah üzerinden gerçekleştirildiğini kaydederek, hattın yalnızca iki şehir arasındaki ulaşımı sağlamadığını, farklı bölgeleri İstanbul'a bağlayan bir ulaşım koridoru oluşturduğunu söyledi.

Hat 5 ilde 20 milyondan fazla kişiye ulaşım sağlıyor

Eskişehir-İstanbul YHT Hattı'nın Bozüyük, Bilecik, Pamukova, Arifiye, İzmit, Gebze, Pendik, Bostancı ve Söğütlüçeşme istasyonları üzerinden hizmet verdiğini belirten Uraloğlu, hattın 5 ili ve 20 milyonu aşkın nüfusu yüksek hızlı tren konforuyla buluşturduğunu ifade etti.

Bakan Uraloğlu, hattın Eskişehir, Bilecik, Sakarya, Kocaeli ve İstanbul gibi sanayi, ticaret ve teknoloji merkezlerini birbirine bağladığını dile getirdi.

YHT Hattında günlük ortalama 25 bin yolcu seyahat ediyor

Uraloğlu, Eskişehir-İstanbul YHT Hattı'nın açıldığı günden bu yana yoğun ilgi gördüğünü belirterek, bugüne kadar toplam 62,9 milyon yolcuya hizmet verildiğini açıkladı.

Hattın yüksek hızlı tren ağında en yoğun kullanılan güzergahlardan biri olduğunu aktaran Uraloğlu, günlük ortalama 25 bin 730 yolcunun seyahat ettiğini bildirdi.

Bakan Uraloğlu, karşılıklı olarak düzenlenen 44 sefer ile vatandaşlara hızlı ve konforlu ulaşım imkanı sunulduğunu kaydetti.

Tekin, "Açık ve net söylüyorum; başta Gürsel Tekin ve arkadaşlarımız olmak üzere hiçbir kirli işin tarafı olmadık. Ne içeride ne dışarıda hiç kimseye tuzak kurmadık. Bu tuzağı kuran kimse kardeşim de olsa savcılar dibine kadar sonuna gitsin. Bu FETÖ'vari tezgahın sorumluları kimse ortaya çıkarılmalıdır" dedi.

"CHP'ye farklı partilerden yüzlerce kişi katıldı"

CHP İstanbul İl Başkanlığı'nda basın toplantısı düzenleyen Tekin, partinin gerçekleştirdiği katılım törenine ilişkin iddiaları değerlendirdi.

CHP'ye yoğun bir katılım olduğunu belirten Tekin, farklı siyasi partilerden yüzlerce kişinin partiye üye olduğunu söyledi. Tekin, katılımcıların geçmişlerinin araştırılmasının mümkün olmadığını, organizasyonlarda yalnızca isim bilgilerinin alındığını ifade etti.

Tekin, başta DEVA Partisi olmak üzere İYİ Parti ve İşçi Partisi'nden belediye meclis üyelerinin de aralarında bulunduğu çok sayıda kişinin CHP'ye katıldığını belirterek, yeni üyeler için "Baba ocağını büyüttüler" dedi.

"10 aydır Bermuda üçgeniyle mücadele ediyoruz"

Göreve geldikleri günden bu yana çeşitli girişimlerle karşı karşıya kaldıklarını öne süren Tekin, "10 aydır burada adeta bir Bermuda üçgeniyle mücadele ediyoruz. Bunun ne olduğunu belgeleriyle açıklayacağım" ifadelerini kullandı.

Katılım törenine gelen gençlerin zaman zaman ulaşım desteği talep ettiğini belirten Tekin, bunun dışında herhangi bir ödeme yapılmasının söz konusu olmadığını savundu ve “Bir kısım genç arkadaşlarımız da zaman zaman sayılar çok olunca bizden ulaşım desteği isterler. Onun dışında herhangi bir para harcayacak imkanımız da yok, böyle bir olanağımız da olsa yapmayız. Çünkü partililik tamamen gönüllülüğe dayalı bir şeydir” dedi.

"Figüran kiralandığı iddiasıyla ilgili suç duyurusunda bulunduk"

Cast ajanslarından figüran kiralanarak katılım törenine üye getirildiği iddiasına ilişkin konuşan Tekin, katılım töreni öncesinde ulaşım desteği talebinde bulunan kişilerin tek tek arandığını anlattı. Tekin, bazı isimlerin kendileri tarafından tanınmadığının tespit edildiğini söyledi ve şunları kaydetti:

“Dün kast mı ne diyorlar ona, ajans… Vallahi şeytanın aklına dahi gelmeyecek bir şey yapmışlar. Bu ulaşım talebi olan arkadaşlarımızı tek tek aradık. Odak da Şişli olunca Şişli Gençlik Kolları Başkanımıza, ‘Tanıyor musunuz’ dedik, ‘Samet, bana 77 kişi göndermiştiniz, bunların içinde var mı?’, ‘Abi tanımıyoruz’ dedi. Doğal olarak yapılması gereken bir tek şey var, iki kişi bilebilir. Bir bu kirli medya, tuzak kuran medya ile ikincisi devletimizin savcıları soruşturma yapabilir."

Bu durum üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduklarını açıklayan Tekin, şunları söyledi:

"Burada açık ve net söylüyorum; başta Gürsel Tekin ve arkadaşlarımız olmak üzere hiçbir kirli işin tarafı olmadık. Ne içeride ne dışarıda hiç kimseye tuzak kurmadık. Bu tuzağı kuran kimse kardeşim de olsa savcılar dibine kadar sonuna gitsin. Bu FETÖ'vari tezgahın sorumluları kimse ortaya çıkarılmalıdır."

Tekin, söz konusu organizasyonda salon kapasitesinin çok üzerinde katılım olduğunu belirterek, "Koskoca salonda 70 kişi eksik ya da fazla olsa ne olur?" diye konuştu.

"Kılıçdaroğlu'na yönelik slogan girişimi engellendi"

Tekin, yaptıkları araştırmalarda yeni iddialarla karşılaştıklarını da öne sürdü.

Katılım törenine gelen bazı kişilerin, Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu konuşurken olumsuz slogan atmak amacıyla yönlendirildiğini iddia eden Tekin, bu girişimin son anda engellendiğini savundu.

Tekin, "Nezaketimizin sınırına geldik. Yapacağınız her türlü rezilliğin ağır bedelleri olur" ifadelerini kullandı.

Özgür Karabat ve Burhanettin Bulut hakkında iddialar

"Ne zaman itirafçılarla ilgili laf etse, kirli medyanın kimyasının bozulduğunu" söyleyen Tekin, "suç örgütü" davasında yargılanan iş adamı Aziz İhsan Aktaş'ın fotoğrafını gösterdi. İş insanlarının kamu kurumlarında varlıklarını sürdürebilmek için siyaset üzerinde etkili olmaya çalıştıklarını ifade eden Tekin, Aktaş'ın CHP'den iki genel başkan yardımcısını "satın aldığını" iddia etti. Tekin, "Bunlardan biri mali işlerden sorumlu Özgür Karabat, diğeri ise medya satın almaya bakan Burhanettin Bulut'tur" dedi.

"Bizde beyan esastır"

Partiye katılan kişilerle ilgili eleştirilere de yanıt veren Tekin, CHP'nin üyelik sürecinde kişilerin beyanını esas aldığını söyledi.

Tekin, "Biz sizin gibi MİT'e ya da başka bir kuruma sorarak kimseyi partiye alacak değiliz. Bizde beyan esastır. Gelir, CHP ailesinin bir parçası olur" ifadelerini kullandı.

Katılım törenine ilişkin ortaya atılan iddiaların organize bir girişimin ürünü olduğunu savunan Tekin, bu olayın Cumhuriyet savcılıklarının yürüttüğü soruşturmalarla aydınlatılacağını belirtti. Toplantıya katılan bazı kişilere para verildiği yönündeki iddiaları reddeden Tekin, ulaşım desteği verilen kişilerin tamamının tek tek arandığını ve hiçbirinin bu iddiaları doğrulamadığını söyledi.

"Bu tezgahı yargı çözecek"

Tekin, bazı gazetecilerin de organizasyon içinde yer aldığı yönünde duyum aldıklarını belirterek, "Bu tezgahı o kirli gazeteler ve yargı çözecektir" dedi.

Katılım törenine hemşehrilerini taşıdığı yönündeki iddiaları da reddeden Tekin, "Hemşehrilerim gelirlerse bu benim için şereftir. İstesem sadece akrabalarımı çağırsam 10 bin kişi toplarım. Biz öyle bir anlayış içinde değiliz" diye konuştu.

Törene katılanların yağmura rağmen kendi imkanlarıyla geldiklerini belirten Tekin, farklı siyasi partilerden CHP'ye katılan isimlerin de aynı şekilde herhangi bir maddi destek almadan organizasyona katıldıklarını söyledi. Parti içinde geçmişte yaşanan ihraçlara da değinen Tekin, çok sayıda CHP'linin haksız şekilde partiden uzaklaştırıldığını savundu.

Aziz İhsan Aktaş, siyaset ve medya arasında ilişki ağı bulunduğunu söyleyen Tekin, "Aziz İhsan Aktaş, onun siyasi arkadaşları ve onların kurduğu medya düzeniyle oluşan bir şeytan üçgeniyle mücadele ediyoruz. Bu mücadelede başarılı olacağız" dedi.

Tekin, bugüne kadar parti içindeki tartışmaların büyümemesi için bazı konuları kamuoyu önünde dile getirmediklerini belirterek, bundan sonra bildikleri konuları açıklamaya devam edeceklerini söyledi.

Ulusal entegrasyon kapsamında 81 ildeki 973 ilçede hizmet veren DOA makineleriyle toplanan ambalajların geri dönüşüm süreci kamuoyuyla paylaşıldı.

DOA sisteminde toplanan ambalajlar geri dönüşüme hazırlanıyor

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, vatandaşların sisteme yoğun ilgi göstermesiyle birlikte DOA makinelerinde toplanan PET, cam ve alüminyum ambalajlar geri dönüşüm sürecine alınıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı videolu paylaşımda, vatandaşların iade ettiği ambalajların Türkiye Çevre Ajansı'nın Sakarya Depolama ve Sayım Merkezi'nde ayrıştırılarak geri kazanıma hazır hale getirildiğini aktardı.

Ambalajlar türlerine göre ayrıştırılıyor

Paylaşılan görüntülerde, iade noktalarından gelen PET ve alüminyum ambalajların balyalama hattında türlerine göre ayrıldığı ve preslendiği, cam ambalajların ise ayrı alanlarda depolanarak geri kazanım tesislerine sevk edilmek üzere hazırlandığı görüldü.

DOA makinelerinin yanı sıra işletmelerin kendi bünyelerinde topladığı depozito logolu ambalajların da saha ekipleri tarafından tesise ulaştırıldığı, otel, restoran ve kafelerden gelen ambalajların ise sayım ve doğrulama işlemlerinin ardından kayıt altına alındığı belirtildi.

Geri kazanılan ambalajlar ekonomiye katkı sağlıyor

Toplanan ambalajların Türkiye Çevre Ajansı tarafından ihale yöntemiyle geri kazanım firmalarına ulaştırıldığı, bu süreç sayesinde hem geri dönüşüm faaliyetlerine katkı sağlandığı hem de sektörün ham madde ihtiyacının karşılanmasına destek verildiği ifade edildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Çevre Mühendisi Mehmet Zorlu, tesiste günlük ortalama 7 bine yakın ambalajın geri dönüşüme kazandırıldığını belirtti.

DOA sistemine ilgi artıyor

Zorlu, 1 Temmuz öncesinde günlük ortalama 200 kilogram PET ambalaj toplandığını, sistemin ülke genelinde uygulanmaya başlamasının ardından bu miktarın yaklaşık 600 kilograma yükseldiğini bildirdi.

Toplanan ambalaj miktarındaki artışın sisteme olan ilginin yükseldiğini gösterdiğini ifade eden Zorlu, geri dönüşüm sayesinde enerji tüketiminin azaltıldığını ve doğal kaynakların korunmasına katkı sağlandığını kaydetti.

"Türkiye, faiz ekonomisine teslim oldu"

Karabat, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye'de faiz üzerinden gerçekleşen para ve servet transferlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

"Türkiye, faiz ekonomisine teslim oldu" diyen Karabat, ekonomi yönetiminin yüksek faizi başlangıçta geçici bir politika olarak sunduğunu ancak gelinen noktada faizin üretimden daha cazip bir kazanç kapısına dönüştüğünü savundu.

"Faiz getirileri yaklaşık 9,3 trilyon liraya ulaşıyor"

Karabat, vadeli mevduatta 17,5 trilyon lira, para piyasası fonlarında 3,33 trilyon lira ve serbest fonlarda 5,88 trilyon lira bulunduğunu belirterek, toplam büyüklüğün yaklaşık 26,7 trilyon liraya ulaştığını ifade etti.

Yıllık ortalama getirinin vergi sonrası yüzde 35 olduğu varsayımıyla bu varlıklara bir yılda ödenecek faiz ve fon getirisinin yaklaşık 9,3 trilyon liraya ulaşacağını öne süren Karabat, bu rakamın milli gelirin yaklaşık yüzde 9-10'una denk geldiğini söyledi.

"Üretimden değil, finansal getirilerden besleniyor"

Türkiye ekonomisinin büyüdüğünü ancak büyümenin önemli bir bölümünün üretimden değil, finansal varlık sahiplerine akan getirilerden kaynaklandığını savunan Karabat, yüksek faiz politikasının gelir dağılımını olumsuz etkilediğini belirtti.

Karabat, "Uygulanan politika, topluma 'Üretme, faiz al' mesajı veriyor. Türkiye'de oluşan dev faiz havuzu, serveti finansal varlığı olan kesime aktarıyor" ifadelerini kullandı.

"Yüksek faiz sermayeyi üretimden uzaklaştırıyor"

Yüksek faizin tasarrufu ödüllendirmenin ötesinde sermayeyi üretimden uzaklaştırdığını öne süren Karabat, fabrika kurmak, makine yatırımı yapmak ve istihdam yaratmak yerine parayı faiz araçlarında değerlendirmenin daha düşük riskli ve çoğu zaman daha kârlı hâle geldiğini savundu.

Karabat, "Fabrika kuran, yatırım yapan, ihracat için risk alan ile parasını faiz araçlarına park eden aynı ekonomik ortamda yaşamıyor. Ekonomi politikası, üretimi değil faizi daha cazip hale getiriyor" dedi.

"Faiz gelirinden doğrudan yararlanan kesim yaklaşık yüzde 5"

Karabat, resmi kurumların yatırımcı sayılarını ayrıntılı olarak açıklamadığını belirterek, yaklaşık 3 milyon vadeli mevduat sahibi, 1,7 milyon para piyasası fonu yatırımcısı ve 626 bin serbest fon yatırımcısı bulunduğunu öne sürdü.

Bu grupların önemli bölümünün aynı kişilerden oluştuğunu savunan Karabat, faiz ve benzeri finansal getirilerden doğrudan yararlanan kesimin toplam nüfus içindeki payının yaklaşık yüzde 5 civarında olduğunu iddia etti.

Karabat, buna karşın uygulanan para politikalarının maliyetinin enflasyon, yüksek kredi faizleri ve düşük yatırım iştahı üzerinden toplumun geneline yayıldığını belirtti.

"Kaynak üretime, teknolojiye ve istihdama yönelmeli"

Yüksek faiz politikasının sürdürülebilir büyüme sağlamayacağını savunan Karabat, faiz ve fon getirilerinden oluşan kaynağın üretim, teknoloji ve istihdama yönlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Karabat, "Bu kaynak üretime, teknolojiye ve istihdama yönelmedikçe gelir dağılımı daha da bozulacak, servet serveti büyütecek, çalışarak zenginleşmek ise her geçen gün daha zor hale gelecektir" ifadelerini kullandı.

Yeni Parti olarak bu düzene karşı olduklarını belirten Karabat, "Türkiye fakir bir ülke değil, ancak kaynakları yağmalanan bir ülke" değerlendirmesinde bulundu.

Karabat'ın paylaşımının tamamı şöyle:

"Türkiye'de ekonomi yönetimi, yüksek faizi geçici bir ilaç olarak sundu. Gelinen noktada ise faiz, üretimden daha cazip bir kazanç kapısına dönüştü. Faiz üzerinden yapılan servet transferini gözler önüne serelim. Faiz getirileri, mevduat veya fonlar yoluyla elde ediliyor. Vadeli mevduatta 17,5 trilyon TL, para piyasası fonlarında 3,33 trilyon TL, serbest fonlarda 5,88 trilyon TL bulunuyor. Toplam büyüklük yaklaşık 26,7 trilyon TL, (Serbest fonlarda getiri garantisi olmayan fonlar var ancak çoğunluğu yüksek getiri sağlıyor). Yıllık ortalama getirinin vergi sonrası yüzde 35 olduğu varsayıldığında bu varlıklara bir yılda ödenecek faiz yaklaşık 9,3 trilyon TL ediyor. Bu, birçok bakanlığın bütçesini katlayan, başlı başına devasa bir servet transferi anlamına geliyor.

Yıl sonunda milli gelirin yaklaşık 100 trilyon TL olması bekleniyor. Yaklaşık 9,3 trilyon TL faiz ve fon getirisi, milli gelirin yüzde 9-10'una denk geliyor. Ülke, büyüyor ama büyümenin önemli bir bölümü üretimden değil; finansal varlık sahiplerine akan getirilerden besleniyor. Bu sistemin en büyük sorunu, çalışmadan kazanmayı ödüllendirmesi. Fabrika kuran, yatırım yapan, ihracat için risk alan ile parasını faiz araçlarına park eden aynı ekonomik ortamda yaşamıyor. Ekonomi politikası, üretimi değil faizi daha cazip hale getiriyor.

Resmi kurumlar, tekil yatırımcı sayılarını ayrıntılı açıklamıyor. Ancak elimizdeki veriler yaklaşık olarak şunu gösteriyor, yaklaşık 3 milyon vadeli mevduat sahibi, 1,7 milyon para piyasası fonu yatırımcısı ve 626 bin serbest fon yatırımcısı var. Bu grupların önemli kısmı aynı kişilerden oluşuyor. Türkiye'nin nüfusu 86 milyon. Faiz ve benzeri finansal getiriden doğrudan yararlanan kitlenin toplam nüfus içindeki payı büyük olasılıkla yüzde 5 civarında. Buna rağmen uygulanan para politikalarının maliyeti enflasyon, yüksek kredi faizi ve düşük yatırım iştahı üzerinden toplumun tamamına yayılıyor.

Tartışmalar, genellikle bireysel mevduat sahipleri üzerinden yürütülüyor. Oysa perde arkasında 220 bin kurumsal yatırımcı, 4,12 trilyon TL fon portföyünü yönetiyor. Kurumsal yatırımcılar çeşitli vergi avantajlarından ve profesyonel finansal yapılardan yararlanarak, bu sistemin en büyük kazananları arasında yer alıyor. Yüksek faiz sadece tasarrufu ödüllendirmiyor. Sermayeyi üretimden uzaklaştırıyor. Yeni fabrika kurmak, makine almak, istihdam yaratmak yerine parayı faiz araçlarında değerlendirmek daha düşük riskli ve çoğu zaman daha karlı hale geliyor. Bu tablo sürdürülebilir büyüme üretmez.

Ekonomi yönetimi sık sık yatırım, üretim ve istihdam hedeflerinden söz ediyor. Ancak uygulanan politika, topluma 'Üretme, faiz al' mesajı veriyor. Bu nedenle özel sektör yatırımlarındaki zayıflık tesadüf değil. Evet, yaklaşık veriler üzerinden durumu aktardık. Ama görünen tablo net. Türkiye'de oluşan dev faiz havuzu, serveti finansal varlığı olan kesime aktarıyor. Bu kaynak üretime, teknolojiye ve istihdama yönelmedikçe gelir dağılımı daha da bozulacak, servet serveti büyütecek, çalışarak zenginleşmek ise her geçen gün daha zor hale gelecektir. Her zaman şunu söylüyoruz... Türkiye fakir bir ülke değil, ancak kaynakları yağmalanan bir ülke... Yeni Parti olarak bu düzene dur demek, servet transferine son vermek ve adil gelir dağılımı sağlamak üzere yola çıktık. Hazırız, geliyoruz..."

TÜRKİYE-BREZİLYA VNL FİNALİ ÖNCESİ SON DURUM

Türkiye ile Brezilya, VNL 2026’nın lig etabını aynı galibiyet sayısıyla tamamladı. Brezilya, oynadığı 12 karşılaşmada 9 galibiyet ve 3 yenilgi alarak 26 puanla üçüncü sıraya yerleşti. Türkiye ise 9 galibiyet, 3 mağlubiyet ve 25 puanla lig etabını dördüncü basamakta bitirdi.

Filenin Sultanları, lig etabında 30 set kazanırken 19 set kaybetti. Brezilya ise 29 set galibiyeti ve 18 set mağlubiyetiyle final etabına yükseldi. İki takımın lig aşamasındaki birbirine yakın sonuçları, final öncesinde güç dengelerinin ne kadar yakın olduğunu gösterdi.

Türkiye, dünya sıralamasının üst basamaklarında bulunan rakipleri karşısında turnuva boyunca farklı oyun planları uyguladı. Daniele Santarelli yönetimindeki milli takım, özellikle eleme maçlarında servis baskısını, blok savunmasını ve hücumdaki oyuncu çeşitliliğini öne çıkardı.

FİLENİN SULTANLARI VNL 2026’DA FİNALE NASIL GELDİ?

A Milli Kadın Voleybol Takımı, VNL 2026’nın üç ayaktan oluşan lig etabında toplam 12 karşılaşmaya çıktı. Türkiye ilk haftada Brezilya’nın başkenti Brasilia’da Dominik Cumhuriyeti, Hollanda, İtalya ve Bulgaristan ile mücadele etti.

İkinci hafta karşılaşmaları Ankara’da oynandı. Filenin Sultanları bu etapta Belçika, Fransa, Almanya ve Çin ile karşı karşıya geldi. Milli takım, Ankara etabının son maçında Çin’i beş set sonunda 3-2 mağlup ederek lig sıralaması açısından önemli bir galibiyet elde etti.

Üçüncü hafta için Japonya’ya giden Türkiye’nin rakipleri Polonya, ABD, Japonya ve Tayland oldu. Filenin Sultanları, Osaka etabının ilk maçında Polonya’yı 3-1 mağlup ederken Melissa Vargas 23 sayıyla öne çıktı. Türkiye, Japonya ve Tayland karşılaşmalarından da galibiyetle ayrılarak lig etabını 9 galibiyetle dördüncü sırada tamamladı.

Lig etabındaki derecesiyle çeyrek final biletini alan Türkiye, böylece VNL tarihinde üst üste sekizinci kez finallerde mücadele etme hakkı kazandı. Makau’daki final etabında Kanada ile eşleşen milliler, ilk seti kaybetmesine rağmen karşılaşmanın geri kalanında oyunun kontrolünü ele geçirdi.

TÜRKİYE KANADA KARŞISINDA GERİ DÖNDÜ

Filenin Sultanları, VNL çeyrek finalinde Kanada’yı 22-25, 25-21, 25-21 ve 25-17’lik setlerle 3-1 mağlup etti. Türkiye, ilk setin ardından hücumdaki hata sayısını düşürürken servis ve bloklarda rakibine üstünlük kurdu.

Melissa Vargas, Kanada karşısında 27 sayı üreterek maçın en skorer oyuncularından biri oldu. Vargas’ın performansına Hande Baladın 14, Zehra Güneş 12 ve İlkin Aydın 11 sayıyla katkıda bulundu. Türkiye karşılaşmayı 8 servis sayısı ve 9 blokla tamamladı.

Kanada galibiyetiyle VNL tarihinde altıncı kez yarı finale yükselen Filenin Sultanları’nın rakibi ev sahibi Çin oldu. Türkiye, lig etabında beş sette geçtiği Çin karşısında bu kez çok daha kontrollü ve etkili bir performans ortaya koydu.

ÇİN’E SET VERMEDEN FİNAL BİLETİ GELDİ

Türkiye, yarı final mücadelesinde Çin’i 25-21, 25-15 ve 25-20’lik setlerle 3-0 mağlup ederek adını finale yazdırdı. Yaklaşık 5 bin Çinli taraftarın takip ettiği karşılaşmada Filenin Sultanları, hücum sayılarında rakibine 54-36 üstünlük sağladı.

Melissa Vargas, Çin karşısında 23 sayı kaydederek takımın en skorer ismi oldu. İlkin Aydın yüzde 68 hücum yüzdesiyle oynadığı mücadeleyi 15 sayıyla tamamladı. Hande Baladın 11 sayı üretirken Zehra Güneş yaptığı 4 blokla file önünde belirleyici rol oynadı.

Türkiye, mücadeleyi 5-2 servis sayısı ve 7-6 blok üstünlüğüyle tamamladı. Milliler, özellikle ikinci sette yakaladığı 8-1’lik seriyle maçın kontrolünü tamamen ele geçirdi ve Çin’in geri dönüş girişimlerine izin vermedi.

Bu sonuçla Filenin Sultanları, 2018 ve 2023’ün ardından VNL tarihinde üçüncü kez finale yükseldi. Türkiye, 2018’de gümüş madalya kazanırken 2023’te şampiyonluğa ulaşmıştı. Milli takımın organizasyonda ayrıca 2021 yılında elde ettiği bir bronz madalyası bulunuyor.

BREZİLYA VNL FİNALİNE NASIL YÜKSELDİ?

Brezilya, lig etabında oynadığı 12 maçın 9’unu kazanarak 26 puan topladı ve üçüncü sıradan final etabına yükseldi. Güney Amerika temsilcisi, çeyrek finalde Japonya ile eşleşti.

Japonya karşısında ilk seti 26-24 kaybeden Brezilya, sonraki setleri 25-22, 25-16 ve 25-20 kazanarak karşılaşmadan 3-1 galip ayrıldı. Brezilya, mücadelede 15 blok, 63 hücum ve 6 servis sayısı üretti.

Ana Cristina, Japonya karşısında 30 sayı kaydederek çeyrek finalin öne çıkan oyuncularından biri oldu. Julia Bergmann 24, Rosamaria ise 12 sayıyla galibiyete katkı sağladı. Brezilya bu sonuçla VNL tarihindeki yedinci yarı finaline yükseldi.

BREZİLYA SON ŞAMPİYON İTALYA’YI ELEDİ

Brezilya, yarı finalde son iki VNL turnuvasını kazanan, aynı zamanda olimpiyat ve dünya şampiyonluğu bulunan İtalya ile karşılaştı. Büyük çekişmeye sahne olan mücadeleyi Brezilya 21-25, 25-21, 26-24, 21-25 ve 15-12’lik setlerle 3-2 kazandı.

Karar setinde İtalya’nın 9-5’ten geri dönerek 11-11 eşitliği yakalamasına rağmen son bölümde hata yapmayan Brezilya, üst üste bulduğu sayılarla final biletini aldı. Ana Cristina, yarı finali 23 sayıyla tamamladı. Julia Bergmann ve Rosamaria da 15’er sayı üretti.

Brezilya, İtalya karşısında hücum sayılarında 64-63, servis sayılarında ise 4-3 üstünlük sağladı. Beş sete yayılan mücadele, Güney Amerika temsilcisinin baskı altında oyunda kalabilen ve uzun rallilerde savunma direncini koruyabilen bir ekip olduğunu gösterdi.

Brezilya, Türkiye karşısına VNL tarihindeki beşinci finalini oynamak üzere çıkacak. Daha önce 2019, 2021, 2022 ve 2025 yıllarında final oynayan Brezilya, bu karşılaşmaların tamamında gümüş madalyada kaldı. Güney Amerika temsilcisi, Türkiye’yi geçmesi halinde tarihindeki ilk VNL şampiyonluğunu kazanacak.

TÜRKİYE İLE BREZİLYA ARASINDAKİ VOLEYBOL REKABETİ

Türkiye ve Brezilya, kadın voleybolunda son yıllarda dünya sıralamasının üst basamaklarında yer alan iki önemli ülke olarak öne çıkıyor. İki takım, VNL’nin yanı sıra Olimpiyat Oyunları, Dünya Şampiyonası ve olimpiyat elemelerinde de birçok kez karşı karşıya geldi.

Volleyball World verilerine göre iki ülke büyük uluslararası organizasyonlarda toplam 19 kez karşılaştı. Brezilya bu maçların 14’ünü kazanırken Türkiye 5 karşılaşmadan galip ayrıldı. Güney Amerika temsilcisi, Türkiye karşısındaki son üç maçını kazanmayı başardı.

İki takım arasındaki son karşılaşma 2025 VNL’de oynandı. Brezilya bu mücadeleyi 3-1 kazandı. Brezilya ayrıca Paris 2024 Olimpiyat Oyunları’nın bronz madalya maçında Türkiye’yi yine 3-1 mağlup ederek üçüncü olmuştu.

Türkiye’nin Brezilya karşısındaki son galibiyeti ise 2023 Olimpiyat Elemeleri’nde geldi. Filenin Sultanları, o dönem oynanan mücadeleyi 3-0 kazanarak rakibine set vermedi. Türkiye, aynı yıl VNL ve Avrupa Şampiyonası şampiyonluklarına da ulaşarak tarihi bir sezon geçirdi.

Türkiye ile Brezilya, VNL tarihinde ilk kez bir final karşılaşmasında birbirine rakip olacak. Bu nedenle Makau’daki mücadele, iki ülke arasındaki rekabette yeni bir sayfanın açılmasını sağlayacak.

TÜRKİYE’NİN FİNALDE ÖNE ÇIKAN OYUNCULARI

Filenin Sultanları’nın hücumdaki en önemli silahı Melissa Vargas olacak. Vargas, Kanada karşısında 27, Çin karşısında ise 23 sayı üreterek eleme etabında toplam 50 sayıya ulaştı. Güçlü servisleri ve yüksek hücum yüzdesi, Brezilya savunmasının önlem almaya çalışacağı başlıca unsurlar arasında bulunuyor.

İlkin Aydın ve Hande Baladın’ın servis karşılama performansı, Türkiye’nin hücum organizasyonlarının kurulması açısından önem taşıyor. İlkin Aydın, Çin karşısında yüzde 68 hücum yüzdesi yakalarken Hande Baladın çeyrek finalde 14, yarı finalde 11 sayı üretti.

Orta oyuncular Zehra Güneş ve Sinead Jack-Kısal’ın blok performansı da finalin belirleyici noktalarından biri olacak. Zehra Güneş, Çin karşısında yaptığı 4 blokla milli takımın file önündeki en etkili ismi olmuştu.

Pasör bölgesinde Elif Şahin ve Cansu Özbay, başantrenör Daniele Santarelli’nin seçenekleri arasında yer alıyor. Gizem Örge ise savunma ve servis karşılamadaki performansıyla Türkiye’nin oyun düzeninin önemli parçalarından biri konumunda.

BREZİLYA’DA ANA CRISTINA VE BERGMANN TEHLİKESİ

Brezilya’nın final yolculuğunda Ana Cristina önemli bir rol üstlendi. Genç smaçör, Japonya karşısında 30, İtalya karşısında ise 23 sayı kaydetti. Ana Cristina’nın yüksekten oynadığı hücumlar ve servis performansı, Türkiye’nin blok-savunma organizasyonunu doğrudan etkileyecek.

Julia Bergmann da Brezilya’nın hem hücumda hem de servis karşılamada öne çıkan isimleri arasında bulunuyor. Japonya karşısında 24 sayı üreten Bergmann, İtalya maçını 15 sayıyla tamamladı. Rosamaria ise pasör çaprazı bölgesindeki deneyimiyle Brezilya’nın hücum çeşitliliğini artırıyor.

José Roberto Guimaraes yönetimindeki Brezilya kadrosunda Macris ve Roberta pasör, Natinha ve Marcelle libero seçenekleri olarak yer alıyor. Orta oyuncular Diana, Lorena, Luzia ve Larissa da Brezilya’nın blok gücünü oluşturan isimler arasında bulunuyor.

VNL FİNALİNDE HANGİ TAKTİKLER BELİRLEYİCİ OLACAK?

Türkiye’nin finalde Brezilya’nın servis baskısını kırması ve pasörlerini fileye yakın toplarla buluşturması önem taşıyor. Kusursuz servis karşılama, Zehra Güneş ve Sinead Jack-Kısal’ın orta hücumlarda daha fazla kullanılmasını sağlayabilir.

Brezilya’nın en önemli özelliklerinden biri, savunmadan çıkardığı topları Ana Cristina ve Julia Bergmann üzerinden etkili hücumlara dönüştürmesi. Türkiye’nin bu iki oyuncuya karşı blok yerleşimini doğru kurması ve arka alan savunmasında pozisyon hatası yapmaması gerekecek.

Filenin Sultanları’nın servisleriyle Brezilya’nın hücum düzenini fileden uzaklaştırması, blok-savunma sisteminin daha etkili çalışmasına yardımcı olabilir. Vargas’ın çapraz hücumları kadar İlkin Aydın ve Hande Baladın’ın dört numaradan üreteceği sayılar da Brezilya bloklarının dağılmasında belirleyici olacak.

Finalde uzun ralliler, servis hataları ve setlerin son bölümlerindeki kararlar sonucu doğrudan etkileyebilir. Brezilya, İtalya karşısında beş setlik zorlu bir mücadele oynarken Türkiye, Çin karşısındaki yarı finali üç sette tamamladı. Bu durum milli takımın finale daha az set oynayarak gelmesini sağladı.

TÜRKİYE-BREZİLYA MAÇI HANGİ KANALDA, SAAT KAÇTA?

Türkiye-Brezilya VNL finali, 26 Temmuz 2026 Pazar günü saat 14.30’da Çin’in Makau kentindeki East Asian Games Dome’da başlayacak. Şampiyonluk mücadelesi TRT 1, S Sport ve S Sport Plus ekranlarından canlı yayınlanacak. Karşılaşma TRT 1’den şifresiz izlenebilecek; S Sport ve dijital yayın platformu S Sport Plus ise abonelik kapsamında takip edilebilecek. (TRTSpor)

"Yeni Parti siyasi magazin tartışmasından öteye gidemez"

Yeni Parti ile CHP arasındaki ayrışmanın genel politikanın ihtiyaçları açısından önemli olmadığını öne süren Uçum, söz konusu ayrılığın dünya görüşü farklılığıyla ilgisinin bulunmadığını ifade etti.

Uçum, konunun güncel siyasetle ilgilenenler tarafından "siyasi magazin" olarak ele alındığını belirterek, tartışmaların kalanların ve ayrılanların kişisel veya grupsal ajandalarına odaklandığını savundu.

"CHP'den 13. parti çıkmış oldu"

Yeni Parti'nin CHP'den ayrışan 13. parti olduğunu belirten Uçum, geçmişte CHP'den ayrılan Demokrat Parti ve DSP dışındaki oluşumların siyasi anlam oluşturamadığını ileri sürdü.

Uçum, Yeni Parti'nin de genel politika farklılığından değil, "subjektif ajandalar" üzerinden ortaya çıktığını savunarak, "Bu Yeni Parti özgün bir politika üretemez. Çünkü politik bir tutum üzerinden değil, kişisel ihtiyaçlar üzerinden kurulmuş bir parti oldu" ifadelerini kullandı.

"Hukuka direnme tavrının sonuç almayacağı görüldü"

CHP'deki genel kurul sürecine ilişkin tartışmalara da değinen Uçum, "mutlak butlan" kararına karşı hukuka direnme tavrının sonuç vermeyeceğinin görülmesinin ardından ayrı parti seçeneğine yönelindiğini öne sürdü.

Uçum, parti kongre süreçleri ve yerel yönetimlerdeki uygulamalara ilişkin usulsüzlük ve yolsuzluk iddialarına sahip çıkanların ayrışmanın öncülüğünü yaptığını savundu.

"CHP sonuçta yine CHP'dir"

Mehmet Uçum, açıklamasının sonunda CHP'nin yaşanan ayrışmayla birlikte bir "temizlenme sürecine" girdiğini ileri sürerek, "CHP bu ayrışma ile esasında önlerine koydukları arınma perspektifine uygun bir temizlenme sürecine girmiş oldu. CHP sonuçta yine CHP'dir. Sel gider kum kalır" ifadelerini kullandı.

Uçum, açıklamasının yalnızca gözleme dayalı bir tespit olduğunu belirterek, sözlerinden farklı anlamlar çıkarılmaması gerektiğini de kaydetti.

Mehmet Uçum'un açıklamasının tamamı şöyle:

"Türkiye’nin gündeminde CHP ve Yeni Parti ayrışması genel politikanın ihtiyaçları açısından son derece önemsizdir. Çünkü bu ayrılığın dünya görüşü farkıyla hiç bir ilgisi yoktur. Zaten aktüel gündemle ilgilenenler de konuyu siyasi magazin olarak ele alıyor. Bütün tartışmalar kalanların ve ayrışanların kişisel veya grupsal ajandalarına odaklanıyor.

Aslına bakılırsa konu kaynak parti CHP’den 13. partinin çıkmasından başka bir sonuç ifade etmez.

Nasıl geçmişte ayrışanlardan Demokrat Parti ve (Ecevit etkisiyle) DSP hariç diğerleri bir anlam oluşturmadıysa bu Yeni Parti’de bir mana üretemez. Çünkü ayrışma bir genel politika farklılığından değil tamamen subjektif ajandalar üzerinden gerçekleşmiştir.

Özellikle parti kongre süreçlerindeki ve başta İstanbul olmak üzere yerel yönetimlerin pratiğindeki usulsüzlük ve yolsuzluk işlerine sahip çıkanların bu ayrışmanın öncülüğünü yapması ibretlik durumu ortaya koyuyor.

Malum genel kurulun geçersizliği kararı çıkmasaydı bu ayrılanlar CHP’de kalırdı. Geçersizlik kararına karşı hukuka direnme gibi abes bir tavrın sonuç almayacağı görülünce ayrı bir parti seçeneğine sarılmak tercih edilmiş oldu.

Nerede politik perspektif farkı, nerede ideolojik ayrılık. Bu Yeni Parti özgün bir politika üretemez. Çünkü politik bir tutum üzerinden değil kişisel ihtiyaçlar üzerinden kurulmuş bir parti oldu. O yüzden ülke siyasetinde sanki büyük bir olaymış gibi ele alınan Yeni Parti konusu kişilerle ilgili siyasi magazin tartışmasından öteye gidemez.

CHP bu ayrışma ile esasında önlerine koydukları arınma perspektifine uygun bir temizlenme sürecine girmiş oldu. CHP sonuçta yine CHP’dir. Sel gider kum kalır.

Bu söylediklerim sadece gözleme dayalı bir tespitten ibarettir. Başka manalar çıkarmak isteyenler olursa yanılırlar. Hiç uğraşmasınlar."

Ormanlık alanlarda denetim yapıldı

İstanbul Emniyet Müdürlüğü ekipleri, 6831 sayılı Orman Kanunu ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu kapsamında kent genelinde 8 Haziran-15 Ekim tarihleri arasında uygulanan ormanlık alanlara giriş yasağına yönelik Sultanbeyli'de denetimler gerçekleştirdi.

Ekipler, 8 Haziran-14 Temmuz tarihleri arasında Aydos, Teferrüçtepe, Uzundere ve Şalgamlı ormanlarında kontroller yaptı.

513 kişiye 1,9 milyon lira ceza

Denetimlerde ormanlık alanlara giriş yasağına uymadığı belirlenen 513 kişiye toplam 1 milyon 900 bin 665 lira idari para cezası kesildi.

Aranan 3 şüpheli yakalandı

Kontroller sırasında çeşitli suçlardan arandığı belirlenen 3 şüpheli yakalandı.

Denetimlerde ayrıca 6 kişi hakkında "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak" suçundan, 1 kişi hakkında ise "uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti" suçundan işlem yapıldı.

Ekiplerin kontrollerinde 2 ruhsatsız tabanca ile 2 kurusıkı tabanca da ele geçirildi.

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada, Dilan Polat hakkında ticari bir faaliyet kapsamında dolandırıcılık yaptığı iddiasıyla soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Soruşturmanın, Polat'ın ticari faaliyetlerine ilişkin dolandırıcılık iddiaları kapsamında yürütüldüğü belirtildi.

Dilan ve Engin Polat çifti daha önce de yargılanmıştı

Dilan Polat ve eşi Engin Polat, daha önce "suç gelirlerinin aklanması", "örgüt kurmak" ve "Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a muhalefet" suçlamalarıyla yargılanmıştı.

Çift hakkında 40 yıla kadar hapis cezası talep edilmişti. Dilan ve Engin Polat, 9 aydan uzun süre tutuklu kaldıktan sonra adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Dilan Polat hakkında başlatılan yeni soruşturmanın ise ticari faaliyet kapsamında dolandırıcılık iddiasına ilişkin olduğu bildirildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre belge, aile yapısının korunması, nüfus politikalarının geliştirilmesi ve gelecek nesillerin desteklenmesine yönelik kapsamlı bir yol haritası sunacak.

Vizyon belgesi beş stratejik öncelik üzerine oluşturuldu

İnsan odaklı ve aile merkezli bir yaklaşımla hazırlanan belge, beş temel stratejik öncelik etrafında şekillendirildi.

Bu kapsamda "aile kurumu ve nesillerin muhafazası", "evlilik müessesesinin teşviki", "doğurganlık hızının artırılması", "gençlerin nitelikli yetiştirilmesi ve yaşlı refahının sağlanması" ile "kırsalın yerinde kalkınması ve nüfusun dengeli dağılımı" başlıkları öncelikli alanlar arasında yer aldı.

Belirlenen hedeflerin hayata geçirilmesi amacıyla düzenli eylem planları hazırlanacak ve uygulamalar sistematik olarak takip edilecek.

Aile ve nüfus değişimleri düzenli olarak izlenecek

Belge kapsamında aile ve nüfus yapısında yaşanan değişimler belirli aralıklarla takip edilecek. Bu değişimlerin ortaya çıkmasına neden olan unsurlar incelenerek birey, aile ve toplum üzerindeki etkileri değerlendirilecek.

Politika geliştirme süreçlerinin bilimsel verilere dayandırılması amacıyla ulusal veri altyapısının güçlendirilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda Türkiye İstatistik Kurumu ve ilgili kurumların verilerinden yararlanılarak aile ve nüfus politikalarına yönelik veri üretim ve analiz platformu oluşturulacak.

Ulusal, stratejik ve resmi istatistiklerin hazırlanmasına yönelik araştırmalar da Bakanlık koordinasyonunda yürütülecek.

Kurumlar aile ve nüfus değişimlerine yönelik çalışmalar yapacak

Kamu kurum ve kuruluşları, kendi sorumluluk alanlarında aile ve nüfus yapısındaki değişimlerin kısa, orta ve uzun vadeli etkilerini değerlendirecek. Yapılan analizler doğrultusunda olası sorunlara yönelik önleyici çalışmalar geliştirilecek.

Bunun yanı sıra aile ve nüfus alanındaki akademik çalışmaların desteklenmesi amacıyla lisansüstü programların yaygınlaştırılması ve araştırma faaliyetlerinin teşvik edilmesi planlanıyor.

Uluslararası çalışmalar da desteklenecek

Aile ve nüfus politikaları alanında yürütülecek çalışmaların uluslararası gelişmelerle uyumlu şekilde ilerletilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda farklı ülkelerle karşılaştırmalı veri üretimi yapılması ve ortak araştırma projelerinin desteklenmesi planlanıyor.

Kiev ve Odessa'daki bazı noktalar hedef alındı

Rusya Savunma Bakanlığının açıklamasında, saldırıların Ukrayna'nın başkenti Kiev ile Odessa bölgesindeki askeri altyapılara yönelik gerçekleştirildiği ifade edildi.

Açıklamada, Kiev'de insansız hava aracı (İHA) üretimi yapan "Smart Intelligent System" isimli sanayi tesisi ile İHA montaj ve depolama merkezinin hedef alındığı kaydedildi.

Odessa bölgesindeki Çornomorsk Limanı'nda ise askeri malzemelerin sevkiyatı ve depolanmasında kullanıldığı belirtilen altyapı tesisleri ile yağ ve yakıt tanklarının vurulduğu aktarıldı.

Saldırıların uzun menzilli silahlarla yapıldığı belirtildi

Rusya Savunma Bakanlığı, operasyonların havadan ve karadan uzun menzilli, yüksek hassasiyetli silahlarla gerçekleştirildiğini bildirdi.

Bakanlık açıklamasında saldırıların hedef alınan askeri tesislere yönelik yapıldığı ifade edilirken, operasyonun ayrıntılarına ilişkin daha fazla bilgi paylaşılmadı.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi, Ramazan Bayramı öncesi ödenecek ikramiyenin 2026’da ne kadar olacağını merak ediyor. Son olarak 4 bin TL’ye yükseltilen bayram ikramiyesinde yeni bir artış yapılıp yapılmayacağı ve olası zam oranı, emeklilerin gündeminde ilk sırada yer alıyor. Özellikle maaş zamlarının ardından gözler, açıklanacak yeni ikramiye tutarına çevrildi.