İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan yapılan açıklamada, "Cumhuriyet Başsavcılığımızca katılmış olduğu bir programdaki söylemleri nedeniyle Ertuğrul Özkök hakkında Cumhurbaşkanı’na hakaret suçundan re’sen soruşturma başlatılmıştır" ifadelerine yer verildi.

Soruşturmaya gerekçe gösterilen açıklamalar, Özkök'ün gazeteci Bahar Feyzan'ın YouTube kanalında katıldığı programda yaptığı değerlendirmeler oldu.

Özkök programda şu ifadeleri kullandı:

"Bu dönemler geçecek. Ben bir öğrenci olarak İspanya'da Franco rejiminin nasıl çöktüğüne tanık oldum gözlerimle. Bir gecede gitti 30 yıllık Franco diktatörlüğü. Öldüğü gece İspanya'da rejim değişti. Bu tür rejimlerin devam edeceğini kimse düşünmesin, devam etmez. Bugünkü rejim Türkiye'de Tayyip Erdoğan'ın kişiliği üzerine dizayn edilmiş ve onun kişiliği ile geçerli bir rejim. Bu rejimi Türkiye'de böyle taşıyacak başka bir insan yok. Uzun süre de olamaz. Neticede Cumhurbaşkanımız da 72 yaşında. Tamam, 72 yaş daha gider ama neticede yaşlar bir gün bitiyor. Ben yaşıyorum bunu. O nedenle herkesin şapkayı önüne koyup düşünmesi lazım."

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Hürmüz Boğazı'nın statüsünün savaş öncesindeki koşullara dönmeyeceğini ifade etti.

Bekayi, "İran ile Umman arasındaki müzakereler sonuçlandırılma aşamasında olup, son safhasına geçmektedir. İran ile Umman arasındaki görüşmeler iki taraflıdır ve diğer tarafı ilgilendirmiyor" dedi.

ABD'nin tehditlerine ilişkin de konuşan Bekayi, ülkesinin tutumunda herhangi bir değişiklik olmayacağını vurgulayarak, "ABD'liler eğer maceracılık peşinde koşarsa kesin bir cevap alırlar" ifadelerini kullandı.

Nusaybin trafik kazası İpek Yolu’nda meydana geldi

Nusaybin kaza haberi, Duruca Mahallesi mevkisinde yaşandı. S.Y. yönetimindeki 31 AGT 99 plakalı, kek kolileri yüklü tır, Uluslararası İpek Yolu’nda bariyerlere çarptıktan sonra devrildi.

Çarpmanın etkisiyle tırda bulunan yüklerin bir bölümü yola saçılırken, sürücü S.Y. ile yanında bulunan oğlu A.Y. yaralandı. Çevredekilerin ihbarı üzerine Mardin trafik kazası için bölgeye 112 Acil Sağlık ve jandarma ekipleri yönlendirildi.

Yaralılar Nusaybin Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı

Sağlık ekipleri, olay yerindeki ilk müdahalenin ardından yaralı baba ile oğlunu ambulansla Nusaybin Devlet Hastanesi’ne götürdü. Yaralıların tedavisine hastanede devam edildi.

Jandarma ekipleri ise başka bir kazanın yaşanmaması için tırın devrildiği bölgede güvenlik önlemi aldı. Nusaybin trafik kazası nedeniyle Uluslararası İpek Yolu’ndaki araç geçişleri bir süre kontrollü olarak sağlandı.

Mardin kaza sonrası ulaşım normale döndü

Devrilen tırın yoldan kaldırılması ve dorseden çevreye saçılan kek kolilerinin toplanması için çalışma yürütüldü. Ekiplerin temizlik ve araç kaldırma işlemlerini tamamlamasının ardından bölgede aksayan trafik yeniden normale döndü.

Mardin’in önemli ulaşım güzergâhlarından biri olan Uluslararası İpek Yolu’nda güvenli geçiş, çalışmaların tamamlanmasıyla tekrar sağlandı.

LIVERPOOL LEEDS UNITED MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Liverpool ile Leeds United arasındaki Premier Lig Yaz Serisi karşılaşması, 2 Ağustos 2026 Pazar günü saat 23.00’te başlayacak. Mücadelenin oynanacağı Soldier Field, Liverpool’un ABD’de gerçekleştirdiği sezon öncesi turnesinin son durağı olacak.

Liverpool, Premier Lig Yaz Serisi’ndeki ilk maçında Sunderland’ı 4-2 mağlup etti. Kırmızılar, ikinci karşılaşmada ise Wrexham’ı 1-0 yenerek hazırlık döneminde çıktığı iki mücadeleden de galibiyetle ayrıldı.

LIVERPOOL VE LEEDS UNITED’IN FORM DURUMU

Liverpool, yeni sezon hazırlıklarında hücum gücü ve genç oyuncuların performansıyla dikkat çekti. Sunderland karşısında dört gol bulan İngiliz ekibi, Wrexham mücadelesinde ise savunma güvenliğini ön planda tutarak sahadan 1-0 galip ayrıldı.

Leeds United ise Premier Lig Yaz Serisi’ne Wrexham karşısında aldığı 3-2’lik mağlubiyetle başladı. Leeds, ikinci maçında Sunderland’ı Felix Nmecha’nın golüyle 1-0 yenerek turnuvadaki ilk galibiyetini aldı.

LIVERPOOL’DA YENİ TRANSFERLER FORMA BEKLEYECEK

Liverpool’da Florian Wirtz, Ryan Gravenberch ve Alexander Isak’ın Leeds United karşılaşmasında süre alabilecekleri belirtiliyor. Jeremy Jacquet’nin de sakatlığını atlatmasının ardından yeni takımıyla ilk maçına çıkma ihtimali bulunuyor.

Joe Gomez ve Giovanni Leoni’nin ise sakatlıkları nedeniyle karşılaşmada forma giymeleri beklenmiyor. Hazırlık maçlarında farklı kadrolar kullanan Liverpool’un genç oyunculara da yeniden süre vermesi öngörülüyor.

LIVERPOOL LEEDS UNITED MAÇI HANGİ KANALDA?

Liverpool - Leeds United maçı, 2 Ağustos 2026 Pazar günü saat 23.00’ten itibaren TRT Spor ekranlarından canlı ve şifresiz olarak yayınlanacak. Yayın programında değişiklik yapılması durumunda güncel bilgiler karşılaşma öncesinde açıklanacak.

Silvan trafik kazası Kıraçtepe Mahallesi’nde meydana geldi

Diyarbakır trafik kazası, Silvan ilçesine bağlı Kıraçtepe Mahallesi mevkisinde yaşandı. Seyir halindeki pikap, henüz belirlenemeyen bir nedenle kontrolden çıkarak yol kenarında bulunan su kanalına devrildi.

Kazayı görenlerin durumu bildirmesi üzerine olay yerine 112 Acil Sağlık, jandarma ve itfaiye ekipleri yönlendirildi. Aracın su kanalına düşmesi nedeniyle bölgeye dalgıç ekipleri de sevk edildi.

Diyarbakır kaza ihbarı sonrası ekipler seferber oldu

Olay yerine ulaşan ekipler, kanal içerisindeki pikapta bulunan sürücüyü kurtarmak için çalışma başlattı. İtfaiye ve dalgıç ekiplerinin müdahalesiyle araçtan çıkarılan sürücü, sağlık görevlilerine teslim edildi.

İlk müdahalesi olay yerinde yapılan yaralı sürücü, ambulansla Diyarbakır’daki bir hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Sürücünün sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Silvan kaza bölgesinde güvenlik önlemi alındı

Jandarma ekipleri, kurtarma çalışmaları sırasında Kıraçtepe Mahallesi mevkisinde çevre güvenliği sağladı. Su kanalına devrilen pikabın bulunduğu yerden çıkarılması için de çalışma yürütüldü.

Silvan trafik kazasının kesin nedeni, araç ve olay yerinde yapılacak incelemenin ardından netlik kazanacak.

Başsavcılığın açıklamasına göre, 31 Temmuz 2026 tarihinde TİP tarafından İzmir'de düzenlenen mitingde Kadıgil'in yaptığı konuşmada kullandığı ifadeler incelemeye alındı.

Yapılan değerlendirme sonucunda, söz konusu ifadeler nedeniyle Türk Ceza Kanunu'nun 299. maddesinde yer alan "Cumhurbaşkanına hakaret" ile 310/2. maddesinde düzenlenen "Cumhurbaşkanına tehdit" suçları kapsamında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından re'sen soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Çankaya trafik kazası çevreyolunda meydana geldi

Ankara kaza haberlerine yansıyan olay, Çankaya ilçesinden geçen Ankara Çevreyolu’nda yaşandı. Aynı istikamette seyreden iki tır, henüz belirlenemeyen bir nedenle çarpıştı.

Çarpışmanın ardından çevredeki sürücülerin durumu bildirmesi üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri yönlendirildi. Ankara trafik kazasında hafif yaralanan bir kişi, sağlık görevlilerinin kontrolünden geçirildi.

Polis ekipleri, yeni bir kazanın yaşanmaması için olay yerinde güvenlik önlemi aldı. Tırların yolu kapatması nedeniyle çevreyolundaki araç geçişi bir süre durdu.

Ankara kaza nedeniyle uzun araç kuyruğu oluştu

Çankaya kaza bölgesinde trafiğin kapanmasıyla birlikte çevreyolunda uzun araç kuyruğu meydana geldi. Ekipler, ulaşımın normale dönmesi için kazaya karışan tırların kaldırılmasına yönelik çalışma başlattı.

Araçların yoldan çekilmesinin ve gerekli kontrollerin tamamlanmasının ardından Ankara Çevreyolu yeniden trafiğe açıldı. Bekleyen araçların kontrollü şekilde ilerlemesiyle bölgedeki yoğunluk zamanla azaldı.

Ankara trafik kazasının kesin nedeni yapılacak incelemenin ardından netleşecek. Ekiplerin olayla ilgili çalışması sürüyor.

2022-23 sezonunda Galatasaray'a kiralık olarak transfer edilen ve ardından bonservisi alınan Arjantinli golcü, sarı-kırmızılı formayla geçirdiği dört sezonda önemli başarılara imza attı. Kulüp tarihinin en golcü yabancı futbolcusu unvanını elde eden Icardi, dört şampiyonluk yaşayarak taraftarın unutulmaz isimleri arasına girdi.

Arjantinli gazeteci Martin Arevalo'nun aktardığı bilgilere göre, deneyimli golcü Boca Juniors seçeneğine sıcak bakmıyor. Haberde, Icardi'nin önceliğinin Avrupa'dan gelecek teklifleri değerlendirmek olduğu ve yeni takımını belirlemek için acele etmeyeceği ifade edildi.

Menajerinden Avrupa Mesajı

Mauro Icardi'nin menajeri Elio Pino da transfer sürecine ilişkin net ifadeler kullandı.

"Icardi'nin Arjantin futboluna gelme gibi bir arzusu yok. Icardi'nin tüm isteği ve hedefi Avrupa'da kalmak yönünde."

Dursun Özbek'ten Veda Açıklaması

Galatasaray Başkanı Dursun Özbek ise geçtiğimiz günlerde Arjantinli yıldız için özel bir veda organizasyonu planladıklarını açıklamıştı.

Takımdan ayrılan Mauro Icardi'nin kulüp tarihindeki önemine vurgu yapan Özbek, şu ifadeleri kullanmıştı:

"Bize verdiği hizmetin hiçbir zaman unutulmaması gerektiğini düşünüyorum. İkon oyuncularımızdan biri. Bir ayrılık dönemi gelmiştir. Galatasaray’a yakışan ve kendisinin verdiği hizmetlerin de gündem oluşturacağı bir ayrılık seremonisi planladık. Kendisine de ilettik, cevabını bekliyorum. Galatasaray’ın başarı çizgisinin, her şeyin önünde olduğunu düşünüyorum. Hiçbir oyuncunun, hiçbir başkanın, hiçbir yönetim kurulunun Galatasaray’ın başarısının önüne geçecek bir tavrı olabileceğini düşünmüyorum. Aldığımız kararlar bu yöndedir. Icardi’nin bize verdiği hizmetlere hiçbir zaman inkar etmedik. Son final kısmı için davet ettim. İcabet etmesini bekliyorum."

Keles trafik kazası Alpagut mevkisinde meydana geldi

Keles kaza haberi, ilçeye bağlı Alpagut mevkisinden geldi. Edinilen bilgilere göre Ramazan A’nın kullandığı, plakası henüz öğrenilemeyen otomobil seyir halindeyken refüje çarptı. Çarpmanın etkisiyle devrilen araçta sürücü ile eşi bulundu.

Kazayı görenlerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık, jandarma ve itfaiye ekipleri yönlendirildi. Ekipler, devrilen otomobilin çevresinde güvenlik önlemi alarak araçtaki kişilere ulaşmak için çalışma yürüttü.

Bursa trafik kazasında karı koca hayatını kaybetti

Sağlık görevlilerinin olay yerinde yaptığı kontrollerde 37 yaşındaki sürücü Ramazan A. ile araçta bulunan eşi Havva A’nın yaşamını yitirdiği belirlendi. Bursa trafik kazası sonrası jandarma ekipleri, olayın meydana geldiği bölgede inceleme yaptı.

Otomobilin neden kontrolden çıktığına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Kazanın yol koşulları, aracın durumu ve olay yerindeki izler üzerinden değerlendirileceği, kesin nedenin yapılacak incelemelerin ardından netleşeceği belirtiliyor.

Keles kaza incelemesi sürüyor

Keles trafik kazası nedeniyle bölgede ekiplerin çalışmaları bir süre devam etti. Araçların refüje çarptığı kazalarda çarpmanın yönü, fren ve lastik izleri ile aracın son konumu, olayın oluş biçiminin belirlenmesinde önem taşıyor.

Bursa kaza haberiyle ilgili jandarmanın olay yeri inceleme çalışmalarının ardından hazırlanacak raporun, kazanın nasıl meydana geldiğine ışık tutması bekleniyor.

Bakırköy trafik kazası Şenlikköy Mahallesi’nde meydana geldi

Kaza, Bakırköy’e bağlı Şenlikköy Mahallesi’nde yaşandı. Sürücülerinin kimliği henüz öğrenilemeyen 34 HLC 324 plakalı otomobil ile 34 HYM 076 plakalı otomobil, sokak üzerinde henüz bilinmeyen bir nedenle çarpıştı.

Çarpışmanın etkisiyle savrulan otomobillerden biri sürücüsünün kontrolünden çıkarak yol kenarındaki apartmanın boşluğuna düştü. Çevrede bulunan kişiler, Bakırköy trafik kazasının ardından durumu polis ve sağlık ekiplerine bildirdi.

Bakırköy kazasında 2 kişi yaralandı

İhbar üzerine olay yerine kısa sürede polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Araçlarda bulunan 2 yaralıya ilk müdahale sağlık görevlileri tarafından olay yerinde yapıldı.

Yaralılar, müdahalenin ardından ambulanslarla hastaneye götürüldü. Hastaneye kaldırılan kişilerin sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Apartman boşluğundaki otomobil vinçle çıkarıldı

Bakırköy kazasında apartman boşluğuna düşen otomobilin bulunduğu yerden çıkarılması için vinç getirildi. Ekiplerin kontrollü çalışmasıyla araç boşluktan kaldırıldı.

Otomobilin çıkarılmasıyla birlikte olay yerindeki çalışma tamamlandı. Bakırköy Şenlikköy’de meydana gelen trafik kazasının kesin oluş şeklinin yapılacak incelemelerin ardından belirlenmesi bekleniyor.

Darende yangını yerleşim alanına sıçradı

Yangın, Yeşiltaş Mahallesi’ndeki bir bahçede henüz belirlenemeyen nedenle başladı. Alevler, kısa sürede çevredeki evlerin ve hayvan barınaklarının bulunduğu bölgeye yayıldı.

Çevredekilerin durumu bildirmesi üzerine bölgeye 112 Acil Sağlık, polis, jandarma, AFAD, itfaiye ve Orman Genel Müdürlüğü ekipleri yönlendirildi. Mahalle sakinleri de söndürme çalışmalarına destek verdi.

Malatya yangın ihbarının ardından bölgeye ulaşan ekipler, alevlerin daha geniş bir alana yayılmasını önlemek için farklı noktalardan müdahalede bulundu. Yoğun çalışmalar sonucunda yangın kontrol altına alınırken bölgede soğutma ve hasar tespit çalışmalarına geçildi.

Malatya Valisi Seddar Yavuz bölgede inceleme yaptı

Malatya Valisi Seddar Yavuz, Darende yangın bölgesinde incelemelerde bulunarak yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Yavuz, Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin 28 personelle söndürme çalışmalarına katıldığını belirtti. Orman Genel Müdürlüğü, AFAD, sağlık ekipleri ve Darende Belediyesi de araç, personel ve iş makineleriyle müdahaleye destek verdi.

Yangının büyüme ihtimaline karşı Kara Kuvvetleri Komutanlığı ile iletişime geçildiğini aktaran Yavuz, bir helikopterin görevlendirildiğini söyledi. Orman Genel Müdürlüğüne bağlı Elazığ’daki yangın söndürme helikopterinin de ihtiyaç halinde bölgeye sevk edilmek üzere hazır bekletildiği bildirildi.

İki büyükbaş hayvan telef oldu

Kontrol altına alınan Malatya Darende yangınında iki ahır ağır hasar gördü. Alevlerin ulaştığı bir evin çatısında da maddi zarar meydana geldi. Ahırlarda bulunan iki büyükbaş hayvan ise telef oldu.

Söndürme çalışmaları sırasında iki itfaiye personeli ile bir vatandaş dumandan etkilendi. Sağlık ekipleri, dumandan etkilenen üç kişiye gerekli müdahaleyi yaptı.

Vali Seddar Yavuz, yangından zarar gören vatandaşların mağduriyetlerinin giderilmesi için devletin bütün imkânlarıyla sahada olduğunu belirterek bölge halkına geçmiş olsun dileklerini iletti.

Darende yangınının çıkış nedeninin belirlenmesi ve oluşan zararın netleştirilmesi amacıyla başlatılan inceleme sürüyor.

"Şu an bu konuyla ilgili konuşacak bir şey yok"

Kamp dönemini değerlendiren Fatih Tekke, Mohamed Salah transferine ilişkin yöneltilen soruya şu yanıtı verdi:

"Söyleyemem. Çünkü resmiyet kazanmış bir şey değil. Salah gibi bir ismin Trabzonspor'la anılması çok değerli tabii ki. Ancak bizim konuşarak beklenti oluşturmaktan ziyade, çalışarak güven kazanmamız gerekiyor. Bunu da yapmaya çalışıyoruz. Şu an bu konuyla ilgili konuşacak bir şey yok. Genel hatlarıyla kamp çok iyi geçti."

Trabzonspor'un teklifinin ayrıntıları belli oldu

Yönetim cephesi transfer iddialarını doğrulamasa da görüşmelerin sürdüğü öne sürüldü. Sabah'ın haberine göre Trabzonspor, Mohamed Salah'a 2 yıllık ve toplam 16-17 milyon euro değerinde bir sözleşme teklif etti.

Haberde ayrıca sözleşmede, forma satışından belirli kriterlere bağlı ve yüzde 20'yi aşmayacak bir pay maddesinin de yer aldığı belirtildi.

Görüşmeler sürüyor

İddiaya göre Trabzonspor yönetimi, Mohamed Salah'ın menajeri Ramy Abbas ile temaslarını sürdürüyor. Tarafların anlaşmaya yaklaşmasıyla birlikte kulübün, oyuncunun maliyetini karşılayabilmek amacıyla çeşitli markalarla sponsorluk görüşmeleri yaptığı da aktarıldı.

Hedef 5 Ağustos'ta Trabzon'a getirmek

Transferin olumlu sonuçlanması halinde Mohamed Salah'ın 5 Ağustos Çarşamba günü Trabzon'a gelmesinin planlandığı ifade edildi. Ancak transferle ilgili kulüpten henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Şehit yakınları ve gazilerin devletin en önemli emanetleri arasında yer aldığını vurgulayan Göktaş, son yıllarda bu kesimlere yönelik çok sayıda düzenlemenin hayata geçirildiğini söyledi. Yaklaşık iki yıldır TBMM Milli Savunma Komisyonu Başkanı Hulusi Akar'ın başkanlığında, bakanlığın koordinasyonunda ve ilgili kurumların katılımıyla kapsamlı istişareler yürütüldüğünü belirten Göktaş, bu çalışmaların kanun teklifine dönüştürüldüğünü ifade etti.

Bakan Göktaş, teklifin 2013 yılından bu yana yapılan en kapsamlı düzenlemelerden biri olduğunu belirterek, "AKP grubumuz, Milliyetçi Hareket Partisi ile beraber grubumuz Meclis Başkanlığı'na sunacak. Bu hafta inşallah görüşülmesini bekliyoruz. Ben şimdiden şehit ailelerimize ve gazilerimize hayırlı olmasını diliyorum" dedi.

Erbaşlardan şehit anne ve babalarına kadar birçok kesimi kapsıyor

Düzenlemenin er ve erbaş gaziler, 15 Temmuz gazileri ile şehit anne ve babalarının uzun süredir dile getirdiği talepleri içerdiğini aktaran Göktaş, özlük hakları başta olmak üzere birçok alanda iyileştirmelerin hedeflendiğini söyledi.

Teklifin tüm paydaşların görüşleri alınarak hazırlandığını belirten Göktaş, "Bütün grupları 2 senedir gerçekten dinledik ve er-erbaşlar, 15 Temmuz gazilerimiz, şehit anne ve babalarımıza yönelik özlük hakları dahil pek çok çalışmayı hayata geçiren, içeren aslında bir çalışmayı inşallah bu kanun teklifi kapsamında, bu hafta önümüzdeki günlerde Meclis’in gündemine alınmasını bekliyoruz. Şimdiden tüm şehit ailelerimize, gazilerimize hayırlı olmasını diliyorum." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde şehit yakınları ve gazilere yönelik desteklerin sürdüğünü söyleyen Göktaş, hükümetin bu alandaki çalışmaları kararlılıkla devam ettireceğini sözlerine ekledi.

Peki, Ağustos 2026 döneminde en yüksek emekli promosyonunu hangi banka veriyor? Bankaların nakit promosyonları ile ek ödül kampanyalarında hangi koşullar aranıyor? İşte banka banka güncel promosyon tutarları...

Savcılık, 44 kişiyi tutuklama, 10 kişiyi ise adli kontrol talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk ederken, bir şüphelinin hastanede tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Tutuklama talebiyle sevk edilenler arasında Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu, Etimesgut Belediye Başkan Yardımcıları Mutlu Kerimoğlu, Taylan Özgüven ve İhsan Bahri Bellek, Temizlik İşleri Müdürü Ali Coşar, Mali İşler Müdürü Tarhan Özkaya, İmar İşleri Müdürü Serpil Zengin, Belediye Başkanı Özel Kalemi Cem Berk Erdinç, Etimkent AŞ Genel Müdürü Muzaffer Çakır, CHP Belediye Meclis Üyesi Ozan Yiğit, Zabıta Müdürü Zülküf Sancar, Destek Hizmetleri Müdürü Levent Bozkurt; Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü Atilla Akyürek, Emlak ve İstimlak Müdürü Özkan Tosun, Erdal Beşikçioğlu'nun yakın koruması Hüseyin Yılmaz ile belediye personeli, ihale komisyonu üyeleri, Etimkent AŞ yöneticileri ve çeşitli şirket yetkilileri de yer aldı.

Mehmet Kamil Özdurdu, Fatma Şölen Kara, Yunus Acar, Seyhan Demirpençe, Seher Eryiğit, Eda Şen (Eryiğit), Çağdaş Bilgin, Hanife Nur Bayram, Furkan Hacıfazlıoğlu ve Bülent Demirpençe, adli kontrol talebiyle hakimliğe sevk edildi.

CHP'li Belediye Meclis Üyesi Gürcan Karabaş'ın ise hastanede tedavisinin sürmesi nedeniyle sevk işleminin daha sonra yapılacağı belirtildi.

Tosya trafik kazası D-100 kara yolunda meydana geldi

Kastamonu trafik kazası, D-100 kara yolunun Tosya ilçesi Yazıçam mevkisinde meydana geldi. S.Ö’nün (44) kullandığı 34 FLB 192 plakalı otomobil, henüz belirlenemeyen nedenle kontrolden çıktı.

Yol kenarındaki menfeze çarpan araç, çarpmanın etkisiyle devrildi. Kazayı görenlerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık, jandarma ve itfaiye ekipleri yönlendirildi.

Ekipler, araçta bulunan kişilere ulaşarak ilk kontrolleri yaptı. Sağlık görevlilerinin incelemesinde Neriman Ö’nün (44) olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi.

Kastamonu kazasında yaralılar hastaneye kaldırıldı

Tosya kazasında sürücü S.Ö. ile araçta bulunan A.Ö. (18), E.Ö. (12), E.Ö. (2) ve Erva Ö. (9) yaralandı. Yaralılar, olay yerindeki ilk müdahalelerinin ardından ambulanslarla Tosya Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı.

Hastanede tedavi altına alınan 9 yaşındaki Erva Ö., doktorların müdahalesine rağmen kurtarılamadı. Böylece Kastamonu Tosya trafik kazasında hayatını kaybedenlerin sayısı 2’ye yükseldi.

Diğer 4 yaralının tedavisi sürerken sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Kaza nedeniyle kapanan Samsun-İstanbul yolu yeniden açıldı

Son dakika gelişmesi olarak duyurulan kaza nedeniyle D-100 kara yolunun Samsun-İstanbul istikameti bir süre araç trafiğine kapandı. Devrilen otomobil ve yola dağılan parçalar nedeniyle bölgede ulaşım kontrollü şekilde sağlandı.

Tosya İlçe Emniyet Müdürlüğü, Tosya Bölge Trafik Denetleme İstasyon Amirliği, Karayolları, Tosya Jandarma Komutanlığı ve Tosya Belediyesi ekipleri bölgede çalışma yürüttü. Yolun temizlenmesi ve gerekli güvenlik kontrollerinin tamamlanmasının ardından trafik akışı yeniden başladı.

Kastamonu kaza haberinin ardından aracın neden kontrolden çıktığının belirlenmesine yönelik inceleme yapılması bekleniyor. Kazanın kesin nedeni, araç ve yol üzerindeki teknik incelemelerin ardından netlik kazanacak.

Tekirdağ yangınına ekiplerden yoğun müdahale

Yangının çevredeki diğer alanlara yayılmasını önlemek amacıyla polis, itfaiye ve Orman İşletme Müdürlüğü ekipleri çalışma başlattı. Müdahaleye iş makineleri de destek verdi.

Ekiplerin koordineli çalışması sonucunda Tekirdağ’daki ağaçlık alan yangını kontrol altına alınarak söndürüldü. Yangın sırasında polis ekipleri bölgede güvenlik önlemi alırken, iş makineleri de müdahale ve saha çalışmalarına katkı sağladı.

Barbaros Mahallesi’nde 80 dekar alan zarar gördü

Tekirdağ yangınının ardından yapılan ilk tespitlerde, ağaçlık alanın yaklaşık 80 dekarlık bölümünün zarar gördüğü belirlendi. Yangının söndürülmesinin ardından bölgede yeniden alevlenme riskine karşı kontroller gerçekleştirildi.

Tekirdağ İl Emniyet Müdürü Ahmet Metin Turanlı da yangın bölgesine gelerek yürütülen çalışmalar hakkında ekiplerden bilgi aldı.

Tekirdağ’daki yangının çıkış nedeni araştırılıyor

Barbaros Mahallesi’nde meydana gelen yangının neden çıktığı henüz belirlenemedi. Yangının başlangıç noktasının ve çıkış nedeninin tespit edilmesi amacıyla ilgili ekipler tarafından inceleme başlatıldı.

Ağaçlık alanlarda çıkan yangınlarda rüzgâr ve kuru bitki örtüsü, alevlerin kısa sürede geniş bir bölgeye yayılmasına yol açabiliyor. Bu nedenle yangının kontrol altına alınmasının ardından yapılan saha kontrolleri ve soğutma çalışmaları, yeniden tutuşma riskinin azaltılması açısından önem taşıyor.

Tekirdağ yangınıyla ilgili inceleme sürerken, zarar gören alandaki hasarın boyutunun yapılacak ayrıntılı çalışmaların ardından netleşmesi bekleniyor.

Özel'in konuşmasından öne çıkanlar şöyle:

"Başka bir yol kalmadığı için yeni bir yol açmak durumunda kaldık. Sizlerin yol vermesiyle, önümüzü açmasıyla, yanımızda durmasıyla yola düştük.

Mayasında hak ve eşitlik mücadelesi olan bir muhitteyiz. Bugün Kültür Merkezi ve Cemevimizin ilk harcını dökeceğiz. İçinde olması gereken ne varsa; aşevinden tutun kreşe kadar tüm yaşam alanlarının düşündüğü ve Alevi canlarımızın ibadetlerini en iyi şekilde yapacakları tüm alanların, her günün birlikte yaşanacağı bir mekanı tasarladıklarını, açılışını yapmak istediklerini ve bu açılışın Yeni Partili bir belediyenin ilk açılış töreni olmasını istediğini ifade etmişti belediye başkanımız. Bu tarihi süreçte ilk açılışımızı yapmak için bir aradayız.

Cemevleri canların bir olduğu, diri olduğu kapılardır. İnancın, hoşgörünün ve adaletin tesis edildiği mekanlardır. Birileri kulağını tıkasa da bizim için cemevleri ibadethanedir.

"Bu ülkeyi yönetenlerin ve bundan sonra yönetecek olanların Alevi toplumuna rızalık borcu var"

Geçtiğimiz aylarda Çorum'da Alevilik Kongresi kapsamında Rıza Şehri buluşması vardı. Rıza şehri sömürünün, adaletsizliğin olmadığı bir topluma yürüyüşün simgeleşmesidir. Bu şehir rızalık ve razılık üzerine kurulmuştur. Açık söylemek gerekirse; bu ülkeyi yönetenlerin ve bundan sonra yönetecek olanların Alevi toplumuna rızalık borcu vardır. Çünkü Aleviler çok acı çektiler, çok bedel ödediler. Kerbela'dan Çorum'a bu katliamlar devam etti.

Ama Alevi toplumu bu acıları sessizce yaşadı. Acıyı silahla değil, kalemle ve sözle yenme kararlılığı ile kimseye kötülük yapmadı. Sizler acıyı silahla değil sözle yenmeye çalışanlarsınız, sizler her çağın Kerbela'sında mazlumun yanında olanlarsınız. Mağdur oldunuz ama kimseyi bilerek mağdur etmediniz. Acı çektiniz ama kimseye acı çektirmediniz.

"Çağdaş Türkiye Cumhuriyeti'nin temelinin harcında sizler varsınız"

Kurtuluş Savaşı'na çıktığında, Kurtuluş Savaşını yönetmek ve kuruluşu gerçekleştirmek için Ankara'ya gelen Gazi Mustafa Kemal, son olarak Hacı Bektaş'a uğradı, maddi ve manevi destek aldı. Sizler Kurtuluş Savaşı'nda Atatürk'ün arkasında dimdik durdunuz. Çağdaş Türkiye Cumhuriyeti'nin temelinin harcında sizler varsınız.

"İktidara ulaştığımızda devlet adına Aleviler'den rızalık alacağımıza söz veriyorum"

Sizden Yeni Parti'nin genel başkanı olarak rızalık almaya geldim. Bu yürüyüş sonunda iktidara ulaştığımızda devlet adına Aleviler'den rızalık alacağımıza söz veriyorum. Son Alevi 'sorunum kalmadı' diyene kadar sorunları olduğunu kabul edecek, çözmek için mücadele edeceğiz. Toplumsal barışı, mutabakatı mutlaka sağlayacağız. Kürtlerin ve Türklerin sarsılmaz barışı için, Alevilerin ve Sünnilerin tamamen eşit vatandaşlar olarak hissetmesi için sonuna kadar mücadele edeceğiz.

"Alevilerin Kültür Bakanlığına bağlanması apaçık ayrımcılıktır"

Bir kez daha kayda geçiririm ki camii ibadethaneyse cemevi de ibadethanedir. Alevilik kültür değil inançtır, semah müzik değil ibadettir. Sünnilerin Diyanet İşleri Başkanlığının Cumhurbaşkanlığına bağlanması, Alevilerin Kültür Bakanlığına bağlanması eşitliğe aykırıdır. Apaçık ayrımcılıktır.

"Madımak Utanç Müzesi' tabelasının devlet eliyle asılacağı güne kadar bu mücadelede yanınızdayız"

Madımak'ın bir utanç müzesi olacağı güne kadar, Madımak'a 'Madımak Utanç Müzesi' tabelasının devlet eliyle asılacağı güne kadar bu mücadelede yanınızdayız.

"Dönen dönsün, ben dönmezem yolumdan"

Yerel seçimleri kazandığımızdan beri saldırı altındayız. Bizi yolumuzdan döndürmek istedikleri için saldırı altındayız. Operasyonlarla, tehditlerle, şantajlarla saldırı altındayız. Ama ben onlara buradan cevap vereceğim; sizin gözünüzün içine baka baka haykırırım ki dönen dönsün, ben dönmezem yolumdan!

Köhnemiş bir siyaseti, yenilgiye alışmış bir siyaseti, kendine çizilen alanlar içinde. yapılan bir siyaseti geride bıraktık. Yol cümlemizden uludur, yol yolculardan uludur. Önemli olan doğru yolda olmaktır. Hakkaniyetli bir yolda olmaktır. Bu yolu sizlerle birlikte yürüdüğüm için onur duyuyorum."

Çarşamba otobüs kazası Samsun-Ordu kara yolunda meydana geldi

Çarşamba kaza haberi, Samsun-Ordu kara yolunun Beylerce mevkisinden geldi. Sürücüsünün kimliği henüz belirlenemeyen 55 ATT 114 plakalı halk otobüsü, yol kenarındaki yeşillik alana devrildi.

Çevredeki kişilerin durumu bildirmesi üzerine bölgeye polis, sağlık ve itfaiye ekipleri yönlendirildi. Ekipler, yol ve araç çevresinde güvenlik önlemi alarak yaralılara ulaşmak için çalışma başlattı.

Samsun otobüs kazasında sıkışan yaralılar kurtarıldı

Samsun Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı ekipleri, devrilen otobüsün içinde sıkışan yolcuları bulundukları yerden çıkardı. Sağlık ekipleri tarafından ilk müdahaleleri yapılan yaralılar, ambulanslarla kentteki farklı hastanelere sevk edildi.

Samsun otobüs kazasında ilk belirlemelere göre 15 kişinin yaralandığı bildirildi. Yaralıların tedavileri hastanelerde sürerken sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Samsun kaza soruşturması sürüyor

Polis ekipleri, Çarşamba otobüs kazasının meydana geldiği bölgede inceleme yaptı. Otobüsün neden yoldan çıkarak yeşillik alana devrildiği, yürütülecek teknik ve adli incelemenin ardından netlik kazanacak.

Kaza nedeniyle Samsun-Ordu kara yolunda trafik akışı ekiplerin çalışmaları sırasında kontrollü olarak sağlandı. Araçtaki kurtarma ve çevre güvenliği çalışmalarının tamamlanmasının ardından bölgede ulaşım normale döndü. Olayla ilgili inceleme devam ediyor.

Gümrükçü, "Bugün aldığımız kararlar, İzmirlilere ve büyük örgütümüze verdiğimiz sözün arkasında durduğumuzun somut bir göstergesidir. Bizler, kişilere veya makam koltuklarına değil, Altıok’a, CHP’ye, İzmirli hemşehrilerimizin sandıkta ortaya koyduğu iradeye, Kurucumuz ve Ebedi Liderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bizlere emanet ettiği tüm değerlere sadakatle bağlıyız" ifadelerini kullandı.

"102 yıllık çınardan 1-2 dal kırdık diye sevinenlerin planları suya düştü"

Yeni görevlendirmelerle birlikte yollarına örgütün içinden yetişen isimlerle devam edeceklerini belirten Gümrükçü, partinin köklü yapısına vurgu yaptı.

Gümrükçü, "‘Ben olmazsam CHP olmaz’ diyenlerin, anlık bir rüzgarla koca bir çınarı yıkabileceklerini sananların ve özellikle parti elitleri arasından kişisel ikballeri uğruna partisini terk edenlerin planları tamamen suya düşmüştür. 102 yıllık bir çınardan 1-2 dal kırdıkları için sevinenler, bu dev çınarın her gün yeni ve taze filizler verdiğini, köklerinin savaş meydanlarında, Cumhuriyetin kuruluş harcında olduğunu unutmuşlardır" dedi.

Toplantıda alınan karar doğrultusunda ilçe başkanlıklarına şu isimler görevlendirildi:

Aliağa İlçe Başkanlığına Engin Gündüz, Kiraz İlçe Başkanlığına Musa Yigen, Torbalı İlçe Başkanlığına Bekir Özel, Kınık İlçe Başkanlığına Salim Yılmaz, Narlıdere İlçe Başkanlığına Serkan Çağlar, Urla İlçe Başkanlığına Bülent Köklü, Kemalpaşa İlçe Başkanlığına Ozan Yalçın, Karaburun İlçe Başkanlığına Bülent Çumçum ve Konak İlçe Başkanlığına Emrah Kazımoğlu atandı.

GALATASARAY-RENNES MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Galatasaray-Rennes hazırlık maçı, 2 Ağustos 2026 Pazar günü oynanacak. Karşılaşmanın başlama saati 21.00 olarak açıklandı.

Yeni sezon çalışmalarına devam eden Galatasaray, Rennes karşısında oyuncularının fiziksel durumunu ve takım içindeki uyumunu test etme fırsatı bulacak. Mücadele, teknik heyetin sezon öncesindeki kadro planlaması açısından da önem taşıyacak.

GALATASARAY YENİ SEZON HAZIRLIKLARINI SÜRDÜRÜYOR

Galatasaray, sezon öncesi hazırlık programı kapsamında oynadığı karşılaşmalarla oyuncularına maç temposu kazandırmayı hedefliyor. Rennes mücadelesinde yeni transferlerin ve kadroda yer alan genç futbolcuların performansı yakından takip edilecek.

Teknik heyetin karşılaşmada farklı oyuncu ve sistemleri denemesi bekleniyor. Hazırlık maçında yapılacak oyuncu değişiklikleriyle kadrodaki birçok isme süre verilmesi öngörülüyor.

RENNES GALATASARAY İÇİN ÖNEMLİ BİR SINAV OLACAK

Fransa Ligue 1 ekiplerinden Rennes, mücadele gücü ve fiziksel oyun yapısıyla dikkat çekiyor. Galatasaray’ın güçlü rakibi karşısında sergileyeceği performans, yeni sezon öncesindeki hazır olma düzeyi konusunda önemli veriler sunacak.

Karşılaşmanın resmî müsabaka niteliği taşımaması nedeniyle takımların oyuncu değişikliği ve taktik denemeler konusunda daha esnek hareket etmesi bekleniyor.

GALATASARAY-RENNES MAÇI HANGİ KANALDA?

Galatasaray-Rennes maçı, 2 Ağustos 2026 Pazar günü saat 21.00’de başlayacak. Hazırlık karşılaşması S Sport Plus ve TV100 üzerinden canlı yayınlanacak.

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!