Bugünün yayın akışında ATV'de Var Mısın Yok Musun, Kanal D'de Bugün Güzel, NOW'da Doktor Civanım, Show TV'de Kardeşim Benim 2, Star TV'de Tuzlu Kahve ve TV8'de MasterChef Türkiye öne çıkan yapımlar arasında yer alıyor. TRT 1'de ise akşam kuşağında Türkiye ile Azerbaycan arasında oynanacak 2026 CEV Kadınlar Voleybol Şampiyonası Son 16 karşılaşması ekrana gelecek. TRT 1'in resmi yayın bilgisinde karşılaşmanın 1 Eylül Salı günü saat 19.00'da canlı yayınlanacağı belirtiliyor.

ATV 1 Eylül 2026 yayın akışı

ATV'nin Salı günü programında sabah saatlerinden itibaren haber ve gündüz kuşağı yapımları dikkat çekiyor. Gün Kahvaltı Haberleri ile başlarken saat 10.00'da Müge Anlı ile Tatlı Sert, öğleden sonra ise Esra Erol'da izleyiciyle buluşuyor.

Akşam kuşağında ise Var Mısın Yok Musun yer alıyor. ATV'nin resmi yayın akışında yarışmanın saat 20.00'de başlayacağı görülüyor. Programın ardından saat 23.40'ta Altı Üstü İstanbul ekrana geliyor.

• 08.00 – Kahvaltı Haberleri

• 10.00 – Müge Anlı ile Tatlı Sert

• 13.00 – atv Gün Ortası

• 14.00 – Altı Üstü İstanbul

• 16.00 – Esra Erol'da

• 19.00 – atv Ana Haber

• 20.00 – Var Mısın Yok Musun

• 23.40 – Altı Üstü İstanbul

• 02.40 – Aldatmak

• 05.30 – Bir Gece Masalı

ATV'nin yeni sezon yayın planında Müge Anlı ile Tatlı Sert ve Esra Erol'da programlarının hafta içi gündüz kuşağında devam edeceği de kanal tarafından duyurulmuştu.

Kanal D 1 Eylül 2026 yayın akışı

Kanal D'nin 1 Eylül Salı yayın akışında ağırlıklı olarak kanalın arşiv yapımları ve gündüz programları bulunuyor. Sabah saatlerinde Küçük Ağa ve Yaprak Dökümü ekrana gelirken, 11.30'da Daha 17, 14.00'te ise Gelinim Mutfaktayayınlanıyor.

Günün ilerleyen saatlerinde Aşk-ı Memnu izleyiciyle buluşuyor. Ana haberin ardından akşam kuşağında Bugün Güzelyer alıyor. Kanalın resmi yayın akışında programın 20.00 ve 22.30'da ekrana geleceği görülüyor.

• 07.00 – Küçük Ağa

• 09.00 – Yaprak Dökümü

• 11.30 – Daha 17

• 14.00 – Gelinim Mutfakta

• 16.45 – Aşk-ı Memnu

• 18.30 – Kanal D Ana Haber

• 20.00 – Bugün Güzel

• 22.30 – Bugün Güzel

• 01.00 – Meth Gator'a Saldırı

• 02.30 – Gelinim Mutfakta

• 04.45 – Kuzey Güney

Kanal D'nin resmi internet sitesinde de 1 Eylül tarihli akışta bu yapımlar ve saatler yer alıyor.

NOW TV 1 Eylül yayın akışı

NOW ekranlarında günün erken saatlerinde Çalar Saat ile başlayan yayın akışı, Çağla ile Yeni Bir Gün ve Kirli Sepetiile devam ediyor. Öğleden sonra En Hamarat Benim ve Karagül ekrana geliyor.

Saat 19.00'da NOW Ana Haber izleyici karşısına çıkarken, akşam kuşağında Doktor Civanım yer alıyor. Programın ardından saat 22.00'de Gurbetçi Şaban yayınlanıyor.

• 08.30 – Çalar Saat

• 10.00 – Çağla ile Yeni Bir Gün

• 12.00 – Kirli Sepeti

• 13.30 – En Hamarat Benim

• 16.30 – Karagül

• 19.00 – NOW Ana Haber

• 20.00 – Doktor Civanım

• 22.00 – Gurbetçi Şaban

• 00.00 – Doktor Civanım

• 01.45 – Aşk Yeniden

• 04.00 – İnadına Aşk

• 05.00 – Yasak Elma

• 06.00 – Şahane Hayatım

Show TV 1 Eylül Salı yayın akışı

Show TV'nin resmi yayın akışında 1 Eylül Salı günü gündüz kuşağında Buse Varol ile Gelin Evi, Gelsin Hayat Bildiği Gibi ve Kuzey Yıldızı İlk Aşk bulunuyor. Saat 18.25'te Show Ana Haber ekrana gelirken, akşam saatlerinde Kardeşim Benim 2 yayınlanacak. Saat 22.30'da ise Acı Kahve izleyiciyle buluşacak.

• 06.00 – Yeni Gelin

• 09.00 – Gelsin Hayat Bildiği Gibi

• 12.30 – Buse Varol ile Gelin Evi

• 15.00 – Kuzey Yıldızı İlk Aşk

• 18.25 – Show Ana Haber

• 20.00 – Kardeşim Benim 2

• 22.30 – Acı Kahve

• 00.15 – Muhtemel Aşk

• 02.45 – Kardeşim Benim 2

• 04.45 – Acı Kahve

Kanalın resmi yayın akışında 20.00'de Kardeşim Benim 2, 22.30'da ise Acı Kahve için yayın bilgisi yer alıyor.

Star TV 1 Eylül 2026 yayın akışı

Star TV'nin Salı akşamındaki öne çıkan yapımı Tuzlu Kahve olacak. Yeni dizi, 1 Eylül Salı günü saat 20.00'de izleyici karşısına çıkıyor.

Gündüz kuşağında ise İkinci Aile, Yüksek Sosyete, Çirkin, Güzel Köylü ve Sevdiğim Sensin gibi yapımlar bulunuyor. Saat 19.00'da Star Haber ekrana geliyor.

• 07.45 – İkinci Aile

• 09.15 – Yüksek Sosyete

• 10.45 – Çirkin

• 14.00 – Güzel Köylü

• 15.45 – Sevdiğim Sensin

• 19.00 – Star Haber

• 20.00 – Tuzlu Kahve

Yeni yayın döneminde ekrana gelen yapımlar arasında Tuzlu Kahve öne çıkarken, 1 Eylül akşamı dizi severlerin tercih edebileceği yapımlardan biri de bu yapım olacak. Güncel yayın akışının kanallar tarafından değiştirilebileceği unutulmamalı.

TRT 1'de Türkiye-Azerbaycan maçı var

1 Eylül Salı akşamının spor açısından öne çıkan yayını TRT 1 ekranlarında olacak. Türkiye - Azerbaycan karşılaşması, 2026 CEV Trendyol Kadınlar Voleybol Şampiyonası Son 16 turunda oynanacak.

TRT 1'in resmi internet sitesinde karşılaşmanın 1 Eylül Salı günü saat 19.00'da canlı yayınlanacağı açıklandı. Dolayısıyla voleybolseverler, Türkiye'nin Azerbaycan karşısındaki mücadelesini TRT 1 ekranlarından takip edebilecek.

TRT 1'in gün içindeki yayınlarında Kendi Düşen Ağlamaz, Alişan ile Hayata Gülümse, Seksenler ve Alparslan: Büyük Selçuklu gibi yapımlar da bulunuyor. Akşam haberlerinin ardından milli takımın karşılaşması ekrana gelecek.

TV8 1 Eylül 2026 yayın akışı

TV8'in 1 Eylül Salı programında gündüz kuşağında sağlık, magazin ve sohbet programları yer alıyor. Akşam kuşağının öne çıkan yapımı ise MasterChef Türkiye.

Yayın akışında Ebru ile 8'de Sağlık, Gel Konuşalım, Gazete Magazin ve Zuhal Topal'la Yemekteyiz gibi programlar bulunuyor. Günün yarışma programlarından MasterChef Türkiye ise akşam kuşağında izleyiciyle buluşuyor.

• 06.30 – Tuzak

• 07.15 – Ebru ile 8'de Sağlık

• 08.30 – Oynat Bakalım

• 09.00 – Gel Konuşalım

• 11.00 – Gazete Magazin

• 13.00 – Doktor Aksoy

• 16.00 – Zuhal Topal'la Yemekteyiz

• 20.00 – MasterChef Türkiye

1 Eylül Salı akşamı televizyonda hangi yapımlar var?

Salı akşamı televizyon ekranlarında farklı türlerde yapımlar izleyiciyle buluşuyor. Yarışma programı izlemek isteyenler için ATV'de Var Mısın Yok Musun, TV8'de ise MasterChef Türkiye bulunuyor.

Dizi ve sinema yapımlarını tercih edenler açısından NOW'da Doktor Civanım, Show TV'de Kardeşim Benim 2, Star TV'de ise Tuzlu Kahve öne çıkıyor. Kanal D'de Bugün Güzel yayınlanırken, TRT 1'de Türkiye-Azerbaycan voleybol karşılaşması ekrana geliyor.

Böylece 1 Eylül 2026 Salı günü televizyon yayın akışında haber programlarından gündüz kuşağı yapımlarına, yarışmalardan sinema filmlerine ve spor karşılaşmasına kadar farklı seçenekler bulunuyor. İzleyicilerin özellikle akşam saatlerinde tercih edeceği yapımlar arasında yeni sezon programları ve özel yayınlar dikkat çekiyor.

Yayın saatlerinde son dakika değişiklikleri yaşanabileceği için izleyicilerin program başlamadan önce ilgili kanalın resmi yayın akışını kontrol etmesi en güncel bilgiyi edinmeleri açısından önem taşıyor.

Üç ilçede operasyon düzenlendi

İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şubesi ekipleri, uyuşturucu ticareti ve kullanımının önlenmesine yönelik çalışma başlattı.

Ekiplerin yürüttüğü çalışmalar Atakum, İlkadım ve Tekkeköy ilçelerinde gerçekleştirildi. Şüphelilerin uyuşturucu madde bulundurduğu yönündeki değerlendirmelerin ardından belirlenen adresler ve araçlar kontrol edildi.

Aramalarda uyuşturucu maddeler ele geçirildi

Şüphelilerin üzerlerinde, kullandıkları araçlarda ve ikametlerinde yapılan aramalarda çeşitli miktarlarda uyuşturucu madde bulundu.

Aramalarda 833,96 gram sentetik uyuşturucu, 20 gram esrar ve 41 sentetik ecza hapı ele geçirildi. Ayrıca 11 kök kenevir bitkisi de ekipler tarafından muhafaza altına alındı.

Operasyonda çeşitli suç unsurları bulundu

Polis ekiplerinin gerçekleştirdiği aramalarda uyuşturucu maddelerin yanı sıra hassas terazi ve uyuşturucu madde kullanım aparatı da bulundu.

Aramalarda ayrıca 3 kurusıkı tabanca ele geçirildi. Ele geçirilen materyallerle ilgili gerekli işlemlerin başlatıldığı bildirildi.

5 şüpheli gözaltına alındı

Operasyon kapsamında 5 şüpheli gözaltına alındı. Şüphelilerin emniyetteki işlemlerinin sürdüğü belirtildi.

Samsun'da uyuşturucu ticareti ve kullanımının önlenmesine yönelik çalışmaların ilgili ekipler tarafından devam ettiği kaydedildi.

Özel'in önümüzdeki hafta memleketi Manisa'ya gideceğini duyuran Emre, "Manisa'da üzüm yetiştiricileriyle bir toplantı gerçekleştirecek. Bir Trakya gezisi olacak. Kırklareli, Tekirdağ ve Edirne'de temaslarda ve saha ziyaretlerinde bulunacak" dedi.

Bununla birlikte, Emre, İBB duruşmalarının canlı yayınlanması için çağrıda bulundu. Duruşmalarının izlenmesi gerektiğinin altını çizen Emre, "Siz madem iddialarınıza bu kadar güveniyorsunuz, madem bu kadar dosyada deliller var, bırakın insanlar canlı bir şekilde izlesin ve kim haklı, kim haksız milletin şahitliğinde karar verilsin" diye konuştu.

YENİ Parti'nin üye kampanyasına ilişkin bilgi veren Emre, üye sayısının 598 bin olduğunu belirtti.

YENİ Parti'de belediye sayısı 252'ye yükseldi

Partiye katılan belediye sayısının 252'ye çıktığını duyuran Emre, "Belediyelerle ilgili meclis dengesi, o ildeki dengeler itibarıyla belediye sayımızın 300'ün üzerine zaman içerisinde çıkacağını düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.

Emre'nin açıklamasında şunlar kaydedildi:

“Girne açıklarında gerçekleşen feribot kazasında hayatını kaybeden yurttaşlarımıza Allah'tan rahmet, yakınlarına sabır diliyorum. Bu konuyla ilgili Grup Başkanvekilimiz Ali Mahir Başarır başkanlığında bir heyet Kıbrıs'a gitti ve gerekli incelemelerde bulundu. Önümüzdeki günlerde yaşanan ihmaller, eksiklerle ve gelişmelerle ilgili kamuoyunu bilgilendirecek basın toplantısı Meclis’te gerçekleştirecek."

SGK borçlarına yönelik düzenleme uygulandı

Bakan Işıkhan'ın açıklamasına göre, işverenler ile 4/b'li sigortalı çalışanların SGK borçlarının tecil ve taksitlendirilmesine yönelik yeni düzenleme 4 Haziran 2026'da uygulanmaya başladı.

Düzenlemeden yararlanmak isteyen işverenler ve sigortalı çalışanlar, belirlenen şartlar kapsamında borçlarının tecil edilmesi ve taksitlendirilmesi için başvuruda bulundu. Uygulama 31 Ağustos 2026 itibarıyla sona erdi.

148 bin 984 kişi ve işveren başvurdu

Işıkhan, söz konusu dönemde tecil uygulamasından yararlanmak için toplam 148 bin 984 işveren ve 4/b'li sigortalı çalışanın başvuruda bulunduğunu açıkladı.

Başvurular kapsamında tecil edilen SGK borcunun toplam tutarı 183,3 milyar lira olarak kayıtlara geçti. Böylece belirlenen düzenleme çerçevesinde yüksek tutardaki prim borçları için ödeme kolaylığı sağlanmış oldu.

İlk taksitlerde 7,5 milyar lira tahsil edildi

Düzenleme kapsamında taksitlendirilen borçların ilk taksit ödemelerinden de tahsilat gerçekleştirildi. Bakan Işıkhan, toplam tahsilat tutarının 7,5 milyar liraya ulaştığını bildirdi.

Prim Borçlarının Tecil ve Taksitlendirilmesinde Vatandaşlarımıza Kolaylık Sağladık🤝

4 Haziran 2026 - 31 Ağustos 2026 tarihleri arasında işverenlerin ve sigortalı çalışanların SGK borçlarına yönelik yeni bir tecil ve taksitlendirme düzenlemesini uyguladık.

✅Tecile Başvuran… pic.twitter.com/C4WM9DxG5u

— Prof. Dr. Vedat Işıkhan (@isikhanvedat) September 1, 2026

Doğanşar trafik kazası sonrası ekipler bölgeye sevk edildi

Edinilen bilgiye göre Sivas kaza haberi, Doğanşar ilçesindeki Tavza köyü yakınlarından geldi. Eyüp Çakmak yönetimindeki ATV, seyir halindeyken devrildi.

Kazayı fark eden köy muhtarı Mustafa Şahin ile bölgede bulunan çobanlar durumu yetkililere bildirdi. İhbar üzerine Tavza köyü mevkisine sağlık ve jandarma ekipleri yönlendirildi.

Sağlık görevlilerinin olay yerinde yaptığı kontrolde Çakmak’ın yaşamını yitirdiği belirlendi. Doğanşar kaza bölgesinde jandarma ekipleri de olayla ilgili çalışma yaptı.

Sivas trafik kazasında hayatını kaybeden Çakmak’ın cenazesi otopsiye gönderildi

Doğanşar trafik kazasında yaşamını yitiren 73 yaşındaki Eyüp Çakmak’ın cenazesi, olay yerindeki işlemlerin ardından otopsi yapılmak üzere Sivas’a gönderildi.

ATV’nin hangi nedenle devrildiğine ilişkin ajans bilgisinde ayrıntı yer almadı. Bu tür kazalarda olayın oluş şeklinin belirlenmesi için araç ve yol koşullarıyla birlikte olay yerindeki bulguların değerlendirilmesi önem taşıyor.

Sivas trafik kazası kapsamında kazanın meydana geldiği Tavza köyü mevkisindeki olayın ayrıntılarının yapılacak incelemelerle netleşmesi bekleniyor.

Menteşe’de silah sesleri üzerine ekipler eve girdi

Olay, Kötekli Mahallesi 56. Cadde’de bulunan A1-2 Blok’un birinci katındaki dairede meydana geldi. Evden silah sesleri duyulması üzerine çevredeki vatandaşlar durumu yetkililere bildirdi.

İhbarın ardından adrese polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Daireye giren ekipler, B.Z.K. ile M.A’nın başlarından silahla vurulmuş şekilde yerde hareketsiz yattığını belirledi.

Sağlık görevlilerinin yaptığı kontrolde iki kişinin de hayatını kaybettiği tespit edildi. Bunun üzerine dairede olay yeri inceleme çalışması başlatıldı.

Muğla’daki cinayet olayında silah ve deliller incelemeye alındı

Polis ekipleri, olayın aydınlatılması amacıyla evde ayrıntılı delil çalışması yaptı. Dairede bulunan silah ile diğer deliller muhafaza altına alınarak incelenmek üzere ilgili birimlere gönderildi.

Yürütülen ilk araştırmada B.Z.K. ile M.A’nın bir süre ilişki yaşadığı ve yaklaşık 5 ay önce ayrıldıkları bilgisine ulaşıldı. Ancak iki kişinin ölümünün hangi koşullarda gerçekleştiğine ilişkin kesin bir tespit henüz paylaşılmadı.

Bu nedenle olayın Muğla cinayet veya Menteşe cinayet soruşturması kapsamında nasıl değerlendirileceği, kriminal incelemeler ve adli süreç sonucunda netlik kazanacak.

Kesin ölüm nedenleri Adli Tıp incelemesiyle belirlenecek

B.Z.K. ile M.A’nın cenazeleri, dairedeki incelemelerin tamamlanmasının ardından kesin ölüm nedenlerinin belirlenmesi için Muğla Adli Tıp Kurumuna gönderildi.

Olay yerinden elde edilen delillerin yanı sıra silah üzerindeki kriminal incelemelerin de soruşturmanın seyrinde belirleyici olması bekleniyor. Polis, iki kişinin ölümüne yol açan olayın oluş şeklini ortaya çıkarmak için çalışmalarını sürdürüyor.

İmalat PMI ağustosta yükseldi

Temmuz ayında 51,9 puan olarak ölçülen Avro Bölgesi imalat sanayi PMI, ağustosta 52,7 puana yükseldi. Böylece endeks, Mayıs 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.

Veriler, bölgedeki imalat sektörünün ağustos ayında büyüme eğilimini koruduğunu gösterdi. Endeksteki yükselişte fabrika üretimi ve yeni siparişlerdeki artışın etkili olduğu belirtildi.

Fabrika üretimi ve siparişlerde artış görüldü

Ağustos ayı verilerinde fabrika üretimi ile yeni sipariş miktarlarının 2022 yılının başından bu yana en hızlı yükselişini kaydettiği bildirildi.

İmalat sektöründeki üretim faaliyetlerinin ve siparişlerdeki gelişmenin PMI verisine yansımasıyla birlikte endeks temmuz ayındaki seviyesinin üzerine çıktı. Böylece Avro Bölgesi imalat sektöründeki büyüme göstergesi yükselişini sürdürmüş oldu.

Piyasa beklentisi 52,8 puandı

Açıklanan 52,7 puanlık ağustos PMI verisi, piyasa beklentisinin ise hafif altında kaldı. Ekonomistler, Avro Bölgesi imalat sanayi PMI'ının ağustosta 52,8 puan seviyesinde gerçekleşmesini bekliyordu.

Buna rağmen gerçekleşen veri, sektörün büyüme bölgesindeki seyrini devam ettirdi. PMI hesaplamasında 50 puanın üzerindeki değerler sektörde büyümeye, 50 puanın altındaki değerler ise daralmaya işaret ediyor.

Ağustos verileri, Avro Bölgesi imalat sanayisinde üretim faaliyetlerinin ve yeni siparişlerin güçlendiğini gösterdi. Endeksin 50 puanın üzerinde bulunması, imalat sektöründe büyümenin sürdüğüne işaret etti.

Kırıkkale kaza: Otomobil refüjdeki bariyere çarptı

Kırıkkale trafik kazası, Alparslan Türkeş Bulvarı Nokta Kavşağı’nda meydana geldi. C.K. yönetimindeki 71 AS 860 plakalı otomobil, henüz bilinmeyen bir nedenle refüjde bulunan beton bariyere çarptı.

Çarpmanın ardından çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri yönlendirildi. Ekipler, kazanın meydana geldiği noktada güvenlik önlemi alırken yaralı sürücüye sağlık görevlileri müdahale etti.

Yaralı sürücü hastaneye kaldırıldı

Kırıkkale’deki kazada yaralanan C.K., olay yerinde yapılan ilk müdahalenin ardından ambulansla hastaneye sevk edildi. Sürücünün tedavi altına alındığı bildirildi.

Kaza nedeniyle otomobilde hasar meydana gelirken, polis ekipleri de olay yerinde inceleme yaptı. Kazanın hangi nedenle gerçekleştiğine ilişkin ajans bilgisinde ayrıntı paylaşılmadı.

Kırıkkale trafik kazasıyla ilgili inceleme başlatıldı

Nokta Kavşağı’ndaki Kırıkkale kaza olayının ardından ekiplerin araç ve kaza noktası üzerindeki incelemeleri sürerken, kazanın kesin nedeninin yapılacak değerlendirmeler sonucunda netleşmesi bekleniyor.

Özellikle kavşak ve refüjlerin bulunduğu güzergâhlarda sürücülerin yol şartlarını dikkatle takip etmesi, şerit düzenine ve trafik işaretlerine uygun hareket etmesi güvenli ulaşım açısından önem taşıyor.

Kırıkkale trafik kazasıyla ilgili polis ekiplerinin incelemesi sürüyor.

XS.com İş Geliştirme Başkanı Simon-Peter Massabni, gümüş fiyatlarında yaşanan düşüşün güçlü yükseliş sonrasında ortaya çıkan teknik hareketle bağlantılı olabileceğini değerlendirdi. Fed’e ilişkin faiz beklentilerindeki değişimin de satış baskısını artırdığı ifade edildi.

Gümüş fiyatları neden düştü?

Gümüş fiyatlarında yaşanan sert düşüşün arkasında birden fazla gelişmenin bulunduğu belirtildi. Massabni’ye göre, güçlü yükselişin ardından yatırımcıların kar realizasyonuna yönelmesi ve uzun pozisyonların kapatılması satış baskısını artırdı.

Teknik düzeltmenin de fiyat hareketinde etkili olduğu ifade edilirken, Fed’e yönelik beklentilerdeki değişimin düşüşü hızlandırdığı kaydedildi. Kevin Warsh’ın açıklamalarının ardından piyasaların faiz görünümünü yeniden değerlendirmesi, değerli metaller üzerinde baskı oluşturdu.

Fed beklentileri gümüş fiyatlarını etkiledi

Fed Başkanı Kevin Warsh’ın şahin mesajları sonrasında piyasalarda eylül ayında faiz artırımı ihtimalinin daha güçlü şekilde fiyatlanmaya başladığı belirtildi. Yüksek faiz beklentisinin ABD tahvil getirileri ile doları desteklemesi, faiz getirisi bulunmayan gümüş ve altın üzerinde baskı oluşturdu.

Bu gelişmelerin ardından gümüş fiyatları 70 dolar seviyesinden 66 dolara kadar geriledi. Böylece kısa sürede belirgin bir geri çekilme yaşandı.

Gümüşte 66 dolar seviyesi kritik

Simon-Peter Massabni, gümüşün 70 dolardan 66 dolar civarına gerilemesinin mevcut yükseliş trendinin sona erdiğini ortaya koymak için tek başına yeterli olmadığını belirtti. Analiste göre yaşanan hareket, güçlü rallinin ardından gerçekleşen yeniden fiyatlama ve teknik düzeltme niteliğinde olabilir.

Gümüş fiyatlarında 66 dolar seviyesi ise düşüşün devam edip etmeyeceği açısından önemli bir eşik olarak gösteriliyor. Bu seviyenin üzerinde kalınması, alıcıların yeniden piyasaya dönüp dönmeyeceğinin görülmesi bakımından takip edilecek.

Gümüşte yeniden 68 ve 70 dolar gündemde

Gümüşün 66 dolar seviyesinin üzerinde tutunması halinde fiyat hareketinde takip edilecek ilk önemli seviyenin 68 dolar olduğu belirtildi. Bu seviyenin aşılması durumunda ise yeniden 70 dolar seviyesi gündeme gelecek.

Massabni’ye göre gümüşün önce 68, ardından 70 doları yeniden kazanması, son geri çekilmenin daha geniş yükseliş trendi içerisinde gerçekleşen bir düzeltme olduğu görüşünü destekleyebilir. Gümüşün 70 dolar üzerinde kalıcı hale gelmesi ise düzeltmenin büyük ölçüde tamamlandığına ilişkin daha güçlü bir sinyal olarak değerlendirilebilir.

Gümüşte 66 dolar kırılırsa düşüş derinleşebilir

Gümüş fiyatlarında 66 dolar desteğinin aşağı yönlü kırılması halinde daha derin bir düzeltme ihtimalinin ortaya çıkabileceği belirtildi. Massabni, ABD tahvil getirilerindeki yükselişin ve doların güçlenmesinin devam etmesi halinde gümüş üzerindeki baskının artabileceğine dikkat çekti.

Bu durumda gümüş fiyatlarında mevcut geri çekilmenin daha geniş bir düzeltmeye dönüşebileceği ifade edildi. 66 dolar seviyesi bu nedenle kısa vadeli fiyat hareketinin yönünü belirleyebilecek temel seviyelerden biri olarak öne çıktı.

Gümüş fiyatlarında bundan sonra hangi gelişmeler izlenecek?

Gümüş fiyatlarının yönü açısından ABD'de açıklanacak enflasyon ve istihdam verileri ile Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentilerin takip edileceği belirtildi. Orta Doğu’daki gelişmeler ve petrol fiyatlarının da gümüşün seyrinde izlenecek başlıklar arasında bulunduğu kaydedildi.

Massabni, mevcut veriler ışığında gümüşte genel yükseliş döngüsünün sona erdiğini söylemek için yeterli kanıt bulunmadığını ifade etti. Kısa vadede ise fiyat hareketinin 66 dolar desteği ile 68 ve 70 dolar seviyeleri çevresinde şekillenmesi bekleniyor.

ÜMRANİYESPOR - MUĞLASPOR MAÇI NE ZAMAN?

Ümraniyespor - Muğlaspor maçı 1 Eylül 2026 Salı günü oynanacak. İstanbul’daki Ümraniye Belediyesi Şehir Stadı’nda yapılacak karşılaşmanın başlama saati 17.00 olarak belirlendi.

ÜMRANİYESPOR - MUĞLASPOR MAÇI SAAT KAÇTA?

Trendyol 1. Lig mücadelesinde ilk düdük Türkiye saati ile 17.00’de çalacak. Ümraniyespor, sahasında Muğlaspor’u ağırlayacak.

Karşılaşma, ligde puan mücadelesi veren iki takım açısından da önem taşıyor. Ümraniyespor iç saha avantajını kullanmayı hedeflerken Muğlaspor deplasmandan olumlu sonuçla ayrılmaya çalışacak.

ÜMRANİYESPOR - MUĞLASPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Ümraniyespor - Muğlaspor maçı tabii Spor 6 ve TRT Türk ekranlarından canlı olarak yayınlanacak. Mücadele saat 17.00’de başlayacak.

Kadıköy'de bazı yollar trafiğe kapanacak

Alınan tedbirler kapsamında saat 16.00'dan itibaren Kurbağalıdere, Söğütlüçeşme, Rıhtım ve Albay Faik Sözdener caddeleri ile Mahmut Baba Sokak'ta trafik akışı durdurulacak.

Kapatılacak güzergahlarda ulaşımın güvenli şekilde sürdürülebilmesi için sürücülerin alternatif yolları kullanması istendi.

Sürücüler için alternatif güzergahlar belirlendi

Trafiğe kapatılacak yollar nedeniyle oluşabilecek yoğunluğun azaltılması amacıyla alternatif güzergahlar da açıklandı. Sürücüler, ulaşım planlarını belirlenen alternatif caddeler üzerinden yapabilecek.

Bu kapsamda Orgeneral Şahap Gürler, Mühürdar, Moda, Kuşdili, Dr. Esat Işık, Serasker, Taşköprü, Fahrettin Kerim Gökay, Acıbadem ve Karakolhane caddeleri alternatif güzergah olarak kullanılabilecek.

Trafik tedbirleri güvenlik amacıyla uygulanacak

İstanbul Emniyet Müdürlüğünün açıklamasında, yol kapatma kararının Kadıköy'de kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik tedbirler kapsamında alındığı belirtildi.

Sürücülerin trafik işaret ve yönlendirmelerine dikkat etmeleri, mümkün olduğu ölçüde alternatif güzergahları tercih etmeleri bekleniyor. Trafik düzenlemesinin uygulanacağı bölgelerde ekiplerin gerekli kontrolleri gerçekleştireceği bildirildi.

Kırıkkale silahlı kavga özel işletmede çıktı

Kırıkkale merkeze bağlı Hacılar beldesindeki özel bir işletmede A.E. ile T.T. arasında henüz belirlenemeyen nedenle tartışma başladı.

Tartışmanın büyüyerek kavgaya dönüşmesinin ardından A.E’nin yanında bulunan tabancayla T.T’ye ateş ettiği belirtildi. Kurşunların diz ve kasık bölgesine isabet etmesi sonucu T.T. yaralandı.

Kırıkkale silahlı kavga ihbarının ardından bölgeye sağlık ekipleri ile jandarma sevk edildi. Olay yerine ulaşan sağlık personeli, ilk müdahalenin ardından yaralı T.T’yi ambulansla Yüksek İhtisas Hastanesine götürdü.

Hastaneye kaldırılan T.T’nin hayati tehlikesinin bulunduğu öğrenildi.

Silahlı kavga sonrası kaçan şüpheli yakalandı

Olayın ardından bölgeden kaçan A.E’nin yakalanması için jandarma ekipleri çalışma başlattı. Yapılan araştırma sonucunda şüphelinin yeri belirlendi.

Jandarma ekiplerince yakalanan A.E. gözaltına alınarak işlemleri için ilgili birime götürüldü.

Kırıkkale silahlı kavga soruşturması sürüyor

Hacılar beldesindeki silahlı kavganın hangi nedenle çıktığının belirlenmesi için inceleme başlatıldı. Olayda kullanılan silah ve tarafların ifadelerine ilişkin işlemlerin soruşturma kapsamında değerlendirileceği belirtiliyor.

Kırıkkale’deki silahlı kavga nedeniyle yaralanan T.T’nin hastanedeki tedavisi sürerken, gözaltına alınan A.E. hakkında jandarmadaki işlemler devam ediyor.

Özel uçakla İstanbul’a ulaşan Deniz Gül, havalimanından ayrılmadan önce basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Genç futbolcu, Galatasaray’a transfer sürecine ilişkin mutluluğunu ve heyecanını dile getirdi.

Deniz Gül: “Çok mutluyum”

Deniz Gül, havalimanında yaptığı açıklamada Galatasaray’a gelmekten duyduğu heyecanı ifade etti. Milli futbolcu, kısa süre içinde takıma ve taraftarlara kavuşmak istediğini belirterek şu sözleri kullandı:

"Çok mutluyum. Çok heyecanlıyım. Bir an önce takıma ve taraftarımıza kavuşmak istiyorum. Benim için önemli olan şu an burada olmak. Şu an buradayım ve buna odaklandım."

Deniz Gül, açıklamasının ardından basın mensuplarına poz verdi. Genç santrfor, daha sonra Galatasaray taraftarının tezahüratlarına katılarak taraftarlara "üçlü" çektirdi.

Galatasaray transferinde süreç devam ediyor

Porto'nun santrforu Deniz Gül, havalimanındaki karşılamanın ardından özel araçla terminalden ayrıldı. Milli futbolcunun İstanbul'a gelmesiyle birlikte Galatasaray ile yürütülen transfer görüşmelerinde yeni bir aşamaya geçildi.

Galatasaray ile Deniz Gül arasındaki transfer görüşmelerinin tamamlanmasının ardından oyuncunun sağlık kontrollerinden geçirilmesi bekleniyor. Sürecin tamamlanması halinde 22 yaşındaki futbolcunun sarı-kırmızılı kulüple sözleşme imzalaması öngörülüyor.

Deniz Gül, Galatasaray için sağlık kontrolünden geçecek

Deniz Gül'ün Galatasaray transferinin tamamlanması için sağlık kontrolleri ve transfer görüşmelerinin sonuçlandırılması gerekiyor. Bu işlemlerin ardından milli futbolcunun sarı-kırmızılı kulüple resmi sözleşmeye imza atması bekleniyor.

Galatasaray'ın transfer görüşmelerinde bulunduğu Porto'nun santrforu olarak İstanbul'a gelen Deniz Gül, havalimanında yaptığı açıklamayla transfer sürecindeki ilk değerlendirmesini de paylaştı. Genç futbolcunun Galatasaray taraftarıyla buluşmasının ardından transfer sürecinin sağlık kontrolleri ve görüşmelerin tamamlanmasıyla devam etmesi bekleniyor.

Sınav 19 Eylül'de dört ilde yapılacak

ÖSYM tarafından yapılan duyuruya göre e-YDTS/2 Türkçe, 19 Eylül'de gerçekleştirilecek. Sınav, Ankara, İstanbul, İzmir ve Adana'da bulunan e-Sınav Uygulama Binalarında uygulanacak.

Adayların sınava katılabilmeleri için başvuru işlemlerini tamamlamalarının yanı sıra belirlenen sınav ücretini de ödemeleri gerekiyor. Başvurular bugünden itibaren ÖSYM'nin elektronik ödeme sistemi üzerinden gerçekleştirilebilecek.

Başvurular 10 Eylül'de sona erecek

e-YDTS/2 Türkçe için başvuru süreci 10 Eylül'de sona erecek. Sınava alınacak aday sayısı, sınavın yapılacağı e-Sınav Uygulama Binalarının kapasitesiyle sınırlı tutulacak.

Bu kapsamda Ankara'da 658, İstanbul'da 202, İzmir'de 49 ve Adana'da 102 aday için kontenjan ayrıldı. Adaylar, sınav ücretini ödeme sırasına göre belirlenen kontenjanlara dahil edilecek.

Kontenjanların dolması halinde sistem üzerinden sınav ücretinin yatırılmasına izin verilmeyecek. Böylece ilgili merkez için başvuru ve ödeme işlemleri sonlandırılacak.

Sınav dört dil becerisini ölçmeyi amaçlıyor

Bilgisayar tabanlı olarak uygulanacak e-YDTS/2 Türkçe; okuma, dinleme, konuşma ve yazma olmak üzere dört temel dil becerisinden oluşacak.

Sınavın, modüler becerilere dayalı bir ölçme yaklaşımıyla hazırlanacağı ve adayların Türkçe yeterliliklerinin Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (D-AOBM) ile uyumlu biçimde değerlendirilmesinin hedeflendiği belirtildi.

B2, C1 ve C2 seviyelerinde sertifika verilecek

Sınav sonucunda adayların Türkçe dil yeterliliklerinin B2, C1 ve C2 seviyelerinde değerlendirilmesi planlanıyor. Bu doğrultuda başarılı adaylara geçerli ve güvenilir bir Türkçe yeterlilik sertifikası sunulması amaçlanıyor.

e-YDTS/2 Türkçe'nin yalnızca adayların dil becerilerini ölçmekle sınırlı kalmaması, aynı zamanda farklı kurumların Türkçe yeterliliğini değerlendirmesine imkan sağlayan bir ölçme aracı olması hedefleniyor.

Uluslararası standartlarla uyum hedefleniyor

Sınavın eğitim kurumları, meslek kuruluşları, kamu kurumları ve diğer ilgili kuruluşlar tarafından kullanılabilecek bir değerlendirme aracı olarak geliştirilmesi planlanıyor.

Silifke trafik kazası D-400 kara yolunda meydana geldi

Silifke kaza haberi, ilçeye bağlı Keben Mahallesi yakınlarından geldi. Haşim Diniz yönetimindeki 33 KEA 73 plakalı motosiklet, D-400 kara yolunda seyir halindeyken yol kenarındaki erik bahçesine yuvarlandı.

Kazayı görenlerin ihbarı üzerine bölgeye 112 Acil Sağlık ve jandarma ekipleri yönlendirildi. Sağlık görevlileri, Mersin trafik kazasında yaralanan motosiklet sürücüsüne olay yerindeki ilk müdahalenin ardından Diniz’i ambulansla Silifke Devlet Hastanesi’ne götürdü.

Mersin kaza haberinde acı sonuç: Hastanede yaşamını yitirdi

Silifke Devlet Hastanesi’nde tedavi altına alınan Haşim Diniz, doktorların müdahalesine rağmen kurtarılamadı. Diniz’in cenazesi işlemler için hastane morguna kaldırıldı.

Mersin kaza ve Silifke trafik kazası kapsamında jandarma ekipleri de olay yerinde inceleme yaptı. Motosikletin kara yolundan çıkarak bahçeye yuvarlanmasına ilişkin kesin nedenin, yürütülecek incelemenin ardından netleşmesi bekleniyor.

Silifke kaza sonrası inceleme başlatıldı

D-400 kara yolu, Mersin’in batı ilçelerini birbirine bağlayan önemli ulaşım güzergâhlarından biri olarak yoğun araç ve motosiklet trafiğine sahne oluyor. Motosiklet kazalarında olayın oluş şeklinin belirlenmesi için araç üzerindeki hasar, yol koşulları ve olay yerindeki bulgular ekipler tarafından değerlendirilebiliyor.

Silifke’deki kazaya ilişkin jandarmanın incelemesi sürüyor.

Soruşturma, Erzurum ve Tunceli Cumhuriyet Başsavcılıklarının talimatları doğrultusunda emniyet ve jandarma ekiplerinin koordinasyonuyla yürütülüyor. Bu kapsamda önceki gün gerçekleştirilen operasyonda 10 şüpheli gözaltına alındı.

Gözaltına alınan şüphelilerden 3'ü dün Erzurum Adliyesi'ne sevk edildi. Şüpheliler arasında bulunan balık adam Gürkan Gürdal, nöbetçi Sulh Ceza Hakimliğince tutuklanması talebiyle mahkemeye gönderildi ve çıkarıldığı hakimlik tarafından tutuklandı. Diğer 2 şüpheli ise adli kontrol uygulanması şartıyla serbest bırakıldı.

Tutuklu sayısı 30'a çıktı

Bugün adliyeye götürülen 7 şüpheliden biri, hakimlikteki işlemlerinin ardından tutuklanarak cezaevine gönderildi. Diğer 6 şüphelinin Erzurum Adliyesi'ndeki işlemlerinin sürdüğü bildirildi.

Yeni tutuklama kararıyla birlikte Gülistan Doku soruşturması kapsamında tutuklanan şüpheli sayısı 30'a yükseldi.

Alanya yangınına havadan ve karadan müdahale

Alanya yangın haberi, Konaklı Mahallesi Ketenlik mevkisindeki makilik alandan yükselen alevlerin fark edilmesiyle başladı. Henüz belirlenemeyen nedenle çıkan yangının ardından bölgeye Orman İşletme Müdürlüğü ekipleri sevk edildi.

Ekipler, alevlerin çevredeki alanlara yayılmasını önlemek için hem havadan hem de karadan müdahale yürüttü. Kısa sürede etkili olan çalışmalar sonucunda yangın kontrol altına alınarak söndürüldü.

Antalya yangınında yaklaşık 10 dönüm alan zarar gördü

Antalya’nın Alanya ilçesindeki yangında ilk belirlemelere göre yaklaşık 10 dönümlük makilik alan zarar gördü. Olayda herhangi bir can kaybı ya da yaralanmaya ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Makilik alanlarda çıkan yangınlarda rüzgâr ve kuru bitki örtüsü, alevlerin kısa sürede geniş bir alana yayılma riskini artırabiliyor. Bu nedenle ekiplerin erken müdahalesi ve çevre güvenliğinin sağlanması, yangının büyümesini önlemede önem taşıyor.

Alanya yangınının çıkış nedeni araştırılıyor

Konaklı Mahallesi’ndeki Alanya yangınının hangi nedenle başladığı henüz bilinmiyor. Yangının çıkış nedeninin yapılacak incelemeler sonucunda netleşmesi bekleniyor.

Ekiplerin söndürme çalışmasının ardından bölgede yeniden alevlenme riskine karşı kontrollerin sürdürülmesi ve zarar gören alanın durumunun değerlendirilmesi öngörülüyor. Yangının kesin çıkış nedenine ilişkin inceleme devam ediyor.

BANDIRMASPOR - ANTALYASPOR MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Bandırmaspor - Antalyaspor maçı 1 Eylül 2026 Salı günü oynanacak. Karşılaşmanın başlama saati 16.00 olarak açıklandı.

Mücadeleye Bandırma 17 Eylül Stadyumu ev sahipliği yapacak. Ev sahibi Bandırmaspor, taraftarının desteğini arkasına alarak sahadan üç puanla ayrılmaya çalışacak.

BANDIRMASPOR - ANTALYASPOR MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Trendyol 1. Lig karşılaşması Balıkesir'deki Bandırma 17 Eylül Stadyumu'nda oynanacak. İki takım açısından da lig sıralaması ve sezon hedefleri bakımından önemli olan mücadelede alınacak sonuç dikkatle takip edilecek.

BANDIRMASPOR - ANTALYASPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Bandırmaspor - Antalyaspor maçı bugün saat 16.00'da başlayacak. Karşılaşma TRT Spor ve beIN Connect üzerinden canlı olarak yayınlanacak.

Törene Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nazmi Bilgin, yönetim kurulu üyeleri, meslektaşları ve sevenleri katıldı. Törende konuşan Bilgin, Kıratlı’nın mesleki deneyimi ve yol göstericiliğiyle cemiyete önemli katkılar sağladığını belirtti.

"Savaş Kıratlı’dan daha güzel bir dost yok"

Bilgin, Kıratlı’nın meslek büyüğü olduğunu ve hayatında her zaman denge unsuru oluşturduğunu vurgulayarak, "Savaş abi meslek kıdemi olarak benden eskiydi, benim büyüğümdü. Cemiyette ben ona başkanlık yapmadım, yapamadım. O benim ağabeyimdi, meslek büyüğümdü. Gençliğimde çok fevriydim, o beni hep frenlerdi. Ben onun sayesinde kızgınlığımı törpülemeyi öğrendim" diye konuştu.

"Savaş abi çok önemli bir Türk milliyetçisiydi"

Kıratlı'nın vatan sevgisiyle dolu gerçek bir milliyetçi olduğunun altını çizen Başkan Bilgin, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

"Savaş abi çok önemli bir Türk milliyetçisiydi; bayrak görünce tüyleri diken diken olurdu, İstiklal Marşı okunurken dudakları titrerdi. Türkiye sevdalısıydı, 'Bu ülke bizim' diye gururlanır ve bu ülkeden daha güzel bir ülke olmadığını söylerdi. Gerçekten öyle; ülkemizden güzel bir ülke yok, Savaş Kıratlı’dan daha güzel bir dost yok."

Zirve marjındaki temasları kapsamında gerçekleştirilen Erdoğan-Caparov görüşmesinde Türkiye'den çeşitli bakanlar ve Cumhurbaşkanlığı yetkilileri de hazır bulundu.

Erdoğan ve Sadır Caparov Bişkek'te bir araya geldi

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov arasındaki görüşme, ŞİÖ Devlet Başkanları Zirvesi kapsamında Bişkek'teki Iris Ordo Kongre Merkezi'nde gerçekleştirildi.

Erdoğan, Zirve'ye ev sahipliği yapan Caparov ile görüşmesinin ardından temaslarını sürdürdü. Görüşmeye Türkiye heyetinden çeşitli isimler de katıldı.

Erdoğan-Caparov görüşmesine Türkiye heyeti de katıldı

Görüşmede Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler yer aldı.

TBMM Başkanvekili ve MHP İstanbul Milletvekili Celal Adan, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım da görüşmeye katılan isimler arasında bulundu.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Halit Yerebakan'ın da yer aldığı görüşmede Türkiye heyeti Erdoğan'a eşlik etti.

Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi kapsamında temas

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şanghay İşbirliği Örgütü Devlet Başkanları Zirvesi'ne katılmak amacıyla Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te bulunuyor. Erdoğan'ın Zirve kapsamındaki temasları devam ediyor.

Erdoğan'ın Sadır Caparov ile gerçekleştirdiği görüşme de bu kapsamda Iris Ordo Kongre Merkezi'nde yapıldı.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!