Paylaşımında Trump, "Ukrayna, Rus enerji hedeflerini vurmamayı kabul etti. Rusya da aynı şeyi yapmayı kabul etti. Dünya genelindeki dizel fiyatı artışının asıl nedeni İran değil büyük ölçüde Rusya-Ukrayna Savaşı'dır." ifadelerini kullandı.

ABD'de ortalama dizel fiyatı, arz sıkıntılarının etkisiyle geçen hafta ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıkmıştı.

Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre ABD'de motorinin ortalama galon fiyatı, bugün 6,23 dolar ile rekor seviyede bulunuyor.

Gaziantep'e yakışır bir takım kurduklarını aktaran Yılmaz, şöyle konuştu:

"Amacımız az bütçeyle çok iş yapmak. Bunun parayla olmadığını bazı maçlarda görebiliyoruz. Çocuklarımız iyi oynadılar. Bugün takımımızda 30 yaş üstü 2-3 kişi var. Onun haricindeki çocuklarımız 25 altı ve gurur duyuyoruz. Şehrimize yakışır şekilde güzel bir takım oluşturmaya çalıştık. Fenerbahçe gibi bir rakibe karşı aldığımız 1 puan çok değerli. Belki yenebilirdik, futbolda bunlar var. Birileri üç puan alırken birileri kaybedecek. Futbolun doğasında bu var."

"Fırtınalı denizlerde Türkiye'yi sahili selamete ulaştırmayı başardık. Coğrafyamızın krizlerle, savaşlarla, çatışmalarla boğuştuğu bu dönemde ülkemizi tehlikelerden uzak tuttuk. Pek çok alanda tarihi zaferler kazandırdık.

Dün 12 Eylül Darbesi'nin 46. yıldönümüydü. O karanlık günlerde gençler işkence gördü. Gelecekleri ellerinden alındı. Anneler, babalar kınalı kuzularını vesayetçilere kurban verdi. Tüm gayemiz bu kötü günlerin bir daha yaşanmamasıdır. O yüzden gençlerimizle sık sık bir araya geliyor, istişare ediyoruz. Sizlerin fikirleri, talepleri doğrultusunda kendimizi güncelliyoruz. Gençleri oy deposu olarak görenler, şahsi ikballeri için gençleri aparat olarak kullananlar bundan rahatsızlık duyuyorlar. Biz onlara aldırmadık, aldırmayacağız. Gençlerle kucaklaşmaya devam edeceğiz."

"Terörsüz Türkiye" süreci: Terör diye bir şey kalmadı

"Güneydoğu, Doğu; bu bölgelerde terörden yana sıkıntılarımız çok büyüktü. Ama Allah'a hamdolsun şu anda güneydoğuda ve doğuda terör diye bir şey kalmadı. Yaylalarda otlaklar hareketli canlı. Güneydoğu ve Doğu Anadolu'daki kardeşlerim buralara rahatlıkla çıkabiliyorlar. Ellerindeki küçükbaş, büyükbaşı otlatabiliyorlar. Huzur içindeler. Şimdi hedef daha büyük çapta bölgenin geneline huzurlu bir havayı getirmek."

Mekke Savunma Paktı: Güzel gelişmeler var, başaracağız

"Yıllardır "Dünya 5'ten büyüktür" dedik ve demeye de devam ediyoruz. Bununla da kalmadık, "Daha adil bir dünya mümkün" dedik. Şu anda Hürmüz Boğazı'nda olanları takip ediyoruz. Sadece Hürmüz Boğazı'nda olanlar değil. Körfez'de birçok yerde sıkıntılar var. Bu sıkıntıların darboğaz ettiği yerler İslam dünyası. Bizler Türkiye olarak İslam dünyasının yaşadığı sıkıntıları bir an önce aşalım diyoruz. Bunu aşmak için de Türkiye artık bölgeye ağırlığını koydu, koyuyor ve koyacağız. İşi hafife alamayız. Türkiye'den beklentiler çok. Biz, Riyad'daki, Mekke'deki Savunma Paktı ile ilgili adım attık. Suudi Arabistan, Pakistan, Türkiye bir araya geldi. Attığımız bu adımla İslam dünyasına bir sinyal verelim dedik. Güzel gelişmeler var, bunu da başaracağız."

NATO liderlerine tabanca hediye edilmesi: Silah hediye ettik çünkü biz Türkiye'yiz

(NATO Zirvesi'ne katılan liderlere tabanca hediye edilmesi) "Makine Kimya'nın ürünleriyle ortaya çıktık. Bütün liderlere bu silahlardan hediye ettik. Niye? Biz Türkiye'yiz. Eserlerimizi onlara takdim edelim istedik. Eşek ölür kalır semeri, insan olur kalır eseri. Güzel oldu, memnun oldular. Bu mutluluğu sağladığımız için biz de ayrıca mutlu olduk. Liderler zirvesini tavan yaptırdık. Tavan oldu."

Karşılaşmanın ardından beIN Sports'a açıklamalarda bulunan Fenerbahçe teknik direktörü Kartal, şunları kaydetti:

"Gaziantep şehrine yakışmayan bir zemin vardı"

"Galibiyet için yetersiz olan bir şey yok, yeterli olan her şeyi yaptık ama bir gol atamadık. Gaziantep şehrine yakışmayan bir zemin vardı. Net pozisyonlarımız var, direkler var. Galibiyet için geldik ama olmadı. Oyunun hakkı galibiyetti ama olmadı. Önümüze bakacağız.

İlk yarı zemini herkes gördü, bazı pozisyonlarda oyuncularımız ayakta duramadı. Pas yapan takımız, pas yapamadık. Topu kendi elimizde tutamadık. Gol pozisyonlarına girdik, rakibi topla oynayarak koşturmak isterdik ama saha zemininden dolayı başaramadık. Rakibe pozisyon vermeden tek kale gibi ikinci yarı maç oynadık ama golü atamadık."

Futbolcuların ısınma sırasında pas yapamayacaklarını söylediğini dile getiren Kartal, "Buna rağmen kendi oyun disiplinimizden kopmadan maçı kazanmak için elimizden gelenin en iyisini yapmaya çalıştık. Özellikle ikinci yarı daha iyi oynadık, oyun tamamen bizim elimize geçti. 3 puan almak için geldik ama olmadı, bugün bizim hakkımız 3 puanı almaktı ama o 1 golü atamadık, bunun için üzgünüz" ifadelerini kullandı.

"Orada konsantre oluyoruz"

Şampiyonlar Ligi'nde ve ligde takımın farklı bir performans sergilemesine ilişkin soru üzerine ise Kartal, şöyle konuştu:

"Orada konsantre oluyoruz, lige geldiğimiz zaman bu tip maçlarda rakip kapanıyor ve böyle bir zeminde bu kadar oluyor. Bunları da değerlendiremeyince orada ayrı burada ayrı bir takım olmuyor, biz her maçı kazanmak için sahaya çıkıyoruz. Şu an 8 puan farkı var. Ligde ilk maç, iki tane verilmeyen penaltımız, Beşiktaş maçında verilmeyen penaltımız ve bu akşamki hakemin 3 dakika uzatma vermesi... Daha fazla bir cevap veremeyeceğim."

2- İhalenin

3- İhale konusu mal alımının

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.
4.1.5. İsteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.

7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

10- Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 60 (Altmış) takvim günüdür.

14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15- Diğer hususlar:

Teklif fiyatı ihale komisyonu tarafından aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.

Karşılaşmanın ilk setinde manşetlerde sorun yaşayan Türkiye karşısında Romanya üstünlüğü ele geçirdi. Ay-yıldızlılar farkı azaltmasına rağmen ev sahibi ekip seti 25-19 kazandı.

İkinci sette de üstünlüğünü sürdüren Romanya, Türkiye’nin farkı 16-14’e kadar indirmesine karşın son bölümde daha etkili oynayarak seti 25-21 aldı ve maçta durumu 2-0’a getirdi.

Üçüncü sette oyunun kontrolünü ele alan Türkiye, hücumdaki etkinliğiyle farkı 7 sayıya kadar çıkardı ve seti 25-20 kazanarak durumu 2-1’e getirdi.

Dördüncü sette 10-10’luk eşitliğin ardından üstünlüğü yeniden ele geçiren Romanya, seti 25-18, karşılaşmayı da 3-1 kazandı.

Ay-yıldızlı ekipte pasör çaprazı Adis Lagumdzija, sakatlığı nedeniyle karşılaşmada forma giyemedi.

Romanya bu sonuçla gruptaki ikinci galibiyetini alarak puanını 7’ye yükseltti ve son 16 turuna katılmayı garantiledi.

Gruptan çıkma umudunu son maça taşıyan A Milli Takım, D Grubu’ndaki beşinci ve son maçında 16 Eylül Çarşamba günü TSİ 17.00’de Letonya ile karşılaşacak.

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, Kurtlar Vadisi dizisinin senaristleri Raci Şaşmaz, Bahadır Özdener ve Cüneyt Aysan ifadeye çağrıldı. Senaristlerin ifadelerinde, Kozinoğlu'nun ölümünden önce dizide yayımlanan ve ölüm şekliyle benzerlik taşıdığı ileri sürülen bir sahne gündeme geldi.

Gazeteci Sinan Burhan'ın aktardığı bilgilere göre savcılık, senaristlere söz konusu sahnenin senaryo sürecinde nasıl ortaya çıktığını ve herhangi bir kişi ya da kurumun bu konuda etkisinin bulunup bulunmadığını sordu.

Soruşturma kapsamında senaristlere, "Herhangi bir kişi veya kurumdan etkilendiniz mi, size bir senaryo dayatması yapıldı mı?" sorusu yöneltildi.

Şaşmaz, Özdener ve Aysan ise senaryonun hazırlanması sırasında herhangi bir kişi veya kurumdan yönlendirme almadıklarını, söz konusu sahnenin senaryonun doğal akışı içerisinde oluşturulduğunu ifade etti.

Kozinoğlu'nun ölüm biçimiyle benzerlik taşıdığı iddia edilen sahnenin yayınlanma zamanına ilişkin soruları da yanıtlayan senaristler, "Tesadüfen denk gelmiştir. Herhangi bir kasıt yoktur" ifadelerini kullandı.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan Çağla Boz, Emek Emre ve Ünal Demir'in emniyetteki işlemleri tamamlandı. Üç şüpheli, işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi.

Savcılık işlemlerinin ardından mahkemeye çıkarılan şüphelilerden Emek Emre ve Ünal Demir tutuklandı.

Oyuncu Çağla Boz ise mahkeme tarafından ev hapsi şeklinde adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Duruşmada savunmasını yapan tutuklu sanıklardan emekli polis memuru Adem Kuru, Aziz İhsan Aktaş ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığını belirterek, "Ben Aziz İhsan Aktaş’ı hayatımda görmedim, bilmem. Uzaktan yakından alakam yoktur” dedi.

Cem Çebi de suç örgütüyle bağlantısı olmadığını ve saldırı iddiasına ilişkin herhangi bir talimat almadığını savundu. Çebi, “Bugüne kadar hiçbir suç örgütüne dahil olmadım. Bu olayla ilgili hiçbir emir, talimat almadım. Aziz İhsan Aktaş’ı hayatımda görmedim. Emniyette ismini duydum" ifadelerini kullandı.

Aktaş: Devletimize yardımcı oldum

Duruşmada müşteki sıfatıyla beyanda bulunan Aziz İhsan Aktaş ise etkin pişmanlık kapsamında verdiği ifadeler nedeniyle hedef haline getirildiğini öne sürdü.

Aktaş, "Etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanarak devletimize yardımcı oldum. Bildiklerimi tüm açıklığıyla adli makamlara anlattım. Benim etkin pişmanlık kapsamında verdiğim ifadeler nedeniyle hedef haline getirildiğim söylendi. Bir ölüm listesi içerisinde bulunduğum ve bana, aileme silahlı saldırıda bulunulacağı söylendi. Ben bu suikast girişimi nedeniyle koruma altındayım. Benim bu insanlarla kişisel tanışıklığım ve husumetim yokken Aziz İhsan Aktaş ismi neden mesajlarda geçmektedir? Neden ‘opet’ ifadesiyle birlikte geçmektedir? Demek ki sadece ismimi değil, şirketime ait benzin istasyonunun adresini de bilmektedirler. Olayın bütün delillerle birlikte değerlendirilmesini ve şahsımı ve ailemi hedef alan bu eylem bakımından sorumluluğu bulunan kişilerin tamamından davacı ve şikayetçiyim. Bunların cezalandırılmasını talep ediyorum. Mahkemenizin vereceği karar yalnızca benim için değil, devletin güvenliği için bildiklerini anlatan herkes için gereklidir. Adalete güveniyorum. Takdir mahkemenizindir” diye konuştu.

Yılmaz: Mesajın saldırı hazırlığıyla ilgisi yok

Tutuklu sanık Selahattin Yılmaz ise dosyada yer alan “Opet Aziz İhsan Aktaş” şeklindeki mesajın saldırı hazırlığıyla bağlantılı olmadığını savundu.

Yılmaz, mesajın Aktaş’ın etkin pişmanlıktan yararlanmasından aylar önce gönderildiğini belirterek, “Benim bu mesajım şubat ayında atılıyor. Siz şubat ayında etkin pişmanlıkta değilsiniz ki ben size suikast yapayım. Ben üç ay sonra itirafçı olacağınızı nereden bileyim? Ben 25 yıldır oradan benzin alıyorum. Sağ taraf ofisim, sol taraf evim. Evimden çıktığımda bir baktım kapalı. Kapalı olduğunu görünce ‘Ne olmuş acaba?’ dedim, arkadaşıma sordum. Evinin oradaki simitçi kapansa onu da sorarsın. Doğal olarak sordum. Bu mesaj itirafçı olmasından üç ay öncedir. Ben üç ay sonra itirafçı olacağını nereden bileyim?” ifadelerini kullandı.

6 sanık tahliye edildi

Mahkeme heyeti, duruşmanın ardından tutuklu sanıklar Adem Kuru, Cem Çebi, İsa Aydın, Mehmet Tuğlu, Mustafa Serdar Yılmaz ve Özgür Kılıç’ın tahliyesine karar verdi.

Heyet, Selahattin Yılmaz ile Cem Duman’ın ise tutukluluk hallerinin devamına hükmetti.

Davanın bir sonraki duruşması 5 Ekim 2026 tarihinde görülecek.

Karşılaşmanın ilk yarısında her iki ekip de gol fırsatları yakalasa da bunları değerlendirmeyi başaramadı. İlk 45 dakika golsüz eşitlikle tamamlandı.

İkinci yarıda galibiyet için rakip kalede daha fazla etkili olmaya çalışan Fenerbahçe, Kerem Aktürkoğlu ve Greenwood ile iki önemli pozisyon yakaladı. Ancak sarı-lacivertlilerin şutları direkten döndü.

Kalan dakikalarda da skor değişmeyince mücadele 0-0 sona erdi.

Bu sonuçla Fenerbahçe puanını 7’ye çıkardı ve liderin 6 puan gerisinde kaldı. Gaziantep FK ise aldığı beraberlikle puanını 8’e yükseltti.

Fenerbahçe, Süper Lig’in 6. haftasında Eyüpspor’u sahasında konuk edecek. Gaziantep FK ise gelecek hafta Kocaelispor deplasmanında puan arayacak.

Gazeteci İsmail Saymaz da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Yeni Parti’ye isim değişikliği konusunda bildirimde bulunduğunu aktardı.

Saymaz paylaşımında, "Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, bugün Yeni Parti’ye 'Adınızı değiştirin' diye tebligat gönderdi. Süreç Yenilik Partisi’nin şikayetine dayanıyor. Tebligatta, 2024 yılında Yeni adıyla parti kurulmak istendiği, yine Yenilik’in başvurusu üzerine ret yanıtı verildiği hatırlatılıyor" ifadelerini kullandı.

ABD genelindeki fiyat artışlarına da değinen Trump, yükselen fiyatlardan eski ABD Başkanı Joe Biden yönetimini sorumlu tuttu. Biden döneminde petrol fiyatlarının mevcut seviyelerin üzerinde olduğunu belirten Trump, kendi yönetimlerinin ise İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellediğini savundu.

Trump, petrol dışındaki bazı ürün ve hizmetlerin fiyatlarında ise geçici bir istisna dışında belirgin düşüşler yaşandığını ifade etti. Petrol fiyatlarının da İran ile askeri çatışmanın sona ermesiyle birlikte hızla gerileyeceğini belirten Trump, "İran ile askeri çatışma sona erer ermez petrol fiyatları da hızla çakılacak ki bu da çok uzun sürmeyecek" değerlendirmesinde bulundu.

Trump, başka bir paylaşımında ise Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının sürdüğünü belirtti.

İran çatışması sırasında ABD'ye destek vermeyen ülkelere yönelik eleştirilerini de sürdüren Trump, "Bize hiçbir şekilde yardımcı olmayan dünya ülkeleri, bu 'aldatmaca' niteliğindeki çatışma ortamı sona erdiğinde ABD'nin masraflarını karşılamalıdır ve karşılayacaktır." ifadelerini kullandı.

ABD'nin uzun yıllardır başka ülkeler için çaba gösterdiğini savunan Trump, bu durumun nesiller boyunca devam ettiğini öne sürdü.

Toplantıda yerel medyanın ekonomik sürdürülebilirliğinden dijital yayıncılığa, istihdam desteklerinden yapay zekânın habercilik üzerindeki etkilerine kadar sektörün gündemindeki birçok konu ele alındı.

Yerel basın temsilcileriyle doğrudan temas kurmayı önemsediklerini belirten Çay, şehirlerde yaşanan sorunların, vatandaşların beklentilerinin ve yerel gelişmelerin kamuoyuna aktarılmasında yerel gazeteciliğin önemli bir rol üstlendiğini ifade etti.

Dünyanın herhangi bir noktasındaki gelişmelerin saniyeler içerisinde takip edilebildiği bir medya ortamı oluştuğunu hatırlatan Çay, buna karşın bir mahallede yaşanan sorunun ya da yerel esnafın gündeminin en sağlıklı biçimde yine o şehirde çalışan gazeteciler tarafından aktarılabileceğine işaret etti.

Yerel basının yalnızca haber üreten bir mecra olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Çay, kentlerin hafızasının korunması, vatandaşın sesinin duyurulması ve yerel demokrasinin güçlenmesi bakımından da önemli bir işleve sahip olduğunu söyledi.

Afyonkarahisar ve Kütahya'ya 70 milyon lirayı aşan destek

Çay'ın gündeme getirdiği başlıklardan biri de yerel basının ekonomik yapısı oldu.

Basın kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürebilmesi için öngörülebilir ve güçlü bir mali yapıya ihtiyaç duyduğunu belirten Çay, resmî ilan ve reklam gelirlerinin özellikle yerel yayıncılık açısından önemli bir finansman kaynağı olmayı sürdürdüğünü kaydetti.

Çay'ın verdiği bilgilere göre 2026 yılının ilk yedi ayında Afyonkarahisar'daki gazete ve internet haber sitelerine 37 milyon liradan, Kütahya'daki yayın kuruluşlarına ise 33 milyon liradan fazla resmî ilan ve reklam desteği sağlandı.

Böylece iki kentteki basın kuruluşlarına aktarılan kaynak toplamda 70 milyon lirayı geçti.

Bu kaynağın yayınların faaliyetlerini sürdürebilmesinin yanı sıra gazetecilik istihdamının korunması ve haber üretiminin devamlılığı bakımından da önem taşıdığını belirten Çay, BİK'in hedefinin yalnızca mevcut resmî ilan sisteminin devamını sağlamak olmadığını söyledi.

Çay, medya kuruluşlarının farklı gelir kaynaklarına ulaşabilmesini ve ekonomik açıdan daha dayanıklı bir yapıya kavuşmasını da önemsediklerini ifade etti.

İŞKUR iş birliği 1075 basın işletmesini kapsıyor

Basın sektöründeki sorunların tek bir düzenlemeyle çözülemeyeceğini dile getiren Çay, BİK'in finansmandan eğitime, sosyal desteklerden dijital dönüşüme kadar farklı alanlarda çalışmalar yürüttüğünü aktardı.

Kredi Garanti Fonu ile basın kuruluşlarına yönelik oluşturulan finansman imkânlarını hatırlatan Çay, son dönemde İŞKUR ile yapılan iş birliğinin de sektör açısından önemli bir adım olduğunu belirtti.

Aktif İşgücü Hizmetleri İş Birliği Protokolü kapsamında 1075 basın işletmesini ilgilendiren yeni bir destek mekanizmasının oluşturulduğunu söyleyen Çay, programın işbaşı eğitimi, mesleki eğitim ve istihdam başlıklarını kapsadığını bildirdi.

Özellikle basın sektörünün nitelikli çalışan ihtiyacına katkı sağlamayı hedeflediklerini kaydeden Çay, Afyonkarahisar ve Kütahya'daki yayın kuruluşlarının da sağlanan imkânlardan etkin biçimde yararlanmasını istedi.

Dijital dönüşüm ve yapay zekâ gündemde

Toplantıda 2. İletişim Şûrası'nın sonuçlarına da değinen Çay, Şûra'da medya sektörünün ekonomik sürdürülebilirliği, insan kaynağının geliştirilmesi, üniversiteler ile sektör arasındaki ilişkiler, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi başlıkların öne çıktığını söyledi.

BİK'in üniversitelerle yürüttüğü çalışmaları artırdığını belirten Çay, genç iletişimcilerin mesleğe hazırlanmasına yönelik projelerin devam ettiğini kaydetti.

Çay, 15 Temmuz Manşetleri Gazetecilik Atölyesi kapsamında öğrenciler tarafından hazırlanan çalışmaların 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü dolayısıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde sergilendiğini de hatırlattı.

Habere ulaşma alışkanlıkları değişiyor

Dijitalleşmeyle birlikte okurların habere ulaşma biçiminde önemli bir dönüşüm yaşandığını ifade eden Çay, sosyal medya, video platformları ve yapay zekâ araçlarının haber tüketiminde giderek daha fazla ağırlık kazandığına dikkat çekti.

Çay'ın aktardığı araştırma verilerine göre dünya genelinde haberleri sosyal medya ve video platformları üzerinden takip edenlerin oranı yüzde 54'e ulaşırken, 18-24 yaş grubunda sosyal medya, video ağları ve yapay zekâ araçlarını birincil haber kaynağı olarak kullananların oranı yüzde 52 seviyesinde bulunuyor.

Aynı araştırmada dünya genelindeki kullanıcıların yüzde 77'sinin haftada en az bir kez çevrimiçi haber videosu izlediği belirtiliyor.

Bu değişimin medya kuruluşları açısından yalnızca teknolojik bir yenilenme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Çay, yayıncıların hem okurun bulunduğu platformları hem de dijital içeriğin ekonomik açıdan nasıl sürdürülebilir hâle getirilebileceğini dikkate alması gerektiğini söyledi.

Dijital dönüşümün yalnızca bir internet sitesi kurmak anlamına gelmediğini vurgulayan Çay, yayıncılık anlayışından okur ilişkilerine ve gelir modellerine kadar bütün yapının yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti.

BİK Analitik'in yeni versiyonu devrede

Çay, BİK'in dijital yayıncılığa ilişkin ölçüm sisteminde de yeni bir döneme geçildiğini açıkladı.

Temmuz ayında aşamalı olarak kullanılmaya başlanan BİK Analitik Versiyon 2'nin yeni nesil cihaz ve uygulamalarla uyumlu şekilde geliştirildiğini belirten Çay, Okur Bazlı Trafik değerlendirmesinde artık ziyaretçinin yalnızca siteye girişinin değil, sayfa üzerindeki gerçek etkileşiminin de daha kapsamlı biçimde ölçüldüğünü ifade etti.

Trafik rakamlarının tek başına habercilik kalitesinin göstergesi olamayacağını belirten Çay, yanıltıcı başlıklarla yalnızca tıklanma elde etmeye dayalı yayıncılığın yerine özgün ve nitelikli içeriği teşvik eden bir dijital sistem oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

"Yerel hafızanın yerini teknoloji alamaz"

Medya işletmelerinin uzun vadede tek bir gelir kaynağına bağlı kalmasının sağlıklı olmayacağını ifade eden Çay, resmî ilan ve reklamların önemini korumakla birlikte yeni finansman modellerinin de geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.

Abonelik sistemleri, özel içerikler, yerel işletmelerle yapılabilecek iş birlikleri, etkinlik organizasyonları ve farklı dijital yayın ürünlerinin bu çerçevede değerlendirilebileceğini söyledi.

Yerel basının bu süreçte önemli bir avantaj taşıdığını belirten Çay, şehirle yıllar içinde kurulan ilişki, okurun güveni ve biriken yerel hafızanın büyük bir değer oluşturduğunu vurguladı.

Bir ilçede yaşanan kritik bir gelişmenin ya da bir mahalledeki insan hikâyesinin yalnızca dijital veriler veya yapay zekâ sistemleri üzerinden ortaya çıkarılamayacağını belirten Çay, gerçek anlamda özgün yerel haberciliğin sahada çalışan gazetecinin gözlemi ve araştırmasıyla mümkün olduğunu ifade etti.

Çay'a Afyonkarahisar ziyaretinde Basın İlan Kurumu Kurumsal İletişim Müdürü Emre Tosun, Bursa Bölge Müdürü Gökhan Eren ve Konya Bölge Müdürü Halil İbrahim Parlak eşlik etti.

Tarsus’ta sulama kanalına giren çocuk akıntıya kapıldı

Tarsus’taki boğulma olayı, Akşemsettin Mahallesi Ömer Nazmi Caddesi’nde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre A.K. (12), serinlemek amacıyla Devlet Su İşleri’ne (DSİ) ait sulama kanalına girdi.

Kanaldaki akıntıya kapılan çocuk, bir süre sonra çevrede bulunanların görüş alanından çıktı. Durumu fark eden vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye 112 Acil Sağlık ekipleri ile su altı polisleri sevk edildi.

Mersin’deki boğulma vakasının ardından ekipler, çocuğun bulunabilmesi için sulama kanalında arama çalışması başlattı. Akıntılı sulama kanallarında gerçekleştirilen aramalar, suyun hareketi ve görüş koşulları nedeniyle özel ekipman ve uzman personel gerektirebiliyor.

Su altı polisleri A.K’nin cansız bedenine ulaştı

Su altı polislerinin kanalda yürüttüğü arama sonucunda 12 yaşındaki A.K’nin cansız bedenine ulaşıldı. Sağlık ekiplerinin de bulunduğu bölgede yapılan çalışmaların ardından çocuğun cenazesi kanaldan çıkarıldı.

A.K’nin cansız bedeni, kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla otopsi yapılmak üzere Mersin Adli Tıp Kurumuna gönderildi.

Tarsus boğulma olayıyla ilgili süreç devam ediyor

Sulama kanalları, tarımsal sulama amacıyla oluşturulduğundan yüzme alanları gibi güvenlik koşullarına sahip olmayabiliyor. Güçlü ve değişken akıntılar, kanalın derinliği ve su altındaki yapıların fark edilememesi özellikle çocuklar açısından ciddi risk oluşturabiliyor.

Mersin’in Tarsus ilçesinde meydana gelen olayın ardından A.K’nin kesin ölüm nedeninin Adli Tıp Kurumundaki incelemeyle belirlenmesi bekleniyor.

Gürlek'in sosyal medya hesabından yaptığı açıklamaya göre, operasyonlar 78 Cumhuriyet Başsavcılığının koordinasyonunda gerçekleştirildi. Şu ana kadar 151 ayrı operasyon düzenlenirken, toplam 2 bin 594 şüpheli hakkında adli işlem başlatıldı.

Operasyonlar kapsamında 1.613 şüpheli gözaltına alınırken, 618 kişi hakkında ise yakalama kararı çıkarıldı. Firari şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Operasyonlara polis ve jandarma teşkilatlarından toplam 11 bin 466 kolluk personeli katıldı. Aramalarda 199 ateşli silah, 9 bin 39 fişek ve kartuş, 2 el bombası, 10 bin 520 sentetik ecza/uyuşturucu hap-tablet ile yaklaşık 37,25 kilogram uyuşturucu madde ele geçirildi.

Soruşturmaların yalnızca şüphelilerin yakalanmasına yönelik olmadığı, suç örgütlerinin finansal yapılarının ve mal varlıklarının da mercek altına alındığı belirtildi. Bu kapsamda 26,9 milyar liralık işlem hacmi tespit edilirken, 408 banka hesabı, 35 taşınmaz, 31 araç ve 10 şirket hakkında el koyma tedbiri uygulandı.

Bakan Gürlek, operasyonlara ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Bu sabah ülke genelinde başlatılan “SOKAKLAR GÜVENDE” operasyonlarına ilişkin adli işlemler devam etmektedir.
Yapılan çalışmalarda 78 Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinasyonunda 151 operasyon gerçekleştirilmiş, 2 bin 594 şüpheli hakkında adli işlem yapılmıştır. Şu ana kadar 1.613 şüpheli gözaltına alınmış, 618 şüpheli hakkında yakalama kararı verilmiştir.
Operasyonlarda jandarma ve polis teşkilatlarımızdan 11 bin 466 kolluk personeli görev almıştır. Aramalarda 199 ateşli silah, 9 bin 39 fişek/kartuş, 2 el bombası, 10 bin 520 sentetik ecza/uyuşturucu hap-tablet ve yaklaşık 37,25 kilogram uyuşturucu madde ele geçirilmiştir.
Soruşturmalar; suç örgütlerinin finansman kaynaklarını, mal varlıklarını ve suç üretme kapasitelerini hedef alacak şekilde yürütülmektedir. Bu kapsamda 26,9 milyar TL işlem hacmi tespit edilmiş; 408 banka hesabına, 35 taşınmaza, 31 araca ve 10 şirkete el koyma tedbiri uygulanmıştır.
Firari şüphelilerin yakalanmasına ve soruşturmaların tüm yönleriyle aydınlatılmasına yönelik çalışmalar titizlikle yürütülmektedir."

"Gençlerini konuşmalıyız, onların eğitimini, sağlığını, beslenmesini, barınmasını konuşmalıyız"

Yeni eğitim ve öğretim dönemine başladık. Bütün öğrencilerimize, öğretmenlerimize ve ailelerimize güzel bir eğitim yılı diliyorum. Sabah AKOM’daydık. Buraya da oradan geldik. Okulların açılmasıyla birlikte aldığımız tedbirleri kontrol ettik. Çünkü bizim için en önemli konu evlatlarımızın güvenliğidir, huzur içinde eğitim almalarıdır. Eğitim, bir ülkenin gelecek meselesidir. Bizim tek bir kaynağımız var: o da insanımız. Bizim gençlerimiz var, çocuklarımız var. Tek gerçek zenginliğimiz bu. O nedenle bir ülkenin geleceğini konuşuyorsak önce çocuklarını konuşmalıyız. Gençlerini konuşmalıyız. Onların eğitimini, sağlığını, beslenmesini, barınmasını konuşmalıyız. Ben bunu kendi hayatımdan biliyorum. Okuma yazma bilmeyen bir annenin evladıyım. Annemin beni okutmak için nasıl mücadele ettiğini biliyorum. Devletin, kamu kurumlarının bir çocuğun hayatına dokunduğunda neleri değiştirebildiğini biliyorum. Bu yüzden bizler en çok eğitime yatırım yapıyoruz.

"Bu memleketin her evladı değerlidir"

Eğitim, bizim için fırsat eşitliği meselesidir. Çok açık söylüyorum: Bizim mücadelemiz, Türkiye Cumhuriyeti’nin çocuklarını fırsatlarda eşitleme mücadelesidir. Zenginin çocuğunun sahip olduğu imkana dar gelirli ailenin çocuğu da sahip olsun. Bir çocuğun geleceğini, doğduğu evin geliri belirlemesin. Bir genç ailesinin ekonomik durumu yüzünden hayallerinden vazgeçmesin. Bizim meselemiz bu. Cumhuriyet de budur zaten. Köy Enstitülerinden Halkevlerine, Cumhuriyetin bütün eğitim hamlelerinde aynı anlayış vardır: Bu memleketin her evladı değerlidir. Başöğretmenimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bize bıraktığı en büyük miraslardan biri budur. Biz de İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak 2019’dan beri aynı anlayışla çalışıyoruz. Biz diyoruz ki: ‘İBB Hep Yanında.’

"Bir aile çocuğunun okul kıyafetini nasıl alacağını, beslenme çantasını nasıl dolduracağını düşünüyor"

Kıymetli misafirler, Bugün ailelerimizin ne yaşadığını biliyoruz. Bir aile çocuğunun okul kıyafetini nasıl alacağını, beslenme çantasını nasıl dolduracağını düşünüyor. Bir genç üniversiteyi kazandığı için sevineceği yerde İstanbul’da nerede kalacağını düşünüyor. Biz bütün bunları görüyoruz. Ve hepsi için mücadele veriyoruz. Bugün sizlere, önce bugüne kadar yaptıklarımızı anlatacağım. Ardından İstanbul’un öğrencileri için hayata geçirdiğimiz yeni destekleri tek tek açıklayacağım. Bu desteklerimizi, sosyal incelemelerimiz ve ilgili Bakanlık kriterleri doğrultusunda ihtiyaç sahibi çocuklarımıza ve gençlerimize ulaştırdığımızın da altını çizmek isterim.

"30 bin evladımıza kişi başı 5 bin lira olmak üzere toplam 150 milyon liralık kıyafet desteği vereceğiz"

Değerli İstanbullular, acı da olsa, bazı gerçekleri hatırlatmak zorundayım. Çünkü teşhis doğru olacak ki, tedavi doğru olsun. Türkiye’de neredeyse her 5 çocuktan 1’i okula aç gidiyor. Bu durumu kabul etmemiz mümkün değil. Bu nedenle Okul Beslenme Desteğimizi hayata geçirdik. Bugüne kadar çocuklarımıza 1 milyon 645 bin 600 beslenme paketi, 4 milyon 600 binin üzerinde ücretsiz Halk Ekmek ulaştırdık. Nakdi desteğe geçmemizle birlikte 35 binin üzerinde çocuğumuza 540 milyon TL kaynakla destek olduk. 2027 yılında ise 50 bin haneye ayda 3 bin lira beslenme desteği sağlayacağız. Yalnızca Okul Beslenme Desteği için 1 milyar 800 milyon liralık kaynak ayıracağız. Kırtasiye ve eğitim seti desteğimizi de büyütüyoruz. 2019’dan bugüne kadar 238 bin 271 öğrenciye kırtasiye ve eğitim seti desteği sağladık. Yeni dönemde 50 bin öğrencimize toplam 125 milyon lira değerinde kırtasiye ve eğitim desteği sağlayacağız. Yarın da Esenyurt’ta bir okulumuzda çocuklarımızla bir araya gelecek ve onlara kırtasiye malzemesi dolu çantalarını hediye edeceğiz. Ayrıca 30 bin evladımıza kişi başı 5 bin lira olmak üzere toplam 150 milyon liralık kıyafet desteği vereceğiz.

"Kız çocuklarımız ‘Kızlar Okusun Diye’ desteğimizden yararlanabilecek"

Değerli misafirler, en çok önemsediğimiz desteklerimizden biri: ‘Kızlar Okusun Diye’ desteğimiz. Daha önce yalnızca ilkokula yeni başlayan kız çocuklarımıza verdiğimiz bu desteğin kapsamını artık genişletiyoruz. Bundan böyle ilkokulun 1, 2, 3 ve 4. sınıflarında okuyan kız çocuklarımız ‘Kızlar Okusun Diye’ desteğimizden yararlanabilecek. Bugüne kadar 39 bin 291 kız evladımıza 117 milyon 900 bin liralık eğitim desteği sağladık. Bu eğitim döneminde 90 bin kız evladımıza tek seferlik 3 bin 500 lira olmak üzere toplam 315 milyon liralık eğitim desteği sağlıyoruz. Cumhuriyetimizin kızları okuyacak, kendi ayakları üzerinde duracak, hayallerinin peşinden koşacak. Konuşmamın başında dediğim gibi benim annem okuma yazma bilmiyordu. Hiç okula gidemedi. Bugün okuyan kız çocuklarına destek olmak benim aslında annemin çocukluğuna borcumu ödemek demek.

"İstanbul’da veren el ile alan eli buluşturmaya, iyiliği büyütmeye devam edeceğiz"

'Sen Oku Diye' eğitim desteğimizi de sürdürüyoruz. İlkokul, ortaokul, lise ve iyileştirme merkezlerinde eğitim gören; şehit çocuğu, yetim, öksüz ve engelli öğrencilerimize yılda bir kez nakdi eğitim desteği sağlıyoruz. Bugüne kadar 610 bin 828 öğrencimize ulaştık; 761 milyon 900 bin liralık destek sağladık. Bu eğitim döneminde ise 100 bin öğrencimize kişi başı 3 bin 500 lira olmak üzere toplam 350 milyon liralık destek sağlayacağız. Bir de Askıda Eğitim Destek Paketimiz var. İhtiyaç sahibi öğrencilerimizle, onlara destek olmak isteyen hayırsever İstanbulluları buluşturuyoruz. Bugüne kadar bu dayanışmayla 86 binden fazla hayırseveri öğrencilerimize ulaştırdık; 46 milyon lirayı aşan bir dayanışmayı hep birlikte büyüttük. İstanbul’da veren el ile alan eli buluşturmaya, iyiliği büyütmeye devam edeceğiz. Allah herkesten razı olsun. Değerli misafirler, biz, okullarımızın fiziki koşullarını iyileştirmek için de çok çalışıyoruz. Temiz Okul hizmetimizle, temizlik personeli yetersiz olan devlet okullarımıza mobil ekiplerimizle profesyonel temizlik hizmeti veriyoruz. Çünkü çocuklarımızın sağlıklı, temiz ve hijyenik ortamlarda eğitim görmesini istiyoruz. Bugüne kadar okullarımızdan gelen tam 4 bin 867 temizlik talebini karşıladık. Bu hizmetimizi yeni eğitim-öğretim döneminde daha da büyütüyoruz. 2026 yılı sonuna kadar 1.350 okula, 2027 yılında ise 2 bin 750 olmak üzere yeni eğitim-öğretim döneminde toplam 4 bin 100 temizlik talebine 1 yılda cevap vermiş olacağız. Bunun için yaklaşık 160 milyon liralık kaynak ayırıyoruz. Ancak okullarımıza desteğimiz temizlikle sınırlı değil. Okullarımızın ihtiyaç duyduğu 720 noktada bakım ve onarım hizmeti sunuyoruz. Bunun için 1 milyar 412 milyon liralık kaynak seferber ediyoruz. Bize zaman zaman, ‘Okulları temizlemek, bakımını yapmak Büyükşehir Belediyesinin görevi mi?’ diye soruyorlar. Ben de diyorum ki: Çocuklarımızın sağlığı ve güvenliği söz konusuysa biz ‘Bu kimin görevi?’ diye bakmayız. Elimizi taşın altına koyarız. Çünkü ne dedik: İBB Hep Yanında.

"Biz çocuklarımızı sadece sınava hazırlamak istemiyoruz, İstanbul’u tanısınlar; denizi görsünler"

Ayrıca çocuklarımızın spor yapacakları salonlara da destek sağlıyoruz. 4 milyon 500 bin seanslık hizmet veriyoruz. 228 spor salonumuzun bakımını yapıyoruz. 1.651 amatör spor kulübü ve okul üzerinden yaklaşık 289 bin 460 gencimize spor malzemesi ulaştırıyoruz. Biz hayatlarının her döneminde evlatlarımızın yanlarındayız. İBB Ders Atölyelerimizden bugüne kadar 111 bin 988 öğrencimiz yararlandı. 2027’de de öğrencilerimizin yanında olmaya devam edeceğiz. Ders Atölyelerimizde öğrencilerimize okul derslerine destek ve sınavlara hazırlık eğitimi verirken, Teknoloji Atölyelerimizde çocuklarımızı bilimle, teknolojiyle ve geleceğin becerileriyle buluşturacağız. 2027 yılında okul spor salonlarımızın işletilmesi ve bakımı, Ders Atölyelerimiz ve Teknoloji Atölyelerimiz için toplam 2 milyar 332 milyon lirayı aşan kaynak ayırıyoruz. Ama bakın… Biz çocuklarımızı sadece sınava hazırlamak istemiyoruz. İstanbul’u tanısınlar; denizi görsünler, vapura binsinler, sanatla, sporla, doğayla buluşsunlar istiyoruz. Bugün İstanbul’da yaşadığı halde denizi hiç görmemiş çocuklarımız var. Biz bunu kabul edemeyiz. Bu nedenle, Gezi İstanbul’dan Doğa Kamplarımıza, Spor faaliyetlerimize kadar çocuklarımızın ve gençlerimizin hayatın her alanında yanında oluyoruz."

"Genç Üniversiteli Ulaşım Desteğimizle bugüne kadar 38 bin 628 öğrencimize 143 milyon 320 bin liralık destek olduk"

Göreve geldiklerinde İBB'nin tek bir öğrenci yurdu olmadığını da anımsatan Nuri Aslan, şöyle devam etti:

“Kıymetli misafirler, çocuklarımız büyüyor. Liseyi bitiriyor. Üniversiteyi kazanıyor. Biz ne diyoruz? ‘İBB hep yanında.’ Genç Üniversiteli Sosyal Desteğimizle bugüne kadar 488 bin 18 öğrencimize 4 milyar 95 milyon liralık destek sağladık. Bu eğitim - öğretim döneminde 125 bin üniversite öğrencimize kişi başı 20 bin lira olmak üzere toplam 2 milyar 500 milyon liralık sosyal destek sağlayacağız. Genç Üniversiteli Ulaşım Desteğimizle bugüne kadar 38 bin 628 öğrencimize 143 milyon 320 bin liralık destek olduk. Yeni eğitim öğretim dönemi içinde 30 bin öğrencimize aylık 653 liralık abonman desteği sağlamaya devam edeceğiz. Bu bedel toplam 156 milyon 720 bin lira, bu destek. Ayrıca 20 bin üniversite öğrencimize kişi başı 5 bin lira olmak üzere toplam 100 milyon liralık kıyafet desteği sağlayacağız. Yani yalnızca üç desteğimiz için 2 milyar 756 milyon 720 bin liralık kaynak ayırıyoruz. Ve yurtlarımız… Bakın, bunu özellikle söylüyorum. Göreve geldiğimizde İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin tek bir yükseköğrenim öğrenci yurdu yoktu. Bugün 16 yurdumuz var. 6 bin 232 öğrencimize güvenli, sağlıklı bir yuva sağlıyoruz. Üstelik öğrencimiz, kahvaltı ve akşam yemeği dahil aylık yalnızca 3 bin 840 lira ödüyor. Şimdi bunun aile bütçesi açısından ne anlama geldiğine bakalım. İstanbul’da bir öğrencinin yurt maliyetini aylık ortalama 40 bin lira üzerinden hesapladığımızda, yalnızca barınma desteğimiz sayesinde ailelerimizin cebinde 2,2 milyar lira kalıyor. Kahvaltı ve akşam yemeğini de hesaba kattığımızda bu rakam 2,6 milyar liraya ulaşıyor. İşte sosyal belediyecilik dediğimiz şey tam da budur.

"Hangi siyasi partiden olursak olalım, söz konusu İstanbul’un çocukları ve gençleri olduğunda hepimizin ortak bir sorumluluğu olduğuna inanıyorum"

Değerli İstanbullular, Bütün bu çalışmalarımızı yaparken tek bir amacımız var: İstanbul’da hiçbir çocuğumuz, hiçbir gencimiz ekonomik koşullar yüzünden eğitiminden ve hayallerinden vazgeçmesin. Birazdan İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisimizin Eylül ayı toplantılarını açacağız. Bugün burada sizlerle paylaşacağımız yeni desteklerimizi de Meclisimizin takdirine sunacağız. Hangi siyasi partiden olursak olalım, söz konusu İstanbul’un çocukları ve gençleri olduğunda hepimizin ortak bir sorumluluğu olduğuna inanıyorum. İnşallah bu desteklerimizi Meclisimizde hep birlikte karara bağlayacağız.

"İstanbul, dara düşenin elinden tutanların; ekmeğini, sofrasını, imkanını paylaşanların şehridir"

Şimdi sizlerle ilk kez hayata geçireceğimiz yeni desteklerimizi paylaşmak istiyorum. İlk yeni desteğimiz öğrenci evlerinin faturalarına. İBB tarihinde ilk kez öğrenci evlerinin su ve doğalgaz faturalarına destek oluyoruz. Aralık, Ocak ve Şubat aylarında 20 bin öğrenci evine, üç ayda toplam 7 bin 500 liraya kadar su ve doğalgaz desteği sağlayacağız. Bunun için 150 milyon liralık kaynak ayırıyoruz. Çok net söylüyorum: İstanbul’da üniversite okuyan hiçbir gencimiz kara kışta soğuğa mahkûm olmayacak. Ders çalışırken montuyla oturup, ‘Kombiyi açarsam faturayı nasıl öderim?’ diye düşünmeyecek. Çünkü artık o biliyor İBB hep yanında. Bir de bu desteğin dayanışma ayağı var. ‘Askıda Öğrenci Evi Faturası’ ile İstanbul’un dayanışmasını öğrenci evlerine taşıyoruz. Biz İBB olarak öğrencimizin yanında olacağız; biliyoruz ki İstanbul da her zaman olduğu gibi bizimle olacak. Bu şehrin vicdanı, dayanışması, iyiliği öğrencilerimizin yuvasına ulaşacak. İstanbullularla el ele verecek, hiçbir gencimizi asla ve asla yalnız bırakmayacağız. Buradan tüm İstanbulluları bu dayanışmaya davet ediyorum. Çünkü İstanbul, dara düşenin elinden tutanların; ekmeğini, sofrasını, imkanını paylaşanların şehridir.

"20 bin öğrenci evine tek seferlik 12 bin 500 lira barınma ve depozito desteği sağlayacağız"

İkinci yeni desteğimiz: ‘Evine Hoş Geldin.’ İstanbul’a okumaya gelen her bir gencin bu şehirdeki ilk meselesi barınma olmamalı. Yurtlarımızı açtık, büyütmeye devam ediyoruz. Ama biliyoruz ki İstanbul’un barınma meselesini yalnızca yurtlarla çözemeyiz. Bu nedenle 20 bin öğrenci evine tek seferlik 12 bin 500 lira barınma ve depozito desteği sağlayacağız. Toplam 250 milyon liralık yeni bir desteği gençlerimiz için hayata geçiriyoruz. İstanbul’da okuyan tüm gençlerimize şunu söylüyoruz: Evine hoş geldin. Bu şehirde yalnız değilsin. İBB hep yanında.

"21 Eylül ile 17 Ekim tarihleri arasında öğrencilerimiz ilk aylık abonmanlarını tam sadece 1 liraya alabilecek

Üçüncü yeni desteğimiz ulaşımda... 21 Eylül ile 17 Ekim tarihleri arasında öğrencilerimiz ilk aylık abonmanlarını tam sadece 1 liraya alabilecek. Burayı özellikle açıklamak istiyorum: Öğrencimiz 21 Eylül–17 Ekim tarihleri arasında hangi gün abonmanını alırsa alsın, o tarihten itibaren bir aylık abonmanı sadece 1 lira olacak. Böylece öğrencilerimizin üzerindeki ulaşım yükünü bir nebze almaya çalışacağız. Bunun için yaklaşık 441 milyon liralık kaynağı öğrencilerimiz için ayırıyoruz. Dördüncü adımımız: İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait müzelerin kapılarını tüm yurttaşlarımıza 1 TL’ye açacağımızı açıklamıştık. Elbette öğrencilerimize de 1 TL olacak. Çünkü biz kültüre erişimi bir ayrıcalık değil, kent hakkının bir parçası olarak görüyoruz.”

"Milletin parasıyla cumhuriyetin çocuklarını okutuyoruz"

Değerli İstanbullular, desteklerimizle ilk ve orta dereceli okullardaki 320 bin öğrenciye, 221.232 üniversite öğrencisine ve ulaşım desteği ile 1,8 milyon öğrenciye ulaşmayı hedefliyoruz. Şimdi bütün bu anlattıklarımızın büyüklüğünü tek bir rakamla söylemek istiyorum. Yeni dönemde sürdürdüğümüz ve bugün açıkladığımız eğitim desteklerinin toplam program büyüklüğü: 8,7 milyar lira. Bazen bize ‘Bu kadar desteği nasıl veriyorsunuz?’ diye soruyorlar. Çok basit. Milletin kaynaklarını milletin çocuklarıyla paylaşıyoruz.

Milletin parasıyla cumhuriyetin çocuklarını okutuyoruz. İşte İstanbul'un büyüklüğü de budur, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin sorumluluğu da budur. Keşke hiçbir çocuğun bunlara ihtiyacı olmasa. Keşke hiçbir üniversiteli destek beklemese. Keşke hiçbir anne çocuğunun beslenme çantasını nasıl dolduracağını düşünmese. Ama ihtiyaç varsa biz her zaman orada olacağız. Atatürk’ün bize bıraktığı Cumhuriyet tam da budur. Kimsesizlerin kimsesi olmak. Bir köy çocuğuyla bir şehir çocuğunu aynı hayalde buluşturabilmek. Bizim mücadelemiz bunun mücadelesidir. Buradan tüm İstanbul’a ve tüm Türkiye’ye sesleniyorum: Bu şehirde hiçbir çocuk yalnız değildir. 'İBB Hep Yanında. Bu şehirde hiçbir genç kimsesiz değildir. İBB Hep Yanında. Ekrem Başkanımızın 2019’da başlattığı bu büyük dayanışmayı, hangi koşul altında olursak olalım büyütmeye devam edeceğiz. İstanbul’un umudu varsa, Türkiye’nin umudu vardır. O umudu birlikte büyüteceğiz.”

Ekiplerin çalışması sonucunda sudan çıkarılan ceset, Silivri Limanı'na getirildi. Burada yapılan ilk incelemelerde, cesedin uzun süre suda kalmasına bağlı olarak tahriş ve bozulmalar meydana geldiği belirlendi.

Bu nedenle olay yerinde kimlik tespiti yapılamazken, ceset kesin ölüm nedeninin ve kimliğinin belirlenmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu'na sevk edildi. Olayla ilgili inceleme sürüyor.

Siverek trafik kazası Oto Sanayi Sitesi Kavşağı'nda meydana geldi

Siverek kaza haberi, Siverek-Şanlıurfa kara yolundaki Oto Sanayi Sitesi Kavşağı'ndan geldi. H.K. yönetimindeki 02 AGL 326 plakalı tır ile R.A. idaresindeki 26 SH 704 plakalı, biber yüklü kamyonet kavşakta çarpıştı.

Kazayı görenlerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık, itfaiye ve polis ekipleri yönlendirildi. Ekipler bölgede güvenlik önlemi alırken, sağlık görevlileri yaralılara müdahale etti.

Şanlıurfa kazasında 3 kişi yaralandı

Şanlıurfa kaza sonucu kamyonetin sürücüsü R.A. ile araçta yolcu olarak bulunan S.Y. (64) ve S.A. (12) yaralandı. Yaralılar, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla Siverek Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı.

Yaralıların sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Siverek-Şanlıurfa kara yolunda ekipler inceleme yaptı

Siverek trafik kazasının ardından polis ekipleri çarpışmanın meydana geldiği Oto Sanayi Sitesi Kavşağı'nda inceleme gerçekleştirdi. Tır ve kamyonetin karıştığı kazanın nasıl meydana geldiğinin yapılacak incelemeyle netleşmesi bekleniyor.

Kavşak noktalarında ağır vasıtalar ile diğer araçların aynı trafik akışını paylaşması nedeniyle sürücülerin geçişlere ve yol şartlarına dikkat etmesi trafik güvenliği açısından önem taşıyor. Şanlıurfa trafik kazasına ilişkin inceleme sürüyor.

Çankırı trafik kazası Bayramören kavşağında meydana geldi

Kaza, D-100 kara yolunun Bayramören kavşağında meydana geldi. M.K. (83) yönetimindeki 06 DS 1061 plakalı otomobil ile O.A. (45) idaresindeki 34 EOK 910 plakalı hafif ticari araç kavşakta çarpıştı.

Çarpışmanın ardından çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık, itfaiye ve polis ekipleri yönlendirildi. Ekipler, kaza yerinde hem yaralılara müdahale etti hem de kara yolunda güvenlik önlemi aldı.

Çankırı’daki kazada 3 yaralı hastaneye kaldırıldı

Çankırı trafik kazasında otomobil ve hafif ticari aracın sürücüleri M.K. ile O.A.’nın yanı sıra araçta bulunan R.K. (56) yaralandı. Sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından üç yaralı ambulanslarla Kurşunlu Devlet Hastanesi’ne sevk edildi.

Yaralıların tedavi süreci hastanede devam ederken, kazanın ardından D-100 kara yolundaki ulaşım bir süre kontrollü olarak sağlandı.

D-100 kara yolunda trafik normale döndü

Çarpışan araçların yoldan kaldırılması ve ekiplerin çalışmalarını tamamlamasının ardından D-100 kara yolundaki trafik yeniden normal akışına döndü.

Kavşak noktalarında meydana gelen trafik kazalarında ekiplerin olay yeri güvenliğini sağlaması ve araçların yoldan kaldırılması, ikinci bir kaza riskinin azaltılması ve ulaşımın güvenli şekilde yeniden sağlanması açısından önem taşıyor.

Çankırı’daki kazanın meydana gelişine ilişkin inceleme sürüyor.

Niğde trafik kazası Bor-Zengen kara yolunda meydana geldi

Kaza, Niğde’nin Bor ilçesini Zengen’e bağlayan kara yolunda meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, 33 LF 072 plakalı minibüs seyir halindeyken sürücüsünün kontrolünden çıkarak yol kenarındaki şarampole devrildi.

Minibüste mevsimlik tarım işçilerinin bulunduğu öğrenildi. Kazanın ardından çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye jandarma ve sağlık ekipleri yönlendirildi.

Niğde kaza: 5 tarım işçisi hastaneye kaldırıldı

Sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından minibüste bulunan 5 yaralı ambulanslara alındı. Yaralılar tedavi edilmek üzere Bor Devlet Hastanesi’ne götürüldü.

Jandarma ekipleri de Bor-Zengen kara yolundaki kaza bölgesinde güvenlik önlemi alarak çalışma yaptı. Minibüsün şarampole devrilmesiyle sonuçlanan Niğde trafik kazasının ardından araç ve yol çevresinde inceleme gerçekleştirildi.

Trafik kazalarında şarampole çıkan veya devrilen araçlar, hem araç içindekiler hem de olay yerine müdahale eden ekipler açısından ek risk oluşturabiliyor. Bu nedenle kaza alanında trafik ve çevre güvenliğinin sağlanması, sağlık ekiplerinin yaralılara hızlı şekilde ulaşabilmesi açısından önem taşıyor.

Bor ilçesindeki kazaya ilişkin ekiplerin çalışmaları sürüyor.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının başlamasıyla birlikte bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!