İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde sürdürülen kapsamlı soruşturma; "Suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "Örgüte üye olma", "Rüşvet", "İrtikap", "Resmi belgede sahtecilik", "Görevi kötüye kullanma" ve "İmar kirliliğine neden olma" iddiaları çerçevesinde yürütülüyor.

İlk dalgada Belediye Başkanı İlkay Çiçek tutuklanmıştı

Soruşturmanın 4 Ağustos’ta düzenlenen ilk operasyonunda, hakkında gözaltı kararı çıkarılan Belediye Başkanı İlkay Çiçek’in de aralarında yer aldığı 15 şüpheli yakalanmış, firari durumdaki Belediye Başkan Yardımcısı Rüzgar Sönmez ise kısa süre sonra düzenlenen baskınla gözaltına alınmıştı.

Adliyeye sevk edilen şüphelilerden Belediye Başkanı İlkay Çiçek, Başkan Yardımcıları Rüzgar Sönmez ve Mesut Taşdemir, Belediye İmar ve Şehircilik Müdürü İbrahim Yalça, Plan ve Proje Müdürü Durmuş Parım, Yapı Kontrol Müdürü Ömer Eryılmaz, Plan ve Proje Müdür Vekili Yaprak Uçak, Belediye Meclis Üyeleri Emre Pala, Ferdi Hepyılmaz ve Mustafa Pala çıkarıldıkları mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderilmişti.

Aynı operasyonda teknik personel ve eski bürokratlardan oluşan 6 şüpheli adli kontrol şartıyla serbest bırakılmış, ardından yürütülen ara operasyonda ise Kuruçaylar suç örgütü tarafından Belediye Başkanı Çiçek’in yanına yerleştirildiği belirlenen avukat Elifnur Gürcü de tutuklanmıştı.

Tutuklamaların ardından devam eden incelemelerde, şüphelilerin dijital materyalleri, banka hesap hareketleri ve MASAK mali analiz raporları doğrultusunda Başsavcılık 9 yeni şüpheli hakkında gözaltı kararı verdi.

İl Jandarma Komutanlığı ekiplerince bu sabah eş zamanlı baskınlarla düzenlenen operasyonda, eski belediye başkanvekillerinden Erkan Özkan ile birlikte toplam 9 şüpheli yakalanarak üzere jandarma karakoluna götürüldü. Zanlıların işlemlerinin tamamlanmasının ardından İzmir Adliyesi'ne sevk edilmesi bekleniyor.

Geçtiğimiz sezon 31 milyon avroluk rekor bonservis bedeliyle sarı-kırmızılı renklere bağlanan yetenekli sağ bek, Galatasaray kariyeri boyunca yaşadığı talihsiz ve tekrarlayan sakatlıklar nedeniyle istikrarlı bir şekilde forma şansı bulmakta zorlandı.

Sarı-kırmızılı formayla daha önce üç kez ciddi sakatlık problemi yaşayan Singo, geçtiğimiz yılın ekim ve kasım aylarında peş peşe yaşadığı adale problemleri yüzünden takımın kritik lig ve Avrupa sınavlarında görev yapamamıştı. Bu yıl da sakatlık kabusundan kurtulamayan Fildişili oyuncu, 20 Haziran’da Fildişi Sahili Milli Takımı formasıyla çıktığı milli müsabakada sakatlanmış ve yaklaşık iki aylık tedavi sürecinin ardından ancak 9 Ağustos'ta yeşil sahalara dönüş yapabilmişti.

Tedavi sürecinin son etabına giren Singo'nun, ay sonunda tam kapasiteyle takıma katılarak teknik heyetin savunma hattındaki elini yeniden rahatlatması hedefleniyor.

Seyahat ettiği sırada Uber aracındaki anları kişisel hesabından takipçileriyle paylaşan 26 yaşındaki forvet, araç şoförünün çaldığı Lvbel C5’in popüler parçası "TAK TAK TAK" eşliğinde video kaydetti.

Kariyerindeki rekorları ve attığı gollerle dünya futbolunun zirvesinde yer alan Haaland'ın Türkçe müzik eşliğinde paylaştığı bu anlar, sosyal medya platformlarında hızla yayılarak binlerce etkileşim aldı ve günün en çok konuşulan magazinel spor içeriklerinden biri haline geldi.

BMGK yaptırım listeleri MASAK sitesinden duyurulacak

Yürürlüğe giren ilk tebliğ uyarınca, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesi amacıyla BMGK tarafından alınan listeleme kararları sıkı bir protokole bağlandı. Söz konusu kararlara konu olan şahıs, şirket ve organizasyonlara ilişkin veriler, Dışişleri Bakanlığı kanalıyla MASAK’a ulaştırılacak ve Kurulun resmi internet sitesinde kamuoyuna ve sektöre ilan edilecek.

Düzenleme kapsamında bankalar ve diğer finansal yükümlü kuruluşlar, duyurulan listede yer alan kişi ve yapıların gerçekleştirmeye çalıştığı tüm finansal işlemleri hiçbir gecikmeye mahal vermeksizin doğrudan MASAK’a bildirmekle mükellef kılındı. Yükümlülerin ayrıca şüpheli işlemlerin ertelenmesine yönelik gerekli idari ve teknik tedbirleri derhal alması zorunlu hale getirildi.

Sigortacılıkta basitleştirilmiş tedbir limitleri iki katına çıkarıldı

Yayımlanan ikinci tebliğle, mali kuruluşların kimlik tespiti ve müşterinin tanınması prensiplerinde uyguladığı "basitleştirilmiş tedbir" limitleri ekonomik şartlara göre yeniden belirlendi. Düzenleme doğrultusunda hayat sigortası poliçelerinde bir takvim yılı içinde ödenecek toplam prime ilişkin parasal sınır 10 bin liradan 20 bin liraya taşındı. Tek primli hayat sigortası poliçelerinde uygulanan üst eşik ise 25 bin liradan 50 bin liraya yükseltildi.

Ön ödemeli kartlar ve mobil ödemede yeni sınırlar

Finansal teknolojilerin yaygınlaşması ve işlem hacimlerinin artmasıyla birlikte kart ve mobil ödeme sistemlerindeki basitleştirilmiş prosedür eşikleri de artırıldı. Elektronik para ve ön ödemeli kart işlemlerinin ilgili kategorilerinde uygulanan 2 bin 750 liralık parasal sınır 5 bin 500 liraya çıkarıldı. Bu artış; tek kullanımlık ürünlerde karta yüklenebilecek azami tutarı kapsarken, yeniden doldurulabilir kart ve hesaplarda ise aylık toplam yükleme ve bakiye limitini kapsayacak biçimde yürürlüğe girdi.

Mobil ödeme kanalıyla yapılan işlemlerde ise işlem başına limit 1.000 liradan 2 bin 500 liraya yükseltilirken, aylık kümülatif işlem sınırı 2 bin 750 liradan 6 bin 500 liraya ulaştı.

Belirlenen tutarların tüm finansal hareketler için genel bir muafiyet ya da serbesti sınırı olmadığı, yalnızca mevzuatta sayılan basitleştirilmiş müşteri tanıma tedbirlerinin tatbik edilebilmesi için geçerli olan yasal eşikleri ifade ettiği bildirildi.

Raporda yer alan ölümcül kombinasyonda morfinden katbekat güçlü sentetik bir uyuşturucu olan fentanil ile yasa dışı fentanil sentezinde kullanılan 4-ANPP maddesi tespit edildi. Bu maddelere, kamuoyunda Xanax ismiyle bilinen benzodiazepin türevi anksiyolitik alprazolam, kas spazmlarında kullanılan metokarbamol ve psikiyatrik tedavilerde başvurulan ketiapin isimli antipsikotik ilacın eşlik ettiği açıklandı.

Panettiere, 16 Ağustos günü Greenville kentinde geçici olarak ikamet ettiği adreste yerel saatle 13.51 sularında bir tanıdığı tarafından bilinci kapalı halde bulunmuştu. İhbar üzerine adrese intikal eden ilk müdahale ekiplerinin uyguladığı ileri kardiyak yaşam desteğine yanıt vermeyen ünlü oyuncunun saat 14.32'de kalbinin durması sonucu hayatını kaybettiği belirlenmişti. Greenville Polis Departmanı olayın ardından yaptığı açıklamada adreste herhangi bir cinayet şüphesi ya da harici suç unsuruna rastlanmadığını bildirmişti.

Kariyerine henüz beş yaşındayken pembe dizilerle adım atan Panettiere, 2000 yapımı "Remember the Titans" (Unutulmaz Titanlar) filmiyle dikkatleri üzerine çekmiş, dünya çapındaki asıl çıkışını ise NBC’nin reyting rekorları kıran "Heroes" dizisinde kendini yenileyebilen amigo kız Claire Bennet rolüyle yapmıştı. 2012-2018 yılları arasında başrolünü oynadığı "Nashville" dizisindeki Juliette Barnes karakteriyle iki kez Altın Küre’ye aday gösterilen oyuncu, "Çığlık" serisinin dördüncü ve altıncı filmlerindeki Kirby karakteriyle de geniş bir hayran kitlesi edinmişti.

Yıllar boyunca alkol ve uyuşturucu bağımlılığıyla yürüttüğü zorlu mücadeleyi kamuoyundan gizlemeyen ünlü aktris, kariyerine verdiği aranın ardından geçen yıl sinemaya dönmüştü. Panettiere, bu yıl mayıs ayında yayımlanan "This Is Me: A Reckoning" isimli anı kitabında çocuk yaşta dahil olduğu Hollywood sektörünün getirdiği ağır psikolojik baskıları ve bağımlılıktan kurtulma sürecini tüm açıklığıyla okurlarıyla paylaşmıştı.

Alınan kararla birlikte, şirkete 27 Ekim 2022 tarihinde verilen elektronik para kuruluşu olarak faaliyet gösterme yetkisi tamamen sonlandırıldı.

Resmî Gazete’de yer alan TCMB’nin 12092/21691 sayılı kararında, söz konusu yetki iptalinin yasal dayanakları ayrıntılarıyla paylaşıldı.

İşlemin; 6493 sayılı "Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun" hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği bildirildi. Karara gerekçe olarak ilgili kanunun 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (e) bentleri, 19’uncu maddesi ile 21’inci maddesinin sekizinci fıkrası gösterildi.

Yıl başında TMSF kayyım atamıştı

Papel Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş., yasa dışı bahis ve nitelikli dolandırıcılık faaliyetlerinden elde edilen kara paranın aklanmasına aracılık ettiği gerekçesiyle başlatılan adli soruşturmayla kamuoyunun gündemine gelmişti.

Yürütülen soruşturma çerçevesinde bu yılın başında şirketin yönetimine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) kayyım olarak atanmış, operasyonlar kapsamında aralarında şirket yöneticilerinin de bulunduğu 15 şüpheli tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. TCMB'nin yayımladığı son kararla, şirketin finansal sistem içindeki faaliyetlerine nihai olarak son verilmiş oldu.

Trump: "Birçok başkan gündeme getirdi, somut adımı sadece ben attım"

İmza töreninde konuşan ABD Başkanı Donald Trump, varılan mutabakatın hem ABD hem Danimarka hem de Grönland halkı için hayati önem taşıdığını vurguladı. Frederiksen ve Nielsen’e teşekkür eden Trump, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Harika ve sağlam bir ilişki kuracağız, bunu sabırsızlıkla bekliyoruz. Birbirimizle çok sıkı bir iş birliği içinde çalışacağız; burada bulunmak benim için gerçekten büyük bir onur. Daha önce birçok ABD başkanı Grönland konusunu gündeme getirdi ancak sadece kendim somut adım attım. Bu anlaşma; Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri için, Danimarka ve Grönland için muazzam bir gelişmedir."

Trump, 18 Eylül’de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Grönland konusunda "kalıcı güvenlik kontrolü" kapsamında Danimarka ile mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

Danimarka Başbakanı Frederiksen: "Sonsuza dek sürebilecek bir anlaşma"

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise Washington ile Kopenhag arasındaki tarihsel müttefiklik bağına işaret ederek anlaşmanın NATO ve Avrupa güvenliği açısından taşıdığı önemi öne çıkardı.

Frederiksen, "Danimarka Krallığı’nın, ABD'nin her zaman sözünü tutan bir dostu ve güvenilir bir müttefiki olduğunu söylemekten büyük gurur duyuyorum. Bugün, uzun soluklu iş birliğimizde bir dönüm noktasıdır. 75 yıl önce Grönland’ın savunmasına ilişkin bir anlaşma imzalamıştık. Bugün ise daha büyük ve iyi bir anlaşma imzalıyoruz; sonsuza dek sürebilecek bir anlaşma. Bu anlaşma aynı zamanda NATO ittifakı için ve dolayısıyla Avrupa için de iyidir" ifadelerini kullandı. Frederiksen ayrıca yeni güvenlik mimarisiyle Grönland’a "herhangi bir düşman unsurun" yaklaşmasına izin verilmeyeceğini ve Kuzey Kutbu’nda müttefik varlığının tahkim edileceğini söyledi.

Grönland Başbakanı Nielsen: "Batı ittifakının parçasıyız, öyle kalacağız"

Grönland Başbakanı Jens Frederik Nielsen de imza altına alınan metinle Ada’nın güvenlik kontrollerinin kapsamlı biçimde güncellendiğini ve ABD ile ortaklığın perçinlendiğini bildirdi.

Grönland’ın İkinci Dünya Savaşı’ndan Soğuk Savaş yıllarına kadar Batı savunmasında vazgeçilmez roller üstlendiğini ve ABD’nin iç güvenliğini destekleme geleneğini sürdürdüğünü hatırlatan Nielsen, bugün Grönland yönetiminin doğrudan masada ve imzacılar arasında yer almasının tarihi bir değer taşıdığını vurguladı. Nielsen, "İttifakın kilit bir rol üstlendiği Arktik’te de NATO’nun güçlü kalmasının hayati önem taşıdığına inanıyoruz. Biz, ABD’nin sadık bir dostu ve Batı ittifakının bir parçasıyız, öyleydik ve öyle kalacağız" dedi.

Konuşmaların ardından üç lider ortak protokol metnine kameralar önünde imza attı. Danimarka Krallığı'na bağlı yaklaşık 56 bin nüfuslu özerk ada olan Grönland, Trump'ın kontrol talepleri ve açıklamaları nedeniyle son dönemde Washington, Kopenhag ve Brüksel hattında yoğun diplomatik tartışmalara konu olmuştu.

"Savaş suçlularını yücelterek uzlaşı sağlanamaz"

Konuşmasında Güneydoğu Avrupa'daki kalıcı istikrarın ve bölgesel uzlaşının geçmişle yüzleşmekten geçtiğini vurgulayan Plenkovic, savaş suçlularının kahramanlaştırılmasının kabul edilemez olduğunu belirtti. Sırbistan'daki resmi tutumu eleştiren Plenkovic, şu ifadeleri kullandı:

"Ratko Mladic, Holokost'tan sonra Avrupa'da işlenen ilk soykırım olan Srebrenitsa Soykırımı'ndan sorumlu, hüküm giymiş bir savaş suçlusuydu. Sırbistan'da Mladic için düzenlenen resmi tören kurbanlara ve mahkeme kararlarına hakarettir. Devlet temsilcilerinin törene katılması ve törene eşlik eden kamuoyu desteği, Sırbistan'ın katılmak istediği AB'nin değerleriyle bağdaşmamaktadır. Geçmişte işlenen suçların sorumluluğu kabul edilmeden ve suçluların yüceltilmesine son verilmeden gerçek bir uzlaşı sağlanamaz."

Hırvatistan’ın 1990'lı yıllarda topraklarının dörtte birinden fazlasının işgal edildiğini ve savaşta yaklaşık 20 bin vatandaşını kaybettiğini anımsatan Plenkovic, ülkesinin halen akıbeti meçhul 1725 kayıp kişiyi aramayı sürdürdüğünü kaydetti.

"Bosna Hersek'te seçim reformu şart"

Hırvatistan'ın Bosna Hersek'in Avrupa Birliği perspektifini en güçlü destekleyen ülkelerin başında geldiğini ifade eden Plenkovic, 1992-1995 savaşını sona erdiren Dayton Barış Antlaşması'nın ülkenin anayasal zeminini oluşturduğunu hatırlattı.

Bosna Hersek'teki Hırvat toplumunun Devlet Başkanlığı Konseyi dahil olmak üzere meşru temsil hakkından mahrum bırakıldığını savunan Plenkovic, bu tablonun adaletsiz, istikrarı bozucu ve Dayton'un ruhuna aykırı olduğunu öne sürdü. Plenkovic, çözümün ülkenin bölünmesi ya da bir kurucu halkın diğerine üstünlük kurması olmadığını belirterek, tüm vatandaşların haklarını korurken üç kurucu halkın meşru siyasi temsilini güvence altına alacak kapsamlı bir seçim reformunun hayata geçirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Uluslararası hukukun "düzen ile zorbalık, devletlerin egemen eşitliği ile güçlünün egemenliği arasındaki sınır" olduğunu kaydeden Hırvatistan Başbakanı, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü askeri harekatın küresel kurallara doğrudan bir saldırı olduğunu belirtti.

Orta Doğu'daki gelişmelere de değinen Plenkovic; sivillerin mutlak surette korunması, insani yardımlara engelsiz erişim sağlanması ve iki devletli çözüm temelinde barışın tesis edilmesi gerektiğini vurguladı. Plenkovic ayrıca BM'nin daha hesap verebilir, mali açıdan sürdürülebilir ve Güvenlik Konseyi'nin çok daha temsil edici bir yapıya kavuşturulması için reform çağrısında bulundu.

Başbakanlık Ofisi: "Küstahça bir saçmalık"

İsrail Başbakanlık Ofisinden konuya ilişkin yapılan resmi açıklamada, Başbakan Netanyahu'nun Macron'un konuşmasındaki ifadeleri şiddetle kınadığı bildirildi. Macron’un eleştirilerinin "küstahça bir saçmalık" olarak nitelendirildiği metinde, Hamas mensuplarının Batı Şeria’da İsrailli sivilleri hedef aldığı ileri sürülerek Paris yönetiminin sergilediği diplomatik tutuma tepki gösterildi.

Aşırı sağcı Bakan Smotrich: "Yalan söylüyor, yerleşimleri inşa etmeye devam edeceğiz"

İsrail hükümetinin aşırı sağcı isimlerinden Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ise sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada doğrudan Macron'u "yalan söylemekle" itham etti. İşgal altındaki topraklarda yasa dışı yerleşimlerin genişletileceğini savunan Smotrich, İsrail içindeki muhalefet aktörlerine de göndermede bulunarak şu ifadeleri kullandı:

"Batı Şeria'daki yerleşimleri güçlendirmeye ve inşa etmeye kararlılıkla devam edeceğiz. Güçlü bir Dini Siyonizm hareketi, bir Filistin devletinin kurulmasını ve yerleşimlerin tahrip edilmesini kesin olarak engelleyecektir."

Tepki korosuna katılan İsrail'in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon da Macron'u hedef alarak, "İsrail'e ders vermeden önce dersinize iyi çalışın ve gerçekleri kontrol edin" değerlendirmesinde bulundu.

Macron BM kürsüsünden ne demişti?

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, New York'taki BM 81. Genel Kurulunun açılış hitabında Gazze'deki duruma dikkat çekerek uluslararası barış çabalarının yetersiz kaldığını vurgulamıştı. Gazze'de kalıcı ve güvenli herhangi bir insani koridorun açılamadığının altını çizen Macron, bölgede yaşanan vahşeti "Herkesin utanması gereken bir tablo" olarak tanımlamıştı.

Macron ayrıca işgal altındaki Batı Şeria’da Filistin topraklarını gasbeden fanatik İsraillilerin organize şiddetine işaret etmiş, yaşanan bu toprak gaspları ve saldırıların "Filistin halkının meşru var olma hakkını elinden aldığını" kaydetmişti.

İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik ağır bombardıman ve yıkım operasyonları sürerken, eş zamanlı olarak Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te de İsrail ordusu ile silahlı yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik ev yıkımları, baskınlar, keyfi gözaltılar ve arazi gaspları sistematik biçimde devam ediyor.

"İsrail ile yüzde 90 oranında anlaşmıştık"

Şam yönetiminin kalıcı barış arayışları çerçevesinde İsrail ile doğrudan temas kurduğunu ilk kez bu açıklıkla dile getiren Şara, müzakerelerde ciddi mesafe katettiklerini aktardı. Taraflar arasında yürütülen birkaç tur görüşmeyi hatırlatan Suriye lideri, "İsrail ile yapılan görüşmelerde yaklaşık yüzde 90 oranında anlaşmaya vardık, ancak sonuçta İsrail geri çekildi" diyerek tıkanıklığın Tel Aviv kaynaklı olduğunu belirtti.

Suriye'nin haklarının eksiksiz teslim edilmesi şartıyla kalıcı barıştan yana olduklarını yineleyen Şara, işgal sürdüğü müddetçe gerçek bir normalleşmenin mümkün olamayacağını vurguladı. Şara, "Suriye topraklarının işgal altında olması bir barış değildir. Barış ancak Suriye'nin hakları geri alındığında gerçekleşir. İsrail'in Suriye'ye yönelik politikalarını Gazze'de yaşananlara göre belirlemesi yanlış bir yaklaşımdır. Kendi güvenliğinizi korumak istiyorsanız, başkalarının güvenliğine de saygı duymalısınız" değerlendirmesinde bulundu.

"Ülkemizde yabancı askeri üslere ihtiyaç kalmadı"

Suriye'nin yeni dönemdeki temel güvenlik ve egemenlik yaklaşımının ülkeyi yabancı askeri üslerden arındırmak olduğunu kaydeden Şara, ulusal birlik ve bağımsızlığın ancak bu yolla tesis edileceğini ifade etti. Ülke genelindeki her askeri varlığın meşruiyet kazanması gerektiğini dile getiren Şara, her türlü mevcudiyetin Suriye Halk Meclisi tarafından onaylanmış yasal bir statüye ve devletin haklarını gözeten hukuki bir çerçeveye kavuşturulmasının zorunlu olduğunu, yakın gelecekte ülkesinin hiçbir yabancı askeri üsse ihtiyaç duymayacağını belirtti.

Rusya ile üsler azaltıldı, Türkiye ile hukuki statü müzakeresi sürüyor

Sahadaki yabancı askeri unsurlarla yürütülen süreçlerin detaylarını da paylaşan Şara, Moskova yönetimiyle varılan uzlaşmayı duyurdu. Rusya ile yapılan diyalog sürecinin üs sayısının ikiye indirilmesiyle sonuçlandığını aktaran Şara, kalan bu iki noktanın da Suriye ordusuna yönelik eğitim üslerine dönüştürülmesi hususunda tarafların mutabık kaldığını bildirdi.

Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ülkedeki varlığına ilişkin soruları da yanıtlayan Cumhurbaşkanı Şara, Türk birliklerinin Suriye'ye sınır güvenliği gerekçeleri ve bölgenin şiddetli çatışmalarla sarsıldığı özel şartlar altında intikal ettiğini hatırlattı. Gelinen aşamada Türkiye'nin Kuzeybatı Suriye'deki üslerinin sayısının kademeli olarak azaldığına işaret eden Şara, söz konusu askeri varlığın nihai hukuki statüsünün netleştirilmesi ve hukuki zemine bağlanması amacıyla Ankara ile görüşmelerin kesintisiz devam ettiğini açıkladı.

Hürmüz Boğazı'na alternatif: Irak petrolü Suriye limanlarından akacak

Konuşmasında bölgesel jeopolitiği ve enerji haritasını değiştirecek yeni bir transit hat projesini de duyuran Şara, Irak petrolünün dünya pazarlarına ulaştırılması için Suriye limanları üzerinden güvenli bir koridor oluşturmaya çalıştıklarını söyledi. Hürmüz Boğazı'ndan geçiş riskini ve bağımlılığını tamamen bertaraf etmeyi amaçladıklarını vurgulayan Şara, Irak'taki petrol üretim sahalarını doğrudan Suriye limanlarına bağlayacak stratejik bir boru hattı projesinin hayata geçirilmesi yönünde hazırlıkların sürdüğünü ifade etti.

Programa Fransa'nın Ankara Büyükelçisi Isabelle Dumont, CCIFT Başkanı Franck Mereyde ve çok sayıda iş insanı katıldı.

"Gümrük Birliği yeni koşullara göre güncellenmeli"

Küresel ticarette tedarik güvenliği, kritik ham maddeler, dijitalleşme ve yeşil dönüşümün belirleyici hale geldiğine dikkat çeken Ardıç, AB'nin Sanayi Hızlandırıcı Yasası teklifinin sanayiyi yeniden stratejik bir güç unsuru kıldığını belirtti. Gümrük Birliği'nin modern ticaret koşullarına uyarlanması gerektiğini vurgulayan Ardıç, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Sanayi Hızlandırıcı Yasası teklifi, Avrupa'nın artık sadece piyasayı düzenlemekle kalmayıp üretim kapasitesini ve stratejik sektörlerini korumaya yöneldiğini gösteriyor. Rekabet politikasına güçlü bir sanayi politikası eşlik ediyor. Türkiye; otomotiv, makine, metal, savunma, havacılık ve elektronikte Avrupa değer zincirinin ayrılmaz bir parçasıdır. Avrupa Komisyonu'nun Gümrük Birliği ülkelerinden gelen girdileri 'birlik menşeli' sayma yaklaşımı uygulamada da açık ve öngörülebilir biçimde garanti altına alınmalıdır."

Türkiye'nin üretim gücü ile Avrupa'nın teknoloji, sermaye ve pazar imkanlarının birleşmesinin her iki tarafın küresel rekabetçiliğini artıracağını ifade eden Ardıç, üçüncü pazarlarda ortak projeler yürütme çağrısında bulundu.

"Paris sokaklarındaki araçlarda Türkiye imzası var"

Fransa ile ekonomik ilişkilerin boyutuna değinen Ardıç, Fransa'nın Türkiye'den yaptığı 5,6 milyar dolarlık taşıma ekipmanı ithalatının 5 milyar dolarlık kısmını otomotiv ürünlerinin oluşturduğunu kaydetti. Paris caddelerindeki araçların üretiminde Türkiye ve Ankara sanayisinin doğrudan izi olduğunu hatırlatan ASO Başkanı, Fransa'nın Türkiye'deki doğrudan yatırım stokunun 8,7 milyar dolara, Türk şirketlerinin Fransa'daki yatırımlarının ise 1 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

ASO Teknoloji Üssü ve serbest bölgeye Fransız yatırımcı daveti

ASO ile Fransa Büyükelçiliği arasında bu yıl imzalanan Vize Alanında Ortaklık Anlaşması'nı anımsatan Ardıç, Fransız yatırımcıları ASO Teknoloji Üssü ve serbest bölgede yatırıma davet etti.

Ardıç, Temelli Sanayi Havzası'nda kurulması planlanan ve tamamlandığında ihracata yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık katkı sunması öngörülen serbest bölgenin, sunduğu gümrük ve vergi avantajlarıyla yabancı yatırımlar için stratejik bir üs olacağı belirtti.

Toplantının sonunda ASO Başkanı Seyit Ardıç ve CCIFT Başkanı Franck Mereyde, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri güçlendirmek, karşılıklı iş birliği ağlarını genişletmek ve ticaret hacmini artırmak amacıyla kurumsal bir mutabakat zaptına imza attı. Anlaşmanın iki kurum üyeleri için yeni ortaklık fırsatları yaratması hedefleniyor.

Çubuk Belediyesi ile Çubuk Halk Eğitimi Merkezi iş birliğinde faaliyetlerini sürdüren atölyede eğitim alan kursiyer kadınlar, geleneksel el sanatlarından modern tasarımlara kadar çok sayıda özgün ürün ortaya koyuyor. Kadınların sosyal ve ekonomik hayata katılımını destekleyen atölye, bürokrasinin önemli temsilcilerini de ağırladı.

Atölyede üretilen eserleri yerinde görmek üzere ilçeye gelen Aile ve Sosyal Hizmetler Bakan Danışmanı Hatice Çakmak ile İçişleri Bakan Müşaviri Hatice Atan kursiyerlerle bir araya geldi.

Kurs yetkilisi Neslihan Yiğiner, heyete yürütülen kurs programları, öğretilen teknikler ve ortaya çıkan el emeği ürünlerin üretim aşamaları hakkında detaylı bilgi verdi. Kursiyer kadınlarla tek tek sohbet eden Çakmak ve Atan, kadınların el emeğinin değerlendirilmesi ve mesleki beceriler kazanmasının toplumsal açıdan taşıdığı öneme vurgu yaptı.

İlçenin tescilli değeri Agat Taşı atölyesi de ziyaret edildi

Program kapsamında Çakmak ve Atan, Çubuk’un simgelerinden biri olan ve coğrafi işaretle korunan agat taşının işlendiği Agat Taşı Atölyesi’ni de ziyaret etti.

Ziyarette Çubuk Belediyesi Plan ve Proje Müdürü Yusuf Kürşat Mercan, agat taşının madenden çıkarılışından takı ve süs eşyasına dönüştürülmesine kadar uzanan işleme süreçleri ile taşın ekonomik ve kültürel değeri hakkında heyete kapsamlı bir sunum yaptı.

Kentin birçok noktasında etkili olan sağanak nedeniyle cadde ve bulvarlarda yoğun su birikintileri meydana geldi. Yağışın iş çıkışı saatine denk gelmesiyle birlikte kilitlenen trafikte sürücüler ilerlemekte güçlük çekti. Sağanak sırasında sokakta bulunan yayalar, yağmurdan korunmak için otobüs duraklarına, metro girişlerine ve çevredeki dükkanların saçak altlarına sığındı.

Meteoroloji yetkilileri, gök gürültülü sağanak yağışın gece saatleri boyunca Başkent genelinde yerel olarak aralıklarla etkisini sürdürmesinin beklendiğini bildirerek su baskını, yıldırım ve trafikte yaşanabilecek aksamalara karşı vatandaşları tedbirli olmaları konusunda uyardı.

Türkiye ekonomisinin son 45 yılda geçirdiği büyük dönüşüme dikkat çeken Bakan Bolat, 1980 yılında ülkenin yaklaşık 60 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklüğe ve 2,9 milyar dolarlık yıllık ihracata sahip olduğunu, o dönemde ülkede yalnızca 25 bin şirket ile 1000 civarında ihracatçının faaliyet gösterdiğini hatırlattı. Aradan geçen süreçte üretim kapasitesinin katlanarak arttığını belirten Bolat, haziran ayı itibarıyla ülkenin toplam üretim hacminin 1 trilyon 706 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

İhracat rakamlarındaki tarihi seviyelere de değinen Bolat, ağustos ayı itibarıyla 280 milyar dolarlık mal ve 125 milyar dolarlık hizmet ihracatı olmak üzere toplam dış satımın 405 milyar doları bulduğunu ifade etti. İthalat verileriyle birlikte Türkiye’nin toplam dış ticaret hacminin 860 milyar dolara yükseldiğini kaydeden Ticaret Bakanı, Türkiye’nin satın alma gücü paritesine göre dünyanın 11'inci, nominal olarak ise 16'ncı büyük ekonomisi olduğunu ve son 23 yıllık dönemde yıllık ortalama yüzde 5,4 oranında istikrarlı bir büyüme performansı sergilediğini dile getirdi.

Türkiye’nin altyapıdan üstyapıya, sağlıktan ulaştırmaya, eğitimden enerjiye kadar her alanda baştan aşağı yenilendiğini vurgulayan Bolat; turizm, müteahhitlik, sağlık, bilişim, yazılım ve oyun gibi hizmet sektörlerinde Türk markalarının yakaladığı uluslararası saygınlığın doğrudan dış ticaret ve turizm ekosistemine yansıdığını söyledi.

Türkiye ile ABD arasındaki ticari ilişkilere de geniş yer ayıran Bolat, ABD’nin Türkiye’nin ikinci büyük ihracat ve dördüncü büyük ithalat ortağı olduğunu belirtti. ABD’nin Türkiye’ye en fazla doğrudan sermaye yatırımı gönderen ikinci ülke konumunda bulunduğunu ve Türkiye’ye yılda yaklaşık 1 milyon Amerikalı turistin geldiğini aktaran Bolat, ikili ticaret hacminin 38 milyar dolara yükseldiğini kaydetti. Bakan Bolat, ABD’deki Türk iş dünyasının bu başarıda kilit bir rol üstlendiğini ifade ederek, Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde ekonomiyi ve ihracatı geliştirerek ülkeyi çok daha güçlü noktalara taşıyacaklarını söyledi.

Toplantıda söz alan ASKON Genel Başkanı Orhan Aydın ise küresel ekonomideki hızlı dönüşüm sürecine işaret ederek fırsatların vaktinde görülmesi gerektiğini savundu. İki ülke arasında belirlenen 100 milyar dolarlık ticaret hedefinin sadece sembolik bir sayıdan ibaret olmadığını belirten Aydın, bu rakamın daha fazla Türk şirketinin Amerikan pazarına girmesi, Amerikalı yatırımcıların Türkiye’ye gelmesi, teknoloji transferi, istihdam ve ortak üretim manasına geldiğini ifade etti. Aydın, Türkiye’nin üretim gücü ile ABD’nin sermaye ve teknoloji kapasitesinin savunma sanayisinden yapay zekaya, enerjiden tarım ve yazılıma kadar pek çok kritik sahada ortak yatırımlarla buluşturulabileceğini sözlerine ekledi.

"Yasa dışı yerleşimler ve E1 planı Filistin Devleti'ni imkânsız kılıyor"

Geçtiğimiz yıl birçok ülkenin Filistin Devleti'ni resmen tanıdığını hatırlatan Guterres; barış ve güvenliğe giden tek yolun uluslararası hukuk, BM Güvenlik Konseyi (BMGK) kararları ve 1967 sınırları temelinde bir çözüm olduğunu belirtti. Ancak sahada bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti'nin kurulma koşullarının sistematik olarak yok edildiğini kaydetti:

"İşgal Altındaki Filistin Toprakları'ndaki İsrail yerleşimleri, uluslararası hukukun açık bir ihlalidir. BMGK'nin 2334 sayılı kararının üzerinden yaklaşık 10 yıl geçmesine rağmen, Batı Şeria ve Doğu Kudüs dahil yerleşimler hızla genişliyor. E1 yerleşim planının ilerletilmesi ise toprak bütünlüğüne sahip, yaşayabilir bir Filistin Devleti ihtimaline ağır bir darbe vuracaktır."

"Etnik temizlik kaygıları artıyor"

Yıkımlar, tahliyeler, zorla yerinden edilmeler, topraklara el konulması ve kutsal mekanlardaki statükonun bozulmasının bölgede baskıyı dayanılmaz boyuta taşıdığına dikkat çeken Genel Sekreter, şu kritik uyarıda bulundu:

"Bunlar, Filistinli aileleri evlerinden ve topraklarından uzaklaştırmakta ve etnik temizlik ihtimaline ilişkin kaygıları artırmaktadır. Gazze'de ise yıkım ve çaresizlik içinde yaşayan aileler açısından, sahada somut bir değişiklikle desteklenmediği sürece daha iyi bir gelecek vaatleri inandırıcılığını yitirmektedir."

"Zaman daralıyor, başka alternatif yok"

Barış Planı'nın gecikmeksizin tüm unsurlarıyla hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Guterres, nihai hedefin net olduğunu ifade etti:

"Hedef açıktır: 1967 öncesi sınırlar temelinde, Kudüs'ün her iki devletin başkenti olduğu, güvenli ve tanınmış sınırlar içinde, yan yana barış ve güvenlik içinde yaşayan iki bağımsız, egemen ve demokratik devlet; İsrail ve Filistin. Bunun başka bir alternatifi yoktur ve zaman daralmaktadır."

Şiddetli yağışın etkisiyle Keçiören ilçesine bağlı Gülgün Sokağı'nda yolun bir bölümünde derin çökme meydana geldi. Sel suları ve çöküntünün etkisiyle yol kenarında park halinde bulunan çok sayıda araç göçük altında kalarak hasar aldı.

İhbar üzerine olay yerine polis, belediye ve itfaiye ekipleri sevk edildi. Çökmenin yaşandığı bölgede yeni bir göçük riskine karşı güvenlik şeridi çekilerek cadde ve sokak araç trafiğine kapatıldı.

Belediye ve itfaiye ekipleri, göçük alanında mahsur kalan ve suya gömülen araçların bulundukları yerden çıkarılması ile sokakta tahliye ve temizlik çalışmalarının yürütülmesi için müdahale başlattı.

Karadeniz kıyı hattı ile Doğu Anadolu'nun kuzeydoğusunda aralıklı ve yerel sağanak geçişleri öngörülürken; Marmara, Ege ve Akdeniz genelinde az bulutlu ve açık bir hava bekleniyor. Sabah ve gece saatlerinde iç ile doğu bölgelerdeki vadi tabanlarında yerel sis ve pus hadisesine karşı sürücülerin dikkatli olması gerekiyor.

Marmara Bölgesi

Bölge genelinde parçalı ve az bulutlu hava etkisini sürdürüyor. Rüzgarın kuzey ve kuzeydoğu (poyraz) yönlerden orta kuvvette, zaman zaman kıyı kesimlerde kuvvetli (30-50 km/saat) esmesi bekleniyor.

• İstanbul: 24°C / Parçalı ve az bulutlu, rüzgar poyrazdan serinletici.

• Edirne: 28°C / Az bulutlu ve açık.

• Kırklareli: 25°C / Parçalı ve az bulutlu.

• Tekirdağ: 24°C / Az bulutlu, rüzgarlı.

• Bursa: 26°C / Parçalı ve az bulutlu.

• Kocaeli: 25°C / Parçalı bulutlu.

• Sakarya: 24°C / Parçalı ve yer yer çok bulutlu.

• Çanakkale: 27°C / Az bulutlu ve açık, kuzeyli rüzgarlar kuvvetli.

• Balıkesir: 27°C / Az bulutlu.

• Yalova: 24°C / Parçalı bulutlu.

• Bilecik: 22°C / Parçalı bulutlu.

Ege Bölgesi

Kıyı Ege başta olmak üzere tüm bölgede güneşli ve açık bir sonbahar günü yaşanacak. İç Ege kesimlerinde gece ve sabah saatlerinde serinlik belirginleşiyor.

• İzmir: 30°C / Az bulutlu ve açık.

• Aydın: 32°C / Açık ve sıcak.

• Muğla: 30°C / Az bulutlu ve açık.

• Manisa: 31°C / Parçalı ve az bulutlu.

• Denizli: 29°C / Az bulutlu.

• Afyonkarahisar: 23°C / Parçalı ve az bulutlu, gece serin.

• Kütahya: 22°C / Parçalı bulutlu.

• Uşak: 25°C / Az bulutlu.

Akdeniz Bölgesi

Akdeniz kıyılarında sıcak hava etkisini sürdürüyor. Toroslar mevkisinde öğleden sonra kısa süreli yerel bulutlanmalar görülebilir.

• Antalya: 31°C / Az bulutlu ve açık.

• Adana: 34°C / Az bulutlu ve açık.

• Mersin: 32°C / Az bulutlu.

• Hatay: 31°C / Az bulutlu.

• Kahramanmaraş: 32°C / Açık.

• Osmaniye: 33°C / Az bulutlu ve açık.

• Isparta: 26°C / Parçalı ve az bulutlu.

• Burdur: 27°C / Az bulutlu.

İç Anadolu Bölgesi

Bölge genelinde parçalı bulutlu hava hakim. Gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkı 15 dereceyi aşıyor; sabah saatlerinde yerel sis ve pus bekleniyor.

• Ankara: 24°C / Parçalı ve az bulutlu, akşam saatleri serin.

• Eskişehir: 23°C / Parçalı bulutlu.

• Konya: 25°C / Az bulutlu.

• Kayseri: 24°C / Parçalı bulutlu, gece sıcaklığı 7°C'ye kadar düşüyor.

• Sivas: 21°C / Parçalı bulutlu, gece oldukça serin.

• Yozgat: 20°C / Parçalı bulutlu.

• Aksaray: 25°C / Az bulutlu.

• Nevşehir: 22°C / Parçalı ve az bulutlu.

• Niğde: 23°C / Az bulutlu.

• Kırıkkale: 25°C / Parçalı bulutlu.

• Karaman: 26°C / Az bulutlu.

• Kırşehir: 23°C / Parçalı bulutlu.

• Çankırı: 24°C / Parçalı bulutlu.

Karadeniz Bölgesi

Batı Karadeniz parçalı bulutlu geçerken; Orta ve Doğu Karadeniz kıyılarında yerel sağanak yağışlar görülecek. Yüksek kesimlerde sis etkili olabilir.

• Trabzon: 21°C / Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı.

• Rize: 22°C / Parçalı ve çok bulutlu, yerel kuvvetli sağanak yağışlı.

• Artvin: 20°C / Çok bulutlu, kıyı kesimleri sağanak yağışlı.

• Samsun: 22°C / Parçalı ve çok bulutlu, sabah saatlerinde yerel sağanaklı.

• Ordu: 21°C / Çok bulutlu ve aralıklı sağanak yağışlı.

• Giresun: 21°C / Sağanak yağışlı.

• Sinop: 23°C / Parçalı ve çok bulutlu.

• Zonguldak: 21°C / Parçalı bulutlu.

• Bartın: 22°C / Parçalı bulutlu.

• Kastamonu: 21°C / Parçalı bulutlu, gece serin.

• Bolu: 20°C / Parçalı bulutlu, sabah puslu.

• Düzce: 23°C / Parçalı bulutlu.

• Karabük: 23°C / Parçalı bulutlu.

• Amasya: 24°C / Parçalı bulutlu.

• Tokat: 22°C / Parçalı ve yer yer çok bulutlu.

• Çorum: 22°C / Parçalı bulutlu.

• Gümüşhane: 19°C / Parçalı ve çok bulutlu, yerel sağanak ihtimalli.

• Bayburt: 18°C / Parçalı bulutlu.

Doğu Anadolu Bölgesi

Bölgenin kuzeydoğusunda öğle saatlerinden sonra yerel sağanak yağış geçişleri bekleniyor. Gece sıcaklıkları tek haneli rakamlara inmeye devam ediyor.

• Erzurum: 18°C / Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra yerel sağanak yağışlı.

• Kars: 16°C / Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak geçişli.

• Ardahan: 15°C / Çok bulutlu ve yerel yağmurlu.

• Ağrı: 19°C / Parçalı bulutlu, öğleden sonra yerel sağanaklı.

• Van: 20°C / Parçalı ve az bulutlu.

• Malatya: 27°C / Az bulutlu ve açık.

• Elazığ: 27°C / Az bulutlu.

• Erzincan: 23°C / Parçalı bulutlu.

• Muş: 23°C / Parçalı ve az bulutlu.

• Bitlis: 20°C / Parçalı bulutlu.

• Hakkâri: 22°C / Az bulutlu.

• Bingöl: 25°C / Az bulutlu.

• Tunceli: 26°C / Parçalı ve az bulutlu.

• Iğdır: 24°C / Parçalı bulutlu.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Güneydoğu genelinde açık, güneşli ve sıcak bir gün yaşanacak. Toz taşınımı beklenmiyor.

• Diyarbakır: 32°C / Açık ve güneşli.

• Gaziantep: 31°C / Az bulutlu ve açık.

• Şanlıurfa: 34°C / Açık ve sıcak.

• Mardin: 30°C / Açık.

• Batman: 33°C / Az bulutlu ve açık.

• Adıyaman: 32°C / Açık.

• Siirt: 31°C / Açık.

• Şırnak: 27°C / Az bulutlu ve açık.

• Kilis: 32°C / Az bulutlu.

Öğle saatlerinde en yüksek sıcaklığın ortalama 24°C civarında seyretmesi beklenirken, akşam saatlerinden itibaren kuzeyli rüzgarların etkisiyle hava hızla soğuyacak. Gece saatlerinde sıcaklıklar özellikle kırsal ve yüksek kesimli çevre ilçelerde tek haneli rakamlara (8°C - 10°C) kadar gerileyecek. Sabahın ilk saatlerinde ve gece geç vakitlerde vadi tabanları ile ana arterlerde hafif pus hadisesine karşı sürücülerin dikkatli olması tavsiye ediliyor.

Merkez İlçelerde Hava Durumu

• Çankaya: 23°C / Parçalı ve az bulutlu; yüksek kesimlerde akşam saatlerinde serin rüzgar etkili.

• Keçiören: 24°C / Parçalı bulutlu, gün içinde ılıman, gece belirgin serinlik.

• Yenimahalle: 24°C / Az bulutlu ve açık, öğleden sonra parçalı bulutlu.

• Mamak: 23°C / Parçalı bulutlu, gece en düşük sıcaklık 11°C.

• Altındağ: 24°C / Parçalı ve az bulutlu, gün batımıyla birlikte hızlı soğuma.

• Etimesgut: 25°C / Parçalı bulutlu; öğle saatlerinde Başkent'in en ılık noktalarından biri.

• Sincan: 25°C / Az bulutlu, açık; akşam saatleri hafif rüzgarlı.

• Gölbaşı: 22°C / Parçalı bulutlu, göl çevresinde sabah saatlerinde pus, gece serinliği kuvvetli (9°C).

• Pursaklar: 22°C / Parçalı bulutlu, kuzey rüzgarları nedeniyle hissedilen sıcaklık daha düşük.

Çevre ve Kırsal İlçelerde Hava Durumu

• Akyurt: 21°C / Parçalı bulutlu, gece 8°C.

• Ayaş: 25°C / Az bulutlu ve açık.

• Bala: 20°C / Parçalı bulutlu, rüzgarlı ve serin; gece sıcaklığı 8°C'ye kadar düşüyor.

• Beypazarı: 26°C / Az bulutlu, güneşli ve ılık.

• Çamlıdere: 19°C / Parçalı ve yer yer çok bulutlu, yayla serinliği hakim, gece 7°C.

• Çubuk: 21°C / Parçalı bulutlu, sabah puslu, gece oldukça serin.

• Elmadağ: 20°C / Parçalı bulutlu, yüksek rakım sebebiyle serin bir gün.

• Evren: 24°C / Az bulutlu ve açık.

• Güdül: 24°C / Parçalı ve az bulutlu.

• Haymana: 21°C / Parçalı bulutlu, rüzgar gün boyu serinletici esecek.

• Kahramankazan: 23°C / Parçalı bulutlu.

• Kalecik: 26°C / Az bulutlu, vadi tabanında mevsim normallerinin üzerinde ılık hava.

• Kızılcahamam: 20°C / Parçalı bulutlu, ormanlık alanlarda sabah erken saatlerde sisli ve serin.

• Nallıhan: 25°C / Parçalı ve az bulutlu.

• Polatlı: 26°C / Az bulutlu ve açık, öğleden sonra hafif esintili.

• Şereflikoçhisar: 26°C / Açık, az bulutlu ve kuru hava etkili.

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

YÖNETMELİK

–– Kafkas Üniversitesi Küresel Isınma ve İklim Değişikliği Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği

TEBLİĞLER

–– Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 34)

–– Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 5)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 33)

–– Balon Balığı Avcılığının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2024/8)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2026/22)

–– İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2026/29)

–– İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/19)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

–– Papel Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş.’nin Faaliyet İzninin İptal Edilmesine İlişkin Karar

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânları

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Bir basın mensubunun "Körfez'deki yangına ilişkin ufukta bir çözüm görünüyor mu?" sorusuna Erdoğan, "Ona çalışıyoruz ve bu gayretlerimizle bir an önce Körfez'deki sıkıntıları aşabilmek için" yanıtını verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu çalışmaların en kısa zamanda semeresini almak istediklerini söyledi.

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!