"Topuk kanı verileri kırılma noktası oldu"

Adalet Bakanı Akın Gürlek, resmi sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının göreve başladığı ilk günden itibaren geçmiş yıllara ait dosyaları büyük bir titizlikle ele aldığını vurguladı. İlgili cumhuriyet başsavcılıklarıyla koordineli yürütülen çalışmalar neticesinde, vicdanları yaralayan bir olayın daha üzerindeki sis perdesinin kaldırıldığını belirten Bakan Gürlek, teknik süreci şu sözlerle aktardı:

"2010'da Manisa'da yaşanan bebek ölümü hadisesi, bizzat öncelik verdiğimiz dosyalardan biri olmuştur. Sağlık Bakanlığı topuk kanı verileri üzerinden bu ay içerisinde gerçekleştirilen çapraz sorgulamalar, 16 yıl sonra vakanın aydınlatılması bakımından kırılma noktasını oluşturmuştur. Topuk kanı kayıtları, nüfus kayıtları, sağlık verileri ve tanık beyanları üzerinden yürütülen incelemeler neticesinde, bebeğini dünyaya getirdikten sonra çöp konteynerinin yanına bıraktığı anlaşılan şüpheli ile olaya iştirak ettiği değerlendirilen kardeşi hakkında gözaltı kararı verilmiştir."

Şüphelilere "altsoyu kasten öldürme" suçundan işlem

Olayın aydınlatılmasının kurumlar arası sıkı bir veri analizi ve saha çalışmasıyla mümkün olduğunu kaydeden Bakan Gürlek, İçişleri Bakanlığıyla kurulan koordinasyon, adli birimlerin hukuki değerlendirmeleri, emniyet birimlerinin saha çalışmaları ve ilgili bakanlıkların veri tabanlarından elde edilen verilerin analiziyle sonuca ulaşıldığını bildirdi. Gürlek, yakalanan zanlıların hukuki durumuna ilişkin, "Şüpheliler hakkında 'altsoyu kasten öldürme' suçundan işlem başlatılmıştır" bilgisini verdi.

"Her bir dosyanın izini sabırla sürmeye devam edeceğiz"

Yargı organlarının maddi gerçeğin peşinde kararlılıkla duracağını ifade eden Adalet Bakanı Akın Gürlek, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Hukuk devletinin vazifesi, mazlumun hakkını aramak, maddi gerçeği ortaya çıkarmak ve suç işleyenlerin hukuk önünde hesap vermesini sağlamaktır. Bu doğrultuda özveriyle çalışan Manisa Cumhuriyet Başsavcılığımızın değerli savcılarına ve olayın aydınlatılmasında görev alan Manisa Emniyet Müdürlüğümüzün kıymetli mensuplarına teşekkür ediyorum. Her bir dosyanın izini sabırla sürmeye, hakikati ortaya çıkarmak için kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz."

"Türkiye’ye karşı nerede avantajlı olduğumuzu biliyoruz"

Dünya Kupası'na iyi bir başlangıç yapmanın önemine değinen Tony Popovic, sahaya galibiyet hedefiyle çıkacaklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Rakibinizin kim olduğu fark etmeksizin, her zaman iyi başlamak istersiniz. Yarın oldukça güçlü bir rakiple karşılaşacağız, biz hazırız. Tabii ki kazanmak istiyoruz, hedefimiz bu. Türkiye’ye karşı nerede avantajlı olduğumuzu biliyoruz, bunu şimdi söylemeyeyim. Gruptaki tüm takımlar bizi yeneceklerini iddia edecektir, önemli olan bizim hazır olmamız ve elimizden geleni yapmamız. Uzun süredir bu maça çalışıyoruz. Maç saatine hazır olacağız."

Hakan Çalhanoğlu’nun sözlerine yanıt

Basın mensuplarının, "Avustralya futbolunun saygı görmediğini söylemiştiniz, Hakan Çalhanoğlu da Türkiye’nin üstün olacağını söyledi. Sizin bu konudaki yorumunuz nedir?" sorusunu yanıtlayan Popovic, rakiplerinin iddialı duruşuna saygı duyduğunu ifade etti:

"Bu yorumlara saygı duyuyorum, soru sorduğunuzda oyuncular istediği şekilde cevap verecektir, onlar da kazanmak istiyor. Türkiye’nin kazanmasını bekleyen de çok kişi var. Bizim yapacağımız şey bu beklentilerin aksini çıkarmak. Yarın da bunu yapmaya çalışacağız."

"Türkiye önümüzdeki 4 ila 8 sene boyunca etkili olacak"

Türkiye'nin kadro yapısını analiz ettiklerini ve Vincenzo Montella yönetimindeki değişimi yakından takip ettiklerini belirten Popovic, ay-yıldızlı ekibin geleceğine dair şu öngörüde bulundu:

"Çalhanoğlu ve Arda Güler var ama pek çok başka isim de söyleyebilirim. Çok güçlü bir ekip, tek tek ve birlikte ne kadar güçlü olduklarını gösterdiler. Montella geldikten sonra 24 yıl sonra Dünya Kupası'na katıldılar ve çok tutkulu bir takım, Türk halkı futbolu çok seviyor, Türkiye’nin taraftarları da çok tutkulu. Güçlü bir takım olduklarını biliyoruz. Türkiye’yi analiz ettik, kendimizi de düşünmemiz gerek, nasıl onlara sorun çıkarabiliriz, Avustralya futbolunu nasıl dünyaya güzel sunarız, güçlü ve saygı görmesi gereken bir takım olduğumuzu göstereceğiz."

"Montella ile birlikte güven oluştu, Türkiye'de çok iyi genç yetenekler var. Dünyanın iyi kulüplerinde oynuyorlar, elde ettikleri sonuçların da faydası oldu, Montella ile önemli başarılar elde ettiler. Oluşturdukları şey oldukça güçlü, Türkiye önümüzdeki 4 ila 8 sene boyunca etkili olacak çok kuvvetli bir ekip oluşturuyor. Çok pozitif bir futbolları var. Pek çok insan bizden bir şey beklemiyor, kendi ülkemiz hariç ama biz buna alışığız, yine de yarın iyi bir futbol oynayıp Avustralya futbolunun neler yapabileceğini göstereceğiz."

Turnuva öncesinde Avustralya Futbol Federasyonu ile olan sözleşmesinin uzatılmasından gurur duyduğunu belirten deneyimli çalıştırıcı, ayrıca takımda sakatlığını atlatan Mohamed Toure de dahil olmak üzere tüm oyuncuların oynamaya hazır olduğunu kaydetti. Vancouver'daki taraftar desteğine de değinen Popovic, "Burada çok ciddi desteğe sahibiz, Avustralyalı taraftarların Vancouver’da hazır olduklarını biliyoruz. Biz de onları gururlandırmak istiyoruz" dedi.

Aiden O'Neill: "Uyuduğumuz yastıklara kadar kontroller yapıldı"

Basın toplantısına katılan Avustralya'nın orta saha oyuncularından Aiden O'Neill ise takımın maça yönelik lojistik ve zihinsel hazırlık seviyesini şu sözlerle özetledi:

"Oyunun başından itibaren iyi oynamak istiyoruz, topa sahip olmak istiyoruz. Ben de elimden geleni yapacağım. Avustralyalı taraftarları burada görmek de heyecan verici olacak. Elimizden gelen her şeyi yapıyoruz, detaylı çalışıyoruz. Her şey kontrol edildi, uyuduğumuz yastıklara kadar kontroller yapıldı, hazırız."

Müsabaka öncesinde Los Angeles Stadyumu'nda turnuvanın ABD etabına özel bir açılış seremonisi gerçekleştirildi. Çeşitli görsel şovların ve koreografilerin sergilendiği organizasyonda ünlü sanatçılar Future, Anitta, Lisa, Rema ve Tyla sahne alarak performans sergiledi.

Dünya Kupası'nda mücadele eden 48 ülkenin ulusal bayraklarının saha zeminine getirilmesinin ardından, ABD'li pop şarkıcısı Katy Perry sahneye çıkarak turnuva açılış konserini tamamladı. Törenin ardından D Grubu müsabakasının başlama vuruşu yapıldı.

ABD ilk yarıda farkı açtı

Hollanda Futbol Federasyonundan hakem Danny Makkelie'nin yönettiği karşılaşmaya hızlı başlayan taraf ev sahibi ABD oldu:

• 7. Dakika (Gol): Sol kanatta topla buluşan Christian Pulisic, iki rakibinden sıyrılıp ceza sahasına girdi ve pasını Weston McKennie'ye aktardı. Bu oyuncunun kale sahasına doğru gönderdiği sert ortada Paraguaylı futbolcu Damian Bobadilla ters bir vuruş yaparak topu kendi ağlarına yolladı: 1-0.

• 31. Dakika (Gol): Skor avantajıyla baskısını artıran ABD'de Pulisic, savunma arkasına sarkarak sol kanattan penaltı noktasına doğru hareketlenen Folarin Balogun'u gördü. Balogun, bekletmeden yaptığı ayak içi vuruşla meşin yuvarlağı kaleci Carlos Gill'in solundan filelerle buluşturdu: 2-0.

• 45+5. Dakika (Gol): İlk yarının uzatma bölümlerinde Malik Tillman'ın uzun pasıyla savunma arkasına koşan Balogun, iki Paraguaylı defans oyuncusundan sıyrılıp ceza sahası içinden yaptığı sert vuruşla kendisinin iki, takımının üçüncü golünü kaydetti: 3-0.

Paraguay'ın geri dönüş çabası yetmedi

İkinci yarıda ABD oyunun temposunu kontrol altında tutarak yavaşlatmayı tercih ederken, Paraguay takımı hücum hattında daha fazla etkinlik gösterdi:

• 73. Dakika (Gol): Gelişen Paraguay atağında Julio Enciso'nun pasıyla ceza sahası içi sol çaprazında buluşan oyuna sonradan dahil olan ve kendi kalesine gol atan Bobadilla'nın yerine giren Mauricio, yerden düzgün bir vuruşla farkı ikiye indirdi: 3-1.

• 90+8. Dakika (Gol): Maçın son uzatma dakikasında ABD'nin hızlı atağında topla buluşan Giovanni Reyna, ceza sahası içi sağ çaprazından ayağının dışıyla yaptığı vuruşla kalecinin sağından topu ağlara göndererek maçın skorunu tayin etti: 4-1.

Bu sonuçla ABD, D Grubu'ndaki ilk maçında 3 puanı hanesine yazdırırken, Paraguay turnuvaya mağlubiyetle başladı.

"Baskı altındayız ama bunu yönetebiliriz"

Rakibin turnuva devamlılığına hak veren ancak kendi oyuncularının da büyük sahnelerde rüştünü ispatladığını belirten Montella, durumu şu sözlerle özetledi:

"Ben de bu tür yorumlar okudum, doğru şeyler de söylediler. 24 yıldır Dünya Kupası’nda oynamadık, onlar 6 turnuvada bulundular, tecrübeleri var ama tüm takımları tecrübeli değil. Tabii ki bir baskı altındayız ama bunu yönetebiliriz. Baskı altında büyük maçlarda oynamış futbolcularımız var. Milli takımda olmak çok özel ama futbolcularıma şunu söylüyorum; 24 yıldır katılamamak bizim sorumluluğumuzun dışındaydı, biz bunu yapmadık, 24 yıl sonra buraya katıldığınız için bununla gurur duymalısınız. Kendi futbolunuzu oynayın ve bu anların tadını çıkarın."

"Aceleci olmayacağız, sabırlı oynayacağız"

Tarihi sorumluluğun farkında olduklarını ancak sahada soğukkanlı kalacaklarını ifade eden deneyimli çalıştırıcı, maça dair motivasyon planını şu şekilde aktardı:

"Uzun zamandır, 24 yıldır beklediğimiz bir maç öncesinde çok heyecanlıyız, iyi bir oyun çıkaracağımıza inanıyoruz. Dünya kupasında karşılaşacağımız zorlukların farkındayız ama bunun üstesinden gelebileceğimize inanıyoruz ve tadını çıkarmak istiyoruz. Ülkemizi gururlandırmak istiyoruz. Tutkulu bir takımımız var, sorumluluğu hissediyoruz, milyonların bizi desteklediğini ve büyük beklenti olduğunu da biliyoruz. Futbolcularımızla konuşurken kendi oyunlarını oynamalarını ve rahat olmaları gerektiğini söyledim. Bugüne kadar nasıl yaptıysak bu şekilde devam etmemiz gerekiyor. Aceleci olmayacağız, sabırlı bir şekilde kendi oyunumuzu ortaya koyacağız."

"Kafamda soru işaretleri var"

Taktiksel hazırlık sürecine ve futbolcuların son durumuna değinen Montella, fiziksel handikapları şu sözlerle aktardı:

"Çok dengeli ve her zorluğa karşı mental olarak hazır olmaları gerektiğini vurgulamak istiyorum. Her ne şekilde oynayacağımıza bağlı olarak maçta yapmamız gereken özel şeyler var. Tabii ki rakip takımın özelliklerine göre hazırlanmanız gerek, bunun üzerine çalıştık. Her zaman rakiplerimizin oyunlarını dikkate aldık. Çok sıkı çalıştık, rakibimizin de sıkı çalıştığını biliyoruz. Doğru hamleleri yapmamız gerekiyor, tüm futbolcularımız bazı zorlukları aşarak oynuyor. Arda, Hakan ve Kenan’la şu anda 100 dakikayı çıkarabileceklerini düşünmüyorum. Bununla alakalı kafamda bazı soru işaretleri var."

"Yetenek yetmez, sonuç çabayla belirlenecek"

Kadro kalitesinin tek başına galibiyete yetmeyeceğini, Avustralya'nın sert yapısına karşı direnç göstermeleri gerektiğini ekleyen Montella, şu ifadeleri kullandı:

"Yetenek bu maç için belirleyici olabilir ama sonuç tüm takımın vereceği çabayla belirlenecek. Avustralya zihinsel olarak çok güçlü ve dayanıklı, top geldiğinde ne yapmaları gerektiğini çok iyi biliyor. Dayanıklı bir takım var karşımızda, her takım onlar gibi oynayamaz, kompakt bir oyun sergiliyorlar. Beslendikleri kontra ataklar var, bunları engellememiz ve bu tuzaklara düşmememiz gerekiyor. İki hazırlık maçı oynadık, iyi yaptığımız ve iyileştirmemiz gereken şeyler vardı, son 10 günde bunun üzerine çalıştık. Ofansif ve defansif anlamda hazırlık maçlarına göre daha iyi performans göstermeliyiz."

Sağanak yağışın şiddetini artırmasıyla birlikte kent merkezindeki birçok cadde ve sokakta kısa sürede su birikintileri meydana geldi. Hafta sonu mesaisi veya günlük işleri için dışarıda bulunan ve ani yağışa hazırlıksız yakalanan Kırklarelili vatandaşlar, korunmak amacıyla çevredeki dükkan tente altlarına ve bina girişlerine sığınarak yağmurun dinmesini bekledi.

Görüş mesafesinin düşmesi ve yollarda oluşan su akıntıları nedeniyle şehir içi trafikte aksamalar yaşandı. Kırklareli İl Emniyet Müdürlüğü'ne bağlı trafik polis ekipleri, özellikle kavşaklarda, ana arterlerde ve trafiğin yoğun olduğu kritik noktalarda konuşlanarak güvenlik önlemlerini artırdı. Ekipler, sürücüleri takip mesafelerini korumaları, hız sınırlarına uymaları ve su birikintilerine karşı dikkatli seyretmeleri yönünde megafonlarla uyardı.

Bölge genelinde etkili olan poyraz fırtınası ve yağışlı kütleyle birlikte Kırklareli'nde termometreler sert bir düşüş kaydetti. Hava sıcaklığının 14 dereceye kadar gerilediği kentte, kışlık ve mevsimlik kıyafetlerin yeniden dolaplardan çıkarıldığı görüldü. Meteoroloji Erken Uyarı Merkezi verilerine göre, Kırklareli ve çevre ilçelerinde yağışlı havanın gece saatlerine kadar etkisini sürdürmesi öngörülüyor.

NATO Toplantısından Acil Dönüş ve CENTCOM Zirvesi

CNN'in askeri ve istihbarat kaynaklarından edinilen bilgilere göre, ABD Genelkurmay Başkanı Hava Orgeneral Dan Caine, Brüksel'deki resmi NATO zirvesini yarıda keserek 19 Mayıs'ta acil koduyla ülkesine döndü. Caine, uçaktan iner inmez Florida'da bulunan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) genel merkezine hareket etti.

Burada üst düzey generallerle bir araya gelen Genelkurmay Başkanı Caine'e, İran'daki yer altı tesislerinde bulunan yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stoklarının elit birliklerce ele geçirilmesini öngören kapsamlı bir kara harekatı planı sunuldu. Kaynaklar, toplantıların bu denli yüksek diplomatik ve askeri düzeyde şok baskın şeklinde organize edilmesinin, operasyon emrine ne kadar yaklaşıldığının en net göstergesi olduğunu aktardı.

Trump "Asker Kaybı ve Küresel Kargaşa" Gerekçesiyle İptal Etti

Genelkurmay Başkanı Dan Caine, CENTCOM karargahındaki sunumun ardından kara harekatı planını detaylı bir brifingle ABD Başkanı Donald Trump’a sundu. Ancak askeri kaynakların aktardığı iddialara göre Trump, planı onaylamayarak operasyonu tamamen durdurma kararı aldı.

Beyaz Saray'daki askeri uzmanların operasyonun, İran ordusunun ve bölgedeki unsurların çok şiddetli bir misillemesine yol açabileceği, hava saldırılarının aksine kara gücü konuşlandırmanın savaşı tahmin edilemez şekilde uzatabileceği, Basra Körfezi ve enerji koridorlarında yaşanacak tıkanmanın küresel ekonomiyi derin bir kargaşaya sürükleyeceği uyarısı üzerine Trump'ın karar aldığı öğrenildi.

Ayrıca Başkan Donald Trump'ın, elit birliklerin yer altı tünellerine yapacağı olası sızma operasyonunda yaşanabilecek çok sayıda ABD askeri kaybı (zayiat) konusunda da kişisel olarak büyük endişe duyduğunu dile getirdiği kaydedildi.

İran uranyum depolarını mayınladı, tünelleri patlattı

Öte yandan CNN'in bölgedeki istihbarat ağlarına dayandırdığı bir diğer özel haberinde ise Tahran yönetiminin karşı hamleleri yer aldı. ABD’nin uranyum stoklarına el koymak için bir operasyon arayışında olduğunu öngören İran askeri kanadı, stratejik nükleer tesislerde güvenlik seviyesini en üst noktaya çıkardı.

İddialara göre İran, zenginleştirilmiş uranyum depolarını resmi mühürlerle kapatarak tahliye etti ve bu depoların giriş hatlarına yoğun şekilde kara mayınları döşedi. Dahası, operasyonel sızmaları tamamen engellemek adına, İranlı askeri mühendislerin İsfahan ve çevresindeki stratejik yer altı depolarına giden stratejik lojistik tünelleri kasıtlı olarak patlatarak kapattığı öne sürüldü.

Teminat gösterme zorunluluğu kalkıyor

Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, amme alacaklarının tecil ve taksitlendirme işlemlerinde bürokratik yükleri ve finansal blokajları en aza indirecek limit artışı ilan edildi.

Yeni düzenlemeye göre, alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil talebinde bulunulan vergi, harç, idari para cezası ve SGK primi gibi kamu borçlarının toplamı 10 milyon Türk lirasını aşmadığı sürece mükelleflerden ayrıca banka teminat mektubu, gayrimenkul rehni veya araç haczi gibi güvenceler istenmeyecek. Borcun 10 milyon lirayı aşması durumunda ise yalnızca bu sınırı aşan kısmın yarısı kadar teminat aranması kuralı uygulanmaya devam edecek.

Hangi borçlar tecil kapsamında?

Vergi uzmanları ve idari mevzuat kaynakları, tecil mekanizmasının genel bir mali af veya otomatik bir yapılandırma sistemi olmadığına, belirli kurallara bağlı bir kolaylık olduğuna dikkat çekiyor.

Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV), SGK Primleri ve idari trafik cezaları bu sistem kapsamında taksitlendirilebiliyor. Katma Değer Vergisi (KDV) sınırlı şartlara tabi tutulurken; Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) ile Özel İletişim Vergisi (ÖİV) gibi dolaylı vergiler kural olarak tecil imkanının dışında kalıyor.

"Çok zor durum" şartı analiz edilecek

Teminatsız sınırın 10 milyon liraya çıkarılmasıyla birlikte başvuru süreçlerindeki likidite temini tıkanıklığı aşılsa da, vergi daireleri mükelleflerin başvurularını incelerken yasal "çok zor durum" kriterini aramaya devam edecek. Başvuru sahibi firmanın veya şahsın nakit akışı, borçluluk oranları, likidite rasyoları ve bilanço dengeleri incelenerek, borcun tek seferde ödenmesi halinde mali dengesinin ciddi şekilde bozulup bozulmayacağı analiz edildikten sonra taksitlendirme onayı verilecek.

Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan "yetkisizlik" kararı metninde, 25 Mart 2009 tarihinde Kahramanmaraş'ın Göksun ilçesi Karayakup sırtları mevkisinde düşen helikopterde Muhsin Yazıcıoğlu, BBP yöneticileri Erhan Üstündağ, Yüksel Yancı ve Murat Çetinkaya, İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabiri İsmail Güneş ile pilot Mustafa Kaya İstektepe'nin ölümüyle ilgili süreç detaylandırıldı.

Kararın gerekçe bölümünde, soruşturma kapsamında adı geçen bazı şüphelilerin olay tarihinde devletin merkezi kadrolarında ve Ankara'da görev yaptıklarının tespit edildiği vurgulandı. Bu bağlamda, delil toplama faaliyetlerinin, şüpheli ifadelerinin alınmasının ve soruşturmanın bütünsel olarak yürütülmesinin başkentte daha sağlıklı ve koordineli yapılabileceği belirtildi.

Emanet eşyalar da Ankara'ya nakledilecek

Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı, yer itibarıyla yetkisiz olduğuna karar vererek soruşturma evrakının gereğinin takdir ve ifası amacıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesini kararlaştırdı. Karar doğrultusunda, bugüne kadar Kahramanmaraş Adliyesi adli emanetinde kayıtlı tutulan ve kazaya/olaya ilişkin delil niteliği taşıyan tüm emanet eşyalar da güvenlik önlemleri altında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Emanet Memurluğuna nakledilecek.

2009 yılında yaşanan olayın ardından açılan soruşturma dosyası, yargı sistemindeki idari değişiklikler ve yetki devirleri nedeniyle daha önce de farklı illere taşınmıştı. 2011 yılında soruşturma dosyası, kapsamı ve niteliği nedeniyle CMK 250. madde ile görevli Malatya Özel Yetkili Cumhuriyet Savcılığına gönderildi. 2014 yılında Türkiye genelinde özel yetkili mahkemelerin ve savcılıkların kanunla kaldırılmasının ardından dosya, suç yeri olan Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığına iade edildi.

Haziran 2026'da verilen son yer itibarıyla yetkisizlik kararıyla birlikte dosya, nihai olarak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına devredilmiş oldu.

Ulaştırma Bakanlığı her yıl kota belirleyecek

Yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı hükümleri doğrultusunda, süreç tek taraflı veya sınırsız bir serbesti yerine kontrol edilebilir bir denge mekanizmasıyla yürütülecek. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye’nin iç pazar lojistik dinamiklerini ve uluslararası ticaret hacmini göz önünde bulundurarak Kazakistan plakalı taşıtlar için her yıl yeniden revize edilecek özel bir geçiş kotası (belge sayısı) tayin edecek.

Kombine taşımacılık şartı

Kararnamede yer alan en dikkat çekici detay ise Kazakistan plakalı tırlara verilen bu yetkinin lojistik sınırlandırılması oldu. Söz konusu kota, sadece çoklu modlu (kombine) taşımacılık zincirlerinde geçerli olacak.

Buna göre yabancı plakalı bu araçlar, doğrudan sınır kapılarından kara yoluyla girip serbest nakliye yapamayacak. İlgili kota; Türkiye'ye demir yolu, deniz yolu veya hava yoluyla giriş yapmış olan ve varış noktasındaki liman, gar ya da gümrüklü antrepolardan kara yolu taşıtlarına aktarılarak üçüncü ülkelere sevk edilecek uluslararası yüklerin taşınmasında kullanılabilecek.

Bu formülle, Türkiye’nin liman işletmeciliği, demir yolu ağları (BTK hattı dahil) ve kargo havalimanlarının aktarma merkezi olarak etkinliğinin artırılması amaçlanıyor.

Filipinler merkezli yayın organı GMA News’in Sivil Savunma Bürosu (OCD) yetkililerine dayandırdığı habere göre, deprem bölgesinden gelen son raporlar can kaybının arttığını ortaya koydu. OCD tarafından yapılan resmi açıklamada; afette 61 kişinin yaşamını yitirdiği, 1221 kişinin yaralandığı ve enkaz altında kaldığı tahmin edilen 33 kişinin ise hala kayıp olduğu bildirildi. Bölgede artçı sarsıntıların devam etmesi nedeniyle arama kurtarma faaliyetleri zaman zaman kesintiye uğruyor.

Deprem 55 kilometre derinlikte gerçekleşti

Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS) tarafından depremin teknik parametrelerine yönelik paylaşılan verilerde, sarsıntının boyutu bir kez daha göz önüne serildi.

USGS raporuna göre, 8 Haziran'da yaşanan 7,8 büyüklüğündeki depremin merkez üssü, Mindanao bölgesine bağlı Sarangani ilinin Soccsksargen alanı içerisindeki Kablalan ilçesinin 26 kilometre güneybatısı olarak tespit edildi. Dev sarsıntının yerin 55,2 kilometre derinliğinde meydana geldiği ve bu derinliğin adadaki kıyı şeridinde tsunami oluşma riskini sınırladığı aktarıldı.

Pasifik Ateş Çemberi’nde sarsıntılar sürüyor

Dünyanın en aktif sismik ve volkanik hatlarından biri olan ve "Pasifik Ateş Çemberi" olarak adlandırılan bölgede yer alan Filipinler, tektonik plakaların çarpışma noktasında bulunması sebebiyle sık sık büyük ölçekli doğal afetlerle karşı karşıya kalıyor. Ülkede altyapı sistemlerinin geliştirilmesi yönündeki çalışmalara rağmen, yer kabuğunun bu derece şiddetli hareketleri ada genelinde dönemsel olarak büyük çaplı can ve mal kayıplarına yol açmaya devam ediyor.

Datça ve Çankaya'daki taşınmazlar listeye alındı

Resmi Gazete'de yer alan kararlara göre iki ana bölgedeki kamu mülkleri özelleştirme kapsamına aktarıldı.

Mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı olan, Muğla'nın Datça ilçesi Emecik Mahallesi sınırları içerisindeki (105 ada üzerindeki farklı parsellerden oluşan) 105 ada üzerindeki toplam 19 taşınmaz özelleştirme kapsam ve programına dahil edildi.

Mülkiyeti Ankara Üniversitesi Rektörlüğü adına kayıtlı mülkler arasında bulunan, Ankara'nın Çankaya ilçesi Dikmen Mahallesi'ndeki 4 taşınmazın da özelleştirme programı çerçevesinde değerlendirilmesi kararlaştırıldı.

Süreç 31 Aralık 2028'e kadar tamamlanacak

Yayımlanan kararnamede, Datça ve Çankaya ilçelerindeki toplam 23 taşınmaza uygulanacak hukuki ve mali yöntemler de detaylandırıldı. Özelleştirme işlemlerinin; satış, kiralama, gelir ortaklığı modeli, mülkiyetin gayri ayni haklarının tesisi, işletme hakkının verilmesi veya işin gereğine uygun sair hukuk tasarruflar yöntemlerinden biri ya da birkaçının birlikte uygulanması suretiyle yürütüleceği belirtildi. Kararda, tüm bu işlemlerin tamamlanması için son tarih 31 Aralık 2028 olarak belirlendi.

Ankara Yenimahalle taşınmazına sosyal ve eğitim alanı yapılacak

Özelleştirme kapsam ve programında halihazırda yer alan ve mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı bulunan Ankara'nın Yenimahalle ilçesi Yuva Mahallesi'ndeki bir taşınmaza yönelik nazım imar planı ve uygulama imar planları onaylandı. Onaylanan plan kararlarına göre ilgili taşınmaz; gelişme konut alanı, rekreasyon alanı, park ve yol, anaokulu, ilkokul, ortaokul, sağlık tesisi, sosyal tesis alanları, cami, belediye hizmet alanı ve teknik altyapı alanı kullanım biçimlerine ayrıldı.

İstanbul Ataşehir'deki Hazine arazisine ticaret ve raylı sistem planı

Mülkiyeti yine Maliye Hazinesi adına kayıtlı olan, İstanbul'un Ataşehir ilçesi Kayışdağı Mahallesi'ndeki taşınmazlara ilişkin sunulan nazım imar planı değişikliği ile uygulama imar planı da Cumhurbaşkanlığı tarafından resmi olarak onaylandı.

Yapılan plan değişikliği kapsamında, Ataşehir'deki Hazine arazilerine şu yeni kullanım kararları getirildi:

"Ticaret-turizm konut alanı, anaokulu, ilkokul, ortaokul, mesleki ve teknik öğretim tesisi, resmi kurum alanları, özel sosyal tesis, özel sağlık tesisi alanı, cami, park, raylı toplu taşıma istasyon alanı, trafo alanı ve yol."

Randımana göre kademeli katsayı sistemi

Yeni düzenleme ile birlikte yer altı kömür ve taş kömürü işletmelerinde destek katsayıları, işçi başına düşen günlük üretim performansına (yevmiye/kilogram randımanına) göre üç kademeye bölündü:

Yer altı taş kömürü işletmelerinde işçi başına düşen günlük yevmiye randımanı 250 kilogram değerinden küçükse destek katsayısı 0,8 olarak uygulanacak. Ayrıca yer altı kömür işletmeciliğine yeni başlanılarak henüz hazırlık faaliyetinde bulunulan işletmeler için de destek katsayısı 0,8 olarak sabitlendi.

Günlük randıman 250 kilograma eşit/büyük ve 500 kilogram değerinden küçükse katsayı 0,9’a yükselecek. Üretim randımanı günlük 500 kilogram değerine eşit ya da daha büyükse tam destek katsayısı (1) baz alınacak.

2026-2028 dönemi desteklerine "Yüzde 10 üretim artışı" şartı

Maden mevzuatı kapsamında 2026-2028 yıllarını kapsayan 3 yıllık dönem için yer altında çalışan işçi başına işverene verilecek nakdi destek tutarlarının ödeme protokolü de performansa bağlandı. İşletmelerin ödemelerden tam yararlanabilmesi için üretimi artırması gerekecek. Destek ödemesi talep edilen ilgili ay için mevzuatta belirtilen gerekli idari ve teknik şartların sağlanması halinde, işverene hak ettiği destek ödemesine esas tutarın yarısı (%50'si) doğrudan ödenecek.

Destek talep edilen ayda, ilgili iş yerinde üretilen kömür miktarının, bir önceki yılın aynı ayındaki üretim miktarına kıyasla en az %10 arttığının tespit edilmesi halinde, geriye kalan yüzde 50’lik kısım da faturaya ilave edilerek tamamı ödenecek.

Yeni işletmelere ve dönemsel duraksamalara istisna

Kararnamede, geçmiş veri kıyaslaması yapılamayan durumlar için işveren mağduriyetini önleyecek iki özel istisna maddesi paylaşıldı. Destek hesaplamasında, bir önceki yılın aynı ayında mücbir sebep veya yapısal nedenlerle üretim yapılmadığının tespiti halinde, herhangi bir kıyaslama şartı aranmaksızın destek ödemesine esas tutarın yarısı doğrudan bende ilave edilerek ödenecek. Yer altı kömür işletmeciliğine yeni başlanılarak maden çıkarma öncesi galeri açma, sondaj ve tahkimat gibi hazırlık faaliyetlerinde bulunulan işletmelerde, talep edilen ay için hak edilen destek ödemesine esas tutarın tamamı (%100'ü) kıyaslama aranmadan ödenecek.

VNL 2026 sezonuna Ottava’da merhaba diyen Filenin Efeleri, turnuvanın açılış haftasında inişli çıkışlı ancak umut veren bir grafik çizdi. Turnuvanın güçlü şampiyonluk adaylarından ABD karşısında dirençli bir oyun sergileyen milliler, sahadan 3-1 mağlup ayrıldı. Reaksiyon göstermekte gecikmeyen A Milli Takım, son Olimpiyat şampiyonu Fransa’yı net bir oyun planıyla domine ederek salondan 3-0’lık net bir galibiyetle ayrıldı ve moral depoladı.

Yarın önce İtalya, ardından ev sahibi Kanada parkede

Turnuvadaki puan durumunu yukarılara taşımak isteyen Türkiye, ilk haftanın son gününde adeta çifte mesai yapacak. Millilerin kalan iki maçı, turnuva takvimindeki saat farkları nedeniyle Türkiye’deki voleybolseverler için yoğun bir pazar mesaisi anlamına geliyor:

3. maç: Türkiye - İtalya

Ay-yıldızlı ekibimiz, organizasyondaki üçüncü sınavında, tıpkı kendisi gibi turnuvada birer galibiyet ve mağlubiyeti bulunan voleybol devi İtalya ile karşılaşacak. Mücadele yarın (14 Haziran Pazar) TSİ 02.30’da başlayacak.

4. maç: Türkiye - Kanada

Filenin Efeleri, Ottava etabının son maçında ise organizasyonun ev sahibi Kanada ile kozlarını paylaşacak. Tıpkı İtalya ve Türkiye gibi bir galibiyet, bir mağlubiyet istatistiğine sahip olan Kanada ile oynanacak bu kritik kapanış mücadelesi yarın (14 Haziran Pazar) TSİ 21.30’da start alacak.

Öğle saatlerinden itibaren 4 il risk altında

Meteoroloji yetkililerinden yapılan resmi açıklamada, yağışların bugün öğle saatlerinden itibaren özellikle Kocaeli, Sakarya, Bursa ve Bilecik il genelinde yerel olarak kuvvetli seyredeceği bildirildi. Gök gürültülü sağanak yağışların, dik dikey gelişmeli bulut yapıları nedeniyle kısa sürede yüksek metrekare bazlı düşüş oranlarına ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Sel, yıldırım ve ulaşımda aksama riski

Kuvvetli yağışların beraberinde getirebileceği ekstrem hava olaylarına karşı koordinasyon merkezleri uyarıldı.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Bakanlık tarafından açıklanan resmi verilere göre, bu yılki LGS merkezi sınavına tam 1 milyon 22 bin 658 öğrenci başvuru gerçekleştirdi. 81 il ve 920 ilçede 4 bin 244 okul binasında, 8 farklı ülke ve 11 ayrı resmi sınav merkezinde kurulan komisyon gözetiminde sınav salonları aktif hale getirildi.

Katılımın isteğe bağlı olduğu sınava girmeyen veya puanıyla yerleşemeyen öğrenciler, ikamet adresleri, okul başarı puanı (OBP) ve devamsızlık kriterleri göz önünde bulundurularak adrese dayalı yerel yerleştirme yöntemiyle liselere tescil edilecek.

İki farklı kitapçık grubu ve ders kategorisinden oluşan LGS merkezi sınavı, adayların muhakeme, problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini ölçmeyi hedefleyen toplam 90 sorudan oluşuyor. 1. oturumda sözel alan sınavı saat 09.30’da başladı. Adaylara Türkçe, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile Yabancı Dil derslerinden oluşan toplam 50 soru yöneltiliyor ve 75 dakika cevaplama süresi tanınıyor.

2. oturum sayısal alan sınavı saat 11.30’da başlayacak. Öğrenciler Matematik ve Fen Bilimleri derslerine ait toplam 40 soruyu çözmek için 80 dakika boyunca ter dökecek.

Mola süresinde ilk kez "beslenme paketi" Dağıtılacak

İki oturum arasında öğrencilerin zihinsel olarak dinlenmesi ve ihtiyaçlarını gidermesi amacıyla verilecek 45 dakikalık arada öğrenciler okul bahçelerine çıkabiliyor.

MEB, bu yıl sınav takviminde bir ilke imza atarak, öğrencilerin sınav stresini azaltmak ve motivasyonlarını desteklemek amacıyla bu mola sürecinde ücretsiz beslenme ikramı uygulamasını başlattı. Okul idareleri tarafından tüm öğrencilere kuru meyveli yulaf bar, ceviz, kuru üzüm ve içme suyu barındıran özel beslenme paketleri dağıtılıyor.

Birçok şehirde ulaşım ücretsiz

Sınav merkezlerine erişimin kolaylaştırılması ve trafikte aksama yaşanmaması adına başta İstanbul, Ankara ve Bursa olmak üzere birçok büyükşehir belediyesi toplu taşıma araçlarını ücretsiz hale getirdi.

Özellikle İstanbul'da, sınav başlangıç saatinin 2 saat öncesinden (07.30) başlayarak sınav bitiş saatinin 2 saat sonrasına (14.50) kadar; öğrenciler, veliler ve sınav görevlileri İstanbulkart entegrasyonuna dahil tüm toplu ulaşım araçlarından (otobüs, metro, metrobüs, tramvay ve şehir hatları vapurları) sınav belgelerini ibraz ederek ücretsiz yararlanabiliyor.

Sonuçlar 10 Temmuz’da açıklanacak

Müsabaka niteliğindeki sınav puanlarının hesaplanmasında "3 yanlış cevap 1 doğru cevabı eler" ($1/3$ ham puan azaltma) kuralı uygulanacak. Sınavın tamamlanmasının ardından optik formlar yapay zeka destekli kameralarla korunan güvenli odalarda değerlendirmeye alınacak.

LGS merkezi sınav sonuçları, 10 Temmuz 2026 tarihinde Bakanlığın resmi internet sitesi olan "meb.gov.tr" adresi üzerinden ilan edilecek. Adaylara fiziksel olarak posta yoluyla sonuç belgesi gönderilmeyecek. Tercih ve nakil takvimi de sonuçların açıklandığı gün kamuoyuyla paylaşılacak.

6 Mayıs 2026 tarihli Ankara Mutabakatı yürürlükte

Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'na göre; 6 Mayıs 2026 tarihinde Ankara’da düzenlenen Türk-Suudi Koordinasyon Konseyi Üçüncü Toplantısı kapsamında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan Al-Suud tarafından imza altına alınan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti Arasında Diplomatik ve Hususî Pasaport Hamillerinin Vize Yükümlülüğünden Karşılıklı Olarak Muaf Tutulmasına İlişkin Anlaşma" resmen yürürlüğe girmiş oldu.

Onay hukuki dayanakları ile birlikte verildi

Cumhurbaşkanı Kararnamesi'nde, söz konusu uluslararası anlaşmanın onaylanma sürecinin anayasal ve yasal dayanakları da paylaşıldı. Onay işleminin; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 18'inci maddesi ile 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’num 2 ve 3'üncü maddeleri hükümleri uyarınca gerçekleştirildiği kayıtlara geçti.

Mütekabiliyet esasına dayalı 12 madde

İki ülke arasındaki köklü tarihi bağlar, ikili ilişkileri her alanda üst seviyeye çıkarma gayretleri ve uluslararası hukukun temel ilkelerinden biri olan mütekabiliyet (karşılıklılık) esası dikkate alınarak şekillendirilen mutabakat metni toplam 12 maddeden oluşuyor.

Anlaşma hükümleri doğrultusunda, Türkiye Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı'nın geçerli diplomatik ile hususi (yeşil) pasaportuna sahip olan vatandaşları, resmi veya turistik seyahatlerinde herhangi bir vize alma zorunluluğu bulunmaksızın karşılıklı olarak sınır kapılarından geçiş yapabilecek. Düzenleme ile resmi görevler ve bürokratik temaslar sırasındaki işlem sürelerinin en aza indirilmesi hedefleniyor.

Fofana harekatı önümüzdeki hafta başlıyor

Fenerbahçe yönetimin radarına takılan ve orta sahanın merkezine monte edilmesi planlanan isim AC Milan forması giyen Youssouf Fofana. Teknik kapasitesi, güçlü fiziği ve çift yönlü oyun tarzıyla dikkat çeken 27 yaşındaki Fransız yıldız için Fenerbahçe transfer komitesinin önümüzdeki hafta içi Milano ekibiyle resmi görüşmelere başlayacağı bildirildi. Oyuncunun menajeriyle yapılan ilk temasların olumlu geçtiği ve İtalyan kulübünü ikna etmek için yoğun bir mesai harcanacağı aktarıldı.

Fofana gelirse Kante ile yollar ayrılacak

Orta sahadaki bu hamle, takımdaki yabancı kontenjanı ve bütçe dengesini de doğrudan etkileyecek. Gelen bilgilere göre, Youssouf Fofana transferinin olumlu sonuçlanması durumunda Fenerbahçe, mevcut kadrosunda yer alan tecrübeli yıldız N'Golo Kante ile yollarını kesin olarak ayıracak.

Fransa basınının da yakından takip ettiği süreçte, Fransa takımlarından Paris FC'nin Kante'yi kadrosuna katmak için son derece istekli olduğu ve sarı-lacivertlilerin bu transferde zorluk çıkarmayacağı belirtildi. Fofana'nın gelişiyle birlikte Kante'nin Paris FC'ye transferine resmi olarak onay verilecek.

Sözleşmesi bitti, serbest kaldı

Hürriyet'in haberine göre İngiltere Premier Lig ekiplerinden Manchester United’ın, beklentilerin altında kalan ve uzun süredir geleceği tartışma konusu olan Jadon Sancho ile yeni sözleşme imzalamama kararı aldığı öğrenildi. Bu gelişmenin ardından kontratı sona eren 26 yaşındaki yetenekli futbolcu, serbest oyuncu (boşa çıkan) statüsüne geçti.

Bonservis engeli bulunmayan oyuncunun bu durumu, Avrupa kulüplerinin iştahını kabartırken Beşiktaş yönetimini de operasyonu hızlandırmaya itti.

Önümüzdeki günlerde resmi teklif yapılacak

Hücum hattını uluslararası düzeyde bir yıldızla güçlendirmek isteyen siyah-beyazlı yöneticilerin, oyuncunun menajeri ve yakın çevresiyle ilk temasları kurduğu bildirildi. Beşiktaş transfer komitesinin, mali şartları ve imza parası dengelerini içeren resmi sözleşme teklifini önümüzdeki günlerde İngiliz oyuncunun cephesine resmen ileteceği bilgisine ulaşıldı.

Sancho’nun önceliği Premier Lig

Beşiktaş’ın transferde ısrarcı ve şartları zorlamaya hazır olmasına karşın, bu zorlu operasyondaki en büyük engel oyuncunun kariyer planlaması olarak öne çıkıyor. Devre arası transfer döneminde de Beşiktaş'ın listesine giren ancak Türkiye'ye sıcak bakmayan Sancho’nun, kariyerine öncelikli olarak İngiltere Premier Lig’de veya Avrupa’nın diğer majör liglerinde devam etmek istediği ifade edildi.

Siyah-beyazlı yönetim, oyuncuyu ikna etmek adına uzun vadeli proje sunumları ve tatmin edici bir kontrat detaylandırması hazırlıyor.

Ankara'nın tüm ilçelerinde hava durumu (13 Haziran 2026 Ankara hava durumu)

• Altındağ: °C, 22°C – Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden itibaren yerel olarak kuvvetli gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Çankaya: °C, 21°C – Çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı. Yüksek kesimlerde rüzgar ve yağışın etkisiyle hissedilen sıcaklık daha düşük olacak.

• Etimesgut: °C, 23°C – Parçalı ve çok bulutlu, gök gürültülü sağanak yağışlı. Yağış anında kuvvetli rüzgar bekleniyor.

• Gölbaşı: °C, 21°C – Mogan ve Eymir gölleri çevresinde sisli başlayan gün, öğleden sonra yerel kuvvetli sağanak ve yıldırım riskli yağışla devam edecek.

• Keçiören: °C, 22°C – Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Mamak: °C, 22°C – Çok bulutlu, yerel kuvvetli sağanak yağışlı. Ani su baskını riskine karşı mazgal ve altyapı çevresinde dikkatli olunmalı.

• Pursaklar: °C, 21°C – Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Sincan: °C, 23°C – Çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

• Yenimahalle: °C, 22°C – Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Akyurt: °C, 20°C – Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı. Bölgede serinlik hissedilir derecede artacak.

• Ayaş: °C, 24°C – Parçalı, yer yer çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Bala: °C, 19°C – Ankara'nın en serin ilçelerinden biri olan Bala'da hava çok bulutlu ve yerel kuvvetli sağanak yağışlı geçecek.

• Beypazarı: °C, 25°C – Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Çamlıdere: °C, 19°C – Yüksek rakımlı ilçede parçalı ve çok bulutlu bir gökyüzüyle birlikte aralıklı sağanak yağış etkili olacak.

• Çubuk: °C, 21°C – Çok bulutlu, öğle saatlerinden itibaren yerel kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Elmadağ: °C, 20°C – Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Evren: °C, 23°C – Hirfanlı Baraj Gölü kıyısındaki ilçede parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra sağanak geçişleri bekleniyor.

• Güdül: °C, 24°C – Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Haymana: °C, 20°C – Çok bulutlu, aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Kalecik: °C, 25°C – Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra gök gürültülü sağanak yağışlı geçecek. Sıcaklık il geneline göre biraz daha yüksek seyredecek.

• Kazan (Kahramankazan): °C, 22°C – Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Kızılcahamam: °C, 20°C – Bölge genelinde çok bulutlu ve aralıklı sağanak yağışlı bir hava tahmin ediliyor.

• Nallıhan: °C, 26°C – Ankara'nın batı ucundaki ilçede sıcaklık 26°C'yi bulurken, öğleden sonra kısa süreli sağanak geçişleri görülecek.

• Polatlı: °C, 24°C – Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden itibaren yerel kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı.

• Şereflikoçhisar: °C, 25°C – Tuz Gölü havzasında parçalı ve zamanla çok bulutlu, öğleden sonra gök gürültülü sağanak yağış etkili olacak.

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Haziran'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 5 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslan “Erkek çocuklarının aşırı yüceltilmesi narsisistik kişilik özelliklerini artırabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, narsisizmi; empati yapma becerisinin düşük olması, kendisini daha yüksekte görme eğilimi, yüksek ego, yakın çevreyi yönetme ve kullanma isteği, çok başarılı ve çok zeki olduğuna inanma ve bunu sürekli duyma ihtiyacı olarak tanımladı.

Narsisizmin temeli çoğunlukla çocukluk yıllarına dayanıyor

Her çocuğun dünyaya farklı bir mizaçla geldiğini belirten Aslan, bazı çocukların daha dışa dönük, bazılarının ise daha çekingen olabildiğini söyledi. Çocuğun mizacının üzerine yetiştiği çevre, aldığı eğitim ve bulunduğu ortamların eklenmesiyle kişilik yapısının oluştuğunu ifade eden Aslan, kişiliğin 12-13 yaşlarında şekillenmeye başladığını, oturmasının ise 20’li yaşların ortalarına kadar sürebildiğini belirtti.

İnsanların var olan mizaçlarının üzerine hayatta kalma becerilerini stratejik olarak geliştirdikleri süreçte kişilik yapısının oluştuğunu vurgulayan Aslan, çocukluk dönemindeki yaşantıların narsisistik savunmaları tetikleyebileceğini söyledi

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin sürekli pohpohlanmak istediğini belirten Aslan, “Narsisizmi genellikle genç yaşlardan itibaren süregelen bir örüntü, bir patern olarak ifade ediyoruz. Bu yapı içinde kişi kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Karşısındaki insanın ihtiyaçlarına ve duygularına gerçek anlamda empati yapmıyor ya da empati yapıyormuş gibi davranıp yüzeysel bir yaklaşım sergiliyor. Sürekli kendi ihtiyaçlarını önceleyen bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.

İnsanların yaşamlarında bu özellikleri taşıyan bireylerle karşılaştıklarında yaşadıkları sorunları ifade etmek ve içlerini dökmek için sosyal medyayı kullandıklarını belirten Aslan, bu nedenle narsisizmle ilgili çok sayıda paylaşımın gündeme geldiğini söyledi.

Aşırı ezilen de aşırı pohpohlanan da narsisistik özellikler geliştirebilir

Çocukluk döneminde çok ezilen, zorbalığa uğrayan ya da değersiz hissettirilen bireylerin bununla baş etmek için kendilerini güçlü ve üstün göstermeye çalışabildiğini belirten Aslan, “Kötü ya da yetersiz hissettirmemek için çok sağlam ve güçlü görünmeye çalışmak, zamanla büyüklenmeci yani narsisistik mekanizmaları devreye sokabiliyor” dedi.

Bunun tam tersine sürekli övülen, hep alan, hep verilen, adeta cam fanus içinde büyütülen çocuklarda da narsisistik kişilik özelliklerinin gelişebildiğini belirten Aslan, “Çocuğa olduğundan çok daha akıllı, çok daha özel, çok daha yetenekli olduğu duygusunun sürekli verilmesi ilerleyen yıllarda narsisistik bir yapı oluşturabiliyor” diye konuştu.

Narsisistik bireyler büyük çöküşler yaşayabiliyor

Narsisistik özellikler taşıyan bireyler zaman zaman ağır depresif süreçler yaşayabiliyor. Özellikle uzun süren ve tedaviye dirençli depresyon vakalarının bir bölümünde narsisistik kişilik örüntüleri görülebiliyor.

Prof. Dr. Aslan dışarıdan güçlü ve özgüvenli görünen narsisistik yapının aslında kırılgan bir benlik algısı, yoğun onay ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve eleştiriye karşı aşırı hassasiyet barındırdığını belirtti. Aslan, sürekli takdir bekleme, başarısızlığı kabullenememe ve değersizlik hissini bastırmak için “üstün görünme” çabasının zamanla yalnızlık, öfke, tükenmişlik ve depresif belirtilere yol açabileceğini ifade etti.

Özellikle yaş ilerledikçe sosyal ilişkilerde yaşanan kırılmalar, statü kaybı, terk edilme ya da beklenen ilgiyi görememe gibi durumlar ağır depresif süreçleri tetikleyebiliyor.

Narsisizm özellikleri taşıyan bireyler yardım istemeyi zayıflık olarak görebildikleri için psikolojik destek süreçlerine de direnç gösterebiliyorlar.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, “Bu kişiler zaman zaman çok büyük çöküşler yaşayabiliyorlar. Çünkü kendi kurguladıkları dünya istedikleri gibi gitmediğinde dibe vurdukları dönemler olabiliyor. Genellikle de yardım almak için uzmana başvurdukları dönemler bu çöküş süreçleri oluyor. Kendilerini çok iyi hissettikleri, bulutların üzerinde olduklarını düşündükleri dönemlerde yardım alma ihtiyacı hissetmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerde sonradan gelişen narsisizm görülebiliyor

Programda bazı bireylerde narsisistik özelliklerin sonradan da gelişebileceği ifade edildi. Özellikle sahne sanatları gibi göz önünde olunan, popülerlik ve güçle beslenen mesleklerde bulunan bireylerin çevrelerinden sürekli yoğun ilgi ve övgü gördüklerini belirten Aslan, bunun zamanla “ikincil narsisizm” olarak tanımlanan bir davranış kalıbına dönüşebildiğini söyledi.

Aslan, “Bu kişilerle yakın ilişki kurulduğunda aslında özel hayatlarında tamamen farklı bir yapı görülebiliyor. Çünkü burada çocukluktan gelen bir yapıdan değil, sonradan oluşmuş bir davranış örüntüsünden söz ediyoruz” dedi.

Narsisizm erkeklerde daha sık görülüyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de narsisizmin erkeklerde daha sık görülmesi oldu. Erkek çocuklarının büyütülme biçiminin bu durum üzerinde etkili olabileceğini belirten Aslan, “Bazı anneler erkek çocuklarını aşırı yücelterek büyütebiliyor. Erkek oldukları için her şeye hakları varmış gibi davranıldığında bu durum bir patolojiye dönüşebiliyor” ifadelerini kullandı.

Bunun aksine kız çocuklarına daha baskıcı ve sınırlayıcı yaklaşımlar gösterilebildiğini belirten Aslan, toplumda erkekliğin güç üzerinden kışkırtılmasının narsisistik eğilimleri artırabildiğini söyledi. Kadınların zaman zaman erkek çocuklarını kendileri için bir güç unsuru olarak görebildiğini belirten Aslan, bunun erkek çocukları üzerinde de ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Güçlüye uyumlu, güçsüze baskıcı davranabiliyorlar

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin toplum içinde bu yönlerini kamufle edebildiklerini belirten Aslan, özellikle aile içinde daha baskıcı tutumlar sergileyebildiklerini söyledi.

Bu bireylerin kendilerinden güçlü gördükleri kişilere karşı daha uyumlu davranabildiğini ifade eden Aslan, kendilerinden güçsüz gördükleri kişilere karşı ise daha baskıcı, zaman zaman sadist ve zalimce tavırlar sergileyebildiklerini belirtti.

“İnsanları etiketlemek yerine iletişim kurmak gerekiyor”

Programda son olarak sosyal medyada sıkça kullanılan “narsist”, “borderline” gibi etiketlerin gelişigüzel kullanılmasının yanlış olduğuna dikkat çekildi. Özellikle eşler arasında yaşanan tartışma ve boşanma süreçlerinde kişilerin birbirlerini psikiyatrik tanılarla suçlamasının sağlıklı olmadığı vurgulandı.

Prof. Dr. Aslan, “İnsanlarla ve eşlerle sağlıklı iletişim kurabilmek için etiketleme yapmak yerine bize yapılan davranışları ve bunun bizde oluşturduğu duyguları konuşmak gerekiyor” dedi.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Programda, hanta virüsünün yeni bir pandemi oluşturmasının beklenmediği belirtilirken, tarih boyunca pandemilerin ağırlıklı olarak grip virüsleri ve koronavirüslerden kaynaklandığına dikkat çekildi. Bunun temel nedeni olarak bu iki virüs grubunun hızlı ve büyük mutasyon geliştirebilme kapasitesi gösterildi. Hanta virüslerinin ise çok daha yavaş mutasyon geçirdiği, insandan insana bulaşmasının sınırlı olduğu ve yoğun temas gerektirdiği ifade edildi. Covid-19’da bir kişinin kısa sürede birçok kişiye virüs bulaştırabildiği hatırlatılırken, hanta virüslerinde böyle bir yayılım kapasitesinin bulunmadığı vurgulandı.

“Pandemi deprem gibi; kaçmak değil hazırlanmak mümkün”

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, pandemilerin insanlık tarihi boyunca belirli aralıklarla tekrarladığına dikkat çekerek, gelecekte de yeni pandemilerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, dünyanın yeni bir pandemiyle mutlaka karşılaşacağını ancak bunun büyük olasılıkla yine grip virüsleri ya da koronavirüslerden kaynaklanacağını belirtti.

Pandemilere karşı en önemli hazırlığın koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendirmek olduğunu belirten Ceyhan, yalnızca tedavi odaklı sağlık sistemleriyle büyük salgınların ekonomik ve toplumsal yükünün taşınamayacağını kaydetti. Ceyhan, Covid döneminde Türkiye’de sağlık sistemi çökmese de bunun çok ağır ekonomik maliyetler oluşturduğunu, benzer durumların dünyanın en güçlü ekonomileri için bile sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

Hanta virüsünün geçmişi 900 yıl öncesine dayanıyor

RNA analizlerinin hanta virüslerini en az 900 yıldır dünyada bulunduğunu ortaya koyduğunu belirten Ceyhan, virüsün ilk kez geniş çapta dikkat çekmesinin Kore Savaşı sırasında olduğunu anlattı. Ceyhan, Birleşmiş Milletler Barış Gücü askerlerinden yaklaşık 3 bin kişinin “Kore Ateşi” olarak tanımlanan ağır bir hastalığa yakalandığını, daha sonra ise bunun nedeninin hanta virüsleri olduğunun anlaşıldığını ifade etti.

Virüse adını veren yerin ise Güney Kore’de bulunan Hantaan Nehri olduğunu aktaran Ceyhan, hanta virüslerinin “Eski Dünya” ve “Yeni Dünya” virüsleri olarak iki ana gruba ayrıldığını ve yaklaşık 21 farklı mutant tip bulunduğunu belirtti.

Bu tiplerden yalnızca birinin; Arjantin, Uruguay ve Şili’de görülen ve insandan insana bulaşabilen tür olduğunu ifade eden Ceyhan, geri kalan yaklaşık 20 tipte insandan insana bulaş olmadığını; buna Türkiye’de görülen tiplerin de dahil olduğunu kaydetti. Ceyhan ayrıca, Asya, Afrika ve ABD’de görülen vakalarda da yaygın insandan insana bulaş saptanmadığını belirtti.

Gemide ortaya çıkan tablo neden önemli?

Son günlerde gündeme gelen gemi vakalarının farklı bir hanta tipiyle ilişkili olduğuna dikkat çeken Ceyhan, bu virüsün çok uzun bir kuluçka dönemine sahip olduğunu belirtti. Ceyhan, kuluçka süresinin bazen 4 gün, bazen ise 42 güne kadar uzayabildiğini ifade etti.

Programda, ilk yolcunun 1 Nisan’da gemiye bindiği, 6 Nisan’da hastalandığı ve kısa süre içinde yaşamını yitirdiği aktarılırken, aradan 6 haftadan fazla süre geçmesine rağmen daha önce testi negatif olan bazı kişilerde sonradan pozitif sonuçların görüldüğü kaydedildi.

Bu nedenle bugün negatif test sonucu bulunan kişilerin ilerleyen günlerde hastalanmayacağının kesin olmadığı vurgulandı.

Ev karantinası risk oluşturabilir”

Türkiye’de gemiden gelen bazı kişilerin evlerinde karantinada tutulmasının tartışma yarattığını belirten Ceyhan, uzun kuluçka süresi nedeniyle aile içi bulaş riskine de dikkat çekti. Ceyhan, özellikle ateşin yükseldiği dönemin hastalığın en bulaştırıcı evresi olduğunu ifade etti.

Evde karantina uygulamasında hastanın sağlık kuruluşuna bildirilmesinin ailelerin inisiyatifine bırakılmasının risk yaratabileceğini belirten Ceyhan, hastaneye ulaşana kadar aynı evde yaşayan kişilere bulaş olabileceğine dikkat çekti.

Ceyhan, bu nedenle bazı ülkelerin daha sıkı önlem aldığını ifade ederek, Yunanistan’ın vakasını hastanede karantinada tuttuğunu, İngiltere ve Avustralya’nın da benzer uygulamalar yaptığını aktardı. Ceyhan, ABD’nin ise CDC kararıyla vakaları özel merkezlerde izlemeye başladığını ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, Arjantin’de birkaç yıl önce yaşanan bir olayda tek bir kişinin 33 kişiye virüs bulaştırdığı ve bunlardan 10’unun yaşamını yitirdiği örneğini vererek, ev karantinasının bazı hanta tiplerinde ciddi risk taşıyabileceğini vurguladı.

“Komplo teorileri doğal ama doğadan büyük laboratuvar yok”

Virüs salgınlarının bilinçli biçimde üretildiğine yönelik komplo teorileriyle ilgili değerlendirmelerde de bulunan Ceyhan, teorik olarak birçok senaryonun üretilebildiğini ancak bunun tek başına kanıt oluşturmadığını ifade etti.

Yıllar önce gemi salgını ya da hanta virüsü senaryolarının yazılmış olmasının doğal olduğunu vurgulayan Ceyhan, her yıl binlerce benzer senaryo ve komplo teorisi üretildiğini, bunlardan bazılarının ise tesadüfen gerçek olaylarla örtüşebildiğini belirtti.

Ceyhan, virüslerin yaşamlarını sürdürebilmek için sürekli mutasyon geliştirdiğini, doğanın zaten başlı başına dev bir laboratuvar olduğunu belirtti. Grip virüslerinin kuşlarda, koronavirüslerin ise yarasalarda yaşamlarını sürdürdüğünü aktaran Ceyhan, zaman içinde bazı mutasyonların insandan insana bulaşma özelliği kazandığını ifade etti.

Programda, insanların doğal yaşam alanlarına müdahalesinin de bu süreçte etkili olduğu belirtilirken, kuşların ve yarasaların yaşam alanlarının yapılaşma nedeniyle daralmasının insan temasını artırdığına dikkat çekildi.

Turistik gemiler ve gıda depoları için kritik uyarı

Programda, yaz sezonu yaklaşırken özellikle büyük yolcu gemileriyle ilgili hijyen uyarıları da gündeme geldi. Gemilerdeki gıda depolarının kemirgenler açısından yüksek risk taşıdığını belirten Prof. Dr. Ceyhan, kemirgenlerin bıraktığı atıkların hastalık bulaşında önemli rol oynayabileceğini ifade etti.

Ceyhan ayrıca, Türkiye’deki gıda depoları dahil olmak üzere tüm depolarda her gün kemirgen kontrolü yapılması; deliklerin, yuvaların ve atıkların düzenli denetlenmesi gerektiğini kaydetti.

Virüsün gıda yoluyla alınmasının ardından yine solunum sistemi üzerinden hastalık oluşturabileceğini belirten Ceyhan, özellikle temizlik personelinin yüksek risk altında olduğunu vurguladı. Ceyhan, uzun süre kullanılmayan binaların temizliğinde de dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan’dan doğa gezilerine çıkanlara uyarı

Doğa yürüyüşü yapanların kemirgenlerin yoğun bulunduğu alanlardan uzak durması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ceyhan, özellikle durağan su birikintileri, akarsu kenarları, mağaralar ve tarla farelerinin bulunduğu bölgelerde dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.

Ceyhan, kemirgenlerin su içerken salyalarını çevreye bırakabildiğini, bu nedenle bu alanlarla temas edilmemesi gerektiğini kaydetti. Ceyhan ayrıca, evde kemirgen beslenmemesi gerektiğini de özellikle vurguladı.

Pandemilere hazırlıklı olmanın ilk kuralı koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi

Programda sağlık sistemlerinin pandemi hazırlığı açısından geldiği nokta da değerlendirildi. Eskiden koruyucu hekimliği önceleyen bir sağlık yaklaşımının bulunduğu, ancak bugün dünya genelinde yatırımların ağırlıklı olarak tedavi edici hizmetlere yöneldiği ifade edildi.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan aile hekimliği sistemine geçişle birlikte tedavi hizmetlerinin ağırlık kazanması sebebiyle koruyucu sağlık hizmetlerinin geri planda kaldığını vurguladı.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan pandemilere karşı hazırlıklı olmanın en önemli yolunun koruyucu sağlık hizmetlerini yeniden güçlendirmek olduğu söyledi.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!