İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nün (İZSU) kesinti programında yer alan bilgilere göre, su kesintileri ilçelerin tamamını değil, belirli mahalleleri kapsıyor. Kesintilerin başlangıç ve bitiş saatleri ise bölgedeki çalışmanın niteliğine göre değişiyor.

İzmir’de bugün su kesintisi yaşanacak ilçeler ve mahalleler şöyle:

Aliağa’da su kesintisi

11 Eylül Cuma günü su kesintisinden etkilenecek ilçelerden biri Aliağa olacak. İlçede B. Hayrettin Paşa, Fatih ve Mimar Sinan mahallelerinde su kesintisi uygulanacak.

Kesintinin 09.30 ile 12.30 saatleri arasında devam etmesi bekleniyor. Bu nedenle söz konusu mahallelerde yaşayanların kesinti süresince su ihtiyacını önceden karşılamaları önem taşıyor.

Aliağa’daki kesinti kapsamında üç mahalle bulunuyor:

• B. Hayrettin Paşa Mahallesi

• Fatih Mahallesi

• Mimar Sinan Mahallesi

Kesintinin sona ermesinin ardından şebekenin yeniden devreye alınmasıyla suyun bölgelere kademeli olarak ulaşması beklenebilir. Şebekedeki basınç durumuna bağlı olarak suyun hanelere ulaşması duyurulan bitiş saatinden daha uzun sürebilir.

Bornova’da su kesintisi

İzmir’in Bornova ilçesinde ise Evka 3 Mahallesi su kesintisinden etkilenecek bölge olarak açıklandı.

Kesintinin 09.00 ile 11.00 saatleri arasında yaşanması bekleniyor. Böylece Bornova’daki kesintinin yaklaşık iki saat sürmesi öngörülüyor.

Bornova için açıklanan kesinti bölgesi:

• Evka 3 Mahallesi

Kesintinin ardından suyun yeniden verilmesiyle birlikte şebekenin normale dönmesi bekleniyor. Ancak suyun tüm adreslere aynı anda ulaşmayabileceği göz önünde bulundurularak, kesinti bitiş saatinin ardından kısa süreli basınç farklılıkları yaşanabileceği unutulmamalı.

Torbalı’da su kesintisi

11 Eylül İzmir su kesintisi programında yer alan bir diğer ilçe Torbalı oldu. İlçenin Sağlık Mahallesinde su kesintisi uygulanacak.

Torbalı Sağlık Mahallesi'ndeki kesintinin 09.03 ile 12.06 saatleri arasında sürmesi bekleniyor.

Torbalı'da kesintiden etkilenecek bölge:

• Sağlık Mahallesi

Kesintinin belirtilen saatte sona ermesinin ardından suyun şebekeye yeniden verilmesi planlanıyor. Özellikle kesintinin uzun sürdüğü bölgelerde suyun hanelere ulaşması, şebeke basıncının yeniden düzenlenmesine bağlı olarak birkaç dakika gecikebilir.

İzmir’de sular ne zaman gelecek?

11 Eylül 2026 Cuma günü İzmir’de açıklanan su kesintilerinin sona erme saatleri ilçelere göre farklılık gösteriyor. Aliağa’da kesintinin 12.30, Bornova’da 11.00, Torbalı’da ise 12.06 itibarıyla sona ermesi bekleniyor.

İZSU’nun kesinti programlarında verilen saatler, çalışmaların planlanan tamamlanma zamanını gösteriyor. Arıza veya altyapı çalışmalarının seyrine göre kesintilerin süresi değişebileceğinden, vatandaşların güncel duyuruları takip etmesi gerekiyor.

11 Eylül İzmir su kesintisi hangi ilçelerde?

11 Eylül Cuma günü yayımlanan programda İzmir’in üç ilçesi bulunuyor. Kesintilerin tamamı ilçe genelinde uygulanmıyor; yalnızca belirtilen mahalleleri kapsıyor.

• Aliağa: B. Hayrettin Paşa, Fatih, Mimar Sinan — 09.30-12.30

• Bornova: Evka 3 — 09.00-11.00

• Torbalı: Sağlık — 09.03-12.06

Kesinti programında yer almayan ilçelerde yaşayanların ise kendi adresleri için ayrıca İZSU üzerinden güncel durumu kontrol etmesi gerekiyor. Çalışmaların erken tamamlanması veya uzaması halinde suyun veriliş saatlerinde değişiklik yaşanabilir.

Kesinti programında İzmir’in kuzeyinden güneyine birçok ilçe yer alıyor. Bayraklı, Bornova, Karşıyaka, Buca, Karabağlar, Çeşme, Urla, Seferihisar, Menderes, Bayındır, Kınık, Kiraz, Menemen, Ödemiş, Tire, Torbalı ve Beydağ başta olmak üzere çok sayıda bölgede çalışma yapılacak.

Kesintilerin süresi bölgedeki çalışmanın niteliğine göre değişiyor. Bazı noktalarda elektrik yaklaşık bir saat kesilirken, bazı bölgelerde çalışmaların sabah başlayıp akşam saatlerine kadar sürmesi planlanıyor.

Bayraklı’da elektrik kesintisi saatleri

Bayraklı’da 11 Eylül günü Gümüşpala ve Org. Nafiz Gürman mahallelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında elektrik kesintisi uygulanacak. Bu bölgelerde çalışmanın nedeni ağaç kesimi olarak bildirildi.

R. Şevket İnce Mahallesi’nde ise 09.30-10.30 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artırımı çalışması gerçekleştirilecek.

Bornova’da farklı saatlerde kesinti

Bornova’da kesintiler farklı bölgelerde ayrı saat aralıklarında uygulanacak.

Atatürk Mahallesi’nde 10.00-16.00, Kemalpaşa Mahallesi’nde ise 17.00-22.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artırımı çalışması yapılacak.

Kızılay Mahallesi’nde 10.00-12.00 saatleri arasında role akü redresör arızası nedeniyle çalışma gerçekleştirilecek. Karacaoğlan Mahallesi’nde ise 12.00-14.00 saatleri arasında üçüncü şahıs talebi kapsamında elektrik kesintisi uygulanacak.

Karşıyaka’da elektrikler ne zaman kesilecek?

Karşıyaka’da Donanmacı Mahallesi’nde 10.30-16.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artırımı çalışması yapılacak.

Bostanlı Mahallesi’nde ise 09.30-17.00 saatleri arasında OG kesici arızası nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Buca’da 8 saate varan kesinti

Buca’da 29 Ekim ve Kaynaklar Merkez bölgelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında şebeke bakımı gerçekleştirilecek.

29 Ekim ve Zafer bölgelerinde ise 10.00-12.00 saatleri arasında OG kesici arızası nedeniyle elektrik kesintisi yaşanacak.

Karabağlar’da elektrik kesintisi

Karabağlar Cennetoğlu Mahallesi’nde 09.00-17.00 saatleri arasında şebeke bakımı nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Çalışma süresinin sekiz saate kadar uzanması nedeniyle bölgede yaşayanların elektrikle çalışan cihazlar ve günlük planları açısından kesinti saatlerini dikkate alması gerekiyor.

Çeşme’de elektrik kesintisi 09.00’da başlayacak

Çeşme’nin Germiyan ve Ildır bölgelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artırımı çalışması yapılacak.

Belirtilen saat aralığında söz konusu bölgelerde elektrik hizmeti kesintiye uğrayacak.

Urla’da hangi bölgelerde elektrik kesilecek?

Urla’da Altıntaş ve Yaka bölgelerinde 10.00-17.00 saatleri arasında elektrik kesintisi uygulanacak.

Atatürk, İskele, Kalabak ve Yenice bölgelerinde ise 09.30-14.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artırımı çalışması yapılacak.

Seferihisar’da 09.00-17.00 arası kesinti

Seferihisar’da Akarca, Hıdırlık, Tepecik ve Turabiye bölgelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında elektrik kesintisi uygulanacak.

Çalışmanın şebeke yenileme ve kapasite artırımı kapsamında gerçekleştirileceği bildirildi.

Menderes’te elektrik kesintisi

Menderes’in Gümüldür İnönü ve Orta bölgelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artırımı çalışması yapılacak.

Bayındır’da kesinti saatleri

Bayındır’da Cumhuriyet ve Yeşilova bölgelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında elektrik kesintisi uygulanacak.

Karahalilli ve Sadıkpaşa bölgelerinde ise çalışma saatleri 09.30-17.30 olarak belirlendi.

Kınık’ta iki farklı saat aralığı

Kınık’ta Bağalan bölgesinde 10.00-14.00, Büyükoba bölgesinde ise 15.00-19.00 saatleri arasında şebeke bakımı nedeniyle elektrik kesintisi yapılacak.

Böylece ilçedeki iki farklı bölgede çalışmalar günün ayrı saatlerinde gerçekleştirilecek.

Kiraz’da elektrik kesintileri akşama kadar sürecek

Kiraz’da Altınoluk ve Çayağzı bölgelerinde şebeke bakımı kapsamında farklı kesinti saatleri bulunuyor.

Programda 09.30-17.30, 10.00-18.00 ve 10.30-18.30 saatleri arasında uygulanacak kesintiler yer alıyor.

Menemen’de elektrik kesintisi

Menemen’de Fatih ve Yıldırım bölgelerinde 09.00-15.00 saatleri arasında üçüncü şahıs talebi nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Kasımpaşa, Uğur Mumcu ve Yahşelli bölgelerinde ise kesinti saatleri 16.30-19.30 olarak bildirildi.

Ödemiş’te 10 bölgede elektrik kesilecek

Ödemiş’te Bademli, Konaklı, Mescitli, Ovakent, Umurbey, Yolüstü, Bıçakçı, Bozcayaka, Kemenler ve Pirinççi bölgelerinde 12.00-13.00 saatleri arasında şebeke bakımı nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Kesinti süresi bir saat olarak planlanırken çalışma kapsamındaki bölgelerin sayısı dikkat çekiyor.

Tire’de elektrik kesintisi

Tire’de İbni Melek ve Turan bölgelerinde 09.00-17.00 saatleri arasında üçüncü şahıs talebi nedeniyle elektrik kesintisi yapılacak.

Adnan Menderes ve Toki bölgelerinde ise 10.00-18.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artırımı çalışması gerçekleştirilecek.

Torbalı’da elektrikler 09.00’da kesilecek

Torbalı Subaşı bölgesinde 09.00-17.00 saatleri arasında şebeke yenileme ve kapasite artırımı çalışması nedeniyle elektrik kesintisi uygulanacak.

Beydağ’da kısa süreli kesinti

Beydağ’ın Halıköy bölgesinde 12.00-13.00 saatleri arasında şebeke bakımı nedeniyle elektrik kesintisi yapılacak.

İzmir elektrik kesintisi nereden sorgulanır?

Planlı elektrik kesintilerinde saatler mahalle ve sokak bazında değişebildiği için vatandaşların kendi adreslerini ayrıca kontrol etmesi gerekiyor. Özellikle aynı ilçede farklı bölgeler için farklı başlangıç ve bitiş saatleri bulunabiliyor.

Çalışmaların planlanan süreden önce tamamlanması veya teknik nedenlerle uzaması halinde kesinti saatlerinde değişiklik yaşanabileceğinden, güncel dağıtım programının takip edilmesi önem taşıyor.

Kurultay öncesinde ise partinin ilçe ve il kongreleri tamamlanacak.

Yeni Parti’de kongre takvimi başladı

Yeni Parti’de kongre süreci 22 Ağustos’ta başladı. Parti üyelerine ilişkin listeler 26 Ağustos’ta askıya çıkarıldı.

Planlanan takvime göre ilçe kongrelerinin 12 Eylül’de, il kongrelerinin ise 18 Ekim’de yapılması öngörülüyor. İlçe ve il örgütlerindeki seçimlerin ise 27 Ekim’e kadar tamamlanması hedefleniyor.

İlk büyük kurultay Ankara’da

BirGün'den Mustafa Bildircin'in haberine göre, Yeni Parti’nin ilk büyük kurultayı için Ankara Arena Kapalı Spor Salonu’nun kiralandığı öğrenildi.

Parti yönetiminin kurultayda mevcut Genel Başkan Özgür Özel’in tek aday olmasını beklediği belirtildi.

Parti kaynakları, 30 Eylül’e kadar Yeni Parti’ye üye olanların yalnızca ilçe ve il başkanlığı seçimlerinde değil, genel başkanlık seçiminde de oy kullanabileceğini ifade etti.

Kurultayda Özel’in önce üyelerin, ardından delegelerin desteğini almasının beklendiği aktarıldı.

Yeni Parti’den olası erken seçim hazırlığı

Yeni Parti yönetimi, erken veya baskın seçim ihtimaline karşı da çalışmalarını sürdürüyor.

Parti kurmayları, seçimlere katılabilmek için gerekli yeterliliğe sahip olduklarını belirtirken, olası bir baskın seçim durumunda seçime katılamama riskine karşı partinin bir tür yedek parti olarak konumlandırıldığını ifade etti.

Milletvekilleri sahaya indi

Yeni Parti milletvekillerinin 10 Eylül’de başlattığı saha çalışmaları 30 Eylül’e kadar devam edecek.

Çalışmalarla partinin kuruluş gerekçeleri ve siyasi hedeflerinin doğrudan yurttaşlara anlatılması amaçlanıyor. Milletvekillerinin sahada vatandaşların görüş ve önerilerini dinleyeceği, elde edilen veriler doğrultusunda politika notları hazırlanarak parti yönetimine sunulacağı bildirildi.

Kentler için ayrı yol haritaları hazırlanacak

Saha çalışmaları kapsamında yurttaşlardan alınan görüş ve önerilerin de parti politikalarının şekillendirilmesinde kullanılması planlanıyor.

Toplanan talepler doğrultusunda kentlerin ihtiyaçlarına yönelik ayrı ayrı yol haritaları hazırlanması ve bu çalışmaların parti yönetimine sunulması bekleniyor.

Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerinde yıllık ciro değişimleri

Yıllık verilerin alt sektör kırılımları incelendiğinde; 2026 yılı Temmuz döneminde sanayi sektörü ciro endeksinde yüzde 31,5’lik bir yükseliş gerçekleşti. Aynı zaman aralığında inşaat ciro endeksi yüzde 35,8 oranında prim yaparken, ticaret ciro endeksi yüzde 27,7 ve hizmet ciro endeksi de yüzde 34,5 oranında artış gösterdi.

Aylık ciro endeksi verilerinde alt sektörlerin performansı

Aylık bazdaki değişimlerin detaylarına bakıldığında; 2026 yılının Temmuz ayında sanayi sektörü ciro endeksi bir önceki aya göre yüzde 3,0 oranında artış sağladı. İnşaat ciro endeksinin yüzde 9,2’lik bir yükseliş sergilediği bu dönemde, ticaret ciro endeksi değişim göstermeyerek aynı kaldı. Hizmet ciro endeksi ise aylık yüzde 2,5 oranında yukarı taşındı.

Kesintilerin başlangıç ve bitiş saatleri ilçeye, mahalleye ve sokağa göre değişiyor. Bu nedenle aynı ilçe içinde farklı bölgelerde farklı saatlerde elektrik kesintisi uygulanabilecek. Başkent EDAŞ, planlı kesintilerin başlangıç tarihinden en az 48 saat önce kesinti programında yayımlandığını belirtiyor.

Ankara’da 11 Eylül elektrik kesintisi hangi ilçelerde?

11 Eylül Cuma günü programda yer alan ilçeler arasında Altındağ, Beypazarı, Çankaya, Çubuk, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Yenimahalle ve Sincan bulunuyor.

Kesintiler bazı bölgelerde kısa süreli olurken, özellikle sabah başlayıp öğleden sonraya kadar devam eden çalışmalar da bulunuyor. Bazı noktalarda ise akşam saatlerine kadar elektrik verilemeyecek.

Altındağ’da elektrik kesintisi saatleri

Altındağ’da 11 Eylül için birden fazla çalışma programı bulunuyor. Bazı cadde ve sokaklarda elektrik kesintisi 11.00-12.30 saatleri arasında uygulanacak.

İlçedeki daha geniş kapsamlı çalışmalarda ise kesintiler 10.00-18.00 saatleri arasında planlandı. Kavaklı Yolu, Gökçeyurt, Tatlar Mahallesi ve çevresindeki bazı bölgeler de programda yer alıyor.

Beypazarı’nda kesinti 09.30’da başlayacak

Beypazarı’nda 11 Eylül Cuma günü bazı bölgelerde elektrik kesintisi 09.30-17.00 saatleri arasında uygulanacak.

Ankara İstanbul Devlet Yolu ile Kalamış, Yaprak, Nasuhpaşa, Köknar, Adnan Menderes ve Şehit Zafer Çalışkan çevresindeki bazı cadde ve sokaklar çalışma kapsamında bulunuyor.

Çankaya’da farklı saatlerde çalışma yapılacak

Çankaya’da kesinti saatleri bölgelere göre değişiyor. Necatibey ve Gazi Mustafa Kemal çevresinde 11.00-12.00, Kumrular ve çevresinde ise 12.00-13.00 saatleri arasında elektrik kesintisi uygulanacak.

İlçenin bazı bölgelerinde ayrıca 09.30-12.30 saatleri arasında şebeke iyileştirme çalışması yapılacak.

Çubuk’ta elektrik kesintisi saat kaçta?

Çubuk’ta 11 Eylül günü farklı bölgeler için birden fazla kesinti saati belirlendi. Bazı cadde ve sokaklarda elektrikler 09.00-11.00 arasında kesilecek.

İlçedeki başka bir çalışma 09.15-17.15 saatleri arasında gerçekleştirilecek. Aksu, Şeyh Şamil, Kısmet, Körfez ve çevresindeki bazı bölgelerde ise 15.00-17.00 saatleri arasında kesinti uygulanması planlanıyor.

Bu nedenle Çubuk’ta yaşayanların yalnızca ilçe adına bakmak yerine kendi mahalle ve sokaklarına göre belirlenen saat aralığını kontrol etmesi gerekiyor.

Etimesgut’ta kesintiler gün içine yayılacak

Etimesgut’ta 11 Eylül programında farklı bölgeler için ayrı çalışma saatleri bulunuyor. Bazı noktalarda kesintiler 10.00-12.00 arasında uygulanırken, başka bölgelerde öğleden sonra çalışmalar yapılacak.

İlçede 09.00-12.00, 10.00-12.00, 13.30-15.30 ve 15.00-17.00 gibi farklı zaman aralıkları bulunuyor. Bağlıca ve çevresindeki bazı cadde ve sokaklar da planlı çalışma kapsamında yer alıyor.

Gölbaşı ve Keçiören’de kesinti saatleri

Gölbaşı’nda 11 Eylül günü bazı bölgelerde elektrik kesintileri 09.00-10.30, 10.00-12.00 ve 14.00-16.00 saatleri arasında uygulanacak.

Keçiören’de ise farklı bölgeler için 09.00-17.00, 09.15-17.15, 09.30-17.30 ve 10.00-18.00 saatleri arasında çalışmalar yapılacak.

Kesintilerin tamamı ilçenin geneline yönelik değil. Program, belirlenen cadde, sokak ve bölgelerdeki şebeke çalışmaları üzerinden oluşturuluyor.

Yenimahalle ve Sincan’da elektrikler ne zaman kesilecek?

Yenimahalle’de 11 Eylül için bazı bölgelerde elektrik kesintisi 09.30-17.30 saatleri arasında planlandı.

Sincan’da ise gün içinde farklı bölgelerde çeşitli saat aralıklarında çalışmalar gerçekleştirilecek. İlçedeki bazı noktalarda kesintilerin 21.00-23.59 saatleri arasında da uygulanması planlanıyor.

Bu ilçelerde de kesintilerin hangi bölgeleri kapsadığı ve enerji veriliş saatinin ne olduğu, adres bazında değişiklik gösterebiliyor.

12 Eylül Ankara elektrik kesintisi programı

Planlı çalışmalar 12 Eylül Cumartesi günü de devam edecek. Programda başta Çankaya, Çubuk, Etimesgut, Gölbaşı ve Sincan olmak üzere farklı ilçelerdeki bölgeler bulunuyor.

Etimesgut’ta bazı bölgelerde çalışmaların 09.00-15.00 ve 09.30-17.00 saatleri arasında yapılması planlanıyor. Gölbaşı’nda ise bazı cadde ve sokaklarda 09.15-17.15 arasında elektrik kesintisi uygulanacak.

Çankaya’da 12 Eylül için 09.00-11.30, 13.00-15.00 ve 15.30-17.30 saatleri arasında farklı bölgelerde çalışmalar gerçekleştirilecek. Çubuk’ta da sabah, öğle ve öğleden sonra farklı saat aralıklarında kesintiler bulunuyor.

13 Eylül’de hangi ilçelerde elektrik kesilecek?

13 Eylül Pazar günü de planlı çalışmalar sürecek. Programda Altındağ, Çankaya ve Gölbaşı başta olmak üzere bazı bölgeler yer alıyor.

Altındağ’da bazı noktalarda 09.30-17.30 saatleri arasında çalışma yapılması planlanırken, diğer ilçelerde kesinti saatleri bölgeye göre değişecek.

Dolayısıyla 13 Eylül için de elektrik kesintisinin yaşanacağı bölgedeki adresin Başkent EDAŞ programından ayrıca kontrol edilmesi gerekiyor.

Ankara elektrik kesintisi nereden sorgulanır?

Başkent EDAŞ, planlı elektrik kesintilerinin il ve ilçe seçilerek kendi elektrik kesintisi ekranından sorgulanabildiğini belirtiyor. Şirket ayrıca planlı kesintilerin Başkent EDAŞ Mobil 186 uygulamasından da takip edilebildiğini bildiriyor.

Elektrik kesintisi veya arıza konusunda Başkent EDAŞ’ın 186 numaralı çağrı merkezi de kullanılabiliyor. Şirketin iletişim bilgilerinde WhatsApp destek hattı da yer alıyor.

2026 yılının ilk 8 ayında gerçekleştirilen denetimler kapsamında toplam 321 bin 911 firma ile 39 milyon 243 bin 67 ürün incelendi. Denetimler sonucunda mevzuata aykırı uygulamalar nedeniyle toplam 2,24 milyar lira idari para cezası uygulandı.

İç ticarette 54 bin 823 firma denetlendi

Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü tarafından otomotiv, stokçuluk, emlak, kuyum, fahiş fiyat, haksız ticari uygulamalar ve ödeme süreleri kapsamında yürütülen denetimlerde 54 bin 823 gerçek ve tüzel kişi incelendi.

Denetimlerde aykırı fiilleri tespit edilen 5 bin 574 gerçek ve tüzel kişiye toplam 692 milyon 28 bin lira idari para cezası uygulandı.

Bu kapsamda fahiş fiyat uygulamalarına ilişkin denetimlerde 399 milyon 546 bin lira, otomotiv sektöründe 142 milyon 630 bin lira, emlak sektöründe 39 milyon 28 bin lira ve kuyum sektöründe 13 milyon 122 bin lira ceza kesildi.

Ticari elektronik ileti, çalışma saatleri ve lisanslı depolara yönelik denetimlerde uygulanan idari para cezası ise 91 milyon 842 bin lira oldu.

Tüketici denetimlerinde 771 milyon lira ceza verildi

Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü tarafından 2026 yılının ilk 8 ayında 37 bin 445 gerçek ve tüzel kişi denetlendi.

Denetimler sonucunda aykırı eylemlerde bulunduğu tespit edilen 1.342 gerçek ve tüzel kişiye toplam 771 milyon 93 bin lira idari para cezası uygulandı.

Tüketicilerin taraf olduğu ön ödemeli konut satışları, abonelik sözleşmeleri, mesafeli satış sözleşmeleri, taksitli satış ödemeleri, paket tur ve devre tatil gibi sözleşmelere yönelik denetimlerde 540 milyon 144 bin lira ceza uygulandı.

Reklam ve haksız ticari uygulamalara yönelik denetimlerde 218 milyon 478 bin lira, piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında gerçekleştirilen ürün güvenliği denetimlerinde ise 12 milyon 471 bin lira idari para cezası kesildi.

81 ilde 229 bin 643 firma denetlendi

Ticaret Bakanlığına bağlı 81 ildeki Ticaret İl Müdürlükleri aracılığıyla yılın ilk 8 ayında 229 bin 643 firma denetlendi.

Bu denetimlerde 47 bin 474 firmaya toplam 777 milyon 631 bin lira idari para cezası uygulandı. Aynı dönemde yaklaşık 39 milyon ürün denetlendi.

Ticaret İl Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen denetimlerde İstanbul'da aykırılık tespit edilen 123 bin 759 ürüne 578 milyon 534 bin lira idari para cezası uygulandı.

İlk 8 ayda Ankara'da 14 milyon 514 bin 943, İstanbul'da 5 milyon 151 bin 297, Antalya'da ise 4 milyon 425 bin 23 ürün denetlendi.

Ağustosta 39 bin 758 firma incelendi

Ticaret Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatları tarafından yalnızca 2026 yılı ağustos ayında gerçekleştirilen iç ticaret denetimlerinde 39 bin 758 firma ve 4 milyon 964 bin 776 ürün incelendi.

Mevzuata aykırılık tespit edilen 8 bin 951 işletmeye toplam 366 milyon 584 bin lira idari para cezası uygulandı.

Rekabet Kurumu'ndan 19,7 milyar lira ceza

Rekabet Kurumu tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında 2025 yılında 227 firmaya toplam 13 milyar 230 milyon 770 bin lira idari para cezası uygulandı.

Ticaret Bakanlığı’nın 2026 yılı Ağustos ayı itibarıyla piyasa denetim bilançosu belli oldu:

Yılın ilk sekiz ayında yaklaşık 322 bin firma ve 39 milyon ürün denetlendi. Toplamda 2,24 milyar TL idari para cezası uygulandı.

(11.09.2026) pic.twitter.com/kfpgeZ5CUC

— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) September 11, 2026

Sektör endekslerinde öne çıkan hareketler

Sektör bazlı veriler ele alındığında günün ilk işlemlerinde en çok prim yapan alan yüzde 1,44 artışla spor olurken, en sert gerilemeyi gösteren alan yüzde 2,28 kayıpla bilişim oldu.

Küresel piyasalarda gözler ABD enflasyon verisinde

Dünya piyasalarında, dün ABD borsalarında açıklanan üretici enflasyonu rakamlarının beklentilerin üstünde gelmesi ve Orta Doğu coğrafyasındaki gerginliklerin tırmanması sebebiyle negatif bir hava hakim olurken, bugün tüm dikkatler ABD'de duyurulacak Tüketici Fiyat Endeksi verilerine yöneldi.

Yurt içinde ödemeler dengesi ve beklentiler takip ediliyor

İç piyasada ise ana gündem başlığı ödemeler dengesi verileri haline geldi. AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi sonuçlarına göre ekonomistler, temmuz döneminde cari işlemler dengesinin 582,3 milyon dolar seviyesinde fazla vereceği yönünde tahminde bulundu. Sene sonu geneline ilişkin cari işlemler açığı tahmini ise ekonomistler tarafından 51 milyar 54 milyon dolar olarak paylaşıldı.

Analistlerin teknik seviye değerlendirmeleri

Günün kalanında yurt içi tarafta ödemeler dengesi ile piyasa katılımcıları anketinin, sınır ötesinde ise ABD enflasyon rakamları öncelikli olmak üzere hareketli veri akışının izleneceğini vurgulayan analistler, ABD'de açıklanacak enflasyon verisinin piyasa hareketleri ve Fed kararları üzerindeki muhtemel etkilerini dile getirdi. Analistler, teknik değerlendirmelerde BIST 100 endeksinde "14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek" konumunda yer aldığını belirtti.

Çalışma kapsamında Etimesgut ilçesi Piyade Mahallesi İstasyon Caddesi'ndeki mevcut iletim hattına yeni hattın bağlantısı yapılacak. Etimesgut'ta bazı mahallelerde su kesintisi yaşanırken, Sincan'da listedeki mahallelerde basınç düşüklüğü görülecek.

Etimesgut'ta sular ne zaman gelecek?

ASKİ'nin açıklamasına göre Etimesgut'taki çalışma 10 Eylül saat 20.00 ile 11 Eylül saat 12.00 arasında gerçekleştirilecek. Çalışmanın tamamlanmasının ardından su hizmetinin normale dönmesi bekleniyor.

Çalışma, Yapı Denetimi Su İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen TC-2 İçme Suyu Deposu İletim Hattı Yapım İşi kapsamında gerçekleştiriliyor.

Proje kapsamında Piyade Mahallesi İstasyon Caddesi'ndeki 2200 milimetre çapındaki mevcut iletim hattına 1600 milimetre çapındaki iletim hattının bağlantısı yapılacak. Ayrıca Etimesgut ve Sincan ilçelerini besleyen 900 milimetre çapındaki mevcut canlı düktil iletim hattının altından geçilerek imalatın tamamlanması planlanıyor.

Etimesgut'ta hangi mahallelerde su kesintisi var?

ASKİ'nin verdiği bilgilere göre çalışmadan Etimesgut'ta şu mahalleler etkilenecek:

• Oğuzlar Mahallesi

• Ayyıldız Mahallesi

• Topçu Mahallesi

• Atakent Mahallesi

• Elvan Mahallesi

• Piyade Mahallesi

• Süvari Mahallesi

• Kazım Karabekir Mahallesi

• 30 Ağustos Mahallesi'nin bir kısmı

• Alsancak Mahallesi'nin bir kısmı

• İstasyon Mahallesi'nin bir kısmı

ASKİ, bu bölgelerdeki çalışmanın 11 Eylül Cuma günü saat 12.00'ye kadar sürmesinin planlandığını bildirdi.

Sincan'da hangi mahallelerde basınç düşüklüğü yaşanacak?

Aynı iletim hattı çalışması Sincan'da ise su basıncını etkileyecek. ASKİ, Sincan'daki bazı mahallelerde basınç düşüklüğü yaşanacağını açıkladı.

Basınç düşüklüğü yaşanması beklenen mahalleler şöyle:

• Maraşal Çakmak Mahallesi

• Selçuklu Mahallesi

• Ertuğrul Gazi Mahallesi

• Osmanlı Mahallesi

• Andiçen Mahallesi

• Atatürk Mahallesi

• Pınarbaşı Mahallesi

• Cimşit Mahallesi

• Tandoğan Mahallesi

• Malazgirt Mahallesi

Bu bölgelerde ASKİ'nin duyurusuna göre doğrudan kesinti yerine basınç düşüklüğü görülebilecek.

Çalışma neden yapılıyor?

Çalışmanın amacı, Etimesgut ve Sincan ilçelerinin içme suyu altyapısında yürütülen iletim hattı yapım işinin bir bölümünü tamamlamak.

ASKİ'nin açıklamasında, Piyade Mahallesi İstasyon Caddesi'ndeki mevcut 2200 milimetrelik hatta 1600 milimetrelik yeni iletim hattının bağlantısının yapılacağı belirtildi. İmalatın devamında Etimesgut ve Sincan'ı besleyen 900 milimetrelik mevcut canlı düktil iletim hattının altından geçiş yapılacak.

Bu nedenle çalışma süresince Etimesgut'ta bazı mahallelerde su kesintisi, Sincan'da ise su basıncında düşüş meydana gelecek.

Ankara'da su kesintisi ne zaman bitecek?

ASKİ'nin güncel duyurusunda çalışmanın 11 Eylül Cuma günü saat 12.00'de tamamlanmasının planlandığı bildirildi. Etimesgut'ta kesintinin, Sincan'da ise basınç düşüklüğünün çalışma süresince devam etmesi bekleniyor.

Ancak su hizmetinin teknik çalışmanın tamamlanmasının hemen ardından her noktada aynı anda normale dönmesi mümkün olmayabilir. Özellikle iletim hattındaki işlemlerin ardından şebekenin yeniden normal çalışma koşullarına dönmesiyle birlikte su basıncı bölgeden bölgeye değişebilir.

ASKİ su kesintisi nereden takip edilir?

Ankara'daki güncel su arızaları ve kesintiler ASKİ'nin Su Arızaları sayfasından takip edilebiliyor. Kurumun resmi iletişim kanallarında ayrıca 153 numaralı çağrı merkezi de yer alıyor.

ASKİ'nin günlük faaliyet kayıtlarında da 10 Eylül tarihinde Etimesgut ve Sincan'da içme suyu çalışmalarının yürütüldüğü görülüyor. Kurumun verilerine göre o gün Etimesgut'ta 6, Sincan'da ise 8 içme suyu faaliyeti kayda geçti.

Etimesgut ve Sincan su kesintisi 11 Eylül 2026

11 Eylül Cuma günü için duyurulan çalışmanın temel bilgileri şöyle:

• Çalışma başlangıcı: 10 Eylül 2026, 20.00

• Planlanan tamamlanma: 11 Eylül 2026, 12.00

• Etimesgut: Belirtilen mahallelerde su kesintisi

• Sincan: Belirtilen mahallelerde basınç düşüklüğü

• Çalışmanın nedeni: İçme suyu iletim hattı bağlantı ve imalat çalışması

• Çalışma bölgesi: Etimesgut Piyade Mahallesi, İstasyon Caddesi ve bağlantılı iletim hatları

ASKİ, çalışma süresince yaşanabilecek su hizmeti aksaması nedeniyle abonelerden anlayış beklediğini belirtti.

Dolar fiyatı bugün ne kadar?

Serbest piyasada dolar, yeni işlem gününe 48,6070 lira satış fiyatıyla başladı. Doların alış fiyatı ise 48,6050 lira olarak belirlendi.

Doların satış fiyatı bir önceki işlem gününde 48,4960 lira seviyesindeydi. Böylece doların serbest piyasadaki satış fiyatı yeni güne önceki kapanışın üzerinde başladı.

Euro fiyatı güne nasıl başladı?

Euro, İstanbul serbest piyasada güne 56,4770 lira satış fiyatıyla başladı. Euronun alış fiyatı 56,4750 lira olarak açıklandı.

Bir önceki işlem gününde avronun satış fiyatı 56,4810 lira seviyesinde bulunuyordu. Buna göre avronun satış fiyatında yeni güne başlarken önceki güne kıyasla düşüş görüldü.

Güncel dolar ve euro fiyatları

İstanbul serbest piyasada günün başlangıcında dolar 48,6070 lira, avro ise 56,4770 lira satış fiyatıyla işlem görüyor.

Önceki kapanış fiyatlarıyla karşılaştırıldığında doların satış fiyatı yükselirken, avronun satış fiyatı geriledi. Piyasalarda günün ilk işlemleri kapsamında dolar/TL ve avro/TL fiyatları takip ediliyor.

16 yaş altındaki çocuklara yönelik düzenleme

California Valiliğinden yapılan yazılı açıklamada, Newsom'ın eyalet meclisinde kabul edilen internet kullanımına ilişkin yasaları imzaladığı bildirildi.

Düzenlemeler kapsamında internet ortamında ve yapay zeka kullanımında çocukların güvenliğinin artırılması hedefleniyor. Sosyal medya platformlarının ise 16 yaşından küçük çocuklara bazı ek özellikler sunmasının önüne geçilmesi planlanıyor.

Sosyal medya platformlarına yeni kurallar

Yeni yasalarla birlikte sosyal medya platformlarının 16 yaşın altındaki kullanıcılara yönelik uygulamalarına sınırlamalar getirildi.

California Valiliğinin açıklamasında, söz konusu düzenlemelerin ABD'de bir eyalet tarafından internet kullanımına ilişkin şimdiye kadar getirilen en kapsamlı uygulamalardan biri olduğu belirtildi.

Yasaların çocukların dijital platformlarda karşılaşabileceği risklere karşı daha fazla korunmasını amaçladığı aktarıldı.

Vali Newsom: Çocukların güvenliği merkezde olmalı

California Valisi Gavin Newsom, yasalara ilişkin değerlendirmesinde çocukların güvenliğinin teknolojiyle ilgili tartışmaların merkezinde bulunması gerektiğini belirtti.

Teknolojideki yeniliklerin hız kazanmasıyla birlikte koruma önlemlerinin de bu gelişmelere uyum sağlaması gerektiğini ifade eden Newsom, kabul edilen düzenlemelerin California'nın çocukların güvenliğini tehdit eden durumlarda önlem alacağını gösterdiğini kaydetti.

Newsom, teknolojik yeniliklerin beraberinde sorumluluk getirdiğini ve çocukların korunmasının öncelikli olması gerektiğini vurguladı.

İşte bu hafta sinemalarda izleyiciyle buluşacak filmler:

Aşkın Büyüsü 2

Nicole Kidman ve Sandra Bullock’un başrollerinde yer aldığı “Aşkın Büyüsü 2”, ilk filmden 28 yıl sonra hikayeyi yeniden izleyici karşısına taşıyor.

Filmde Owens kardeşler, ailelerini sonsuza dek parçalama tehdidi oluşturan karanlık bir lanete karşı yeniden güçlerini birleştiriyor.

Tür: Fantastik, Romantik
Yönetmen: Susanne Bier
Oyuncular: Nicole Kidman, Sandra Bullock, Cassie Bradley

İbret 2: Lanetli Kız

Korku türündeki “İbret 2: Lanetli Kız”, Gayane’nin kızı Asila üzerinden karşı karşıya kaldığı karanlık olayları konu alıyor.

Asila’nın davranışlarının giderek değişmesi ve çevresinde meydana gelen açıklanamayan olaylar, anne-kızı gizemli bir sürecin içine sürüklüyor. Gayane, kızındaki değişimin ardındaki gerçeği araştırırken geçmişten gelen karanlık bir sırla karşılaşıyor.

Tür: Korku
Yönetmen: Raziye Sultan
Oyuncular: Ekrem İspir, Deniz Erinç, Semanur Taşatan

İçimdeki Yabancı

Arthur Harari’nin yönettiği “İçimdeki Yabancı”, dram ve gerilim unsurlarını bir araya getiriyor.

Fotoğrafçı David Zimmerman, arkadaşlarının ısrarıyla katıldığı bir partide gizemli bir kadınla tanışıyor. Kadına karşı giderek saplantılı bir ilgi geliştiren David, onu takip etmeye başlıyor. Ancak gecenin sonunda gözlerini açtığında kendisini kendi bedeninde değil, takıntı haline getirdiği kadının bedeninde buluyor.

Tür: Dram, Gerilim
Yönetmen: Arthur Harari
Oyuncular: Léa Seydoux, Niels Schneider, Valérie Dréville

Kanlı Körfez

Gerilim türündeki “Kanlı Körfez”, Tayland’da başlayan bir tatilin hayatta kalma mücadelesine dönüşmesini anlatıyor.

Düğün için Tayland’da bulunan Emma ve Lani, köpekbalıklarını besleme turuna katılıyor. Saldırgan bir köpekbalığının teknelerini kullanılamaz hale getirmesiyle iki arkadaş ıssız bir koyda mahsur kalıyor. Tehlikenin büyümesiyle birlikte hayatta kalma mücadelesi giderek daha şiddetli bir hal alıyor.

Tür: Gerilim
Yönetmen: Phil Volken
Oyuncular: Francesca Eastwood, Dani Oliveros, Alexander Wraith

12 Savaşçı

Aksiyon türündeki “12 Savaşçı”, 12 dövüşçünün hayatta kalmak için mücadele ettiği kanlı bir oyunu beyaz perdeye taşıyor.

Dünya genelinde canlı olarak izlenebilen ve üzerine bahis oynanan mücadelede, bina içerisindeki 12 dövüşçü büyük ödülü kazanmak için ölümüne mücadele ediyor.

Tür: Aksiyon
Yönetmen: Ömer İlhan, Ateş Özkan
Oyuncular: Tom So, Ronn Moss, Afif Ben Badra

Konuşan Hayvanlar

Aile ve animasyon türündeki “Konuşan Hayvanlar”, insanlar ile hayvanların fiziksel formlarının gizemli bir olay sonucunda değişmesini konu alıyor.

Zoe ve evcil hayvanları da bu dönüşümden etkilenirken, yaşanan karmaşayı sona erdirmek ve herkesin kendi bedenine dönmesini sağlamak için olayın kaynağını araştırmaya başlıyor.

Tür: Aile, Animasyon
Yönetmen: Julio Soto Gurpide, Zayra Muñoz Dominguez
Oyuncular: Yannick Vergara, Iker Bengoetxea, Josu Varela

Arınma

Beytullah Pekok’un yönettiği korku filmi “Arınma”, temizlik takıntısının ardındaki doğaüstü gerçeği konu alıyor.

Mert, eşi Ceren’in giderek kontrolden çıkan temizlik takıntısının sıradan bir rahatsızlık olmadığını fark ediyor. Bunun karanlık bir büyüyle bağlantılı olduğunu anlayan Mert, laneti bozmanın yollarını arıyor. Lise arkadaşı Fırat ve eşinin de dahil olduğu süreçte esrarengiz olayların ardındaki gerçek ortaya çıkmaya başlıyor.

Tür: Korku
Yönetmen: Beytullah Pekok
Oyuncular: Alya Gizem Turan, Mihriban Başara, Mehmet Gümüş

Konu Ne?

Komedi türündeki “Konu Ne?”, birbirinden farklı yaşamları olan ve yeni evlenen dört çiftin hikayesini merkezine alıyor.

Tür: Komedi
Yönetmen: Sandro Canaan
Oyuncular: Ahmed Hatem, Aya Samaha, Sayed Ragab

Baab: Cinler Alemi

Gerilim, fantastik, dram ve gizem türlerini bir araya getiren “Baab: Cinler Alemi”, Wahida’nın bulduğu gizemli kasetlerle başlayan olayları anlatıyor.

Yeşil bir kapının ardında saklanan kasetleri bulan Wahida, ikiz kız kardeşinin ölümünün ardındaki gerçeği araştırmaya başlıyor. Kulak çınlamasıyla mücadele eden genç kadının dağlara yaptığı yolculuk, korkunç bir gerçeğin ortaya çıkmasına neden oluyor.

Tür: Gerilim, Fantastik, Dram, Gizem
Yönetmen: Nayla Al Khaja

Şahin ve Kanarya

Komedi ve aksiyonu buluşturan “Şahin ve Kanarya”, paralı asker Saqr ile başarısız bir yazar olan Belal’in beklenmedik karşılaşmasını konu alıyor.

Tehlikeli geçmişini geride bırakıp yeni bir hayat kurmak isteyen Saqr’ın planları, casusluk dünyasına meraklı Belal ile tanışmasıyla altüst oluyor. İkili kendilerini hem komik hem de tehlikeli bir maceranın içinde buluyor.

Tür: Komedi, Aksiyon
Yönetmen: Husain El-Minbawi
Oyuncular: Mohamed Emam, Khaled El-Sawi

Ayağını Denk Al

Aksiyon ve komedi türündeki “Ayağını Denk Al”, sıradan bir hayat yaşayan Alaa’nın Farida ile tanışmasının ardından yaşananları anlatıyor.

Başlangıçta zarif ve ideal bir kadın olarak gördüğü Farida’nın gizli kimliğini öğrenen Alaa’nın hayatı bir anda değişiyor. Farida’nın aslında büyük bir silah tüccarı olduğunun ortaya çıkması, Alaa’yı hiç alışık olmadığı tehlikeli bir dünyanın içine sürüklüyor.

Tür: Aksiyon, Komedi
Yönetmen: Moataz El Tony
Oyuncular: Ahmed el-Sakka, Yasmin Abdulaziz, Lebleba

Arabalar yeniden vizyonda

Haftanın dikkat çeken gelişmelerinden biri de sevilen animasyon **“Arabalar”**ın yeniden sinema salonlarında gösterime girecek olması. Böylece bu hafta vizyon programında yeni yapımların yanı sıra daha önce izleyiciyle buluşmuş popüler bir animasyon da yer alacak.

Yaklaşımın en yaygın uygulaması koruyucu botoks: Kalıcı kırışıklık oluşmadan, mimik kaslarının hareketini azaltarak çizgilerin yerleşmesini önleme fikri. Sosyal medyanın etkisiyle talep 20'li yaşlara kadar inmiş durumda.

Mantığı ne

Yüzdeki kırışıklıklar iki tipe ayrılıyor. Dinamik çizgiler, yalnızca mimik sırasında görülen ve yüz dinlendiğinde kaybolan çizgiler. Statik çizgiler ise yüz hareketsizken de görünen, yerleşmiş kırışıklıklar.

Dinamik çizgiler yıllar boyunca tekrarlanan kas hareketiyle zamanla statikleşiyor. Koruyucu botoksun mantığı bu geçişi geciktirmek: Kas hareketi azaldığında, cilt aynı noktada sürekli kırılmadığı için kalıcı çizgi oluşumu yavaşlıyor.

Medikal estetik uzmanı Dr. Merve Demir Güzel, mantığın doğru ancak sıklıkla yanlış uygulandığını belirtiyor:

"Koruyucu botoksun bilimsel mantığı var: Çizgi statikleşmeden kası dinlendirirsen, statikleşmesi gecikir. Ama bu mantık 'herkese, her yaşta' anlamına gelmiyor. Mantık, 'dinamik çizgisi belirgin olan kişide' işliyor. Dinamik çizgisi bile olmayan 22 yaşındaki hastada koruyacak bir şey yok. Orada yapılan botoks koruyucu değil, gereksiz."

Kriter yaş değil, çizgi tipi

Uzmanların en çok vurguladığı nokta, koruyucu botoks kararının yaşa göre değil, çizginin durumuna göre verilmesi.

Aynı yaşta iki kişide mimik alışkanlıkları, cilt yapısı ve genetik faktörler nedeniyle tamamen farklı tablolar görülebiliyor. Bir kişide 25 yaşında belirgin dinamik alın çizgisi varken, diğerinde 35 yaşında hâlâ hiçbir iz olmayabiliyor.

"Bana 23 yaşında, yüzü tertemiz bir hasta geliyor, 'arkadaşım yaptırdı, ben de yaptırayım' diyor. Yapmıyorum. Gerekçesini anlatıyorum: Şu an koruyacak bir şeyin yok, altı ay sonra bir bak, dinamik çizgi başlarsa gel. Aynı gün 27 yaşında, kaş çatınca derin çizgi oluşan bir hasta geliyor, ona yapıyorum. Fark yaş değil, kasın ne yaptığı."

Kime uygun

Uzmanlar, koruyucu botoksun anlamlı olduğu durumları şöyle sıralıyor:

• Mimik sırasında belirgin, dinlenince kaybolan çizgiler (dinamik evre)
• Güçlü mimik alışkanlığı: sık kaş çatma, alın kırıştırma, göz kısma
• Ailede erken statik çizgi öyküsü
• Çizginin dinlenirken de hafifçe görünmeye başladığı geçiş dönemi

Uygun olmayan durumlar ise hiç dinamik çizgisi olmayan hastalar ve yalnızca sosyal etkiyle gelen talep.

Erken başlamanın riskleri

Koruyucu botoksla ilgili en sık sorulan soru, erken başlamanın uzun vadede zarar verip vermediği.

Literatürde tartışılan iki başlık var: Uzun süreli düzenli uygulamada kas hacminde azalma ve hastanın uygulamayı "bırakamama" algısı. Uzmanlar, ilkinin doğru dozda ve uygun aralıkta uygulandığında klinik sorun yaratmadığını, ikincisinin ise fiziksel değil davranışsal bir mesele olduğunu belirtiyor.

"'Botoks bağımlılık yapar mı' diye soruyorlar. Fiziksel bağımlılık yok; bıraktığınızda kas normal işlevine döner. Ama alışkanlık var: Hasta çizgisiz yüzüne alışıyor, çizgi geri gelince 'bozuldum' hissediyor. Bu yüzden 20'li yaşlarda başlayan hastaya şunu söylüyorum: Bu bir bakım, bir zorunluluk değil. İstediğin zaman bırakabilirsin, yüzün eski hâline döner, ötesine gitmez."

Doğru uygulanırsa nasıl olur

Koruyucu botoksun tedavi edici botokstan farkı, dozda ve hedefte. Amaç mimikleri tamamen durdurmak değil, belirli kasların gücünü azaltmak.

"Genç hastada tam felç istemiyoruz. Düşük doz, sadece sorunlu kas, mimik kalsın. Hasta gülebilsin, şaşırabilsin. Amaç 'hareket etmeyen alın' değil, 'çizgi bırakmayan alın'. Bu ikisini karıştıran uygulama, genç hastayı 30 yaşında donuk yüzle dolaştırıyor. Koruyucu botoks az miktarla yapılır, aksi hâlde koruyucu değil, bozucudur."

Koruyucu botoks öncesi bilinmesi gerekenler

• Karar yaşa göre değil, dinamik çizginin varlığına göre verilmeli
• Hiç çizgisi olmayan cilde botoks "koruyucu" değildir
• Genç hastada düşük doz, seçici kas, mimiklerin korunması esas
• Fiziksel bağımlılık yok; bırakıldığında kas normale döner
• Uygulama aralığına uyulmalı; sık uygulama direnç gelişimine zemin hazırlayabilir
• Uygulama yalnızca hekim tarafından, ruhsatlı sağlık kuruluşunda yapılmalı

Sık sorulan sorular

Koruyucu botoks kaç yaşında başlar? Belirli bir yaş yok. Dinamik çizgiler belirginleştiğinde başlanabilir; bu bazı kişilerde 20'li yaşların ortasında, bazılarında 30'ların sonunda olabilir.

Hiç çizgim yok, botoks yaptırmalı mıyım? Hayır. Koruyacak bir çizgi yoksa uygulamanın anlamı yok.

Erken botoks kasları eritir mi? Uygun doz ve aralıkta uygulandığında klinik olarak anlamlı kas kaybı bildirilmiyor. Aşırı doz ve sık uygulama ise sorun yaratabilir.

Bırakırsam yüzüm daha kötü olur mu? Hayır. Bırakıldığında kas işlevi normale döner; yüz botoks öncesi hâline gelir, ötesine gitmez.

Koruyucu botoks ne sıklıkla yapılır? Tedavi edici botoksla benzer aralıkta; genç hastada düşük dozla, gerekmedikçe sıklaştırılmadan.

Depremin ardından binanın yıkılmasına ilişkin başlatılan soruşturma kapsamında sorumluluğu bulunduğu değerlendirilen kişiler hakkında dava açılmıştı.

Ezgi Apartmanı davasında karar

Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davanın duruşmasında, depremde yakınlarını kaybedenler, sanıklar ve taraf avukatları son savunma ve beyanlarını sundu. Cumhuriyet savcısı da daha önce açıkladığı esasa ilişkin mütalaasını tekrar etti.

Mahkeme heyeti, pastanenin yetkilileri Sami Kervancıoğlu ve Mustafa Pekel’i 8’er yıl hapis cezasına çarptırdı. Heyet ayrıca fenni mesul Mehmet Tekin’e 6 yıl 8 ay hapis cezası verdi.

Mahkeme, Kervancıoğlu ve Pekel’in tahliyesine hükmetti.

3 sanık beraat etti

Davada kamu görevlileri Mustafa Şirikçi ve Mehmet Dişçeken ile iç mimar Ertan Danacı hakkında beraat kararı verildi.

Diğer 5 kamu görevlisi ise 4 yıl 5’er ay hapis cezasına çarptırıldı.

Karara yakınlarını kaybedenlerden tepki

Duruşma sonrası karar salonda farklı tepkilere neden oldu. Depremde oğlunu, gelinini ve torununu kaybeden Nurgül Göksu, gözyaşları içinde karara tepki gösterdi.

Sanık yakınlarının ise mahkemenin kararını alkışlayarak karşıladığı belirtildi.

Ezgi Apartmanı davasında hangi suçlamalar yöneltildi?

Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede, binanın zemin katında faaliyet gösteren pastanenin yetkilileri Sami Kervancıoğlu ve Mustafa Pekel ile pastanedeki tadilatı organize ettiği belirtilen Ertan Danacı hakkında 35 kez “olası kastla öldürme” ve “olası kastla yaralama” suçlamaları yöneltildi.

Müteahhit Yakup Aktaş ile fenni mesul Mehmet Tekin hakkında ise “bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma” suçundan dava açıldı. Yargılama devam ederken müteahhit Yakup Aktaş hayatını kaybetti.

Kamu görevlileri de yargılandı

Binanın inşa edildiği dönemde Kahramanmaraş Belediyesi’nde görev yapan Fahri Yiğitoğlu, Veli Çiftaslan ve Mehmet Dişçeken ile pastanedeki tadilatları denetlemediği belirtilen Onikişubat Belediyesi personeli Sait Avşar, Ali Gemci, Mehmet Akif Canlı ve Mustafa Şirikçi hakkında da “taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma” suçlamasıyla dava açıldı.

Savcılık ne talep etmişti?

Cumhuriyet savcısı, davanın 11’inci duruşması öncesinde esasa ilişkin mütalaasını açıklamıştı.

Savcılık, Mustafa Pekel, Sami Kervancıoğlu ve Ertan Danacı’nın “olası kastla kasten öldürme, olası kastla nitelikli kasten öldürme ve olası kastla yaralama” suçlarından cezalandırılmasını istemişti.

Fenni mesul Mehmet Tekin hakkında “bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma”, 7 kamu görevlisi hakkında ise “taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma” suçundan ceza talep edilmişti.

Mahkemenin açıkladığı kararla birlikte, 6 Şubat depremlerinde 35 kişinin yaşamını yitirdiği Ezgi Apartmanı’na ilişkin yargılamada önemli bir aşama tamamlandı.

Şüpheliler emniyet mahrem yapılanmasıyla bağlantılı

Kaçakçılık Suçlarıyla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince FETÖ'ye yönelik yürütülen soruşturma kapsamında, "garson" kod adlı gizli tanıktan elde edilen SD kartta yer alan EMAR (Emniyet Mahrem Analiz Raporu) veri kaydı incelendi.

Yapılan incelemeler sonucunda söz konusu kayıtlarda yer aldığı belirlenen 20 şüpheli tespit edildi. Şüphelilerin örgütün emniyet mahrem yapılanmasında sorumlu düzeyde faaliyet gösterdikleri belirlendi.

Bank Asya ve ardışık arama kayıtları incelendi

Soruşturma kapsamında yapılan çalışmalarda şüphelilerin, örgütün mahrem yapılanmalarında yer alan kişilerle irtibatlarının bulunduğu tespit edildi.

Şüphelilerin ayrıca Bank Asya'da hesaplarının veya hesaplarında artışların bulunduğu, bunun yanında ardışık aranma kayıtlarının olduğu belirlendi. Elde edilen bilgiler doğrultusunda şüphelilerin örgütün emniyet mahrem yapılanması içerisindeki faaliyetleri araştırıldı.

21 adrese eş zamanlı operasyon

Ekipler, haklarında tespitler bulunan 20 şüphelinin yakalanması amacıyla İstanbul merkezli 6 ilde operasyon gerçekleştirdi.

Operasyon kapsamında 21 adrese eş zamanlı baskın düzenlendi. Şüphelilerden 5'inin aktif kamu görevlisi, 3'ünün ihraç kamu görevlisi, 12'sinin ise özel sektör çalışanı olduğu belirlendi.

Düzenlenen operasyon sonucunda 20 şüphelinin tamamı gözaltına alındı. Şüphelilerin emniyetteki işlemlerinin sürdüğü bildirildi.

Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, hiçbir cinayetin karanlıkta kalmayacağını belirterek soruşturmaların kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti.

Faili meçhul suçları araştırma daire başkanlığı devrede

Gürlek’in açıklamasına göre, 24 Nisan 2026’da kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinasyonunda yıllardır çözülemeyen dosyalar yeniden inceleniyor.

İçişleri Bakanlığı ile koordinasyon içinde yürütülen çalışmalarda Cumhuriyet başsavcılıkları, emniyet ve jandarma ekiplerinin yanı sıra JASAT birimleri ve Adli Tıp Kurumu da görev alıyor.

Yapılan çalışmalar sonucunda şimdiye kadar 46 dosyada 52 maktul ve 7 yaralının bulunduğu faili meçhul olayın aydınlatıldığı belirtildi.

7 yaşındaki Medine Kesmeni’nin ölümü yeniden soruşturuldu

Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesinde 2020 yılında yol kenarındaki sulama kanalında ağır yaralı olarak bulunan 7 yaşındaki Medine Kesmeni, olaydan bir gün sonra hayatını kaybetti.

Dosyanın yeniden incelenmesi sırasında olay yerindeki araç parçaları, PTS ve baz kayıtları ile yeni tanık ifadeleri birlikte değerlendirildi.

Çalışmalar sonucunda şüpheli Erkan Edincik, “ihmali davranışla kasten öldürme” suçundan tutuklandı.

12 yıl sonra Dilek Kalkan’ın kimliği belirlendi

Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde 2014 yılında bir dere yatağında bulunan ve uzun yıllar kimliği tespit edilemeyen kemiklerin, DNA incelemesi sonucunda 2013 yılında kaybolan Dilek Kalkan’a ait olduğu belirlendi.

Dosyanın yeniden açılmasının ardından olayla bağlantısı bulunduğu değerlendirilen 7 şüpheli tespit edildi. Şüphelilerden 6’sı gözaltına alınırken, diğer şüphelinin yakalanması için çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Mehmet Köstekçi cinayetinde 8 şüpheli yakalandı

İzmir’in Torbalı ilçesinde 8 Mart 2026’da evine girmeye çalışan kişilerin peşinden gittikten sonra silahla vurularak hayatını kaybeden Mehmet Köstekçi’nin dosyası da yeniden ele alındı.

Kamera görüntüleri, HTS ve baz kayıtlarının incelenmesi sonucunda 8 şüpheli belirlendi.

Düzenlenen operasyonlarda şüphelilerin tamamının yakalanarak gözaltına alındığı açıklandı.

Felemez Kulaç cinayetinde 11 kişi gözaltında

Muş’un Hasköy ilçesinde 2011 yılında silahlı saldırı sonucu öldürülen Felemez Kulaç dosyasında da yeni deliller değerlendirildi.

1988 yılına kadar uzanan husumet ile cinayet öncesi ve sonrasındaki hareketlilik; HTS, baz ve PTS kayıtları üzerinden yeniden incelendi.

Soruşturma kapsamında düzenlenen operasyonlarda 11 kişi yakalanarak gözaltına alındı. Diğer şüphelilerle ilgili adli işlemlerin sürdüğü bildirildi.

Sedat Ünal cinayetinde 18 yıl sonra yeni bulgular

Nevşehir’in Ürgüp ilçesinde 2008 yılında öldürülerek yol kenarına bırakılan Sedat Ünal’ın dosyası da yeniden soruşturuldu.

Yaklaşık 18 yıl önce elde edilen kriminal bulguların yanı sıra DNA verileri ve HTS kayıtları yeniden incelendi. Çalışmalar sonucunda Ünal’ın son görüldüğü ruhsatsız kumarhaneden olay yerine kadar uzanan hareketlilik ortaya çıkarıldı.

Dosya kapsamında 7 şüpheli hakkında kasten öldürme suçundan adli işlem başlatıldı.

Mekiye Akyel dosyasında iddianame hazırlandı

Siirt’in Baykan ilçesinde 2024 yılında kaybolan Mekiye Akyel için yaklaşık 190 bin metrekarelik alanda yüzlerce personelin katılımıyla arama çalışması yürütüldü.

Soruşturma kapsamında dijital izler, HTS ve PTS kayıtları, tanık anlatımları ve şüphelilerin ifadeleri ayrıntılı şekilde incelendi.

Soruşturmanın ardından Akyel’in eski eşi ve yakınlarının da aralarında bulunduğu şüpheliler hakkında “töre saikiyle tasarlayarak kasten öldürme” ve “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçlarından iddianame düzenlendi.

Gürlek: Hiçbir cinayeti unutmayacağız

Adalet Bakanı Akın Gürlek, açıklamasının sonunda soruşturmaların kararlılıkla sürdürüleceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Hiçbir cinayeti unutmayacağız. Hiçbir dosyanın üzerini örtmeyeceğiz. Hiçbir failin cezasız kalmasına izin vermeyeceğiz!”

Gürlek ayrıca dosyaların aydınlatılmasında görev alan Cumhuriyet başsavcılıklarına, jandarma teşkilatlarına, JASAT ekiplerine, Adli Tıp Kurumu’na ve diğer görevlilere teşekkür etti.

Gürlek, sosyal medya hesabından şunları kaydetti:

"Hiçbir cinayet karanlıkta kalmayacak, hiçbir fail adaletten kaçamayacaktır!

Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan’ın liderliğinde, İçişleri Bakanlığımızla koordinasyon içerisinde Cumhuriyet Başsavcılıklarımız ile emniyet ve jandarma teşkilatlarımızın güçlü eşgüdümü ile faili meçhul cinayetlerin üzerine kararlılıkla gitmeye devam ediyoruz.

Bakanlığımız bünyesinde 24 Nisan 2026 tarihinde kurduğumuz Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığımızın koordinasyonunda, yıllardır karanlıkta kalan 6 cinayet dosyasını daha aydınlattık. Böylece 46 dosyada, 52 maktul ve 7 yaralının bulunduğu faili meçhul olayların üzerindeki sır perdesini kaldırdık.

- Bursa/Mustafakemalpaşa’da, 2020 yılında yol kenarındaki sulama kanalında ağır yaralı bulunan ve bir gün sonra hayatını kaybeden 7 yaşındaki Medine Kesmeni’nin ölümüne ilişkin dosyada; olay yerindeki araç parçaları, PTS ve baz kayıtları ile yeni tanık beyanları birlikte değerlendirildi. Şüpheli Erkan Edincik, “ihmali davranışla kasten öldürme” suçundan tutuklandı.

- Diyarbakır/Bismil’de, 2014 yılında dere yatağında bulunan ve 12 yıldır kimliği dahi belirlenemeyen kemiklerin, yapılan DNA incelemesiyle 2013 yılında kaybolan Dilek Kalkan’a ait olduğu tespit edildi. Dosyanın yeniden açılmasının ardından olayla bağlantılı olduğu değerlendirilen 7 şüpheliden 6’sı gözaltına alındı, 1 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

- İzmir/Torbalı’da, 8 Mart 2026 tarihinde evine girmeye çalışan kişilerin peşinden gittikten sonra silahla vurularak hayatını kaybeden Mehmet Köstekçi’nin dosyasında kamera görüntüleri, HTS ve baz kayıtlarının incelenmesi sonucu 8 şüpheli tespit edildi. Gerçekleştirilen operasyonda şüphelilerin tamamı yakalanarak gözaltına alındı.

- Muş/Hasköy’de, 2011 yılında silahlı saldırıyla öldürülen Felemez Kulaç’ın dosyasında 1988 yılına uzanan husumet ve olayın öncesi ile sonrasındaki hareketlilik HTS, baz ve PTS kayıtlarıyla yeniden ortaya konuldu. Olayla bağlantılı şüphelilere yönelik operasyonlarda 11 kişi yakalanarak gözaltına alındı; diğer şüphelilere yönelik adli işlemler devam ediyor.

- Nevşehir/Ürgüp’te, 2008 yılında öldürülerek yol kenarına bırakılan Sedat Ünal’ın dosyası yeniden ele alındı. 18 yıl önceki kriminal bulgular, DNA verileri ve HTS kayıtlarının yeniden incelenmesiyle maktulün son görüldüğü ruhsatsız kumarhaneden olay yerine uzanan hareketlilik ortaya çıkarıldı; 7 şüpheli hakkında kasten öldürme suçundan adli işlemler başlatıldı.

- Siirt/Baykan’da, 2024 yılında kaybolan Mekiye Akyel’in dosyasında 190 bin metrekarelik alanda yüzlerce personelle arandı; dijital ayak izleri, HTS ve PTS kayıtları, tanık anlatımları ve şüphelilerin çelişkili beyanları ayrıntılı biçimde incelendi. Soruşturma sonucu eski eşi ve yakınlarının da aralarında bulunduğu şüpheliler hakkında töre saikiyle tasarlayarak kasten öldürme ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından iddianame düzenlendi.

Bu dosyaların aydınlatılması için büyük bir özveriyle çalışan Bursa-Mustafakemalpaşa, Diyarbakır-Bismil, İzmir-Torbalı, Muş, Nevşehir-Ürgüp ve Siirt-Baykan Cumhuriyet başsavcılıklarımıza; il ve ilçe jandarma teşkilatlarımızın görevli birimlerine, JASAT ekiplerimize, Adli Tıp Kurumumuza ve emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum.

Hiçbir cinayeti unutmayacağız. Hiçbir dosyanın üzerini örtmeyeceğiz. Hiçbir failin cezasız kalmasına izin vermeyeceğiz!"

Hiçbir cinayet karanlıkta kalmayacak, hiçbir fail adaletten kaçamayacaktır!

Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan’ın liderliğinde, İçişleri Bakanlığımızla koordinasyon içerisinde Cumhuriyet Başsavcılıklarımız ile emniyet ve jandarma teşkilatlarımızın güçlü eşgüdümü ile faili meçhul…

— Akın Gürlek (@abakingurlek) September 11, 2026

Gram altın 6 bin 807 liraya yükseldi

Altın fiyatlarında yeni günün ilk işlemlerinde yukarı yönlü hareket görüldü. Dün 6 bin 735 liradan günü tamamlayan gram altın, bugün alıcılı bir seyir izleyerek saat 09.25 itibarıyla 6 bin 807 lira seviyesine ulaştı.

Gram altındaki yükselişin yanı sıra diğer altın türlerinde de günün ilk fiyatları belli oldu. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 164 liradan satılırken, Cumhuriyet altınının satış fiyatı 44 bin 438 lira olarak kaydedildi.

Ons altın 4 bin 354 dolardan işlem görüyor

Küresel piyasalarda altının ons fiyatı da güne yükselişle başladı. Ons altın, yüzde 0,9 değer kazanarak 4 bin 354 dolar seviyesine çıktı.

Altın piyasasında fiyatlamalar sürerken Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisi de izleniyor. Enerji fiyatlarının yüksek seviyelerde seyretmesi, küresel ölçekte enflasyonist baskıların devam etmesine neden oluyor.

Altın fiyatlarında enflasyon ve faiz beklentisi takip ediliyor

Piyasalarda jeopolitik risklerin maliyetler, ekonomik faaliyet ve beklentiler üzerinden enflasyon görünümüne yansımaları takip ediliyor. Dün ABD'de, bugün ise Japonya'da açıklanan üretici enflasyonu verileri, fiyatlar genel seviyesindeki artışın daha geniş bir alana yayılabileceğine işaret etti.

Üretici maliyetlerindeki yükselişin gelecek aylarda fiyat baskılarının güçlenebileceğine yönelik değerlendirmeler yapılırken, ABD Merkez Bankasının (Fed) olası faiz artışına ilişkin beklentiler de piyasaların gündeminde bulunuyor.

Fed faiz artışı beklentisi yüzde 72'ye çıktı

Para piyasalarında yapılan fiyatlamalara göre Fed'in gelecek hafta 25 baz puanlık faiz artışı gerçekleştirme ihtimali yüzde 72 seviyesine yükseldi. Bankanın yıl sonuna kadar bir faiz artışı daha yapabileceğine ilişkin beklentinin de güçlendiği belirtiliyor.

Petrol fiyatlarında görülen yükselişin enflasyon endişelerini artırması, Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentilerin şekillenmesinde etkili oluyor. Faiz artışı beklentisinin güçlenmesiyle birlikte altın fiyatları üzerindeki baskının da gündemde olduğu aktarılıyor.

Ons altının üst üste üçüncü haftayı düşüşle tamamlamaya hazırlandığı belirtilirken, gram altın ise yeni işlem gününde yükseliş kaydetti.

Piyasaların gündeminde yoğun veri takvimi bulunuyor

Yurt içi piyasalarda bugün ödemeler dengesi ile piyasa katılımcıları anketi takip edilecek. Yurt dışı veri gündeminde ise ABD'de açıklanacak enflasyon verileri başta olmak üzere çeşitli ekonomik göstergeler izlenecek.

Altın piyasasında gram altın ve ons altının seyri, küresel enflasyon görünümü, enerji fiyatları ve Fed'in para politikasına yönelik beklentilerle birlikte takip ediliyor.

"İkinci yarıdaki oyunun hakkı keskin bir galibiyetti"

Karşılaşmanın ikinci yarısında vites artıran Fenerbahçe'nin kaçırdığı pozisyonlara dikkat çeken spor yazarları, galibiyetin elden kaçtığı görüşünde birleşti:

• Mehmet Ayan (Hürriyet):

  "İkinci yarıda ise bambaşka bir Fenerbahçe sahadaydı. 48’de Brown’un golü sonrası benim sayabildiğim ikisi yüzde yüz 5-6 pozisyon vardı. 52’de Vedat Muriç, 73’te Oğuz Aydın skorla burun buruna geldi. Maçı 1-1’e getiren gol, zannımca ikinci yarıdaki harika oyunun taşıyıcısı oldu. Ekibimizin ilk yarıdaki çelimsiz savunması, ikinci yarıda bambaşka bir kuvvete büründü... Sonuç itibariyle Şampiyonlar Ligi’ne, hasarlı derbiden 5 gün sonra ligine 3 maç 10 gol 3 galibiyetle başlamış formda Roma önünde alınan 1 puanla başlamak değerli. İkinci yarıdaki oyunun hakkı keskin bir galibiyetti."

  

• Mert Aydın (Milliyet):

  "Roma, oyunu dengelese de Fenerbahçe, ilk yarıdaki pasiflikte değildi. İsmail hoca, takımın düştüğünü görünce doğru değişiklikler yaptı. Oğuz girer girmez atıyordu. Ake’nin direkten dönen kafası da cabası. Bu karışık dönemde çıkılan ilk maçta sezona çok iyi gören Roma önünde beraberlik kötü değil. İlk yarı bittiğinde belki beraberliğe razıydık. Ama ikinci yarıda olanlar ahlar vahlara dönüştürdü beraberliği. İsmail ve Brown’a özel tebrikler."

• Tunç Kayacı (Fanatik):

  "Maç öncesi formda Roma karşısında bir puan iyidir diye düşünen vardır. Ama ikinci yarıdaki Fenerbahçe bence beraberliği değil galibiyeti hak eden bir oyun sergiledi. Bana göre Roma, dün gece baskı yapayım derken beklemediği bir baskıyla adeta şaşkına döndü ve İtalyan ekibi istediği ritmi yakalayamadı, çaresiz kaldı… 90 dakikayı özetlersek skordan bağımsız İsmail Kartal, Fenerbahçe’yi bu maça iyi hazırlamış rakip analizini mükemmel yapmış ve bunu sahada takımına mükemmel uygulatarak gösterdi."

  

Orta sahada 3 kişilik oynayan İsmail Yüksek'e tam not

Fenerbahçe orta sahasında sergilediği dirençle dikkat çeken ve savunma zaaflarını kapatan milli futbolcu İsmail Yüksek, yazarların ortak övgü odağı oldu:

• Güntekin Onay (Hürriyet):

  "Fenerbahçe, Roma karşısında olağanüstü bir mücadele ortaya koydu. Rakibe yakın, temaslı hiç alan bırakmayan ve disiplinli bir anlayışla 90 dakika boyunca plana sadık kaldı ve Devler Ligi’nde bu mücadelesiyle ilerisi için umut verdi... İç sahada alınan 1-1’lik beraberlik kötü bir sonuç asla değil. Beşiktaş derbisindeki olumsuz görüntü ve kötü sonucun ardından çoğu kişinin bu maçtan umudu yoktu, ancak İsmail Kartal ve sahadaki futbolcular dün asla kaybetmeyi kabul etmeyen bir görüntü ortaya koydular. Fenerbahçe için dün gecenin en büyük kazancı orta sahada 3 kişilik oynayan İsmail Yüksek idi."

• Ömer Üründül (Sabah):

  "İsmail Kartal'ın kadro tercihi ve taktik planı çok doğruydu… Rakibin önceden düşündüğü gol planlarına hiç izin verilmedi. Kartal'ı kutlamak lazım. Brown, Kante ve Bartuğ müthiş oynadılar. İsmail Yüksek ise olağanüstüydü. Kartal'a da herhalde 'Ben kulübenin oyuncusu değilim' mesajını da net bir şekilde verdi. Bu maçta en çok üzüldüğüm Vedat'ın kaçırdığı çok net ikinci gol pozisyonuydu. Tabii ki 'Ah Vedat ah' diyorum. Bu maç bir kez daha gösterdi ki günümüz futbolunda yürüyen yıldızlara asla yer yok."

  

• Cem Dizdar (Fanatik):

  "İrili ufaklı karşılıklı tehlikeler oluşturuldaysa da ‘Gol beklentisi’ daha yüksek olan Fenerbahçe’ydi lakin galibiyet golüne ulaşılamadılar... Kazanabilecek kadar gol pozisyonu yakalayan Fenerbahçe maçı kazanamadıysa da yenilmedi ve yıllar sonra Şampiyonlar Ligi’ne gol atıp puanla başladı. Son olarak, başka önemli performanslar vardı kuşkusuz ancak Matteo Guendouzzi’nin yokluğunda İsmail Yüksek’in orta sahadaki direnci sonuç açısından takımı adına önemliydi."

İlk yar eleştirisi: "Roma gözde fazla büyütülmüş"

Fenerbahçe’nin karşılaşmanın ilk 45 dakikasındaki çekingen oyununu eleştiren Serkan Akcan ise taktiksel geçişin gecikmesine dikkat çekti:

• Serkan Akcan (Fanatik):

  "İsmail hoca Roma’yı gözünde fazla büyütmüş. Taraftarın coşkusu ile takımın coşkusu eşleşmiyordu, acilen onu denkleştirmek gerekiyordu. Öncelikle savunma çizgisini 10 metre çekti, peşinden Brown’un golü geldi. Daha da önemlisi Bartuğ, Kerem ve Vedat’ın yerine Levent merkeze, Oğuz sola, Lukaku santrfora geçince Roma’ya karşı oyunun momentumu Fenerbahçe’ye döndü. Kerem dün gece çok top kaybetti, pozisyon harcadı. Yerine giren Oğuz’un bir kaç dakika içinde net golü kaçırması maçın kırılma anıydı. Kadıköy’de Roma’dan 1 puan kötü değil ama ilk 45 dakika çöpe atılmasa ve daha iyi kurgulansa galibiyet uzak değildi."

  

Maç sonu istifa depremi: "Canına tak etmiş"

Karşılaşmanın bitiş düdüğüyle birlikte İsmail Kartal’ın görevi bıraktığını açıklaması ve Başkan Aziz Yıldırım’ın bu kararı geri çevirmesi de yazarların gündemindeydi:

• Murat Özbostan (Sabah):

  "Roma'nın kalitesi ise tartışılmaz. Organize, disiplinli ve oyunun farklı bölümlerinde ne yapacağını bilen bir rakip karşısında Kadıköy'de geriden gelerek 1-1'i bulmak küçümsenecek bir sonuç değil. Hele ki yeni lig formatında böylesine güçlü bir rakibe karşı alınan bir puan, Fenerbahçe açısından 'Kazanılmış puan' olarak değerlendirilebilir. Bu arada maçın ardından İsmail Kartal istifa etti. Kartal her maça final gibi çıkıyordu. Özellikle Beşiktaş maçının ardından yaşadıkları bu kararı almasında önemli bir etken olmuştur... Demek ki canına tak etmiş. İstifayı Aziz Yıldırım kabul etmedi. Ama bundan sonra bu beraberlik devam eder mi?..."

• Mert Aydın (Milliyet):

  "Bu ikinci yarının ardından İsmail Hoca’nın istifası, Fenerbahçe’de suların hiçbir zaman durulmayacağını gösterdi."

"İkinci yarıda iyi bir momentum yakaladık"

Karşılaşmada gösterdiği performansla maçın adamı ödülüne layık görülen genç oyuncu, takımın ikinci devredeki reaksiyonuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Bütün zafer Tanrı'ya ait. Umuyorum ki bugün elde etmiş olduğumuz momentumu sonraki maçlara taşırız. Hangi boşlukları kullanmamız gerektiğini anladık. Bunu da gerçekleştirmiş olduk. Rakibe karşı avantaj sağlamamız gereken şeyleri yaptık. Oyuna katılmak için bazen 45 dakikaya ihtiyaç duyuyorsunuz. Biz de ikinci yarı oyuna girerek iyi bir momentum yakaladık."

İstifa sorusuna büyük şaşkınlık: "Haberim yok"

Basın toplantısı sırasında bir gazetecinin yönelttiği, "Teknik direktörünüz İsmail Kartal, görevinden istifa ettiğini söyledi. Size soyunma odasında bir konuşma yaptı mı?" sorusu karşısında İngiliz futbolcu şaşkınlığını gizleyemedi.

Karşılaşmanın ardından soyunma odasında böyle bir veda konuşması gerçekleşmediğini hissettiren Brown, teknik direktör İsmail Kartal’ın görevi bıraktığına dair herhangi bir bilgisinin bulunmadığını belirtti.

İngiliz oyuncunun bu açıklaması, Kartal’ın istifa kararını soyunma odasında futbolcularla paylaşmadan doğrudan kameraların karşısına geçerek duyurduğunu ortaya koydu.

Tartışmalı kararlar tepki çekti

Karşılaşmanın genelinde verdiği ve vermediği düdüklerle sarı-kırmızılı teknik heyet ve oyuncuların yoğun itirazlarına hedef olan Norveçli hakem Espen Eskas'ın performansı, maçın ardından yönetim kurulunun olağanüstü gündemine girdi.

Alınan sonuçta hakem yönetiminin doğrudan tesiri olduğunu savunan sarı-kırmızılı kurmaylar, maçın tartışmalı pozisyonlarını içeren görüntüler eşliğinde UEFA Disiplin ve Hakem Kurulu’na dosya sunmaya hazırlanıyor.

Galatasaray yönetiminin hazırlayacağı şikâyet dosyasında; karşılaşmanın kırılma anlarında hakem Espen Eskas'ın aldığı tartışmalı kararlar ve Video Yardımcı Hakem (VAR) protokolü süreçlerindeki aksaklıklar detaylı şekilde yer alacak. Sarı-kırmızılı kulüp, söz konusu başvurusuyla hakemin yetersiz kaldığı anları raporlayarak UEFA'nın dikkatine sunacak.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Emekliye ÖTVsiz araç düzenlemesi 2026 yılında en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle emekliye ÖTVsiz araç listesi 2026 kapsamında hangi modellerin yer alacağı ve kimlerin bu haktan yararlanabileceği araştırılıyor.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!