Karşılaşmanın ilk bölümünde Samsunspor etkili oldu. Emre Kılınç, Celil Yüksel’in pasıyla savunma arkasına sarktı ve kaleciyle karşı karşıya kaldı. Kılınç’ın şutunda Serhat Öztaşdelen başarılı bir kurtarış yaparak gole izin vermedi.

Samsunspor, Emre Kılınç’ın kullandığı kornerde de tehlike yarattı. Guarino’nun kafa vuruşunda top Sekongo’ya çarparak oyun alanının dışına çıktı.

Kocaelispor, 26. dakikada öne geçti. Sol kanattan ceza sahasına giren Sousa’nın içeriye çevirdiği top savunmadan sekti. Pozisyonu iyi takip eden Aye, önünde bulduğu topu filelerle buluşturarak takımını 1-0 öne geçirdi.

Ev sahibi ekip, 32. dakikada farkı artırma fırsatı yakaladı. Ceza sahasının sol çaprazında topla buluşan Tomasson’un şutu direkten döndü. Pozisyonun devamında Jarju’nun vuruşunda Serhat Öztaşdelen topu kontrol etti.

İlk yarı Kocaelispor’un 1-0 üstünlüğüyle tamamlandı.

İkinci yarıda Samsunspor beraberlik golü için baskısını artırmaya çalışırken Kocaelispor da kontra ataklarla etkili olmaya devam etti.

Berkan Kutlu’nun pasıyla sol kanatta topla buluşan Baku’nun ceza sahası dışından yaptığı vuruşta Okan Kocuk topu kontrol etti.

Jarju’nun sağ kanattan altıpas bölgesine gönderdiği ortada Sekongo, uygun pozisyonda olmasına rağmen topa dokunamadı.

Samsunspor, Samed Onur ile beraberlik golüne yaklaştı. Ceza yayı gerisinden yapılan vuruşta Serhat Öztaşdelen topu iki hamlede kontrol ederek tehlikeyi önledi.

Kocaelispor ise Baku ile ikinci gole yaklaştı. Haidara’nın pasıyla ceza sahasında topla buluşan Baku’nun şutunu Okan Kocuk kornere çeldi.

Jarju’nun pasında ceza sahasının sağ çaprazında topla buluşan Mendes’in şutu az farkla auta çıktı.

Karşılaşmanın son bölümünde Sissoho’nun ara pasıyla kaleciyle karşı karşıya kalan Metehan Altunbaş, aşırtma bir vuruş yaptı. Ancak top Okan Kocuk’ta kaldı.

Kalan dakikalarda başka gol olmayınca Kocaelispor, Samsunspor’u 1-0 mağlup ederek sahadan 3 puanla ayrıldı.

Karşılaşmaya hızlı başlayan Trabzonspor, henüz 5. dakikada Onuachu’nun golüyle 1-0 öne geçti. Bordo-mavililer, 14. dakikada Salah’ın penaltıdan kaydettiği golle farkı ikiye çıkardı.

Ev sahibi ekipte Onuachu, 22. dakikada bir kez daha sahneye çıkarak kendisinin ikinci, takımının üçüncü golünü attı. Trabzonspor, ilk yarıyı 3-0’lık üstünlükle tamamladı.

İkinci yarıda da kontrolü elinde tutan bordo-mavililer, 59. dakikada Muçi’nin golüyle skoru 4-0’a taşıdı. Trabzonspor’un farklı galibiyetini perçinleyen gol ise 78. dakikada Dju’dan geldi.

Mücadele Trabzonspor’un 5-0’lık üstünlüğüyle sona erdi.

Bu galibiyetle Trabzonspor puanını 7’ye yükseltirken, Gençlerbirliği 7 puanda kaldı.

Trabzonspor, Süper Lig’in 5. haftasında deplasmanda Konyaspor ile karşılaşacak. Gençlerbirliği ise sahasında Kasımpaşa’yı konuk edecek.

Karşılaşmaya iki takım da dengeli başlarken ilk bölüm 6-6 eşitlikle geçildi. İtalya, ilerleyen dakikalarda hücumda etkili olmaya başladı. Egonu'nun smaçlarıyla farkı açan İtalya, 18-9'luk üstünlüğün ardından Antropova'nın da katkısıyla oyunun kontrolünü elinde tuttu. Danesi'nin smaçıyla ilk seti 25-16 kazanan İtalya, finalde 1-0 öne geçti.

İkinci sete de hızlı başlayan İtalya, Egonu'nun üst üste kaydettiği iki ace ile 9-5'lik üstünlük yakaladı. Antropova'nın etkili hücumuyla fark 12-6'ya kadar çıkarken Türkiye'nin molasının ardından milliler oyunun seyrini değiştirdi. Vargas'ın smaçlarıyla 5-0'lık seri yakalayan ay-yıldızlı ekip, farkı 1 sayıya indirdi.

Türkiye, Vargas'ın plasesiyle 15-15'te eşitliği sağladı. Mücadelenin ilerleyen bölümünde hücumdaki etkinliğini artıran milliler, Zehra Güneş'in bloğuyla sette ilk kez 21-20 öne geçti. Hatalarını azaltan A Milli Takım, ikinci seti 25-22 kazanarak skoru 1-1'e getirdi.

Üçüncü sette ise İtalya yeniden oyunun kontrolünü ele aldı. Fahr'ın bloğuyla 6-0'lık seri yakalayan İtalya, 8-2'lik üstünlüğe ulaştı. Antropova'nın servisleriyle fark giderek açılırken İtalya, üst üste iki ace sonrasında 19-8'lik skorla 11 sayılık avantaj yakaladı. Egonu'nun smaçıyla 23-11'e gelen İtalya, seti 25-12 kazanarak yeniden öne geçti.

Dördüncü sete taraftarının desteğiyle başlayan Türkiye, Zehra Güneş'in bloğuyla 6-1'lik üstünlük yakaladı. Eda Erdem Dündar'ın smaçıyla farkı 7 sayıya çıkaran milliler, set boyunca skor avantajını korudu. Son bölümde 21-18 önde bulunan Türkiye, Vargas'ın plasesiyle seti 25-21 kazanarak finali karar setine taşıdı.

Şampiyonu belirleyen beşinci sette baştan sona üstün bir oyun sergileyen Filenin Sultanları, rakibine geri dönüş fırsatı vermedi. Türkiye, karar setini 15-10 kazanarak İtalya'yı 3-2 mağlup etti.

Bu sonuçla A Milli Kadın Voleybol Takımı, Avrupa Şampiyonası'nda üst üste ikinci kez şampiyonluğa ulaşarak Avrupa'nın zirvesindeki yerini korudu.

Netanyahu, "İran bize saldırmıyor. İran bunu yapmaktan kaçınıyor ve bunun nedenini biliyor" dedi.

Binyamin Netanyahu, İran’ın İsrail’e saldırması halinde ise "hayal bile edemeyeceği bir darbe alacağını" savunarak, "Elbette hata yapabilir ve yine de bize saldırma hatasına düşebilir. O zaman hayal bile edemeyeceği bir darbe alacak." ifadelerini kullandı. Netanyahu, "İran'daki yönetimin sonu yakın" dedi.

Yarışa 19. sıradan başlayan 20 yaşındaki sürücü, 1 saat 51 dakika 15.281 saniyelik süreyle birinciliğe ulaşarak bu sezonun yedinci galibiyetini elde etti.

Antonelli, Ludovico Scarfiotti'nin 1966'daki zaferinin ardından İtalya Grand Prix'sini kazanan ilk İtalyan pilot oldu.

Aynı takımdan George Russell, yarışı liderin 3.857 saniye gerisinde ikinci, Red Bull'un Hollandalı pilotu Max Verstappen ise liderden 14.718 saniye farkla üçüncü bitirdi.

Ferrari'nin Monakolu sürücüsü Charles Leclerc, yarışın ikinci turunda takım arkadaşı Lewis Hamilton'ın aracına temas edip aracının kontrolünü kaybetti ve bariyerlere çarparak yarış dışı kaldı.

Formula 1'de sezon 13 Eylül Pazar günü koşulacak İspanya Grand Prix'siyle devam edecek.

Pilotlar ve takımlar klasmanının ilk 5 sırası şöyle:

Pilotlar

1. Kimi Antonelli (İtalya): 267

2. George Russell (Büyük Britanya): 201

3. Lewis Hamilton (Büyük Britanya): 191

4. Lando Norris (Büyük Britanya): 171

5. Charles Leclerc (Monako): 155

Takımlar

1. Mercedes: 468

2. Ferrari: 346

3. McLaren: 287

4. Red Bull: 204

5. Racing Bulls: 75

EBRAR KARAKURT NEDEN MİLLİ TAKIMDA YOK?

Ebrar Karakurt'un milli takım kadrosunda bulunmamasının arkasında sağlık problemi bulunuyor. Milli oyuncu, A Milli Takım kampının başlangıcında yaşadığı ağrılar nedeniyle sağlık kontrolünden geçirildi.

Türkiye Voleybol Federasyonu tarafından yapılan bilgilendirmeye göre gerçekleştirilen tetkiklerde Karakurt'ta kemik iliği ödemi ve sakroiliak eklemde sıvı artışı tespit edildi. Bunun üzerine milli voleybolcu için tedavi ve rehabilitasyon programı başlatıldı.

Karakurt ilk olarak dinlenme sürecine girerken daha sonra fizyoterapi ve kontrollü şekilde sahaya dönüş çalışmalarına başladı.

EBRAR KARAKURT'UN SAKATLIĞI NE?

Ebrar Karakurt'un yaşadığı sağlık sorunu özellikle bel ve kalça bölgesindeki ağrıların ardından ortaya çıktı. Yapılan görüntülemelerde sağ sakroiliak eklem bölgesinde sıvı artışının yanı sıra kemik iliği ödemi belirlendi.

Milli oyuncunun sağlık durumu, A Milli Takım sağlık ekibi ile kulübü Eczacıbaşı'nın sağlık ekipleri tarafından birlikte takip edildi.

Tedavi sürecindeki kontrollerde Karakurt'un bulgularında belirgin iyileşme yaşandığı belirtildi. Buna karşın sağlık ekipleri, oyuncunun sahaya güvenli şekilde dönebilmesi için gereken sürecin henüz tamamlanmadığı yönünde görüş bildirdi.

EBRAR KARAKURT AVRUPA ŞAMPİYONASI KADROSUNDA NEDEN YER ALMADI?

Sağlık ekiplerinin ortak değerlendirmesi sonrasında Ebrar Karakurt'un 2026 CEV Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonası kadrosuna dahil edilmemesine karar verildi.

Bu nedenle Karakurt, Filenin Sultanları'nın Avrupa Şampiyonası'ndaki karşılaşmalarında forma giymedi. Kararın sportif bir tercih ya da milli takıma çağrılmama durumu olmadığı, oyuncunun sağlık durumu gözetilerek alındığı açıklandı.

Milli voleybolcu, sakatlığı nedeniyle daha önce 2026 FIVB Voleybol Milletler Ligi'nin bazı karşılaşmalarında da görev yapamamıştı.

EBRAR KARAKURT MİLLİ TAKIMA ÇAĞRILMADI MI?

Ebrar Karakurt'un kadroda bulunmaması milli takıma çağrılmadığı yönünde bazı soru işaretlerine neden oldu. Ancak federasyonun yaptığı bilgilendirme, kararın oyuncunun devam eden tedavi ve rehabilitasyon süreciyle bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

Karakurt'un sağlık durumunda iyileşme kaydedilmesine rağmen sağlık ekipleri turnuva öncesinde sahaya dönüş için gerekli koşulların tamamen oluşmadığını değerlendirdi.

EBRAR KARAKURT NE ZAMAN MİLLİ TAKIMA DÖNECEK?

Ebrar Karakurt'un milli takıma ve resmi maçlara kesin dönüş tarihiyle ilgili yeni bir tarih açıklanmış değil. Milli oyuncunun dönüşünün sağlık kontrolleri, fiziksel durumu ve sahaya güvenli dönüş programının tamamlanmasının ardından netleşmesi bekleniyor.

JUVENTUS MILAN MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Juventus ile Milan arasındaki Serie A karşılaşması 6 Eylül 2026 Pazar günü oynanacak. Mücadelenin başlama saati Türkiye saatiyle 21.45 olarak açıklandı.

Karşılaşmaya Torino'daki Allianz Stadium ev sahipliği yapacak. Serie A'nın 3. haftasında oynanacak mücadele, haftanın öne çıkan maçlarından biri olacak.

JUVENTUS VE MILAN LİGE KAYIPSIZ BAŞLADI

Juventus, Serie A'da oynadığı ilk iki karşılaşmadan galibiyetle ayrılarak 6 puana ulaştı. Torino temsilcisi bu maçlarda 3 gol atarken henüz kalesinde gol görmedi.

Milan da sezonun ilk iki haftasını 6 puanla tamamladı. Milano ekibi ilk iki karşılaşmada 4 gol kaydederken kalesinde 1 gol gördü. Böylece Juventus-Milan mücadelesi öncesinde iki takım da yoluna kayıpsız devam ediyor.

JUVENTUS MILAN MAÇI HANGİ KANALDA?

Futbolseverlerin merak ettiği Juventus Milan maçı hangi kanalda? sorusunun yanıtı da belli oldu. Juventus ile Milan arasındaki Serie A karşılaşması, S Sport 2 ve S Sport Plus üzerinden canlı yayınlanacak. Mücadele 6 Eylül 2026 Pazar günü saat 21.45'te başlayacak.

Savcılıkta ifadeleri alınan şüphelilerden 5’i adli kontrol uygulanması, Ekrem Baki’nin de aralarında bulunduğu 7 kişi ise tutuklanmaları talebiyle Sulh Ceza Hakimliği’ne gönderildi.

Hakimlik, yapılan değerlendirme sonucunda 6 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmasına, Ekrem Baki’nin de aralarında bulunduğu 6 kişinin ise tutuklanmasına karar verdi.

Amine Cansu Çelik de tutuklanmıştı

Öte yandan İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Üsküdar Belediyesi’ne yönelik soruşturması kapsamında Üsküdar Belediye Başkan Yardımcısı ve Belediye Meclis Üyesi Amine Cansu Çelik, Ruhsat Müdürü Burak Aydın ile işletmeci Erdem Koyunyerli dün gece tutuklanmıştı.

Üsküdar Belediye Başkanlığı seçimi sürecinde neler yaşandı?

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş’ın 31 Temmuz’da tutuklanarak görevinden uzaklaştırılmasının ardından, belediye başkanlığı için 5 Ağustos’ta seçim yapılmıştı. Seçimi Sibel Tan Tan Çetinkaya, rakibine 4 oy fark atarak kazanmıştı.

AK Partili belediye meclis üyelerinin seçim sonucuna yaptığı itiraz üzerine idare mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı vermiş, bu karara yönelik itiraz ise 2 Eylül’de Bölge İdare Mahkemesi tarafından reddedilmişti. Böylece yürütmeyi durdurma kararı kesinleşmişti.

YENİ Parti İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik de yaptığı açıklamada, 5 Ağustos’taki seçimde oy kullanan meclis üyelerinin de aralarında bulunduğu 6 kişinin şüpheli veya tanık sıfatıyla ifadeye çağrıldığını duyurmuştu.

Süreç kapsamında Üsküdar Belediye Başkan Yardımcısı ve Belediye Meclis Üyesi Amine Cansu Çelik ile Belediye Başkan Yardımcısı ve Meclis Üyesi Mithat Özdemir 2 Eylül’de gözaltına alınmıştı. Ertesi gün ise hem İBB hem de Üsküdar Belediyesi Meclis Üyesi olan Ekrem Baki gözaltına alınmıştı.

Mithat Özdemir önceki gün serbest bırakılırken, Amine Cansu Çelik İstanbul Anadolu Adliyesi’nde tutuklanmıştı. Ekrem Baki ise bugün sevk edildiği İstanbul Adliyesi’nde, 5 kişiyle birlikte Sulh Ceza Hakimliği tarafından tutuklandı.

İkinci Dünya Savaşı öncesindeki diplomatik gerilimlere atıf yapan Lavrov, “Onlar, bir İHA buldular ve bunun Rusya’ya ait olduğunu bildirdiler. Kimse işin aslını araştırmadı. Bu aslında, gerçek bir savaşın başlangıcıdır. Almanların, İkinci Dünya Savaşı öncesinde de diplomatik temsilciliklerini kapattığını hatırlıyorum. Bu, kesinlikle kabul edilemez. Onlar, yine savaş istiyor” ifadelerini kullandı. Lavrov, Almanya’nın kendi tarihinden ders çıkarmadığını da sözlerine ekledi.

Havalimanındaki İHA krizi ve alınan kararlar

Almanya’daki Leipzig-Halle Havalimanı’nda 4 Ağustos tarihinde Ukrayna’ya ait bir nakliye uçağının yakınında patlayıcı düzeneği içerdiği değerlendirilen bir İHA tespit edilmiş; ABD istihbaratı bu aracın Rus askeri istihbaratına ait donanımlar taşıdığını öne sürmüştü.

Söz konusu olayın ardından Almanya hükümeti, 1 Eylül’de soruşturma bulgularının Rusya’yı işaret ettiğini belirterek bir dizi yeni tedbir paketini duyurmuştu. Alınan kararlar kapsamında; Rusya’nın Bonn Başkonsolosluğu’nun 18 Eylül itibarıyla kapatılmasına, Berlin’deki Rus Evi’ne ait sözleşmenin feshedilmesine, Rus vatandaşlarına yönelik giriş kontrollerinin sıkılaştırılmasına ve Rusya’nın gölge filosuna yönelik denetimlerin artırılmasına karar verilmişti.

Bakan Ersoy, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının (CSO) uluslararası konser programına ilişkin sosyal medya hesabından paylaşım yaptı.

CSO'nun iki asırlık sanat yolculuğunu dünyanın seçkin sahnelerinde sürdürdüğünü belirten Ersoy, şunları kaydetti:

"1826'dan bu yana ülkemizin müzik hafızasına yön veren CSO'muz Bükreş, Prag, Viyana ve New York'ta vereceği konserlerle Türkiye'nin zengin sanat birikimini müziğin evrensel diliyle dünyaya anlatacak. Bu özel yolculuk, 21 Eylül 2027'de klasik müziğin simge mekanlarından New York Carnegie Hall'da taçlanacak. Köklerinden aldığı ilhamı çağdaş yorumlarla buluşturan Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestramızın 200. yılını kutluyor, değerli şefimiz Cemi'i Can Deliorman'a ve bütün sanatçılarımıza dünya sahnelerindeki konserlerinde başarılar diliyorum."

Uluslararası yolculuk Bükreş'te başlayacak

CSO'nun 200. yıl sezonundaki uluslararası konser programı Bükreş, Prag, Viyana ve New York'u kapsayacak.

Orkestra, uluslararası takvimin ilk konserini 3 Kasım 2026'da Bükreş Ulusal Opera Binası'nda verecek. Cumhuriyet Bayramı'na özel düzenlenecek konseri şef Bujor Hoinic yönetecek.

Konser programında Ferit Tüzün'ün "Türk Kapriçyosu", Mozart'ın 20. Piyano Konçertosu ve Bujor Hoinic'in "Angora" adlı senfonik şiiri yer alacak.

CSO Avrupa turnesine çıkıyor

CSO'nun Avrupa turnesi Mart 2027'de başlayacak. Şef Cemi'i Can Deliorman yönetimindeki orkestra, 29 Mart'ta Prag'ın simge sanat mekanlarından Rudolfinum'un Dvorak Salonu'nda, 31 Mart'ta ise Viyana Konzerthaus’ta dinleyiciyle buluşacak. Turnenin solisti, çağın önde gelen viyolonsel sanatçılarından Mischa Maisky olacak.

Avrupa turnesi programında Ferit Tüzün'ün "Nasreddin Hoca Süiti", Antonin Dvorak'ın viyolonsel konçertosu ve Dmitri Şostakoviç'in 10. Senfonisi seslendirilecek.

Prag konserinin Rudolfinum'un Dvorak Salonu'nda gerçekleştirilecek olması, programda Dvorak'ın eserine özel bir anlam kazandıracak.

CSO, Avrupa turnesinde seslendireceği programı 26 Mart'ta Ankara'da da sanatseverlerle buluşturacak.

200. yılın zirve noktası Carnegie Hall

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, CSO'nun 200. yıl sezonundaki uluslararası programı, 21 Eylül 2027'de New York Carnegie Hall'da verilecek konserle tamamlanacak.

Dünya klasik müzik sahnesinin en önemli salonlarından biri kabul edilen Carnegie Hall'daki konseri Cemi'i Can Deliorman yönetecek. Konser programına ilişkin ayrıntılar gelecek aylarda açıklanacak.

Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası, Bükreş'ten Prag ve Viyana'ya, oradan New York'a uzanan programıyla 200 yıllık sanat birikimini uluslararası dinleyicilerle buluşturacak.

CSO sahnesinde dünya yıldızları

Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası, bu sezon da dünyanın önde gelen şef ve solistlerini Ankara'da sanatseverlerle buluşturacak.

Klasik müziğin uluslararası yıldızlarının yer alacağı sezon programı, dünya kültür metropollerinin en seçkin konser salonlarında karşılaşılabilecek nitelikte bir repertuvar ve sanatçı kadrosunu Ankara'ya taşıyacak.

Sanatseverler, dünyanın farklı merkezlerinde takip edilen usta şef ve solistleri, CSO sahnesinde dinleme ayrıcalığına sahip olacak.

Mücadeleye etkili başlayan Kasımpaşa, 20. dakikada Güven Yalçın’ın attığı golle 1-0 öne geçti. İlk yarı bu skorla tamamlanırken, ev sahibi ekip ikinci yarının başında farkı ikiye çıkardı.

Kasımpaşa’nın ikinci golü 52. dakikada Benedyczak’tan geldi. Skoru 2-0’a taşıyan ev sahibi ekip, maçın kontrolünü elinde tutmak isterken Amedspor kısa sürede karşılık verdi.

Konuk takımın golcüsü Gift Orban, 59. dakikada fileleri havalandırarak farkı bire indirdi. Mücadelenin son bölümünde baskısını artıran Amedspor, 83. dakikada yine Gift Orban’ın attığı golle skoru 2-2’ye getirdi.

Kalan dakikalarda başka gol olmayınca karşılaşma 2-2’lik eşitlikle tamamlandı.

Bu sonuçla Kasımpaşa puanını 6’ya yükseltirken, Amedspor 7 puana ulaştı.

Ligin 5. haftasında Emre Belözoğlu yönetimindeki Kasımpaşa, Gençlerbirliği deplasmanında puan arayacak. Amedspor ise sahasında Başakşehir’i konuk edecek.

Karşılaşmaya hızlı başlayan Çorum FK, 6. dakikada Kiziridis’in kaydettiği golle 1-0 öne geçti. Baskısını sürdüren ev sahibi ekip, 27. dakikada Borza’nın attığı golle farkı ikiye çıkardı. İlk 45 dakika Çorum FK’nın 2-0 üstünlüğüyle tamamlandı.

İkinci yarıda skor avantajını koruyan Çorum FK, Eyüpspor’un farkı azaltmasına izin vermedi. Karşılaşmanın 88. dakikasında Mahmic’in attığı gol, maçın skorunu belirledi.

Sahadan 3-0’lık galibiyetle ayrılan Çorum FK, Süper Lig’deki ilk sezonunda ilk galibiyet sevincini yaşadı.

ANTALYASPOR - SİVASSPOR MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Antalyaspor - Sivasspor karşılaşması 6 Eylül 2026 Pazar günü oynanacak. Corendon Airlines Park’ta gerçekleştirilecek müsabakanın başlama saati 20.00 olacak.

İki takım da lig mücadelesinde sahadan olumlu bir sonuçla ayrılarak puan hanesine önemli bir katkı yapmak istiyor.

ANTALYASPOR - SİVASSPOR MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Antalyaspor ile Sivasspor arasındaki Trendyol 1. Lig karşılaşmasına Antalya’daki Corendon Airlines Park ev sahipliği yapacak.

Antalyaspor mücadeleye taraftarı önünde çıkarken Sivasspor deplasmanda puan arayacak.

ANTALYASPOR - SİVASSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Antalyaspor - Sivasspor maçı 6 Eylül 2026 Pazar günü saat 20.00’de başlayacak. Mücadele beIN Sports Max 2 ve TRT Spor kanallarından canlı olarak ekranlara gelecek.

MUĞLASPOR - VANSPOR MAÇI SAAT KAÇTA?

Muğlaspor ile Vanspor arasındaki Trendyol 1. Lig karşılaşması, 6 Eylül 2026 Pazar günü oynanacak. Muğla Atatürk Stadyumu’ndaki mücadelede ilk düdük saat 20.00’de çalacak.

Her iki takım da ligdeki hedefleri doğrultusunda sahadan puan veya puanlarla ayrılmak için mücadele edecek.

MUĞLASPOR - VANSPOR MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Muğlaspor - Vanspor karşılaşmasına Muğla Atatürk Stadyumu ev sahipliği yapacak. Muğlaspor, taraftarı önünde Vanspor karşısında sahaya çıkacak.

MUĞLASPOR - VANSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Muğlaspor - Vanspor maçı 6 Eylül 2026 Pazar günü saat 20.00’de başlayacak. Trendyol 1. Lig karşılaşması beIN Sports 5 ve tabii Spor 7 kanallarından canlı olarak yayınlanacak.

BATMAN PETROL - KARAGÜMRÜK MAÇI SAAT KAÇTA?

Batman Petrol - Karagümrük karşılaşması, 6 Eylül 2026 Pazar günü saat 20.00'de başlayacak. Mücadele Batman Şehir Stadyumu'nda oynanacak.

BATMAN PETROL - KARAGÜMRÜK MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Trendyol 1. Lig mücadelesine Batman Şehir Stadyumu ev sahipliği yapacak. Batman Petrol, Karagümrük karşısında sahasında mücadele edecek.

BATMAN PETROL - KARAGÜMRÜK MAÇI HANGİ KANALDA?

Batman Petrol - Karagümrük maçı beIN Sports Max 1, tabii Spor 6 ve TRT Kurdi kanallarından canlı olarak yayınlanacak. Karşılaşmanın başlama saati ise 20.00.

KOCAELİSPOR - SAMSUNSPOR MAÇI SAAT KAÇTA?

Kocaelispor - Samsunspor maçı bugün saat 20.00'de başlayacak. Süper Lig mücadelesine Kocaeli Stadyumu ev sahipliği yapacak.

KOCAELİSPOR - SAMSUNSPOR MAÇI HANGİ KANALDA?

Kocaelispor ile Samsunspor arasındaki Trendyol Süper Lig karşılaşması beIN Sports 2 ekranlarından canlı olarak yayınlanacak.

Paylaşımda, "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Ünal Üstel ve Başbakan Yardımcısı Sayın Fikri Ataoğlu da TCG Alemdar gemimizi ziyaret ederek çalışmaları yerinden takip etti" denildi.

TRABZONSPOR - GENÇLERBİRLİĞİ MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Trabzonspor ile Gençlerbirliği arasındaki karşılaşma bugün saat 20.00’de başlayacak. Süper Lig’de puan mücadelesi verecek iki ekip, üç puan için sahaya çıkacak.

Bordo-mavililer, taraftarı önünde oynayacağı mücadeleden galibiyetle ayrılmayı hedefliyor. Gençlerbirliği ise Trabzon deplasmanından puan veya puanlarla dönmenin hesaplarını yapıyor.

TRABZONSPOR - GENÇLERBİRLİĞİ MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Karşılaşma Trabzon’daki Papara Park’ta oynanacak. Trabzonspor’un iç saha maçlarına ev sahipliği yapan statta mücadele saat 20.00’de başlayacak.

TRABZONSPOR - GENÇLERBİRLİĞİ MAÇI HANGİ KANALDA?

Trabzonspor - Gençlerbirliği maçı beIN Sports 1 kanalından canlı olarak yayınlanacak. Trendyol Süper Lig karşılaşmasını ekran başından takip etmek isteyen futbolseverler, saat 20.00’den itibaren beIN Sports 1 üzerinden mücadeleyi canlı izleyebilecek.

Bordo-mavililerin sosyal medya hesabından yayımlanan mesajda, şu ifadeler yer aldı:

"Biz yalnızca adalet istiyoruz"

"Türk futbolunda yıllar geçiyor; takımlar, yönetimler, kadrolar ve yatırımlar değişiyor. VAR geliyor, teknoloji gelişiyor, futbolun her alanında yeni standartlardan söz ediliyor.

Ancak bir tek şey değişmiyor: Hakem hataları.

Henüz sezonun başında olmamıza rağmen hakem performanslarının Türk futbolunun bir kez daha en önemli gündem maddesi haline gelmesi, sistemdeki sorunun ne kadar köklü ve ciddi olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu’nun göreve geldiği günden bu yana hakemlerin gelişimi için ortaya koyduğu çabayı görmezden gelemeyiz. TFF Başkanı’nın bu konudaki hassasiyeti ortadayken, mevcut hakem kadrolarının hala yetersiz kalması, sorunun yapısal boyutunu açıkça göstermektedir.

Sezonun ilk haftasından itibaren Kasımpaşa, Başakşehir ve Amedspor karşılaşmalarında takımımız aleyhine verilen kritik kararlar artık “hata” kelimesiyle açıklanabilecek sınırların çok ötesine geçmiştir.

Sahada verilen yanlış kararların VAR tarafından düzeltilmediği, VAR müdahalesi gereken pozisyonlarda sessiz kalındığı, futbolun temel kurallarının dahi farklı maçlarda farklı şekilde yorumlandığı bir düzeni kabul etmemiz mümkün değildir.

Trabzonspor Kulübü olarak bu sezon ulaşmak istediğimiz çok önemli hedeflerimiz var. Camiamız, bu hedefler doğrultusunda büyük bir mücadele ortaya koymaktadır.

Bu emeğin, kabul edilemez hakem kararlarıyla gölgelenmesine sessiz kalmayacağız.

Biz yalnızca adalet istiyoruz. Yıllardır!

"Trabzonspor’un kaybedecek zamanı yoktur"

Türk futbolunun artık Avrupa standartlarında eğitim almış, fiziksel ve mental olarak yeterli, baskı altında doğru karar verebilen, futbolun kurallarına hakim hakemlere ihtiyacı vardır.

Aynı şekilde VAR odalarında görev yapan isimlerin de pozisyonları yorumlayan değil, kuralları eksiksiz uygulayan ve gerektiğinde sahadaki hakemin açık hatasını düzeltebilecek yetkinlikte kişilerden oluşması zorunluluktur.

Trabzonspor’un kaybedecek zamanı yoktur. Türk futbolunun da tahammülü kalmamıştır.

Bugün oynayacağımız Gençlerbirliği karşılaşması öncesinde açıkça ifade ediyorum:

Sahada futbolcuların mücadelesinin önüne geçen, maçın sonucuna etki eden, konsantrasyonu ve özgüveni tartışmalı bir hakem yönetimi görmek istemiyoruz.

Pozisyonunuzu değiştirin! Emeğin karşısında durmayın!"

ESKİŞEHİRSPOR - ALANYA 1221 MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Eskişehirspor - Alanya 1221 karşılaşması 6 Eylül 2026 Pazar günü oynanacak. TFF 3. Lig mücadelesinde ilk düdük Türkiye saati ile 19.00'da çalacak.

Eskişehir Yeni Stadyumu'nda oynanacak karşılaşmada iki ekip de lig mücadelesinde önemli bir sonuç almak için sahaya çıkacak.

ESKİŞEHİRSPOR - ALANYA 1221 MAÇI NEREDE OYNANACAK?

Eskişehirspor ile Alanya 1221 arasındaki karşılaşmaya Eskişehir Yeni Stadyumu ev sahipliği yapacak. Eskişehirspor, taraftarı önünde oynayacağı mücadelede sahadan avantajlı bir sonuçla ayrılmayı hedefleyecek.

ESKİŞEHİRSPOR - ALANYA 1221 MAÇI HANGİ KANALDA?

Eskişehirspor - Alanya 1221 maçı 6 Eylül 2026 Pazar günü saat 19.00'da başlayacak. Eskişehir Yeni Stadyumu'nda oynanacak TFF 3. Lig karşılaşması Tivibu Spor kanalından canlı olarak ekranlara gelecek.

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!