Çocukların aile ortamında büyümesi destekleniyor

Bakan Göktaş, çocuklara yönelik çalışmaların Bakanlık açısından öncelikli alanlardan biri olduğunu belirtti. Çocukların aile ortamında büyümesinin toplumsal değerlerin korunmasında önemli rol oynadığı ifade edildi.

SED hizmetiyle aile yanında destek

Sosyal ve Ekonomik Destek hizmeti kapsamında çocukların ailelerinin yanında ve sosyal çevreleri içinde desteklendiği belirtildi. Uygulamanın çocukların kurumsal bakım yerine aile bütünlüğü içinde büyümesini hedeflediği aktarıldı.

1,83 milyar liralık ödeme yapıldı

Göktaş, çocukların eğitimli, sağlıklı ve güvenli bir ortamda yetişmesi amacıyla çalışmaların sürdüğünü ifade etti. Haziran ayına ilişkin toplam 1 milyar 830 milyon lira tutarındaki SED ödemesinin hesaplara yatırıldığını kaydetti.

Gündemde Ukrayna Savaşı ve bölgesel krizler

Moskova temaslarında Türkiye ile Rusya arasındaki ikili ilişkilerin yanı sıra Ukrayna savaşı, Karadeniz güvenliği, Suriye, İran ve Gazze’deki gelişmeler ele alınacak.

Türkiye’nin, Rusya-Ukrayna savaşında kalıcı barış için diplomatik çözüm çağrılarını yinelemesi bekleniyor.

Türkiye’den arabuluculuk ve ateşkes mesajı

Görüşmelerde Türkiye’nin, daha önceki süreçlerde olduğu gibi Rusya ile Ukrayna arasında yeni müzakere turlarına ev sahipliği yapmaya hazır olduğu mesajını iletmesi öngörülüyor.

Ayrıca Karadeniz’de artan gerilimin küresel güvenlik için risk oluşturduğuna dikkat çekilerek seyrüsefer güvenliği ve enerji hatlarının korunması vurgulanacak.

Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu gündemi

Ziyarette İran ve ABD arasındaki gelişmeler de gündeme gelecek. Türkiye’nin Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin sağlanması ve kalıcı barışın desteklenmesi yönündeki tutumunu yinelemesi bekleniyor.

Gazze ve Suriye vurgusu

Görüşmelerde Gazze’deki insani durum ve İsrail’in saldırıları da ele alınacak. Türkiye’nin ateşkes ihlallerinin son bulması gerektiği yönündeki görüşünü aktaracağı belirtildi.

Suriye’de istikrarın sağlanması ve bölgesel barış için uluslararası desteğin önemine de dikkat çekilecek.

Ekonomik ve enerji iş birliği

Ziyaret kapsamında Türkiye-Rusya ekonomik ilişkileri de değerlendirilecek. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 2025 yılında 49 milyar doları aştığı, Rus turist sayısının ise 6,9 milyona ulaştığı belirtildi.

Ayrıca Akkuyu Nükleer Güç Santrali projesinde ilk reaktörün devreye alınmasının planlandığı aktarıldı.

Türk iş dünyası ile görüşme

Bakan Fidan’ın Moskova ziyareti kapsamında Rusya’daki Türk iş insanlarıyla da bir araya gelmesi bekleniyor.

Açıklamada, amir ve polis memuru rütbesindeki 19 bin 96 personelin yer değiştirme işlemlerinin bugün saat 18.00 itibarıyla duyurulacağını ifade etti.

"Bugün Personel Bilgi Sistemi üzerinden açıklanacak"

Al Fidan'ın yazılı açıklamasında şunlar kaydedildi:

"Emniyet Genel Müdürlüğümüzde başkomiser ve altındaki rütbelerde görev yapan, 2026 yılı Genel Atama Dönemi kapsamında atamaya tabi olan 1528 amir ve 17 bin 568 polis memuru rütbesindeki toplam 19 bin 96 personelimizin yer değiştirme işlemleri, bugün saat 18.00 itibarıyla Personel Bilgi Sistemi üzerinden açıklanacaktır. Atamaya tabi olan tüm personelimize yeni görev yerlerinde başarılar diliyor, teşkilatımıza, personelimize ve ailelerine hayırlı olmasını temenni ediyorum."

Sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada toplumsal duyarlılığın altını çizen Bakan Yumaklı, yeşil alanların korunması adına kıvılcım oluşturabilecek her türlü eylemden kaçınılması gerektiğini belirtti.

Orman yangınlarına karşı kontrolsüz ateş uyarısı yapıldı

Bakanlık bünyesinde yürütülen orman yangını önlemleri ve operasyonel hazırlıkların aralıksız sürdürüldüğünü vurgulayan Yumaklı, ormanlık bölgelerde ve bu bölgelere yakın açık arazilerde kontrolsüz ateş yakılmaması hususunda mesajlar verdi.

Ateş yakmama çağrısı yapıldı

Bakan Yumaklı, orman ve açık alanlarda ateş yakılmaması gerektiğini belirtti. Alev çıkmasına neden olabilecek tüm faaliyetlerden uzak durulması gerektiğini ifade eden Yumaklı, yangınların önlenmesinde bireysel hassasiyetin önemine dikkat çekti.

7 gün 24 saat görev yapan ekipler

Yumaklı, orman yangınlarına karşı 28 bin personel ve 138 bin gönüllünün görev yaptığını, hava ve kara filosunun ise 7 gün 24 saat hazır durumda olduğunu bildirdi. Buna rağmen en büyük gücün vatandaşların dikkati olduğunu vurguladı.

Yangınların önlenmesi vurgulandı

Açıklamasında yangınların çıkmadan önlenmesinin en önemli adım olduğunu belirten Yumaklı, “Unutmayın, yangını söndürmenin en kolay yolu, onun hiç çıkmamasını sağlamaktır.” ifadelerini kullandı.

🌲 Ormanlarımızı korumak için 28 bin personelimiz, 138 bin gönüllümüz, hava ve kara filomuzla 7/24 görev başındayız.

🤝 Ancak en büyük gücümüz; sizin hassasiyetiniz.

🚫 Ormanda veya açık alanda ateş yakmayalım.
🚫 Alev çıkmasına sebep olabilecek tüm faaliyetlerden uzak duralım.… pic.twitter.com/3wPtfrSx4D

— İbrahim Yumaklı (@ibrahimyumakli) June 15, 2026

Uçum, mevcut siyasi ve hukuki koşullar altında “erken seçim” tartışmalarının gerçekçi olmadığını savunarak, seçimlerin yenilenmesi ihtimalinin 2028 yılına işaret edebileceğini belirtti.

"Seçimlerin yenilenmesi" vurgusu

Uçum, Türkiye’nin mevcut anayasal sisteminde “erken seçim” kavramının hukuki bir karşılığı olmadığını ifade etti. Seçimlerin 5 yıllık sabit dönemler için yapıldığını hatırlatan Uçum, bu sürecin yalnızca “seçimlerin yenilenmesi” kararıyla değişebileceğini söyledi.

Bu kararın hem Cumhurbaşkanı hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından alınabileceğini belirten Uçum, bunun istisnai ve olağanüstü koşullara bağlı olduğunu vurguladı.

2028 öncesi erken seçim beklentisine “gerçekçi değil” değerlendirmesi

Uçum, mevcut siyasi ve ekonomik şartlar dikkate alındığında kısa vadede seçimlerin yenilenmesini gerektirecek bir durum bulunmadığını ifade etti.

Türkiye’nin olağan bir siyasi süreçten geçtiğini belirten Uçum, erken seçim beklentilerinin daha önce de karşılık bulmadığını hatırlattı.

16 Nisan 2028 tarihini işaret etti

Uçum, olası seçim takvimine ilişkin değerlendirmesinde 16 Nisan 2028 tarihine dikkat çekti. Bu tarihin, seçimlerin yenilenmesi kararı alınması halinde teknik olarak mümkün olabileceğini söyledi.

Ayrıca 16 Nisan tarihinin, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi referandumunun yıl dönümüne denk gelmesi nedeniyle sembolik bir anlam taşıyabileceğini ifade etti.

"İstisnai adaylık imkânı devreye girebilir"

Uçum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yeniden adaylığı için yeni bir anayasa değişikliğine ihtiyaç olmadığını belirtti.

Seçimlerin yenilenmesi halinde mevcut anayasal düzen çerçevesinde “istisnai adaylık” imkânının devreye girebileceğini söyledi.

Uçum'un AA Analiz için kaleme aldığı yazının tamamı şöyle:

"Yeniden erken seçim ve baskın seçim gibi konular gündeme getirilmeye çalışılıyor. Başkanlık sistemine geçildikten sonra her fırsatta erken seçim konusunu öne çıkarmaya çalışanları gördük. Erken seçim tartışmasını ne zaman deneseler bu tartışma hep sonuçsuz kaldı. Buna rağmen vazgeçmiyorlar. Bu sebeple yeni sistemde erken seçim tartışmalarına tekrar göz atmak isabetli olabilir.

Parlamenter sistem ezberinden kurtulamamak

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişi sağlayan 24 Haziran 2018 seçimlerini takiben yapılan 31 Mart 2019 yerel seçimlerinden sonra da bir "erken seçim" tartışması gündeme taşınmaya çalışılmıştı.

O zamanki tartışmalar sırasında "parlamenter sistem tecrübesiyle başkanlık sisteminde erken seçim beklentisine girmenin gerçekçi olmadığını" defalarca ifade etmiştik. Nitekim 18 Haziran 2023’te yapılması gereken seçimler bayram ve mevsim koşulları sebebiyle bir ay kadar geriye alınarak 14 Mayıs 2023’te yapıldı. Yani bazılarının beklediği gibi ve anlamına uygun bir "erken seçim" gerçekleşmedi. Seçimler teknik sebeplerle bir ay kadar geriye alınmakla birlikte normal döneminde yapıldı.

Bu tecrübeye rağmen 14 ve 28 Mayıs 2023 tarihlerinde gerçekleşen Meclis ve Cumhurbaşkanı seçimlerini takiben yapılan 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden sonra da "erken seçim" tartışması yine gündeme getirildi. O tartışmadan da bir sonuç çıkmadı.

Şimdi de muhalefet yine bir erken seçim tartışması açmaya çalışıyor. Bunun da tutmayacağı açık ancak konunun doğru anlaşılması için anayasal sistemi bir kez daha hatırlamakta fayda var.

Anayasal sistem

Öncelikle belirtelim ki anayasal sistemde erken seçim kavramı yok. Gerek cumhurbaşkanı gerekse meclis beş yıllık sabit süreyle seçiliyor.

Ancak bu süre her iki kurum açısından da garanti sabit süre değil esnek sabit süredir çünkü bu süre içerisinde meclis veya cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesi kararı verebilir. Bunun siyasi ve toplumsal sonucunun adı "erken seçim" olabilir. Ama hukuki anlamı ve adı seçimlerin yenilenmesidir.

Bu durumda konuyu eski sistemin kavramı olan "erken seçim" adıyla tartışınca doğal olarak eski sistemdeki erken seçim tecrübelerinin gerekçeleriyle meseleye bakılıyor. Bu da yeni sisteme tamamen yabancı ve eskimiş argümanlarla bir seçim tartışmasına sebebiyet veriyor.

Bu nedenle tartışma "seçimlerin yenilenmesi" kavramı üzerinden yapılmalı ve soru, "seçimlerin yenilenmesi hangi sosyal, siyasi, ekonomik ve hukuki koşullarda olabilir" diye sorulmalıdır. Aksi takdirde bağlamında ve doğru bir tartışma yapılamaz.

Dolayısıyla işin hukuki ve olgusal boyutuna bakmak seçimlerin yenilenmesi kararının nasıl verileceği ve sonuçlarının neler olacağını değerlendirmek gerekir.

Seçimlerin yenilenmesi

Seçimlerin yenilenmesi kararını cumhurbaşkanı verebilir. Birinci döneminde bu kararı verdiğinde kalan süresinden feragat etmiş olur. Ayrıca yeniden aday olacaksa seçilme konusunda siyasi ve sosyal riski göze alır. Bir cumhurbaşkanı ikinci döneminde seçimlerin yenilenmesi kararı verirse bu sefer de hem kalan süresinden feragat eder hem de bir daha aday olamaz. O zaman cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesini istemek ancak son derece olağanüstü koşullarda ve başka bir çarenin kalmadığı hallerde istisnaen yani son çare olarak verilebilecek bir karardır.

Seçimlerin yenilenmesi kararını meclis verecekse 360 milletvekilinin (3/5 oranın) bu kararı vermesi gerekir. Elbette bu kararı verecek milletvekilleri de yeniden seçilmek isterlerse kararı verirken siyasi ve sosyal riskleri göze almak zorundadır. Buna göre meclisin bu kararı vermesi de nitelikli çoğunluk gerektirdiğinden ve bunun içinde ancak olağanüstü şartlarda bir mutabakat sağlanabileceğinden istisnai bir durum olacaktır. Eski sistemde basit çoğunlukla verilebilen erken seçim kararlarının bile belli şartlarla ve zorluklarla alınabildiği gözetildiğinde, yeni sistemde bunun ne kadar zor ve son derece istisnai olacağı daha iyi anlaşılabilir.

Şu aşamada Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) seçimlerin yenilenmesi kararını vermesini beklemek gerçekçi değil

Genel olarak içinde bulunduğumuz dönemde dünyada ve bölgedeki tüm gelişmelere rağmen Türkiye, siyasal sistemin işleyişi açısından olağanüstü bir durum içinde değildir. Ayrıca meclis ve hükümeti yenilemeyi gerektiren istisnai bir koşul da yoktur. Tam tersine bölgedeki durum, savaş koşulları, Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci gibi son derece önemli sebeplerle bugün Türkiye’yi "erken seçim" gündemiyle meşgul etmeye çalışmak ciddi sorun olur. Bu nedenle bugün karşılığı olabilecek bir erken seçim tartışması gerçekçi değildir.

Bu durumda 2028’e kadar olağanüstü şartlar ve istisnai durumlar oluşmadığı sürece "erken seçim" tartışması somut bir gündem olamaz ve soyut tartışmadan öteye gidemez.

Bununla birlikte bilindiği üzere Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bir kez daha aday olması için yeni anayasaya veya anayasa değişikliğine ihtiyaç yoktur. Mevcut anayasada zaten bu konuda imkan vardır. İstisnai adaylık dediğimiz bu imkan TBMM’nin 7 Mayıs 2028’de yapılması gereken genel seçimlerden belli bir süre önce alabileceği seçimlerin yenilenmesi kararıyla devreye girer.

Örneğin 2027 yılının son çeyreğinde veya 2028’in başlarında TBMM en az 360 milletvekilinin oyuyla seçimlerin yenilenmesi kararı alırsa ve Cumhurbaşkanı Erdoğan da tercih ederse son kez aday olur.

Daha önce defalarca ifade ettiğimiz gibi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gerek kapsamlı birikimi gerekse etkili ve dünya ölçüsündeki liderliğiyle bir dönem daha dış ve iç süreçlerde Türkiye’ye hizmet etmesi ülkenin ihtiyacıdır. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aday olması ve seçilmesi, yüzyılı aşkın süredir devam eden Cumhuriyetimizin kuruluşunu tamamlamak bakımından tarihi eşikte olduğumuz bu dönemde Türkiye’ye büyük katkı yapar.

İşin özü, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden cumhurbaşkanı olmaya ihtiyacı yoktur ama Türkiye’nin bir kez daha Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ihtiyacı vardır.

Ülke liderliği birikimi, dünyadaki güçlü ve birçok konuda öncü siyasi etki açısından Türkiye’nin büyük bir değeri olan Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, 2028 seçimlerinde son kez adaylık yolu açmak TBMM'nin seçimlerin yenilenmesi kararı vermesi açısından gerekli koşul olarak sayılabilir ve sayılmalıdır. Cumhur İttifakı'nın bu konuda kararlılık göstereceği hem MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin daha önce yaptığı açıklamalarla hem de AK Parti yetkililerinin beyanlarıyla şimdiden bellidir. Mecliste bu yönde güçlü bir eğilim oluşabileceği de öngörülebilir. Ancak olağan gidişatta bu hususun 2027'nin sonlarından önce gündeme gelmesi beklenen bir durum olarak gözükmüyor. Dolayısıyla bu konunun da henüz zamanının gelmediği açıktır.

Bir ihtimal olarak önümüzdeki seçimlerin 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılması

2027'nin son çeyreği ila 2028'in ilk çeyreğini oluşturan altı aylık periyotta seçimlerin yenilenmesi konusunun seçimlerin hangi günde yapılacağına odaklanacağı öngörülebilir. Olası günlerden biri de 16 Nisan 2028 Pazar günüdür.

Önümüzdeki genel seçimlerin 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılması için TBMM’nin 28. Dönemin son yasama yılında normal seçim günü olan 7 Mayıs 2028'den önce uygun bir zamanda seçimlerin yenilenmesi kararı alması yeterlidir. TBMM bu kararı aldığında zaten Cumhurbaşkanı Erdoğan mevcut anayasa gereği istisnai adaylıktan yararlanarak son kez aday olma hakkına sahip olur.

Önümüzdeki dönemde yapılacak genel seçimlerden bir yıl öncesinde süreye ilişkin herhangi bir yasal değişiklik olmazsa, Cumhurbaşkanı Seçim Kanunu'na göre seçimlerin yenilenmesi kararından sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü seçim yapılır. Buna göre TBMM, 2028'de 9 Şubat ila 15 Şubat’a gelen günlerden herhangi birinde seçimlerin yenilenmesi kararını alırsa seçim, Kanun gereği 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılır.

TBMM’nin böyle bir kararı alması halinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin kabul edildiği referandumun günü olan 16 Nisan’da yani referandumun on birinci yıl dönümünde genel seçimlerin yapılması güçlü bir sembolik mana da taşır.

İktidar açısından Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin üçüncü seçimlerinin referandum günü yapılması sistemin teyidine ilişkin anlam ifade eder.

Muhalefet bakımından ise eleştirdikleri Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin halk tarafından kabul edildiği gün genel seçimleri yapmak sistemin muhasebesi açısından imkan sağlar.

Ayrıca birçok başka yönden de önümüzdeki genel seçimlerin 16 Nisan 2028 günü yapılması en uygun seçenek olabilir. Ancak bu sadece bir öneridir. Elbette bu konuda takdir de nihai karar yetkisi de TBMM'dedir."

Türkiye ekonomi modeli kapsamında yeni adımlar açıklanacak

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Türkiye Ekonomi Modeli çerçevesinde hızlı ve çözüm odaklı adımlar atmaya devam edileceğini belirtti. Yapılacak yeni adımlar silsilesinin bu akşamdan itibaren kamuoyu ile paylaşılacağı ifade edildi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan ekonomik değerlendirmeler

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Türkiye'nin dünyanın sayılı büyük ekonomileri arasında yer aldığı ve serbest piyasa ekonomisi ilkeleri çerçevesinde güçlü temeller üzerinde yükselmeye devam ettiği vurgulandı.

Açıklamada şu ifadeler yer aldı:

"Ekonomimizin yakaladığı güçlü ve dengeli büyüme performansının daim kılınması hedeflenmektedir. Geride kalan 20 yıllık süreçte başta kamu maliyesi ve bankacılık sektörü olmak üzere elde ettiğimiz kazanımlar, ekonomimizin bu sağlam duruşunu desteklemektedir."

Kamu maliyesi ve bankacılık sektörüne ilişkin değerlendirme

Hazine ve Maliye Bakanlığı açıklamasında, kamu maliyesinde sağlanan disiplinin ekonomik süreçlerde manevra alanı oluşturduğu belirtildi.

Bankacılık sektörünün güçlü yapısının finansmana erişimi desteklediği ifade edilen açıklamada şunları kaydetti:

"Kamu maliyesinde sağlanan disiplinin oluşturduğu imkanlar, zorlu dönemlerde ekonomimiz için bir manevra alanı olarak kullanılmaktadır. Bankacılık sektörümüzün sağlam ve istikrarlı yapısı ise özel sektörümüzün ve hane halkımızın ihtiyaç duyduğu finansmanın kesintisiz ve daha da önemlisi uygun koşullarda sağlanmasına aracı olmaktadır. Güçlü sanayi altyapısı ile dinamik ve zorlu koşullara kolay adapte olabilen özel sektörümüz de büyüme ve kalkınma hedeflerimizi birer birer yakalamamızda kuşkusuz bizlere önemli bir destek vermektedir."

Küresel ekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirme

Bakanlık açıklamasında, 2008 küresel finansal krizi ve 2011 Avrupa borç krizi gibi süreçlere atıfta bulunularak Türkiye ekonomisinin bu dönemlerden büyüyerek çıktığı ifade edildi.

Açıklamada, "Türkiye ekonomisi, tüm bu dönemlerden dış şoklara karşı olan direnci sayesinde başarı ile büyüyerek ve daha da güçlenerek çıkmıştır" denildi.

Döviz kuru ve piyasa değerlendirmeleri

Hazine ve Maliye Bakanlığı, son dönemde küresel ekonomik gelişmelerin etkilerine değinerek, döviz fiyatlarına ilişkin spekülatif söylemlere dikkat çekti.

Açıklamada, "Türkiye Ekonomi Modeli" çerçevesinde politikaların sürdürüleceği ve ekonomik başlıklarda yeni adımların kamuoyu ile paylaşılacağı belirtildi.

Bakanlık açıklamasında ayrıca, 20 Aralık 2021’de döviz kuruna ilişkin yaşanan süreçlere atıf yapılarak, ekonomik gelişmelerin sağduyulu değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

türkiye ekonomi modeli kapsamında yeni ekonomik adımlar

Hazine ve Maliye Bakanlığı, enflasyon ve döviz kuru gibi ekonomik başlıklarda Türkiye Ekonomi Modeli kapsamında çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Yeni adımlar silsilesinin bu akşamdan itibaren ilgili kurumlarla birlikte kamuoyuna duyurulacağı bildirildi.

AB liderlerinden ortak diplomasi mesajı

AB Konseyi Başkanı António Costa, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, mutabakatı memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.

Liderler, Avrupa Birliği’nin sürece diplomatik, ekonomik ve siyasi katkı sunmaya hazır olduğunu vurguladı.

Hürmüz Boğazı ve Seyrüsefer vurgusu

AB açıklamalarında özellikle Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanmasının kritik önem taşıdığı ifade edildi.

AB liderleri, bölgedeki ticaret ve enerji akışının güvenliği için boğazın açık tutulmasının küresel ekonomi açısından hayati olduğunu belirtti.

Nükleer müzakereler ve kalıcı barış hedefi

AB tarafı, mutabakatın İran’ın nükleer programına ilişkin daha kapsamlı müzakerelere zemin hazırlayabileceğini değerlendirdi. Ayrıca Orta Doğu’da kalıcı barış için daha geniş kapsamlı bir diplomatik sürecin başlatılması gerektiği vurgulandı.

Kaja Kallas, anlaşmanın “potansiyel bir dönüm noktası” olabileceğini belirterek, uygulanmasının küresel enerji krizinin hafiflemesine de katkı sağlayabileceğini söyledi.

AB’den bölgesel istikrar mesajı

Ursula von der Leyen ise anlaşmanın hızla ve eksiksiz uygulanması gerektiğini ifade etti. Von der Leyen, İran’ın nükleer ve balistik programlarının yanı sıra bölgesel istikrarsızlık yaratan faaliyetlerin de sona ermesi gerektiğini belirtti.

AB, Lübnan’da ateşkes çağrısında bulunarak bölgedeki egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiğini de vurguladı.

• Gebeler ve emziren anneler
• Düzenli ilaç kullananlar
• Veganlar ya da özel diyet uygulayanlar
• Önceden var olan eksikliklerle gelen yeni göçmenler
• Önemli yoksulluk yaşayanlar
• Alkol kullanım bozukluğu olanlar
• Bağırsak emilim bozukluğu olanlar
• Sınırlı güneş ışığına maruz kalanlar
• Mide ve bağırsak cerrahisi öyküsü olanlar
• Zayıflama iğneleri kullananlar
• Doğuştan metabolizma bozuklukları olan hastalar
• Hemodiyalize giren hastalar gibi çeşitli özel hasta gruplarında görülür

“Doğal” olması güvenli olduğu anlamına gelmiyor
Bitkisel veya doğal olarak pazarlanan ürünlerin tamamı güvenli olmayabilir. Birçok takviyenin etkinlik ve güvenilirliğine ilişkin bilimsel verilerin sınırlı olduğu bilinmektedir.
Fazla vitamin sağlığı tehdit edebilir
Özel mağazalardan, internetten ve hatta eczanelerden temin edilebilen çok yüksek etkili vitaminleri alan kişilerde, tek tek vitaminlerin zararlı seviyelerine kolayca ulaşılabilir. Hap başına doz yüksek olmasa bile, çok sayıda hap alınarak da yüksek dozlara ulaşılabilir. Suda çözünen vitaminler (B ve C vitaminleri) vücutta birikmediği için genellikle yüksek dozlarda zararsızdır ve yan etkiler yalnızca önerilen günlük alım miktarının binlerce katı dozlarda ortaya çıkar. Ancak önerilen dozun 10-25 katı dozda C vitamini alındıktan sonra böbrek taşı riski artmaktadır.
Yağda çözünen vitaminler (A, D, E, K vitaminleri) vücutta birikme yapabildikleri için suda çözünen vitaminlerden daha fazla zararlı etkilere sahiptir. D vitamini, bazı kişilerde günlük 4000 ünite (önerilen üst sınır) kadar düşük dozlarda bile kanda kalsiyum seviyelerinin artmasına ve böbrek taşı gelişimine neden olabilir. Gebelikte A vitamini, önerilen günlük alım miktarının birkaç katı kadar düşük dozlarda bile teratojeniktir. A vitaminin sigara içme veya asbest maruziyeti nedeniyle yüksek risk altında olan yetişkinlerde akciğer kanseri riskini artırdığı görülmektedir. Günlük 400 ünitenin üzerindeki E vitamini takviyesinin tüm nedenlere bağlı ölüm oranında artışla ilişkili olabileceğine dair endişeler vardır.
Takviyeler mucize değil
Vitamin ve mineral takviyelerinin kilo verme, enerji artırma veya genç kalma konusunda sağlıklı bireylerde belirgin bir fayda sağladığı bilimsel olarak kanıtlanmış değil. Dengeli beslenen kişilerde rutin takviye kullanımı genellikle önerilmemektedir. Mevsim değişikliklerinde de herkesin vitamin kullanması gerekmez. Takviye ihtiyacının kişiye özel değerlendirilmesi gerekmektedir.
Vitamin eksikliklerini önlemede en etkili yöntem dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, yeterli güneş ışığı ve zararlı alışkanlıklardan uzak durmaktır. Takviye kullanımı ise yalnızca gerekli görülen durumlarda doktor kontrolünde planlanmalıdır.

Reuters'ın objektiflerine ve yayıncı kuruluş kameralarına yansıyan anlarda, müsabakayı yöneten hakemin son düdüğü çalmasıyla birlikte Arda Güler adeta yıkıldı.

Oldukça öfkeli olduğu gözlenen 21 yaşındaki futbolcu, önce maçın hakem heyetine yönelik kararlardan dolayı yüksek sesle tepki gösterdi. Yaşadığı şok ve hayal kırıklığı kameralara saniye saniye yansıyan genç yıldız, ardından sakinleşmekte zorlanarak bileğine sarılı olan tıbbi koruyucu bandı sert bir hareketle söküp saha zeminine fırlattı.

Görüntüler sosyal medyada milyonlara ulaştı

Genç futbolcunun mağlubiyete isyan ettiği ve kazanma hırsını yansıtan bu anlar, başta X (eski Twitter), Instagram ve TikTok olmak üzere dijital platformlarda paylaşım rekorları kırdı. Kısa süre içinde milyonlarca görüntülenme ve binlerce yorum alan görüntüler, dünya basınında da geniş yankı buldu. Birçok futbolsever, Arda Güler'in bu tepkisini turnuvaya ve milli formaya duyduğu yüksek aidiyet hissi ve kazanma arzusuyla bağdaştırarak oyuncuya destek mesajları yağdırdı.

Gözler telafi maçında: Rakip Paraguay

Turnuvaya puansız başlayan A Milli Futbol Takımı, D Grubu'ndaki bu önemli kayıbı telafi etmek amacıyla ikinci maçın hazırlıklarına hemen başlayacak. Gruptan çıkma şansını sürdürmek isteyen ay-yıldızlı ekibin bir sonraki rakibi Paraguay olacak. Türkiye ile Paraguay arasındaki kritik grup mücadelesi, 20 Haziran Cumartesi günü TSİ 06.00'da başlayacak.

Yapay zekâ teknolojileri son yıllarda iş dünyasında verimlilik artırıcı araçlar olarak kullanılırken, bugün gelinen noktada kurumların stratejik karar süreçlerinde de rol üstlenmeye başladı. Müşteri davranışlarının analiz edilmesinden tedarik zincirlerinin yönetimine, insan kaynakları süreçlerinden satış tahminlerine kadar birçok alanda kullanılan yapay zekâ destekli sistemler, şirketlerin daha hızlı, veriye dayalı ve öngörülebilir kararlar almasına katkı sağlıyor.

Öyle ki Dünya Ekonomik Forumu'nun Future of Jobs 2025 raporuna göre, işverenlerin yüzde 86'sı yapay zekâ ve bilgi işleme teknolojilerinin önümüzdeki beş yıl içinde iş süreçlerini köklü şekilde dönüştüreceğini öngörürken, yüzde 58'i ise robotik ve otonom sistemlerin bu dönüşümde büyük pay sahibi olacağını düşünüyor.

Hızla değişen bu teknolojik ekosistem karşısında şirketler de yapısal bir kabuk değişimine gidiyor. Kurumların sadece dijitalleşmekle kalmayıp, kendi kararlarını alabilen otonom yapılara evrildiği bu süreçte Araştırmacı Yazar Tuncay Taşkın, Ceres Yayınları etiketiyle kaleme aldığı "Agentic Şirket: Yapay Zekâ ile Otonomlaşan Kurumların Yeni Yönetim Modeli" kitabı ile iş dünyasına kapsamlı bir yol haritası sunuyor.

Geleceğin Kurumları, İnsan ve Yapay Zekânın Birlikte Çalıştığı Hibrit Yapılara Dönüşüyor

Uzun yıllar boyunca şirketlerde kararlar yöneticiler tarafından alındığını dile getiren Yazar Tuncay Taşkın, “Çalışanlar hep uygulayıcı rolünde kaldı. Bugün ise yapay zekâ sistemleri verileri analiz ediyor, öngörüler sunuyor ve yöneticilerin karar süreçlerine aktif katkı sağlıyor. Geleceğin kurumları, insan ve yapay zekânın birlikte çalıştığı hibrit yapılara dönüşecek. Yapay zekâ her yerde ama kurumların içinde neleri, nasıl değiştirdiği hâlâ tam olarak keşfedilemedi. Ben de bu belirsizliği gidermek ve somut bir yol haritası sunmak adına bu eseri hazırladım. Kitapta okuyucular yapay zekânın sadece bir yazılım desteği değil, kurum içinde aktif bir karar alıcı ve "akıl ortağı" olduğu yeni bir organizasyon modelini (Agentic Model) ayrıntılarıyla tanımlıyor. Dönüşümün sadece teknolojiden ibaret olmadığı, yöneticiden çalışana kadar uzanan zihinsel bir devrim gerektirdiği vurgulanıyor” dedi.

Türkiye CDS 223 baz puana geriledi

Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), 223 baz puana inerek 23 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesini gördü. Böylece Türkiye CDS verilerinde son dönemlerin en düşük seviyesi kaydedildi.

Kredi risk primi CDS verilerinde düşüş kaydedildi

Türkiye CDS seviyesinde yaşanan gerilemede, ABD ile İran arasında varılan mutabakatın ardından küresel piyasalarda jeopolitik risklerin azalacağı beklentisi etkili oldu. Bu gelişmelerin Türkiye’nin kredi risk primi üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğu görüldü.

Sarı-kırmızılıların 5 milyon euroluk teklifi beklemedeydi

Galatasaray yönetimi, geride kalan sezonlarda elde edilen başarılarda büyük pay sahibi olan 33 yaşındaki deneyimli santrforu kadroda tutmak adına geçtiğimiz haftalarda resmi bir hamle yapmıştı. Sarı-kırmızılı idareciler, tatilde olan Arjantinli yıldıza yıllık 5 milyon euro garanti ücret içeren 1+1 yıllık yeni bir sözleşme teklif etmiş ancak Icardi kanadından bu teklife net bir geri dönüş alınamamıştı.

Menajer Elio Pino'dan yeni talep

Türkiye Gazetesi'nde yer alan istihbarat raporlarına göre, Mauro Icardi'nin menajeri Elio Pino, transfer şartlarını görüşmek üzere Galatasaray Kulübü Başkanı Dursun Özbek ile son bir zirve gerçekleştirdi. Pino'nun bu kritik toplantıda, maddi şartların ötesine geçerek Icardi'nin yeni sezonda ilk 11'de yer almasını güvence altına alacak bir "oynama garantisi" maddesini masaya sürmesi gerilimin fitilini ateşledi.

Dursun Özbek'ten net yanıt

Menajer heyetinin teknik heyetin inisiyatif alanına müdahale anlamı taşıyan bu isteği karşısında sinirlerine hakim olamayan Başkan Dursun Özbek, Elio Pino'ya kulüp içi hiyerarşiyi ve kurumsal duruşu hatırlatan sert bir çıkış yaptı. Özbek'in Pino'nun yüzüne karşı şu ifadeleri kullandığı belirtildi:

“Burası Galatasaray! Ne senin ne de benim istediğim olur, Galatasaray'ın istediği olur! Ben başkan olarak hocama 'Icardi'yi en az 20 maç oynatacaksın' diye bir cümle kuramam.”

Forvet transferi Icardi'nin kararına göre şekillenecek

Yaşanan bu idari krizin ardından taraflar arasındaki müzakereler askıya alınırken, an itibarıyla tatiline devam eden ve Avrupa ile Körfez ülkelerinden gelen diğer teklifleri değerlendiren Mauro Icardi'nin kulübe vereceği nihai karar beklenmeye başlandı.

Galatasaray teknik heyeti ve scout departmanı, Arjantinli golcünün takımdaki akıbetine göre santrfor rotasyonunu belirleyecek. Icardi'nin ayrılık ihtimalinin ağırlık kazanması durumunda, sarı-kırmızılı yönetim transfer piyasasında birinci forvet konumunda doğrudan skora etki edecek yeni bir yıldız isme yönelecek.

Motorine 1,22 TL indirim yapılacak

Sektör kaynaklarına göre, bu gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere motorin litre fiyatında 1,22 TL indirim uygulanacak. Benzin fiyatlarında ise herhangi bir değişiklik beklenmiyor.

İndirimle birlikte motorin fiyatlarının şehir bazında ortalama şu seviyelere gerilemesi bekleniyor:

• İstanbul: 65,23 TL
• Ankara: 66,35 TL
• İzmir: 66,63 TL

Benzin fiyatlarında değişiklik yok

Benzin fiyatlarının mevcut seviyesini koruyacağı bildirildi. Güncel ortalama litre fiyatları ise şöyle:

• İstanbul: 63,08 TL
• Ankara: 64,03 TL
• İzmir: 64,32 TL

İl il güncel akaryakıt fiyatları

İstanbul akaryakıt fiyatları

Avrupa Yakası

• Benzin: 63,03 TL
• Motorin: 66,41 TL
• LPG: 31,99 TL

Anadolu Yakası

• Benzin: 62,87 TL
• Motorin: 66,25 TL
• LPG: 31,39 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

• Benzin: 63,99 TL
• Motorin: 67,51 TL
• LPG: 31,97 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

• Benzin: 64,27 TL
• Motorin: 67,78 TL
• LPG: 31,79 TL

Zelenskiy: "Sadece Kiev'e 60'tan fazla füze fırlatıldı"

Sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, saldırıların boyutunu ve can kayıplarını aktaran Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, şu ifadeleri kullandı:

"Rus ordusu sadece Kiev'e yönelik gece saatlerinde 60'tan fazla füze fırlattı. Kentteki arama kurtarma çalışmaları aralıksız sürüyor. Saldırılar sonucu ölü ve yaralılarımız var; başkentte şu an itibarıyla 28 kişi yaralandı ve 4 kişi hayatını kaybetti."

"Hristiyan kültürüne karşı işlenen en büyük suç"

Bombardımanın UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan tarihi ve dini sembolleri de hedef aldığını kaydeden Zelenskiy, Rusya'nın kültürel tahribat politikası güttüğünü vurgulayarak açıklamasına şöyle devam etti:

"Rusya'nın gece saldırılarında tarihi Kiev-Peçersk Manastırı da hedef alındı. Bu, Rusya'nın bugün Hristiyan kültürüne karşı işlediği en büyük suçlardan biridir. Rusya, Ukrayna'nın diğer şehir ve yerleşim yerlerine yönelik de saldırılar gerçekleştirdi. Rusya, dünyaya savaşa devam etme niyetini bu şekilde gösteriyor."

Zelenskiy, Rus ordusunun eş zamanlı olarak Harkiv kentine de saldırdığını, buradaki bombardımanda ise 5 kişinin yaşamını yitirdiğini, 9 kişinin de yaralandığını sözlerine ekledi.

Kliçko ve Hava Kuvvetleri ağır tahribatı doğrulamıştı

Daha erken saatlerde açıklama yapan Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko, yoğun hava saldırıları nedeniyle başkentin neredeyse tüm semtlerinde yangınlar çıktığını, sivil altyapı ile eğitim kurumlarının hasar gördüğünü ve kentin kuzeyinde 140 bin abonenin elektriksiz kaldığını bildirmişti.

Ukrayna Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanlığı ise yayımladığı askeri raporda, Rus ordusunun ülke genelindeki operasyonda farklı tiplerde 70 füze ve 611 SİHA kullandığını, Ukrayna hava savunma unsurlarınca bu mühimmatlardan 50 füze ile 582 SİHA'nın havada imha edildiğini duyurmuştu.

Döneminin seçkin mimari eserleri arasında yer alan Haydarpaşa Garı'nda restorasyon çalışmalarının yanı sıra güçlendirme, teşhir-tanzim ve çevre düzenleme uygulamaları da eş zamanlı olarak sürdürülüyor. Bakanlıktan yapılan açıklamada, tarihi yapının tamamını kapsayan çalışmalarla gar binasının özgün karakterinin korunarak geleceğe taşınmasının hedeflendiği aktarıldı.

Alanında uzman ekipler tarafından yürütülen çalışmalar, tarihi yapının tüm bileşenlerini kapsayacak şekilde devam ediyor. Haydarpaşa Garı'nda devam eden restorasyon, güçlendirme ve çevre düzenleme çalışmalarının tamamlanmasının ardından alanın kültür ve sanat odaklı yeni bir yaşam alanı olarak İstanbullularla buluşturulması planlanıyor.

Yıpranan balkon korkulukları atölyede onarılıyor

Restorasyon projeleri kapsamında cephelerdeki en küçük mimari bileşenin bile aslına uygun olarak korunması için laboratuvar ve atölye süreçleri işletiliyor. Çalışmalar sırasında binanın deniz ikliminden etkilenen bölümlerine yönelik gerçekleştirilen teknik müdahale şu şekilde açıklandı:

"Restorasyon çalışmaları sırasında Haydarpaşa Garı'nın bazı balkon korkulukları ve bağlantılı mimari elemanlarında detaylı incelemeler yapıldı. Uzun yıllar boyunca denizden gelen tuz, nem ve hava koşullarına maruz kalan bu bölümlerde yıpranma, çatlaklar ve malzeme kayıpları tespit edildi. Daha sağlıklı ve kontrollü bir şekilde onarılabilmeleri için yerlerinden sökülerek atölye ortamına taşınan korkulukların temizlik, bakım, konservasyon ve gerekli onarım çalışmaları sürdürülüyor."

Çalışmalar tamamlandığında korkulukların özgün formu ve tarihi özellikleri korunarak yeniden yerlerine monte edileceği belirtildi. Eksik veya zarar görmüş bölümler ise yapının özgün malzemesi ve mimari karakteriyle uyumlu şekilde tamamlanacak. Koruma Kurulu tarafından onaylanan projeler doğrultusunda ve uzman ekiplerin gözetiminde yürütülen uygulamalarla, Haydarpaşa Garı'nın tarihi dokusu korunarak gelecek nesillere eksiksiz şekilde aktarılması amaçlanıyor.

Bakan Ersoy: "İstanbul'a yeni bir kültür ve sanat alanı kazandıracağız"

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da çalışmalara ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Haydarpaşa Garı'nda yürütülen kapsamlı restorasyon çalışmalarında önemli bir aşamanın daha geride bırakıldığını belirtti.

Marmara Denizi'ne bakan üç cephede restorasyon ve konservasyon çalışmalarını tamamlayarak iskeleleri kaldırdıklarını aktaran Bakan Ersoy, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"İstanbul'un simge yapılarından Haydarpaşa, yıllar sonra yeniden tarihi silüetteki yerini almaya başladı. Bu eşsiz mirası özgün kimliğini koruyarak geleceğe taşıyor, tamamlandığında İstanbul'a yeni bir kültür ve sanat alanı kazandıracak projeyi kararlılıkla sürdürüyoruz."

Kurulu güçte yüzde 12’lik pay

Bakanlık verilerine göre, Türkiye’de rüzgar enerjisinin toplam elektrik kurulu gücü içindeki payı nisan sonu itibarıyla yüzde 12 seviyesine çıktı. Rüzgar enerjisinin enerji portföyündeki payının yıllar içinde istikrarlı şekilde arttığı belirtildi.

YEKA projeleriyle yeni kapasite hedefi

Açıklamada, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) modeli kapsamında her yıl en az 2 bin megavatlık yarışma düzenlendiği ifade edildi. 2024 ve 2025 yıllarında toplam 3 bin 800 megavatlık yeni kapasite tahsis edilirken, bu yıl da 1500 megavatı rüzgar olmak üzere 2 bin megavatın üzerinde yeni YEKA yarışması planlandığı kaydedildi.

Deniz üstü rüzgar projeleri gündemde

Bakanlık, “offshore” olarak bilinen deniz üstü rüzgar enerjisi için de çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı. Saros Körfezi, Gökçeada, Bozcaada ve Edremit açıklarında dört ayrı saha belirlendiği ve izin süreçlerinin ardından ilk deniz üstü rüzgar YEKA yarışmasının yapılacağı bildirildi.

2035 hedefi: 120 bin megavat

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin 2035 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisinde toplam 120 bin megavat kurulu güce ulaşmayı hedeflediğini belirtti. Bayraktar, aynı dönemde deniz üstü rüzgarda 5 bin megavat kapasite planlandığını ifade etti.

Türkiye’nin rüzgar potansiyelinin 140 bin megavat seviyesinde olduğunu vurgulayan Bayraktar, yerli üretim oranlarının arttığına dikkat çekti. Açıklamada, rüzgar türbinlerinde yerlilik oranının yüzde 60’ı, bazı bileşenlerde ise yüzde 70’i aştığı bilgisi paylaşıldı.

“Komponent üreten ve bunu ihraç eden bir ülkeyiz”

Bayraktar, sözlerine şöyle devam etti:

“Bugün artık sadece enerji tüketen değil, yerli ve milli imkanlarla teknoloji geliştiren, komponent üreten ve bunu ihraç eden bir ülkeyiz."

Brent petrol fiyatı 83 dolar seviyesine geriledi

Cuma günü 89,90 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, haftayı 87,33 dolar seviyesinde kapattı. Brent petrol fiyatı, yeni işlem gününde saat 09.26 itibarıyla önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 4,42 düşerek 83,47 dolara indi.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 5,05 değer kaybederek 80,59 dolara geriledi.

ABD-İran mutabakatı petrol piyasalarını etkiledi

Petrol fiyatlarındaki gerilemede, ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı geçişlerinin yeniden açılmasına yönelik mutabakat belirleyici oldu.

Cuma günü ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik planlanan askeri operasyonları askıya aldığını ve kapsamlı bir barış anlaşmasının imzalanabileceğini açıklaması sonrası petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 5’lik düşüş yaşanmıştı.

Petrol fiyatlarında düşüş hız kazandı

Mutabakatın resmi olarak duyurulmasının ardından petrol fiyatlarındaki gerileme daha da belirgin hale geldi. Brent petrol sabah saatlerinde cuma günkü kapanışa göre yüzde 4,9 düşüşle 83,05 dolara kadar geriledi.

WTI ham petrol fiyatı ise yüzde 5,7 azalışla 80,01 dolar seviyesine indi. Böylece Brent petrol 6 Mart’tan, WTI ise 10 Mart’tan bu yana en düşük seviyelerini görmüş oldu.

ABD ve İran anlaşmasına ilişkin açıklamalar

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD merkezli X platformundaki paylaşımında, yoğun görüşmelerin ardından ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurdu. Şerif, tarafların Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı biçimde sona erdiğini açıkladığını belirtti ve imza töreninin 19 Haziran’da İsviçre’de yapılacağını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya açıklamasında İran ile barış anlaşmasının tamamlandığını ifade etti. Trump, Hürmüz Boğazı’nın “ücretsiz olarak” açılacağını ve ABD Donanması’nın bölgedeki ablukasının kaldırılacağını söyledi. Ayrıca 19 Haziran’daki imza sonrası boğazın açılacağı, mayınların temizleneceği ve petrol akışının yeniden başlayacağı bilgisini paylaştı.

İran tarafının mutabakat açıklaması

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile anlaşmanın sağlandığını doğruladı. Garibabadi, mutabakat zaptının 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanmasının ardından 60 günlük süreçte yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik mekanizmalar konusunda müzakerelerin yürütüleceğini aktardı.

Açıklamada anlaşmanın Lübnan’ı da kapsadığı ifade edilirken, imza töreni öncesinde metnin kamuoyu ile paylaşılacağı belirtildi.

Brent petrolde teknik seviyeler takip ediliyor

New York Times’a konuşan Donald Trump, anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nda kalıcı ücretsiz geçiş sağlayacağını savundu. Trump ayrıca, İran’ın nihai nükleer anlaşmaya ulaşamaması halinde askeri seçeneklerin yeniden gündeme gelebileceğini ifade etti.

Brent petrolde teknik görünümde 85,28 dolar seviyesi direnç, 82,46 dolar seviyesi ise destek olarak izleniyor.

"Gordion ve Türk Dünyası Başkenti Unvanı İvme Kazandırdı"

Gordion Antik Kenti'nin uluslararası tanıtımı, Ankara'nın "Türk dünyası turizm başkenti" ilan edilmesi, müze yatırımları, kültürel miras projeleri ve destinasyon tanıtım çalışmalarının, başkentin turizm algısına önemli katkı sunduğunu ifade eden Bülbüloğlu, dernek olarak da son dönemde ortaya çıkan bu olumlu ivmeyi yeni projelerle desteklemeyi hedeflediklerini bildirdi.

Türkiye'nin geçen yıl yaklaşık 65 milyar doların üzerinde turizm geliri elde ettiğini; ziyaretçi başına ortalama harcamanın 1008 dolar, günlük ortalama harcamanın da yaklaşık 100 dolar olarak gerçekleştiğini hatırlatan Bülbüloğlu, Ankara'nın artık yalnızca ziyaret edilen değil, deneyimlenen ve konuşulan bir şehir olması gerektiğini savundu.

"Konaklama süresini 1,7 gecenin üzerine çıkarmalıyız"

Ankara'nın mevcut turizm istatistiklerindeki konaklama sürelerine dikkat çeken ATD Başkanı Bülbüloğlu, bu parametrenin yukarı çekilmesinin yaratacağı finansal çarpan etkisini şu verilerle paylaştı:

"Ankara'nın ortalama konaklama süresi son yıllarda yaklaşık 1,7 gece seviyesinde seyrediyor. Bu sürenin artırılması, Ankara ekonomisine yüz milyonlarca dolarlık ek katkı sağlayabilir. Ankara'ya gelen ziyaretçinin şehirde daha uzun süre kalmasını sağlayacak yeni destinasyonlar, etkinlikler ve deneyim alanları oluşturmak zorundayız. Turizm artık sadece gezilecek yerlerden değil, yaşanacak deneyimlerden oluşuyor. Bir ziyaretçinin Ankara'da geçirdiği her ek gün, şehir ekonomisine doğrudan katkı anlamına geliyor."

"NATO Zirvesi güçlü bir vitrin niteliği taşır"

7-8 Temmuz'da Ankara'da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi'nin başkent için tarihi bir fırsat olduğuna işaret eden Bülbüloğlu, etkinliğin yüzlerce yabancı gazeteci, devlet başkanı, hükümet temsilcisi, diplomat, uluslararası kuruluş yöneticisi ve kanaat önderini Ankara'da buluşturacağını ifade etti. Zirvenin vitrin özelliğine değinen Bülbüloğlu, şu değerlendirmeyi yaptı:

"NATO Zirvesi yalnızca güvenlik ve diplomasi gündemi değildir. Aynı zamanda ev sahibi şehrin dünyaya kendini anlattığı çok güçlü bir vitrin niteliği taşır. Dünyanın gözünün Ankara'da olacağı bu süreç, başkentimizin tarihi mirasını, kültürünü, gastronomisini, müzelerini ve turizm potansiyelini tanıtmak için benzersiz bir fırsat."

"Davos, Singapur ve Dubai gibi şehirlerin ligine çıkabiliriz"

Dünyanın önde gelen metropollerinin turizm gelirlerinin büyük bir kısmını uluslararası etkinlik ekonomisinden sağladığına dikkat çeken Berker Bülbüloğlu, Ankara'nın küresel rakipleriyle olan rekabet gücünü şu sözlerle aktardı:

"Ankara, sahip olduğu potansiyeli henüz tam olarak değerlendiremedi. Bugün Davos, Singapur, Dubai, Barselona ve Seul gibi şehirler yalnızca turistik değerleriyle değil, düzenledikleri uluslararası etkinliklerle de dünya gündeminde yer alıyor. Ankara da sahip olduğu diplomatik güç, ulaşım altyapısı, üniversiteleri, kültürel mirası, müzeleri ve insan kaynağıyla bu ligde yer alabilecek potansiyele sahip. NATO Zirvesi, Ankara'nın uluslararası etkinlik ekonomisine geçişinde önemli bir dönüm noktası olabilir. Bu zirve sonrasında Ankara'nın daha fazla uluslararası kongreye, turizm zirvesine, gastronomi festivaline, kültür forumuna ve yaratıcı endüstri organizasyonuna ev sahipliği yapması için güçlü bir strateji oluşturulmalıdır."

"Ankara'nın ikinci yüzyılı kültür ve turizmle şekillenecek"

Ankara'nın uluslararası gastronomi festivalleri, turizm zirveleri, kültür forumları, yaratıcı endüstriler buluşmaları, diplomatik etkinlikler ve deneyim odaklı organizasyonlarla daha görünür hale gelmesi için yeni projeler hazırladıklarını belirten Bülbüloğlu, bu çalışmaların hem şehir tanıtımına hem de Ankara ekonomisine doğrudan katkı sağlayacağını ifade etti. Ankara'nın Türkiye Yüzyılı'nın en önemli şehirlerinden biri olmaya aday olduğuna dikkati çeken Bülbüloğlu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"NATO Zirvesi gibi küresel organizasyonlar, Ankara'nın yalnızca diplomasi merkezi değil, aynı zamanda kültürün, deneyimin, gastronominin ve uluslararası buluşmaların da başkenti olabileceğini göstermektedir. Ankara'nın ikinci yüzyılı, turizm, kültür, etkinlik ekonomisi ve uluslararası görünürlükle şekillenecektir. Biz de bu vizyon doğrultusunda çalışmaya devam edeceğiz."

Masadaki en güçlü favori: Aykut Kocaman

Sabah gazetesinde yer alan iddialara göre, sarı-lacivertli yönetimin teknik direktör listesinin ilk sırasında kulübün efsane isimlerinden Aykut Kocaman yer alıyor. Fenerbahçe Kulübü daha önce Başkan Aziz Yıldırım’ın imzasıyla resmi bir bildiri yayımlamış ve henüz hiçbir teknik adamla resmi bir sözleşme imzalanmadığını kamuoyuna duyurmuştu.

Buna rağmen, Aykut Kocaman isminin masadaki en ciddi ve üzerinde uzlaşılan aday olduğu belirtiliyor. Bugün gerçekleştirilecek idari zirvede yönetim kurulunun onay vermesi halinde, tecrübeli teknik adamın sarı-lacivertli kulüpteki yeni dönemi resmiyet kazanacak ve kulüp kanallarından taraftara ilan edilecek.

Teknik kadroda "Oğuz Çetin" ve eski futbolcular heyeti

Aykut Kocaman’ın göreve getirilmesi yönünde çıkacak kararla birlikte, teknik heyetin kurgusu da radikal bir şekilde değişecek. Kulübe yakın kaynaklardan edinilen bilgilere göre, yeni dönemde teknik kadroda kurumsallaşma ve aidiyet duygusunu artırmak amacıyla sarı-lacivertlilerin efsane kaptanlarından Oğuz Çetin’e aktif bir rol verilecek. Çetin ile birlikte kulübün hafızasını canlandıracak, eski Fenerbahçeli futbolculardan oluşacak geniş bir teknik heyet ve koordinasyon kurulu oluşturulması planlanıyor.

Görev dağılımı ve yeni sezon planlaması da netleşiyor

Bugün kulüp merkezinde gerçekleştirilecek toplantı yalnızca teknik direktör seçimiyle sınırlı kalmayacak. Aziz Yıldırım başkanlığındaki yeni yönetim kurulu, kendi içerisindeki resmi görev bölümlerini ve imza yetkililerini de bu zirvede netleştirecek. Kulübün mali yapısı, transfer bütçesinin sınırları ve önümüzdeki günlerde başlayacak olan yeni sezon hazırlık kampının lojistik detayları da toplantının ana gündem maddelerini oluşturacak.

Başsavcılık tarafından yürütülen soruşturmada, Silivri Belediyesi'nde "suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme", "örgüte üye olma", "rüşvet alma ve verme", "irtikap", "nüfuz ticareti", "görevi kötüye kullanma", "ihaleye fesat karıştırma", "edimin ifasına fesat karıştırma", "imar kirliliğine neden olma" ve "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" iddiaları araştırılıyor.

Soruşturma kapsamında Belediye Başkanı Bora Balcıoğlu'nun örgütün kurucusu ve yöneticisi olduğu iddia edilirken, birlikte hareket ettiği öne sürülen kişiler hakkında da gözaltı kararı verildi.

Eş zamanlı operasyon düzenlendi

12 Haziran'da gerçekleştirilen eş zamanlı operasyonda Belediye Başkan Yardımcısı Fatih Yavuz, CHP'li Belediye Meclis Üyesi Aykut Batur, Özel Kalem Müdürü Aşkın K. ile çeşitli belediye çalışanları ve ilgili kişiler gözaltına alındı.

Soruşturma kapsamında ilk etapta 17 kişinin gözaltına alındığı, daha sonra bir kişinin daha gözaltına alınmasıyla sayının 18'e yükseldiği öğrenildi.

Şüpheliler sağlık kontrolünden geçirildi

Gözaltındaki şüpheliler, sabah saatlerinde güvenlik önlemleri altında Bayrampaşa Devlet Hastanesi'ne götürülerek sağlık kontrolünden geçirildi. İşlemlerin tamamlanmasının ardından şüpheliler Silivri Adliyesi'ne sevk edildi.

Balcıoğlu'ndan açıklama: "Tüm hemşehrilerimi Silivri Adliyesi önüne davet ediyorum"

Adliyeye sevk edilmeden önce açıklama yapan Silivri Belediye Başkanı Bora Balcıoğlu, sağlık durumunun ve moralinin iyi olduğunu söyledi. Balcıoğlu, vatandaşları sağduyulu davranmaya davet ederek, demokrasiye uygun bir duruş sergilenmesi çağrısında bulundu. Silivri Adliyesi önünde kendisine destek vermek isteyen vatandaşlara birlik ve sakinlik mesajı verdi.

Balcıoğlu açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"İyiyim, sağlığım ve moralim yerinde. Hiç kimse merak etmesin; alnım açık, başım dik. 15 Haziran Pazartesi günü saat 08.30’da Silivri Adliyesi’nde olacağım. Bu süreç yalnızca şahsımla ilgili değil; Silivri’nin iradesine, vicdanına ve birlikte kurduğumuz güzel geleceğe sahip çıkma meselesidir

Değerli hemşehrilerim, İyiyim, sağlığım ve moralim yerinde. Hiç kimse merak etmesin; alnım açık, başım dik. 15 Haziran Pazartesi günü saat 08.30’da Silivri Adliyesi’nde olacağım. Bu süreç yalnızca şahsımla ilgili değil; Silivri’nin iradesine, vicdanına ve birlikte kurduğumuz güzel geleceğe sahip çıkma meselesidir. Tüm hemşehrilerimi sağduyuyla, birlik içinde ve demokrasiye yakışır bir duruşla Silivri Adliyesi önüne davet ediyorum."

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslan “Erkek çocuklarının aşırı yüceltilmesi narsisistik kişilik özelliklerini artırabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, narsisizmi; empati yapma becerisinin düşük olması, kendisini daha yüksekte görme eğilimi, yüksek ego, yakın çevreyi yönetme ve kullanma isteği, çok başarılı ve çok zeki olduğuna inanma ve bunu sürekli duyma ihtiyacı olarak tanımladı.

Narsisizmin temeli çoğunlukla çocukluk yıllarına dayanıyor

Her çocuğun dünyaya farklı bir mizaçla geldiğini belirten Aslan, bazı çocukların daha dışa dönük, bazılarının ise daha çekingen olabildiğini söyledi. Çocuğun mizacının üzerine yetiştiği çevre, aldığı eğitim ve bulunduğu ortamların eklenmesiyle kişilik yapısının oluştuğunu ifade eden Aslan, kişiliğin 12-13 yaşlarında şekillenmeye başladığını, oturmasının ise 20’li yaşların ortalarına kadar sürebildiğini belirtti.

İnsanların var olan mizaçlarının üzerine hayatta kalma becerilerini stratejik olarak geliştirdikleri süreçte kişilik yapısının oluştuğunu vurgulayan Aslan, çocukluk dönemindeki yaşantıların narsisistik savunmaları tetikleyebileceğini söyledi

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin sürekli pohpohlanmak istediğini belirten Aslan, “Narsisizmi genellikle genç yaşlardan itibaren süregelen bir örüntü, bir patern olarak ifade ediyoruz. Bu yapı içinde kişi kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Karşısındaki insanın ihtiyaçlarına ve duygularına gerçek anlamda empati yapmıyor ya da empati yapıyormuş gibi davranıp yüzeysel bir yaklaşım sergiliyor. Sürekli kendi ihtiyaçlarını önceleyen bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.

İnsanların yaşamlarında bu özellikleri taşıyan bireylerle karşılaştıklarında yaşadıkları sorunları ifade etmek ve içlerini dökmek için sosyal medyayı kullandıklarını belirten Aslan, bu nedenle narsisizmle ilgili çok sayıda paylaşımın gündeme geldiğini söyledi.

Aşırı ezilen de aşırı pohpohlanan da narsisistik özellikler geliştirebilir

Çocukluk döneminde çok ezilen, zorbalığa uğrayan ya da değersiz hissettirilen bireylerin bununla baş etmek için kendilerini güçlü ve üstün göstermeye çalışabildiğini belirten Aslan, “Kötü ya da yetersiz hissettirmemek için çok sağlam ve güçlü görünmeye çalışmak, zamanla büyüklenmeci yani narsisistik mekanizmaları devreye sokabiliyor” dedi.

Bunun tam tersine sürekli övülen, hep alan, hep verilen, adeta cam fanus içinde büyütülen çocuklarda da narsisistik kişilik özelliklerinin gelişebildiğini belirten Aslan, “Çocuğa olduğundan çok daha akıllı, çok daha özel, çok daha yetenekli olduğu duygusunun sürekli verilmesi ilerleyen yıllarda narsisistik bir yapı oluşturabiliyor” diye konuştu.

Narsisistik bireyler büyük çöküşler yaşayabiliyor

Narsisistik özellikler taşıyan bireyler zaman zaman ağır depresif süreçler yaşayabiliyor. Özellikle uzun süren ve tedaviye dirençli depresyon vakalarının bir bölümünde narsisistik kişilik örüntüleri görülebiliyor.

Prof. Dr. Aslan dışarıdan güçlü ve özgüvenli görünen narsisistik yapının aslında kırılgan bir benlik algısı, yoğun onay ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve eleştiriye karşı aşırı hassasiyet barındırdığını belirtti. Aslan, sürekli takdir bekleme, başarısızlığı kabullenememe ve değersizlik hissini bastırmak için “üstün görünme” çabasının zamanla yalnızlık, öfke, tükenmişlik ve depresif belirtilere yol açabileceğini ifade etti.

Özellikle yaş ilerledikçe sosyal ilişkilerde yaşanan kırılmalar, statü kaybı, terk edilme ya da beklenen ilgiyi görememe gibi durumlar ağır depresif süreçleri tetikleyebiliyor.

Narsisizm özellikleri taşıyan bireyler yardım istemeyi zayıflık olarak görebildikleri için psikolojik destek süreçlerine de direnç gösterebiliyorlar.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, “Bu kişiler zaman zaman çok büyük çöküşler yaşayabiliyorlar. Çünkü kendi kurguladıkları dünya istedikleri gibi gitmediğinde dibe vurdukları dönemler olabiliyor. Genellikle de yardım almak için uzmana başvurdukları dönemler bu çöküş süreçleri oluyor. Kendilerini çok iyi hissettikleri, bulutların üzerinde olduklarını düşündükleri dönemlerde yardım alma ihtiyacı hissetmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerde sonradan gelişen narsisizm görülebiliyor

Programda bazı bireylerde narsisistik özelliklerin sonradan da gelişebileceği ifade edildi. Özellikle sahne sanatları gibi göz önünde olunan, popülerlik ve güçle beslenen mesleklerde bulunan bireylerin çevrelerinden sürekli yoğun ilgi ve övgü gördüklerini belirten Aslan, bunun zamanla “ikincil narsisizm” olarak tanımlanan bir davranış kalıbına dönüşebildiğini söyledi.

Aslan, “Bu kişilerle yakın ilişki kurulduğunda aslında özel hayatlarında tamamen farklı bir yapı görülebiliyor. Çünkü burada çocukluktan gelen bir yapıdan değil, sonradan oluşmuş bir davranış örüntüsünden söz ediyoruz” dedi.

Narsisizm erkeklerde daha sık görülüyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de narsisizmin erkeklerde daha sık görülmesi oldu. Erkek çocuklarının büyütülme biçiminin bu durum üzerinde etkili olabileceğini belirten Aslan, “Bazı anneler erkek çocuklarını aşırı yücelterek büyütebiliyor. Erkek oldukları için her şeye hakları varmış gibi davranıldığında bu durum bir patolojiye dönüşebiliyor” ifadelerini kullandı.

Bunun aksine kız çocuklarına daha baskıcı ve sınırlayıcı yaklaşımlar gösterilebildiğini belirten Aslan, toplumda erkekliğin güç üzerinden kışkırtılmasının narsisistik eğilimleri artırabildiğini söyledi. Kadınların zaman zaman erkek çocuklarını kendileri için bir güç unsuru olarak görebildiğini belirten Aslan, bunun erkek çocukları üzerinde de ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Güçlüye uyumlu, güçsüze baskıcı davranabiliyorlar

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin toplum içinde bu yönlerini kamufle edebildiklerini belirten Aslan, özellikle aile içinde daha baskıcı tutumlar sergileyebildiklerini söyledi.

Bu bireylerin kendilerinden güçlü gördükleri kişilere karşı daha uyumlu davranabildiğini ifade eden Aslan, kendilerinden güçsüz gördükleri kişilere karşı ise daha baskıcı, zaman zaman sadist ve zalimce tavırlar sergileyebildiklerini belirtti.

“İnsanları etiketlemek yerine iletişim kurmak gerekiyor”

Programda son olarak sosyal medyada sıkça kullanılan “narsist”, “borderline” gibi etiketlerin gelişigüzel kullanılmasının yanlış olduğuna dikkat çekildi. Özellikle eşler arasında yaşanan tartışma ve boşanma süreçlerinde kişilerin birbirlerini psikiyatrik tanılarla suçlamasının sağlıklı olmadığı vurgulandı.

Prof. Dr. Aslan, “İnsanlarla ve eşlerle sağlıklı iletişim kurabilmek için etiketleme yapmak yerine bize yapılan davranışları ve bunun bizde oluşturduğu duyguları konuşmak gerekiyor” dedi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Programda, hanta virüsünün yeni bir pandemi oluşturmasının beklenmediği belirtilirken, tarih boyunca pandemilerin ağırlıklı olarak grip virüsleri ve koronavirüslerden kaynaklandığına dikkat çekildi. Bunun temel nedeni olarak bu iki virüs grubunun hızlı ve büyük mutasyon geliştirebilme kapasitesi gösterildi. Hanta virüslerinin ise çok daha yavaş mutasyon geçirdiği, insandan insana bulaşmasının sınırlı olduğu ve yoğun temas gerektirdiği ifade edildi. Covid-19’da bir kişinin kısa sürede birçok kişiye virüs bulaştırabildiği hatırlatılırken, hanta virüslerinde böyle bir yayılım kapasitesinin bulunmadığı vurgulandı.

“Pandemi deprem gibi; kaçmak değil hazırlanmak mümkün”

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, pandemilerin insanlık tarihi boyunca belirli aralıklarla tekrarladığına dikkat çekerek, gelecekte de yeni pandemilerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, dünyanın yeni bir pandemiyle mutlaka karşılaşacağını ancak bunun büyük olasılıkla yine grip virüsleri ya da koronavirüslerden kaynaklanacağını belirtti.

Pandemilere karşı en önemli hazırlığın koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendirmek olduğunu belirten Ceyhan, yalnızca tedavi odaklı sağlık sistemleriyle büyük salgınların ekonomik ve toplumsal yükünün taşınamayacağını kaydetti. Ceyhan, Covid döneminde Türkiye’de sağlık sistemi çökmese de bunun çok ağır ekonomik maliyetler oluşturduğunu, benzer durumların dünyanın en güçlü ekonomileri için bile sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

Hanta virüsünün geçmişi 900 yıl öncesine dayanıyor

RNA analizlerinin hanta virüslerini en az 900 yıldır dünyada bulunduğunu ortaya koyduğunu belirten Ceyhan, virüsün ilk kez geniş çapta dikkat çekmesinin Kore Savaşı sırasında olduğunu anlattı. Ceyhan, Birleşmiş Milletler Barış Gücü askerlerinden yaklaşık 3 bin kişinin “Kore Ateşi” olarak tanımlanan ağır bir hastalığa yakalandığını, daha sonra ise bunun nedeninin hanta virüsleri olduğunun anlaşıldığını ifade etti.

Virüse adını veren yerin ise Güney Kore’de bulunan Hantaan Nehri olduğunu aktaran Ceyhan, hanta virüslerinin “Eski Dünya” ve “Yeni Dünya” virüsleri olarak iki ana gruba ayrıldığını ve yaklaşık 21 farklı mutant tip bulunduğunu belirtti.

Bu tiplerden yalnızca birinin; Arjantin, Uruguay ve Şili’de görülen ve insandan insana bulaşabilen tür olduğunu ifade eden Ceyhan, geri kalan yaklaşık 20 tipte insandan insana bulaş olmadığını; buna Türkiye’de görülen tiplerin de dahil olduğunu kaydetti. Ceyhan ayrıca, Asya, Afrika ve ABD’de görülen vakalarda da yaygın insandan insana bulaş saptanmadığını belirtti.

Gemide ortaya çıkan tablo neden önemli?

Son günlerde gündeme gelen gemi vakalarının farklı bir hanta tipiyle ilişkili olduğuna dikkat çeken Ceyhan, bu virüsün çok uzun bir kuluçka dönemine sahip olduğunu belirtti. Ceyhan, kuluçka süresinin bazen 4 gün, bazen ise 42 güne kadar uzayabildiğini ifade etti.

Programda, ilk yolcunun 1 Nisan’da gemiye bindiği, 6 Nisan’da hastalandığı ve kısa süre içinde yaşamını yitirdiği aktarılırken, aradan 6 haftadan fazla süre geçmesine rağmen daha önce testi negatif olan bazı kişilerde sonradan pozitif sonuçların görüldüğü kaydedildi.

Bu nedenle bugün negatif test sonucu bulunan kişilerin ilerleyen günlerde hastalanmayacağının kesin olmadığı vurgulandı.

Ev karantinası risk oluşturabilir”

Türkiye’de gemiden gelen bazı kişilerin evlerinde karantinada tutulmasının tartışma yarattığını belirten Ceyhan, uzun kuluçka süresi nedeniyle aile içi bulaş riskine de dikkat çekti. Ceyhan, özellikle ateşin yükseldiği dönemin hastalığın en bulaştırıcı evresi olduğunu ifade etti.

Evde karantina uygulamasında hastanın sağlık kuruluşuna bildirilmesinin ailelerin inisiyatifine bırakılmasının risk yaratabileceğini belirten Ceyhan, hastaneye ulaşana kadar aynı evde yaşayan kişilere bulaş olabileceğine dikkat çekti.

Ceyhan, bu nedenle bazı ülkelerin daha sıkı önlem aldığını ifade ederek, Yunanistan’ın vakasını hastanede karantinada tuttuğunu, İngiltere ve Avustralya’nın da benzer uygulamalar yaptığını aktardı. Ceyhan, ABD’nin ise CDC kararıyla vakaları özel merkezlerde izlemeye başladığını ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan, Arjantin’de birkaç yıl önce yaşanan bir olayda tek bir kişinin 33 kişiye virüs bulaştırdığı ve bunlardan 10’unun yaşamını yitirdiği örneğini vererek, ev karantinasının bazı hanta tiplerinde ciddi risk taşıyabileceğini vurguladı.

“Komplo teorileri doğal ama doğadan büyük laboratuvar yok”

Virüs salgınlarının bilinçli biçimde üretildiğine yönelik komplo teorileriyle ilgili değerlendirmelerde de bulunan Ceyhan, teorik olarak birçok senaryonun üretilebildiğini ancak bunun tek başına kanıt oluşturmadığını ifade etti.

Yıllar önce gemi salgını ya da hanta virüsü senaryolarının yazılmış olmasının doğal olduğunu vurgulayan Ceyhan, her yıl binlerce benzer senaryo ve komplo teorisi üretildiğini, bunlardan bazılarının ise tesadüfen gerçek olaylarla örtüşebildiğini belirtti.

Ceyhan, virüslerin yaşamlarını sürdürebilmek için sürekli mutasyon geliştirdiğini, doğanın zaten başlı başına dev bir laboratuvar olduğunu belirtti. Grip virüslerinin kuşlarda, koronavirüslerin ise yarasalarda yaşamlarını sürdürdüğünü aktaran Ceyhan, zaman içinde bazı mutasyonların insandan insana bulaşma özelliği kazandığını ifade etti.

Programda, insanların doğal yaşam alanlarına müdahalesinin de bu süreçte etkili olduğu belirtilirken, kuşların ve yarasaların yaşam alanlarının yapılaşma nedeniyle daralmasının insan temasını artırdığına dikkat çekildi.

Turistik gemiler ve gıda depoları için kritik uyarı

Programda, yaz sezonu yaklaşırken özellikle büyük yolcu gemileriyle ilgili hijyen uyarıları da gündeme geldi. Gemilerdeki gıda depolarının kemirgenler açısından yüksek risk taşıdığını belirten Prof. Dr. Ceyhan, kemirgenlerin bıraktığı atıkların hastalık bulaşında önemli rol oynayabileceğini ifade etti.

Ceyhan ayrıca, Türkiye’deki gıda depoları dahil olmak üzere tüm depolarda her gün kemirgen kontrolü yapılması; deliklerin, yuvaların ve atıkların düzenli denetlenmesi gerektiğini kaydetti.

Virüsün gıda yoluyla alınmasının ardından yine solunum sistemi üzerinden hastalık oluşturabileceğini belirten Ceyhan, özellikle temizlik personelinin yüksek risk altında olduğunu vurguladı. Ceyhan, uzun süre kullanılmayan binaların temizliğinde de dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Ceyhan’dan doğa gezilerine çıkanlara uyarı

Doğa yürüyüşü yapanların kemirgenlerin yoğun bulunduğu alanlardan uzak durması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ceyhan, özellikle durağan su birikintileri, akarsu kenarları, mağaralar ve tarla farelerinin bulunduğu bölgelerde dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.

Ceyhan, kemirgenlerin su içerken salyalarını çevreye bırakabildiğini, bu nedenle bu alanlarla temas edilmemesi gerektiğini kaydetti. Ceyhan ayrıca, evde kemirgen beslenmemesi gerektiğini de özellikle vurguladı.

Pandemilere hazırlıklı olmanın ilk kuralı koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi

Programda sağlık sistemlerinin pandemi hazırlığı açısından geldiği nokta da değerlendirildi. Eskiden koruyucu hekimliği önceleyen bir sağlık yaklaşımının bulunduğu, ancak bugün dünya genelinde yatırımların ağırlıklı olarak tedavi edici hizmetlere yöneldiği ifade edildi.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan aile hekimliği sistemine geçişle birlikte tedavi hizmetlerinin ağırlık kazanması sebebiyle koruyucu sağlık hizmetlerinin geri planda kaldığını vurguladı.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan pandemilere karşı hazırlıklı olmanın en önemli yolunun koruyucu sağlık hizmetlerini yeniden güçlendirmek olduğu söyledi.

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!