Yeni pist doğu-batı yönünde hizmet verecek

Duran, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İstanbul Havalimanı’nın 4. ana pistinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla bugün devreye alınacağını duyurdu.

Toplam 2 bin 820 metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğinde inşa edilen pist, İstanbul Havalimanı’nın doğu-batı doğrultusunda hizmet verecek ilk pisti olma özelliğini taşıyor. Yeni pistin faaliyete geçmesiyle havalimanındaki toplam pist sayısı 6’ya ulaşacak.

İstanbul Havalimanı’nın uluslararası rolü güçlenecek

Duran, söz konusu yatırımı Türkiye’nin küresel ulaştırma hedefleri açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi. Yeni pistin hizmete alınmasıyla İstanbul Havalimanı’nın uluslararası hava ulaşımındaki yerinin daha da sağlamlaşacağını ifade etti.

İletişim Başkanı Duran, Türkiye’nin ulaştırma altyapısının geliştirilmesine yönelik çalışmaların Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde devam ettiğini belirtti. Ülkenin ulaştırma alanındaki eser ve yatırımlarla Türkiye Yüzyılı hedeflerine doğru ilerlemeyi sürdüreceğini kaydeden Duran, yeni pistin İstanbul ve Türkiye için hayırlı olması temennisinde bulundu.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın teşrifleriyle İstanbul Havalimanı’nın 4. Ana Pisti bugün hizmete açılıyor.

2.820 metre uzunluğa ve 45 metre genişliğe sahip, İstanbul Havalimanı’nın ilk doğu-batı yönlü pisti olarak hizmet verecek olan bu pist ile birlikte toplam… pic.twitter.com/22pxVcqiFc

— Burhanettin Duran (@burhanduran) September 18, 2026

Spor salonunda görev yapan babasının yönlendirmesiyle henüz 6 yaşındayken dövüş sporlarıyla tanışan Yıldız, 13 yaşında ilk Türkiye şampiyonluğunu kazandı. Bir yıl sonra milli formayı sırtına geçirerek Avrupa Şampiyonası'nda Türkiye'yi temsil eden başarılı sporcu, Seydişehir Belediyesi Spor Kulübü bünyesinde çalışmalarına devam ediyor.

"Antrenörle yapmam gereken her şeyi kendim yaptım"

Yanında bir antrenör bulunmadığı için kondisyon, teknik ve taktik programlarını tamamen kendi imkanlarıyla hazırlayan Yıldız, Kosova'da düzenlenen 24 Yaş Altı Dünya Muaythai Şampiyonası'nda finale kadar yükseldi. Final müsabakasında yaşadığı sakatlık nedeniyle gümüş madalyada kalan milli sporcu, günlük çalışma rutiniyle parmak ısırtıyor.

Sürecin başında zorlandığını belirten Yıldız, başarıya giden yolu şu sözlerle anlattı:

"Bir antrenörüm yok. Her sabah 06.00'da kalkıp 6-7 kilometre koşuyorum. Dinlendikten ve beslenme programımı uyguladıktan sonra öğleden sonra güç çalışıyorum. Akşam ise salona gelip teknik ve taktik antrenmanı yapıyorum. İlk başta bu sisteme adapte olamadım, yanlışlar yaptım ve sakatlandım. Gitmek istemediğim günler oldu ama eninde sonunda bir düzen kurdum. Normalde bir antrenörün yapması gereken programı kendim yazıyor ve uyguluyorum. Bu sene dünya şampiyonluğunu sakatlık yüzünden kıl payı kaçırdım ama bir sonraki hedefim kesinlikle altın madalya."

En büyük destekçisi annesi

Mücadelesinde arkadaşlarının ve özellikle ailesinin büyük desteğini gördüğünü vurgulayan genç sporcu, pes etme noktasına geldiğinde annesinin sevgisiyle ayağa kalktığını dile getirdi:

"Annem yara almamı istemese de beni sürekli destekledi. Yenildiğimde arayıp teselli etti, kazandığımda benden çok sevindi. Maçlarımdan benden önce haberi olur, formalarımı yıkar, çantamı hazırlar. Bütün maçlarımı yakından takip eder."

Kendi imkanlarıyla zirveye yürüyen Gürkan Uğur Yıldız'ın azmi, Seydişehir'deki diğer çocuklara ve gençlere de ilham kaynağı oldu. Çevresindeki birçok çocuğun muaythai sporuna ilgi göstermeye başladığını belirten milli boksör, gençlere örnek olmayı sürdürerek Türkiye'ye altın madalya getirmek için ter döküyor.

İstanbul’da hafta sonu yağış bekleniyor mu?

AKOM’un tahminlerine göre İstanbul’da hafta sonu parçalı ve az bulutlu bir hava hakim olacak. Kent genelinde yağış beklenmezken sıcaklıkların gün içerisinde yaz değerlerinde seyretmesi öngörülüyor.

Sıcaklıklar 28 dereceye kadar çıkacak

İstanbul’da hafta sonu gündüz sıcaklıklarının 26-28 derece aralığında olması bekleniyor. Akşam ve gece saatlerinde ise sıcaklıkların düşerek 16 derece civarına gerileyeceği tahmin ediliyor.

Gündüz ile gece arasındaki sıcaklık farkının belirgin olması nedeniyle özellikle akşam saatlerinde daha serin bir hava hissedilebilecek.

AKOM’dan 22 Eylül uyarısı

AKOM’un haftalık hava tahmin raporunda yağış için belirli bir tarih de verildi.

Rapora göre İstanbul’da 22 Eylül Salı günü sağanak yağış bekleniyor. Hafta sonunun ise yağışsız geçmesi öngörülüyor.

Yıldız Kenter ve Ayla Algan'ın öğrencisiydi

Adana'da 1945 yılında dünyaya gelen Gülsen Tuncer, İstanbul Belediye Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nden mezun oldu. Tiyatro eğitimini Türk sahnesinin iki devi Yıldız Kenter ve Ayla Algan'dan alan sanatçı, profesyonel kariyerine 1968 yılında Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu'nda sahnelenen "Zilli Zarife" oyunuyla adım attı.

Yaklaşık 80 sinema filmi ve televizyon dizisinde rol alan Tuncer; "Üç İstanbul", "Bugünün Saraylısı", "Çalıkuşu" ve "Fazilet Hanım ve Kızları" gibi unutulmaz yapımlarda yer aldı. Fenomen dizi "Aşk-ı Memnu"da hayat verdiği "Arsen Hanım" (Arsen Hala) karakteriyle geniş kitlelerin hafızasına kazındı.

Oyunculuğunun yanı sıra tiyatro yöneticiliği, yapımcılık, sanat yönetmenliği ve akademisyenlik kimliğiyle de kültür hayatına yön veren sanatçı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Tepebaşı Sahnesi ile Ankara Çağdaş Sahne'de yöneticilik yaptı. TRT İstanbul Radyosu'nda şiir, radyo tiyatrosu ve kültür programlarında mikrofon başına geçti.

"Bir Tren Yolculuğu", "Soğuktu ve Yağmur Çiseliyordu" ile "Suna" filmlerindeki rolleriyle ödüller kazanan usta oyuncu, kariyeri boyunca İstanbul Film Festivali Onur Ödülü ve Bilge Olgaç Başarı Ödülü dahil pek çok saygın ödüle layık görüldü.

Cumhuriyet gazetesi yazarı Mehmet Ali Güller'in paylaştığı bilgilere göre Gülsen Tuncer, 20 Eylül'de İstanbul'da düzenlenecek törenle son yolculuğuna uğurlanacak. Sanatçının cenaze namazı öğle vakti Şişli Camisi'nde kılınacak; ardından naaşı Kozlu Mezarlığı'nda toprağa verilecek.

Toplumsal olaylara duyarlılığıyla da tanınan Gülsen Tuncer, 2024 yılında düzenlenen 61. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin açılış kortejine boynunda Filistin bayrağı atkısıyla katılarak dayanışma sergilemişti. Tuncer, verdiği bir röportajda saldırıların tüm insanlığın meselesi olduğunu vurgulayarak, "Ben her gün Filistin'i düşünüyorum" ifadelerini kullanmıştı.

"Kurtuluşun reçetesi; seçimdir, milletin iradesidir"

İmamoğlu, Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi hesabından yaptığı 'erken seçim' çağrısında, şu ifadeleri kullandı:

"Adalet çökmüş! Ekonomi çökmüş! Faturası da milletin sırtına yüklenmiştir. “Siyasi vurgun” peşinde koşanlar, “VURGUNUN” her türlüsünü bu millete yaşatmış; nihayetinde bu iktidar da dibe vurmuştur. Yönetme becerisi kalmamıştır.

Ekonomi ve Adalet yönetimlerinde krizin derinleşmesinin ancak iki nedeni vardır. Birincisi, becerisizlik ve acemilik. İkincisi, art niyetli menfaat istismarı.

Bu kara düzeni kuran da 86 milyonun içini karartan da bellidir. Bu rejim, denetleyici ve düzenleyici kurumların içini boşaltmış; milletin hakkını koruyacak liyakatli kamu görevlilerini dışlamıştır.

Liyakatten sadakate, deneyimden eş - dost - akraba sistemi kurulmuştur. Her kurum, bir kişinin ağzına bakmak zorunda bırakılmıştır. Kurtuluşun reçetesi; seçimdir, milletin iradesidir, siyaset vurguncularının evlerine gönderilmesidir. Yarının bugünleri aratmaması için hemen ve derhal seçim!."

Adalet çökmüş!
Ekonomi çökmüş!

Faturası da milletin sırtına yüklenmiştir.

“Siyasi vurgun” peşinde koşanlar, “VURGUNUN” her türlüsünü bu millete yaşatmış; nihayetinde bu iktidar da dibe vurmuştur. Yönetme becerisi kalmamıştır.

Ekonomi ve Adalet yönetimlerinde krizin…

— Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi (@CA_iletisim) September 18, 2026

Ligde geride kalan haftalarda istediği sonuçları almakta zorlanan iki takım, sahaya üç puan hedefiyle çıkacak. Geçtiğimiz hafta Eryaman Stadı’nda Kasımpaşa’ya 2-1 mağlup olan Gençlerbirliği, bu yenilgiyi telafi ederek deplasmandan puan ya da puanlarla dönmenin hesaplarını yapıyor.

Başakşehir ise son haftada Amedspor karşısında aldığı farklı mağlubiyetin ardından sahasında oynayacağı Gençlerbirliği karşılaşmasını bir toparlanma fırsatı olarak görüyor. Bu nedenle mücadelede iki takım açısından da alınacak sonuç, ligdeki konumları ve önlerindeki haftalara taşıyacakları moral açısından önem taşıyor.

Hedef önce puan, ardından galibiyet

Gençlerbirliği Teknik Direktörü Metin Diyadin, karşılaşma öncesinde yaptığı değerlendirmede deplasmanda oynayacakları mücadelede öncelikli hedeflerinin puan almak, ardından ise galibiyete ulaşmak olduğunu belirtti.

Diyadin, takımının mevcut kadrosuna güvendiğini ifade ederek, Başakşehir karşılaşmasının sezonun gidişatını değiştirebilecek bir mücadele olabileceğine dikkat çekti.

“Deplasmandaki bu karşılaşmamız çıkış müsabakası olabilir. Mevcut kadro bu hedefimizi gerçekleştirebilecek güçtedir.”

Başkent ekibinin teknik heyeti, özellikle savunmada daha kontrollü, hücumda ise önceki haftalara oranla daha üretken bir oyun ortaya koyarak Başakşehir deplasmanından iyi bir sonuçla ayrılmayı hedefliyor.

İki takımın puan mücadelesi

Karşılaşma öncesinde Gençlerbirliği 7 puanla 12. sırada yer alırken, Başakşehir 4 puanla 13. basamakta bulunuyor. İki takım arasındaki puan farkının sınırlı olması, mücadeleyi lig sıralaması açısından da önemli hale getiriyor.

Gençlerbirliği, deplasmandan puan çıkarması halinde hem son haftalardaki puan kayıplarını telafi etme hem de ligde üst sıralara doğru hareketlenme fırsatı yakalayacak. Başakşehir ise kendi sahasında oynayacağı karşılaşmayı kazanarak puanını artırmak ve alt sıralardan uzaklaşmak istiyor.

Karaoğlan düdük çalacak

Başakşehir Fatih Terim Stadı’nda saat 20.00’de başlayacak karşılaşmada FIFA kokartlı hakem Atilla Karaoğlan düdük çalacak.

Gençlerbirliği açısından karşılaşmanın en önemli hedefi, Kasımpaşa karşısında alınan 2-1’lik yenilginin ardından yeniden puan serisi başlatmak olacak. Başkent temsilcisi, Başakşehir deplasmanından alacağı sonuçla hem moral kazanmayı hem de ligde istikrarlı bir görüntü ortaya koymayı amaçlıyor.

Baküs Kültür Sanat’ta düzenlenen basın toplantısıyla duyurulan festival programında bu yıl zengin bir içerik öne çıkıyor. İFF Antalya Düzenleme Kurulu Sözcüsü Okan Cinemre, dünya genelinden 490 film başvurusunun yapıldığını ve 73 filmlik genel seçki oluşturulduğunu belirtti. Cinemre, Antalya programında 20’si belgesel olmak üzere toplam 53 filmin gösterileceğini açıkladı.

Açılış 26 Eylül'de gala gecesiyle yapılacak

Festivalin açılış gecesi, 26 Eylül Cumartesi günü saat 20.00’de Konyaaltı Nazım Hikmet Fuar ve Kongre Merkezi’nde Emine Büyüknohutçu’nun sunumuyla başlayacak. Gecede Baküs Sahne ekibinin "Vakit Geldi mi" adlı kısa oyunu sahnelenecek, ardından dayanışma plaketleri sahiplerine takdim edilecek. Açılışta Türkiye'den kısa kurmaca türünde Gece Mesaisi, İspanya'dann Takım Elbise ve Yemek Kabı ve İsveç'ten Zafer Treni yapımları gösterilecek.

Festival programı yalnızca film gösterimleriyle sınırlı kalmayıp önemli tartışma başlıklarına da ev sahipliği yapacak. 27 Eylül Pazar günü saat 15.00’te Konyaaltı Cemevi Korkmaz Tedik Salonu’nda düzenlenecek. Kutay Meriç’in yöneteceği panele Umut-Sen Örgütlenme Koordinatörü Başaran Aksu, Öğretmen Sendikası Örgütlenme Sekreteri Hüseyin Aksoy ve DİSK Enerji-Sen Genel Başkanı Süleyman Keskin konuşmacı olarak katılacak.

Geçen yıl hayatını kaybeden çevre aktivisti ve gazeteci Hakan Tosun’un yönettiği 2019 yapımı "Geleceğin İzinde: Bergama" belgeseli, 3 Ekim saat 19.30’da Baküs’te gösterilecek. Gösterimin ardından saat 20.30’da aktivist Erol Malçok ile gazeteci Yusuf Yavuz "Kentin ve Doğanın Talanına Karşı Ne Yapmalı" başlıklı söyleşide buluşacak.

Pelin Esmer ve Ken Loach yapımları seçkide

Festivalde yönetmen Pelin Esmer’in "11'e 10 Kala", "Gözetleme Kulesi", "Oyun" ve "Kraliçe Lear" filmleri izleyiciyle buluşurken, gösterimlerin ardından Esmer ile çevrim içi söyleşiler yapılacak. İngiliz sinemacı Ken Loach’ı anlatan "Ken Loach: Eylemcilik Sanatı" belgeseli de tek gösterimle sinemaseverlerin karşısına çıkacak.

30 Eylül’de Baküs’te saat 20.00’de gösterilecek "Kardeş Türküler ile 30 Yıl" belgeselinin ardından ise saat 22.00’de Diler Özer ile çevrim içi söyleşi gerçekleştirilecek. Kadın emeğini odağına alan "İstanbul Sözleşmesi Yaşatır", Peru madenlerini işleyen "Tozlar ve Düşler", animasyon yapım "Kusursuz Ölçü Nedir", "Clara" ve "Gülizar" filmleri de festival takviminde yer alıyor.

21. Uluslararası İşçi Filmleri Festivali, 4 Ekim Pazar akşamı Lara Yalımpark’ta düzenlenecek açık hava gösterimleriyle sona erecek. Parkta saat 19.00’da Serteller ailesinin öyküsünü aktaran "Roman Gibi" belgeseli, saat 20.15’te ise "Parçalı Yıllar" isimli uzun metrajlı kurmaca film ücretsiz olarak izlenebilecek.

Dolandırıcılık ağına yönelik soruşturma yürütüldü

Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “İsrail bağlantılı uluslararası dolandırıcılık şebekesine büyük darbe vurduk” ifadesini kullandı.

Teknoloji ve finans sistemini suç faaliyetlerinde kullanan ulusal ve uluslararası yapılanmalara karşı mücadelenin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde sürdüğünü belirten Gürlek, suç gelirlerinin izinin sürüldüğünü aktardı. Faillerin yanı sıra bunların bağlantılarının ve suçtan elde edilen kazançların ortaya çıkarılması için tüm imkanların kullanıldığını ifade etti.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca bu yıl gerçekleştirilen 4 ayrı soruşturma kapsamında, bazı şirketlerin çağrı merkezi görünümü altında faaliyet yürüttüğü ve sosyal medya ile internet ortamında forex ve kripto yatırım reklamları yayımladığı belirlendi. Söz konusu şirketlerin, yüksek kazanç elde etme vaadiyle yabancı ülke vatandaşlarını dolandırdığı yönünde bulgulara ulaşıldı.

İsrail bağlantılı kişiler şirket yapısında öne çıktı

Soruşturmanın, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu koordinesinde yürütüldüğü belirtildi. Çalışmaya MİT İstanbul Bölge Başkanlığı, Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ve İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri de katıldı.

MASAK analizleri, MİT ve emniyet birimlerinin çalışmaları ile Interpol üzerinden ulaşılan yüzlerce mağdur başvurusunun değerlendirilmesi sonucunda, şirketlerin sahiplik ve nihai faydalanıcı yapılarında İsrail bağlantılı kişilerin ağırlıkta olduğu ortaya çıkarıldı.

Elde edilen veriler doğrultusunda, farklı ülkelerdeki kişileri hedef alan organize bir dolandırıcılık yapılanmasının faaliyetleri deşifre edildi.

Mağdurlardan tekrar para istediler

Gürlek’in aktardığı bilgilere göre yapılanma, farklı dillerde iletişim kurabilen müşteri temsilcileri üzerinden mağdurları sisteme çekti. Şüphelilerin kontrolündeki yatırım platformlarında gerçeği yansıtmayan kazanç tabloları oluşturulduğu ve bu yöntemle mağdurların daha yüksek miktarlarda para yatırmaya yönlendirildiği anlaşıldı.

Mağdurlar yatırdıkları paraları geri almak istediğinde ise bu kez “hesap blokesi” ve “vergi” gibi gerekçeler öne sürülerek yeni ödemeler talep edildi. Aktarılan paraların yurt dışındaki banka hesapları ile kripto cüzdanlarına gönderildiği belirlendi.

Avrupa, Uzak Doğu ve Afrika başta olmak üzere çok sayıda ülkeyi hedefleyen yapılanmanın, iki yıllık dönemde yalnızca ofis giderleri ve maaş ödemeleri olduğu değerlendirilen işlemler kapsamında yaklaşık 13 milyar liralık işlem hacmine ulaştığı ortaya çıktı.

286 adrese eş zamanlı operasyon düzenlendi

Soruşturmada elde edilen bulguların ardından 28 şirkete bağlı 42 çağrı merkezi ile 239 şüpheli hedef alındı. İstanbul ve Muğla’da toplam 286 adrese yönelik operasyon için düğmeye basıldı.

Operasyon, Interpol birimlerinin de katılımıyla bugün saat 05.00’te eş zamanlı olarak başlatıldı. Saat 10.00 itibarıyla çağrı merkezlerine baskınlar düzenlenirken, şu ana kadar 175 şüpheli yakalandı. Operasyonun yanı sıra diğer şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışmaların da devam ettiği bildirildi.

Gürlek, soruşturmayı yürüten kamu görevlilerine teşekkür ederek, insanların emek ve birikimlerini sahte yatırım vaatleriyle hedef alan, teknoloji ile uluslararası finans sistemini suç amacıyla kullanan organize yapılara karşı mücadelenin tavizsiz şekilde sürdürüleceğini belirtti.

İSRAİL BAĞLANTILI ULUSLARARASI DOLANDIRICILIK ŞEBEKESİNE BÜYÜK DARBE VURDUK!

Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan'ın liderliğinde, teknolojiyi ve finans sistemini suçun aracı hâline getiren ulusal ve uluslararası suç yapılanmalarıyla mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz. Suçtan…

— Akın Gürlek (@abakingurlek) September 18, 2026

Güvenlik güçlerinin yürüttüğü istihbari ve teknik takip neticesinde, kentte örgütün güncel faaliyetlerini canlı tutmaya çalışan, örgüte aidiyeti pekiştirmek amacıyla finansal fon toplayıp dağıtan zanlılar mercek altına alındı. Haklarında "silahlı terör örgütüne üye olma" ve "6415 Sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'a muhalefet" suçlamaları bulunan 27 şüpheli tespit edildi.

Delillerin toplanmasının ardından sabahın erken saatlerinde belirlenen adreslere eş zamanlı baskınlar düzenlendi. Belirlenenadreslerde 21 zanlı gözaltına alınırken, şüphelilerden 1'inin farklı bir suçtan dolayı halihazırda cezaevinde bulunduğu belirlendi. Haklarında gözaltı kararı bulunan firari 5 şüphelinin yakalanması için operasyonel çalışmalar sürüyor.

Şüphelilerin ev ve iş yerlerinde yapılan aramalarda örgüt finansmanında kullanıldığı değerlendirilen 192 bin TL, 2 bin 582 ABD doları, 4 bin 50 avro, 20 sterlin ile 8 çeyrek altın, 6 Ata altın ve 1 yarım altına el konuldu.

Gözaltına alınan 21 şüphelinin İl Jandarma Komutanlığı TEM Şube Müdürlüğü'ndeki sorgu ve ifade işlemlerinin devam ettiği bildirildi.

Şüphelilerin emniyet işlemleri tamamlandı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yaş sebze ve meyve piyasasında fahiş fiyat uygulamasına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan 40 kişinin, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ndeki işlemleri sona erdi.

Emniyetteki süreçleri tamamlanan şüpheliler, daha sonra Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’ne sevk edildi. Soruşturma kapsamında hakkında gözaltı kararı bulunan 1 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar ise sürüyor.

Soruşturma kapsamında raporlar dosyaya girdi

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunca yürütülen soruşturma kapsamında, yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlemlere ilişkin çeşitli kurum ve kuruluşlardan bilgi talep edildi.

Bu kapsamda Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya büyükşehir belediyelerinin hal müdürlüklerine müzekkereler gönderildi. Bu yazışmaların ardından şüphelilerin yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerini ortaya koyan raporlar soruşturma dosyasına dahil edildi.

Vergi Denetim Kurulunun müzekkere doğrultusunda yürüttüğü çalışma çerçevesinde ise 1029 çiftçinin beyanına başvuruldu.

41 tedarikçi hakkında gözaltı kararı verildi

Soruşturma kapsamında, yaş sebze ve meyve sektöründe fahiş fiyat uygulamasına neden olduğu belirlenen tedarikçi konumundaki 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı çıkarıldı. Şüphelilere yönelik operasyon kapsamında 22 farklı ilde, iş yeri ve ikamet adreslerinden oluşan 109 noktada arama yapılmasına da karar verildi.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin gerçekleştirdiği operasyonda, haklarında gözaltı kararı bulunan 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisinden 33’ü yakalandı.

Operasyonun devam eden aşamalarında 7 şüphelinin daha gözaltına alınmasıyla yakalanan şüpheli sayısı 40’a ulaştı. Emniyetteki işlemleri tamamlanan bu kişiler bugün adliyeye sevk edilirken, hakkında gözaltı kararı bulunan 1 şüphelinin yakalanması için çalışmalar devam ediyor.

Bu nedenle “Passolig kalktı mı?” sorusunun yanıtı, sistemin tamamen kaldırıldığı şeklinde değil. Mevcut uygulamada marka ve kart tarafında değişiklik yapılırken e-bilet üzerinden maçlara giriş uygulaması devam ediyor.

Passolig sistemi değişti mi?

Passolig sistemi tamamen kaldırılmış değil. Yeni dönemde taraftar işlemleri Passo Taraftar Kart adı üzerinden yürütülüyor.

Daha önce Passolig kart alan taraftarlar, kartlarının e-bilet kullanım süresi devam ettiği sürece mevcut kartlarını kullanabiliyor. E-bilet süresi sona eren kullanıcıların ise gerekli yenileme işlemlerini yapması gerekiyor.

Yeni kart almak isteyen taraftarlar için ise başvurular Passo Taraftar sistemi üzerinden gerçekleştiriliyor.

Dolayısıyla Passolig ile ilgili değişiklik, elektronik bilet uygulamasının tamamen sona ermesinden ziyade sistemin marka ve kart tarafındaki dönüşümüyle ilgili.

Passo Taraftar Kart nedir?

Passo Taraftar Kart, futbol karşılaşmalarında elektronik bilet işlemlerinin gerçekleştirilmesini sağlayan taraftar kartı sistemidir.

Taraftarlar Passo üzerinden hesap oluşturarak maç biletlerini satın alabiliyor. Bilet işlemi tamamlandıktan sonra karşılaşma için oluşturulan elektronik bilet ilgili hesaba tanımlanıyor.

Stadyuma giriş sırasında ise kart veya mobil uygulama üzerinden doğrulama yapılabiliyor. Böylece fiziksel bilet taşıma zorunluluğu bulunmadan elektronik bilet üzerinden karşılaşmaya giriş gerçekleştirilebiliyor.

Maçlara giriş nasıl yapılıyor?

Maç bileti almak isteyen taraftarların öncelikle Passo sisteminde hesaplarının bulunması gerekiyor. Karşılaşmaya ait biletler sistem üzerinden satın alındıktan sonra elektronik olarak hesaba tanımlanıyor.

Stadyum girişinde kullanılan yöntem, ilgili organizasyonun ve stadyumun uygulamalarına göre değişebilmekle birlikte Passo Mobil üzerinden QR kod kullanılarak giriş yapılabilen karşılaşmalar da bulunuyor.

Bu nedenle taraftarların maç öncesinde biletlerinin hesaplarında tanımlı olduğunu ve e-bilet kullanım sürelerinin aktif olduğunu kontrol etmesi gerekiyor.

Passo Taraftar Kart başvurusu nasıl yapılır?

Yeni taraftar kartı başvuruları dijital kanallar üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Başvuru sırasında kullanıcıdan kimlik bilgileri ile fotoğraf bilgisi istenebiliyor.

Fiziksel kart kullanmak isteyen taraftarlar için kartın kurye yoluyla teslim edilmesine yönelik seçenek de bulunuyor.

Başvuru tamamlandıktan sonra taraftarlar Passo hesabı üzerinden bilet işlemlerini takip edebiliyor ve uygun karşılaşmalar için elektronik bilet satın alabiliyor.

Passolig kartı olanlar ne yapacak?

Daha önce Passolig kart sahibi olan taraftarların kartlarını hemen değiştirmesi gerekmiyor. Mevcut kartın e-bilet kullanım süresi devam ettiği sürece kart kullanılabiliyor.

E-bilet süresi sona erdiğinde ise taraftarın güncel Passo sistemi üzerinden gerekli yenileme işlemini yapması gerekiyor.

Burada kartın fiziksel olarak kullanılabilir durumda olması tek başına yeterli olmayabiliyor. Maça giriş için e-bilet kullanım hakkının da aktif olması gerekiyor.

Passo Taraftar Kart ücreti ne kadar?

Taraftar kartı ve e-bilet işlemlerinde uygulanabilecek ücretler kulübe ve dönemsel uygulamalara göre değişebiliyor. Bu nedenle tek bir sabit ücret üzerinden değerlendirme yapmak yerine işlem sırasında geçerli olan ücretin kontrol edilmesi gerekiyor.

Özellikle kart yenileme veya e-bilet kullanım süresinin uzatılması öncesinde güncel tutarın resmi Passo kanallarından kontrol edilmesi önem taşıyor.

E-bilet sistemi devam ediyor mu?

2026 itibarıyla futbol karşılaşmalarında elektronik bilet sistemi kullanılmaya devam ediyor. Taraftarlar, ilgili müsabakanın satış koşullarına göre Passo üzerinden elektronik bilet satın alarak stadyuma giriş yapabiliyor.

Sistemdeki temel değişiklik ise taraftarların uzun süredir kullandığı Passolig adının yerini Passo Taraftar Kart uygulamasının alması.

Bu nedenle “Passolig artık yok” ifadesi, elektronik bilet sisteminin tamamen sona erdiği şeklinde değerlendirilmemeli. Taraftar işlemleri Passo çatısı altında devam ediyor.

Maç bileti alırken nelere dikkat edilmeli?

Maç bileti satın almadan önce taraftarların birkaç bilgiyi kontrol etmesi gerekiyor:

• Passo hesabının aktif olması

• E-bilet kullanım süresinin geçerli olması

• Satın alınan biletin doğru hesaba tanımlanması

• Karşılaşmaya ait giriş koşullarının kontrol edilmesi

• Mobil uygulama kullanılacaksa QR kod veya ilgili bilet bilgisinin hazır olması

• Kart ya da e-bilet yenileme işlemlerinde güncel ücretlerin kontrol edilmesi

Özellikle farklı kulüplerin ve organizasyonların karşılaşmalarında bilet satış koşulları değişebildiği için maç özelindeki kuralların ayrıca incelenmesi gerekiyor.

Passolig'in adı neden değişti?

2026 yılında taraftar işlemlerinde öne çıkan isim Passo Taraftar Kart oldu. Bu değişiklik, Passolig adıyla bilinen kart ve e-bilet uygulamasının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Taraftarların maç bileti satın alma, e-bilet kullanma ve stadyuma giriş süreçleri Passo sistemi üzerinden devam ediyor. Bu nedenle kullanıcıların eski Passolig uygulaması yerine güncel Passo Taraftar hizmetlerini takip etmesi gerekiyor.

Alınan karara göre Tera Portföy Yönetimi AŞ bünyesindeki fonların portföy saklayıcılığı ve tasfiye yürütmesini Türkiye İş Bankası üstlenecek. A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus ve Pusula Portföy Yönetimi AŞ kurucusu olduğu fonların portföy saklayıcılığı ve tasfiye süreçlerini ise Ziraat Bankası yürütecek.

2 iş gününde MKK, 10 iş gününde Takasbank mutabakatı

Takip eden 2 iş günü içerisinde fonların tedavüldeki katılma payı adedi, yatırımcıların bireysel saklama hesapları, varsa haciz, rehin, tedbir gibi takyidatlar ile gerçekleşmemiş emirlere ilişkin mutabakat MKK ve görevli bankalar arasında tamamlanacak.

Fonların finansal varlıkları Takasbank'ta bankalar adına açılacak hesaplarda tutulacak. Fonların her türlü borç, alacak ve fon giderlerinin mutabakatı en geç 10 iş günü içinde sonuçlandırılacak.

Devir tarihinden itibaren mevcut yönetim ücretleri tasfiyeyi yürüten banka adına fona tahakkuk ettirilecek.

Yatırımcılara ödemeler nasıl ve ne zaman yapılacak?

Fon portföyündeki varlıklar; piyasa derinliği, likidite koşulları ve yatırımcı menfaati gözetilerek bankaların belirleyeceği aralıklarla doğrudan ya da aracı kurumlar vasıtasıyla nakde çevrilecek. Elde edilen nakit ve vadesi dolan para piyasası araçlarının getirileri, bankanın ödeme planına göre yatırımcıların mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesaplarına pay sahipliği oranında paylaştırılacak.

Takasbank TEFAS üzerinden verilip gerçekleştirilemeyen fon satım emirleri fona borç kaydedilecek ve satışlardan elde edilen nakitten öncelikli olarak bu borçlar ödenecek.

İhbarlı fonlarda 17 Eylül saat 13.30'dan sonra, para piyasası fonlarında ise gün sonu valör atlama saatinden sonra iletilen katılma payı iade talimatları olağan şekilde değil, tasfiye kuralları kapsamında değerlendirilecek.

Tasfiyesine karar verilen fonlar için 17 Eylül'den itibaren TEFAS dışındaki dağıtım kanalları dahil tüm yeni alım ve iade işlemleri durduruldu. 17 Eylül ve öncesinde verilen takası bekleyen emirler ise olağan takviminde sonuçlandırılacak.

Tasfiye en geç 3 ayda bitecek

İlgili 131 fonun mal varlığının tasfiyesi, duyuru tarihinden itibaren en fazla 3 aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününde tamamlanacak. Tasfiyenin ardından fonların ticaret sicil kayıtları terkin edilecek. Gerekli görülmesi halinde bu 3 aylık süre SPK tarafından uzatılabilecek.

İlgezdi, önergesinde özelleştirme sürecine ilişkin araç geçiş garantileri, geçiş ücretleri, bakım ve onarım yükümlülükleri, personelin durumu ve işletme hakkı devir süreleri gibi başlıklara ilişkin sorular yöneltti.

İlgezdi’den şeffaflık çağrısı

İlgezdi, soru önergesinin gerekçesinde, hazırlıkların kamu yararı ve mali disiplin açısından değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Köprü ve otoyolların işletme hakkının devredilmesi planlarına ilişkin kamuoyunun bilgilendirilmesi gerektiğini belirten İlgezdi, özellikle özel işletmecilere araç geçiş garantisi verilip verilmeyeceğinin açıklanmasını istedi.

İlgezdi ayrıca geçiş ücretlerinin belirlenmesinde özel işletmecilerin yetkisinin kapsamı ile KGM tarafından uygulanan Yİ-ÜFE artış tavanının korunup korunmayacağını da gündeme taşıdı.

Araç geçiş garantisi sorusu

İlgezdi, Şimşek’e mevcut ve olası özelleştirme ihalelerinde yüklenici veya devralan firmalara araç geçiş garantisi verilip verilmeyeceğini sordu.

Garanti verilmesi halinde ödemelerde döviz kuru endekslemesi yerine TL bazlı bir endeksleme öngörülüp öngörülmediğinin de açıklanmasını istedi.

Devir bedeli ve kamu geliri soruldu

Soru önergesinde, özelleştirilecek hatların mevcut yıllık net gelirleri ile devir bedelinin bugünkü net değerinin (NPV) karşılaştırılması da gündeme getirildi.

İlgezdi, bu hesaplama sonucunda kamu lehine oluşacak finansal çıkar oranının ne kadar olduğunu ve ihale muhammen bedeli belirlenirken son beş yıllık araç geçiş verilerinin nasıl modellendiğini sordu.

Bakım ve onarım yükümlülükleri gündemde

İlgezdi, Sayıştay’ın KGM ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığına (ÖİB) ilişkin denetim raporlarında yer alan bakım ve onarım yükümlülükleriyle ilgili tespitlere de dikkat çekti.

Bu kapsamda, özelleştirme şartnamelerinde bakım ve onarım yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak cezai şartların ve teminat oranlarının ne olacağını sordu.

KGM personelinin durumu soruldu

Özelleştirme kapsamına alınması planlanan köprü ve otoyollarda görev yapan KGM personelinin durumu da soru önergesinde yer aldı.

İlgezdi, kadrolu ve sözleşmeli personelin özelleştirme sonrasındaki özlük hakları, nakil süreçleri ve istihdam güvencelerinin 4046 sayılı Kanun’un 22. maddesi kapsamında nasıl planlandığını sordu.

Akaryakıt istasyonları ve ticari alanlar da soruldu

Önergenin bir diğer başlığını ise devredilecek güzergahlardaki akaryakıt istasyonları, dinlenme tesisleri ve ticari alanların kira gelirleri oluşturdu.

İlgezdi, bu gelirlerin işletmeci firmaya devredilip devredilmeyeceğinin veya Hazine portföyünde tutulup tutulmayacağının açıklanmasını istedi.

İmtiyaz süresi ne kadar olacak?

İlgezdi ayrıca, KGM sorumluluğundaki köprü ve otoyolların işletme hakkı devri süreçlerinde ÖİB tarafından güncel bir değer tespiti veya hukuki altyapı çalışması yürütülüp yürütülmediğini sordu.

Devri planlanan otoyol ve köprülerin ihalelerinde kullanılacak “İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi” taslaklarında imtiyaz süresinin ne kadar öngörüldüğünü soran İlgezdi, sürelerin belirlenmesinde hangi ekonomik ömür ve iskonto oranlarının esas alındığının da açıklanmasını istedi.

İlgezdi, Şimşek’e şu soruları yöneltti:

"Mevcut ve olası özelleştirme ihalelerinde, yüklenici/devralan firmalara araç geçiş garantisi verilmesi planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa, garanti ödemelerinde döviz kuru endekslemesi (ABD Doları/Avro) yerine TL bazlı endeksleme yapılmasına dair bir düzenleme öngörülmüş müdür?
İşletme hakkı devredilecek hatlarda tarife belirleme yetkisi tamamen özel işleticiye mi bırakılacaktır, yoksa KGM tarafından belirlenen yıllık Yİ-ÜFE artış tavanı şartı aranacak mıdır?

Sayıştay’ın KGM ve ÖİB denetim raporlarında yer alan ‘bakım-onarım yükümlülüklerinin devredilen firmalarca zamanında yerine getirilmemesi’ riskine karşı, özelleştirme şartnamelerine hangi cezai şartlar ve teminat oranları eklenmiştir? Özelleştirilecek hatların mevcut yıllık net gelir akışı ile devir bedelinin bugünkü net değeri (NPV) kıyaslandığında, kamu lehine oluşan finansal çıkar oranı yüzde kaçtır? İhale muhammen bedeli belirlenirken son 5 yılın ortalama araç geçiş verileri nasıl modellenmiştir?

Karayolları Genel Müdürlüğü bünyesinde söz konusu otoyol ve köprülerde görev yapan kadrolu ve sözleşmeli personelin özelleştirme sonrası özlük hakları, nakil süreçleri ve istihdam güvenceleri 4046 sayılı Kanun'un 22. maddesi kapsamında nasıl planlanmıştır?

Devredilecek güzergâhlardaki akaryakıt istasyonları, dinlenme tesisleri ve ticari alanların kiralama gelirleri işletmeci firmaya mı devredilecektir, yoksa bu gelirler Hazine portföyünde mi tutulacaktır?

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 15. maddesi uyarınca, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) sorumluluğundaki köprü ve otoyolların işletme hakkı devri (İHD) yöntemiyle özelleştirilmesi süreçlerinde, Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK) veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından yürütülen güncel bir değer tespiti veya hukuki altyapı çalışması bulunmakta mıdır?

Devri planlanan otoyol ve köprülerin özelleştirme ihalelerinde ‘İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi’ taslaklarında imtiyaz süresi ne kadar olarak öngörülmektedir? Bu sürelerin tespitinde hangi ekonomik ömür ve iskonto oranları esas alınmıştır?"

Aynı dönemde kapanan şirket sayısı yüzde 21,3 azalırken, gerçek kişi ticari işletme sayısında yüzde 14,5, kooperatif sayısında ise yüzde 34,3 gerileme görüldü. Geçen yılın ağustos ayıyla karşılaştırıldığında ise kurulan şirket sayısında değişiklik olmadı.

Ağustosta şirket kuruluşları yüzde 3,4 azaldı

TOBB verilerine göre ağustosta kurulan şirket sayısı temmuza kıyasla yüzde 3,4 düşüş gösterdi. Aynı dönemde kooperatif kuruluşlarında yüzde 38,2, gerçek kişi ticari işletmelerinde ise yüzde 15,7 azalma gerçekleşti.

Geçen yılın aynı ayına göre değerlendirildiğinde kurulan şirket sayısında değişiklik olmazken, gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 12, kooperatif sayısı yüzde 46,6 azaldı.

Kapanan işletmeler tarafında ise ağustos ayında şirket sayısı yıllık bazda yüzde 11,3, gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 14,5 yükseldi. Kooperatiflerde ise yüzde 14,5 düşüş kaydedildi.

Ağustosta 9 bin 212 şirket kuruldu

Ağustos ayında Türkiye genelinde toplam 9 bin 212 şirket faaliyete geçti. Bunların 989'unu anonim şirketler, 8 bin 223'ünü ise limitet şirketler oluşturdu.

Yeni şirketlerin illere göre dağılımında İstanbul ilk sırada yer aldı. Kurulan şirketlerin yüzde 37,5'i İstanbul'da, yüzde 11,1'i Ankara'da, yüzde 5,7'si ise İzmir'de faaliyetlerine başladı.

Ağustosta Ardahan, yeni şirket kuruluşu gerçekleşmeyen tek il oldu.

Ocak-ağustos döneminde ise toplam 76 bin 793 şirket ve kooperatifin kurulduğu belirlendi. Bu dönemde 68 bin 253 limitet şirket, toplam sermayenin yüzde 70,1'ini oluştururken, 7 bin 559 anonim şirketin sermaye içindeki payı yüzde 29,9 olarak kaydedildi.

Şirket kuruluşlarında ticaret sektörü öne çıktı

Ağustosta kurulan şirketlerin toplam sermayesi, temmuz ayına göre yüzde 11,4 geriledi.

Kurulan şirket ve kooperatiflerin faaliyet alanlarına bakıldığında 3 bin 276 işletmenin toptan ve perakende ticaret, 1212 işletmenin inşaat, 1155 işletmenin ise imalat sektöründe yer aldığı görüldü.

Aynı ay içerisinde kurulan gerçek kişi ticari işletmelerinin 548'i inşaat, 324'ü toptan ve perakende ticaret, 85'i de imalat alanında faaliyete başladı.

Kapanan şirket ve kooperatiflerde de benzer sektörler öne çıktı. Kapanan işletmelerin 717'si toptan ve perakende ticaret, 266'sı imalat, 198'i ise inşaat sektöründe faaliyet gösteriyordu.

Kapanan gerçek kişi ticari işletmelerinin 444'ü toptan ve perakende ticaret, 182'si inşaat, 121'i ise imalat sektöründe yer aldı.

Ağustos ayında 63 kooperatif kuruluşu gerçekleşti. Bunların 37'si konut yapı, 19'u işletme, 3'ü ise tarımsal kalkınma kooperatifi olarak kuruldu.

952 yabancı ortak sermayeli şirket kuruldu

Ağustosta kurulan yabancı ortak sermayeli şirketlerin sayısı 952 olarak kayıtlara geçti. Bu şirketlerin 467'sinde Suriye, 56'sında ise İran ortaklığı bulunuyor.

Yabancı ortak sermayeli şirketlerin 79'u anonim, 873'ü limitet şirket statüsünde kuruldu. Bu şirketlerin toplam sermayesinin yüzde 79,5'lik bölümünü yabancı sermayeli ortakların payı oluşturdu.

Kurulan şirketlerin faaliyet alanlarında ise 1229 şirketle uzmanlaşmamış toptan ticaret ilk sırada yer aldı. Bunu 565 şirketle ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatı, 406 şirketle uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmetleri takip etti.

Şirket ortaklarında kadın girişimci oranları açıklandı

Ağustos ayında kurulan şirketlerdeki ortakların cinsiyet dağılımına göre kadın girişimcilerin oranı anonim şirketlerde yüzde 15,4, limitet şirketlerde yüzde 16,8, kooperatiflerde yüzde 29,1 oldu.

Gerçek kişi ticari işletmelerinde ise kadın girişimcilerin oranı yüzde 15,3 olarak hesaplandı.

Yaş gruplarına göre dağılımda anonim şirket ortaklarının yüzde 30,9'u 35-44 yaş aralığında yer aldı. Limitet şirketlerde 25-34 yaş grubunun payı yüzde 31,7, kooperatiflerde 45-54 yaş grubunun payı yüzde 29,7 oldu.

Gerçek kişi ticari işletmelerinin yüzde 29'u ise 25-34 yaş aralığındaki girişimciler tarafından kuruldu.

8 ayda 75 bin 814 şirket kuruldu

TOBB verilerine göre Türkiye'de ocak-ağustos döneminde kurulan şirket sayısı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,4 yükseldi.

Böylece yılın ilk 8 ayında kurulan şirket sayısı 75 bin 814'e ulaştı. Aynı dönemde kapanan şirket sayısı ise yüzde 1,1 azalarak 18 bin 284 olarak kaydedildi.

Akbank, Aselsan, BİM, Garanti BBVA, Koç Holding, Türk Hava Yolları, Tüpraş ve Ereğli Demir Çelik, fon portföylerinde yer alan şirketler arasında bulunuyor.

TEFAS fonlarında hisse senedi dağılımları

Fonlar arasındaki portföy dağılımları yatırım araçları bakımından farklılık gösteriyor.

BHA fonunda AKBNK, ALGYO, ASELS, ASTOR, BIMAS, EREGL, GARAN, KCHOL, KRDMD, MGROS, MPARK, TAVHL, TCELL, THYAO, TRALT, TRMET, TTKOM, TUPRS, YEOTK ve YKBNK hisseleri bulunuyor. Fonun portföyünde ayrıca Takasbank Para Piyasası yer alıyor.

BMU fonunun içerisinde AKBNK, AKSEN, ASELS, AYGAZ, CCOLA, EGEGY, ISFIN, KCHOL, SMRTG, SOKM, TUPRS ve TABGD hisseleri ile KRDMD VİOP bulunuyor.

BOS fonunda AKSEN, GUBRF, KCHOL, TRALT, TUPRS ve YKBNK hisselerinin yanı sıra Takasbank Para Piyasası, ENKAI VİOP ve KRDMD VİOP yatırımları yer alıyor.

Borsa İstanbul hisseleri ve diğer yatırım araçları

IIE fonunda çok sayıda Borsa İstanbul şirketinin hissesi bulunuyor. Portföyde AKBNK, AKSEN, ASELS, AYGAZ, BIMAS, DUNYH, EKGYO, ENKAI, EREGL, GARAN, HEKTS, ISCTR, ISFIN, KAREL, KCHOL, KORDS, MGROS, MPARK, SAHOL, SMRTG, SOKM, TABGD, TAVHL, THYAO, TRALT, TURSG, VAKBN ve YKBNK yer alıyor.

Fonun diğer portföy kalemleri ise devlet tahvili, Takasbank Para Piyasası, ENKAI VİOP, KRDMD VİOP, IMR Fon, ITH Fon ve PRE Fon olarak sıralanıyor.

BCO fonunda ALBRK, ASELS, BIMAS, CANTE, CIMSA, EKGYO, ENJSA, EREGL, GLRMK, GURSL, GUBRF, KRDMD, LMKDC, LOGO, MAVI, MPARK, PETKM, SARKY, TUPRS ve YEOTK hisseleri bulunuyor.

BCO'nun portföyünde ayrıca Hazine Bonosu, GDFR, GMSTR, ISGLK Fon, Z30KE Fon, ZGOLD Fon, PPK Fon ve ZPO Fon yer alıyor.

Bono ve tahvil ağırlıklı fonlar

BPZ fonunda devlet tahvili ve Hazine Bonosu ile birlikte İnfo Bono, Bulls Bono, ERCB Bono, PNSUT Bono, Midas Bono, YEOTK Bono, BRKVY Bono, SMRTG Bono, Otosor Bono, Sümer Faktöring Bono, Kayatur Bono ve Opet Bono bulunuyor.

Bu fonun diğer portföy unsurlarını Escar Pay Repo ve Nurol Kira Sertifikası oluşturuyor.

BBS fonunun portföyünde ise İnfo Bono, ERCB Bono, SMRTG Bono, Otosor Bono, Bulls Bono, Sümer Faktöring Bono, Lider Bono, Kayatur Bono, Opet Bono ve Alves Bono yer alıyor. Portföyde Takasbank Para Piyasası ile Nurol Kira Sertifikası da bulunuyor. Alves bonosuna karşılık ayrıldığı belirtilen Nurol Kira Sertifikası da bu dağılım içerisinde yer alıyor.

Altın ve döviz yatırımları hangi fonlarda?

BLT fonunda YEOTK ve YKBNK hisselerinin yanı sıra VİOP ve altın bulunuyor.

BAG fonunun portföyünde ASELS, ASTOR, BIMAS, KAREL, TCELL, THYAO, TTKOM ve YEOTK hisseleri yer alıyor. Midas Bono, SMRTG Bono, Otosor Bono, Ters Repo, Takasbank Para Piyasası, Nurol Kira Sertifikası, BLT Fonu ve VİOP da fonun diğer portföy kalemleri arasında bulunuyor.

BFS fonunda 3BRS, 3GOL, AIGE, AIGI, AIGP, ALUM, BCI, CMOD, COPA, GCC, GSIE, IAU, ICOM, ICOP, IPDM, LALU, LCOP, LPLA, NICK, PBW, PDBC, ROLL, SBRT, SSLV ve ZINC yatırımları yer alıyor. Fonun portföyünde EUR Nakit ve USD Nakit de bulunuyor.

Fon sepeti ve diğer portföyler

BUB fonunun portföyünü ADP Fon, BCO Fon, BHA Fon, BLT Fon, BFS Fon, BPZ Fon, BTE Fon, FMG Fon, FSK Fon, HBU Fon, PPI Fon ve YAY Fon oluşturuyor.

BUV fonunda AKBNK, ALTNY, BULGS ve CCOLA hisseleri ile KRDMD VİOP bulunuyor.

BVK fonunun portföyünde ise BIMAS hissesi yer alıyor.

Victor Osimhen’in sıra dışı yeteneklerine dikkat çeken Fatih Terim, yıldız santrforun sahadaki gücünü şu sözlerle özetledi:

"Osimhen olağanüstü bir santrafor, dünyanın en iyileri arasında. Yeter ki oyuna konsantre olsun; onunla baş başa mücadele etmek gerçekten çok zor. Aklında yokken, pozisyon ortada yokken bile gol çıkarabiliyor. Kendi ekmeğini taştan çıkaran bir forvet. Rakip olarak en ufak hata yaptığınızda hemen cezanızı kesiyor, bambaşka bir oyuncu. Yeter ki gereksiz yere sinirlenmesin ve gereksiz stres yapmasın."

"Leao'yu iyi de olsa kötü de olsa oynatırım"

Kadronun dikkat çeken transferlerinden Rafael Leao’nun hücum hattındaki etkisine de değinen deneyimli çalıştırıcı, Portekizli futbolcunun vazgeçilmez bir profil olduğunu belirtti:

"Adam eksiltme yeteneği üst düzey ve ciddi bir fiziksel kuvveti var. Ben teknik direktör olsam; performansı iyi veya kötü fark etmez, sahada hep oynatacağım adamların başında gelirdi."

42 şüpheli adliyeye sevk edildi

Muğla Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, yeni nesil suç örgütleri ile yasa dışı yapılanmaların ortaya çıkarılması hedeflendi. İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat, Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) ile Özel Harekat şube müdürlüklerinde görevli ekiplerin katıldığı çalışmalar kapsamında Muğla merkezli 8 ilde operasyon düzenlendi.

14 Eylül’de gerçekleştirilen eş zamanlı operasyonlarda gözaltına alınan 42 şüphelinin emniyetteki işlemleri tamamlandı. Şüpheliler daha sonra adli mercilere sevk edildi.

Adliyedeki işlemler sonucunda 13 şüpheli tutuklanırken, 1 kişi hakkında ev hapsi uygulanmasına karar verildi. Şüphelilerden 21’i adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Diğer 7 şüpheli ise savcılıkta ifadelerinin alınmasının ardından salıverildi.

Farklı illerde suç yapılanmaları araştırıldı

Operasyonlar Muğla’nın Menteşe, Fethiye, Bodrum, Marmaris ve Milas ilçelerinin yanı sıra İstanbul, Ankara, İzmir, Gaziantep, Mardin, Kocaeli ve Aydın’da gerçekleştirildi.

Menteşe’de yürütülen çalışmalarda, yurt dışında kırmızı bültenle aranan O.K’nin, yaşı küçük kişileri kullanarak uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yaptırdığı belirlendi. Şüphelilerin ayrıca örgüt adına çeşitli eylemlerde bulunduğu ve suç işlemek amacıyla birlikte hareket ettiği tespit edildi.

Fethiye’de ise silahla kasten öldürmeye teşebbüs olayına ilişkin incelemelerde, şüphelilerin eylemi gerçekleştiren kişilere ulaşım ve maddi destek sağladığı, olayda azmettirici konumunda olduklarının ileri sürüldüğü bildirildi.

Faiz karşılığı borç verme ve dolandırıcılık iddiaları

Bodrum'daki çalışmalarda bazı şüphelilerin faiz karşılığında borç verdiği, borçların nitelikli yağma yoluyla tahsil edildiği ve arsa sahiplerinin “imar açma” vaadiyle dolandırıldığı iddia edildi.

Marmaris’te ise ruhsatsız silah temin ederek bu silahlarla çeşitli asayiş olaylarına karıştıkları belirlenen zanlılara yönelik çalışma yapıldı.

Milas’taki soruşturmada da bazı şüphelilerin sosyal medya hesaplarından silah paylaşımı yaptığı, suç örgütlerinin oluşturduğu korkutucu güçten yararlanarak çeşitli suçlara karıştığının öne sürüldüğü belirtildi.

Operasyonların gerçekleştirildiği adreslerde 2 ruhsatsız tabanca, 2 tüfek, 415 fişek, 3 şarjör, 2 bıçak, 9 çek, 8 dekont ve bir miktar uyuşturucu madde ele geçirildi.

Bankanın değerlendirmesinde, çatışmaların nasıl sonuçlanacağının modellenmesinin güç olduğu belirtildi. Ayrıca savaşın ilk döneminde ABD yönetiminin aşmayacağı düşünülen ekonomik eşiklerin önemli bir bölümünün altı ay içerisinde geride kaldığı ifade edildi.

JP Morgan'dan Brent petrol tahmini

JP Morgan, Brent petrol fiyatı için eylül ayındaki adil değeri varil başına yaklaşık 90 dolar olarak hesapladı. Brent petrolün mevcut durumda yaklaşık 106 dolar seviyesinde bulunması, piyasanın günlük yaklaşık 10 milyon varillik arz kaybının yanı sıra yeni arz kesintileri ihtimalini de fiyatladığı şeklinde değerlendirildi.

Petrol piyasasına ilişkin hesaplamalarda arz kayıplarının yanı sıra stoklardaki değişimlerin de etkili olduğu belirtildi. Banka, enerji piyasasındaki risklerin yalnızca mevcut petrol arzındaki kayıplardan kaynaklanmadığına dikkat çekti.

ABD'de dizel fiyatı rekor kırdı

Petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkması ABD'deki akaryakıt fiyatlarına da yansıdı. ABD'de benzinin galon fiyatı 4,37 dolara yükselirken, dizel fiyatı kış döneminin yaklaşmasıyla 6,31 dolara çıkarak rekor seviyeye ulaştı.

JP Morgan, ABD'deki dizel stoklarının da tüm zamanların en düşük seviyesine gerilediğini belirtti. Bankanın değerlendirmesinde, enerji piyasalarındaki risklerin petrol arzındaki kayıplarla sınırlı olmadığı vurgulandı.

Küresel petrol stoklarında 555 milyon varillik düşüş

JP Morgan analistleri, arz kesintilerinin büyüklüğüne rağmen petrol fiyatlarındaki yükselişin daha sınırlı kalmasında küresel talepteki gerilemenin etkili olduğunu belirtti. Stok kullanımının da beklentilerin altında gerçekleşmesinin bu süreçte rol oynadığı kaydedildi.

Çatışmaların başlamasından bu yana küresel ham petrol ve rafine ürün stoklarının yaklaşık 555 milyon varil azaldığı bildirildi. Bu düşüşün, JP Morgan'ın yıl başında öngördüğü stok kaybının yaklaşık üçte biri seviyesinde kaldığı belirtildi.

Küresel petrol talebinin de geçen yılın yaklaşık 4,4 milyon varil/gün altında seyretmesinin, arz kayıplarının piyasa üzerindeki etkisini sınırladığı ifade edildi.

Brent petrolün ortalama fiyatı 94 dolar oldu

JP Morgan'ın hesaplamalarına göre, çatışmaların başladığı tarihten bu yana Brent petrolün ortalama fiyatı varil başına 94 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası Enerji Ajansı da geçen hafta yayımladığı değerlendirmede, küresel petrol arzı ve talebinin bu yıl daha önceki tahminlerden daha fazla gerileyeceğini açıkladı.

Petrol fiyatları, Batı Asya'daki arz risklerine yönelik endişelerin alternatif tedarik imkanlarına ilişkin beklentilerle dengelenmesiyle haftanın son işlem gününde geriledi. Böylece petrol fiyatlarında üst üste üçüncü seansta düşüş görüldü.

Buna rağmen Brent petrol ve ABD Batı Teksas türü ham petrol fiyatları varil başına 100 dolar seviyesinin üzerinde kalmayı sürdürdü. Brent vadeli kontratlarının fiyatı yaklaşık yüzde 1 gerileyerek 103,77 dolara inerken, WTI'ın varil fiyatı da yüzde 1 düşüşle 100,88 dolara geriledi.

Petrol arzının yüzde 4'ü risk altında

Uydu görüntüleri ile üç sektör kaynağından alınan bilgilere göre, Doğu-Batı petrol boru hattında üç pompalama istasyonu hasar gördü. Bu sayının önceki değerlendirmelerde belirtilen istasyon sayısından bir fazla olduğu kaydedildi.

Yatırımcılar, Yanbu'ya uzanan hattın uzun süre devre dışı kalması halinde küresel petrol arzının yüzde 4'üne kadarının etkilenebileceğine işaret etti.

Suudi Arabistan ise insansız hava aracı saldırılarının ardından Kızıldeniz'e kritik bağlantının durdurulması nedeniyle kapasitesi azalan Doğu-Batı petrol boru hattının yaklaşık yarısını birkaç gün içinde yeniden faaliyete geçirmeyi hedefliyor.

Brezilya ekibinde sergilediği istikrarlı performans ve ardından Brezilya Milli Takımı'na davet edilmesiyle dikkatleri üzerine çeken 21 yaşındaki orta saha için Santos cephesi bonservis beklentisini belirledi.

Santos 12 milyon euroda diretiyor

Brezilya basınında ve transfer kulislerinde yer alan iddialara göre, Santos yönetimi oyuncunun milli takıma çağrılmasıyla birlikte piyasa değerini artırdığını savunuyor. Brezilya temsilcisinin, genç yetenek için 12 milyon euro bonservis bedeli talep ettiği ve bu rakamdan aşağı inmeye sıcak bakmadığı ifade edildi.

Beşiktaş yönetiminin ise oyuncunun mali şartları, maaş beklentisi ve sözleşme detayları hakkında resmi temaslar kurarak nabız yokladığı bildirildi. Siyah-beyazlı kurmayların, belirlenen 12 milyon euroluk bedeli makul seviyelere çekebilmek adına Santos ile pazarlık masasına oturmanın planlarını yaptığı aktarıldı.

2026 sezonunda skora doğrudan katkı

16 Ocak 2005 doğumlu olan sağ ayaklı merkez orta saha Gabriel Bontempo, Santos altyapısından çıkarak A takımın vazgeçilmezlerinden biri haline geldi. Brezilya ekibiyle sözleşmesi Aralık 2030'a kadar süren genç yıldızın 2026 sezonunda Santos formasıyla tüm kulvarlarda 43 maç (35 ilk 11), 6 gol ve 4 asist, 2025 sezonunda tüm kulvarlarda 37 maç, 3 gol ve 2 asist kaydetti.

Beşiktaş scout ekibinin olumlu rapor sunduğu Sambacı için siyah-beyazlıların transfer dönemine kadar resmi girişimlerini somutlaştırması bekleniyor.

İSKİ'nin açıkladığı resmi verilere göre, bazı barajlarda su oranı kritik seviyelere inerken, kentin su ihtiyacını karşılayan ana havzalardaki doluluk oranları şöyle şekillendi:

18 Eylül İSKİ Güncel Baraj Doluluk Oranları Tablosu

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Eylül ayının başlamasıyla birlikte bankaların emekli müşterilere yönelik promosyon kampanyaları yakından takip ediliyor. ING, Akbank, İş Bankası, QNB, Vakıf Katılım, Garanti BBVA ve kamu bankalarının açıkladığı fırsatlarda maaş miktarına göre farklı ödeme seçenekleri bulunuyor. Bazı kampanyalarda doğrudan nakit promosyonun yanı sıra kart harcaması, otomatik ödeme talimatı ve çeşitli bankacılık ürünlerinin kullanılması karşılığında ek avantajlar da sunuluyor. İşte Eylül 2026 itibarıyla bankaların açıkladığı emekli promosyonları...

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!