Şirket yönetimleriyle gerçekleştirilen stratejik toplantıların ardından kapsayıcı bir rapor yayımlayan BofA analisti Wamsi Mohan, Sandisk hisselerinin mevcut çarpanlarıyla hala oldukça cazip bir kulvarda yer aldığını belirtti. Mohan, şirketin mali yapısına dair şu tespitte bulundu:

"Yeni iş modellerini her iki taraf için de kazan-kazan olarak görüyoruz; çünkü bu sistem müşteriler için arz güvenliği sağlarken, Sandisk için de taahhüt edilmiş bir finansal gelir garanti ediyor."

Yatırım bankası, bu yıl genelinde %820'nin üzerinde rekor bir değer kazancı yakalayan Sandisk için "Al" tavsiyesini yineledi.

BofA analisti Koji Ikeda’ya göre, yapay zeka destekli yazılım çözümleri üreten Dynatrace, yılın ikinci yarısı için "harika" bir yatırım alternatifi olarak öne çıkıyor. Şirketin tepe yönetimiyle yapılan finansal gözden geçirme toplantısının ardından fiyat hedefini 48 dolardan 50 dolara yükselten banka; şirketin temel performans göstergesi kabul edilen sabit kur cinsinden net yeni yıllık tekrarlanan gelirlerindeki güçlü büyümeye vurgu yaptı. Dynatrace hisseleri, bu finansal momentuma rağmen yıl başından bu yana %4 değer kaybetmiş durumda.

Sosyal medya ve teknoloji devi Meta için oldukça iyimser bir projeksiyon sunan analist Justin Post, şirketin yeni devreye aldığı yapay zeka destekli arama (AI Search) özelliğinin temel hisse performansına ekstra bir ivme kazandıracağını belirtti. Yapay zeka teknolojisinin içerik indeksleme kabiliyetini artırarak arama sonuçlarını optimize edeceğini kaydeden Post, "Meta, ürünün benimsenmesini sağlayabilirse 'arama motoru' alanındaki fırsat hala çok büyük" analizini paylaştı:

Meta'nın önünde eylül ayında gerçekleştirilecek Connect 2026 Konferansı, tüketici odaklı otonom yapay zeka ürünlerinin lansmanı, gelişmiş büyük dil modelleri ve kurumsal yapay zeka fırsatları gibi güçlü katalizörler bulunuyor. Hisse fiyatı yıl başından bu yana %13 gerilemiş olsa da BofA, bu düşüşü yatırımcılar için bir "alım fırsatı" olarak nitelendiriyor. Yapay zeka donanım endüstrisinin küresel lideri Nvidia için 350 dolarlık fiyat hedefini koruyan BofA analistleri, bu öngörünün şirketin yapay zeka bilgi işlem ve ağ pazarlarındaki mutlak hakimiyetine dayandığını aktardı. Küresel altyapı projelerindeki dönemsel dalgalanmalar ve veri merkezlerinin enerjiye erişim endişelerine rağmen Nvidia hissesinin tarihsel çarpan aralığında makul bir zeminde durduğu ifade edildi.

Bulut tabanlı veri merkezi alanındaki güçlü rekabet avantajları nedeniyle "Al" listesine dahil edilen Snowflake için ise banka, öne çıkan 5 temel yapısal avantajı şu şekilde sıraladı:

• Bulut tabanlı veri merkezi segmentinde ilk hamle avantajına sahip olması,

• Büyük kamu bulut sistemleriyle yerleşik ve esnek entegrasyon kabiliyeti,

• Veri mühendisliği, veri bilimi ve veri paylaşımı gibi çoklu iş yüklerini aynı anda donma yaşamadan çalıştırabilmesi,

• Kurumsal nitelikli müşterilerden oluşan devasa bir kurulu tabana sahip olması,

• Yapay zeka yazılım pazarında yakaladığı yukarı yönlü güçlü ivme.

Fidelity Investments Küresel Makro Direktörü Jurrien Timmer, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "artan enflasyon riskine ve İran çatışmasının potansiyel uzun vadeli etkilerine rağmen, hisse senedi fiyatlarının 2026'nın ikinci yarısında da güçlü seyrini sürdürebileceğini" savundu. Benzer şekilde Forbes'un aktardığı Morgan Stanley raporunda da S&P 500 endeksinde önümüzdeki 12 ay içinde yüzde 12'lik bir artış öngörülürken, her iki raporda da bu yükselişin arkasındaki ana itici gücün hızla artan yapay zeka odaklı sermaye harcamaları olduğu vurgulandı.

Enerji sektörünün yeni yıldızları

Yapay zeka veri merkezlerinin kesintisiz ve yüksek enerji ihtiyacı, temiz ve sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönelik dev anlaşmaları beraberinde getiriyor. Bu alanda öne çıkan enerji şirketlerinin stratejik hamleleri ve ortaklıkları raporda şöyle aktarılıyor:

Williams Companies: "ABD'deki doğal gaz kullanımının yaklaşık yüzde 30'unu yöneten şirket, veri merkezlerine güç sağlamak için boru hatlarını enerji üretim varlıklarıyla birleştiriyor ve Meta gibi devlerle uzun vadeli anlaşmalar imzalıyor."

NextEra Energy: "ABD'nin en büyük elektrik dağıtım şirketi olan NextEra, Google ve Meta ile temiz enerji anlaşmaları yaptı. Şirket, veri merkezi yoğunluğu yüksek olan Northern Virginia bölgesini besleyen Dominion Energy'yi satın alarak dünyanın en büyük regüle elektrik şirketi olmayı hedefliyor."

Cameco Corporation: "Dünyanın en büyük uranyum üreticilerinden olan şirket, Brookfield Asset Management ve ABD hükümetiyle veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşılayacak nükleer reaktörler kurmak üzere en az 80 milyar dolarlık dev bir ortaklığa imza etti."

Donanım ve paketleme devleri

İşlemciler yapay zekanın kalbi olsa da, verilerin işlemci ile depolama birimleri arasında ne kadar hızlı hareket ettiği (bellek sınırı) büyük bir sorun oluşturuyor. Veri akışını hızlandıran ve bellek sınırlarını aşan yarı iletken ve donanım üreticilerinin mevcut pazar durumları şu verilerle paylaşılıyor:

Taiwan Semiconductor (TSM): "Dünyanın en büyük fason çip üreticisi olan TSM, işlemcileri yüksek performanslı belleklere bağlayan gelişmiş paketleme teknolojisi ile pazarı domine ediyor. Kapasitesinin büyük kısmı Nvidia'ya ayrılmış durumda."

Micron Technology: "Yüksek bant genişlikli bellek (HBM) çiplerinde küresel tedarik pazarının üç büyüğünden biri olan Micron, güçlü momentumu sayesinde hisse fiyatını son 12 ayda yüzde 746'nın üzerinde artırdı. 2026 kapasitesinin tamamı şimdiden satılmış durumda."

Intel: "TSM'nin CoWoS teknolojisine alternatif olarak EMIB ve Foveros platformlarını sunan Intel Foundry, Google'dan 2028'e kadar teslim edilmek üzere 3 milyon adet TPU (Tensor İşlem Birimi) siparişi alarak gelişmiş paketleme alanında ciddi bir oyuncu haline geldi."

Astera Labs & Credo Technology: "Yapay zeka kümeleri içindeki veri hareketini optimize eden bağlantı çipleri üreten bu iki rakip şirket, veri merkezlerinin verimlilik talebi sayesinde cirolarını patlattı. Astera ilk çeyrekte gelirini yüzde 93 artırırken (en büyük müşterisi Amazon), Credo ise gelirini yüzde 157 artırarak müşteri tabanını çeşitlendirmeyi hedefliyor."

Yeni standart: Sıvı soğutma teknolojisi

Geleneksel hava soğutma sistemlerinin, modern yapay zeka kümelerinin ürettiği devasa ısıyı düşürmede yetersiz kalması, sıvı soğutma teknolojilerini yeni standart haline getirdi. Persistence Market Research raporuna göre, küresel veri merkezi sıvı soğutma pazarının 2026'daki 5,7 milyar dolarlık hacminden 2033 yılına kadar 29,2 milyar dolara büyümesi beklenirken, bu pazarın iki büyük oyuncusu altyapı talebini karşılamaya devam ediyor:

Vertiv Holdings & Schneider Electric: "Sıvı soğutma alanında uzmanlaşan şirketlerden Vertiv, kendisini entegre bir güç ve soğutma sağlayıcısı olarak konumlandırıyor. Yapay zeka altyapı talebiyle Şubat ayında 15 milyar dolarlık rekor bir sipariş birikimine ulaştığını açıklayan şirket, Haziran ayında Nvidia'nın simülasyon platformuna entegre dijital ikiz teknolojisini duyurdu."

"Avustralya maçında ikaz gelmişti"

Paraguay karşısında alınan sonucun sürpriz olmadığını ve turnuvanın açılış mücadelesinde sinyallerin zaten verildiğini aktaran David Badia, analizinde şu doğrudan ifadelere yer verdi:

"Ne olacağını sezmek için maçı beklemenize gerek yoktu. Avustralya’ya karşı oynanan açılış maçında ikaz gelmişti: 715 pas, neredeyse %70 top hakimiyeti, 30 şut, 2,4 xG… (gol beklentisi) Karşılığında 0-2’lik bir yenilgi. O maçta alışıldık senaryonun tamamı zaten vardı: Bol top hakimiyeti, keskinlikten yoksun bir takım ve neticede yenilgi. Paraguay maçı bir sürpriz değil tekrar gibiydi."

Türkiye'nin topla oynama oranının skora yansımama nedenini açıklayan deneyimli teknik adam, "Sorun davranışsal değil, yapısaldı. Türkiye’nin top hakimiyeti tamamen kontrol odaklı: Bak, gör, oyna. Fakat hatları aşmak için hareketlenen kimse yok. Derinlemesine koşular yerine arkadan desteğe gelenler var. Savunmayı geriye itmeye zorlayacak boşluklara doğru koşular olmadan bu hakimiyet yavaş, öngörülebilir ve zararsız hale geliyor. Topa sahip olmak, rakibin canını yakmakla aynı şey değil" tespitinde bulundu.

"Eski dört aşamalı sekans modern futbolda artık işe yaramıyor"

Modern futbolun hız ve reaksiyon parametrelerinin millî takım tarafından tam olarak kavranamadığını savunan Badia, top kontrolü ile karar mekanizmasının eş zamanlı işlemesi gerektiğinin altını çizerek şunları yazdı:

"Türkiye’nin oynamak istediği topa sahip olma oyununu oynamak için, pas alacak oyuncunun bireysel taktiksel hareketi, pas veren oyuncu topu almadan önce başlamalı, sonra değil. Ve pası almak üzere olan oyuncu, top ayağına ulaşmadan önce takım arkadaşının hareketini okumalı ki top kontrolü ve karar verme tek bir hareket haline gelsin. Zor olan kısım budur. Eski dört aşamalı sekans —topu al, bak, gör ve sonra hareket et— modern futbolda artık işe yaramıyor. Oyuncu topu kontrol altına alıp, başını kaldırıp bir seçim yapana kadar, boşluk kapanmış ve savunma yerini almış oluyor."

Paraguay’ın golü Türkiye’nin ihmal ettiği ilkeden geldi

Yazısında, millî takımın uygulamadığı taktiksel kılavuzu maddeler halinde sıralayan David Badia, Paraguay'ın attığı golün de bu taktiksel disiplinsizlikten beslendiğini belirterek şu analizi paylaştı:

"Aynı kanalda dört veya beş pas yaptıktan sonra ilerleme sağlanamıyorsa, pas kanalını değiştirin. Gol tam da buradan geldi. Paraguay topu geri kazandı, oyunu diğer kanala kaydırdı ve golü attı. Türkiye’nin göz ardı ettiği ilke, onu mağlup etti."

Badia ayrıca, derin savunmaları çökertmek için ceza sahasına asla havada süzülen toplar atılmaması gerektiğini, bunun yerine penaltı noktasına doğru alçak ve sert öldürücü paslar tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.

"Yetenek, aynı zamanda karakterdir"

Taktik şemaların ötesinde lider oyuncuların sorumluluk alması gerektiğine işaret eden İspanyol teknik adam, yazısını şu çarpıcı uyarılarla sonlandırdı:

"Erken bir gol, bir kırmızı kart, kaçırılan net bir fırsatlar gibi maçın kendine has spesifik olayları talihin ve 90 dakikalık hikâyenin bir parçasıdır. Ancak başarısızlığın yapısı öyle işlemez. Çünkü maçın gidişatı başlangıcından önce tam olarak belliydi. İşte bu yüzden bu rapor önceden yazılabilirdi. Ayrıca hiçbir kılavuzun sağlayamayacağı birkaç unsur daha var: Takımın önemli oyuncularının sorumluluk alması, zor anlarda topu talep etmesi ve oyun durduğunda takımı sürüklemesi. Artık yetenek, aynı zamanda karakterdir. Arabanın çalışmayacağını zaten biliyoruz. Asıl önemli soru, neden olduğu. Ve Türkiye, bir sonraki hikâyenin farklı bir şekilde yazılmasını istiyorsa, sonuca hayıflanmak yerine 'sebep' bulmak ve değiştirmek zorunda."

David Badia kimdir?

Kariyeri boyunca oyuncu yetiştirmeyi ön planda tutan Pro Lisanslı antrenör David Badia, FC Barcelona Escola'daki ilk hocalık deneyiminin ardından Türkiye'de Antalyaspor ve Fenerbahçe'de görev aldı. Fenerbahçe Akademisi'ni yönettiği dönemde, Arda Güler'in genç yaşta kulübe kazandırılmasında pay sahibi olan altyapı yapısının içinde yer aldı. Badia, dünya futbolunda “oyunu kavrayan zeki futbolcular yetiştirme” felsefesinin savunucularından biri olarak tanınıyor.

Ekonomim ve NTV'nin aktardığı bilgilere göre; ICBC Bank Turkey, operasyonel değişiklik kapsamında tüm müşterilerine kısa mesaj (SMS) göndererek yeni sistemi duyurdu. Bankanın müşterilerine gönderdiği bilgilendirme metninde şu ifadeler yer aldı:

"Değerli müşterimiz, ATM hizmetlerimizde yapılan düzenleme kapsamında bankamız ATM'leri hizmetten kaldırılacaktır. 8 yıldır olduğu gibi Türkiye genelindeki tüm ATM'leri ücretsiz olarak kullanmaya devam edebilirsiniz. Mobil Şubemize her giriş yaptığınızda, 30 gün boyunca dilediğiniz tüm ATM'lerden ücretsiz işlem yapma ayrıcalığı kazanırsınız"

Yeni sistem nasıl işleyecek?

Banka müşterilerinin Türkiye genelindeki diğer bankalara ait ortak ATM'lerden komisyon veya işlem ücreti ödemeden yararlanabilmesi için tek bir şart öne sürüldü. Buna göre, ICBC Turkey mobil şubesine giriş yapan kullanıcılar, giriş yaptıkları tarihten itibaren 30 gün boyunca dilediği bankanın ATM'sinden paralarını ücretsiz olarak çekebilecek, yatırabilecek veya diğer bankacılık işlemlerini gerçekleştirebilecek. 30 günlük sürenin ardından ücretsiz kullanım hakkının yenilenmesi için mobil uygulamaya tekrar giriş yapılması yeterli olacak.

"Onlar dün de bizim çocuklarımızdı bugün de"

Müsabaka esnasında millî takımın saha içi performansına değinen ve gruptaki genel gidişatı yakından izlediğini belirten Davutoğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Hepimizin büyük beklentilerle ABD’ye uğurladığı bizim çocukların, 10 kişi kalan rakip karşısında baskılı oynamalarına rağmen son vuruşlarda yaşadığı sıkıntıları ben de gördüm, ben de yerimde duramadım. Evet, başarısız oldular. Evet, beklentilerin altında kaldılar. Ama onlar dün de bizim çocuklarımızdı, bugün de bizim çocuklarımız ve yarın da öyle olacaklar."

Turnuva öncesinde takım üzerinde oluşturulan aşırı kamuoyu baskısının sporcu psikolojisini olumsuz etkilediğini savunan Davutoğlu, futbolcuların müsabaka öncesindeki dua etme ritüellerini eleştirenlere karşı, "Maça haç çıkararak başlayan Hristiyan ülkelerin takımları maçı kaybettiğinde onları inançları üzerinden eleştiren tek bir spor yorumcusuna ve siyasetçiye rastladınız mı?" sorusunu yöneltti.

"Siyaset bulaştıran ABD yönetimine inat sahaya çıkın"

Davutoğlu, millî futbolculara seslenerek ABD ile oynanacak sonraki süreçteki maçlara formalite gözüyle bakılmaması çağrısında bulundu. Takımdan küresel yankı uyandıracak destansı bir performans beklediğini ifade eden Davutoğlu, Washington yönetimine ve uluslararası siyasete yönelik şu eleştirileri sıraladı:

"Dünya Kupası’na siyaset bulaştıran ABD yönetimine inat, sahaya Gazze soykırımında ve Minab saldırısında şehit edilen on binlerce çocuk için çıkın. Öylesine destansı bir zafere imza atın ki bütün dünyada yankılansın, sizi acımasızca eleştirenlere de bir cevap olsun."

Turnuvanın kalan bölümünde Bosna Hersek, Özbekistan, Katar, İran, Suudi Arabistan, Mısır, Irak, Fas, Cezayir ve Senegal gibi "gönül coğrafyası" olarak nitelediği ülkelerin maçlarını takip etmeyi sürdüreceğini kaydeden Davutoğlu, Filistin ve Gazze konusunda uluslararası arenada net tavır takınan devletlere sempati duyduğunu belirtti.

Gelecek Partisi Lideri, İspanya, Brezilya ve Güney Afrika halklarının adalet mücadelesine atıfta bulunarak açıklamasını "Kupa’nın da değerli dostlarım Pedro Sánchez, Luiz Inácio Lula da Silva ya da Cyril Ramaphosa tarafından kaldırılmasını isterim" temenniyle sonlandırdı.

İsviçre'deki temaslarının süresine ve masadaki öncelikli dosyalara değinen ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, şu ifadeleri kullandı:

"Orada sadece bir, iki gün kalabileceğim. Umuyorum ki nükleer meselede ve Lübnan'daki ateşkes konusunda ilerleme kaydedebiliriz. Bence odaklanmamız gereken iki önemli konu bunlar. İranlıların da görüşmek isteyecekleri konular olacağına eminim."

"Manşetlere rağmen çatışmalar yavaşlıyor"

Lübnan'da tırmanan gerilimin ve sıcak çatışma ortamının İsviçre'deki diplomatik arayışları sekteye uğratıp uğratmayacağına yönelik bir soruyu yanıtlayan Vance, sahadaki askeri hareketliliğe dair şu tespiti paylaştı:

"Manşetlere rağmen orada durum aslında iyileşiyor ve çatışmalar biraz yavaşlıyor. İsrail ve Lübnan'ın her ikisinin de güvenli ve emniyetli olmasını sağlamak için bu süreci sürekli olarak yönetmemiz gerekecek. Ateşkesi sürdürülebilir kılmak için çatışmayı yeterince uzun süre durdurmak zorundayız. İşte biz de bunu yapmaya çalışacağız."

Heyet İsviçre yolunda

Başkan Yardımcısı Vance'in seyahatine ilişkin ilk resmi görsel paylaşım ise kurumsal iletişim kanallarından geldi. Vance'in Basın Sözcüsü Luke Shroeder, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki resmi hesabı üzerinden Başkan Yardımcısı'nın uçağa bindiği anlara ait bir görüntüyü aktararak, "Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre'ye gitmek üzere Washington'dan ayrılıyor" bilgisini paylaştı.

Vance, İran ile yürütülen diplomatik sürece dair daha önce yaptığı sınırlandırma açıklamasında, İsviçre'deki çok uluslu görüşmelerin en erken 21 Haziran Pazar günü başlayabileceğini ve lojistik ayarlamaların tamamlanmasının ardından bizzat masadaki yerini alacağını duyurmuştu.

Lamine Yamal'ın son durumunu açıkladı

Deneyimli teknik adam, yaşadığı sakatlığın ardından gruptaki ilk maçın 71. dakikasında oyuna dahil olan genç yıldız Lamine Yamal’ın fiziksel durumuyla ilgili gelen bir soruya "Doğru zamanda, en uygun şekilde süre alacaktır. Önemli olan, onun yeniden dönmüş olması. Arkadaşları gibi şampiyonada önemli bir rol oynamak için çok büyük bir arzu duymasıdır" yanıtını verdi.

"Rakipleri ister istemez geriye yaslanmaya zorluyoruz"

İspanya'nın topa sahip olma ve oyunu domine etme karakterine değinen De la Fuente, rakiplerinin katı savunma anlayışlarına karşı daha üretken olmaları gerektiğini belirterek, oyun kurgusuna dair şu ifadeleri kullandı:

"Rakipleri ister istemez geriye yaslanmaya zorluyoruz. Keşke hepsi savunmada daha agresif bir tutum sergilese, öne doğru gelse ve bizi orta sahada daha fazla karşılamaya çalışsa. Ancak herkes kendi silahlarını, en doğru ve en uygun gördüğü şekilde kullanmak zorunda. Bizim de bu tür savunma sistemlerine karşı mücadele ederken ve bunlara hücum ederken daha isabetli olmamız gerekiyor."

"Eleştirilere rağmen tamamen pozitifim"

İlk maçın ardından kamuoyunda oluşan eleştiriler karşısında motivasyonunu kaybetmediğini söyleyen tecrübeli çalıştırıcı, maçı kazanacak formülü bildiklerini dile getirerek şunları kaydetti:

"Tam olarak 5-6 gün önce nasılsam öyleyim. Sorumluluğunun bilincinde, motive, heyecanlı. Tamamen pozitifim ve aynı çizgide kalmak istiyorum. Mücadele etmek için büyük bir arzu duyuyorum. Yarınki maça çıkmak ve o rekabeti sahada yaşamak için sabırsızlanıyorum. Ancak en çok da bu sorumluluğu hissetmeyi seviyorum. Maçı kazanmak için şu andan itibaren ne yapmamız gerektiğini çok iyi biliyoruz ve yarın bunu pratiğe dökmeye çalışacağız. Fikrimiz net. Ve şüphesiz ki yarın, karşılaşacağımız o büyük meydan okumaya ve turnuvanın gerektirdiği en üst düzeye hepimizin ayak uydurmasını isteyeceğiz. Çünkü yarın çok zorlu, çok çetin ve üst düzey bir maç bizi bekliyor."

"Suudi Arabistan 4 yıl önce Arjantin'i yenebileceğini gösterdi"

Suudi Arabistan futbolunun son yıllardaki yatırımlarla birlikte ciddi bir eşik atladığını ve kesinlikle küçümsenmemesi gereken bir rakip olduğunu hatırlatan İspanyol teknik adam, sözlerini şu uyarıyla tamamladı:

"Suudi Arabistan büyük bir gelişim süreci içinde. Bunun nedenlerinden biri de liglerinin, orada oynayan birçok önemli oyuncunun katkısıyla çok fazla gelişiyor olması. Bu durum futbolcularından daha fazla talepkar olmayı gerektiriyor ve bu da milli takımlarına yansıyor. Her alanda çok geliştiler. Artık teknik açıdan, fiziksel açıdan, rekabetçilik açısından çok daha iyi futbolculara sahipler. 4 yıl önce Arjantin'i yenebilecek kapasitede olduklarını zaten gösterdiler. Yani, iyi olmadığınız tek bir günde Arabistan ya da başka bir takım gelir, sizi ezip geçer ve üstelik bunu tamamen hak ederek yapar. Bu iş böyledir, performansımızın en iyisinde olmalıyız, çünkü aksi takdirde tren kaçar."

İspanya ile Suudi Arabistan arasındaki bu kritik H Grubu mücadelesi, bugün TSİ 19.00'da Atlanta Stadı'nda oynanacak.

40 derece sıcaklıkta karla kaplı yol açıldı

Adıyaman İl Özel İdaresi ekipleri, zorlu coğrafi şartlara sahip olan ve kış mevsiminde etkili olan yoğun kar yağışı sebebiyle aylardır kapalı bulunan Ulubaba Türbesi yolunu açmak için kolları sıvadı. Kent merkezinde termometrelerin 40 dereceyi gösterdiği günlerde, 2 bin 554 metre yükseklikteki dağ yolunda biriken metrelerce yükseklikteki kar kütleleri iş makinelerinin yoğun çabasıyla temizlendi.

Karla mücadele çalışmalarında aktif görev alan kepçe operatörü Zeynal Yörük, haziran ayının sonunda kar temizleme çalışması yapmanın alışılmış bir durum olmadığını belirterek, coğrafyanın yüksek kesimlerinde kıştan kalan karların yaz aylarında da varlığını sürdürebildiğini ifade etti.

"Ziyaretçilerimizi bölgeye davet ediyoruz"

Ulubaba Türbesi'nin bulunduğu köyün muhtarı Mehmet Tekyıldız, yolun yeniden ulaşıma açılmasından dolayı büyük memnuniyet duyduklarını dile getirdi. Yolun açılmasıyla birlikte inanç turizminin yeniden canlanacağını belirten Tekyıldız, "Ulubaba Türbesi, Adıyaman'ın en önemli inanç ve ziyaret noktalarından biridir. Yolumuzun açılmasıyla birlikte tüm ziyaretçilerimizi buraya, bu manevi atmosfere ve doğaya davet ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Yaz sezonunda ziyaretçi yoğunluğu bekleniyor

Adıyaman'ın coğrafi olarak en yüksek ziyaret noktalarından biri olarak tescillenen Ulubaba Türbesi, bölge halkı için taşıdığı manevi değerin yanı sıra, sarp dağların sunduğu doğa manzaralarıyla da dikkat çekiyor. Kar temizleme çalışmalarının tamamlanıp güvenli geçişin sağlanmasıyla birlikte, türbe ve çevresinin yaz sezonu boyunca yoğun bir ziyaretçi akınına uğraması bekleniyor.

Edinilen bilgiye göre, polis memuru Murat Bayırlı’dan bir süre haber alamayan ailesi ve mesai arkadaşları durumdan şüphelenerek görev yaptığı polis merkezindeki odasına geldi. Bayırlı’nın görev yerinde hareketsiz bir şekilde yattığını gören meslektaşları, vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ne ihbarda bulunarak tıbbi yardım talep etti.

Kısa süre içinde olay yerine intikal eden sağlık ekiplerinin yaptığı ilk kontrollerde, ani bir rahatsızlık geçirdiği değerlendirilen polis memuru Murat Bayırlı’nın hayatını kaybettiği belirlendi.

Bayırlı’nın cenazesi, olay yeri inceleme ekipleri ve cumhuriyet savcısının gerçekleştirdiği detaylı saha incelemelerinin ardından, kesin ölüm nedeninin belirlenmesi ve otopsi işlemlerinin yapılması amacıyla Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi morguna kaldırıldı. Olayla ilgili adli ve idari tahkikat yürütülüyor.

İlk yarı Fildişi Sahili üstünlüğüyle geçti

Toronto Stadı'nda oynanan müsabakaya Almanya baskılı ve hızlı bir giriş yapsa da golü bulan taraf Fildişi Sahili oldu. Karşılaşmanın 30. dakikasında gelişen Fildişi Sahili atağında, sol kanatta topla buluşan Diomande'nin ceza sahasına gönderdiği ortaya Diallo vurdu. Savunmada Brown'dan dönen topu önünde bulan Franck Kessie, bekletmeden yaptığı vuruşla takımını 1-0 öne geçirdi. İlk yarı bu skorla tamamlandı.

Deniz Undav sahneye çıktı maçın seyri değişti

Almanya Teknik Direktörü Julian Nagelsmann, ikinci yarıda oyuna müdahale ederek 60. dakikada Deniz Undav, Nadiem Amiri ve Jamie Leweling'i sahaya sürdü. Bu değişiklikler kısa sürede sonuç verdi.

68. dakikada sağ kanattan gelişen Almanya atağında, Amiri'nin penaltı noktasına doğru gönderdiği ortaya gelişine şık bir vuruş yapan Deniz Undav, skora dengeyi getirdi: 1-1.

Mücadelenin 82. dakikasında Trendyol Süper Lig ekiplerinden Galatasaray forması giyen Fildişi Sahilli oyuncu Wilfried Singo bir sakatlık yaşadı. Oyuna devam edemeyen Singo, yerini Guela Doue'ye bıraktı.

90+4'te gelen galibiyet

Maçın son bölümünde baskısını tamamen rakip yarı alana yıkan panzerler, aradığı galibiyet golünü uzatma dakikalarında buldu. 90+4. dakikada Felix Nmecha'nın Fildişi Sahili savunma hattının arasından gönderdiği şık pasa hareketlenen Deniz Undav, dönerek yaptığı düzgün vuruşla topu filelerle buluşturdu ve takımını öne geçirdi: 2-1.

Mücadeleden 2-1 galip ayrılan Almanya, grupta 2'de 2 yaparak puanını 6'ya yükseltti. Turnuvadaki ilk yenilgisini alan Fildişi Sahili ise 3 puanda kaldı.

"Garanti edilen yolcu 549 bin, gerçekleşen 17 bin"

Sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada Zafer Havalimanı’nı "kamu zararında şampiyon" olarak nitelendiren Yavuzyılmaz, 2026 yılının ilk 5 ayına ilişkin giden yolcu istatistiklerini şu rakamlarla aktardı: Garanti edilen giden yolcu sayısının 549 bin 55, gerçekleşen giden yolcu sayısının ise 17 bin 766 olduğunu belirten Yavuzyılmaz; aradaki farkın, yani eksik yolcu sayısının 531 bin 289’u bulduğunu ve projedeki hata payı oranının %96,76 olarak gerçekleştiğini kaydetti.

Sözleşme gereği Hazine tarafından yüklenici firmaya yapılacak garanti ödemesi tutarını da hesaplayan Yavuzyılmaz, "Hazinenin şirkete yapacağı garanti ödemesi 2 milyon 891 bin 632 avro. Güncel kurla 155 milyon lira. Bunun adı, yandaşa çekilen peşkeşin faturasını vatandaşa ödetmektir" ifadelerini kullandı.

"2044'a kadar toplam garanti ödemesi 208 milyon avro olacak"

Projenin uzun vadeli mali yükünü ve yapım maliyeti ile kıyaslamasını da paylaşan CHP’li vekil, havalimanının kamuya devir takvimine ilişkin şu iddialarda bulundu:

"AKP, açılışını zafer çığlıklarıyla yaptığı Zafer Havalimanı'nın 15. yılında, üst üste 15. kez yine kamu zarar şampiyonu oldu. Zafer Havalimanı'nın yapım maliyeti 50 milyon avro, kamuya devir tarihi ise 2044 yılıdır. 2044'e kadar şirkete yapılacak toplam garanti ödemesi 208 milyon avro."

Garanti ödemesi giden yolcu üzerinden yapılıyor

DHMİ’nin resmi veri havuzuna atıfta bulunulan açıklamada, 2026’nın ilk 5 ayında havalimanını iç ve dış hatlarda kullanan gelen ve giden toplam yolcu sayısının 35 bin 533 olduğu bilgisi verildi. Bu toplam hacmin 17 bin 766'sını giden yolcuların oluşturduğunu kaydeden Yavuzyılmaz, tüzük ve ihale sözleşmesi maddelerine göre devletin taahhüt ettiği garanti ödemelerinin gelen yolcu üzerinden değil, yalnızca "giden yolcu" baremi dikkate alınarak hesaplandığını sözlerine ekledi.

"Ateşkes süresince ücret alınmayacak"

Sosyal medya platformundan paylaştığı mesajda Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş kurallarına ve takvime değinen Trump, ateşkes sürecine vurgu yaparak şu ifadeleri kullandı:

"Hürmüz Boğazı'nda ateşkes süresi boyunca 60 gün boyunca hiçbir geçiş ücreti alınmayacak ve 60 günlük sürenin sona ermesinin ardından da hiçbir geçiş ücreti olmayacak."

"Anlaşma olmazsa 'koruyucu melek' hizmet bedeli istenebilir"

Açıklamasının devamında, diplomatik sürecin başarısızlıkla sonuçlanması ihtimaline karşı Orta Doğu ülkelerine yönelik bir mali yaptırım kartını öne süren ABD Başkanı, Washington yönetiminin harcamalarının tahsil edilebileceğini belirterek deklarasyonunu şu cümlelerle tamamladı:

"Ancak anlaşmanın tamamlanmaması durumunda, geçmişte, bugün ve gelecekte yapılan harcamaların karşılanması amacıyla Orta Doğu ülkelerine 'Koruyucu Melek' olarak sunulan hizmetler nedeniyle, Amerika Birleşik Devletleri tarafından ve Amerika Birleşik Devletleri adına ücret uygulanabilir."

Edinilen bilgilere göre kaza, Çarşamba ilçesi Eğercili mevkisinde meydana geldi. Y.Ş. (61) yönetimindeki 52 FS 306 plakalı otomobil, seyir halindeyken henüz belirlenemeyen bir nedenle M.Ç. (25) idaresindeki 55 AEJ 425 plakalı otomobille çarpıştı.

Yaralılar hastaneye kaldırıldı

Çarpışmanın şiddetiyle savrulan araçlarda hasar meydana gelirken, sürücülerden Y.Ş. ile araçlarda yolcu olarak bulunan U.A. ve A.Ş. yaralandı.

Kazayı gören diğer sürücülerin ihbarı üzerine olay yerine intikal eden bölge trafik ve 112 Acil Sağlık ekipleri, çevre güvenliğini sağlayarak yaralılara ilk müdahaleyi kaza yerinde yaptı. Ambulanslara alınan yaralılar, Çarşamba Devlet Hastanesi Acil Servisi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Kazaya karışan araçların çekici vasıtasıyla yoldan kaldırılmasının ardından trafik akışı normale dönerken, kolluk kuvvetleri kazayla ilgili tahkikat başlattı.

Edinilen bilgilere göre olay, Hendek ilçesine bağlı Yeni Mahalle'de meydana geldi. Mahallede yaklaşık 35 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen bir mevlit programında, davetlilere ev ortamında hazırlanan tavuklu pilav ve aşure ile birlikte paketli bardak ayran ikram edildi.

Programın tamamlanmasının ardından evlerine dönen davetlilerden bazılarında kısa süre içinde mide bulantısı, kusma, halsizlik, karın ağrısı gibi ani rahatsızlık belirtileri baş gösterdi.

13 kişi tedavi altına alındı

Şikayetlerin artması üzerine mevlide katılanlardan 13 kişi, kendi imkanlarıyla veya yakınlarının yardımıyla Hendek Devlet Hastanesi Acil Servisi'ne başvurdu. Hastanede ilk müdahaleleri yapılan ve gıda zehirlenmesi şüphesiyle müşahede altına alınan hastaların genel sağlık durumlarının iyi olduğu, herhangi bir hayati tehlikelerinin bulunmadığı öğrenildi.

Rejisörlüğünü Cenk Bıyık'ın üstlendiği iki perdelik eserin bestesi Kıvanç Fındıklı'nın imzasını taşıyor. Sahne uyarlaması ve librettosu Ayşe Ceylan tarafından hazırlanan eserin orkestra şefliği koltuğunda ise Kutay Maktay oturdu.

Eserin teknik ve estetik kadrosunda ise görsel ve sanatsal tasarımıyla dikkat çeken şu isimler yer aldı: Başkemancılığını Canan Ünal'ın üstlendiği yapımın koreografisine Arkın Zirek ve Can Tunalı imza attı. Sahne atmosferini zenginleştiren dekor tasarımını Orhan Açıkgöz, dönem ruhunu yansıtan kostüm tasarımını Gülnur Çağlayan Tuluk hazırlarken; eserin çağdaş görsel dilini oluşturan dijital tasarımlar Aisha Hajiyeva, ışık tasarımı Oğuz Murat Yılmaz ve video projeksiyon tasarımı ise Murat Turgut tarafından hayata geçirildi.

Aşk, yalnızlık ve geç kalmışlık temaları sahneye taşındı

Müzikal dramada, ana karakter Raif Efendi'nin Almanya'nın başkenti Berlin'de Maria Puder ile kurduğu derin bağ ve ilişki üzerinden; insanoğlunun en temel duygularından olan aşk, yalnızlık ve geç kalmışlık temaları işleniyor. Sahne kurgusunda hikaye, anlatıcı Rasim'in aktardığı defter üzerinden ilerlerken, eserin yazarı Sabahattin Ali de sahnede bir "tanık" olarak konumlandırılarak seyirciye farklı bir dramatik anlatım sunuluyor.

100 kişilik ekip görev aldı

Sanatçı kadrosu, orkestra, bale sanatçıları ve sahne arkası teknik ekip olmak üzere toplamda 100'ü aşkın kişinin yoğun emeğiyle hazırlanan dünya prömiyeri, salonu dolduran sanatseverlerden tam not aldı. Kapalı gişe olarak sahnelenen bu ilk gösterimi, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürü ve Genel Sanat Yönetmeni Vekili Barış Salcan da protokol sıralarından takip etti.

Büyük beğeni toplayan "Kürk Mantolu Madonna" müzikal draması, festival programı doğrultusunda yarın akşam aynı sahnede yeniden seyirciyle buluşacak.

Santarelli: "Bazı anlarda çok acı çektik ama..."

Voleybolda skor ne olursa olsun mücadeleden kopulmaması gerektiğinin altını çizen Başantrenör Daniele Santarelli, takımdaki hamlelerini ve oyuncularının reaksiyonunu şu sözlerle aktardı:

"Oyunculara bir şeyler değiştirmelerini söyledim. Takıma yardımcı olmak için bazı oyuncuları değiştirdim. Bugün uzun zamandır oynamayan bazı oyunculara birkaç dakika süre vermek istedim. Buna ihtiyaçları var ve bundan çok mutluyum. Bazı anlarda gerçekten harika bir iş çıkardık. Bazı anlarda çok acı çektik ama 'Tamam, maça devam edin.' dedim. 1-2 set ya da bir puanı kötü bir şekilde kaybetsek bile bunun bittiğini, her şeyin sona erdiğini düşünemeyiz. Son top puan için yere düşmedikçe savaşabiliriz. Bugün harika bir takımla güzel bir maç oynadık."

Ankara seyircisinin itici gücüne de değinen tecrübeli çalıştırıcı, "Muhteşem ve inanılmaz bir atmosferdi. Onlara bu güzel hediyeyi verdiğimiz için çok mutluyum" dedi.

"Çin maçına kesinlikle daha iyi başlamamız gerekecek"

Etabın son randevusunda karşılaşacakları Çin’in teknik kapasitesine dikkat çeken Santarelli, yarın oynanacak müsabakanın zorluk derecesine ilişkin şu tespitlerde bulundu:

"Çin zorlu bir takım. Önemli oyuncuları var ve çok teknikler. Bugün Brezilya'yla olan maçı izlemedim. Kesinlikle onları zor durumda bıraktılar çünkü onların da önemli smaçörleri, önemli sistemleri ve uzman oyuncuları var. Çin, genç oyuncuları olsa bile çok iyi oynuyor. Yarın bugünden daha iyi oynamamız ve kesinlikle daha iyi başlamamız gerekecek."

Eylül Akarçeşme Yatgın: "Bu etabı 4'te 4 ile bitirmek istiyoruz"

Millî oyuncu Eylül Akarçeşme Yatgın ise Almanya’nın defans direncine dikkat çekerek geri dönüşün önemini şu cümlelerle vurguladı:

"Her maça kazanmak için çıkıyoruz. İyi çalışmıştık ama ilk iki set bence istediğimiz gibi bir oyun sergileyemedik. Almanya çok iyi blok defans yaptı. Maçı bırakmayıp tekrardan geri döndüğümüz ve 3-2 aldığımız için çok mutluyum."

Çin müsabakasına yönelik hazırlıklara hemen başlayacaklarını ifade eden Eylül, taraftara çağrıda bulunarak, "Bu akşamdan itibaren Çin'le alakalı çalışmalara başlayacağız. Bize güç veren Ankara seyircisiyle bu etabı 4'te 4 ile bitirmek istiyoruz" şeklinde konuştu.

Beyoğlu’nda saat 10.00 itibarıyla kapatılacak yollar

Emniyet müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre, Beyoğlu ilçesinde saat 10.00'dan itibaren ikinci bir emre kadar çok sayıda ana cadde ve bağlantı sokağı araç geçişine tamamen kapatılacak.

Trafiğe kapatılacak caddeler:

• İstiklal Caddesi, Sıraselviler Caddesi, Atıf Yılmaz Caddesi,

• Turnacıbaşı Caddesi, Hamalbaşı Caddesi, Kamer Hatun Caddesi,

• Yeni Çarşı Caddesi, Meşrutiyet Caddesi, Bostanbaşı Caddesi,

• İlk Belediye Caddesi, Hayriye Caddesi, Asmalı Mescit Caddesi,

• Cihangir Caddesi, Tak-ı Zafer Caddesi ve Galip Dede Caddesi.

Trafiğe kapatılacak sokaklar:

• Zambak Sokak, Meşelik Sokak, Mis Sokak, Billurcu Sokak, Balo Sokak,

• Sadri Alışık Sokak, Akarsu Yokuşu, Defterdar Yokuşu, Kazancı Yokuşu,

• Kumbaracı Yokuşu, Osmanlı Sokak, Dünya Sağlık Sokak, Akyol Sokak,

• Halas Sokak ve Nuri Ziya Sokak.

Beyoğlu ve Şişli’de gerek duyulması halinde kapatılacak alanlar

Güvenlik tedbirlerinin seyrine ve sahadaki yoğunluğa göre her iki ilçede de bazı kritik arterlerin geçici olarak kapatılabileceği bilgisi paylaşıldı.

• Beyoğlu'nda duruma göre kapatılacaklar: Selime Hatun Cami Sokak, Çiftevav Sokak, Miralay Şefikbey Sokak ile İnönü, Mete ve Prof. Dr. Bedri Karafakioğlu caddeleri ihtiyaç halinde trafiğe kapatılacak.

• Şişli'de duruma göre kapatılacaklar: Taşkışla ve Askerocağı caddeleri gerek duyulması halinde araç trafiğine kapatılacak.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü, kapatma kararları nedeniyle sürücülerin yönlendirileceği açık yolları ve alternatif rotaları ilçelere göre şu şekilde listeledi:

Beyoğlu ilçesi alternatifleri:

Meclis-i Mebusan Caddesi, Cumhuriyet Caddesi, Yedikuyular Caddesi, Irmak Caddesi, Bülent Demir Caddesi, Bahriye Caddesi, Fişekhane Deresi Caddesi, Dereboyu Caddesi, Evliya Çelebi Caddesi, Akağalar Caddesi, Kurtuluş Caddesi, Elmadağ Caddesi, Abdulhak Hamit Caddesi, Dolapdere Taksim Caddesi, Barbaros Bulvarı, Piyalepaşa Bulvarı, Tarlabaşı Bulvarı ve Melek Sokak alternatif güzergah olarak kullanılabilecek.

Şişli ilçesi alternatifleri:

Şişli bölgesindeki trafik akışını sağlamak amacıyla Abdi İpekçi Caddesi, Mim Kemal Öke Caddesi, Kadırgalar Caddesi, Dolmabahçe Gazhane Caddesi, Maçka Caddesi, Teşvikiye Caddesi, Vali Konağı Caddesi ve Cumhuriyet Caddesi alternatif rotalar olarak belirlendi.

Cumhur Uzun: "Sermaye yanlısı bu hukuksuzluğa boyun eğmeyeceğiz"

Kararın kömür madenciliği uğruna alındığını ve kamulaştırılan alanların büyük bölümünün zeytinlik tarla vasfında olduğunu belirten CHP Muğla Milletvekili Cumhur Uzun, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

"Yine bir gece yarısı. Yine bir yağma ve talan kararı. Yatağan ve Menteşe ilçelerimizde, 'kömür' uğruna 3 mahallede bulunan 43 parsel için daha acele kamulaştırma kararı alındı. Üstelik kamulaştırılan parsellerin büyük bir bölümü zeytinli tarla. İktidar, savaş ve olağanüstü hâl gibi durumlarda başvurulması gereken acele kamulaştırma yetkisini, Muğlalıların toprağını, yaşam alanlarını ve geçim kaynağı olan zeytinliklerini şirketlerin kullanımına açmak için kullanıyor.

Toprağı, zeytini ve yaşamı yok sayan; doğa düşmanı, halk düşmanı, sermaye yanlısı bu hukuksuzluğa boyun eğmeyeceğiz. Muğla’nın toprağını da zeytinini de geleceğini de savunmaya devam edeceğiz."

Gizem Özcan: "Muğla'nın yüzde 68'inde maden arama ruhsatı var"

Acele kamulaştırma yönteminin yalnızca savaş ve afet gibi olağanüstü hallere özgü istisnai bir uygulama olduğunu hatırlatan CHP Muğla Milletvekili Gizem Özcan ise, geçmişte Milas’ta alınan benzer kararların yargı tarafından iptal edildiğine dikkat çekti. Aynı yöntemde ısrar edilmesini "hukuksuzlukta ısrar" olarak nitelendiren Özcan, açıklamalarını şu sözlerle sürdürdü:

"Maden faaliyetlerinin sürdürülmesi gerekçesiyle bölgenin geleceğinin oldubittiye getirilmesi kabul edilemez. Böylesine önemli kararlar merkezi idarenin tek taraflı tasarruflarıyla değil, ilgili tüm paydaşların katılımıyla, şeffaf ve demokratik süreçlerle alınmalıdır."

Muğla genelindeki madencilik baskısının boyutlarına da dikkati çeken Özcan, kentin yaklaşık 12 bin kilometrekarelik yüzölçümünün yüzde 68'inde maden arama ruhsatı bulunduğunu, bu oranın yaklaşık 1 milyon 235 bin futbol sahası büyüklüğünde bir alana karşılık geldiğini kaydetti. Özcan, yazılı beyanatını şu cümlelerle tamamladı:

"Muğla'yı ormanlarıyla, tarımıyla, su kaynaklarıyla ve yaşam alanlarıyla birlikte korumak yerine, kentin neredeyse tamamını madencilik baskısı altına sokan anlayışta ısrar ediliyor. Biz de mücadelede ısrar ediyoruz."

Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede; müteahhit ve şantiye şefi Salih Zorsu, yapı denetim firması yetkilisi Edip Talipoğlu ile yapı denetim firması görevlileri Semir Yoldaş ve Ahmet Tatlı hakkında "bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma" suçundan 22 yıl 6'şar aya kadar hapis cezası talep ediliyor.

Duruşmaya depremde yakınlarını kaybeden aileler ve taraf avukatları katılırken, önceki celselerde duruşmalardan bağışık tutulmalarına karar verilen sanıklar yer almadı. Mahkeme heyeti, tarafların taleplerini aldıktan sonra dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilmesine ve yeniden rapor alınmasına hükmederek duruşmayı 5 Kasım'a erteledi.

"Geçen sürede kaybedilen zaman telafi edilmeli"

Ilgım Apartmanı enkazında annesini, babasını ve kız kardeşini kaybeden müşteki avukatı Abdullah Eğilmez, duruşma sonrasında ANKA Haber Ajansı'ndan Mehmet Oflaz'a yaptığı açıklamada, yargılama sürecine ve mahkeme heyetindeki değişikliğe değinerek şunları söyledi:

"Biz yine bin kilometre öteden gelip önce kabristanda ailelerimizin yanına uğradık, ardından duruşma salonuna geldik. Ancak iki yıl sonra düzenlenen iddianameyle başlayan yargılamada, ilk celsede verilen bağışık tutulma kararı nedeniyle sanıklar yine orada değildi. Ailelerini kaybeden bizler duruşmalara gelip gidiyor, adaletin peşinden koşuyoruz. Buna karşılık, ilk celseye yalnızca 50 kilometre öteden SEGBİS aracılığıyla bağlanan sanık Salih Zorsu, bugüne kadar bu mahkeme salonuna bir kez dahi gelmiş değil. Bu duruşmada ise, en başından beri talep ettiğimiz üzere, dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilmesine ve yeniden rapor alınmasına karar verildi.

Bugüne kadar etkin bir yargılama görüntüsünden uzak olan bu dosyadaki gelişmeler, ne yazık ki adaletin tesis edileceğine dair inancımızı ciddi şekilde zedeledi. Mahkeme Başkanı'nın başka bir ile atanmış olması nedeniyle bugün, bu dosyadaki son duruşmasıydı. Bundan sonraki sürecin etkin, tarafsız ve adil bir şekilde yürütülmesini, geçen sürede kaybedilen zamanın ise gerekli ciddiyet, kararlılık ve özenle telafi edilmesini bekliyor ve umut ediyoruz. Bizim tüm çabamız, bu ihmal zincirinde canlarımızın kanını ellerine bulaştıranların hesap vermesini sağlamak ve gelecekte yaşanacak depremlerde başka canların yanmamasına katkıda bulunmaktır."

Kamu görevlileri hakkındaki süreç Danıştay'da

Binanın yıkımındaki ihmallere ilişkin yürütülen kamu görevlileri soruşturmasında ise süreç ayrı bir kolda ilerliyor. Eski İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, söz konusu binayla ilgili sorumluluğu bulunduğu iddia edilen 7 belediye görevlisi hakkında soruşturma izni verirken, eski AK Partili Antakya Belediye Başkanları İsmail Kimyeci ve İzzettin Yılmaz hakkında soruşturma izni vermemişti. Depremde yakınlarını kaybeden ailelerin, eski belediye başkanları Kimyeci ve Yılmaz yönünden soruşturma izni verilmemesi kararına karşı Danıştay'a yaptığı itiraza ilişkin hukuki süreç devam ediyor.

"Aldığım parayla en az beş çeyrek altın alıyordum"

Geçmiş yıllardaki alım gücü ile günümüz ekonomik şartlarını kıyaslayan emekli Kazım Yaşar, eskiden aldığı maaşla hem altın alabildiğini hem de rahat bir yaşam sürebildiğini ifade ederek şu doğrudan alıntıları paylaştı:

"Aldığım parayla en azından beş tane çeyrek altın alıyordum. Geri kalanıyla da bir ay boyunca çok rahat yaşıyordum. O parayı yeniden versinler, başka bir şey istemem. Düğünlere giderken, bilezik, çeyrek altın takıyorduk. Şimdi düğünlere bile gidemiyorum. İnsanlara karşı mahcup oluyorum. Verilecek artışlarla rahat etmemiz mümkün değil. Keşke imkanlarımız biraz yükseltilse. Ben hala çalışmaya gayret ediyorum ama emeklilere üzülüyorum. Kendime de üzülüyorum. Verilecek parayla karnımızı doyurmak bile mümkün değil"

"Sokaktaki enflasyon yüzde 100'ün üzerinde"

Çarşı ve pazardaki etiketlerin sürekli değişmesinden yakınan Sebahattin Taşkıran ise piyasadaki reel enflasyon oranlarına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Emekliye yüzde 100 zam olmalı, aksi halde geçim çok zor. Sokaktaki enflasyon yüzde 100'ün üzerinde. 100 liraya aldığın şey 130 lira, 150 lira oluyor. Bunu kapatabilmem için her ay zam gelmesi lazım. Bekliyoruz, inşallah düzelir"

"Sinop'ta kiralar 20 bin, 30 bin lira"

Mevcut maaş politikasıyla barınma krizinin çözülemeyeceğini söyleyen ve Sinop'taki emlak endeksinden örnekler veren Hasan Yüksel, içinde bulundukları psikolojik durumu ve çevrelerindeki geçim sıkıntısını şu sözlerle aktardı:

"Emeklilere yüzde 200 zam vermesi lazım ki rahatlasın. 20 bin lira maaş alıyorum. Yüzde 100 zam gelse 40 bin lira olur ama onunla da geçinilmez. Sinop'ta kiralar 20 bin, 25 bin, 30 bin lira. Umutsuzuz. Kendimi değersiz hissediyorum. Çevremde zor durumda yaşayan çok insan var. Bunların düzeltilmesi gerekiyor ama yıllardır umutsuzuz"

"Perişan haldeyiz; sadece emekliler değil gençlere de yazık"

Temel gıda maddelerinin kilogram fiyatlarındaki artışa isyan eden Yücel Çıplak da sadece yaşlı nüfusun değil, genç kuşağın da ekonomik dar boğazda olduğunu savunarak şöyle konuştu:

"Perişan haldeyiz. Nereye yetiştirsin. Kiraya mı yetiştirsin? Halk zor durumda. Kira öyle. Zeytinin, peynirin kilosunu soruyorum size. Niye bu kadar yükseldi bu fiyatlar. Yazık değil mi? Sadece emekliler değil ki gençlere de yazık"

"Et ve sağlıklı gıda lüks olmamalı"

Maaş artışlarının barınma giderleri karşısında yetersiz kalacağını ve sağlıklı beslenmenin bir lüks haline geldiğini belirten Fatma Genç ise taleplerini şu cümlelerle tamamladı:

"Yüzde 100 zam olursa belki biraz nefes alırız. Kiradaysak yine geçinmek mümkün değil. Ancak karnımızı doyururuz. Et ve sağlıklı gıda lüks olmamalı. Herkesin temel besinlere ulaşabilmesi gerekiyor ama şu anda bu imkansız hale geldi"

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

Kent genelinde özellikle kırsal bölgelerde bulunan tarım arazilerinde ekimi yapılan ayçiçekleri, güneşle birlikte yön değiştiren yapıları ve canlı renkleriyle dikkat çekiyor. Sarı ve yeşilin uyumuyla oluşan manzara, bölgeyi adeta açık hava stüdyosuna dönüştürdü.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili Sarıkamış, bozayı, kurt, tilki, yeşilbaş ördek ve angut gibi birçok yaban hayvanı türü için hem üreme hem de barınma alanı sunuyor. Bölgede yağmurların ardından oluşan Hamamlı Düzü’ndeki sulak alanlar, özellikle su kuşları için önemli bir yaşam merkezi haline geliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Iğdır’da, uzun ve yağışlı geçen kış mevsiminin ardından yüksek kesimlerdeki otlaklar yeniden canlandı. Özellikle Zor Dağı etekleri ile Bendemurat, Örüşmüş, Alibey ve Mezra köylerindeki yaylalar, baharın gelişiyle birlikte adeta yeşil bir örtüye büründü.

Edinilen bilgilere göre olay, Nusaybin Devlet Hastanesi mevkiinde meydana geldi. Sürücüsünün kimliği ve aracın plakası henüz öğrenilemeyen tır, seyir halindeyken dorsesinden yükselen dumanları fark etti. Durumu hızla değerlendiren sürücü, aracı yol kenarına çekerek olası bir facianın önüne geçmeye çalıştı. Ardından çekici kısmı dorseden ayırarak yangının yayılmasını engellemeye yönelik kritik bir müdahalede bulundu.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programında lenfödemle ilgili soruları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Pınar Borman yanıtladı.

Prof. Dr. Borman, lenfödemin proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle ortaya çıktığını belirterek, “Bu ilerleyici bir hastalık. Zamanla dokularda sertleşme, fibrozis ve yağ dokusu artışı gelişiyor. İleri dönemlerde halk arasında ‘fil ayak’ ya da ‘fil kol’ olarak tarif edilen tablo ortaya çıkabiliyor” dedi.

Doğumsal lenfödemde erken tanı büyük önem taşıyor

Lenfödemin doğuştan gelen tiplerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Borman, bazı çocuklarda belirtilerin yenidoğan döneminde, bazılarında ise ergenlik ya da yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiğini söyledi.

“Yenidoğan döneminde ayağın üst kısmındaki şişlikler önemli bir işaret olabilir. Çocukluk çağında kollarda ve bacaklarda görülen asimetrik şişliklerin lenfödem olabileceği düşünülmeli” diyen Borman, Türkiye’de doğumsal lenfödem tanısında hâlâ gecikmeler yaşandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki şişliklerin zaman zaman romatizmal hastalıklarla karıştırıldığını belirten Borman, ailelerin hangi uzmana başvuracağını bilmediklerini belirterek, “Bu hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Çünkü erken tanı konulduğunda yalnızca masaj, egzersiz ve düzenli takip ile bile çok başarılı sonuçlar alınabiliyor” dedi.

Kanser tedavileri sonrası ortaya çıkabiliyor

Lenfödem yalnızca doğumsal nedenlerle gelişmiyor. Özellikle kanser cerrahileri sonrası lenf nodlarının alınması ve radyoterapi uygulanması lenfödem riskini artırıyor. Bunun yanı sıra obezite, varisler, travmalar ve yaralanmalar da hastalığın nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Pınar Borman, özellikle rahim, yumurtalık ve meme kanseri gibi ameliyatlarda lenf nodlarının alınmasının bazen kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu hastaların tedavi öncesinde fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilmesi çok önemli. Riskleri bilir ve gerekli önlemleri erken dönemde alırsak lenfödemin ilerlemesini önleyebiliyoruz” diye konuştu.

Obezite ve lipödem ile karıştırılıyor

Lenfödemin en sık obezite ve lipödem ile karıştırıldığı belirtiliyor. Özellikle kilolu bireylerde tanının gecikebildiğini ifade eden uzmanlar, bazı hastalarda lenfödem, varis ve lipödemin birlikte görülebildiğini söylüyor.

Hastalığın erken belirtileri arasında tek taraflı şişlikler öne çıkıyor. Kollardaki takıların sıkması, kıyafetlerin bir kol ya da bacakta dar gelmesi, gün içinde ağırlık hissi oluşması ya da ayakkabının tek ayağı sıkması erken belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde ise gözle görülür asimetri ve belirgin şişlik ortaya çıkıyor.

Prof. Dr. Borman, lipödem ile lenfödem arasındaki farkı da anlatarak, “Lipödemde el ve ayaklar genellikle tutulmaz ve tablo daha simetriktir. Sosyal medyada bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Her şişlik ya da kilo problemi lipödem değildir” ifadelerini kullandı.

Lenfödemde proteinden zengin sıvı biriktiği için enfeksiyon riski artıyor, en küçük travmalar bile ciddi sorunlara yol açabiliyor. Kaşıma, çizilme, yanlış tırnak kesimi ya da sivrisinek ısırığı bile enfeksiyona neden olabiliyor.

“Hastalarımıza cilt bakımı konusunda ayrıntılı eğitim veriyoruz” diyen Prof. Dr. Borman, hastaların yaralanmalardan korunmaları, ciltlerini düzenli takip etmeleri ve gerektiğinde yara bakımı ile bandajlamayı doğru uygulamaları gerektiğini belirtti.

Lenfödemin hayat boyu takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu ifade eden Borman, hastaların düzenli egzersiz yapmaları, kilo kontrolünü sağlamaları ve bası giysilerini düzenli kullanmalarının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Akdeniz diyeti öneriliyor

Lenfödem ve lipödemde inflamasyonun önemli rol oynadığını belirten uzmanlar, bu nedenle Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini ifade ediyor.

Omega-3 içeren besinler, vişne, pancar, kırmızı meyveler, ceviz, badem, fındık, zeytin ve zeytinyağı gibi antiinflamatuar besinlerin önerildiğini belirten Prof. Dr. Borman, rafine şeker, beyaz un, paketli ve hazır gıdalardan ise uzak durulması gerektiğini söyledi.

“Kinoa, avokado ve chia tohumu gibi besinler de destekleyici olabilir ancak bizim Anadolu mutfağımızda zaten çok değerli antiinflamatuar besinler var” diyen Borman, tedavide hastanın sürece aktif katılımının başarıyı doğrudan etkilediğini vurguladı.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Aslan “Erkek çocuklarının aşırı yüceltilmesi narsisistik kişilik özelliklerini artırabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, narsisizmi; empati yapma becerisinin düşük olması, kendisini daha yüksekte görme eğilimi, yüksek ego, yakın çevreyi yönetme ve kullanma isteği, çok başarılı ve çok zeki olduğuna inanma ve bunu sürekli duyma ihtiyacı olarak tanımladı.

Narsisizmin temeli çoğunlukla çocukluk yıllarına dayanıyor

Her çocuğun dünyaya farklı bir mizaçla geldiğini belirten Aslan, bazı çocukların daha dışa dönük, bazılarının ise daha çekingen olabildiğini söyledi. Çocuğun mizacının üzerine yetiştiği çevre, aldığı eğitim ve bulunduğu ortamların eklenmesiyle kişilik yapısının oluştuğunu ifade eden Aslan, kişiliğin 12-13 yaşlarında şekillenmeye başladığını, oturmasının ise 20’li yaşların ortalarına kadar sürebildiğini belirtti.

İnsanların var olan mizaçlarının üzerine hayatta kalma becerilerini stratejik olarak geliştirdikleri süreçte kişilik yapısının oluştuğunu vurgulayan Aslan, çocukluk dönemindeki yaşantıların narsisistik savunmaları tetikleyebileceğini söyledi

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin sürekli pohpohlanmak istediğini belirten Aslan, “Narsisizmi genellikle genç yaşlardan itibaren süregelen bir örüntü, bir patern olarak ifade ediyoruz. Bu yapı içinde kişi kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Karşısındaki insanın ihtiyaçlarına ve duygularına gerçek anlamda empati yapmıyor ya da empati yapıyormuş gibi davranıp yüzeysel bir yaklaşım sergiliyor. Sürekli kendi ihtiyaçlarını önceleyen bir yapıdan söz ediyoruz” dedi.

İnsanların yaşamlarında bu özellikleri taşıyan bireylerle karşılaştıklarında yaşadıkları sorunları ifade etmek ve içlerini dökmek için sosyal medyayı kullandıklarını belirten Aslan, bu nedenle narsisizmle ilgili çok sayıda paylaşımın gündeme geldiğini söyledi.

Aşırı ezilen de aşırı pohpohlanan da narsisistik özellikler geliştirebilir

Çocukluk döneminde çok ezilen, zorbalığa uğrayan ya da değersiz hissettirilen bireylerin bununla baş etmek için kendilerini güçlü ve üstün göstermeye çalışabildiğini belirten Aslan, “Kötü ya da yetersiz hissettirmemek için çok sağlam ve güçlü görünmeye çalışmak, zamanla büyüklenmeci yani narsisistik mekanizmaları devreye sokabiliyor” dedi.

Bunun tam tersine sürekli övülen, hep alan, hep verilen, adeta cam fanus içinde büyütülen çocuklarda da narsisistik kişilik özelliklerinin gelişebildiğini belirten Aslan, “Çocuğa olduğundan çok daha akıllı, çok daha özel, çok daha yetenekli olduğu duygusunun sürekli verilmesi ilerleyen yıllarda narsisistik bir yapı oluşturabiliyor” diye konuştu.

Narsisistik bireyler büyük çöküşler yaşayabiliyor

Narsisistik özellikler taşıyan bireyler zaman zaman ağır depresif süreçler yaşayabiliyor. Özellikle uzun süren ve tedaviye dirençli depresyon vakalarının bir bölümünde narsisistik kişilik örüntüleri görülebiliyor.

Prof. Dr. Aslan dışarıdan güçlü ve özgüvenli görünen narsisistik yapının aslında kırılgan bir benlik algısı, yoğun onay ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve eleştiriye karşı aşırı hassasiyet barındırdığını belirtti. Aslan, sürekli takdir bekleme, başarısızlığı kabullenememe ve değersizlik hissini bastırmak için “üstün görünme” çabasının zamanla yalnızlık, öfke, tükenmişlik ve depresif belirtilere yol açabileceğini ifade etti.

Özellikle yaş ilerledikçe sosyal ilişkilerde yaşanan kırılmalar, statü kaybı, terk edilme ya da beklenen ilgiyi görememe gibi durumlar ağır depresif süreçleri tetikleyebiliyor.

Narsisizm özellikleri taşıyan bireyler yardım istemeyi zayıflık olarak görebildikleri için psikolojik destek süreçlerine de direnç gösterebiliyorlar.

Prof. Dr. Selçuk Aslan, “Bu kişiler zaman zaman çok büyük çöküşler yaşayabiliyorlar. Çünkü kendi kurguladıkları dünya istedikleri gibi gitmediğinde dibe vurdukları dönemler olabiliyor. Genellikle de yardım almak için uzmana başvurdukları dönemler bu çöküş süreçleri oluyor. Kendilerini çok iyi hissettikleri, bulutların üzerinde olduklarını düşündükleri dönemlerde yardım alma ihtiyacı hissetmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerde sonradan gelişen narsisizm görülebiliyor

Programda bazı bireylerde narsisistik özelliklerin sonradan da gelişebileceği ifade edildi. Özellikle sahne sanatları gibi göz önünde olunan, popülerlik ve güçle beslenen mesleklerde bulunan bireylerin çevrelerinden sürekli yoğun ilgi ve övgü gördüklerini belirten Aslan, bunun zamanla “ikincil narsisizm” olarak tanımlanan bir davranış kalıbına dönüşebildiğini söyledi.

Aslan, “Bu kişilerle yakın ilişki kurulduğunda aslında özel hayatlarında tamamen farklı bir yapı görülebiliyor. Çünkü burada çocukluktan gelen bir yapıdan değil, sonradan oluşmuş bir davranış örüntüsünden söz ediyoruz” dedi.

Narsisizm erkeklerde daha sık görülüyor

Programın dikkat çeken başlıklarından biri de narsisizmin erkeklerde daha sık görülmesi oldu. Erkek çocuklarının büyütülme biçiminin bu durum üzerinde etkili olabileceğini belirten Aslan, “Bazı anneler erkek çocuklarını aşırı yücelterek büyütebiliyor. Erkek oldukları için her şeye hakları varmış gibi davranıldığında bu durum bir patolojiye dönüşebiliyor” ifadelerini kullandı.

Bunun aksine kız çocuklarına daha baskıcı ve sınırlayıcı yaklaşımlar gösterilebildiğini belirten Aslan, toplumda erkekliğin güç üzerinden kışkırtılmasının narsisistik eğilimleri artırabildiğini söyledi. Kadınların zaman zaman erkek çocuklarını kendileri için bir güç unsuru olarak görebildiğini belirten Aslan, bunun erkek çocukları üzerinde de ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Güçlüye uyumlu, güçsüze baskıcı davranabiliyorlar

Narsisistik özellikler taşıyan bireylerin toplum içinde bu yönlerini kamufle edebildiklerini belirten Aslan, özellikle aile içinde daha baskıcı tutumlar sergileyebildiklerini söyledi.

Bu bireylerin kendilerinden güçlü gördükleri kişilere karşı daha uyumlu davranabildiğini ifade eden Aslan, kendilerinden güçsüz gördükleri kişilere karşı ise daha baskıcı, zaman zaman sadist ve zalimce tavırlar sergileyebildiklerini belirtti.

“İnsanları etiketlemek yerine iletişim kurmak gerekiyor”

Programda son olarak sosyal medyada sıkça kullanılan “narsist”, “borderline” gibi etiketlerin gelişigüzel kullanılmasının yanlış olduğuna dikkat çekildi. Özellikle eşler arasında yaşanan tartışma ve boşanma süreçlerinde kişilerin birbirlerini psikiyatrik tanılarla suçlamasının sağlıklı olmadığı vurgulandı.

Prof. Dr. Aslan, “İnsanlarla ve eşlerle sağlıklı iletişim kurabilmek için etiketleme yapmak yerine bize yapılan davranışları ve bunun bizde oluşturduğu duyguları konuşmak gerekiyor” dedi.

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!