TBMM’nin resmi internet sitesinde yer alan “Sandalye Dağılımı” bölümüne YENİ Parti de eklendi. Güncellenen tabloya göre AK Parti, 277 milletvekiliyle Meclis’te en fazla sandalyeye sahip parti olmayı sürdürürken YENİ Parti, 91 milletvekiliyle ikinci sıraya yerleşti.

Böylece daha önce ana muhalefet partisi konumunda bulunan CHP’nin sandalye sayısı 44’e gerilerken ana muhalefet konumu YENİ Parti’ye geçti. CHP güncel tabloyla TBMM'de grubu bulunan partiler arasında beşinci sırada yer aldı.

Meclis’te DEM Parti’nin 56, MHP’nin 46, İYİ Parti’nin 29 ve Yeni Yol Grubu'nun 20 milletvekili bulunuyor. Bağımsız milletvekillerinin sayısı ise 11 olarak yer aldı.

HÜDA PAR ve Yeniden Refah Partisi dörder, Türkiye İşçi Partisi 3, Demokratik Bölgeler Partisi ile Emek Partisi ikişer milletvekiliyle temsil ediliyor. Saadet Partisi, Demokratik Sol Parti ve Demokrat Parti’nin ise birer milletvekili bulunuyor.

TBMM’deki toplam milletvekili sayısı 592 olarak kayıtlara geçti.

Soruşturmanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından titizlikle yürütüldüğünü belirten Gürlek, dosyanın uzman ekiplerce ayrıntılı şekilde incelendiğini ifade etti. İlk bulguların olayın arkasında organize bir yapı bulunduğuna işaret ettiğini söyleyen Gürlek, FETÖ bağlantısına dair ciddi deliller elde edildiğini dile getirdi.

Bakan Gürlek, yakın zamanda gerçekleştirilen operasyonda 21 kişinin gözaltına alındığını, bunlardan 19'unun tutuklandığını anımsatarak, soruşturmanın yeni deliller doğrultusunda genişleyebileceğini kaydetti.

"O tarihte F-4 uçağını kullanan pilotun eşinin özellikle Adil Öksüz'ün evinde parmak izi çıkıyor"

Gürlek, helikopter kazası öncesinde bölgeden geçen F-4 savaş uçağıyla ilgili yürütülen incelemelerin de soruşturmanın önemli başlıklarından biri olduğunu belirtti.

Konuya ilişkin daha önce farklı teknik raporların hazırlandığını ifade eden Gürlek, helikopterin düşüşünde savaş uçağının etkisi olup olmadığının araştırıldığını söyledi.

Bakan Gürlek, şu ifadeleri kullandı:

"Özellikle helikopterin kazaya uğramadan önce, yani düşmeden önce üzerinden bir F-4 uçağının geçmesi durumu var. Tabii daha önce bu konuda raporlar alınmıştı. Özellikle bu F-4 uçağının geçmesinden dolayı mı helikopter düştü ya da hava şartları, helikopterin diğer eksikliklerinden dolayı mı düştü diye. Tabi burada F-4 uçağını kullanan pilot ve diğer bağlantılar araştırılıyor. Özellikle o tarihte F-4 uçağını kullanan pilotun eşinin özellikle Adil Öksüz'ün evinde parmak izi çıkıyor. Daha sonra bu pilotun 'Hava Kuvvetleri imamı' ile 'mahrem imam' ile o tarihlerde telefon görüşmeleri çıkıyor."

"Muhsin Yazıcıoğlu'nun FETÖ'nün hedefine konulduğu konusunda Ankara Başsavcılığı tarafından bir kanaat oluştu"

Soruşturmada ByLock kayıtlarının da önemli deliller arasında yer aldığını aktaran Gürlek, Elazığ il imamı olarak anılan şüphelinin yazışmalarında dikkat çekici ifadelere ulaşıldığını söyledi.

Gürlek, açıklamasında şu değerlendirmelerde bulundu:

"En son biliyorsunuz Elazığ il imamı tutuklanmıştı. Onun ByLock yazışmaları çıktı. Elazığ il imamının özellikle mülkiye yapılanmasından birisiyle ByLock yazışmasında ‘tereyağından kıl çeker gibi bu işi hallettik. Büyüğümüz özellikle bu süreçten çok endişeliydi. Bu şekilde sonuçlanmasından çok memnun’ şeklinde bir yazışması var. Buradan arkadaşlar bütün delilleri araştırıyorlar. Şu an soruşturma devam ediyor. Ama gördüğümüz kadarıyla burada bir organizasyon var. Özellikle rahmetli Muhsin Yazıcıoğlu'nun FETÖ'nün hedefine konulup daha sonradan örgütün bu şekilde bir eylem yaptığı konusunda Ankara Başsavcılığı tarafından bir kanaat oluştu. Başsavcılık ilk operasyonunu yaptı. Muhtemelen devamı da gelecektir. Ama burada ilk deliller, ben kendim de inceledim dosyayı biliyorsunuz ben savcılık başsavcılık da yaptım. Gördüğüm kadarıyla bir FETÖ tarafından bir organizasyon sonucunda rahmetlinin cinayet eyleminin işlendiği konusunda bir şüphe var. Ciddi şüphe var, kuvvetli şüphe var. Muhtemelen deliller ortaya çıktıkça da tekrardan Başsavcılık durumu değerlendirecektir."

"Operasyon genişleyebilir"

Soruşturmanın yeni deliller doğrultusunda genişleyebileceğini ifade eden Gürlek, FETÖ ile bağlantılı olduğu değerlendirilen kişilere yönelik incelemelerin sürdüğünü söyledi.

Bakan Gürlek, "Şimdi savcılık elbette soruşma yapıyor. Yeni deliler kapsamında tekrardan operasyon yapabilir. Yani FETÖ'nün irtibatları araştırılıyor. Özellikle gözaltında tutuklama kararı verilenlerin FETÖ ile irtibatları, bunların tekrardan bir HTS analiz çalışmaları, en son kimlerle görüştüğü, bu organizasyonun mutlaka devamı gelecektir. Sonuçta bir FETÖ organizasyonuysa ama burada başsavcılığımızın takdirinde, soruşturmayı yürüten makam, başsavcılık makamı devamı gelir ya da ne zaman yapar onu bilemiyoruz." ifadelerini kullandı.

Soruşturma kapsamında Malatya'da yasa dışı bahis faaliyetlerinde bulunduğu değerlendirilen şüphelilere yönelik yapılan çalışmalarda, 22 kişiye ait banka hesapları incelendi. İncelemelerde yaklaşık 2 milyar 871 milyon TL işlem hacmi bulunduğu belirlendi.

Ekiplerce 24 şüphelinin yakalanmasına yönelik eş zamanlı operasyon gerçekleştirildi. Operasyonda hedef konumundaki 20 şüpheli yakalanırken, şüphelilerin üzerlerinde ve ikametlerinde yapılan aramalarda 61 adet dijital materyal ele geçirildi.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüphelilerden 16'sı çıkarıldıkları mahkemece tutuklandı. İki şüpheli adli kontrol şartıyla serbest bırakılırken, iki şüpheli ise savcılıkça serbest bırakıldı.

Soruşturma kapsamında hakkında işlem yapılan şüphelilerden ikisinin başka suçlardan cezaevinde bulunduğu belirlenirken, firari durumdaki iki şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

T.C.
ANKARA3. GENEL İCRA DAİRESİ
2025/85806 ESAS

YERELİNTERNET HABER SİTESİ İLANI
Bir borçtan dolayı aşağıda cins, miktar ve değerleri yazılı mallar satışa çıkarılmış olup mahcuzun ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ve ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tr adresi üzerinden 2025/85806 ESAS sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.

Artırma Bilgileri

%1 KDV, damga vergisi ve teslim masrafları alıcıya aittir. Birikmiş vergiler satış bedelinden ödenir. (İcra ve İflâs Kanununun 206 ncı maddesinin birinci fıkrası ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki hükümleri mahfuzdur.)06 ZZ 621 PLAKALI 2024 MODEL TOYOTA COROLLA HYBRID 1.8 DREAM E-CVT FL MARKA ARAÇ İŞÇİBLOKLARI MAHALLESİ 1481 CAD N0:5ÇANKAYA/ANKARAADRESİNDEFAALİYET GÖSTERENARTIKOD BİLİŞİM VE TEKNOLOJİLERİ SAN VE TİC LTD.ŞTİ.-BALGATYED-İ EMİN OTOPARKI'NDA BULUNMAKTADIR. 23/07/2026
(İİK m.114/4)

Mutlak butlan kararının ardından tedbiren CHP Genel Başkanlığı görevinden alınan Özgür Özel, beraberindeki 90 milletvekiliyle partisinden istifa ederek Yeni Parti'yi kurdu. Kuruluş evrakını imzalayan ve CHP rozetini çıkaran Özel, oy birliğiyle genel başkan seçildi. Partinin grup başkanvekilliklerine Ali Mahir Başarır, Murat Emir ve Gökhan Günaydın getirilirken, Parti Meclisi (PM) ile Yüksek Disiplin Kurulu (YDK) üyeleri de belirlendi.

Site açıldı; tüzük ve parti programı paylaşıldı

Yeni Parti'nin sosyal medya hesaplarının duyurulmasının ardından resmi internet sitesi de erişime açıldı. www.yeni-parti.org adresinde partinin tüzüğü ve programı kamuoyunun erişimine sunuldu.

CHP'nin güncellenen programı ve tüzüğü esas alındı

Parti programında, CHP'nin Özgür Özel döneminde hazırlanan ve 130 sayfayı aşan güncellenmiş program ile yenilenen tüzük temel alındı. Yeni Parti'nin programında bu metin özetlenerek ana başlıklar büyük ölçüde korundu. Kamuculuk ve sosyal devlet anlayışına ilişkin bölümler de büyük oranda aynı şekilde yer aldı.

Programda, tarafsız ve sembolik yetkilere sahip cumhurbaşkanlığı modeli ile kuvvetler ayrılığına dayalı, güçlü Meclis'in esas olduğu parlamenter sisteme dönüş hedefi vurgulandı.

Yeni Parti'nin siyasi kimliği ise Cumhuriyet değerleri, Atatürk ilke ve devrimleri, CHP'yi simgeleyen Altı Ok ilkeleri ve çağdaş sosyal demokrat anlayış temelinde tanımlandı.

"Ana dil haktır"

Programda "eşit vatandaşlık" anlayışına vurgu yapılırken, "Ana dil haktır" görüşüne de yer verildi. Kürt sorunu ile Alevi vatandaşların taleplerine ilişkin bölümde şu ifadeler kullanıldı:

"Terörün sona ermesiyle birlikte eşitlikçi, katılımcı, demokratik bir siyasi ve toplumsal düzenin kurulması ile Kürt sorununda kalıcı çözüm sağlanacaktır. Esas ilke herkesin kendini ülkenin eşit yurttaşı olarak hissedebilmesidir. Ana dil haktır. Bu yaklaşımla tüm yurttaşların ana dilini öğrenme, kullanma ve geliştirme hakkı sağlanacaktır. Kimsenin kimliğinden dolayı ayrımcılığa uğramasına ve toplumsal olarak dışlanmasına izin verilmeyecektir.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu başta olmak üzere, bölgesel eşitsizliklerin yoğunlaştığı alanlarda kapsayıcı kalkınma programları uygulanacaktır. Eğitim, sağlık, istihdam, altyapı, dijitalleşme ve gelir adaleti alanlarında özel destek mekanizmaları kurulacaktır.

Alevi yurttaşlarımızın toplumsal yaşamda maruz kaldıkları eşitsizliklere, hak ihlallerine ve Alevi inancının tanınmaması ve taleplerinin görmezden gelinmesine son verilecektir.

Cemevlerinin ibadethane statüsü yasal güvenceye kavuşturulacak ve bu doğrultuda gerekli tüm yasal düzenlemeler gerçekleştirilecektir. Alevi yurttaşlarımızın haklarını etkin biçimde koruyacak, hak ihlallerinin önlenmesini ve giderilmesini sağlayacak kurumsal mekanizmalar oluşturulacaktır."

Milliyetçi ve muhafazakâr sağa da çağrı

Programda, "Türkiye İttifakı" hedefi doğrultusunda milliyetçi ve muhafazakâr seçmene de çağrı yapıldı. Partinin düşünsel temellerinin anlatıldığı bölümde şu değerlendirmelere yer verildi:

"Barış, bizim için yalnızca çatışmanın olmaması değildir. Barış; yurttaşların birbirinden korkmadığı ve kimsenin birbirinden üstün olmadığı, farklı kimliklerin eşit saygı gördüğü ve hiçbir toplumsal kesimin kendisini devlet karşısında dışlanmış hissetmediği bir ortak yaşam düzenidir.

Türkiye’nin bütün meseleleri demokrasi içinde, siyaset yoluyla ve ortak akılla çözülebilir. Kimlikleri oy hesabının konusu haline getiren, toplumun bir kesimini diğerine karşı kullanan ve kutuplaşmadan medet uman anlayışı reddediyoruz. Toplumu ortak bir gelecekte buluşturma hedefimizi atacağımız her adımın temeli olarak görüyoruz. Bu ortak gelecek hedefinde buluşma iradesi kurduğumuz Türkiye İttifakı’nın harcıdır.

Türkiye İttifakı, parti yönetimleri arasında yapılan dar bir seçim pazarlığı değildir. Türkiye İttifakı; adalet isteyenlerin, emeğinin karşılığını arayanların, çocuklarının geleceğinden kaygı duyanların, demokratik bir ülkede yaşamak isteyenlerin ve bu düzeni değiştireceklerin ittifakıdır. Bu ittifakta işçi de çiftçi de, esnaf da sanayici de vardır. Gençler, kadınlar, öğrenciler, emekliler, kamu çalışanları, işsizler, engelliler, girişimciler, bilim insanları ve sanatçılar vardır. Bütün etnik kökenlerden, bütün inançlardan ve yaşam biçimlerinden yurttaşlar vardır. Solcular, sağcılar, yurtseverler, demokratlar, milliyetçiler, muhafazakarlar, özgürlükçüler vardır. Türkiye’nin doğusunda da batısında da, kentlerinde de köylerinde de yaşayan; adalet, huzur, bereket ve değişim isteyen herkes bu ittifakın parçasıdır."

Mutlak butlan kararının ardından tedbiren CHP Genel Başkanlığı görevinden alınan Özgür Özel, beraberindeki 90 milletvekiliyle partisinden ayrıldı. Yeni Parti'nin kuruluş belgelerini imzalayan ve CHP rozetini çıkaran Özel, oy birliğiyle partinin genel başkanı seçildi. Partide grup başkanvekilliği görevlerine Ali Mahir Başarır, Murat Emir ve Gökhan Günaydın getirilirken, Yüksek Disiplin Kurulu (YDK) ile Parti Meclisi (PM) üyeleri de belirlendi.

Hatimoğulları ve Bakırhan, Özel ile gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde, “Yeni çıktığınız bu yolda demokrasi, eşitlik ve sorunların çözümü için çabalarınızın süreceğine inanıyor; size ve Yeni Parti'ye başarılar diliyoruz” ifadelerini kullandı.

Soruşturmanın, Mali Suçları Araştırma Kurulu'nun (MASAK) hazırladığı rapor doğrultusunda derinleştirildiğini belirten Gürlek, yapılan incelemelerde yüksek tutarlı borç senetlerine ulaşıldığını ve dosyadaki mali hareketlerin ayrıntılı şekilde incelendiğini söyledi.

Haluk Levent'e ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Gürlek, "Haluk Levent kaçma girişimindeydi ve panikle yurt dışına çıkmak için harekete geçti. İzmir'den tekneyle Yunan adalarına kaçacaktı. Telefonunu kapatınca savcılarımız harekete geçti" ifadelerini kullandı.

Gürlek, soruşturmanın devam ettiğini belirterek, elde edilecek yeni bulgular doğrultusunda sürecin ilerlemeyi sürdüreceğini kaydetti.

Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, Fatma Kaplan Hürriyet'in İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında tutuklanmasının ardından görevden uzaklaştırıldığı bildirildi.

Açıklamada, “İzmit Belediye Başkanı Fatma KAPLAN HÜRRİYET, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2026/102274 sayılı soruşturması kapsamında, İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliği'nin 23.07.2026 tarih ve 2026/611 sorgu sayılı kararı ile “Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma”, “Kamu Kurum ve Kuruluşlarının İhalesine Fesat Karıştırmak” ve “Rüşvet Almak” suçlarından tutuklanması üzerine, Anayasanın 127’nci maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanununun 47’nci maddesi uyarınca geçici bir tedbir olarak İçişleri Bakanlığı’nca görevden uzaklaştırılmıştır” ifadelerine yer verildi.

Ortak açıklamayla duyurulan istifalarda, söz konusu isimlerin siyasi faaliyetlerini Özgür Özel liderliğinde kurulan Yeni Parti bünyesinde sürdüreceği belirtildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Kamuoyuna,

İçinde büyüdüğümüz, bayrağıyla yıllarca meydanları doldurduğumuz partimiz; muhalefet gömleğini kabul etmeyen kadrolarla iktidara yürüdüğü için saray kuklalarının istilasına uğramıştır.

Gücünü saray yargısından alan butlancı suç şebekesi, parti içi mücadele ve demokrasi yollarını bu güçle kapamış; küçük zaferlerin partisi olmayı bir kez daha seçmiştir. Halkın iradesini tanımayanlar, örgütün iradesini tanımayanlarla ittifak halindedir.

Bu haliyle asırlık partimizin Cumhuriyet’le, halkla ve 6 okla kalan tek bağı ismi ve logosudur.

Halbuki bizlere kurucu parti unvanını veren şey isimler, logolar, binalar değil; değerlerdir.

Kurucu değerleri savunmak, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yolundan Cumhuriyet’i, milleti ve 6 ok ilkelerini iktidara taşımak üzere Genel Başkanımız Özgür Özel, Cumhurbaşkanı Adayımız Ekrem İmamoğlu ve değişime inanan milyonlarla birlikte yeni bir yola çıkıyoruz.

Genel Başkanımız Özgür Özel’in liderliğinde; YENİ bir yoldan, aynı iktidar hedefine yürümek üzere:

İSTANBUL GENÇLİK KOLLARI İL BAŞKANIMIZ ERDEM KARA, 28 İL YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE 39 İLÇE BAŞKANI OLARAK FAALİYETLERİMİZE YENİ PARTİ’DE DEVAM ETMEK ÜZERE İSTİFA EDİYORUZ.”

Başsavcılık açıklamasında, hastane sevklerinin kurum aile hekimlerinin belirlediği öncelik ve aciliyet sıralaması esas alınarak, devlet hastanelerinin hasta kabul kapasitesi doğrultusunda planlandığı ifade edildi. Sevk ve nakil işlemleri sırasında güvenlik tedbirlerinin de azami ölçüde uygulandığı vurgulandı.

Açıklamada, kamera kayıtlarının incelendiği belirtilerek, Ahbap soruşturması kapsamında tutuklanan E.G.'nin kelepçesinin araca bindirilmeden önce takıldığı ve ceza infaz kurumuna teslim edilmeden önce çıkarıldığının tespit edildiği bildirildi.

Tutuklu ve hükümlülerin hastane sevkleri sırasında iaşelerinin eksiksiz şekilde karşılandığı ve tüm uygulamalarda eşitlik ilkesinin gözetildiği kaydedilen açıklamada, sosyal medyada dile getirilen iddiaların gerçeği yansıtmadığı ifade edildi.

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"23.07.2026 tarihinde, F.S.G. isimli X sosyal medya hesabında; Marmara Kadın Ceza İnfaz Kurumu’nda hastane randevularının haftalar sonrasına verildiği, hastaneye sevk sırasında kullanılan araçta yaklaşık 20 tutuklu ve hükümlünün kelepçeli şekilde bir arada ve havasız ortamda nakledildiği, yaklaşık 3 saat süren muayene sürecinde hastanenin nezarethanesinde kelepçeli olarak bekletildikleri, kendilerine su verilmediği, muayene işlemlerinin ardından aynı şartlarda ceza infaz kurumuna geri getirildikleri, Ahbap soruşturması kapsamında tutuklanan E.G’nin ise hastaneye ayrı bir araçla kelepçesiz olarak getirildiği, sıra beklemeksizin muayene edildiği, işlemlerinin ardından tek başına ceza infaz kurumuna götürüldüğü ve bu uygulamanın Anayasa’nın eşitlik ilkesi ve Adalet Bakanlığı mevzuatına aykırı olduğu yönünde paylaşımlar yapıldığı görülmüştür.

Ceza infaz kurumlarımızda bulunan tutuklu ve hükümlülerin hastane sevkleri, kurum aile hekimleri tarafından belirlenen öncelik ve aciliyet sıralaması esas alınarak, devlet hastanelerinin hasta kabul kapasitesi doğrultusunda planlanmakta; sevk ve nakil işlemleri sırasında ise güvenlik tedbirlerine azami ölçüde riayet edilmektedir.

Kamera kayıtlarının incelenmesi neticesinde, tutuklu E.G’nin kelepçesinin araca bindirilmeden önce takıldığı ve ceza infaz kurumuna teslim edilmeden önce çıkarıldığı tespit edilmiştir.

Hükümlü ve tutukluların hastane sevkleri sırasında iaşeleri eksiksiz şekilde ve eşitlik ilkesi gözetilerek sağlanmaktadır.

Sonuç olarak, söz konusu sosyal medya paylaşımlarında yer alan iddialar gerçeği yansıtmamaktadır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

İmamoğlu, mesajında, 2019 İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimleriyle özdeşleşen "Her şey çok güzel olacak" sloganını kullandı. Paylaşımda ayrıca, İBB'ye yönelik operasyonlar ile mutlak butlan sürecinde Özgür Özel'in miting ve konuşmalarını "Yürüyelim arkadaşlar" sözleriyle tamamlamasına da gönderme yapıldı.

İmamoğlu mesajında, "Her şey çok güzel olacak, yürüyelim arkadaşlar" ifadelerine yer verdi.

Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı’nın 11 Mayıs 2026 tarihli inceleme ve soruşturma raporuna dayandırılan kararda, okul yönetimine ilişkin çeşitli idari tespitlere yer verildi.

Raporda, haftalık ders programlarının adil şekilde hazırlanmadığı ve bu durumun Türk öğretmenler açısından mağduriyete yol açtığı, okulun açık olduğu resmi günlerde derslerin idari kararla erken sonlandırıldığı ve eğitim sürecinin aksadığı belirtildi. Ayrıca eğitim-öğretim hizmetleri sınıfı dışında, gerekli resmi izinleri bulunmayan kişilerin kurumda çalıştırıldığı yönünde tespitler yer aldı.

Soruşturma kapsamında dikkat çeken bir diğer bulgu ise öğrenci kayıtlarıyla ilgili oldu. Raporda, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sınavına girmeyen bazı öğrencilerin, yürürlükteki mevzuata aykırı şekilde okula kabul edildiği yönünde değerlendirmeye yer verildi.

MEB’in soruşturma raporuna dayanarak aldığı kararın okul yönetimine resmi olarak tebliğ edildiği bildirildi.

Öte yandan, grevin ardından sendika üyesi öğretmenlerin işten çıkarılmasıyla ilgili hukuki süreç de devam ediyor. Tez Koop-İş Sendikası, işten çıkarılan öğretmenlerin işe iadesi ve sendikal haklarına ilişkin davaların takipçisi olacaklarını açıkladı.

ESPN'in aktardığına göre, 41 yaşındaki yıldız basketbolcu, Philadelphia 76ers ile 2 yıl süreli ve toplam 8 milyon dolar değerinde sözleşme imzalayacak.

LeBron James'in Philadelphia 76ers'ı tercih ettiği yönündeki bilgiyi, oyuncunun menajeri ve Klutch Sports CEO'su Rich Paul da doğruladı.

Deneyimli oyuncu, Philadelphia ekibinde Joel Embiid, Tyrese Maxey ve Jaylen Brown ile aynı kadroda yer alacak.

Trump, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Başkan Şi, Çin’in Pekin kentindeki son görüşmemizde bana, hiçbir koşul altında İran İslam Cumhuriyeti’ne silah vermeyeceğini ya da satmayacağını söyledi. Bu açıklama Çinli şirketleri de kapsıyordu. Aramızdaki ilişkiyi göz önünde bulundurarak ona inanıyorum ve ayrıca ben de kendisine çok büyük iyilikler yapıyorum.

Aynı şekilde Başkan Putin de, Ukrayna’da devam eden korkunç savaşa rağmen (ilişkimiz Başkan Zelenski ile olduğu gibi devam ediyor), bana İran’a silah satmayacağını söyledi. O da benim Ukrayna’ya değil, NATO ülkelerine silah sattığımı biliyor. Onlar silahların tam bedelini ödüyor ve bu silahların nasıl dağıtıldığı konusunda hiçbir fikrim yok.

Dolayısıyla, İran konusunda adı en çok geçen iki büyük ülkenin, benim görüşüme göre, bu sürece katılmadığını düşünüyorum. Eğer katılırlarsa bu onlar için çok kötü olur. Kesinlikle kendi çıkarlarına olmaz."

GALATASARAY - MONZA MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Galatasaray - Monza maçı, 24 Temmuz 2026 Cuma günü oynanacak. Raiffeisen Arena’nın ev sahipliği yapacağı hazırlık karşılaşmasının başlama saati 21.00 olarak açıklandı.

Mücadele, Avusturya’da düzenlenen Summer Series Upper Austria organizasyonu kapsamında gerçekleştirilecek. Sarı-kırmızılılar, yeni sezon öncesindeki fiziksel durumunu ve kadro uyumunu Monza karşısında test edecek.

GALATASARAY AVUSTURYA KAMPINDA SAHAYA ÇIKIYOR

Teknik direktör Okan Buruk yönetimindeki Galatasaray, 2026-2027 sezonu hazırlıklarını Avusturya’nın Windischgarsten bölgesinde sürdürüyor. Monza karşılaşması, teknik heyetin futbolcuların son durumunu görmesi ve farklı kadro seçeneklerini değerlendirmesi açısından önem taşıyor.

Sarı-kırmızılı ekip, hazırlık maçlarında yeni sezon öncesi oyun planını geliştirmeyi ve futbolcuların maç kondisyonunu artırmayı hedefliyor. Karşılaşmada kadrodaki yeni isimlerin ve genç oyuncuların da süre bulması bekleniyor.

GALATASARAY - MONZA MAÇI HANGİ KANALDA, ŞİFRESİZ Mİ?

Galatasaray - Monza hazırlık maçı, S Sport Plus üzerinden canlı yayınlanacak. Karşılaşma televizyondaki şifresiz kanallardan yayımlanmayacak ve S Sport Plus aboneliği üzerinden takip edilebilecek. Mücadele 24 Temmuz Cuma günü saat 21.00’de başlayacak.

Oy birliği ile YENİ Parti Genel Başkanlığı'na seçilen Özel, "Değerli arkadaşlar, bu tarihi güne tanıklık ettiğiniz için tüm Türkiye’ye bunu anbean aktardığınız için her birinize teşekkür ediyoruz" dedi. Özgür Özel, şunları söyledi:

"Haftanın başında grup toplantısında duyurduğumuz gibi ardından tüm teknik hazırlıkları yaptığımız gibi geçmiş dönemde Cumhuriyet Halk Partisi’nde görev yapan 91 milletvekilimizle birlikte bugün sabah saatlerinde partimizden istifalarımızı verip önce İçişleri Bakanlığı’na sonra Yargıtay‘a sonra Meclis Başkanlığı’na hazır ve sıralı başvurularımızı yaptık. Ardından da Anadolu Kulübü’nde Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatlarıyla İsmet Paşa’nın başkanlığında kurulmuş bu kulübün 100’üncü yıldönümünde, ilk kurucularının tamamının CHP’li milletvekilleri olduğu bu kulüpte toplanarak YENİ Parti’nin, yeni partimizin emeklilerin, emekçilerin, çiftçilerin, gençlerin, kadınların, mağdurların, Türkiye’nin, Atatürkçülerin, demokratların yeni partisinin ilk toplantısını gerçekleştirdik. Kurucular Kurulu Üyelerimiz yapmış oldukları oylamayla beni bu kuruluş sürecinde YENİ Parti’nin Genel Başkanı olarak seçtiler. Ardından sizinle arkadaşlarımızın eşzamanlı paylaştığı gibi 80 kişilik Parti Meclisimiz, 15 arkadaşımızdan oluşan Yüksek Disiplin Kurulu Üyelerimizi belirledik. Yarın saat 11.00’de Anıtkabir’de Kurucular Kurulumuzla birlikte Atamızın, ülkemizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün huzurunda olacağız, İsmet Paşamızın huzurunda olacağız.

"Meclis'teki Yerimizi Alacağız"

Ardından yarın saat 12.00’de ilk Parti Meclisi toplantımızı yapacağız. Parti Meclisimize kurucu MYK’mızı arz edeceğim. Tüzüğümüz o şekilde. Parti Meclisimizin onayıyla da kurucu MYK üyelerimiz görevlerine başlayacaklar. Ardından Salı günü sabah saatlerinde çünkü pazartesi günü Meclis Başkanlığı bir Başkanlık Divan’ı yapmak suretiyle yeni duruma göre Meclis’teki dağılımı ve bu dağılıma uygun olarak Meclis Başkanlık Divanı’na vereceğimiz isimleri bizlerden talep edecek. Tabii durumu farklılaşan diğer siyasi partilerden de talepte bulunacaklar. Biz Salı günü de buna uygun olarak Salı sabahı Meclis’te kapalı grup toplantımızı yapıp kuruluşa dair her şeyi bitirmiş ve Salı günü saat 15.00 itibari ile Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ana muhalefet partisi olarak hem Genel Kurul’daki yerimizi hem de Meclis’teki yerimizi almış olacağız. Bugünkü gelişmeler ve bundan sonra yarının ve Salı gününün programı buna dairdir.

"Genel Merkez Binamız Mustafa Kemal Mahallesi’nde"

YENİ Parti Genel Başkanı Özel, bir gazetecinin "Yeni Genel Merkez binası belli oldu mu" sorusuna, şu yanıtı verdi:

"Yeni Genel Merkez binası, Mustafa Kemal Mahallesi’nde. Bina hazır, iç tefrişatı ile ilgileniyor arkadaşlar. Tahmin ediyorum 1.5 hafta, 10 gün gibi bir süre içinde o konuda da yeni Genel Merkezimizde çalışır hale geleceğiz. Ancak ilk gün söylemiştik. Cumhuriyet Halk Partisi’nin işgal altında olduğu, kahraman polisimizi bize karşı kullandıkları ve gaz sıkılarak odalarımızdan teker teker çıkmak zorunda kaldığımız ve o yağmurun, dolunun altındaki yürüyüşümüzde biz Genel Merkezimizi Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak söyledik. Aynı Cumhuriyet’in kuruluş evresinde olduğu gibi. O günden bugüne kadar da bu tavrımızı, bu tutumumuzu, bu kararlılığımızı, Grup Başkanı olarak üstlendiğimiz Meclis İç Tüzüğü’ne uygun şekilde ve defalarca üzerinde konuşulması ve tartışılmasına rağmen, o İç Hukuk gereği doğru kararlarla o gün size ne söylediysek bugüne kadar vardık. Bugünden sonra yeni Genel Merkezimiz açıldığında YENİ Parti faaliyetlerine orada devam edecek. Artık pazartesi gününden itibaren özellikle vatandaşlarımızı uyarıyoruz. Şu anda YENİ Parti’ye herhangi bir bağış ve aidat toplamıyoruz. Bu konuda bazı fırsatçıların birtakım yanlış yönlendirmeleri, bazı dolandırıcılık çabaları olabilir diye endişe duyuyoruz. Bu konuda şunu beklesinler. Parti hakkında birçok hesap açılıyor. Ama partinin resmi hesaplarını, resmi sayfalarımızdan, bizim sosyal medya sayfalarımızdan duyurduğumuz, basına geçtiğimiz hesaplara itibar edilsin. O hesaplar üzerinden bizim yapacağımız duyurularla. Şunu çok biliyoruz, vatandaşlarımız işte yolumuzu kesip ‘Sana otobüs de alacağız, bina da alacağız’ diyen teyzemlerin heyecanını paylaşan vatandaşlarımıza biraz daha sabır diliyorum. Önümüzdeki hafta içinde, bugün kararlarını aldık. Hesap açmanın, bunları duyurmanın ve yetkilendirmenin. O güne kadar biraz daha sabır diliyorum. Bizlerin ağzından çıkan hiçbir şeye, her hele böyle önemli konularda benim ve Grup Başkanvekillerimizin, Parti Sözcülerimizin ağzından çıkmayan hiçbir söze itibar etmesinler. Pazartesi gününden itibaren de tüm Türkiye’de hızlı örgütlenmeye YENİ Parti başlıyor."

"Endişeye Mahal Yok"

Özel, seçime girme yeterliliği ile ilgili soruya, "O konuda yetkili arkadaşlar sizinle takvim paylaşacaklar, onun görevlendirmeleri de az önce yapıldı. Ancak en hızlı şekilde bu sonbaharda Kurultayımızı yapıp, seçime girme yeterliliği ile ilgili bize dair her şeyi yapıp altı aylık sürenin başlamasını sağlayacağız. Ama o konuda endişeye mahal yok. Her türlü tedbir tamam. Asla ve asla bu iradenin, bu heyecanın sandık dışı kalmasını ya da iktidar olmasına engel olunabilmesini kimse aklından geçirmesin" yanıtını verdi.

"Olmayacağını Söylemeyen Herkesi Yanımızda Kabul Ediyoruz"

Özel, "Mansur Yavaş sizinle birlikte olacak mı" sorusuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:

"Zaten daha önceden de konuştuk belediye başkanlarıyla ilgili ben çok itinalı bir dil seçiyorum. Mansur Bey’in de durumu, duruşu ilk günden beri bizimle birlikte Anıtkabir’e yürüyüşü, bütün tutumu hepimizin beklediği gibidir. Ben size şunu söyleyeyim arkadaşlar. Net bir durum var; ‘Ben YENİ Parti’de yokum, Özgür Özel ile yokum. Ben bu işin içinde de yokum’ demeyen herkesi, bu lafı duymadığımız herkesi yanımızda biliyoruz. Ama şu anda belediye meclis üyelerinin durumları, belediye başkanlarının durumları konusunda bizim gösterdiğimiz bir hassasiyet var. Onun dışında kimse kimseyi ‘Ya sen niye daha YENİ Parti’ye katılmadın?’ diye suçlamasın. Çünkü orada ne varsa bize dair. Herkes YENİ Parti ile ilgili tutumunu en iyi şekilde almak istiyor. ‘Ben yokum’ demeyen herkesi yanımızda kabul ediyoruz."

Özel, yedek parti konusundaki soruya, "Şunu söylüyorum bu toplumsal talebi karşılayıp sandığa taşımasına engel olacak her hesapları boşa çıkaracak hazırlığımız var. Kimse endişe etmesin" dedi.

"Yürüyüşümüz İktidara Doğru Devam Edecek"

"Yürüyüşünüz hangi illerde, nerede devam edecek" sorusu üzerine Özel, "Yürüyüşümüz iktidara doğru devam edecek. Bundan önce gitmediğimiz birçok ile gideceğiz bu hazırlık çalışmaları tamamlandıktan sonra. Ayrıca YENİ Parti’nin bundan sonra yeni siyaset anlayışı, göz hizasında siyaset, halkın içinde siyaset, halkla birlikte siyaset… Örneğin YENİ Parti ilk kez ve son kez bir muhalefet partisi olarak bütçe yapacak. Bir sonraki Cumhuriyet hükümetinin bütçesini yapacak parti olarak YENİ Parti’nin bu seneki bütçe performansının Meclis komisyonları ve Meclis Genel Kurulu ile sınırlı olmadığını, bütçe hakkının demokrasinin en temel hakkı, parlamento oluşturan bir hak olduğunu ve bunun esas kaynağının millet olduğunu YENİ Parti bu sene gösterecek" diye yanıt verdi.

"Meclis Başkanlık Divanı Karar Verecek"

Özel, "Bu Salı günü YENİ Parti grubunda konuşacak mısınız" sorusuna şu yanıtı verdi:

"Arkadaşlar grup toplantısı ile ilgili malum Salı günü 13.30, Cumhuriyet Halk Partisi’nin grup saatidir. O grup düşmedi, beşinci grup oldu ama düşmedi. Meclis Başkanlık Divanı’nın oturup tüm partilerin görüşlerini alıp, centilmen bir ortam içinde günleri ve saatleri, salonları belirlemesi gerekiyor. O yüzden şimdiden bir şey söylemem zor. ‘Artık o salon bizim salonumuz’ demem güç. Hangi saatte, hangi salonun, hangi partiye tahsis edileceğine Meclis Başkanlık Divanı karar verecek. Ama imkan olan ilk toplantıda, yani imkan olmayan türlü imkansızlıklar içinde grubu hiç aksatmamış olan ben ve arkadaşlarımız, imkanı olan ilk andan itibaren bu Salı olmazsa öbür Salı olur, kendimize ait saatimizde, günümüzde ve tahsis edilen uygun salonda grup toplantımızı büyük bir coşkuyla yapacağız."

"Ekrem İmamoğlu 15.5 Milyonun Adayıdır"

Özel, "Cumhuriyet Halk Partisi bir Cumhurbaşkanı adayı belirlemişti ve o isim Ekrem İmamoğlu’ydu. Önümüzdeki süreçte kısa vadede bir Cumhurbaşkanı adayı belirleyecek misiniz" sorusuna şu yanıtı verdi:

"Cumhurbaşkanı adayları ile ilgili de yeni bir kurumsal kimliğimiz var. Yeni kurumsal kimliğimiz için de önümüzdeki dönemde partinin yetkili organları, kurultayı çeşitli kararlar alabilirler. Ama Ekrem İmamoğlu ne Özgür Özel’in ne Cumhuriyet Halk Partisi’nin bir organıdır. 15,5 milyon vatandaş 23 Mart 2025 günü sandıkta aday olarak belirledi. Adaylığının önünde bir yargı kuşatması var. Ayrıca diploması ile ilgili saldırılar var. Vatandaşın adayına saygılıyız. Zaten bizim adayımız değil, milletin adayı bizim de adayımız. Bundan sonraki süreçte orada yaşanacak olası ihtimallere karşı hep birlikte hangi doğru kararları alacağımızı, yine Ekrem Başkan, ben, Mansur Başkan ve yeni partinin tüm dinamikleri birlikte en doğru kararı vereceğiz."

"Yasal Düzenleme Gerekiyor"

Hazine yardımı konusunda Devlet Bahçeli’nin açıklamalarını değerlendiren Özel, şunları söyledi:

"Arkadaşlar Devlet Bey bu anlamda kıymetli, hakkaniyetli bir değerlendirme yapmış. Beni zaten bu açıklamasından bir gün önce bir kutlama telefonuyla kararımızdan sonra aramıştı ve iyi dileklerini iletmişti. Hem de ilk başta hani keşke bir ayrılık olmasaydı şerhini de koyarak, orada da haksızlık yapmayayım. ‘İyi ki yeni parti kurdunuz’ gibi değil. ‘Biz CHP’nin bir bütün halinde olmasını ilk baştan beri istemiştik. Şartlar buraya geldi. Hayırlısı olsun’ dedi, iyi dileklerini iletti. Sonra da böyle bir değerlendirme yapmış. Tabii o değerlendirme iyi niyetli bir değerlendirmedir ama esas Hazine yardımı meselesi ile ilgili yasal düzenlemeye muhtaç bir durum var. Bizim tutup da herhangi bir siyasi partiden ‘Hakkımızı verin’ falan diyecek halimiz yok. Ama bir yasal düzenlemeye muhtaç bir durum varsa tabii esasen son seçimlerde çok ciddi oy almış, son yerel seçimin birinci partisi, 90’ın üzerinde 100’e yakın milletvekilinin birkaç gün içinde görev yapacağı bir partinin Hazine yardımı almaması asimetrik bir durum olur. Onu hatırlatıyor kendisi. Ama onun dışında bizim herhangi bir siyasi partiden böyle bir beklentimiz yok. Yasal düzenlemeye muhtaçtır."

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan üç şüpheli, işlemlerinin ardından tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk edildi. Mahkeme, Eyüpsultan Belediye Başkan Yardımcısı Hasan Karabulut'un da aralarında bulunduğu iki şüphelinin tutuklanmasına hükmetti. Bir şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verildi.

Başsavcılık tarafından yapılan açıklamada, soruşturmanın önceki aşamalarında "suç örgütü kurma", "suç örgütüne üye olma", "rüşvet alma", "rüşvet verme" ve "ihaleye fesat karıştırma" suçlamaları kapsamında 25 şüphelinin tutuklandığı hatırlatıldı.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan son üç şüpheliyle ilgili yargı süreci tamamlanırken, iki kişi cezaevine gönderildi, bir kişi ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

İran ayrıca Bahreyn'deki Şeyh İsa Hava Üssü ile ABD'ye ait bazı tesisleri, yakıt depolarını ve ülkedeki Amazon veri merkezini hedef aldığını belirtti. Ancak Bahreyn yönetimi ve Amazon, veri merkezine ilişkin iddiayı henüz doğrulamadı. Bahreyn Savunma Kuvvetleri ise İran'a ait çok sayıda hava unsurunun engellendiğini açıkladı.

Ürdün'de de İran'ın Muwaffaq Salti (El Azrak) Hava Üssü'ne ve üs içerisindeki bakım ile konaklama tesislerine İHA saldırısı düzenlediği ifade edildi. Ürdün ordusu ise hava sahasına giren yedi füze ile altı İHA'nın düşürüldüğünü, saldırılarda can kaybı veya yaralanma yaşanmadığını bildirdi.

IKBY’nin başkenti Erbil’de ise düzenlenen İHA saldırısının ardından Erbil Uluslararası Havalimanı yakınlarına bir İHA düştü. Güvenlik kaynaklarına göre uçuşlar tedbir amacıyla kısa süreliğine durdurulurken, daha sonra yeniden başlatıldı. İlk belirlemelere göre olayda can kaybı yaşanmadı.

Öte yandan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) sabah saatlerinde İran'a yönelik hava saldırılarının 13'üncü gece tamamlandığını açıkladı. İran basınına göre Ahvaz, Hürremabad, Bender Abbas, Cask ve Keşm Adası'nda patlamalar meydana geldi. Ahvaz yakınındaki bir ABD füze saldırısında dört kişinin hayatını kaybettiği, beş kişinin yaralandığı, Hürremabad ve Bender Abbas'taki saldırılarda ise ikişer kişinin yaralandığı bildirildi. İran'ın Batı Azerbaycan eyaletindeki Piranşehr kentinin de sabah saatlerinde ABD saldırısının hedefi olduğu açıklandı.

Genel Kurul'da yapılan oylama sonucunda, en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkarılmasını öngören madde kabul edilerek yasama sürecinde önemli bir aşama tamamlandı.

ROSENBORG - MANCHESTER UNITED MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA?

Rosenborg - Manchester United hazırlık maçı, 24 Temmuz 2026 Cuma günü oynanacak. Karşılaşmanın Türkiye saatiyle 19.00’da başlaması planlanıyor.

Yeni sezon öncesinde oynanacak mücadele, teknik ekiplerin kadro planlaması açısından önem taşıyor. Her iki takımın da karşılaşmada farklı oyuncu ve taktik seçeneklerini denemesi bekleniyor.

MANCHESTER UNITED HAZIRLIKLARINI SÜRDÜRÜYOR

Manchester United, hazırlık karşılaşmalarıyla oyuncularının fiziksel seviyesini yükseltmeyi ve takım içindeki uyumu artırmayı hedefliyor. İngiliz ekibinde yeni sezon öncesi kadroda yer alan futbolcuların performansı teknik heyet tarafından yakından takip edilecek.

Hazırlık maçları, genç futbolcuların forma şansı bulması açısından da önem taşıyor. Manchester United’ın Rosenborg karşısında geniş bir oyuncu grubuna süre vermesi bekleniyor.

ROSENBORG SAHASINDA PROVA YAPACAK

Norveç futbolunun önemli kulüplerinden Rosenborg ise güçlü rakibi karşısında sezon hazırlıklarını test edecek. Ev sahibi ekip, taraftarı önünde oynayacağı mücadelede savunma ve hücum organizasyonlarını geliştirmeyi amaçlıyor.

Karşılaşmanın resmî bir turnuva kapsamında oynanmayacak olması nedeniyle alınacak sonuçtan çok, iki takımın ortaya koyacağı oyun ve futbolcuların performansı ön planda olacak.

ROSENBORG - MANCHESTER UNITED MAÇI HANGİ KANALDA?

Rosenborg - Manchester United maçı, 24 Temmuz 2026 Cuma günü saat 19.00’da başlayacak. Karşılaşma için Türkiye’de açıklanmış bir televizyon veya dijital yayıncı bulunmuyor. Bu nedenle Rosenborg - Manchester United hazırlık maçı canlı olarak yayınlanmayacak.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu ”Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programına konuk olan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ekmel Tezel, meme kanseri tedavisindeki güncel yaklaşımları anlatarak erken tanı, kişiye özel tedavi ve yaşam kalitesini koruyan cerrahi yöntemlerin önemine dikkat çekti.

Kanal içi kanserlerde başarı oranı yüzde 100’e yaklaşıyor

Yaş ilerledikçe meme kanseri görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Tezel, son yıllarda mamografi ve diğer görüntüleme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde kanal içi kanserlerin daha sık tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Tezel, “Kanal içi kanser evre 0 (sıfır) olarak kabul ettiğimiz, duktal karsinoma in situ dediğimiz, tümör hücrelerinin henüz süt kanalları içinde hapsolduğu ve çevre dokulara yayılmadığı durumdur” dedi.

Bu evrede yakalanan hastalarda tedavinin oldukça başarılı olduğunu belirten Tezel, “Kanal içi kanserlerin tedavisi çok daha kolaydır ve hayatta kalma ihtimali neredeyse yüzde 100’dür” ifadelerini kullandı.

Memeyi koruyan cerrahiler ön planda

Kanal içi kanserlerin çoğunlukla mamografide görülen mikrokalsifikasyonlar sayesinde saptandığını belirten Prof. Dr. Tezel, hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemlerin tercih edildiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Kireçlenme yalnızca sınırlı bir bölgede ise memeyi koruyarak sadece o alanı çıkarıyoruz ve sonrasında radyoterapi uyguluyoruz. Eğer yaygın bir tutulum söz konusuysa memenin iç dokusunu boşaltıp protez yerleştiriyoruz. Bu durumda çoğu zaman radyoterapiye ihtiyaç kalmıyor.”

Meme kanseri riskini artıran ve azaltan faktörler

Meme kanseri gelişiminde kadın olmak, yaşın ilerlemesi, erken adet görmek, geç menopoza girmek ve ailesel yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzının da önemli rol oynadığını vurguladı.

Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı ile dışarıdan alınan hormonların riski etkileyebildiğini ifade eden Tezel, östrojen hormonunun meme kanserinde önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.

Menopoz döneminde kullanılan hormon replasman tedavilerinin mutlaka meme kontrolleri yapıldıktan sonra başlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tezel, tedavi süresinin uzamasının riski artırabildiğini söyleyerek, “Menopoz semptomlarının kontrolü için yaklaşık iki yıllık kullanım çoğu zaman yeterli oluyor. Ancak bu süre beş yıl ve üzerine çıktığında meme kanseri riski artabiliyor” ifadelerini kullandı.

Doğum kontrol hapları konusunda da benzer bir durumun söz konusu olduğunu belirten Tezel, uzun süreli kullanımın dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanserinde tedaviler artık tümörün kimliğine göre belirleniyor

Meme kanseri cerrahisinde son 30 yılda önemli değişimler yaşandığını belirten Prof. Dr. Tezel, son 10 yılda ise tedavilerin çok daha kişiselleştiğini söyledi.
Daha önce moleküler alt tiplere göre değil de anatomik evrelere göre hastalara cerrahi tedavi, kemoterapi, ışın tedavisi önerildiğini belirten Prof. Dr. Ekmel Tezel şunları kaydetti:

“Şimdi artık moleküler alt tipleri de işin içine kattık. Tümör çok küçük, koltuk altında bir metastaz varken eğer bu östrojene duyarlı bir tümör ve çoğalma hızı düşükse mesela ameliyattan çok büyük fayda görüyor. Eğer östrojen negatif ve akıllı ilaçtan fayda görecek yani HER2 reseptörü pozitifse onu hiç bir şekilde ameliyat etmeyip önce ilaç tedavisine, kemoterapiye gönderiyoruz. Üçlü negatif dediğimiz tümör tipi ise çoğu kez artık koltuk altı durumuna da bakmaksızın, öncelikle kemoterapi ile başlıyoruz tedaviye.”

Prof. Dr. Ekmel Tezel meme kanserinde kişiye özel tedavilerin önemini vurguladı. Östrojen duyarlı ve çoğalma hızı düşük tümörlerde cerrahinin büyük fayda sağladığını belirten Tezel, bazı tümör tiplerinde ise ameliyatın ilk seçenek olmaktan çıktığını ifade etti.

Özellikle genç hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yaklaşımlarının önemli avantajlar sağladığını belirten Prof. Dr. Tezel, şöyle konuştu:

“Bu özellikle genç hastalarda görülen bir durum; bu meme kaybıyla sonlanmadığı gibi bu tedavi yöntemi daha da iyisi koltuk altındaki lenf bezlerini korumuş oluyoruz.''

''Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak o yüzden her hastaya özel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planlaması yapıyoruz.”

Ameliyat öncesi işaretleme teknikleri başarıyı artırıyor

Meme kanseri cerrahisinde ameliyat öncesi yapılan işaretlemelerin cerrahi başarısını artırdığını belirten Prof. Dr. Tezel, tümör ve gerekli durumlarda lenf bezlerinin marker adı verilen özel işaretleyicilerle belirlenebildiğini söyledi.

Bazı hastalarda mamografi eşliğinde tel ile işaretleme de yapıldığını anlatan Tezel, bu yöntem sayesinde çıkarılacak dokunun sınırlarının çok daha doğru belirlenebildiğini ifade etti.

Modern meme cerrahisinin en önemli amaçlarından birinin gereksiz doku çıkarımını önlemek olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, ameliyat sırasında uygulanan sentinel lenf nodu biyopsisinin bu konuda önemli avantajlar sağladığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

“Ameliyat sırasında özel bir boya veriyoruz. Boyanın ulaştığı ilk lenf bezlerini çıkarıp patologlarımız değerlendiriyor. Böylece tüm lenf bezlerininin tamamını almak zorunda kalmadan cerrahinin sınırlarını belirleyebiliyoruz.”

Amaç sadece hayatı uzatmak değil, yaşam kalitesini de korumak

Meme kanseri tedavisindeki temel hedefin yalnızca hastalığı ortadan kaldırmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tezel, yaşam kalitesinin korunmasının da en az tedavinin başarısı kadar önemli olduğunu söyleyerek, “Meme kanseri tedavisinde amacımız hem daha uzun hem de daha kaliteli bir hayat sunmak. Bu nedenle her hastayı ayrı değerlendiriyor ve kişiye özel tedavi planı oluşturuyoruz” diye konuştu.

“Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemiz”

Tedavinin yalnızca cerrahi ve ilaçlardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Tezel, hasta-hekim iletişiminin önemine dikkat çekerek, “Bizi korkutan hastalık değil, hastalık hakkındaki düşüncemizdir. Tedaviye başlamadan önce hastanın duygu durumunu anlamak, kaygılarını dinlemek ve onu sürece hazırlamak son derece önemlidir” diye konuştu.

Tedavi sonrasında ilk 2-3 yıl altı ayda bir, daha sonra ise yılda bir kontrolün yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Tezel, yaşam tarzı değişikliklerinin de nüks riskini azaltabileceğini söyledi.

Düzenli yürüyüş yapmak, aktif kalmak, yoga ve pilates gibi hem fiziksel hem de zihinsel rahatlama sağlayan aktivitelerle ilgilenmek ve sosyal yaşamı sürdürmenin önemine dikkat çeken Tezel, hastaların yalnızca hastalık üzerine konuşulan ortamlarda bulunmak yerine farklı sosyal faaliyetlere katılmalarını önerdi. Tezel, “Ameliyatlar nasıl kişiye göre planlanıyorsa, ameliyat sonrası yaşam değişiklikleri de kişinin karakterine, beklentilerine ve yaşam biçimine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Tezel, gelecekte meme kanseri tedavisinde medikal tedaviler ve genetik temelli uygulamaların daha da ön plana çıkacağını belirterek, kişiye özel tedavi anlayışının giderek güçleneceğini sözlerine ekledi.

Horlama boşanma sebebi olarak kabul edilebiliyor

Horlamanın sanıldığından çok daha ciddi sonuçları olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Gerek, “Horlama çevreyi rahatsız eden, kişinin çoğunlukla farkında olmadığı çok ciddi bir sosyal problem. Erkeklerde daha sık, kadınlarda daha az görülüyor ama menopoz sonrası kadınlarda da horlama problemi artıyor. Yargıtay horlamayı boşanma sebebi olarak kabul ediyor” dedi.

Horlamanın yaşam kalitesini bozan, sağlığı olumsuz etkileyen önemli sorunların ve hastalıkların habercisi olabileceğini vurgulayan Gerek, bu nedenle horlamanın hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Horlamanın özellikle yumuşak damak başta olmak üzere ağız ve burundan birlikte nefes alma sırasında yumuşak damağın dalgalanmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Ama sadece yumuşak damak değil, ses teli seviyesine kadar hava yolundaki her türlü darlık ve problem gürültülü uyumaya yani horlamaya sebep olabilir” diye konuştu.

Uyku apnesinin hava yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Gerek, “Uyku apnesi solunum çabasına rağmen 10 saniye ya da daha fazla süreyle nefes alamama durumudur. Burada özellikle yumuşak damak ve dil çok önemli rol oynar” dedi.

Prof. Dr. Gerek, hastalığın oluşum mekanizmasını şöyle anlattı:

“Eğer uyku apnesi 20-25 saniye civarında sürerse kandaki oksijen düzeyi düşmeye başlar. Karbondioksit düzeyi artmaya başladığında vücut kendini uyandırır, uyku yüzeysel hale gelir, kas gücü tekrar yerine gelir ve hava yolu açılarak solunum devam eder. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir. Eğer bu durum bir saat içinde 5’ten fazla tekrarlıyorsa buna uyku apnesi diyoruz.”

Cep telefonuyla bile tespit edilebiliyor

Uyku laboratuvarlarının uyku apnesini en ideal biçimde değerlendiren merkezler olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, “Günümüzde cep telefonlarına yüklenen basit programlar bile uyku sırasında horlamayı, nefes alışverişini ve uykuda solunum durmasıyla ilgili kabaca bilgi verebiliyor. Ancak ideal olan, uyku laboratuvarlarında 50-60 parametreyi aynı anda değerlendirerek uyku bozukluklarına tanı konulmasıdır” dedi.

Uyku apnesinin uyku bozuklukları içerisinde yer alan önemli bir sorun olduğunu belirten Gerek, bir saat içindeki solunum durmalarının sayısı ve süresine göre hastalığın derecelendirildiğini söyledi.

Uyku insan yaşamında vücudun yenilendiği çok önemli bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, kaliteli uykunun sağlığı olumlu etkilediğini, uyku bozukluklarının ise çok farklı hastalıklara yol açabileceğini ifade etti.

“Uyku apnesi belirli bir düzeye geldiğinde sabahları baş ağrısıyla uyanma, yorgun uyanma, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü ve hafızayla ilgili çok önemli sorunlar ortaya çıkabiliyor” diyen Gerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uyku apnesi sorunu olanlar iş hayatında öğleden sonra uyuklamaya başlayıp verimsiz hale gelebiliyor. Araç kullananlarda gündüz ortaya çıkan trafik kazalarının çok önemli sebeplerinden birisi uyku apnesi. Bu hastalar dinlenemediği için dikkatleri dağılıyor. Trafik ışıklarında beklerken bile uyuyan hastalar var.”

”Uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi”

Yaşam biçiminin de uyku apnesi üzerinde etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, alkol kullanımı, sigara ve tok karnına uyumanın uyku sağlığını bozduğunu söyleyerek, “Bu faktörler uyku apnesi ile bir araya geldiğinde çok daha şiddetli sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.

Uyku apnesinin kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi süreleri uzunsa kalpte yavaşlama meydana geliyor. Bazı uykuda ölümlerin temel sebebi uyku apnesi” dedi.

Uyku apnesinin son yıllarda kardiyoloji kliniklerinin de özel olarak üzerinde durduğu bir konu haline geldiğini belirten Gerek, kalp hastalıklarının önemli bir bölümünün altında uyku apnesinin bulunabildiğini ifade etti.

Uyku apnesinin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Uyku apnesi kader değil. Uyku apnesi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum” dedi.

“Uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar”

Çocukluk dönemindeki problemlerin ilerleyen yaşlarda uyku apnesine zemin hazırlayabileceğini belirten Prof. Dr. Gerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çocuğunuzun ileride uyku apnesi olmasını istemiyorsanız çocuk yaş grubunda uykusunda tıkanması, horlaması, gece terlemesi varsa, geniz eti ve bademcik büyüklüğü gibi problemler varsa lütfen bunu en erken yaşta tedavi ettirin. İleri yaştaki uyku apnesi çocukluk dönemindeki sorunların tedavisiyle engellenebilir. Hatta benim bir aforizmam var; uyku apnesinin tedavisi çocuk yaş grubunda başlar.”

Çocukların uyku sırasında nefes alıp verdiğinin duyulmaması gerektiğini belirten Gerek, “Bebek gibi uyuyor benzetmesi sağlıklı bir havayolunun en önemli göstergesidir” dedi.

Erişkin yaşlarda günlük yorgunluklar ve farklı nedenlerle uyku kalitesinde bozulmalar meydana gelebildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, eşlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“Eğer eşiniz uykuda terliyorsa, üstünü çok açıyorsa, nefesi duruyorsa mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ya da uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurun. En azından uyku apnesi var mı yok mu diye test yaptırmaları ve muayene olmaları çok önemli” diyen Gerek, tedavinin son derece yüz güldürücü sonuçlar verdiğini belirtti.

Uyku apnesi ve horlama tedavisinde öncelikle laboratuvar ortamında tanı konulmasının hedeflendiğini belirten Prof. Dr. Gerek, bunun mümkün olmadığı durumlarda eşlerden video kaydı istediklerini söyleyerek, “Horlayan eşin videosunu izleyerek uyku sırasındaki tıkanmalar ya da nefes alışveriş biçimi değerlendirilebiliyor ve uyku apnesi olup olmadığı konusunda önemli fikir veriyor” dedi.

Prof. Dr. Gerek, detaylı muayenenin ardından hastaya özel tedavi planlaması yapılması gerektiğini söyledi.

Horlama tedavisinde çoğu zaman cerrahinin ön plana çıktığını belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, burun tıkanıklığı, damak sarkıklığı gibi problemlerin cerrahi yöntemlerle giderilebildiğini söyledi.

Ancak horlamanın tamamen ortadan kalkacağının garanti edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Mustafa Gerek, yorgunluk, alkol, antidepresanlar, kas gevşeticiler ve yatış pozisyonunun da horlamayı etkileyebildiğini ifade ederek “Uyku hijyenine uygun düzenlemeler horlamayı yüzde 85 oranında azaltabilir” dedi.

“Damat adayları evlilik öncesi tedavi arıyor”

Horlamanın sosyal hayatı da etkilediğini belirten Prof. Dr. Gerek, “Evlenecek çiftlerden özellikle damat adayları evlilik öncesi horlama sorununu gidermek için tedavi arayışına gidebiliyor” dedi.

Uyku apnesi tedavisinde PAP adı verilen pozitif basınçlı cihazların önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu cihazların ayarlarının uyku laboratuvarlarında hastaya özel olarak yapıldığını söyleyerek şunları kaydetti:

“Bu cihazların ayarları uyku laboratuvarında hastaya uygun biçimde düzenlenir. Cihazla birlikte uyku apnesinin kaybolup kaybolmadığına bakılır ve hastaya uygun biçimde yeniden düzenlenir. Hasta uyum gösterdiği takdirde uyku apnesi tedavisindeki öncelikli tercih bu cihazların kullanılmasıdır”

Burunlarında ciddi kemik eğriliği bulunmayan, damaklarında aşırı sarkma olmayan ve bademcikleri çok büyük olmayan hastaların bu cihazlarla rahatlıkla uyuyabildiğini belirten Gerek, tedavide en önemli unsurun hastanın cihaza uyum sağlaması olduğunu söyleyerek, “Bu cihazlar eskiden çok daha büyük ve taşınması daha zor cihazlardı. Günümüzde ise neredeyse bir gözlük kabı büyüklüğünde, nemlendirme özelliği olan yeni nesil cihazlar kullanılıyor” diye konuştu.

Uyku apnesi tedavisinde ağız içinde kullanılan ve kişiye özel ölçülerle hazırlanan apareylerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, bu sistemlerin dili öne doğru çekerek hava yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi.

Ancak bu apareylere uyumun her zaman kolay olmadığını belirten Gerek, “Özellikle öğürme refleksi güçlü olan kişilerde kullanımı zor olabiliyor. Ayrıca çene ekleminde ağrılara da yol açabiliyor” dedi.

Uyku apnesinde cerrahi tedavi hastaya göre planlanıyor

Uyku apnesi tedavisindeki bir diğer seçeneğin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Gerek, her hastanın ihtiyacına göre farklı yöntemlerin uygulanabildiğini söyledi.

Burunda sorun varsa buruna yönelik, damakta sarkma varsa damağa yönelik, bademcik büyüklüğü varsa bademciklere yönelik cerrahilerin uygulanabildiğini belirten Gerek, dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerin de uyku apnesine yol açabildiğini ifade ederek “Çocukluk döneminde bademcik ameliyatı olmuş kişilerde bile dil kökündeki lenfoid dokular büyüyerek hava yolunda darlığa neden olabilir. Bazen de epiglot kapağında deformasyonlar görülebilir. Bunların her biri için farklı cerrahi seçenekler bulunuyor” dedi.

Robotik cerrahi ve dil kökü implantları dikkat çekiyor

Robotik cerrahinin özellikle dil kökü ve epiglot bölgesindeki problemlerde kullanılabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, dil kökündeki yağ fazlalığını azaltan ve dokuları temizleyen yöntemlerin başarılı sonuçlar verdiğini söyledi.

Ayrıca damak seviyesinde klasik ameliyatların yanı sıra sütürlerle damağı asma tekniklerinin de uygulanabildiğini belirten Gerek, yeni geliştirilen implant teknolojilerine de dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Ülkemizde henüz deneysel seviyede uygulanan yöntemlerle dil köküne yerleştirilen implantlar bulunuyor. Uyku sırasında nefes durduğunda bu implantlar ilgili kası uyararak hava yolunun açılmasını ve yeniden nefes alınmasını sağlayabiliyor.”

Bu tedavilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde üç farklı firma tarafından uygulandığını belirten Gerek, Türkiye’de de deneysel çalışmaların sürdüğünü ancak maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.

Uyku apnesi tedavisinde zayıflama iğneleri de kullanılıyor

Uyku apnesinde kilo kontrolünün büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Gerek, “Avrupa’da obezite sıralamasında Türkiye ilk sırada yer alıyor. Bu nedenle hastalarımızın öncelikle kilo vermesini istiyoruz” dedi.

Uyku apnesinin tıbbi tedavisinde kullanılan zayıflama iğnelerinin FDA onayı aldığını belirten Gerek, “Hastalar yüzde 10 kilo kaybederse uyku apnesinde belirgin düzelmeler görülebiliyor” diye konuştu.

Ancak bu ilaçların mutlaka endokrinoloji uzmanı kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayan Gerek, “Hiç kimse gidip eczaneden bu ilaçları doğrudan alıp kullanmamalı” uyarısında bulundu.

Zayıflar da horluyor

Horlamanın yalnızca kilolu kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten Prof. Dr. Gerek, “Zayıf kişilerde de horlama görülebilir” dedi.

Bu kişilerde horlamanın en sık nedenlerinin burun kemiği eğriliği, damak sarkması ve bademcik büyüklüğü olduğunu belirten Gerek, uygun ameliyatlarla bu sorunların giderilebildiğini söyledi.

Bazı meslek gruplarında uyku testi zorunlu

Özellikle şoförler ve teknik cihaz kullanan kişiler için kaliteli uykunun hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Gerek, uyku apnesi tanısı alan bazı kişilerin ehliyet yenileme sürecinde tedavi olduklarını belgelemek zorunda kaldıklarını söyleyerek “Özellikle kritik işler yapanların kaliteli uyuması çok önemli” dedi.

Uzmanından uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Gerek programın sonunda horlama ve uyku apnesiyle ilgili şu uyarılarda bulundu:

• Uyku kalitenize dikkat edin.
• Uyuduğunuz ortamın sıcaklığına, karanlığına ve sessizliğine önem verin.
• Horluyorsanız bu gerçeği kabul edin ve tedavi olun.
• Eşiniz sizi horladığınız için uyarıyorsa mutlaka çözüm arayın.

Uyku apnesinin tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltabildiğini belirten Prof. Dr. Gerek, sözlerini şöyle tamamladı:

”Uyku apnesi kader değildir. Tedavi edilebilir, kontrol edilebilir bir rahatsızlıktır ve tedavisi hayat kurtarır. Uyku apnesi ile yaşamaya devam edilirse kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Son dönemde kardiyoloji klinikleri de uyku apnesine çok önem veriyor. Çünkü kalp hastalıklarının pek çoğu uyku apnesi sebebiyle ortaya çıkabiliyor.”

”Uyku insan sağlığı açısından çok önemli. Uyku apnesi hayatımızı doğrudan etkiler çünkü ömrümüzün üçte biri uykuda geçiyor. Hayatımızda uykunun çok özel bir yeri var.”

Prof. Dr. Sönmezer ülkemizdeki nüfus artış hızının endişe verici biçimde azaldığını söyledi.

Türkiye’de nüfus artış hızındaki düşüş alarm veriyor

Toplum nüfusunun kendini yenileyebilmesi için doğurganlığın aile başına 2,1 çocuk olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, Türkiye’de bu oranın son yıllarda yaklaşık 1,5’e kadar gerilediğine dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kaygılar, kariyer planlamaları ve çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesinin bulunduğunu ifade eden Sönmezer, modern toplumlarda ilk anne olma yaşının giderek yükseldiğini söyleyerek şunları kaydetti:

”Çocuk yapmak isteyenler de daha geç yaşlarda çocuk sahibi olmak istiyor. İlk çocuk doğurma yaşı modern dünyada, batı dünyasında sosyo ekonomik düzey yükseldikçe çok ileri yaşlara geliyor, sonra da insanlar tek çocukla kalıyorlar. İlk anne olma yaşı 20’lerden 35 e kadar çıktı.”

Doğurganlığın korunması her geçen gün daha önemli hale geliyor

Geç yaşta yapılan evlilikler, çocuk sahibi olmanın ileri yaşlara ertelenmesi ve genç yaşlarda görülen kanser vakalarındaki artış nedeniyle doğurganlığın korunmasının günümüzde her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, kanser başta olmak üzere doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedavilere başlamadan önce yumurta, sperm ve yumurtalık dokusunun dondurulması sayesinde hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabildiğini söyledi.

Kadınların belirli bir yumurta rezervi ile dünyaya geldiğini belirten Prof. Dr. Sönmezer, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını ifade etti. Sönmezer, “Kadın gebe kaldığında ya da doğum kontrol hapı kullandığında adet görmese bile yumurta rezervi azalmaya devam eder. Yaş ilerledikçe gebelik elde etmek zorlaşırken anormal gebelik riski de artar” diye konuştu.

Yumurta, sperm ve yumurtalık dokusu dondurulabiliyor

Kanser tedavilerindeki gelişmeler sayesinde hastaların yaşam sürelerinin uzadığını ancak uygulanan tedavilerin doğurganlığı olumsuz etkileyebildiğini belirten Sönmezer, bu nedenle doğurganlığın korunmasının tedavi sürecinin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.

Yumurta hücresi, sperm ve yumurtalık dokusunun eksi 196 derecede sıvı nitrojen içerisinde uzun yıllar saklanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, “Dondurma işlemi yapıldığında adeta zamanı durdurmuş oluyoruz. Örneğin 20 yaşında yumurtalarını donduran bir kadın, yıllar sonra anne olmaya karar verdiğinde 20 yaşındaki yumurtalarının kalitesiyle gebelik elde edebiliyor” dedi.

Prof. Dr. Sönmezer çocuk ve genç hastalarda karından yapılan işlemle doğurganlığı koruyarak Türkiye’de bir ilke imza attı.

Doğurganlığı koruyucu yöntemlerin yalnızca yetişkinlerde değil çocuk hastalarda da uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Murat Sönmezer, özellikle lösemi nedeniyle kök hücre nakli planlanan çocuklarda yumurtalık dokusunun dondurulmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Kanser dışında talasemi, bazı böbrek hastalıkları, sistemik lupus eritematozus, bazı kan hastalıkları ve genetik hastalıklarda da doğurganlığın korunabildiğini ifade eden Sönmezer, “Kanser ya da kanser dışı herhangi bir nedenle doğurganlığını kaybetme riski bulunan hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini koruyabiliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Murat Sönmezer, yumurta toplama işleminin standart olarak vajinal yoldan gerçekleştirildiğini belirterek, özellikle çocuk hastalar ve genç kızlarda bu yöntemin aileler ve hastalar tarafından her zaman tercih edilmediğini, bazı hastaların ise işlem nedeniyle çekinceler yaşayabildiğini belirtti.

Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yıllar önce yumurtalıklardaki yapışıklık nedeniyle karından yumurta toplamak zorunda kaldığı bir hastasına uyguladığı yöntemi geliştirdiğini anlatan Sönmezer, daha sonra bu tekniği doğurganlığını korumak isteyen genç hastalarda kullanmaya başladığını söyledi. Türkiye’de ilk kez karından yumurta toplama işlemini gerçekleştiren Prof. Dr. Murat Sönmezer, bugüne kadar yaklaşık 800 çocuk ve genç hastada bu yöntemi başarıyla uyguladığını belirterek, bu alanda dünyadaki ilk bilimsel yayınlardan birine de imza attığını ifade etti.

Sönmezer, karından yumurta toplama yönteminin özellikle doğurganlığını kaybetme riski bulunan çocuklar ve genç kadınlar için önemli bir alternatif olduğuna dikkat çekti.

Çiftler evlenir evlenmez test yaptırmalı

Çocuk sahibi olmayı hemen düşünmeseler bile evlenen çiftlerin doğurganlık durumlarını değerlendirmesi gerektiğini vurgulayan Sönmezer, kadınların AMH testiyle yumurtalık rezervlerini, erkeklerin ise sperm analiziyle üreme potansiyellerini öğrenebileceğini söyleyerek “Bugün düşük yumurtalık rezervine sahip bir kadın doğal yollarla gebe kalabilir. Ancak birkaç yıl sonra bu şansını tamamen kaybedebilir. Bu nedenle çiftlerin durumlarını erken dönemde bilmeleri çok önemli” diye konuştu.

Kadında basit bir AMH testi, erkekte ise sperm analizi ile olası sorunların önceden tespit edilebildiğini belirten Sönmezer, çocuk sahibi olmayı ileriki yıllara bırakmayı planlayan çiftlerin de bu testleri yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Sigara, kilo ve stres doğurganlığı etkiliyor

Yaşam tarzının doğurganlık üzerinde önemli etkileri bulunduğunu belirten Sönmezer, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve stresin hem kadınlarda hem erkeklerde üreme kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Bir adet döneminde doğal yolla gebelik elde etme ihtimalinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirten Sönmezer, düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminin doğru hesaplanmasının gebelik şansını artırabileceğini ifade etti.

Düzenli adet görmenin tek başına doğurganlığın normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sönmezer, kadınların belirli aralıklarla yumurtalık rezervlerini kontrol ettirmeleri gerektiğini söyledi.

Yardımcı üreme tekniklerinde başarı oranları yükseldi

Yumurta dondurma işlemlerinde kullanılan vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin başarı oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirten Sönmezer, günümüzde dondurulmuş ve çözülmüş yumurtalarla elde edilen gebelik oranlarının taze yumurtalarla elde edilen sonuçlara oldukça yaklaştığını söyledi.

Polikistik over sendromu gibi düzensiz adet gören kadınlarda yumurtlama takibi, zamanlanmış ilişki ve aşılama yöntemlerinin uygulanabildiğini belirten Sönmezer, aşılama tedavisinin genellikle üç denemeye kadar sürdürüldüğünü, sonuç alınamaması halinde tüp bebek tedavisine geçildiğini ifade etti.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Sönmezer, “Bugün yardımcı üreme tekniklerinde elde edilen başarı oranları geçmişe göre çok daha yüksek. Zamanlanmış ilişki, aşılama ve tüp bebek uygulamaları sayesinde çok sayıda çift çocuk sahibi olabiliyor” dedi.

Yüksek riskli kadinlarda meme taramasına erken başlanmalı

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, bu yöntemin dünyada en fazla bilimsel çalışmaya konu olmuş görüntüleme sistemi olduğunu ifade etti.

Kadınların 40 yaşından sonra yılda bir kez mamografi yaptırması gerektiğini belirten Taşkın, çekilen görüntülerin mutlaka saklanmasını ve sonraki yıllardaki tetkiklerle karşılaştırılmasını önerdi. Taşkın, böylece memedeki çok küçük değişikliklerin daha erken fark edilebildiğini söyledi.

BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da ailesinde yoğun meme ve yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınların yüksek risk grubunda yer aldığını belirten Taşkın, bu kişilerde mamografinin yanı sıra meme ultrasonografisinin de takip programına eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek riskli kadınlarda taramaların ailede görülen ilk meme kanseri vakasından 10 yıl önce başlatıldığını belirten Taşkın, “Ailede 35 yaşında meme kanseri görüldüyse, takiplerin 25 yaşında başlaması gerekir” dedi.

Meme kanseri her zaman kitle olarak ortaya çıkmıyor

Meme kanserinin her zaman ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Prof. Dr. Taşkın, özellikle erken evrede mikron düzeyindeki değişikliklerin görüntüleme yöntemleriyle saptanabildiğini söyledi.

Bu nedenle hiçbir şikâyeti olmayan kadınların da düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Taşkın, genç yaşta ve yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin tek başına yeterli olmayabileceğini, bu durumlarda ultrasonografinin önemli katkı sağladığını kaydetti.

15 dakikalık biyopsi tedavinin yol haritasını çiziyor

Görüntüleme sırasında şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde biyopsinin büyük önem taşıdığını belirten Taşkın, ultrason eşliğinde yapılan meme biyopsilerinin hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiğini söyledi.

Doğru yapılan biyopsinin cerrahi planlamaya rehberlik ettiğini vurgulayan Taşkın, birçok hastada tek cerrahi girişimle başarılı sonuçlar alınabildiğini ifade etti.

Yeni nesil görüntüleme yöntemleri erken tanıyı güçlendiriyor

Son 10 yılda radyolojide çok önemli gelişmeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Füsun Taşkın, gelişen ultrason teknolojileri sayesinde iyi ve kötü huylu oluşumların daha hızlı ve güvenilir biçimde ayırt edilebildiğini söyledi.

Dijital mamografiyle birlikte kullanılan tomosentez teknolojisinin memeden kesitsel görüntüler alınmasını sağladığını belirten Taşkın, özellikle yoğun meme dokusunda gizlenebilen oluşumların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Kontrastlı mamografi MR’a alternatif olabiliyor

Kontrastlı mamografinin son yılların en önemli gelişmelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taşkın, damardan verilen kontrast madde sayesinde şüpheli bölgelerin çok daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi.

Bu yöntemin özellikle meme başı akıntısı olan, eline kitle gelen, muayenede şüpheli bulgu saptanan veya yüksek risk grubunda bulunan kadınlarda kullanıldığını belirten Taşkın, bazı hastalarda meme MR’ına olan ihtiyacı da ortadan kaldırabildiğini ifade etti.

Ameliyat olamayan hastalarda yeni tedavi seçeneği

Meme kanseri tespit edildiğinde tümörün yanı sıra karşı meme ve koltuk altı lenf bezlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Taşkın, doğru evrelemenin tedavi başarısında kritik rol oynadığını söyledi.

Yaş veya ek hastalıklar nedeniyle ameliyat edilemeyen bazı hastalarda tümörün dondurularak tedavi edilmesine olanak sağlayan yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Taşkın, bu yaklaşımın uygun hastalarda hem hızlı iyileşme hem de kozmetik avantajlar sunduğunu kaydetti.

Programda kadınlara çağrıda bulunan radyoloji uzmanı Prof. Dr. Füsun Taşkın, “Memede çözümsüz kalan bir sorun yok. Meme kanseri erken tanındığında en başarılı şekilde yönetilebilen ve tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli kontroller ihmal edilmemelidir” dedi.

En değerli Türk oyuncular listesi bir kez daha güncellendi. Avrupa’nın önde gelen liglerinde forma giyen ve Süper Lig’de performansıyla öne çıkan isimlerin yer aldığı bu sıralama, en değerli Türk futbolcular arasındaki rekabeti net biçimde ortaya koyuyor. Piyasa değerleri, yaş, performans ve uluslararası etki kriterleri dikkate alınarak hazırlanan listede, en değerli Türk futbolcuları kimler sorusunun yanıtı dikkat çekiyor. İşte en değerli Türk futbolcular güncel listesi ve detayları…

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi, Ramazan Bayramı öncesi ödenecek ikramiyenin 2026’da ne kadar olacağını merak ediyor. Son olarak 4 bin TL’ye yükseltilen bayram ikramiyesinde yeni bir artış yapılıp yapılmayacağı ve olası zam oranı, emeklilerin gündeminde ilk sırada yer alıyor. Özellikle maaş zamlarının ardından gözler, açıklanacak yeni ikramiye tutarına çevrildi.