Üretim altyapısı güçlendirildi

ASELSAN tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformunda (KAP) yayımlanan açıklamada, şirketin siparişlerdeki artışı karşılayabilmek ve üretim altyapısını geliştirmek için stratejik yatırımlarını sürdürdüğü ifade edildi.

Bu kapsamda tamamlanan yeni merkezle birlikte ASELSAN’ın güdüm sistemleri üretimindeki altyapısının daha ileri seviyeye taşındığı aktarıldı.

Robotik ve otomasyon kapasitesi artırıldı

Toplam 56 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirilen merkez, 17 bin 865 metrekarelik kapalı alanda faaliyet gösterecek. Yeni tesisle güdüm sistemlerinin üretim süreçlerinde robotik ve otomasyon altyapısının güçlendirilmesi hedeflendi.

ASELSAN, yatırımın üretim süreçlerine doğrudan katkı sağladığını belirterek teslimat kapasitesinin yanı sıra üretim hızının ve kalite kabiliyetinin de artırıldığını bildirdi.

ASELSAN’dan yeni yatırım mesajı

Şirket açıklamasında, yeni üretim merkezinin devreye alınmasıyla güdüm sistemleri alanındaki üretim altyapısının güçlendirildiği vurgulandı.

ASELSAN, söz konusu yatırımla birlikte artan sipariş hacmine karşılık verebilecek üretim imkanlarını genişletirken teslimat süreçlerinde hız ve kalite açısından da kapasitesini yükseltmiş oldu.

Peşaver'deki üst düzey polis yetkililerinden alınan ilk bilgilere göre, Kohat bölgesindeki bir caminin yakınındameydana gelen patlamada aralarında 5 polis memurunun da bulunduğu en az 16 kişi hayatını kaybetti.

Patlayıcı yüklü araçla saldırı düzenlendi

Saldırının, patlayıcı yüklü bir araçla gerçekleştirilen intihar eylemi olduğu belirtildi. Şiddetli patlama nedeniyle cami ve çevresindeki yapılarda hasar meydana geldi.

Olayın ardından bölgeye çok sayıda güvenlik ve sağlık ekibi sevk edildi.

Güvenlik güçleriyle saldırganlar arasında çatışma

Patlamanın hemen ardından olay yerine gelen güvenlik güçleri ile saldırganlar arasında silahlı çatışma çıktı.

Emniyet kaynakları, çatışma sırasında saldırganlardan birinin etkisiz hale getirildiğini bildirdi. Bölgede güvenlik önlemleri artırılırken, çatışmaların bazı noktalarda sürdüğü aktarıldı.

Enkaz altındakiler için arama-kurtarma çalışması

Patlamanın ardından cami çevresinde geniş çaplı arama-kurtarma çalışması başlatıldı.

Ekiplerin, yıkılan ve hasar gören bölümlerde enkaz altında kalan kişileri kurtarmak için çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi. Güvenlik güçleri tarafından olay yerinin çevresinde güvenlik çemberi oluşturuldu.

Yetkililer, saldırıda ölü ve yaralı sayısının artabileceği ihtimali üzerinde duruyor.

Cumhurbaşkanı Zardari'den saldırıya kınama

Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zardari, saldırının ardından yaptığı açıklamada terör eylemini kınadı.

Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan mesajda, saldırıda hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı dilenirken, yaralananların bir an önce sağlıklarına kavuşması temennisinde bulunuldu.

CHP yüksek disiplin kurulu disiplin dosyalarını görüştü

CHP Yüksek Disiplin Kurulu, bugün gerçekleştirdiği olağan toplantıda gündemindeki disiplin dosyalarını ele aldı.

Kurul, CHP Merkez Yönetim Kurulu’nun 10 Haziran, 17 Haziran, 23 Haziran, 30 Haziran, 10 Temmuz ve 16 Temmuz 2026 tarihli toplantılarında tedbirli olarak disiplin soruşturmasına sevk edilen ve soruşturma süreci devam ederken başka bir siyasi partiye katılarak bu partide görev veya yöneticilik üstlenen kişiler hakkındaki dosyaları değerlendirdi.

YENİ Parti'ye katılan 9 milletvekilinin dosyası işlemden kaldırıldı

Disiplin dosyaları arasında CHP'den istifa ederek YENİ Parti'nin kuruluşunda yer alan milletvekilleri Ensar Aytekin, Ali Mahir Başarır, Gökhan Günaydın, Nurhayat Altaca Kayışoğlu, Özgür Karabat, Umut Akdoğan, Veli Ağbaba, Turan Taşkın Özer ve Burhanettin Bulut da yer aldı.

Yüksek Disiplin Kurulu'nun değerlendirmesinde, tedbir nedeniyle kişilerin resmi anlamda istifa işlemi gerçekleştirmelerinin mümkün olmadığı belirtildi.

Buna karşın, başka bir siyasi partiye katılmaları ve burada görev üstlenmeleriyle CHP üyeliğinden ayrılma iradelerini fiilen ortaya koyduklarının kabul edildiği ifade edildi.

Bu gerekçeyle söz konusu 9 kişi hakkındaki disiplin soruşturmalarının CHP Tüzüğü'nün 71/15. maddesi uyarınca durdurulmasına ve dosyaların işlemden kaldırılmasına karar verildi.

Ahmet Serkan Tuncer'e kesin çıkarma cezası

Yüksek Disiplin Kurulu toplantısında Mezitli Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer hakkında yürütülen disiplin soruşturması da karara bağlandı.

Kurul, Tuncer hakkında CHP Tüzüğü'nün 68/1-b maddesi uyarınca kesin çıkarma cezası verilmesine karar verdi.

Törende konuşan Erdoğan, şunları kaydetti:

*Türkiye'yi dünyanın en büyük uçuş ağına sahip ülkelerden biri haline getirdik. Ekonomiden, eğitime aziz milletimize hizmet için uğraşıyoruz. 81 ilimizi kapsayan hizmet anlayışındayız. Bizim Türkiye Cumhuriyeti'ni yatırımlarla eserlerle hizmetlerle ihya etmek gibi bir gayemiz var.

*Hizmete alacağımız 4. ana pist ve ilave yatırımlar, küresel bağlantı gücünde dünya lideri olan İstanbul Havalimanımıza çok önemli katkılar yapacak.

*Bizim Türkiye Cumhuriyeti'ni yatırımlarla eserlerle hizmetlerle ihya etmek gibi bir gayemiz var.

*İçeride güçlü, bölgesinde söz sahibi, dünyada ise muteber bir Türkiye'yi milletimizle beraber kuvveden fiile çıkardık..

*Türkiye'yi dünyanın en geniş uçuş ağına sahip ülkelerinden biri haline getirdik. 2002'den bugüne aktif havalimanı sayımızı 26'dan 58'e çıkardık. Sadece İstanbul'da, 604,4 milyar lirası havayolu olmak üzere ulaştırma ve altyapı alanında güncel fiyatlarla toplam 2,12 trilyon liralık yatırım yaptık. 2026'nın ilk 8 ayında ülkemiz genelinde havayolu ile seyahat eden yolcu sayısı 167,5 milyonu aşarak nüfusumuzun neredeyse 2 katına ulaştı.

AYRINTILAR GELİYOR...

Operasyonun ayrıntıları açıklandı

Yıldız, İstanbul Emniyet Müdürlüğünün Vatan Caddesi’ndeki yerleşkesinde basın mensuplarına yaptığı açıklamada, çalışmanın İçişleri Bakanlığının öncülüğünde ve Interpol Genel Sekreterliğiyle işbirliği içerisinde yürütüldüğünü söyledi.

Operasyona MİT Başkanlığı, Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile İnterpol-Europol Daire Başkanlığının da katkı sunduğunu belirten Yıldız, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının koordinasyonunda Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin ulusal ve uluslararası ölçekteki dolandırıcılık faaliyetlerine yönelik harekete geçtiğini aktardı.

Yıldız, operasyon sırasında 174 kişinin gözaltına alındığını ve finans ofisleri ile çağrı merkezlerindeki arama ve el koyma işlemlerinin devam ettiğini ifade etti. Ulusal ve uluslararası alanda suç faaliyetlerine müsamaha gösterilmeyeceğini vurgulayan Yıldız, operasyona katkı sağlayan Interpol yetkilileri ile görev alan güvenlik personeline teşekkür etti.

25 şirkete bağlı 40 merkez belirlendi

İçişleri Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatının öncülüğünde yürütülen çalışmada, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının koordinasyonunda Interpol, Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ve Interpol Genel Merkezinin desteği alındı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele ve Göçmen Kaçakçılığıyla Mücadele Şube Müdürlüklerinin yürüttüğü soruşturma kapsamında, Türkiye’de faaliyet gösteren uluslararası yasa dışı forex dolandırıcılığı yapılanmasına ilişkin önemli bilgiler elde edildi.

Çalışmalar sonucunda 25 şirkete bağlı 40 çağrı merkezi ve finans ofisinin bulunduğu, söz konusu yapıları yöneten şüphelilerin de tespit edildiği belirtildi. Çağrı merkezlerinde çok sayıda yerli ve yabancı kişinin çalıştığı da ortaya çıkarıldı.

1,5 milyar liralık mal varlığına el konuldu

Suç faaliyetlerinin ortaya çıkarılması ve soruşturma kapsamında delillerin toplanması amacıyla bugün mesai saatinin başlamasıyla eş zamanlı operasyon gerçekleştirildi. Çağrı merkezleri, finans ofisleri ve şüphelilere ait adreslere düzenlenen operasyonlarda 174 şüpheli yakalandı.

Şüphelilerin suçtan elde ettiği değerlendirilen yaklaşık 1,5 milyar lira değerindeki mal varlığına el konuldu. Operasyon kapsamında 80 araç ve 12 mülkün yanı sıra banka, kripto varlık ve şirket hesaplarına da bloke uygulandı. Şirketlerdeki arama çalışmalarının ise halen devam ettiği öğrenildi.

Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, yurdun farklı bölgelerinde beklenen hava olaylarına ilişkin son tahminlere yer verildi.

Mersin, Adana ve Hatay için kuvvetli sağanak uyarısı

Meteorolojik değerlendirmelere göre bugün Mersin, Adana ve Hatay'ın kıyı kesimlerinde aralıklı ve yerel olarak kuvvetli sağanak ile gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor.

Yetkililer, özellikle yağış sırasında oluşabilecek ani sel ve su baskınlarına karşı vatandaşların dikkatli olmasını istedi.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da fırtına bekleniyor

Hakkari ve Şırnak çevreleri ile Van'ın güneyi ve Siirt'in doğu kesimlerinde güney ve güneybatı yönlerden kuvvetli rüzgar ve fırtına öngörülüyor.

Kuvvetli rüzgar nedeniyle ulaşımda aksamalar, çatı uçması ve ağaç ile direklerin devrilmesi gibi olumsuzlukların yaşanabileceği belirtildi.

Doğu Karadeniz'de yağışlar kuvvetleniyor

Doğu Karadeniz'de etkili olacak sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların, bu akşam saatlerinden sonra bölgenin batısından başlayarak Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin çevrelerinde kuvvetli ve yer yer çok kuvvetli olması bekleniyor.

Yarın ise Rize kıyıları ile Artvin'in kuzeyinde yağışların çok kuvvetli, yer yer şiddetli olacağı tahmin ediliyor.

İçişleri Bakanlığı'ndan vatandaşlara tedbir çağrısı

İçişleri Bakanlığı, beklenen olumsuz hava koşulları nedeniyle vatandaşların sel, su baskını, yıldırım, kuvvetli rüzgar, küçük çaplı dolu yağışı ve ulaşımda aksamalar gibi risklere karşı tedbirli olmalarını istedi.

Ayrıca kuvvetli rüzgar nedeniyle çatı uçması, ağaç ve direklerin devrilmesi gibi olumsuzluklara karşı da dikkatli olunması gerektiği vurgulandı.

Sınava ilişkin soru kitapçıkları ve cevap anahtarları daha önce yayımlanırken, sonuçların açıklanacağı tarih de EGM sınav takviminde yer aldı.

122. dönem ÖGG sınav sonuçları ne zaman açıklanacak?

122. Dönem Özel Güvenlik Temel Eğitim ve 98. Dönem Yenileme Eğitimi Sınavı sonuçlarının 18 Eylül 2026 tarihinde açıklanması planlanıyor.

Sonuçların açıklanacağı gün belli olmasına rağmen, EGM tarafından sonuçların gün içerisinde hangi saatte erişime açılacağına ilişkin ayrıca bir saat duyurusu bulunmuyor.

Bu nedenle adayların sonuç ekranını EGM'nin Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı sayfası üzerinden takip etmesi gerekiyor.

ÖGG sınav sonuçları açıklandı mı?

18 Eylül 2026 itibarıyla adayların takip ettiği konu, 122. dönem sınav sonuçlarının sonuç ekranına yansıyacağı saat.

EGM'nin Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı internet sitesinde Sınav Sonuçları bölümü bulunuyor. Sonuçlar erişime açıldığında adaylar bu ekran üzerinden sınav durumlarını kontrol edebilecek.

EGM ÖGG sınav sonuçları nasıl sorgulanır?

Özel güvenlik sınavına katılan adaylar sonuçlarını EGM'nin resmi internet sitesindeki sonuç ekranından öğrenebiliyor.

EGM Özel Güvenlik Sınav Sonuçları Sorgulama

Sonuç ekranında Özel Güvenlik Temel Eğitim ve Yenileme Eğitimi Sınav Sonuçları bölümü üzerinden ilgili sınav sonucuna ulaşılabiliyor. EGM'nin resmi sayfasında özel güvenlik sınavlarının sonuçları için ayrı bir sorgulama alanı bulunuyor.

122. dönem ÖGG sınavında soru ve cevap anahtarı yayımlandı mı?

29 Ağustos'ta gerçekleştirilen sınavın ardından soru kitapçıkları ve cevap anahtarları EGM tarafından yayımlandı.

Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı, 122. Dönem Temel Eğitim ile 98. Dönem Yenileme Eğitimi sınavına ait A ve B kitapçıklarını adayların erişimine sundu.

Böylece adaylar sınavdaki cevaplarını yayımlanan cevap anahtarları üzerinden kontrol etme imkânı buldu.

2026 ÖGG sınav takviminde sırada hangi sınavlar var?

EGM'nin 2026 yılı özel güvenlik sınav takviminde 122. dönem sınavının ardından iki sınav daha bulunuyor.

• 123. Temel Eğitim ve 99. Yenileme Eğitimi: 24 Ekim 2026

• 124. Temel Eğitim ve 100. Yenileme Eğitimi: 27 Aralık 2026

Özel güvenlik temel ve yenileme eğitimlerine ilişkin sınavlar EGM Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı koordinasyonunda gerçekleştiriliyor. EGM, özel güvenlik temel eğitim veya yenileme eğitimini tamamlayan adayların yeterliliğini ölçmek amacıyla bu sınavları düzenliyor.

ÖGG sonuçları açıklandıktan sonra ne yapılacak?

Adayların sınav sonuçlarını resmi EGM ekranından kontrol etmesi gerekiyor. Sonuçlarla ilgili duyurular ve sınav sürecine ilişkin bilgilendirmeler de Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı'nın internet sitesinden yayımlanıyor.

Bu nedenle sosyal medya veya farklı internet sitelerinde paylaşılan sonuç bilgilerinin yerine EGM'nin resmi sonuç ekranının takip edilmesi gerekiyor.

18 Eylül 2026 itibarıyla 122. dönem ÖGG sınav sonuçları için belirlenen tarih bugün. Sonuçların sisteme aktarılmasıyla birlikte adaylar resmi EGM ekranından sınav durumlarını sorgulayabilecek.

Formula 1’in resmî bilet platformunda Türkiye Grand Prix için bekleme listesi bulunurken, F1 Experiences tarafından ayrıca bir Depozito Programı sunuluyor. Bu program, resmî F1 Experiences paketleri satışa açıldığında genel satıştan önce satın alma önceliği sağlıyor.

Formula 1 Türkiye GP biletleri satışa çıktı mı?

2027 Formula 1 Türkiye Grand Prix biletlerinin genel satışı henüz başlamadı. Formula 1’in resmî bilet platformunda Türkiye GP için waitlist, yani bekleme listesi seçeneği yer alıyor.

Bekleme listesine katılanlara biletler satışa sunulmadan önce bilgilendirme ve ön satış erişimi sağlanması planlanıyor. Resmî platformda ayrıca tribün ve genel giriş biletlerinin satışa sunulacağı belirtiliyor.

Dolayısıyla şu aşamada “Türkiye GP biletleri tamamen satışa çıktı” şeklinde bir değerlendirme yapmak doğru değil.

F1 Deneyimleri Depozito Programı nedir?

F1 Experiences tarafından açılan Deposit Programme, yarışseverlere resmî F1 Experiences paketleri genel kullanıma sunulmadan önce öncelikli satın alma hakkı sağlayan bir sistem.

Programa depozito yatıran kişiler, paketler satışa açıldığında satın alma işlemlerinde öncelikli erişim elde ediyor. Ödenen depozito daha sonra satın alınan paketinin toplam ücretinden düşülüyor.

Ancak bu sistemin standart genel giriş biletlerinden farklı olduğu belirtilmeli. Depozito programı yalnızca çok günlük F1 Experiences paketleri için geçerli ve tek günlük paketlerde kullanılamıyor. Ayrıca yatırılan depozitolar iade edilmiyor.

Depozito yatırınca bilet kesinleşiyor mu?

Depozito programı doğrudan bugün bir yarış bileti satın almak anlamına gelmiyor. Sistem, F1 Experiences paketlerinden birini satın alma aşamasında öncelikli erişim sağlıyor.

F1'in açıklamasına göre her depozito bir kişi ve bir paket üzerinden değerlendiriliyor. Birden fazla kişiyle yarışa gitmek isteyenlerin, grup içerisindeki kişi sayısına göre ayrı depozitolar oluşturması gerekiyor. Her bir depozito daha sonra bir F1 Experiences bilet paketine uygulanabiliyor.

Türkiye GP bilet fiyatları belli oldu mu?

2027 Türkiye Grand Prix için resmî bilet fiyatlarının tamamı henüz kesinleşmiş değil.

Özellikle F1 Experiences tarafında 2027 paket fiyatlarının henüz onaylanmadığı açıkça belirtiliyor. Bu nedenle sosyal medyada veya farklı haber kaynaklarında yer alan dolar bazlı paket tutarlarının kesinleşmiş 2027 Türkiye GP bilet fiyatları olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Resmî F1 Experiences sayfasında şu aşamada Fan Experience, Hospitality ve Paddock Club gibi farklı paket türleri için depozito seçenekleri bulunuyor.

Fan Experience paketinde neler bulunuyor?

F1 Experiences'ın Fan Experience paketinde üç günlük tribün oturma imkânı ve yarış pistinde gerçekleştirilen özel etkinlikler yer alıyor.

Paket kapsamında pit alanı yürüyüşleri, rehberli pist turları ve özel etkinlikler gibi deneyimler sunulabiliyor. Bu paketin nihai 2027 fiyatı ise henüz açıklanmış değil.

Hospitality ve Paddock Club paketleri ne sunuyor?

F1 Experiences kapsamında daha kapsamlı seçenekler de bulunuyor.

Hospitality paketlerinde Champions Club gibi özel alanlara erişim, yiyecek ve içecek hizmetleri, rehberli F1 padok turu ve F1 etkinlikleri gibi ayrıcalıklar sunulabiliyor.

Paddock Club tarafında ise yarışın özel alanlardan izlenmesinin yanı sıra yiyecek ve içecek hizmetleri, F1 etkinlikleri ve podyum kutlamasına erişim gibi deneyimler yer alabiliyor. Paketlerin kapsamı ve nihai fiyatları satış aşamasında kesinleşecek.

Türkiye Grand Prix ne zaman yapılacak?

Türkiye Grand Prix, Formula 1 takvimine 2027 sezonundan itibaren yeniden dahil edildi. Formula 1, İstanbul Park için Türkiye Gençlik ve Spor Bakanlığı ile beş yıllık bir anlaşma yapıldığını ve Türkiye GP'nin 2031 sezonuna kadar takvimde yer alacağını açıkladı.

İstanbul Park daha önce 2005 yılında Formula 1 takvimine girmiş, 2020 ve 2021 sezonlarında da yarışlara ev sahipliği yapmıştı. Pist 5,33 kilometrelik uzunluğa ve özellikle çok virajlı yapısıyla bilinen 8. viraja sahip.

Bilet almak isteyenler ne yapmalı?

2027 Türkiye GP için bilet almak isteyenlerin şu aşamada iki farklı resmî süreci takip etmesi gerekiyor.

• Genel biletler için Formula 1'in resmî bekleme listesine katılmak.

• F1 Experiences paketleriyle ilgilenenlerin Depozito Programı üzerinden öncelikli erişim talep etmek.

• Paket fiyatlarının kesinleşmesini beklemek.

• Depozito yatırmadan önce bunun iade edilmediğini ve yalnızca uygun çok günlük paketlerde kullanılabildiğini dikkate almak.

Bu nedenle 18 Eylül 2026 itibarıyla Türkiye GP biletleri için süreç başlamış olsa da genel bilet satışının başladığı söylenemez. Resmî fiyatlar ve satış tarihi açıklandığında bilet seçenekleri netleşecek.

Bu kapsamda Ömerli Havzası'nın mutlak ve kısa mesafeli koruma alanlarındabulunan Pendik'teki Kurtdoğmuş ve Emirli mahallelerinde, havza açısından "zararlı yapı" olarak tespit edilen 26 yapı kaldırıldı.

Emirli Mahallesi'nde 27 yapı tespit edildi

2560 sayılı İSKİ Kanunu ve ilgili havza mevzuatı kapsamında yapılaşmaya izin verilmeyen alanlarda yapılan denetimlerde, Emirli Mahallesi'nde toplam 27 yapı tespit edildi.

İSKİ tarafından yapı sahiplerine tebligat gönderilerek, mevzuata aykırı yapıların verilen yasal süre içerisinde kaldırılması istendi.

Bu süre içerisinde 25 yapı sahipleri tarafından kaldırıldı. Kaldırılmayan yapılardan biri ise İSKİ ekiplerinin çalışmasıyla yıkılarak ortadan kaldırıldı.

Bir yapı hakkında ise yürütmeyi durdurma kararı bulunduğu ve bu nedenle mahkeme sürecinin devam ettiği belirtildi.

Son 7 yılda bin 848 yapı kaldırıldı

İSKİ'nin verilerine göre İstanbul'daki su havzalarının korunmasına yönelik çalışmalar kapsamında son 7 yılda toplam bin 848 yapı kaldırıldı.

Bu yapıların dağılımı şöyle:

• Avrupa Yakası'nda bin 63 yapı
• Anadolu Yakası'nda 777 yapı
• Melen Havzası'nda 8 yapı

Su havzalarında koruma alanları nasıl belirleniyor?

İçme suyu havzalarının korunması amacıyla oluşturulan koruma kuşakları, baraj gölünün maksimum su kotı esas alınarak belirleniyor.

Maksimum su kotundan itibaren 300 metreye kadar olan alanlar mutlak koruma alanı, 300 metre ile 1 kilometre arasındaki alanlar ise kısa mesafeli koruma alanı olarak tanımlanıyor.

Bu alanlarda havza mevzuatına aykırı şekilde yapılan yapıların kaldırılmasıyla su kaynaklarının korunması, su kalitesinin güvence altına alınması ve kaynakların kirlenmesinin önlenmesi amaçlanıyor.

İSKİ'den su havzaları için denetim mesajı

İSKİ, İstanbul'un gelecekteki su ihtiyacının güvence altına alınması ve içme suyu havzalarının korunması amacıyla mevzuata aykırı yapılaşmalara yönelik çalışmaların sürdürüleceğini bildirdi.

"Mustafa Bozbey'i haksız yere tutukladılar"

Sabah erken saatlerde Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’i cezaevinde ziyaret ettiğini belirten Özel, şu ifadeleri kullandı:

“Mustafa Bozbey, son yerel seçimlerde 160 binin üzerinde oy farkı ile Bursalıların oylarını vererek Bursa’yı emanet ettikleri Büyükşehir Belediye Başkanı’dır. Ayrıca Bursa’da büyükşehir belediye meclisi oluşurken de yine o gün partimizin aldığı oylar, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin büyükşehir belediye meclisi için, belediye meclisleri için alınan oyların toplamından 60 binden fazladır. Ancak Bursa özel konumu gereğince uzakta, nüfusu daha mütevazı ilçeleri Adalet ve Kalkınma Partisi kazandığı için belediye meclisinde oy sayıları az olmasına rağmen belediye meclisi üyesi sayıları fazladır. Bu durum son örneğini Üsküdar’da gördüğümüz; milletin tercihlerine kafa tutan, millete kafa tutan, ‘Sizin seçtiğiniz değil biz yöneteceğiz’ diyen Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarını iştahlandırmıştır. Maalesef onlar bu belediye meclisindeki üye farklarından dolayı Mustafa Bozbey’i haksız yere, hem de bu dönemde değil çok geçmişle haksız yere ilişkilendirerek önce gözaltına aldılar ve sonra da kendisini tutukladılar. Ne olmuş oldu? Bursalılar 160 bin kişi fazlasıyla Bursa’yı Bozbey’e emanet ettiği halde ‘Bursa’yı siz değil biz yöneteceğiz’ dediler. Kötü Alinur Altaş yönetiminden bıkıp Mustafa Bozbey’i seçen Bursalılara ‘Sizin seçiminizin önemi yok. Yine Adalet ve Kalkınma Partisi yönetecek’ diyerek, zorbalık yaparak Bursa’nın başkanvekilini belirlediler. Şimdi böyle bir haksızlığın hüküm sürdüğü yerdeyiz.

Kiminle konuşsak… Sabahki ziyaretten sonra iş adamlarıyla birlikteydim. Bugün geldik, cuma namazımızı kıldık. Caminin bahçesinde içeride, cemaat dışarıda, herkes Bozbey’e selam yolluyor. Belediye başkanlarımızdan; hem içinde bulunduğumuz ilçenin belediye başkanından, hem Bursa’daki altı ilçe belediye başkanımızdan razılıklarını dile getiriyorlar. İçlerinde konuşuyorum. Diyorlar ki ‘Büyük haksızlık yapıldı. Bozbey’e sahip çıkın, Bursa’ya sahip çıkın. Bozbey gitti gideli işler durdu…’ En son dün yüzde 25 zam yapılmış. ‘Bozbey’in yapmadığı zamları, AK Parti geri geldi ve yine yapmaya başladı’ diyorlar. Durumumuz bundan ibaret. Biz bugün iş insanlarıyla görüştük. Öğleden sonra çiftçilerin sorunlarını deneyeceğiz, esnafların sorunlarını dinleyeceğiz. Bursalılarla temas edeceğiz. Bundan sonra Bursa’da geçireceğimiz saatlerimizde de milletin sesini duymaya, sesini duyurmaya ve YENİ Parti olarak da bunların sorunlarını nasıl çözeceğimizi Bursalılara anlatmaya devam edeceğiz. Kızının adı İpek olan, kızı adını Bursa ipeğinden alan bir baba olarak bir kez daha Bursa’da olmaktan, sizlerle birlikte olmaktan, Bursa’nın hem bu manevi ruhundan hem de Türkiye’nin geleceği açısından umut veren kapasitesinden, çalışkan insanlarından, vatanını, milletini bayrağını ve Atatürk’ü seven bu güzel insanlarla birlikte olmaktan çok memnunum, çok razıyım. Bir kez daha hepinize teşekkür ediyorum arkadaşlar.”

"Umudunu borsadan bir şeyler kazanmaya bağlamış insanların canına okudular"

Açıklamasının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Özel, şunları kaydetti:

"Arkadaşlar şu kadarını söyleyelim. Son günlerde yaşananlarla Türkiye’deki birçok masum, maaşından kıt kanaat artırmış, belki geçinebilmek için, kira ödeyebilmek için umudunu borsada bir şeyler kazanmaya bağlamış insanların canına okudular, kul hakkını yediler. Bir rakam vereyim. Borsada 7 milyon yatırımcı var. Bunların 3.5 milyonu, yarısı 10 bin lira ve altında işlem yapıyor. Bu ne demek? Bu çaresizlik demek, bu umutsuzluk demek. Bu ‘10 bin liranın altındaki şu küçücük paramı borsada büyütür müyüm?’ umuduyla gelmiş olan kişilerin hakkını yemek demek. Bugün çeşitli yerlerden açıklamalar yapılıyor. Şimdi önümüzdeki dönemde bu devletteki kudretli kişilerin, hem bürokraside hem bakanlıklarda, adalet bürokrasisindeki kudretli kişilerin geçmişte bu fonlarda ne işlemler yaptığı çok tartışılacak. Bugün açıklama duyuyorum. Açıklamada diyor ki ‘Efendim vatandaşımızın hakkını yedirmeyeceğiz, yiyenlerle mücadele edeceğiz.’ Birileri kendi kendileriyle mücadele mi vaat ediyor? O Tera Fon’da, fonun kapalı olduğu dönemde, 948 kat değer kazanırken parasına para katıp, fonu sonra açıp ‘A ne çok değer kazanan fonmuş’ diye biraz da başta yükseklere götürüp ellerindeki yok yere yükselttikleri hisseleri millete çakıp, parayı kapıp kaçanlar bugün devlet adına açıklama yapmaya başlamışlar. ‘Efendim kimsenin hakkını yedirmeyeceğiz’ bilmem ne. Haydi bakalım. Çok net söylüyoruz buradan. Tera Fon kapalıyken, yani kapalı bir fon olarak siz size kapıp kapıp hisseleri yükseltiyorken o fonda kimlerin parası vardı? Açıklayabiliyor musunuz? Amerika’da benzer bir durumda bu açıklandı ve o parayı kazananlardan para alındı, vatandaşa dağıtıldı. Buradan çağrımızdır. Tera Fon vatandaşa kapalı, kendilerine açık dönemde 948 kat değer kazanırken oralarda at oynatanların isimleri, kazandıkları paralar açıklansın. Onlardan bu paralar tahsil edilip açıldıktan sonra vatandaşa satılıp kendileri kaçanların vatandaştan çarptığı paralar vatandaşa verilsin. Yoksa yapılan düzenlemeyle, efendim İş Bankası Tera Fon’u Ziraat Bankası diğer fonu satacakmış, bu parayı bölüştürecek. İhtimal ki bazıları koydukları paranın 40’ta birini bile alamayacaklar. Bazıları hiç alamayacaklar. Oysa ki devletin en tepesindekilerin neler yaptığını biliyoruz. Bu konuda Amerika nasıl şeffaf davrandı, benzer bir skandaldan parayı kazananları ilan edip, tahsil edip milletin haksızlığını giderdiyse; aynı şeyi istiyoruz. Onun dışındaki her türlüsü lafügüzaf. ‘Fon kapalıyken kimler vardı açıklayamayız. Bu efendim sır. Ticari sır.’ Öyle ticari sır olmaz. Vatandaşın canına okuyan, vatandaşı dolandıranın ticaret sırrı falan olmaz. Hepsi açıklanmalıdır. Yakında bazı isimlere soracağım. ‘Sen hiç Tera Fon’dan işlem yaptın mı? Tera Fon hissesi aldın mı? Ne zaman aldın, ne zaman sattın?’ diye. Bu sorulara hazırlansınlar."

"Bu seçimden, bu sandıktan kaçamazlar"

Özel, Cumhurbaşkanı Danışmanı Mehmet Uçum’un erken seçim açıklamasına ilişkin soruyu ise şöyle yanıtladı:

“Arkadaşlar sarayın danışmanlarının ne saraydaki diğer kişilerin değil; milletin ve milletin vekillerinin bileceği işler bunlar. 360 milletvekili karar vermeden bu dedikleri meselenin gerçekleşmesi mümkün değil. Adalet ve Kalkınma Partisi’nin şu anda 280 milletvekili var. Onun dışında diğer partilerin dağılımları ortada. Biz Erdoğan’a aday olacaksan 2,5’uncu senesinde, tam dönemin ortasında ‘Gel seçim yap, erken seçim yapalım’ dedik, kaçtılar. Şimdi başka formüller aramanın ve birtakım hesaplar yapmanın peşinde koşmasınlar. Şunu söyleyeyim. Bu seçimden, bu sandıktan kaçamazlar. Öyle seçimden bir ay önce de ‘Seçimleri aldık, bunun adı erken seçimdir’ falan diye milleti kandıramazlar. Biz o sandığa varacağız ve o seçimi de alacağız arkadaşlar.”

Mahkeme, gözaltında tutulan 9 zanlının 7 gün daha gözetim altında tutulmasına hükmederken, zanlılardan 2'sinin sağlık durumlarının değerlendirilmesi amacıyla tam teşekküllü bir hastaneye sevk edilmesine karar verdi.

Polis Müfettiş Muavini Mehmet Mannaş, mahkemede yaptığı açıklamada soruşturma çerçevesinde kazaya ilişkin 300'den fazla kişinin ifadesinin alındığını söyledi. Mannaş, ayrıca Türkiye ve KKTC'de çeşitli kurumlara bilgi ve belge talebiyle yazılar gönderildiğini, haklarında yakalama kararı bulunan 5 kişinin ise henüz yakalanamadığını belirtti.

Mannaş'ın verdiği bilgilere göre, soruşturma sırasında yardımcı kaptanın kendi isteğiyle ifade vermesinin ardından zanlıların WhatsApp yazışmaları da incelendi. Bu incelemede, geminin sol ön kızağının uç bölümündeki bir çatlağın yüzeysel şekilde onarıldığını gösteren fotoğraflara ulaşıldı.

Söz konusu görüntülerin 17 Haziran'da çekildiğini aktaran Mannaş, gemideki onarımın kaptanın talimatı doğrultusunda bir mürettebat üyesi tarafından gerçekleştirildiğinin belirlendiğini ifade etti. Mannaş ayrıca, tamiratı gösteren fotoğrafların kaptarın yanı sıra hakkında yakalama kararı bulunan bir şirket yetkilisine de gönderildiğini kaydetti.

Girne'de batan yolcu gemisi

KKTC'deki Girne Limanı ile Mersin'in Taşucu Limanı arasında ulaşım sağlayan "Filo Jet" adlı yüksek hızlı yolcu gemisi, 30 Ağustos Pazar günü öğle saatlerinde Girne'den denize açıldıktan kısa süre sonra pruva bölümünden su almaya başladı. Geminin limana geri dönmeye çalıştığı sırada ise battığı belirtildi.

Gemide yolcu ve mürettebat olmak üzere toplam 267 kişinin bulunduğu, kazanın ardından 239 kişinin kurtarıldığı bildirildi. Girne açıklarında 554 metre derinlikte bulunan gemi enkazında 14 kişinin hayatını kaybettiği tespit edildi. Kayıp olduğu belirtilen 14 kişinin bulunmasına yönelik çalışmaların sürdüğü aktarıldı.

Açıklanan yaptırım listesinde kulüplerin dosya ayrıntıları da netleşti. Kayserispor iki ayrı ihtilaflı dosya nedeniyle yaptırıma tabi tutuldu. Sivasspor, Sarıyer ve Serik Belediyespor birer dosya kapsamında ceza aldı.

Yasak 3 transfer dönemini kapsıyor

FIFA'nın aldığı karar doğrultusunda söz konusu dört kulübe de 3'er transfer dönemi boyunca oyuncu tescil yasağı uygulandı.

Moskova’ya yönelen İHA’lar etkisizleştirildi

Sobyanin, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, bölgeye yönelik İHA hareketliliğine ilişkin bilgi verdi.

Belediye Başkanı Sobyanin, dün saat 20.00 ile bugün saat 07.00 arasındaki süreçte Moskova bölgesine doğru 350 İHA’nın uçtuğunu belirtti. İHA’ların önemli bölümünün bölge sınırları içerisinde imha edildiğini aktaran Sobyanin, Moskova kentine yaklaşan 64 İHA’nın da etkisiz hale getirildiğini ifade etti.

Acil ekiplerin çalışmaları devam ediyor

Sobyanin ayrıca, hava savunma müdahalesi sonucunda düşen İHA parçalarının ulaştığı bölgelerde acil servis ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Bölgedeki ekiplerin, İHA’ların parçalarının düştüğü noktalarda gerekli müdahaleleri gerçekleştirdiği kaydedildi.

Rusya 629 İHA’nın etkisizleştirildiğini duyurdu

Rusya Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise gece saatlerinde Ukrayna’ya ait 629 İHA’nın çeşitli bölgeler üzerinde hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiği belirtildi. Açıklamada, etkisizleştirilen İHA’ların bulunduğu bölgeler arasında Moskova’nın da yer aldığı ifade edildi.

Gümüş fiyatlarındaki hareketlilikte altın/gümüş oranındaki değişim de öne çıktı. Altın/gümüş oranının 66 seviyesine doğru gerilemesi, gümüşün altına kıyasla daha hızlı değer kazandığını gösterdi.

Gümüş fiyatlarında yükseliş sürüyor

Gümüş fiyatlarını takip eden göstergeler arasında RSI da yer aldı. RSI göstergesinin orta seviyelerde bulunması, yeni bir katalizör oluşması halinde gümüş fiyatlarının yukarı yönlü hareket alanının devam edebileceğine işaret etti.

Gümüşteki yükseliş, Fed'in faiz artışı ve yeni sıkılaşma sinyallerine rağmen gerçekleşti. Böylece gümüş, söz konusu dönemde altından daha güçlü bir performans sergiledi.

Gümüş piyasasında arz açığı altıncı yılına giriyor

Gümüş fiyatlarının seyrinde küresel arz ve talep dengesi de önem taşıyor. Metals Focus ve Silver Institute tarafından yapılan öngörüye göre, 2026'da küresel gümüş piyasasında 46,3 milyon ons seviyesinde arz açığı oluşması bekleniyor.

Bu tahminin gerçekleşmesi halinde gümüş piyasasının üst üste altıncı yıl arz açığıyla karşı karşıya kalması öngörülüyor.

Bankaların gümüş fiyatları tahminleri farklılaşıyor

Büyük bankaların gümüş fiyatlarına ilişkin tahminlerinde farklı seviyeler öne çıkıyor. Citi, gümüş için uzun vadede 110 dolar seviyesini öngörürken kısa vadeli hedefini 75 dolar olarak belirliyor.

Bank of America ise uzun vadede gümüş fiyatlarının 75 dolar seviyesine doğru normalleşmesini bekliyor. Bankanın ani yükseliş senaryosunda 100 doların üzerindeki seviyelere işaret ettiği belirtiliyor.

UBS, sanayi ve güneş paneli talebindeki yavaşlama nedeniyle gümüş için yıl sonuna yönelik 70 dolarlık daha temkinli bir seyir öngörüyor. Banka, Eylül 2027 için ise kademeli yükselişle 80 dolar seviyesini hedefliyor.

JPMorgan'ın değerlendirmesinde, fiziksel piyasadaki sıkılığın azalmasıyla gümüşte uzun vadeli ortalamanın 63-63,90 dolar seviyesine gerilemesi bekleniyor. Bankanın ortalama fiyat beklentisi ise 70 dolar seviyesinde bulunuyor.

Commerzbank, kısa vadeli piyasa baskılarının etkisiyle yıl sonu için 67 dolar seviyesini öngörürken, uzun vadede arz kısıtlarının etkisiyle gümüş fiyatlarının 80 dolara çıkabileceğini tahmin ediyor.

HSBC ise kısa vadede 75 dolarlık bir hedef belirliyor. Banka, uzun vadede endüstriyel talebin zayıflaması durumunda gümüş fiyatlarının 68 dolar seviyesine gerileyebileceğini öngörüyor.

Açılış ve Ödül Töreni 20 Kasım'da

Festivalin resmi açılış programı, 20 Kasım Cuma günü saat 19.30’da Çankaya Belediyesi Doğan Taşdelen Çağdaş Sanatlar Merkezi’nde gerçekleştirilecek. Açılış gecesinde konuşmaların ardından Festival Onur Ödülü, Festival Emek Ödülü ve Sevda Şener Tiyatro Yazarlığı Ödülü sahiplerine takdim edilecek; gece açılış kokteyliyle sona erecek.

Festival kapsamında Türkiye'nin ve dünyanın farklı noktalarından gelen bağımsız topluluklar, şehir tiyatroları ve genç sahne ekipleri seyirciyle buluşacak.

21 Kasım Cumartesi

• Herkes Kocama Benziyor (Temsili Sahne – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Atatürk Sanat Merkezi Kırmızı Salon

  • Tür & Süre: Komedi, Trajedi, Dram | Tek Perde, 85 dk. (15+)

  • Yazar & Yönetmen: Alis Çalışkan / Hakan Emre Ünal

  • Oyuncu: Pınar Güntürkün

  • Pavyonda tuvaletçilik yapan Ayten’in geçmişle, terk edilişle ve içindeki dinmeyen öfkeyle yüzleşmesini anlatan ödüllü tek kişilik performans.

• Bizim Dört Mevsimimiz (DOK Stüdyo – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Yaşar Kemal Kültür Merkezi

  • Tür & Süre: Dram | Tek Perde, 80 dk. (12+)

  • Yazar & Yönetmen: Serhan Çatalay / Vahap Vural

  • Oyuncular: Refika Kollak Vural, Serhan Çatalay

  • Kurumsal hayatın kıskacında tükenen bir evliliği, iletişimsizliği ve ebeveynliğin yeniden inşasını ele alan çağdaş bir yüzleşme hikayesi.

• Macbeth’in Cadıları Bir de Bizden Dinleyin (TALES – Eskişehir)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Yılmaz Güney Sahnesi

  • Tür & Süre: Dram | Tek Perde, 75 dk. (12+)

  • Yazar & Yönetmen: William Shakespeare / Ümit Aydoğdu

  • Oyuncular: Arzu Turan Aydoğdu, Aleyna Yıldız, Ezgi Uzşen, Hanife Dere (kast: Ekin Eryılmaz), Gamze Öztürk (kast: Aysu Varlı), Nazan Yerli, Ayşe Vuslat Parım

  • Shakespeare’in ölümsüz eserine cadıların perspektifinden bakan ve iktidar-şiddet döngüsünü yedi kadın oyuncunun dönüşümlü rolleriyle işleyen deneysel bir uyarlama.

22 Kasım Pazar

• Deliler Arasında (HEM Sanat – Ankara)

  • Saat & Mekan: 16.00 | Çankaya Belediyesi Doğan Taşdelen Çağdaş Sanatlar Merkezi

  • Tür & Süre: Komedi | 2 Perde, 110 dk. (13+)

  • Yazar & Yönetmen: Lope de Vega / Ayşe Berna Konur

  • Oyuncular: Evren Haner, Büşra Emmez, İsmail Tirmik, Murat Akman, Soner Akıncı, Erşan Tepekıran, Deniz Kurt, Cansel Şen, Umut Görkem Demir, Serhat Şenkal, Volkan Özbay, Nurbanu Akalın, Yunus Sarıhan, Mehmet Sönmez

  • Detay: 16. yüzyıl İspanyasında bir akıl hastanesinde akıl ile delilik arasındaki ince çizgiyi mizah ve entrikayla sorgulayan klasik metin.

• Bazı Kötü Alışkanlıkların Politik Tarihi (Ara Sahne – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Atatürk Sanat Merkezi Mavi Salon

  • Tür & Süre: Dram / Kabare | Tek Perde, 90 dk. (18+)

  • Yazar & Yönetmen: Ed Edwards / Uğur Uzunel

  • Oyuncular: Gözde Mutluer, Canberk Gültekin

  • Thatcher dönemi İngiltere’sinde plazalar uğruna feda edilen bir kuşağın acı ve kahkaha dolu politik kabaresi; Türkiye prömiyeriyle sahnede.

• Olmak Ya Da Olmamak (Düşkapanı Sanat Merkezi – Ankara)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Doğan Taşdelen Çağdaş Sanatlar Merkezi

  • Tür & Süre: Kara Komedi | Tek Perde, 80 dk. (12+)

  • Yazar & Yönetmen: Evren Ersan / Şenol Kaderoğlu, Evren Ersan

  • Oyuncu: Evren Ersan

  • Sanatını taviz vermeden yapmaya çalışan bir oyuncunun ekonomik ve zihinsel sıkışmışlığı; pantomim, illüzyon ve bağlamayla sahneleniyor.

• Sevgili Doktor (Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Yılmaz Güney Sahnesi

  • Tür & Süre: Komedi | Tek Perde, 85 dk. (12+)

  • Yazar: Anton Çehov, Neil Simon

  • Kadro: Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları geniş kadrosu

  • Çehov’un üretme tutkusunu ve sıradan insanların trajikomik yaşam kesitlerini sahneye taşıyan dinamik bir uyarlama.

23 Kasım Pazartesi

• Haki Giyen Adamlar (TEATRO İskender Kardaşlar – Çanakkale)

  • Saat & Mekan: 19.30 | Aralık Sahne

  • Tür & Süre: Monodram, Tarih | Tek Perde, 70 dk.

  • Yazar & Yönetmen: İskender Kardaşlar / Şahine Hatipoğlu, İskender Kardaşlar

  • Oyuncu: İskender Kardaşlar

  • Çanakkale Muharebeleri siperlerinde yaşanan gerçek insan hikayelerini ve subayından neferine isimsiz kahramanların hatıralarını canlandıran tek kişilik tarihsel anlatı.

• Werther Ölmedi - Genç Werther’in Acıları (Bolu Bölge Tiyatrosu)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Yaşar Kemal Kültür Merkezi

  • Tür & Süre: Dram | Tek Perde, 75 dk. (13+)

  • Yazar & Yönetmen: J. W. von Goethe / Onur Yamak

  • Oyuncular: Burak Erbenzer, Bahar İrem Gençay, Onur Yamak, Furkan Çetin, Ömer Karakaş

  • Goethe’nin ünlü mektup romanından yola çıkarak aşk, ölüm ve yaşam üçgenini Werther’in kendi iç sesiyle sahneye taşıyan bir yapım.

• Bekleyen Dargın Anılar (2383yapım – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Gençlik Parkı Büyük Sahne

  • Tür & Süre: Komedi | Tek Perde, 75 dk. (16+)

  • Yazar & Yönetmen: Ahmet Sami Özbudak

  • Oyuncu: Pınar Yıldırım

  • Arka mahalle terzihanesinde dikişi yarım kalmış kıyafetlerle konuşan aşık bir kadının masalsı ve sorgulayıcı iç dünyası.

24 Kasım Salı

• Böcekler (Fareler Tiyatrosu – Ankara)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Yaşar Kemal Kültür Merkezi

  • Tür & Süre: Dram | Tek Perde, 55 dk.

  • Yazar & Yönetmen: Alp Bahadır / Onur Gazdağ

  • Oyuncular: Arda Çam, Osman Tarkan Akan, Onur Gazdağ

  • Duyguların ve anıların birbirine karıştığı distopik bir hatıra ormanında filizlenen çirkinlikleri anlatan metaforik anlatı.

• Chameleon; Mirage / Bukalemun; Serap (İdil Lucy Jordan – İngiltere)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Fade Sahne

  • Tür & Süre: Tek Kişilik Gösteri | Tek Perde, 60 dk.

  • Yazar & Yönetmen & Oyuncu: İdil Lucy Jordan

  • İstifa etmiş üçüncü kültür çocuğu bir öğretmenin kök arayışı, nöroçeşitlilik ve yabancılaşma üzerinden kimlik maskelerini sorgulaması.

25 Kasım Çarşamba

• Domuz (Farabi Sahnesi – Ankara)

  • Saat & Mekan: 19.30 | Aralık Sahne

  • Tür & Süre: Dram | Tek Perde, 60 dk. (16+)

  • Yazar & Yönetmen: Athol Fugard / Yusuf Öztürk (Uyarlama: Sertan Müsellim)

  • Oyuncu: Sertan Müsellim

  • Bir ahırın içinde insan ile hayvan, delilik ile akıl arasındaki sınırın silindiği savaş sonrası travma ve vicdan çöküşü anlatısı.

• Derviş Nâzım ve Hitler (Kadıköy Halk Tiyatrosu – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Yılmaz Güney Sahnesi

  • Tür & Süre: Müzikli Oyun | Tek Perde, 75 dk.

  • Yazar & Yönetmen: Ali Yalçıner

  • Oyuncu: Ayşegül Yalçıner

  • Gazeteci ve romancı Suat Derviş’in faşizme, sansüre ve sınıf eşitsizliğine karşı kalemiyle verdiği soluksuz devrimci mücadelesi.

26 Kasım Perşembe

• Bir Delinin Hatıra Defteri (Azerbaycan Devlet Milli Genç Seyirciler Tiyatrosu)

  • Saat & Mekan: 19.30 | Aralık Sahne

  • Tür & Süre: Dram | Tek Perde, 50 dk. (16+)

  • Yazar & Yönetmen: Nikolay Gogol / Cennet Selimova

  • Oyuncu: Şövqi Hüseynov

  • Küçük memur Poprişçin’in hiyerarşik düzen karşısındaki çaresizliğini, sosyal eşitsizliğe başkaldırışını ve delilik sarmalını Alfred Schnittke müzikleri eşliğinde işleyen uluslararası prodüksiyon.

27 Kasım Cuma

• Amalia (Bubinga Records – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Yaşar Kemal Kültür Merkezi

  • Tür & Süre: Müzikli Biyografik Oyun | Tek Perde, 50 dk. (13+)

  • Yazar & Yönetmen: Gülşen Karakadıoğlu / Özlem Dilan Atakul, Bestem Yuvarlak Çatık

  • Oyuncu: Bestem Yuvarlak Çatık

  • Fado kraliçesi Amalia Rodrigues’in tutku, hüzün ve müzikle dolu yaşamından kesitler; sahnede canlı fadolar eşliğinde bir anma ayinine dönüşüyor.

• Zagon (Oyun Laboratuvarı – Ankara)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Fade Sahne

  • Tür & Süre: Kara Komedi, Dram, Trajedi | Tek Perde, 60 dk. (12+)

  • Yazar & Yönetmen: Hikaye: Onat Uğantaş / Yazan-Yöneten: Çınar Taşdemir

  • Oyuncu: Onat Uğantaş

  • İnsan şiddetine kurban giden bir karganın intikamı sonrası sokak hayvanlarını korumak için yeni kurallar koyan sokak kargası İzzet’in hikayesi.

• Ardıç Ağacı (Yolcu Tiyatro – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Kavaklıdere Kült Sahne

  • Tür & Süre: Dram | Tek Perde, 55 dk. (13+)

  • Yazar & Yönetmen: Ahmet Sami Özbudak / Ersin Umut Güler

  • Oyuncu: Ersin Umut Güler

  • Kendini "rüya koruyucusu" olarak tanımlayan Ali’nin çocukluk sokaklarından bugüne uzanan masalsı ve şiirsel iç yolculuğu.

28 Kasım Cumartesi

• Kutu Kutu (TAKSAV Tiyatro Atölyesi – Ankara)

  • Saat & Mekan: 16.00 | Çankaya Belediyesi Doğan Taşdelen Çağdaş Sanatlar Merkezi

  • Tür & Süre: Komedi | Tek Perde, 75 dk. (12+)

  • Yazar & Yönetmen: Mehmet Baydur / Miray Payaslı, Çınar Taşdemir

  • Oyuncular: Deniz Soydan, Ekin Öztürk, Filiz Ateş, Hasan Berk Şahin, Havva Gümüşkaya, Toprak Dalgıç

  • Bir kent parkında yolları kesişen insanların görünmez sınırlarını ve modern yaşamın yalnızlık kutularını Baydur mizahıyla ele alan taşlama.

• Kral Dairesi (Tiyatro Kedi – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Atatürk Sanat Merkezi Kırmızı Salon

  • Tür & Süre: Romantik Komedi | 2 Perde, 120 dk. (10+)

  • Yönetmen & Uyarlayan: Hakan Altıner / Selda Özbek Orpak

  • Oyuncular: Hakan Altıner, Selda Özbek Orpak, Arzu Yılmaz Özmen, Görkem Talay

  • Detay: Uzun yıllar süren evliliklerde azalan heyecanları ve masum bir otel odası kaçamağını ele alan yüksek tempolu bulvar komedisi.

• Apsolit (Strandom Arthouse – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Doğan Taşdelen Çağdaş Sanatlar Merkezi

  • Tür & Süre: Müzikli Oyun | Tek Perde, 85 dk.

  • Yazar & Yönetmen: İbrahim Barulay / Onur Yalçınkaya

  • Oyuncu: İbrahim Barulay

  • DKöyden kente göç eden ve duyduğu her sesi melodiye çevirebilen mutlak kulak İsmail’in sesler, kimlikler ve sokak mücadelesi üzerinden şekillenen ödüllü anlatısı.

• Lysistrata’nın Elması (Aksi Tiyatro – Ankara)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Yılmaz Güney Sahnesi

  • Tür & Süre: Komedi | Tek Perde, 80 dk.

  • Yazar & Yönetmen: Aristophanes / Sertan Müsellim

  • Oyuncular: Berna Özdemir, Delal Naz Şahin, Ekin Özlü, Ekrem Şahin, Elif Bulum, Ferhat Öztürk, Gözde Cetav, Selver Kübra Akkaya, Yunus Sarihan, Zeynep Arazyali, Zeynep Gül Erel

  • Antik Yunan klasiğini modern zamana taşıyarak savaş politikalarını, erkek egemen iktidar ilişkilerini ve kadınların barış direnişini sahneleyen güldürü.

• Duruş (Müdahale Sahnesi – Ankara)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Makina Mühendisleri Odası Eğitim ve Kültür Merkezi Sahnesi

  • Tür & Süre: Forum Tiyatro | 80 dk. (20 dk. oyun + 60 dk. forum)

  • Yönetmen & Metin: Gökhan Karaosmanoğlu / Kolektif

  • Oyuncular: Barış Demir, Cem Özer, Dilber Sehir, Doğan Akdaş, Gülsemin Düzgün, Nuray Karadağ, Özlem Kaya Demir, Sultan Saygılı, Yaşar Yarıcı, Zeynep Aydın Tunç

  • Öğretmenlerin çalışma hayatında karşılaştığı mobbing, veli baskısı ve güvencesizliği seyircinin de müdahale ederek çözüm aradığı interaktif forum sahnesi.

29 Kasım Pazar

• Ve Oldu (Mülkiye Sahne – Ankara)

  • Saat & Mekan: 15.30 | Çankaya Belediyesi Yılmaz Güney Sahnesi

  • Tür & Süre: Toplumsal Dram | 2 Perde, 110 dk. (13+)

  • Yazar & Yönetmen: Melike Argıt

  • Oyuncular: Hasan Umut Avcı, Sena Vayvada, Didem Nur Özgün, Ömer Umut Çilek, Baha Yılmazer, Kuzey Şen, İrem Özkaya, Irmak Kulkul, Elif Keke, Dilara Gülek, Nil Fırtın, Zeynep Gül Erel

  • Şiirin iyileştirici gücüyle yaralarını sarmaya çalışan ruhların kolektif hafıza ve umutla yoğrulmuş hikayesi.

• Evlilik Senedi / La Cambiale di Matrimonio (Ankara Gençlik Operası)

  • Saat & Mekan: 16.00 | Çankaya Belediyesi Doğan Taşdelen Çağdaş Sanatlar Merkezi

  • Tür & Süre: Opera Buffa | Tek Perde, 60 dk. (13+)

  • Yazar & Yönetmen: Camilli Federici / Boran Savran (Müzik: Gioachino Rossini)

  • Oyuncular: Öncü Kamışlı, Başak Tatar, Efe Tekman, Zehrasu Akatay, Efe Erol

  • İnsani duyguları bir ticari meta ve para meselesi haline getiren evlilik anlaşmalarını hicveden klasik bir komik opera.

• Phol Ende (Çan Tiyatrosu – Ankara)

  • Saat & Mekan: 19.00 | Aralık Sahne

  • Tür & Süre: Trajedi & Dram / Agnostik İlahi Trajedi | 2 Perde, 90 dk. (16+)

  • Yazar & Yönetmen: Kenan Halis Kızıldağ / Kenan Halis Kızıldağ, Oğulcan Topsakal

  • Oyuncular: Oğulcan Topsakal, Utkan Batu Kızıldağ, Esma Nur Mercan, İlayda Orçan, Aleyna Durusoy

  • Kozmik bir şamanın varoluş sancılarını, bedenlenme arzusunu ve insanlığın çaresizliği karşısındaki içsel sorgulamalarını ele alan grotesk kurgu.

• La Commedia Di Primavera – Bahar Komedisi (Mevzu Tiyatro – İzmir)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Doğan Taşdelen Çağdaş Sanatlar Merkezi

  • Tür & Süre: Komedi / Commedia Dell'Arte | Tek Perde, 60 dk. (12+)

  • Yönetmen: Michele Guaraldo

  • Oyuncular: Nazlı Masatçı, Özgün Aytar

  • Beş farklı İzmir tiyatrosundan oyuncuları bir araya getiren; maskeler, doğaçlamalar ve zengin tiplemelerle örülü hareketli bir Commedia Dell'Arte örneği.

• Altıncı Koğuş (La’tiyatro – Ankara)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Fade Sahne

  • Tür & Süre: Dram | Tek Perde, 60 dk. (12+)

  • Yazar & Yönetmen: Anton Çehov / Gülay Vural

  • Oyuncular: Hasan Berk Şahin, Yasin Sinan Gürbüz

  • Taşra hastanesinin akıl hastaları koğuşunda gelişen derin felsefi diyaloglar üzerinden toplumsal duyarsızlık ve aydın trajedisi eleştirisi.

• Vur/Yağmala/Yeniden! (İMOT – Ankara)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Yılmaz Güney Sahnesi

  • Tür & Süre: In-Yer-Face | Tek Perde, 75 dk. (16+)

  • Yazar & Yönetmen: Mark Ravenhill / Oksal Güracar

  • Kadro: İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesi Tiyatro Topluluğu

  • Şiddetin meşrulaştırılmasını, korku toplumunu ve aile kurumuna kadar sirayet eden çürümeyi sert ve doğrudan bir dille sorgulayan üçleme.

30 Kasım Pazartesi

• Çatıya Tıklatma (FACT Tiyatro – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Çankaya Belediyesi Atatürk Sanat Merkezi Mavi Salon

  • Tür & Süre: Dram | Tek Perde, 60 dk. (16+)

  • Yazar & Yönetmen: Khawla Ibraheem / Ali Haydar Çataltepe

  • Oyuncu: Nihal Yalçın

  • Gazze’de bombardıman uyarısı alan bir annenin çocuğunu kurtarmak için zamana karşı yarışını ve bitmeyen tahliye tatbikatlarını sahneye taşıyan uluslararası yankı uyandırmış tek kişilik drama.

• Miss Turkey (Sahne&Tuval Kollektif – İstanbul)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Gençlik Parkı Büyük Sahne

  • Tür & Süre: Komedram | Tek Perde, 60 dk. (13+)

  • Yazar & Yönetmen: Ali Cüneyd Kılcıoğlu / Nihat Alpteki

  • Oyuncu: Ece Özdikici

  • Kadın hakları, güzellik normları ve cinsiyet rollerini hızlı karakter geçişleriyle mizahi ve dokunaklı biçimde ele alan tek kişilik sahne performansı.

• Komşum III. Vlad (Tukaka Sanat – Ankara)

  • Saat & Mekan: 20.00 | Fade Sahne

  • Tür & Süre: Kara Komik | Tek Perde, 60 dk. (16+)

  • Yazar & Yönetmen: Serdar Sönmez

  • Oyuncular: Cengiz Eraslan, Korgün Başkaya, Merve Kanlı, Serdar Sönmez

  • Kan emici acımasız düzenler ile hayatta kalma mücadelesi veren birey arasındaki çarpık ilişkiyi alegorik ve kara mizahi dille tartışmaya açan kapanış oyunu.

Özdağ'dan "PKK affı" iddiası

Ümit Özdağ, "PKK affı" olarak nitelendirdiği düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğunu savundu. Konunun Anayasa Mahkemesi'ne götürülebileceğini belirten Özdağ, mahkemenin eşitlik ilkesi üzerinden verebileceği bir kararla düzenlemenin kapsamını genişletebileceğini öne sürdü. Özdağ, şöyle konuştu:

Özdağ, "PKK affı" olarak nitelendirdiği yasanın Anayasa’ya aykırı olduğunu savunarak, konunun Anayasa Mahkemesi'ne götürülebileceğini söyledi. Anayasa Mahkemesi'nin eşitlik ilkesi üzerinden verebileceği bir kararla düzenlemenin kapsamını genişletebileceğini öne süren Özdağ, "PKK affı Anayasa Mahkemesi'ne götürülebilir. Anayasa Mahkemesi de genel affa çevirebilir. Şimdi iktidar düşünüyor 'Bunu Anayasa Mahkemesi mi yapsın biz mi yapalım' diye" dedi.

"Zafer Partisi ile İYİ Parti iş birliği yapabilir"

Siyasi partilere yönelik yaptırdığını söylediği bir araştırmanın sonuçlarını da paylaşan Özdağ, Zafer Partisi ile İYİ Parti'nin ortak listeyle seçime girmesi durumunda araştırmaya göre yüzde 15 seviyesinde bir oy oranı görüldüğünü, kararsız seçmenlerin dahil edilmesiyle oranın yüzde 25'e çıkabileceğini söyledi.

İki partinin ayrı ayrı seçime girmesi halinde toplam oranın yüzde 16 olduğunu ifade eden Özdağ, bunun milliyetçi siyasetteki yükselişin göstergesi olduğunu savundu.

Özdağ, iki parti arasında iş birliği ihtimaline ilişkin ise "Olabilir" dedi.

"Mansur Bey aday olmadan bir açıklama yapmam"

Özdağ’ın 2023 seçimleri öncesinde Mansur Yavaş’ın Cumhurbaşkanı adayı olmasını ilk gündeme getiren siyasi isimlerden biri olduğunu hatırlatılarak bugün de aynı görüşte olup olmadığını sordu. Özdağ, Mansur Yavaş’ın önce adaylığını ortaya koyması gerektiğini belirterek, Yavaş adaylığını açıklamadan kendisinin bu konuda bir değerlendirme yapmayacağını söyledi. 2023 seçimlerinde Yavaş'ın adaylığı için yaptığı açıklamalardan dolayı Yavaş’ın rahatsız olduğunu duyduğunu belirten Özdağ, "Artık Mansur Bey kendisi aday olmadan bir açıklama yapmam" dedi.

"Ekonomik şartlarda Süleyman Demirel tarzı bir muhalefetin iktidarı zorlayabileceği" şeklirdeki yorumlara ilişkin de Özdağ, "Diyorlar ya 'Demirel hayatta olsaydı bu iktidarı sallardı.' Artık öyle bir Türkiye yok. Demirel hayatta olsaydı Silivri'de olurdu" diye konuştu.

"Demirel hayatta olsaydı Silivri'de olurdu"

Ekonomik koşullar üzerinden Süleyman Demirel tarzı bir muhalefetin iktidarı zorlayabileceği yönündeki değerlendirmelere de yanıt veren Özdağ, günümüz Türkiye'sinin geçmişten farklı olduğunu söyledi.

Özdağ, bu konudaki değerlendirmesinde, "Demirel hayatta olsaydı Silivri'de olurdu" ifadesini kullandı.

FETÖ'ye ilişkin "talimat" iddiası

Kaşif Kozinoğlu'nun cezaevindeki ölümüne ilişkin soruşturma ve Hasan Atilla Uğur hakkındaki gözaltı kararını da değerlendiren Özdağ, geçmişte FETÖ tarafından hedef alındığını iddia etti.

Özdağ, 2011 yılında Isparta'da ele geçirilen bir belgede Fethullah Gülen'in kendisiyle ilgili bir operasyon talimatının bulunduğunu öne sürdü.

Hasan Atilla Uğur'un geçmişte FETÖ kumpası nedeniyle cezaevinde kaldığını belirten Özdağ, Uğur hakkındaki gözaltı kararına ilişkin dosyanın deliklerini bilmediğini de ifade etti.

Erdoğan'ın yeniden adaylığı hakkında ne dedi?

Cumhurbaşkan Başdanışmanı Mehmet Uçum'un Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yeniden adaylığına ilişkin açıklamalarının hatırlatılması üzerine Özdağ, mevcut siyasi ve hukuki ortamda iktidarın istediği düzenlemeleri yapabilecek zemine sahip olduğunu söyledi. "Hukukun yeniden yorumlandığını, düşman ceza hukuku uygulandığını ve mevcut olmayan suçlamalar üzerinden dahi tutuklamalar yapıldığını" kaydeden Özdağ, bu nedenle meselenin yalnızca klasik hukuk kuralları üzerinden açıklanamayacağını belirtti.

Ümit Özdağ, "PKK affı" olarak nitelendirdiği yasanın Anayasa’ya aykırı olduğunu savunarak, konunun Anayasa Mahkemesi'ne götürülebileceğini söyledi. Anayasa Mahkemesi'nin eşitlik ilkesi üzerinden verebileceği bir kararla düzenlemenin kapsamını genişletebileceğini öne süren Özdağ, "PKK affı Anayasa Mahkemesi'ne götürülebilir. Anayasa Mahkemesi de genel affa çevirebilir. Şimdi iktidar düşünüyor 'Bunu Anayasa Mahkemesi mi yapsın biz mi yapalım' diye" dedi.

Salgın 7 eyalette görülüyor

KDC Sağlık Bakanlığının verilerine göre Ebola salgını, ülkenin 7 eyaletindeki 62 bölgede görülüyor. Ülke genelinde bugüne kadar toplam 7 bin 404 vaka kayda geçti.

Virüsün neden olduğu hastalık nedeniyle 3 bin 577 kişinin hayatını kaybettiği aktarılırken, iyileşen hasta sayısı 1776 olarak açıklandı.

Son 24 saatlik süreçte 23 hastanın daha sağlığına kavuştuğu belirtildi. Haut-Uele, Güney Kivu ve Güney Ubangi eyaletlerinde ise aynı süre içerisinde yeni Ebola vakasına rastlanmadı.

Aşılama ve sınır denetimleri sürüyor

Salgının kontrol altına alınması ve yayılımın önüne geçilmesi için bazı eyaletlerde aşılama faaliyetlerine hız verildi. Bunun yanı sıra sınır kapılarındaki gözetim uygulamaları ile toplumu hastalık konusunda bilgilendirmeye yönelik çalışmalar devam ediyor.

Ebola virüsü, kanamalı ateşe neden olabilen bir hastalığa yol açıyor. Virüs ilk kez 1976 yılında Sudan’ın Nzara kenti ile KDC’nin Yambuku kentinde aynı dönemde ortaya çıkan salgınlarla tespit edilmişti.

KDC’deki ilk salgının Ebola Nehri yakınlarında bulunan bir köyde görülmesi nedeniyle hastalık, nehrin adını aldı.

Batı Afrika’da 30 bin kişiye bulaştı

Ebola virüsü Aralık 2013’te Batı Afrika’da da yayılım gösterdi. Gine, Liberya ve Sierra Leone’de 2014-2017 yılları arasında yaşanan salgın sırasında yaklaşık 30 bin kişiye virüs bulaşırken, 11 binden fazla kişi yaşamını yitirdi.

KDC’nin doğusundaki Ituri eyaletinde 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün açıklanmasının ardından, 15 Mayıs’ta ülkede yeniden Ebola salgını ilan edildi.

Sağlık yetkilileri, mayıs ayında ortaya çıkan “Bundibugyo” Ebola varyantına karşı onaylanmış bir tedavi veya aşının bulunmadığını belirtiyor.

Liderlerin ortak makalesi Politico internet sitesinde yayımlandı. Beş lider, Avrupa Birliği'nin mali kısıtlamaların bulunduğu mevcut ortamda yeni öncelikleri mevcut harcamalara ekleyerek finanse edemeyeceğini belirterek bütçede önceliklendirme yapılmasını istedi.

AB bütçesinde güvenlik ve savunma vurgusu

Liderler, AB'nin uzun vadeli bütçesinin Avrupa'nın karşı karşıya olduğu yeni ihtiyaçlara daha fazla odaklanması gerektiğini ifade etti. Bu kapsamda güvenlik, savunma, rekabet gücü ve inovasyon alanları öne çıkarıldı.

Mevcut harcamalarda önceliklendirme yapılmasının gerekli olduğunu belirten liderler, AB Komisyonunun hazırladığı bütçe teklifinin ekonomik ve siyasi gerçeklerle örtüşmediğini savundu.

Beş ülkenin lideri, bu nedenle bütçe teklifinin birkaç yüz milyar avro azaltılması çağrısı yaptı. Üye ülkelerin kendi kamu maliyelerini kontrol altında tutabilmek için zor kararlar aldığına dikkat çeken liderler, AB kurumlarında personel sayısının artırılmasına da karşı çıktı.

Tasarrufla elde edilecek kaynakların Avrupa'nın güvenliği ve ekonomik gücü açısından öncelikli alanlara aktarılması istendi.

5 ülke ortak borçlanmaya karşı çıktı

Almanya, Danimarka, Hollanda, Avusturya ve Finlandiya liderleri, yeni harcamaların AB seviyesinde ortak borçlanma yoluyla finanse edilmesine de karşı olduklarını bildirdi.

Liderler, Kovid-19 salgınının ardından oluşturulan kurtarma fonu kapsamında alınan borçların geri ödemelerinin gelecek bütçe üzerinde önemli bir mali yük oluşturduğunu belirtti.

2028-2034 döneminde söz konusu borçların geri ödemesinin yaklaşık 170 milyar avroya mal olacağını aktaran liderler, ödemelerin ertelenmesinin sorunu çözmeyeceğini savundu.

AB bütçesinde 5 ülkenin finansman payı

Beş lider, Almanya, Danimarka, Hollanda, Avusturya ve Finlandiya'nın birlikte AB bütçesinin yaklaşık yüzde 40'ını finanse ettiğine işaret etti.

Aynı ülkelerin, AB üyesi devletlerin Ukrayna'ya sağladığı ikili desteğin yaklaşık yüzde 70'ini karşıladığı da ortak makalede belirtildi.

Liderler, Avrupa'nın güvenliği açısından Ukrayna'ya verilen desteğin devam etmesi gerektiğini ifade ederken, diğer AB üyesi ülkelerin de bu konuda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini kaydetti.

2028-2034 AB bütçesi nasıl hazırlanıyor?

AB'nin uzun vadeli bütçesi, harcamalara ilişkin üst sınırların belirlendiği 7 yıllık dönemler üzerinden hazırlanıyor. AB üyesi ülkelerin temsilcileri de 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) için çalışmalarını ve müzakerelerini sürdürüyor.

AB Komisyonu, yeni dönem için yaklaşık 2 trilyon avroluk MFF teklifinde bulundu. Teklifte güvenlik ve savunmanın yanı sıra rekabet gücü, göç, enerji ve iklim dayanıklılığı gibi alanlardaki ihtiyaçlara daha fazla kaynak ayrılması hedefleniyor.

Komisyon ayrıca yeni bütçenin daha esnek bir yapıya kavuşturulmasını ve finansman programlarının sadeleştirilmesini amaçlıyor.

AB bütçesi için 2028 hedefi

Yeni AB bütçesinin 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girebilmesi için siyasi uzlaşmaya varılması gerekiyor.

Uzun vadeli bütçeye ilişkin kararın alınabilmesi için Avrupa Parlamentosunun onayı ve AB Konseyinde üye ülkelerin oy birliği gerekiyor.

AB'nin uzun vadeli bütçesi kapsamında üye ülkelerin gelecekteki mali katkılarının yanı sıra kaynakların hangi alanlara yönlendirileceği de müzakerelerin temel başlıkları arasında bulunuyor. Bu nedenle 2028-2034 bütçesinin hazırlanması sürecinde üye ülkeler arasında çeşitli konularda görüş ayrılıkları yaşanıyor.

Uludağ hakkında "Cumhurbaşkanına alenen hakaret", "Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" ve "Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ve devletin yargı organlarını alenen aşağılama" suçlamaları bulunuyor.

Duruşmada Alican Uludağ ile taraf avukatları hazır bulundu.

Uludağ'dan 'İletişim Başkanlığı' talebi

Savunmasında sosyal medya paylaşımlarından birine ilişkin açıklamalarda bulunan Uludağ, "Yargı ve saray arasındaki kara propaganda mekanizması" başlıklı paylaşımına dikkat çekti. Uludağ, söz konusu paylaşımda İletişim Başkanlığı ve Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'ne ilişkin ifadeler kullandığını belirterek, paylaşımının kamuoyu açıklamasıyla yalanlanıp yalanlanmadığının tespit edilmesini istedi.

Gazeteci Uludağ, bu konuda resmi bir açıklama yapılıp yapılmadığının belirlenmesinin önemli olduğunu ifade etti.

"Hangi paylaşımlarımdan şikayetçi oldukları netleşsin"

Uludağ ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın avukatlarının duruşmadaki savunmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Hangi sosyal medya paylaşımlarından ve hangi ifadelerinden şikayetçi olunduğunun savunmalarda açık biçimde ortaya konulmadığını belirten Uludağ, şikayete konu edilen paylaşımların net şekilde belirlenmesini talep etti.

Mahkemeden İletişim Başkanlığı'na müzekkere

Mahkeme, Alican Uludağ'ın taleplerini kabul etti.

Bu kapsamda İletişim Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, Uludağ'ın söz konusu paylaşımına yönelik daha önce bir açıklama yapılıp yapılmadığının sorulmasına karar verildi.

Bir sonraki duruşma 22 Aralık'ta

Ankara 57. Asliye Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmanın ardından davanın bir sonraki celsesi için tarih de belli oldu.

Alican Uludağ'ın davasında bir sonraki duruşma 22 Aralık'ta görülecek.

Okulun geçmişine ilişkin bilgi verildi

DMM’nin açıklamasında, söz konusu okul binasının 2001 yılında bir hayırsever tarafından yaptırıldığı belirtildi. O dönemde imzalanan protokol kapsamında eğitim kurumunun adı “Mehmet Tevfik İlköğretim Okulu” olarak belirlendi.

Binanın, acil ihtiyaçlar nedeniyle farklı kurumların geçici kullanımına verilmesinin ardından 2020 yılında ortaokula dönüştürüldüğü aktarıldı. Bu değişiklikle birlikte okul, “Şehit Polis Gökhan Kirazlı Ortaokulu” adıyla eğitim faaliyetlerine başladı.

Okulun adı protokol nedeniyle değiştirildi

Ancak 2001 yılında hayırseverle imzalanan zorunlu protokol nedeniyle okulun adı yeniden düzenlendi. Bu kapsamda eğitim kurumunun “Mehmet Tevfik Ortaokulu” adını taşımasına karar verildi.

DMM, söz konusu isim değişikliğinin şehit Polis Gökhan Kirazlı’nın hatırasının silinmesi anlamına gelmediğini vurguladı.

Şehidin adı yeni eğitim merkezinde yaşatılacak

Açıklamada, şehidin aziz hatırasının unutulmadığına da dikkat çekildi. İlçede yeni faaliyete başlayacak eğitim merkezinin “Şehit Polis Gökhan Kirazlı Mesleki Eğitim Merkezi” adıyla hizmet vereceği bildirildi.

DMM, kamuoyunu yanıltmaya ve şehitlerin aziz hatırasını istismar etmeye yönelik gerçeğe aykırı paylaşımlara itibar edilmemesi gerektiğini belirtti. Açıklamada, bilgi edinilirken yalnızca resmi makamlar tarafından yapılan duyuruların dikkate alınması gerektiği ifade edildi.

Bazı sosyal medya hesaplarında yer alan, "İzmir Ödemiş'teki Şehit Polis Gökhan Kirazlı Ortaokulu'nun isminin değiştirildiği ve şehidimizin adının silinmek istendiği" iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.

Söz konusu okul binası, 2001 yılında bir hayırsever tarafından yaptırılmış ve… pic.twitter.com/26XWesGH70

— Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (@dmmiletisim) September 18, 2026

Gençlerin yaklaşık yüzde 20’si geceleri uyanık kalıyor

Son yıllarda gençler arasında “gececiliğin” giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Aslan, bunda internet ve teknoloji kullanımının önemli rol oynadığını söyledi.

Kişinin gece boyunca uyanık kalması ve ertesi gün kalkarak günlük yaşamına uyum sağlamakta zorlanmasının “gecikmiş uyku fazı sendromu” olarak tanımlandığını belirten Aslan, geçmişte yüzde 1-2 düzeylerinde görülen bu durumun günümüzde yüzde 10’lara kadar çıktığını ifade etti.

Hastalık boyutunda olmasa bile gençlerin yaklaşık yüzde 20’sinin geceleri uyanık kaldığını belirten Aslan, bu sürenin büyük ölçüde evde, internet başında ve sanal etkileşimlerle geçirildiğine dikkat çekti.

Gececilik davranışının yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını vurgulayan Aslan, dünyanın birçok ülkesinde benzer bir değişim yaşandığını söyledi.

Büyük kentler uyku yoksunu toplumlara dönüşüyor

Çalışma ve yaşam koşullarındaki değişimin de uyku düzenini etkilediğini belirten Prof. Dr. Aslan, özellikle büyük kentlerde insanların giderek “uyku yoksunu” hale geldiğine dikkat çekti.

Gece geç saatlerde yatıp sabah günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle erken kalkmak durumunda kalan çok sayıda kişinin 5-6 saatlik uykuyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Aslan, yetişkinler için 6-9 saat arasındaki uykunun normal kabul edildiğini, sürekli 6 saatin altında uyuyan kişilerde ise uyku yoksunluğundan söz edilebileceğini ifade etti.

Daha düzenli bir uyku ritmi için sabah saat 07.00-08.00 civarında uyanmanın yararlı olabileceğini belirten Aslan, düzenli uyku alışkanlığının hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını söyledi.

Gece uyanık kalmak obezite riskini artırabiliyor

Gece uyanık kalmanın yalnızca uyku düzenini değil, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktiviteyi de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Aslan, özellikle gençlerin gece boyunca daha fazla yemek yeme eğiliminde olduğunu ve bunun obeziteye zemin hazırlayabildiğini söyledi.

Uzun süre evden çıkmadan, gün ışığı görmeden, ihtiyaçlarını bulunduğu yere getirterek yaşayan, hareketsiz ve düzensiz beslenen bir yaşam biçiminin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çeken Aslan, toplumun bir bölümünün zamanının büyük kısmını evde geçirdiğini ifade etti.

“Sadece sanal dünyada var olmak insanı doyuma ulaştırmıyor”

İnsanın ruhsal sağlığı açısından gerçek sosyal ilişkilerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Aslan, yalnızca sanal dünyadaki etkileşimlerle sürdürülen bir hayatın kişiyi yeterince mutlu eden ve doyuma ulaştıran bir yaşam biçimi olmadığını söyledi.

İnsanların kendilerini iyi hissedebilmek için gerçek iletişime, gerçek insanlara ve yüz yüze ilişkilere ihtiyaç duyduğunu belirten Aslan, sosyal ilişkilerden uzaklaşıp sanal ortamlarda çok fazla zaman geçiren bireylerde bir süre sonra boşluk hissi, yaşamı sorgulama ve anlam arayışının ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bu sürecin motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla devam edebildiğini belirten Aslan, bazı kişilerde depresif belirtilerin de tabloya eklenebileceğini söyledi.

“Sosyal beyin” kavramına dikkat çeken Aslan, insanı harekete geçiren ve motive eden önemli unsurlardan birinin toplum içinde diğer insanlarla kurduğu etkileşim olduğunu vurguladı.

Dikkat eksikliği olanlarda erteleme davranışı daha sık görülebiliyor

Erteleme davranışının nedenlerinin her bireyde ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Aslan, dikkat eksikliği bulunan bireylerde motivasyon kaybı ve erteleme eğiliminin daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Araştırmaların dikkat eksikliği bulunan bireylerin gece uyanık kalmaya ve ertesi gün yapılması gereken işleri ertelemeye daha yatkın olabildiğini gösterdiğini ifade eden Aslan, bu nedenle sorunun yalnızca “isteksizlik” veya “tembellik” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

“Ertelemek insanın doğal bir eğilimi”

Ertelemenin belirli ölçülerde insanın doğal eğilimlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişinin konfor alanında kaldığı ve harekete geçmesini gerektiren koşulların azaldığı durumlarda erteleme davranışının daha kolay ortaya çıkabildiğini söyledi.

Ancak ertelemenin alışkanlık haline gelmesinin ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Aslan, aşırı boş zaman ve sürekli düşünmenin olumsuz değerlendirmeleri artırarak kişiyi depresif bir duygu durumuna sürükleyebileceğini ifade etti.

“Önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme”

Sosyal yaşamdan uzaklaşan ve hareketsizleşen bireylerin öncelikle fiziksel aktiviteye yönlendirilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aslan, motivasyonun her zaman eylemden önce gelmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Aslan, “Fiziksel aktivite için bu isteğin gelmesini beklemek yerine aktif olduğumuzda zaten kendimizi daha iyi hissediyoruz. Bilişsel davranışçı terapide söylediğimiz temel bir şey var; önce eyleme geç, istek gelmesini bekleme. Eyleme geçtikten sonra bir sonraki eylem için isteğin ortaya çıkması çok daha kolay olabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan, gececilik, sosyal içe kapanma ve erteleme davranışlarının günlük yaşamı belirgin biçimde etkilemesi durumunda deneyimli bir uzmandan destek alınmasının kişinin normal yaşamına uyumunu kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Aileler gençlerle değerleri üzerinden iletişim kurabilir

İçe kapanan, sosyal yaşamdan uzaklaşan ve erteleme davranışı gösteren gençlere yaklaşımda ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Prof. Dr. Aslan, öncelikle gencin önem verdiği değerlerin anlaşılması gerektiğini söyledi.

Güven, samimiyet, dürüstlük ve sahicilik gibi kavramların gençler açısından çok önemli olabildiğini belirten Aslan, gençlerin bu değerleri göremedikleri ve art arda hayal kırıklıkları yaşadıkları durumlarda vazgeçme ve geri çekilme davranışı gösterebildiklerini ifade etti.

Gençlik döneminin çevreden ve yaşanan deneyimlerden en fazla etkilenilen dönemlerden biri olduğunu vurgulayan Aslan, gençleri dijital ve kapalı ortamlardan çıkararak sosyal hayatın içine katacak kursların, programların ve etkinliklerin artırılmasının önemli olduğunu söyledi.

Akkoç, 12 Eylül öncesinde sağ ve sol görüşlü gençlerin sokaklara döküldüğünü, toplumun yaşanan şiddet olaylarından ciddi biçimde rahatsız olduğunu belirterek, darbenin ardından yaşananlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Kanlı terör neden bir anda kesildiğini bir türlü açıklayamadılar”

12 Eylül öncesindeki atmosferi anlatan Akkoç, sağ ve sol görüşlü gençler arasındaki çatışmaların toplumu yorduğunu söyledi. Akkoç, darbenin gerekçesi olarak gösterilen olayların darbenin hemen ardından sona ermesine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“12 Eylül 1980 darbesi sırasında, 12 Mart öncesinde olduğu gibi sağcı ve solcu gençler sokağa dökülmüş, anarşi hortlamıştı. Vatandaş anarşiden, günlük olaylardan ve gençlerin birbirini öldürmesinden bıkmış, ciddi şekilde rahatsız hale gelmişti.

Ancak 12 Eylül darbesini yapanlar, darbeden bir gün sonra, darbe için gerekçe olarak gösterilen olayların ve kanlı terörün neden bir anda, bir gün içinde kesildiğini bir türlü açıklayamadılar.

Askeri müdahaleye uygun şartların oluşması için solcu ve sağcı gençleri sokaklara döküp kan akıtanlar, istediklerini maalesef yine elde etmişlerdi.”

"Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar"

Akkoç, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye’nin dış politikasında ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaşandığını savundu. Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü de bu sürecin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Akkoç, şöyle konuştu:

“Askeri yönetimleri ve parlamento dışı hükümetleri, kendi istediklerini kabul ettirebilmek için uygun gören Amerikalılar, 12 Eylül darbesinden sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönmesini sağladılar.”

Akkoç, dönemin ekonomik gelişmelerine ilişkin ise tütün tekeli kanununun kaldırılmasını örnek gösterdi:

“Ardından tütün tekeli kanunu kaldırılarak Türk tütünü yerine ithal Virginia tütünü getirildi ve Türk sigarası yerine Amerikan sigarası piyasaya girdi. Tütün tekeli kanununun kaldırılmasıyla da tütün satan bir ülke olan Türkiye, tütün ithal eder hale getirildi”

“Türkiye’de siyasetin yeniden dizayn edilmesinin yolu açıldı”

12 Eylül darbesinin siyasi sonuçlarına da değinen Akkoç, başta Bülent Ecevit ve Süleyman Demirel olmak üzere siyasi parti liderlerine getirilen yasakların yeni bir siyasi yapılanmanın önünü açtığını söyledi:

“12 Eylül darbesiyle başta Ecevit ve Demirel olmak üzere bütün siyasi partilerin yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Böylece Türkiye’de siyasetin yeni partiler ve yeni yüzlerle yeniden dizayn edilmesinin yolu açılmış oldu.”

Akkoç, bu sürecin yalnızca Türkiye içindeki siyasi dengelerle açıklanamayacağını savunarak, dönemin MİT Ekonomik İşler Dairesi Başkanı Mahir Kaynak’ın açıklamalarına da dikkat çekti.

“12 Eylül öncesinde Milli İstihbarat Teşkilatı’nda Ekonomik İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapan Profesör Mahir Kaynak, Cumhuriyet gazetesinde Yüneyt Arcayürek’le yaptığı bir söyleşide, Demirel hükümetinin uyguladığı bağımsız ekonomik politika nedeniyle Amerikalılar tarafından devrileceğini bir ay önceden yönetime rapor olarak bildirdiğini açıklamıştı.”

Kenan Evren’in açıklaması: “Her türlü gayret gösterilecek”

Akkoç, 12 Eylül lideri Orgeneral Kenan Evren’in darbeden kısa süre sonra Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşü konusunda yaptığı açıklamayı da hatırlattı:

“12 Eylül’ün lideri Orgeneral Kenan Evren, 15 Eylül tarihinde düzenlediği basın toplantısında Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönebilmesi için gerekli her türlü gayretin gösterileceğini açıkladı.

Türkiye’nin Yunanistan’ın NATO’nun askeri kanadına dönüşünü alelacele veto etmeden kabul etmesiyle Türkiye, Yunanistan’la arasındaki Kıbrıs, 12 Adalar, kıta sahanlığı, Ege Denizi ve Fırat hattı problemlerinin çözümünde ve ayrıca Avrupa Birliği ile ilişkilerinde kullanabileceği çok önemli bir siyasi kozu kaybetmiş oldu.”

“Darbeciler siyasetçiden çok siyasetçi gibi davrandı”

Akkoç, 12 Eylül’ün dikkat çeken yönlerinden birinin de askeri yönetimin siyasi yapılanma konusunda izlediği yöntem olduğunu söyledi:

“12 Eylül darbesinin bir başka önemli tarafı da darbeyi yapanların siyasetçiden çok siyasetçi, politikacıdan çok politikacı gibi davranmış olmasıydı.”

12 Eylül’den hemen sonra, 14-15 Eylül günlerinde Ankara kulislerinde Güven Partisi Genel Başkanı Profesör Turan Feyzioğlu’nun başbakan, Zeyyat Baykara’nın ise başbakan yardımcısı olacağı konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştı.”

O dönemde Tercüman gazetesinde çalıştığını belirten Akkoç, yaşananları şöyle anlattı:

“Hiç unutmam, o dönemde çalıştığım Tercüman gazetesinde Avrupa baskılarına bakıyordum. Bu siyasi gelişmeler ve Feyzioğlu’nun başbakanlığı konusu tartışılırken köşe yazarı Kurtul Altuğ, Feyzioğlu’nun başbakan olacağını söylemişti. Ben de, ‘Askerler diğer darbelerden farklı olarak kamuoyuna, halka ve belli görevlerde bulunanlara karşı çok dikkatli davranıyorlar. Politikacıdan fazla politikacı gibi davranıyorlar’ dedim.

Üç milletvekili olan Güven Partisi’nin genel başkanını büyük tepki alacağı düşüncesiyle başbakan yapmadılar.”

"Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı"

Akkoç, 20 Eylül’de Bülent Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla daha önceki siyasi senaryonun değiştiğini belirtti.

“Feyzioğlu’nun başbakan olması mümkün değildi, yapmazlardı. Çünkü bu arada Ferit Melen hükümetinin senaryosunu uyguluyorlardı.

Ulusu’nun başbakanlığının açıklanmasıyla taşlar yerine oturmaya başladı. Demirel hükümetinin bakanlar üstü bürokratı Turgut Özal, darbecilerin kurduğu hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı oldu. Yani adeta fiili başbakan durumuna geldi.”

“Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti”

Akkoç, 12 Eylül sonrasında Türkiye’de yeni siyasi partilerin kurulacağına ilişkin kulislerin hızlandığını, bu süreçte Turgut Özal’ın da parti kuracağının konuşulduğunu söyledi.

1982 yılının Şubat ayında Almanya’da olduğunu belirten Akkoç, Tercüman gazetesinde Yavuz Donat’ın Özal’la yaptığı görüşmenin dokuz sütun manşetten yayımlandığını anlattı:

“‘Özal'ın hiç kimse gocunmasın, parti kurmayacağım’ şeklindeki sözleri şok etkisi yarattı. Bu açıklama bende de şok etkisi yarattı. Benim değerlendirmeme göre Özal mutlaka parti kuracaktı ve iktidara getirilecekti.

Çünkü yeniden siyasi yapılanmaya gidileceği, bütün partilere, her partiye, her adaya ve her lidere izin verilmeyeceği biliniyordu. Benim tahminime göre Özal’ın parti kuracağı kesindi.”

"Özal bana, "Ben öyle söylemedim" dedi"

Ankara’ya döndükten sonra 28 Mart’ta Turgut Özal’dan randevu aldığını anlatan Akkoç, kendisine parti kurmayacağı yönündeki açıklamasını sorduğunu belirtti. Özal’ın sözlerinin yanlış değerlendirildiğini söylediğini aktaran Akkoç, görüşmeyi şöyle anlattı:

“Özal bana, ‘Ben öyle söylemedim. Yavuz onu yanlış değerlendirmiş. O konuşmada ben de bugün için parti kurmayı düşünmüyorum dedim’ dedi.

‘Hiç kimse gocunmasın’ ifadesinin doğru olduğunu, ancak ‘Bugün için parti kurmayı düşünmüyorum. Ama gelecekte şartlar ne olur, onu bilemem’ şeklinde konuştuğunu söyledi. Yavuz Donat’ın sözlerini yanlış değerlendirdiğini belirtti. Ben beklediğim cevabı almıştım”

"Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım"

Akkoç, görüşmede Özal’a 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde üst düzey görevlerde bulunmasını da sorduğunu anlattı:

“Ardından Özal’a, ‘Efendim, 12 Mart darbesi sırasında da Planlama Müsteşarıydınız. 12 Eylül darbesi sırasında yine Planlama Müsteşarıydınız. Burada daha yetkili şekilde, bakanlar üstü bürokrat unvanınız vardı. Bu sadece tesadüf mü?’ diye sordum. Özal bu soru karşısında şaşırdı ve “Tesadüfler var” dedi. Görüşmenin en dikkat çekici bölümü Özal’ın darbeler hakkındaki değerlendirmesiydi, bana "27 Mayıs’ da, 12 Mart da, 12 Eylül de neticeleri itibarıyla Türkiye’yi kurtarmak için yapılmıştır. 12 Eylül ise diğerlerinden daha farklıdır ve başarılıdır" ifadelerini kullandı.

Turgut Bey’den açık cevabı orada almıştım. Çünkü orada diğer bütün darbelere sahip çıkıyor, 12 Eylül’e ise ayrıca sahip çıkıyordu. 12 Eylül’ü diğerlerinden daha başarılı olarak değerlendiriyordu.”

"Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu"

Akkoç, 12 Eylül sonrasında eski siyasi liderlerin yasaklı olduğu ve yeni siyasi yapılanmanın şekillendirildiği dönemi de anlattı:

“Seçim ortamına girildiğinde eski liderler yasaklıydı. Bütün partilerin liderleri yasaklıydı. Eski liderlere yakınlığıyla bilinen kişiler dahi veto edildi. Partiler veto edildikçe üç partinin seçime girmesine izin verildi: Anavatan Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve Halkçı Parti.”

Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin başında Turgut Sunalp vardı. Askerlerin ‘abi’ dedikleri, çok sevdikleri ve ordu içerisinde çok sevilen bir liderdi Turgut Paşa.

Anavatan Partisi’nin başında başbakan yardımcısı vardı, yani askerlerin kurduğu hükümetin başbakan yardımcısı Turgut Özal’dı. Halkçı Parti’nin başında ise Başbakanlık Müsteşarı Necdet Calp vardı.

Yani biri askerlerin çok yakın gördüğü bir isim, biri başbakan yardımcısı, diğeri de Başbakanlık Müsteşarıydı. Partilerin bir babanın üç çocuğundan farkı yoktu.”

“Özal’ın vetosu orada önlendi”

Akkoç, diğer siyasi aktörlerin veto edildiğini, hatta eski siyasi liderlerle yakınlığı bulunan isimlerin de seçim sürecinin dışında bırakıldığını belirtti:

“Diğer partilerin hiçbiri seçime sokulmadı, veto edildi. Hatta eski partilerle ve eski liderlerle yakınlığı bilinen kişiler de veto edildi. İsmet Paşa’nın oğlu Erdal İnönü bile veto edildi. Konseyde görev yapan komutanlar ve generaller, Anavatan Partisi’nin ve Turgut Özal’ın veto edileceğini düşünüyorlardı. Açıkçası ‘Olmaz, getirilmez, olmaz’ diyorlardı.

Veto işlemleri 30 Eylül’e kadar yapıldı. 15 Eylül tarihinde Amerikalı üst düzey bir yetkili geldi ve Evren’le görüştü. Özal’ın vetosu orada önlendi.”

“MDP beklenirken Turgut Özal iktidara geldi”

Akkoç, 1983 seçimlerine giden süreçte askeri yönetimin beklentisinin Milliyetçi Demokrasi Partisi’nin iktidara gelmesi yönünde olduğunu ancak sonuçların farklı çıktığını belirtti:

“MDP’nin iktidara getirileceği beklenirken Turgut Özal iktidara geldi. Yeni yapılanma böylece gerçekleşti. 12 Eylül de görevini bu şekilde yerine getirmiş oldu.”

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Süper Lig'de yeni sezon hazırlıkları tüm hızıyla sürerken, şampiyonluk parolasıyla yola çıkan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor, kadrolarını dünya yıldızlarıyla güçlendirmeye devam ediyor. Milyonlarca taraftarın gözü kulağı son dakika transfer gelişmelerine çevrilmiş durumdayken, Avrupa devlerinden Süper Lig'e uzanan transfer trafiği de hız kazandı. Nathan Ake'den Mason Greenwood'a, Leandro Trossard'dan Vedat Muriç'e kadar yeşil sahalarda fırtına gibi esecek birçok önemli yetenek, yeni sezonda formalarını giymeye hazırlanıyor.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!