Kurumsal yatırımcılar için stopaj düzenlemesi

Düzenlemeyle, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesi kapsamında yerli ve yabancı kurumsal yatırımcıların tabi olduğu stopaj uygulamasında değişikliğe gidildi.

Buna göre, para piyasası fonları ile unvanında “para piyasası” ibaresi bulunan serbest fonların katılma paylarından elde edilen kazançlar için daha önce yüzde 0 olarak uygulanan tevkifat oranı yüzde 10'a yükseltildi.

Yeni oran yalnızca söz konusu fonlardan elde edilen kazançlar için uygulanacak. Yerli ve yabancı kurumsal yatırımcıların para piyasası fonları dışındaki diğer kazançlarında ise yüzde 0'lık tevkifat uygulaması devam edecek.

Yerli ve yabancı yatırımcılar arasındaki fark

Yerli kurumsal yatırımcıların para piyasası fonlarından elde ettiği kazançlar üzerinden kesilecek yüzde 10'luk tevkifat, üçer aylık vergilendirme dönemlerinde beyan edilen geçici vergiden mahsup edilebilecek.

Yabancı kurumsal yatırımcılar açısından ise yapılan yüzde 10'luk kesinti nihai vergi niteliğinde olacak. Böylece iki yatırımcı grubu bakımından stopajın vergilendirme sürecindeki uygulanma şekli farklılaşacak.

Öte yandan, yerli ve yabancı gerçek kişilerin yatırım fonu katılma paylarından elde ettikleri kazançlara uygulanan yüzde 17,5 oranındaki tevkifatta herhangi bir değişiklik yapılmadı.

Yeni katılma paylarında oran doğrudan uygulanacak

Oran değişikliğinin hangi kazançlara uygulanacağı konusunda ise kademeli bir yöntem benimsendi.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra satın alınacak yeni katılma paylarından elde edilen kazançlar, doğrudan yüzde 10'luk tevkifat oranına tabi olacak.

Katarakt yaşlanmanın belirtilerinden biri

Kataraktın, gözün içindeki saydam merceğin zaman içerisinde elastikiyetini ve saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Burcu, bu süreci cildin kırışması ve saçların beyazlaması gibi yaşla birlikte gelişen değişikliklere benzetti.

En sık görülen katarakt türünün yaşa bağlı katarakt olduğunu ifade eden Burcu, genetik yatkınlığın hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabileceğini söyledi.

Güneş ışınları zarar veriyor!

Katarakt gelişiminde güneş ışınlarının önemli bir etken olduğunu belirten Burcu, beslenme ve yaşam koşullarının da hastalığın gelişim sürecini etkileyebildiğini kaydetti.

Kataraktın nadiren çocukluk çağında da görülebildiğini anlatan Burcu, annenin hamilelik sırasında geçirdiği bazı enfeksiyonlar, genetik faktörler, travmalar ve özellikle uzun süreli kortizon kullanımının katarakt gelişimine yol açabileceğini ifade etti.

Diyabet kataraktın daha erken ortaya çıkmasına neden olabiliyor

İleri yaşlarda özellikle diyabetin kataraktın daha erken ortaya çıkmasında önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burcu, diyabetin ameliyat süreci ve sonrasında da dikkate alınması gereken önemli bir hastalık olduğunu söyledi.

Diyabetli hastalarda göz sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Burcu, ameliyat sonrasında da güneş ışınlarından iyi korunmanın önemine dikkat çekti.

Katarakt gelişimini mümkün olduğunca geciktirmek için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurgulayan Burcu, karbonhidrat ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, yüksek ultraviyole korumasına sahip kaliteli güneş gözlüğü ve gerektiğinde şapka kullanımının göz sağlığını korumaya yardımcı olduğunu ifade etti.

Ameliyat için kataraktın ilerlemesini beklemek gerekmiyor

Katarakt ameliyatının zamanlamasının hastanın görme düzeyi, günlük yaşamı ve ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Burcu, geçmişte olduğu gibi görmenin ileri derecede azalmasını beklemenin artık gerekli olmadığını belirtti.

Hastanın görmesi iyiyse, katarakt günlük yaşamını etkilemiyorsa ve gözlükle yeterli görme keskinliği sağlanabiliyorsa ameliyatın bekletilebileceğini ifade eden Burcu, buna karşılık kataraktın kişinin yaşam kalitesini ve günlük faaliyetlerini etkilemeye başlaması halinde ameliyatın planlanabileceğini söyledi.

Katarakt ameliyatını gereğinden fazla geciktirmenin de doğru olmadığını vurgulayan Burcu, ileri derecede sertleşmiş kataraktın cerrahiyi zorlaştırabileceğini ve komplikasyon riskini artırabileceğini kaydetti.

Yeni ameliyat yöntemleri ile hastalar daha hızlı iyileşiyor

Kataraktın günümüzde tek tedavisinin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Burcu, cerrahi tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını söyledi.

Geçmişte çok daha büyük kesilerle gerçekleştirilen ameliyatların artık oldukça küçük kesilerden yapılabildiğini anlatan Burcu, bu gelişmenin hem cerrahi süreci kolaylaştırdığını hem de hastaların ameliyat sonrasında günlük ve sosyal yaşamlarına daha hızlı dönmelerine olanak sağladığını ifade etti.

Katarakt ameliyatında göz içine yerleştirilen merceklerin biyolojik uyumluluğu yüksek materyallerden üretildiğini belirten Burcu, bu merceklerin kullanım ömrünün yaklaşık 100 yıl olduğunu ve normal koşullarda hastanın ilerleyen yıllarda merceğinin değiştirilmesinin gerekmediğini söyledi.

“Akıllı mercek” seçiminde hastanın ihtiyacı belirleyici

Halk arasında “akıllı mercek” olarak bilinen yeni nesil göz içi merceklere de değinen Prof. Dr. Burcu, bu merceklerin yakın, orta ve uzak mesafelerde dengeli görme sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Katarakt ameliyatında tek odaklı veya çok odaklı merceklerin tercih edilebildiğini belirten Burcu, mercek seçiminde hastanın günlük yaşamının, mesleğinin ve görme beklentisinin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzak, orta ve yakın mesafeyi mümkün olduğunca gözlüksüz görmek isteyen hastalarda üç odaklı merceklerin tercih edilebildiğini, uzak görüşün öncelikli olduğu hastalarda ise tek odaklı merceklerin daha uygun olabileceğini anlatan Burcu, bu durumda yakın gözlüğüne ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Ameliyat sonrasında bebeklik dönemindeki gibi kusursuz bir görüş beklentisinin gerçekçi olmayacağını belirten Burcu, en doğru yaklaşımın hastanın beklentisini iyi anlamak ve ihtiyacına uygun merceği seçmek olduğunu vurguladı.

Her katarakt ameliyatı sadece damla anesteziyle yapılmıyor

Katarakt ameliyatlarında hastanın durumuna göre farklı anestezi yöntemlerinin uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Burcu, ameliyata uyum sağlayabilecek hastalarda damla anestezisinin yeterli olabildiğini söyledi.

Yoğun kaygısı bulunan, işitme sorunu veya ameliyat sırasında iletişimi güçleştirecek özel bir durumu olan hastalarda sedasyon ya da farklı anestezi yöntemlerinin tercih edilebildiğini belirten Burcu, çocuk hastaların ise genel anestezi altında ameliyat edildiğini ifade etti.

Yeni cerrahi tekniklerle çok küçük kesilerden ameliyat yapılabildiği için geçmişte olduğu gibi gözün uzun süre kapatılmasının her hastada gerekli olmadığını belirten Prof. Dr. Burcu, bazı hekimlerin gözü hiç kapatmayabildiğini, bazılarının ise bir veya iki gün süreyle koruma önerebildiğini söyledi.

Ameliyat sonrası hijyenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Burcu, özellikle ilk 48 saatin dikkat gerektirdiğini, yaklaşık 10 gün boyunca ameliyat edilen göz ve çevresinin doğrudan suyla temasından kaçınılması gerektiğini ifade etti.

“İki gözü aynı anda ameliyat etmeyi tercih etmiyoruz”

Her iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapmayı rutin olarak tercih etmediklerini belirten Prof. Dr. Burcu, bir gözün ameliyatından en az üç gün sonra, genellikle de yaklaşık bir hafta içerisinde diğer gözün ameliyat edilebildiğini söyledi.

Genel anestezi alması gereken ve ikinci kez anestezi uygulanmasının sağlık açısından risk oluşturduğu çok özel hastalarda iki gözün aynı seansta ameliyat edilebildiğini belirten Burcu, bu durumda ikinci göze geçilirken tamamen yeni bir ameliyat yapılıyormuş gibi cerrahi hazırlığın ve kullanılan malzemelerin yenilendiğini anlattı.

Katarakt tekrarlamaz

Katarakt ameliyatından sonra hastalığın yeniden oluşmadığını vurgulayan Prof. Dr. Burcu, bazı hastalarda iyileşme sürecinde göz içindeki arka kapsülde opaklaşma gelişebildiğini söyledi.

Halk arasında zaman zaman “katarakt yeniden oluştu” veya “gözde kireçlenme oldu” şeklinde ifade edilen bu durumun kataraktın tekrarlaması anlamına gelmediğini belirten Burcu, arka kapsül opasitesi olarak adlandırılan tablonun basit bir lazer işlemiyle giderilebildiğini ifade etti.

Yapılan değişiklikle, dağıtım şirketlerinin AR-GE bütçelerinden karşılanabilecek gider ve harcamaların kapsamı yeniden tanımlandı. Böylece araştırma ve geliştirme faaliyetleri sonucunda geliştirilen ürün, yazılım, ekipman, sistem, malzeme ve teknolojilerin üretim ve ticarileştirme öncesindeki süreçlerine ilişkin çeşitli harcamalar destek kapsamına alındı.

ÜR-GE faaliyetlerinde destek kapsamı genişletildi

Yeni düzenlemeye göre ÜR-GE harcamaları; seri üretim öncesinde prototip geliştirilmesi, doğrulama ve geçerleme testlerinin yapılması, yazılım performansı ve siber güvenlik testleri, pilot uygulamalar ve sertifikasyon süreçleri gibi çalışmalar için kullanılabilecek.

Bunun yanı sıra saha demonstrasyonları, yerlileştirme faaliyetleri, yazılım geliştirme, lisanslama ve entegrasyon çalışmaları da destek kapsamında değerlendirilecek. Dijital platform geliştirme, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması, tip testleri, akreditasyon sertifikaları ve ticarileştirme öncesi olgunlaştırma faaliyetlerine yönelik giderler de AR-GE bütçelerinden karşılanabilecek.

Dağıtım şirketlerinin bu kapsamda gerçekleştireceği ÜR-GE faaliyetlerinin finansmanı, ilgili mevzuat doğrultusunda belirlenen ve EPDK Kurulu tarafından onaylanan AR-GE bütçesinden sağlanacak. ÜR-GE çalışmalarına komisyonun onayının ardından başlanabilecek.

Destek miktarını aşan harcamalara da imkan

İlgili kurum veya kuruluşlardan alınan destek tutarını aşan gider ve harcamalar da belirli koşullarda AR-GE bütçesinden karşılanabilecek. Bunun için söz konusu giderlerin, dağıtım şirketinin proje bütçesinde desteklenmeyen bölümle sınırlı olması gerekecek.

Ayrıca dağıtım şirketlerinin tarife uygulama dönemindeki AR-GE bütçesinin yüzde 10'una kadar gerçekleşen gider ve harcamalar da AR-GE bütçesinden karşılanabilecek.

Başvuru sırasında reddedilen projeler kapsamında makul bulunan giderler ile AR-GE Merkezi, Tasarım Merkezi ve Kuluçka Merkezi kurulmasına yönelik harcamalar da belirlenen şartların sağlanması halinde destek kapsamına alınabilecek.

Girişimcilik çalışmaları, kuluçka merkezleri ve hızlandırma programlarının yanı sıra fikir yarışmaları, eğitim ve yaygınlaştırma faaliyetleri de düzenleme kapsamında yer alacak. Ulusal ve uluslararası fuarlar, etkinlikler ve teknoparklara ilişkin giderler de destek kapsamında değerlendirilebilecek.

Komisyon tarafından onaylanan bir AR-GE projesinin tamamlanmasının ardından patent alınması durumunda, dağıtım şirketinin AR-GE bütçesine ilave kaynak aktarılabilecek.

Bu kapsamda patent başına, onaylanan proje bütçesinin yüzde 5'ine karşılık gelen tutar AR-GE bütçesine eklenecek. Ancak bu miktar proje başına 1 milyon 500 bin lirayı geçemeyecek.

Belirlenen tutar, 2026 yılı Temmuz ayına ait Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) değerine endekslenecek ve patentin alındığı aydaki TÜFE değeri dikkate alınarak güncellenecek.

ÜR-GE başvuru süreci yeniden düzenlendi

Düzenlemeyle ÜR-GE faaliyetleri için uygulanacak başvuru takvimi de değiştirildi. Buna göre, ilgili AR-GE projesinin sonuç raporunun sunulmasının ardından üç ay içerisinde ÜR-GE faaliyeti için başvuru yapılması gerekecek.

ÜR-GE çalışmalarına ise komisyon tarafından onay verilmesinin ardından başlanabilecek.

TÜFE hesaplamasında yeni dönem

EPDK, AR-GE ve ÜR-GE harcamalarının hesaplanmasında kullanılan TÜFE uygulamasında da değişikliğe gitti.

Buna göre AR-GE harcamasının bütçe teklifinde, ilgili projenin başvuru tarihinden önceki aya ait TÜFE değeri esas alınacak. Harcama aşamasında ise fiili harcamanın yapıldığı aydan önceki aya ilişkin TÜFE değeri üzerinden hesaplama yapılacak.

Kurum'a gerçekleştirilen tüm başvurular kapsamında hazırlanacak bütçe ve harcamalarda da başvuru tarihinden önceki aya ait TÜFE değeri dikkate alınacak.

"Format tehlikeli sularda avlanmaya zorluyor" iddiası

Dava dilekçesinde yapımcıları ağır ihmalkarlıkla suçlayan Floros, yarışmacıların Dominik Cumhuriyeti'ndeki Bayahibe açıklarında, turist teknelerinin yoğun güzergahında zıpkınla balık avlamaya mecbur bırakıldığını öne sürdü. Aynı sularda daha önce de benzer tehlikelerin ve hatta bir ölüm vakasının yaşandığını savunan yarışmacı, formatın güvenlik açıkları barındırdığını iddia etti.

Kaza anında yapılan basit bir turnikeyle hayata tutunduğunu belirten Floros, ardından ABD’nin Miami kentine nakledildiğini, 61 gün boyunca hastanede yatarak çok sayıda ameliyat geçirdiğini aktardı.

Pervaneye çarptı: Bacağı ampute edildi

Olay, 11 Mayıs tarihinde Saona Adası açıklarında meydana geldi. Çekimlere ara verildiği sırada denize girerek zıpkınla balık avlayan Floros, bölgeden geçen bir teknenin motor pervanelerine çarptı. Çarpmanın etkisiyle Floros’un sol bacağı kısmen ampute edilirken, sağ ayak bileğinde de ağır doku ve kemik hasarı meydana geldi.

Acun Medya: "Yarışma süreci dışında meydana geldi"

Konuya ilişkin açıklama yapan Acun Medya, hadiseyi ciddi bir kaza olarak nitelendirerek şu bilgileri paylaştı:

"Olayın tam olarak hangi koşullar altında meydana geldiğini açıklığa kavuşturmayı gerekli görüyoruz. Şu ana kadar elde edilen bilgilere göre kaza, yarışmacının reality şovun yarışma süreci dışında zıpkınla balık avlarken bir turist teknesi tarafından yaralanması sonucu meydana gelmiş gibi görünüyor. Yarışmacıya derhal ilk müdahale yapılmıştır; yerel makamlar olayın kesin nedenlerini ve tüm koşullarını aydınlatmak üzere soruşturmayı sürdürmektedir."

Yunan televizyonu programı askıya aldı

Facianın ardından programı ekranlara getiren Yunan kanalı SKAI, Survivor Yunanistan yayınlarını süresiz olarak askıya alma kararı aldı. SKAI tarafından Yunan haber kuruluşu eKathimerini’ye yapılan açıklamada, programın tüm prodüksiyon, organizasyon ve güvenlik sorumluluğunun münhasıran Acun Medya'nın kontrolünde olduğu vurgulandı.

AB'nin Tunus Delegasyonundan yapılan açıklamaya göre yardım çalışmaları, Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonunun (IFRC) desteğiyle Tunus Kızılayı tarafından yürütülecek. Altı aylık operasyon kapsamında yangınlardan etkilenen kişilerin temel ihtiyaçlarının karşılanması amaçlanıyor.

İtalya'dan yangın söndürme desteği

Tunus'un 23 Temmuz'da AB Sivil Koruma Mekanizması kapsamında yardım talebinde bulunduğu belirtildi. Bu talebin ardından İtalya tarafından iki Canadair tipi yangın söndürme uçağı bölgeye gönderildi.

AB ayrıca yangınların yol açtığı hasarın tespit edilmesi ve müdahale çalışmalarına destek sağlanması amacıyla Copernicus Acil Haritalama Servisini devreye aldı.

12 bin hektar alan zarar gördü

Yangınların Tunus'ta yaklaşık 12 bin hektarlık orman ve tarım arazisini etkilediği bildirildi. Tunus Kızılayının yaptığı değerlendirmelere göre ise yangınlardan doğrudan etkilenenlerin yanı sıra elektrik ve su kesintileri nedeniyle dolaylı olarak zarar görenlerle birlikte yaklaşık 41 bin 479 kişi etkilendi.

AB tarafından sağlanacak yardım kapsamında toplam 15 bin kişiye ulaşılması planlanıyor. Şubat 2027'nin sonuna kadar devam etmesi öngörülen operasyon süresince farklı alanlarda destek sağlanacak.

Barınma ve sağlık desteği sağlanacak

Yardım programında yangınlardan etkilenenlere barınma imkanları ve temel ev ihtiyaçlarının yanı sıra gıda ve nakdi yardım sunulacak. Bunun yanında sağlık hizmetleri, psikososyal destek ile su, sanitasyon ve hijyen ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik çalışmalar yürütülecek.

Bazı aileler evlerinden tahliye edildi

Tunus'ta son haftalarda etkisini sürdüren yangınlarda alevlerin yerleşim bölgelerine yaklaşması üzerine bazı aileler güvenlik gerekçesiyle evlerinden çıkarıldı.

Silyana vilayetinde bulunan Bargu Dağı'nda çıkan yangının geniş bir alana yayılması üzerine tahliye edilen ailelerin sayısı 140'a kadar yükseldi. Yangından etkilenen bölgelerde ekiplerin müdahale çalışmaları da sürdürüldü.

Diyanet Akademisi Başkanı değişti, 6 il müftüsü görevden alındı

Yayımlanan karara göre Diyanet İşleri Başkanlığı Diyanet Akademisi Başkanı Enver Osman Kaan görevden alınarak yerine Ahmet Bostancı atandı.

Kararla birlikte 6 il müftüsü görevden alındı:

• Bilecik İl Müftüsü Ahmet Dilek

• Karabük İl Müftüsü Ali Erhun

• Kocaeli İl Müftüsü Mehmet Sönmezoğlu

• Nevşehir İl Müftüsü Kazım Güzel

• Zonguldak İl Müftüsü İbrahim Halil Demir

• Konya İl Müftüsü Ali Öge

İl Müftülüklerinde Geniş Kapsamlı Rotasyon

Kararla çok sayıda il müftülüğüne yeni isimler atanırken bazı iller arasında karşılıklı yer değişimleri gerçekleştirildi:

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile bağlı kuruluşlar

Güzel Sanatlar Genel Müdür Yardımcılığına Hüseyin Yalçın Çakar atandı. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürü Ayhan Gök getirildi. Bolu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne İbrahim Emre Gürsoy, Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne Celal Baz atandı.

Erzurum Vakıflar Bölge Müdürlüğüne Murat Uslu getirildi. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığına yeniden Prof. Dr. Derya Örs atandı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Kırklareli İl Müdürü Bilgin Özbaş ile Muğla İl Müdürü Yakup Kütük görevden alındı. İl müdürlüklerinde yapılan görevlendirmeler şöyle oldu:

• Muğla İl Müdürlüğü: Mahmut Selçuk (Nevşehir İl Müdürü)

• Nevşehir İl Müdürlüğü: Cüneyd Özdemir (Ankara İl Müdürü)

• Ankara İl Müdürlüğü: Nevim Öz (Artvin İl Müdürü)

• Adıyaman İl Müdürlüğü: Mesut Polat

• Kilis İl Müdürlüğü: Çetin Tutaş

Milli Savunma, MGK ve TOKİ atamaları

Milli Savunma Bakanlığı Teknik Hizmetler Genel Müdür Yardımcısı Murat Soykan görevden alındı. Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Doğu Bölge Müdürlüğüne Cengiz Altaş atandı. Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Genel Sekreter Yardımcılığı görevine Tuğgeneral Murat Yetiş getirildi. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı 1. Hukuk Müşavirliğine Verda Gülsen Yaşar atandı.

Tanık uzmanlar uyardı: "Kendini çantayla boğmaya çalıştı, faturasız kayıt istendi"

Duruşmada sanık ve müşteki beyanlarının ardından, saldırgan İsa Aras Mersinli ile olay öncesinde temas kuran rehberlik öğretmeni, doktor ve psikologlar tanık sıfatıyla dinlendi. Uzmanların mahkemeye sunduğu beyanlar, çocuğun saldırı öncesi ağır psikolojik kriz sinyalleri verdiğini gösterdi.

Emniyet Psikoloğu D.Ö. sanık Uğur Mersinli'nin çocuğu için düzenli görüşmelere geldiğini ancak aralık ayından itibaren seansları kestiğini belirtti. Olaydan bir hafta önce sokakta karşılaştıklarını söyleyen D.Ö., "Bana 'Psikiyatra gidiyoruz, mutluyuz' dedi ve çocuğa otizm teşhisi konulduğunu söyledi" ifadelerini kullandı.

Psikolojik Danışman H.G. 7 Mart'ta yapılan görüşmelerde çocuğun yoğun teknoloji bağımlılığı ve canlı oyun arkadaşları olduğunu tespit ettiğini aktararak, kimlik yönelimi sorununu anneye ilettiğini ve aileyi psikiyatrik kliniğe yönlendirdiğini kaydetti.

Özel Klinik Danışmanı F.B. ailenin resmi kayıttan kaçındığına dikkat çekerek, "Hesap ödenirken fatura için kimlik bilgisi istediğimizde 'Fatura kesmeyin' dediler, bu sebeple resmi kayıt açılmadan görüşme sağlandı" dedi.

Rehberlik Öğretmeni E.İ. çocuğu 5. sınıftan bu yana takip ettiğini vurgulayan rehber öğretmen, "8. sınıfta okul çantasıyla kendi boğazını sıktı, kendini boğmaya çalıştı. Sorunca dersten sıkıldığını söyledi. Aileye teknolojiden uzak tutulması gerektiğini ilettim. Aras bana sürekli ağlama krizleriyle geliyordu ve arkadaş ilişkilerinde giderek yalnızlaşıyordu" diye konuştu.

• Dr. N.E.S. (KSÜ Tıp Fakültesi Hastanesi): EKG çekimi sırasında çocuğun kollarında derin kesikler fark ettiklerini belirterek, "Konuştuğumda canı sıkıldıkça kalem ve kalemtıraşla kendine zarar verdiğini söyledi. Adli vaka açtım ve çocuk psikiyatristine sevk ettim. Veli gelmeden bırakmayacağımı belirttim. Babası gelince başmüfettiş olduğunu söyledi, ben hekim olduğumu belirtince 'Canın sağ olsun' dedi" beyanında bulundu.

Savcı "Tutukluluk devam etsin" dedi, mahkeme anneyi tahliye etti

Duruşma savcısı, dosyadaki delil durumu ve suçun niteliğini gerekçe göstererek her iki sanığın da tutukluluk halinin devamını istedi. Ara kararını açıklayan mahkeme heyeti, baba Uğur Mersinli'nin tutukluluk halinin sürmesine, anne Peyman Pınar Mersinli'nin ise adli kontrol şartıyla tahliyesine karar vererek bir sonraki duruşmayı 4 Aralık 2026 tarihine erteledi.

Ailelerden adliye önünde tepki: "Reddi hakim isteyeceğiz"

Gece yarısı gelen tahliye kararı adliye koridorlarında ve bina önünde bekleyen ailelerin büyük tepkisine yol açtı.

Saldırıda hayatını kaybeden öğretmen Ayla Kara’nın avukatı Özcan Kara, adliye önünde yaptığı basın açıklamasında karara derhal itiraz edeceklerini duyurdu:

"Mahkeme heyeti tarafsızlığını ve adil yargılama hakkını açıkça zedelemiştir. Anne, zincirleme ihmallerin merkezindedir. Bu karar apaçık bir hukuk skandalıdır. Karara itiraz edeceğimiz gibi, tahliye yönünde oy kullanan heyet üyeleri hakkında da reddi hakim talebinde bulunacağız."

Saldırıda yaşamını yitiren Adnan Göktürk Yeşil’in babası Abdullah Cevdet Yeşil, "10-11 yaşındaki yavrularımızı toprağa verdik. Bir daha bu topraklarda benzer bir facia yaşanmasın diye buradayız ancak adalete olan güvenimiz ağır darbe aldı" dedi.

Olayda can veren Bayram Nabi Şişik’in annesi Mine Şişik ise gözyaşları içinde kararı eleştirdi:

"Yaklaşık 15 saattir süren duruşmada tüm tanıklar annenin vahim ihmallerini tek tek anlattı. Mahkeme, 'Evde yalnız iki kızım var' dediği için bu kadını serbest bıraktı. Evladının birini bu şekilde yetiştirmiş, biz ise evlatlarımızı mezara koyduk. Bu kararı asla kabul etmiyoruz."

İddianamenin detayları

Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan 43 sayfalık iddianamede baba Uğur Mersinli hakkında 10 kişiye yönelik "olası kastla öldürme", 15 kişiye yönelik "olası kastla yaralama" ve "6136 sayılı Kanun'a muhalefet" suçlarından hapis cezası talep ediliyor.

Anne Peyman Pınar Mersinli hakkında denetim ve gözetim yükümlülüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan hapis cezası isteniyor.

15 Nisan tarihinde Kahramanmaraş'taki Ayser Çalık Ortaokulu'nda 8. sınıf öğrencisi İsa Aras Mersinli'nin gerçekleştirdiği silahlı baskında öğretmen Ayla Kara ile 9 öğrenci yaşamını yitirmiş, 15 öğrenci ise yaralanmıştı.

Hava yoluyla Ankara'ya, ardından kara yoluyla Eskişehir'e nakledilen Demir'in cenazesi, Tepebaşı ilçesi Fevziçakmak Mahallesi'ndeki İlahiyat Camisi'ne getirildi.

"Kaptandan ve sorumlulardan şikayetçi olacağız"

Cenazeyi teslim alan eşi Abbas Demir, facia öncesinde eşiyle yaptığı son telefon görüşmesini anlatarak hukuki mücadele başlatacaklarını vurguladı:

"Bana gemiye bindiğini söyledi. 12.30'da aradım fakat haber alamadım. Telefonu denizin ortasında çeken bir telefon. En sonunda yeğenim geldi; pazardaydım, 'Dayı gemi batmış' dedi, ben öyle haber aldım. Gemi kaptanından ve diğer sorumlulardan şikayetçi olacağız, hakkımızı yasal yollarla sonuna kadar arayacağız."

Annesinin cenazesine ulaşıldığı için buruk bir teselli yaşadıklarını dile getiren oğlu Cemal Demir ise şunları söyledi:

"Bize bir mutluluk verdiler. Sesimizi duyurduk, sesimize de karşılık verdiler. Buradan Cumhurbaşkanımıza çok teşekkür ediyorum. Acı günümüz ama en azından annemin toprağına sarılacağım. Bana dirisi gelmedi, ölüsü geldi. 'Dirisini istemiyorum, bana ölüsünü verin' demiştim. Çok teşekkür ediyorum, annemi getirdiler. Artık sarılacak bir toprağı oldu. Mezarını güllerle donatacağız."

Elmas Demir'in naaşı, İlahiyat Camisi'nde öğle vakti kılınacak cenaze namazının ardından Eskişehir Asri Mezarlığı'nda toprağa verilecek.

Enkaz 554 metre derinlikte tespit edildi

30 Ağustos Pazar günü Girne-Taşucu seferini gerçekleştirmek üzere hareket eden "Filo Jet" isimli gemi, kalkıştan kısa bir süre sonra baş tarafından su almaya başlamış, limana geri dönüş manevrası yaptığı sırada alabora olarak batmıştı.

Resmi makamlar, kaza sonrasında 12 kişinin cenazesine ulaşıldığını, kayıp olduğu bildirilen 16 kişi için arama kurtarma çalışmalarının aralıksız sürdüğünü duyurmuştu. Batan gemi enkazının Girne açıklarında 554 metre derinlikte yer aldığı bildirilmişti.

Enerji iletim hatları için kamulaştırma

Kararlara göre, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) Genel Müdürlüğünün yürüteceği çeşitli enerji iletim projeleri kapsamında ihtiyaç duyulan taşınmazlar acele kamulaştırılacak.

Bu kapsamda 400/154 kV Yeşilhisar TM İrtibat Hatları Projesi, 380 kV Altınkaya-Sinop Enerji İletim Hattı Projesi ile 154 kV Çekerek Havza-Turhal Enerji İletim Hattı Projesi için belirlenen taşınmazlarda kamulaştırma işlemi gerçekleştirilecek.

Proje kapsamında direk yerlerinin mülkiyet şeklinde, iletken salınım gabarisinin ise irtifak hakkı kurulması yoluyla kamulaştırılması kararlaştırıldı.

İki enerji projesi daha kapsama alındı

Ayrıca 154 kV Nizip OSB Transformatör Merkezi Sahası Projesi ile 154 kV Çekerek Havza-Turhal Enerji İletim Hattı Projesi kapsamında bulunan bazı taşınmazların da TEİAŞ tarafından acele kamulaştırılmasına karar verildi.

Söz konusu kararlarla enerji iletim altyapısına yönelik projelerin ihtiyaç duyduğu alanların temin edilmesi amaçlanıyor.

TPAO'nun Trakya projesi için de kamulaştırma

Kararlardan biri de Trakya Petrol ve Doğal Gaz Arama ve Üretim Projesi'ni kapsıyor. Proje kapsamında petrol ve doğal gaz arama ve üretim faaliyetlerinin yürütülebilmesi için ruhsat sahalarında ihtiyaç duyulan bazı taşınmazlar Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından acele kamulaştırılacak.

Kamulaştırma kapsamında lokasyon alanları ve yolların yanı sıra petrol ve doğal gaz boru hatları, enerji nakil hatları, üretim kampları, idari kampüs alanları ve depolama tesisleri için gerekli taşınmazlar bulunuyor.

Bu alanların bir bölümünün mülkiyet şeklinde, bir bölümünün ise daimi veya geçici irtifak hakkı kurulması suretiyle kamulaştırılması planlanıyor.

Mahsur kalanlar itfaiye ekiplerince tahliye edildi

Dumanların ve alevlerin binayı kaplaması üzerine çevredekilerin ihbarıyla olay yerine çok sayıda itfaiye, polis ve 112 Acil Sağlık ekibi sevk edildi.

Yangın sırasında binanın üst katlarında mahsur kaldığı belirlenen 7 kişi, itfaiye merdiveni ve kurtarma ekiplerinin müdahalesiyle güvenli alana tahliye edildi.

12 kişi hastaneye kaldırıldı

Yoğun dumandan etkilenen ve hafif yaralanan 12 kişiye ilk müdahale olay yerinde bekletilen ambulanslarda yapıldı. Yaralılar, müdahalelerin ardından tedbir ve tedavi amaçlı çevredeki hastanelere sevk edildi.

İtfaiye ekiplerinin yaklaşık bir saat süren yoğun çalışması neticesinde yangın tamamen söndürüldü ve binada duman tahliyesi ile soğutma işlemleri başlatıldı. Olayın çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

5 Eylül Cumartesi günü Ankara'nın tüm ilçelerinde beklenen günün en yüksek sıcaklık değerleri ve gökyüzü durumu:

Sıcaklıklar mevsim normallerinin 2-4 derece üzerinde

Meteoroloji verilerine göre hava sıcaklıkları yurt genelinde mevsim normallerinin 2 ila 4 derece üzerinde kalmaya devam edecek. Rüzgarın ise genellikle kuzeyli yönlerden, güney kesimlerde ise güney yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette esmesi tahmin ediliyor.

Rize ve Artvin çevrelerinde yağışlar kuvvetli olacak

Tahmin raporuna göre; Batı Akdeniz’in iç kesimleri, Doğu Akdeniz’in Toroslar mevkii, Doğu Karadeniz kıyıları, Orta Karadeniz'in iç kesimlerinin yüksekleri ile Hatay’ın kıyıları, Osmaniye, Denizli, Artvin, Kars ve Ardahan çevrelerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak geçişleri etkili olacak. Yağışların özellikle Doğu Karadeniz kıyı hattında, Rize ve Artvin çevrelerinde yerel kuvvetli olması beklendiğinden ani sel, su baskını ve yıldırım riskine karşı tedbirli olunması gerektiği bildirildi.

İl il 5 Eylül hava durumu raporu

MGM'nin yayımladığı raporda yer alan tüm illerin en yüksek hava sıcaklıkları ve beklenen gökyüzü durumları:

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

CUMHURBAŞKANI KARARLARI

–– İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayısı: 11723)

–– Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Bazı Mal ve Hizmetlerden Ücretsiz veya İndirimli Olarak Faydalanacakların Tespitine İlişkin Karar (Karar Sayısı: 11724)

–– Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü Bünyesinde Bulunan Güzel Sanatlar Enstitüsünün Kapatılması, Munzur Üniversitesi Rektörlüğü Bünyesinde Yabancı Diller ve Turizm Fakültesi Kurulması, Kayseri Üniversitesi Rektörlüğü Bünyesinde Bulunan Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesinin Adının Mühendislik ve Tasarım Fakültesi Olarak Değiştirilmesi, Türkiye Uluslararası İslam, Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörlüğü Bünyesinde Yabancı Diller Yüksekokulu Kurulması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11725)

–– Şehir İçi Raylı Ulaşım Sistemleri, Metrolar ve Bunlarla İlgili Tesislerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca Üstlenilmesi, Devralınması ve Tamamlanmasını Müteakip Devri ile İlgili Şartların Belirlenmesine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11726)

–– İstanbul İli, Fatih İlçesi Sınırları İçerisinde Bulunan Alanın Yenileme Alanı İlan Edilmesi Hakkındaki 1/4/2013 Tarihli ve 2013/4599 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11727)

–– Orman Genel Müdürlüğünün Taşra Teşkilatında Belirtilen Orman İşletme Müdürlüğünün Kurulması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11728)

–– Eskişehir İli, İnönü İlçesinde Bulunan Sınırları Gösterilen Alanın Ford Otomotiv Sanayi Anonim Şirketi Eskişehir Özel Endüstri Bölgesi Olarak İlan Edilmesi Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11729)

–– Sakarya İli, Ferizli İlçesinde Bulunan Bazı Alanların Sakarya Ferizli Endüstri Bölgesi Olarak İlan Edilmesi Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11730)

–– Sakarya İli, Kaynarca İlçesinde Bulunan Bazı Alanların Sakarya Kaynarca Endüstri Bölgesi Olarak İlan Edilmesi Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11731)

–– Adana Yumurtalık Serbest Bölgesinin Sınırlarının Yeniden Belirlenmesi Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11732)

–– Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1267 (1999), 1988 (2011), 1989 (2011) ve 2253 (2015) Sayılı Kararlarıyla Listelenen Kişi, Kuruluş veya Organizasyonların Tasarrufunda Bulunan Malvarlığının Dondurulması Hakkındaki 30/9/2013 Tarihli ve 2013/5428 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Eki (1) Sayılı Listede Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar (Karar Sayısı: 11733)

–– 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci Maddesinde Yer Alan Tevkifat Oranları Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11734)

–– 400/154 kV Yeşilhisar TM İrtibat Hatları Projesi Kapsamında Bazı Taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Tarafından Acele Kamulaştırılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11735)

–– 380 kV Altınkaya-Sinop Enerji İletim Hattı Projesi Kapsamında Bazı Taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Tarafından Acele Kamulaştırılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11736)

–– 154 kV Nizip OSB Transformatör Merkezi Sahası Projesi Kapsamında Bazı Taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Tarafından Acele Kamulaştırılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11737)

–– Trakya Petrol ve Doğal Gaz Arama ve Üretim Projesi Kapsamında Petrol ve Doğal Gaz Arama ve Üretim Faaliyetlerini Gerçekleştirmek Amacıyla Ruhsat Alanlarında; Lokasyon Alanı ve Yolu, Petrol ve Doğalgaz Boru Hattı, Enerji Nakil Hattı, Üretim Kampları, İdari Kampüs Alanları ve Depolama Tesisleri Yapımı İçin İhtiyaç Duyulan Bazı Taşınmazların Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Tarafından Acele Kamulaştırılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11738)

–– 154 kV Çekerek Havza-Turhal Enerji İletim Hattı Projesi Kapsamında Bazı Taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Tarafından Acele Kamulaştırılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11739)

–– Çukurova Bölgesi Endüstri Bölgeleri ve İskenderun Körfezi Deniz Limanları İçin Demiryolu İltisak Hattı Bağlantısı Yapım İşi Kapsamında Bazı Taşınmazların Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü) Tarafından Acele Kamulaştırılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11740)

–– Aşağı Fırat 2. Merhale Sulama Projesi (GAP) Kapsamındaki Mardin Depolaması 2. Kademe İnşaatı ve Pompa İstasyonunun Yapımı Amacıyla Bazı Taşınmazların Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Tarafından Acele Kamulaştırılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11741)

–– Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile İlgili Kararlar (Karar Sayısı: 11742, 11743, 11744, 11745, 11746, 11747, 11748, 11749, 11750)

ATAMA KARARLARI

–– Cumhurbaşkanlığı Tarafından Yapılan Atamalar Hakkında Kararlar (Karar: 2026/277, 278, 279, 280, 281, 282, 283, 284, 285, 286, 287, 288, 289, 290, 291, 292, 293, 294, 295, 296, 297)

HÂKİMLER VE SAVCILAR KURULU KARARI

–– Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 03/09/2026 Tarihli ve 1045 Sayılı Kararı

YÖNETMELİKLER

–– Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Söndürülmesinde Görevlilerin Görecekleri İşler Hakkında Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik (Karar Sayısı: 11751)

–– Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Orman Yangınlarıyla Mücadele Çalışmaları Hakkında Yönetmelik

TEBLİĞLER

–– Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 538)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 595)

–– İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ (İhracat: 2017/4)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (İhracat: 2026/3)

KURUL KARARI

–– Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 03/09/2026 Tarihli ve 14846 Sayılı Kararı

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

b - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı Müsteşarlığı görevine ise Murat Salel atandı.

Kararnameler Resmi Gazete'de yayımlandı

KKTC Resmi Gazetesi'nin 4 Eylül 2026 tarihli özel sayısında yayımlanan kararnamelere göre, Enver Öztürk'ün görevine 5 Eylül 2026 itibarıyla son verildi.

Öztürk'ten boşalan Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı Müsteşarlığına Murat Salel'in atanmasına karar verildi. Salel'in ataması da 5 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak.

İki müdür de görevden alındı

Yayımlanan kararnameler kapsamında Bakanlık Müdürü Mustafa Ambar ile Limanlar Dairesi Müdürü Emsal Emirzadeoğluları da görevlerinden alındı.

Ambar ve Emirzadeoğluları'nın görevden alınmasının ardından söz konusu kadrolara ilişkin yeni bir atama kararı ise yayımlanmadı.

Türkiye Futbol Federasyonunun (TFF) kararı doğrultusunda 22 Haziran’da başlayan yaz transfer dönemi, gece saat 00.00 itibarıyla sona erdi.

Kulüplerin kadrolarını güçlendirmek için gerçekleştirdiği transfer sürecinin ardından gözler ikinci transfer ve tescil dönemine çevrildi.

"Ara transfer dönemi" olarak adlandırılan ikinci dönem, 1 Ocak 2027’de başlayacak ve 5 Şubat 2027 tarihinde sona erecek.

Venezuela'nın ardından İran'da da askeri olarak her şeyi yaptıklarını ve çok başarılı olduklarını savunan Trump, aktif olarak bir saldırı halinde olmadıklarını dile getirdi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İran'la yaşanan gerilim için "savaş" ifadesini özellikle kullanmadığı hatırlatılan Trump, "Birçok kişi buna savaş demiyor. Ben buna askeri çatışma diyorum çünkü bizim için önemsiz bir mesele. İran bizim için büyük bir mesele değil. Venezuela'ya müdahale ettik, buraya da müdahale ettik." diye konuştu.

İran'la çatışmalarda sadece 18 ABD askerinin öldüğünü kaydeden Trump, bunun Vietnam veya Afganistan savaşları ile kıyaslandığında çok büyük bir sayı olmadığını söyledi.

"Kazma Dağı'nı yakında vurabiliriz"

Trump, Hürmüz Boğazı ve etrafındaki gelişmeleri çok yakından takip ettiklerini vurgulayarak, Kazma Dağı civarındaki hareketliliği izlediklerini söyledi.

"Eğer o bölgede gelişmeler olursa Kazma Dağı'nı yakında vurabiliriz." diyen Trump, Hürmüz Boğazı'nı ise petrol tankerlerinin geçişi için açık tuttuklarını savundu.

Çin, İran krizine dahil olmadı

Öte yandan Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Beyaz Saray'da 24 Eylül'de görüşeceğini ifade ederek "Çin Devlet Başkanı Şi ile çok iyi anlaşıyorum. Şi'ye 'Lütfen İran konusunda dahil olmayın' dedim. Onlar da gerçekten pek de dahil olmadılar." dedi.

Çin'in istese bu sürece çok daha aktif katılabileceğini savunan Trump, bununla birlikte Pekin'in, İran gerilimine çok az müdahil olduğunu belirtti.

Karşılaşmada Galatasaray adına Victor Osimhen 33. dakikada yaşadığı sakatlık nedeniyle oyundan çıkarken, Barış Alper Yılmaz Nijeryalı yıldızın yerine dahil oldu. Başakşehir'de ise Umut Bozok, 79. dakikada doğrudan kırmızı kartla oyun dışında kaldı. Galatasaray'ın yeni transferleri Deniz Gül ve Rafael Leao da mücadelede ilk kez forma şansı buldu.

"Bu sezonun çok zor geçeceğini gördük"

Maçın ardından basın mensuplarının karşısına geçen Galatasaray 2. Başkanı Metin Öztürk, kazanılan üç puanın önemine dikkat çekerken hakem yönetimiyle ilgili sert ifadeler kullandı.

Öztürk, "Kazandığımız 3 puan için mutluyuz. Ligin çok başı. Liderliğimiz devam ediyor. Şimdi önemli bir Avrupa maçımız var. Bu sezonun çok zor geçeceğini gördük! Bu hakem, hazırlık maçında hocamızı sindirmek için kırmızı kart gösterdi. Ne oluyor? Ne oluyor ya!" dedi.

Penaltı ve ofsayt kararlarına tepki

Karşılaşmadaki penaltı kararını ve Galatasaray'ın attığı bir golde uygulanan ofsayt incelemesini de eleştiren Öztürk, hakemler arasındaki iletişime de tepki gösterdi.

Galatasaraylı yönetici, "Böyle penaltı mı olur, o zaman her maç 8 tane penaltı olur! Attığımız gol, ofsayt çizgisi çizilemiyor. Yanlış adamdan çizdiler! Yazık değil mi emeğe! Orta hakem ve yan hakem anlaşamıyor! Dünyanın her yerinde faul! Onun verdiğini öbürü kabul etmiyor!" ifadelerini kullandı.

Osimhen'in golünün VAR incelemesi sonrasında geçerli sayılmasına da değinen Öztürk, "Osimhen'in golünü VAR'dan veriyor! VAR'lık ne var, filenin ortası ya! Orada tutmayan hakemleri bize gönderiyorlar. İyi olanları tutuyorlar. Galatasaray'ın lehine, aleyhine demiyorum bunu." şeklinde konuştu.

"Galatasaray'ın şampiyonluğu engellenmeye çalışılacak!"

Sezon boyunca hakem kararlarının gündemde olacağını öne süren Metin Öztürk, Galatasaray'ın şampiyonluk yarışında önünün kesilmeye çalışılacağını savundu.

Öztürk, "Belli bu sene zor geçecek! Galatasaray'ın şampiyonluğu engellenmeye çalışılacak! Ne yaparsanız yapın, Galatasaray alnının akı, taraftarı, yöneticisi ve taraftarıyla şampiyon olacak." dedi.

Mahmut Uslu göndermesi

Metin Öztürk, açıklamalarının devamında Fenerbahçe Genel Sekreteri Mahmut Uslu'nun daha önce Türkiye Futbol Federasyonu'na yönelik sert sözleri nedeniyle aldığı cezanın sonrasında kaldırılmasına da göndermede bulundu.

Öztürk, "Geçenlerde bir rakibimizin yöneticisi, federasyonun içinden geçti! Haklı, haksız, herkesin başına geliyor. Önce ceza, sonra kaldırdılar. Ümit ediyorum ki bana da aynısını yaparlar!" ifadelerini kullandı.

Soruşturma çerçevesinde İrfan Yılmaz hakkında, “suç örgütüne üye olma”, “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık” ve “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama” suçlarından gözaltı kararı verildi.

Yapılan tespitlerde firari olduğu belirlenen Yılmaz’ın yakalanması için hakkında yakalama kararı çıkarıldığı öğrenildi.

6 Kalem Tıbbi Cihaz mal alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecektir.
İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:

2- İhalenin

3- İhale konusu mal alımının

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.
4.1.5. Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajından yararlanmak isteyen istekliler tarafından sunulacak yerli malı belgesi

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6- İhale yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olup yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır.

7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.


10- Bu ihalede, kısmı teklif verilebilir.

11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (YüzYirmi) takvim günüdür.

14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15- Diğer hususlar:

Teklif fiyatı ihale komisyonu tarafından aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.

“İtalya Cumhuriyeti’nin ‘en uzun süre görevde kalan başbakanı’ unvanını elde eden Sayın Giorgia Meloni’yi yürekten tebrik ediyorum.

Sayın Giorgia Meloni ile ülkelerimiz arasındaki iş birliği ve dayanışmayı her geçen gün daha da güçlendireceğimize yürekten inanıyorum.”

“Girne açıklarında meydana gelen deniz kazasının ardından, gemi enkazında bu sabah ulaşılan iki kadın naaşının kimlik tespit çalışmaları tamamlanmıştır.

Polis Teşkilatımız tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda naaşların Şerife Özdemir ve Nazmiye Özbolat’a ait olduğu belirlenmiş, ailelerine gerekli bilgilendirme yapılmıştır.

Yapılan kimlik tespit çalışmalarının ardından, kazada hayatını kaybeden insanlarımızın sayısı 12, kayıp insanlarımızın sayısı ise 16 olarak teyit edilmiştir.

Merhumelere Allah’tan rahmet, yaslı ailelerine ve yakınlarına sabır ve başsağlığı diliyoruz.

Kayıp insanlarımıza ulaşmak amacıyla yürütülen arama çalışmaları, Türkiye Cumhuriyeti’nin güçlü desteği ve ilgili tüm birimlerimizin katılımıyla 7 gün 24 saat esasına göre, hiç ara verilmeden devam etmektedir.

Sahadaki gelişmeleri anbean takip ediyor, tüm imkanlarımızla kayıp insanlarımıza ulaşmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Milletimizin bir kez daha başı sağ olsun.”

Ailesinde anevrizma öyküsü olanlar kontrollerini ihmal etmemeli

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, anevrizmanın beyin damarlarının belirli bölgelerinde oluşan balonlaşmalar olduğunu belirterek, hastalığın özellikle 40 yaşından sonra daha sık görüldüğünü söyledi.

Doğuştan gelen yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzına bağlı olarak damarların elastikiyetini kaybetmesinin anevrizma gelişiminde önemli rol oynadığını ifade eden Tekiner, anevrizma kanamalarının beynin etkilenen bölgesine göre ölümden kalıcı sakatlığa kadar uzanan ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Erken tanının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Tekiner, ailesinde anevrizma öyküsü bulunan kişilerin BT anjiyografi veya MR anjiyografi ile mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte 5 milimetrenin altındaki anevrizmalara çoğunlukla müdahale edilmediğini hatırlatan Tekiner, son yıllarda tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde komplikasyon riskinin yüzde 1’in altına düştüğünü, bu nedenle uygun hastalarda daha küçük anevrizmaların da tedavi edilebildiğini belirtti.

Şah damarındaki plaklar inmenin en önemli nedenlerinden biri

Programda inme ve felç konusunda da önemli bilgiler veren Prof. Dr. Tekiner, beyni besleyen damarların sağlıklı olmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Şah damarı olarak bilinen karotis arterlerde oluşan plakların inmelerin yaklaşık yüzde 20-25’inden sorumlu olduğunu belirten Tekiner, obezite başta olmak üzere sağlıksız yaşam tarzının damar yapısını bozduğunu söyledi.

Fazla yağ dokusunun karaciğer aracılığıyla dolaşıma katılarak damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade eden Tekiner, kötü kolesterol ile birleşen bu sürecin damar tıkanıklığına ve emboliye neden olabildiğini belirtti.

Yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve ilerleyen yaşın da inme riskini artırdığını vurgulayan Tekiner, damar yapısındaki bozulmanın yalnızca beyni değil tüm organ ve sistemleri etkilediğini söyledi.

İnmede ilk 2 saat hayat kurtarıyor

İnme belirtilerinin fark edildiği anda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, bulantı, kusma, bilinç kaybı, yüz felci, konuşma bozukluğu ve kol veya bacakta güç kaybı gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskiden ilk 6 saatin kritik kabul edildiğini hatırlatan Tekiner, günümüzde özellikle ilk 2 saatin tedavi başarısı açısından çok daha önemli olduğunun altını çizdi.

Hastaneye zamanında ulaştırılan hastalarda uygun durumlarda damar açıcı tedavi uygulanabildiğini ya da pıhtının girişimsel yöntemlerle damardan çıkarılabildiğini belirten Tekiner, hızlı müdahalenin hastanın yaşamını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

İnme tedavisi bir ekip işidir

İnme tedavisinde başarının hızlı ve koordineli çalışmaya bağlı olduğunu belirten Prof. Dr. Tekiner, hastanın 112 ekipleri tarafından en kısa sürede uygun hastaneye ulaştırılması, acil serviste zaman kaybetmeden değerlendirilmesi ve deneyimli ekipler tarafından müdahale edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tüm sürecin kusursuz işlemesi halinde hastaya hastaneye ulaştıktan sonraki 10-15 dakika içerisinde müdahale edilebildiğini belirten Tekiner, bu sayede hastaların kalıcı hasar gelişmeden normal yaşamlarına dönebilme şansının önemli ölçüde arttığını söyledi.

Sigara ve elektronik sigara damar sağlığının düşmanı

Prof. Dr. Tekiner, damar sağlığını korumak için halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çekti.

Herhangi bir besinin tek başına kanı sulandırmasının mümkün olmadığını belirten Tekiner, sağlıklı ve dengeli beslenmenin damar yapısını korumanın temel şartı olduğunu söyledi.

Sigaranın damar sağlığının en büyük düşmanlarından biri olduğunu vurgulayan Tekiner, elektronik sigaraların da masum olmadığını, binlerce zararlı madde içerdiğini ve damar yapısını olumsuz etkilediğini ifade etti.

Hareketli yaşam ve stres kontrolü sağlıklı yaşlanmanın anahtarı

Prof. Dr. Ayhan Tekiner, sağlıklı damar yapısının genç yaşlardan itibaren korunması gerektiğini belirterek, obezite ile mücadele, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin beyin ve damar hastalıklarından korunmada en etkili yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürünmesini öneren Tekiner, egzersize yeni başlayacak özellikle obezite, hipertansiyon ve diyabet hastalarının sabahın erken saatleri yerine öğleden sonra veya akşamüstünü tercih etmelerinin daha uygun olacağını ifade etti.

Geç saatlerde yemek yememek, yeterli sıvı tüketmek ve düzenli hareket etmenin damar sağlığını desteklediğini belirten Tekiner, stresin de kortizol salgısını artırarak tansiyon ve kan şekerini yükselttiğini, bunun da damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Uzun ve kaliteli yaşamın temelinde sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, sigaradan uzak durma ve stresin kontrol altında tutulmasının bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tekiner, “Yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek için damar sağlığımıza genç yaşlardan itibaren yatırım yapmalıyız” dedi.

"Görüntüyle gerçek hiçbir zaman aynı değildi"

Akkoç, yıllar boyunca devlet yönetiminde görünenle yaşananın farklı olduğunu gözlemlediğini belirterek şöyle konuştu:

"Devletlerin yönetiminde ve siyasi olaylarda, hatta savaşlarda bile görüntüyle gerçeğin birbirinden farklı olduğunu, senaryoların önceden hazırlandığını yaşayarak gördük. 1950 yılından itibaren Amerika'nın desteğiyle iktidara gelen hükümetlerin, çizilen çizginin dışına çıktıkları zaman yine darbelerle görevden alındıklarını gördüm."

"Doğan Koloğlu bana 'Nihat Erim başbakan olacak' dedi"

Yeni İstanbul Gazetesi Ankara Bürosu'nda görev yaptığı dönemi anlatan Akkoç, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun kendisine sürekli aynı bilgiyi doğrulatmaya çalıştığını söyledi.

"Doğan ağabey bana, 'Çok önemli bir yerden duydum. Nihat Erim başbakan olacakmış. Konuşabilir misin?' dedi. Ben de 'Nasıl sorayım? Demirel başbakan, İnönü muhalefet lideri. Böyle bir soru sorulur mu?' diye cevap veriyordum. Ama salı, çarşamba, perşembe aynı şey tekrarlandı."

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi"

Israrlar üzerine Nihat Erim'i aradığını söyleyen Akkoç, o telefon görüşmesini şu sözlerle anlattı:

"Telefonu çevirdim. 'Beyefendi hayırlı uğurlu olsun. Başbakan oluyormuşsunuz' dedim. Ama bunun benim sorum olmadığını, Genel Yayın Müdürü Doğan Koloğlu'nun sorusu olduğunu söyledim. Nihat Bey şaşırdı. 'Ya Fethi Bey, nereden çıktı bu?' dedi. Ben de kaynağı söylemedim. Çünkü telefonların dinlendiğini biliyorduk."

Akkoç, yıllar sonra bu olayı değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

"Nihat Erim başbakan olacağını benden öğrendi. O konuşmada bunu kendisinin de bilmediğini anladım."

"Telefon konuşmasını unutmamı rica etti"

Muhtıranın ardından yaşananları da anlatan Akkoç, Erim'in koruma müdürü aracılığıyla kendisine mesaj gönderdiğini belirtti.

"Koruma müdürü yanıma geldi. 'Sayın Nihat Bey'in size saygıları var, o telefon konuşmasını unutmanızı rica ediyor' dedi. Ben de 'O konuşmayı unuttum. Ama hükümet güvenoyu aldıktan sonra ilk demecini bana versin' dedim. İlk yazılı demecini bana gönderdi."

"12 Mart'ın üç temel nedeni vardı"

Akkoç, muhtıranın yalnızca iç politik gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek üç temel neden sıraladı:

"Birinci sebep haşhaştı. Amerika Demirel'e 'Haşhaşı kapat' diyordu. Demirel ise 'Daraltırım ama tamamen kapatamam' diyordu.

İkinci sebep Sovyetler Birliği ile yapılan ağır sanayi hamleleriydi. Türkiye'nin en büyük fabrikalarını Ruslara kurdurmuşlardı.

Üçüncü sebep ise Nixon'ın Çin ziyareti sonrasında Türkiye'ye yaptığı baskıydı. Tayvan'la ilişkilerin kesilip Mao'nun Çin'inin tanınması isteniyordu. Demirel bunu kabul etmedi."

"İlk kararname haşhaş yasağı oldu"

Akkoç, şöyle devam etti:

"Nihat Erim başbakan olduktan sonra imzaladığı ilk kararname haşhaş ekiminin yasaklanması oldu. Darbelerin temelinde, 1946'dan sonra çizilen çizginin dışına çıkan iktidarların değiştirilmesi anlayışı vardı."

Kistik fibrozisin genetik geçişli, kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın anne karnından itibaren gelişmeye başladığını söyledi. Hastalığın temelinde salgı yapan hücrelerde bulunan klor kanallarındaki bozukluğun yer aldığını ifade eden Özçelik, bu nedenle tüm salgıların normalden daha koyu ve yapışkan hale geldiğini kaydetti.

En fazla akciğerleri etkiliyor

Kistik fibrozisin birçok organı etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Özçelik, en ciddi hasarın akciğerlerde oluştuğunu söyledi.

Akciğerlerde biriken koyu kıvamlı mukusun solunum yollarını tıkadığını, bu ortamda yerleşen mikropların temizlenememesi nedeniyle tekrarlayan enfeksiyonlar ve zamanla ilerleyici akciğer hasarı geliştiğini anlatan Özçelik, hastalığın yalnızca akciğerleri değil, üst solunum yolları ile mide-bağırsak sistemini de etkileyebildiğini ifade etti. Kistik fibrozisli hastalarda insülin direnci ve üreme sistemiyle ilgili sorunların da görülebildiğini belirtti.

Akraba evlilikleri riski artırıyor

Kistik fibrozisin çekinik genlerle aktarılan bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özçelik, özellikle akraba evliliklerinde hastalığın ortaya çıkma riskinin önemli ölçüde arttığını söyledi. Özçelik, bu nedenle genetik danışmanlığın ve akraba evliliklerinin azaltılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Erken tanı tedavinin başarısını artırıyor

Hastalığın ne kadar erken tanınırsa tedavinin o kadar başarılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu nedenle yenidoğan tarama programlarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Yenidoğan tarama testleri sayesinde hastalığın henüz belirti vermeden saptanabildiğini ifade eden Özçelik, erken dönemde başlanan tedavilerle organ hasarı gelişmeden hastalığın kontrol altına alınabildiğini kaydetti. Özçelik günümüzde bazı modülatör tedavilerin bebekler henüz bir aylıkken başlanabildiğini belirtti.

“Yenidoğan tarama testlerinden korkmayın”

Son yıllarda yenidoğan tarama testlerine yönelik çeşitli yanlış bilgilerin yayıldığını söyleyen Prof. Dr. Özçelik, ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Bazı ailelerin bebeklerinden kan örneği alınmasını istemediğini belirten Özçelik, kan örneklerinin farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm sürecin devlet kontrolünde yürütüldüğünü ifade ederek ailelerin bu testleri mutlaka yaptırması gerektiğini söyledi.

Kistik fibrozis sürekli bakım gerektiriyor

Kistik fibrozisin yaşam boyu düzenli takip gerektiren bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özçelik, tedavide en önemli basamaklardan birinin akciğer bakımının sağlanması olduğunu belirtti.

Ailelerin solunum fizyoterapisi ve günlük bakım için saatler harcadığını ifade eden Özçelik, hastaların sık akciğer enfeksiyonları nedeniyle zaman zaman hastaneye yatmak zorunda kaldıklarını söyledi. Özçelik, organlar hasar görmeden önce tedaviye başlanmasının yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Modülatör tedavilerde yeni dönem

Kistik fibrozis tedavisinde son yılların en önemli gelişmelerinden birinin modülatör tedaviler olduğunu belirten Prof. Dr. Özçelik, bu ilaçların hastalığın temelindeki klor kanalındaki bozukluğu hedef aldığını söyledi.

İlk modülatör tedavilerin 2012 yılında kullanılmaya başlandığını, tedavilerin yıllar içinde gelişerek 2019 yılında üçlü kombinasyonlara ulaştığını belirten Özçelik, modülatör tedavilerin 2025 yılının Ağustos ayından itibaren geri ödeme kapsamına alınmasının hastalar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Bu tedavilerin yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Özçelik, ayrıca hastalığın hücresel mekanizmasını düzeltmeye yönelik yeni ilaçlarla ilgili faz 2 ve faz 3 klinik çalışmaların da sürdüğünü söyledi.

Erkek hastalarda kısırlık sık görülüyor

Prof. Dr. Özçelik, kistik fibrozisli erkeklerde kısırlığın oldukça yüksek oranlarda görüldüğünü belirterek, hastalığın yalnızca solunum sistemini değil, yaşamın birçok alanını etkileyen çok yönlü bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekti.

Çocuklar sosyal yaşamda da zorlanabiliyor

Sık öksürük ve balgam nedeniyle çocukların okul ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayabildiğini belirten Özçelik, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle sık hastane yatışlarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Büyüme ve gelişmenin akranlarının gerisinde kalmasının hem çocukları hem de ailelerini psikolojik olarak zorlayabildiğini ifade eden Özçelik, günümüzde tedavide sağlanan gelişmeler sayesinde bu çocukların geleceğe çok daha umutla bakabildiğini belirtti.

Yaşam süresi önemli ölçüde uzadı

Kistik fibrozisin tanımlandığı ilk yıllarda hastaların büyük bölümünün iki yaşına ulaşamadan yaşamını yitirdiğini hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, hastalığın 1938-1939 yıllarında tanımlandığını, 1989 yılında ise hastalığa neden olan genin keşfedildiğini söyledi.

Genetik keşfin ardından geçen süreçte tedavide büyük ilerlemeler kaydedildiğini belirten Özçelik, bugün erken tanı alan ve uygun tedavi gören hastaların yaşam sürelerinin ve yaşam kalitelerinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İleri yaşta da tanı konulabiliyor

Kistik fibrozisin en sık beyaz ırkta görüldüğünü, siyah ırkta daha düşük, sarı ırkta ise daha nadir rastlandığını belirten Prof. Dr. Özçelik, hastalığın yalnızca çocukluk çağında görülmediğini de vurguladı.

Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, sürekli balgam çıkarma, büyüme geriliği bulunan çocukların mutlaka kistik fibrozis açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özçelik, bronş genişlemesi bulunan erişkin hastalarda da ayırıcı tanıda kistik fibrozisin mutlaka düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Literatürde 81 yaşında kistik fibrozis tanısı alan hastaların bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özçelik, aile öyküsü bulunan gebeliklerde ise anne karnında takip ile hastalığın erken dönemde saptanabildiğini sözlerine ekledi.

Dünyada 2,8 milyon, Türkiye’de yaklaşık 83 bin kişi MS ile yaşıyor

Multipl Skleroz (MS), dünyada yaklaşık 2,8 milyon, Türkiye’de ise 82–83 bin kişiyi etkileyen kronik bir nörolojik hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın merkezi sinir sistemini etkilediğini anlatan Prof. Dr. Mungan, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini saran miyelin kılıfının, bağışıklık sistemindeki bozukluklar nedeniyle hasar gördüğünü belirterek şunları söyledi:

“Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyelin kılıfında yıkıma yol açıyor ve sinir hücreleri arasındaki iletiyi bozuyor. Bunun sonucunda da hastalık çok farklı belirtilerle ortaya çıkıyor.”

MS’nin bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ancak genetik ve çevresel faktörlerin de hastalığın oluşumu ve ilerlemesinde önemli rol oynadığını ifade eden Mungan, hastalığın kadınlarda erkeklere göre 2,5–3 kat daha sık görüldüğünü, özellikle 20–40 yaş arasında ortaya çıktığını söyledi.

Kadınlarda daha sık görülmesinin kesin nedeninin bilinmediğini belirten Mungan, “Östrojen ve diğer kadınlık hormonlarının bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle özellikle doğurganlık çağında hastalık daha sık görülüyor.” dedi.

Mungan, son yıllarda tanı olanaklarının gelişmesi sayesinde ileri yaşta başlayan MS vakalarının daha sık tanı aldığını, nadir de olsa çocukluk çağında da görülebildiğini söyledi.

İlk belirti görme kaybı da olabilir, uyuşma da…

MS’nin çok farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, en sık görülen bulguların;

• Görme kaybı,
• Çift görme,
• Kol veya bacakta uyuşma,
• Güçsüzlük,
• Denge bozukluğu,
• İdrar problemleri olduğunu söyledi.

MR’da görülen plakların beynin veya omuriliğin hangi bölgesini etkilediğine göre belirtilerin değiştiğini belirten Mungan, “Plak hangi fonksiyonu etkiliyorsa hastanın şikâyeti de ona göre ortaya çıkıyor.” dedi.

Görme kaybı yaşayan hastaların çoğunlukla önce göz hastalıkları uzmanına başvurduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, göz muayenesinde sorun bulunmaması halinde hastaların nörolojiye yönlendirildiğini söyledi.

Tanıda MR ve nörolojik muayene belirleyici

MS tanısında ayrıntılı klinik öykü ve nörolojik muayenenin vazgeçilmez olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hem beyin hem de omurilik MR’ının mutlaka çekildiğini ifade etti.

Son yıllarda güncellenen tanı kriterlerinde MR’ın çok daha belirleyici hâle geldiğini söyleyen Mungan, yardımcı tanı yöntemleri arasında VEP testi ile göz sinirlerindeki iletimin değerlendirildiğini anlattı.

Tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden birinin ise beyin omurilik sıvısının incelenmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, şöyle konuştu:

“Lomber ponksiyon yardımcı test olarak geçse de hemen hemen her hastada yapmak istiyoruz. Hem kesin tanı hem de ayırıcı tanı açısından çok önemli. Ayrıca hastalığın gelecekte nasıl seyredeceği konusunda da bize önemli bilgiler veriyor.”

MS her hastada farklı seyrediyor

Kesin MS tanısı alan hastalarda koruyucu tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Mungan, tedavi edilmediğinde hastalığın ilerleyerek kalıcı fonksiyon kayıplarına neden olabileceğini söyledi.

Atak dönemlerinde öncelikle yüksek doz kortizon tedavisi uygulandığını belirten Mungan, ardından hastalığın tipine uygun koruyucu tedavilerin planlandığını ifade etti.

MS hastalığının en sık görülen tipinin ataklar ve iyileşmelerle seyreden RRMS (Relapsing Remitting MS) olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların yaklaşık yüzde 15–20’sinde ilerleyici tip MS görüldüğünü söyledi.

Bazı hastalarda hastalığın en baştan ilerleyici seyredebildiğini, bazılarında ise yıllar içinde ilerleyici forma dönüşebildiğini belirten Mungan, “MS tamamen kişiye özgü seyreden bir hastalık. Hastaların düzenli izlenmesi ve hastalık tipinin doğru belirlenmesi tedavinin başarısını belirliyor.” dedi.

Aynı hekim tarafından uzun süre takip büyük önem taşıyor

MS’nin uzun yıllar takip gerektiren kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, hastaların tanı sonrasında sürekli doktor değiştirmemesi gerektiğini söyledi.

“Kesin tanı konulduktan sonra hastaların aynı hekim tarafından izlenmesi tedavi başarısını artırıyor. Çünkü MS’de bireyselleştirilmiş tedavi çok önemli. Doktorun hastanın geçmişini, MR değişimlerini, atak sıklığını ve nörolojik durumunu yakından bilmesi gerekiyor.”

Hastalar gerçek atak ile yalancı atağı karıştırabiliyor

MS atağının belirtilerin 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlandığını belirten Prof. Dr. Mungan, optik nörit, güçsüzlük, uyuşma ve denge bozukluğunun gerçek atak belirtileri arasında yer aldığını söyledi.

Bunun yanında enfeksiyon, sıcak hava, yoğun stres, regl dönemi veya aşırı egzersiz gibi vücut ısısını artıran durumlarda yalancı atakların görülebileceğini belirten Mungan, bu nedenle hastaların önce ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Atak tedavisinde altın standart kortizon tedavisi

MS ataklarında günlük 1000 mg kortizonun 5–7 gün, bazı hastalarda ise 10 güne kadar uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Mungan, kortizona yanıt alınamayan hastalarda ise plazmaferez tedavisinin uygulandığını söyledi.

Bu tedavinin özellikle üniversite ve şehir hastanelerindeki deneyimli MS merkezlerinde yapılabildiğini ifade etti.

Akıllı ilaçlar umut veriyor

Atak tedavisinin dışında hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik çok sayıda tedavi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, Türkiye’de tedavilerin basamaklı sistemle uygulandığını söyledi.

Tablet, enjeksiyon ve infüzyon tedavilerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, yeni nesil bağışıklık sistemini yeniden yapılandıran tedavilere ilişkin şu bilgileri verdi:

“Hastaların akıllı ilaç olarak adlandırdığı yeni tedaviler sayesinde çok az doz uygulayıp hastaları uzun süre tedavisiz takip edebildiğimiz durumlar olabiliyor.”

Tedavi seçiminde hastanın yaşı, cinsiyeti, gebelik planı, mesleği, sosyal yaşamı ve hastalığın seyri gibi çok sayıda faktörün dikkate alındığını belirtti.

MS hastaları evlenebilir, çocuk sahibi olabilir

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının normal yaşamlarını sürdürebileceklerini belirterek şu önerilerde bulundu:

“MS hastaları evlenebilir, planlı gebelik gerçekleştirebilir ve doktorlarıyla koordineli şekilde çocuk sahibi olabilirler. Gebelik öncesinde hastalığın en az bir yıl stabil seyretmesini tercih ediyoruz.”

Ağır egzersizlerden kaçınılmasını öneren Mungan; yürüyüş, yüzme, yoga ve pilatesin uygun sporlar olduğunu söyledi.

Akdeniz tipi beslenme öneriliyor

Beslenmenin tedavinin önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, Akdeniz tipi beslenmenin önerildiğini söyledi.

Mungan, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmenin önemine dikkat çekerek D vitamini ve B12 eksikliklerinin mutlaka giderilmesi gerektiğini, balık tüketemeyen hastalarda ise omega-3 desteğinin yararlı olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Mungan, “Miyelin kılıfının iyileşmesinde omega-3’ün önemli etkileri bulunuyor.” dedi.

Sigara ve D vitamini eksikliği hastalığın en önemli çevresel sebepleri

MS için kanıtlanmış iki önemli çevresel risk faktörü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mungan, bunların D vitamini eksikliği ve sigara olduğunu belirterek, “Hastalar kesinlikle sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda da bulunmamalı.” dedi.

MS hastaları yaz sıcaklarında dikkatli olmalı

Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, MS hastalarının yaz aylarında çok daha dikkatli olmalarını belirterek sıcak ortamlardan kaçınmalarını söyledi.

Mungan:

• Sıcak suyla banyo yapılmamasını,
• Hamam ve saunadan uzak durulmasını,
• Yazın 11.00–14.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmasını,
• Bol su tüketilmesini,
• Hafif beslenilmesini önerdi.

Türkiye’de hastalar güncel tedavilere kolaylıkla ulaşıyor

Dünyada kullanılan güncel MS tedavilerinin neredeyse tamamına Türkiye’de geri ödeme kapsamında erişilebildiğini belirten Prof. Dr. Semra Öztürk Mungan, bunun hastalar açısından önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Ayrıca ilerleyen yaşlarda bağışıklık sisteminin daha sakin hâle gelmesi nedeniyle bazı hastalarda hastalığın da daha durağan seyredebildiğini ifade etti.

Kök hücre mucize değil

Kök hücre tedavisine ilişkin yanlış beklentilere dikkat çeken Prof. Dr. Mungan, şu değerlendirmede bulundu:

“Kök hücre tedavisi bağışıklık sistemini yeniden yapılandırmayı hedefliyor ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmıyor. Diğer tedavilere belirgin bir üstünlüğü de bulunmuyor. Mucize beklememek gerekiyor.”

Mungan, kök hücre tedavisinin özellikle ataklı MS grubunda daha etkili olduğunu, Türkiye’de ise yalnızca çok sınırlı sayıdaki merkezde uygulanabildiğini söyledi.

Aktarlardan alınan ürünlerden uzak durun

MS hastalarının Sağlık Bakanlığı onaylı ilaçlar dışında hiçbir ürünü kontrolsüz şekilde kullanmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Mungan, “Hekimlerinizin önermediği bitkisel ürünleri ve aktarlardan alınan karışımları kesinlikle kullanmayın.” uyarısında bulundu.

“MS tanısı alanlar umutsuzluğa kapılmasın”

Programın sonunda MS tanısı alan hastalara seslenen Prof. Dr. Mungan, moral ve sosyal desteğin tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu belirterek şu mesajı verdi:

“MS tedavi edilebilen ve ilerlemesi durdurulabilen bir hastalık. Hastalar düzenli takiplerini yaptırır, tedavilerini aksatmaz ve yaşam tarzlarına dikkat ederlerse bugün tekerlekli sandalyeye mahkûm olmaları artık neredeyse söz konusu olmuyor.”

Hasta yakınlarının desteğinin büyük önem taşıdığını belirten Mungan, hastaların iş yaşamlarından kopmamalarını, sosyal hayata katılmalarını ve hobi edinmelerini önerdi. Ayrıca bulundukları illerde Türkiye MS Derneği şubelerine başvurarak ücretsiz eğitim, yoga ve pilates programlarından yararlanabileceklerini söyledi.

“52 yıl önce, 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a yapılan müdahalenin önce diplomasiyle, ardından askeri harekatla kazanıldığını yaşayarak öğrendim. Kıbrıs’ın kaderi, Başbakan Bülent Ecevit’in Londra’da İngiltere Başbakanı Harold Wilson, Dışişleri Bakanı James Callaghan ve daha sonra görüşmelere katılan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile yaptığı tam 24 saatlik temasların sonunda şekillendi.”

Akkoç, harekattan bir gün önce ABD’nin Yunanistan’daki askeri yönetime kritik bir uyarıda bulunduğunu da öne sürdü:

“ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, 19 Temmuz’da Yunanistan’a giderek cunta yönetimine, ‘Türkiye müdahale edecek. Sakın karşılık vermeyin. Karışırsanız Türkiye sizi de ezer. Biz Türkiye’nin yanındayız.’ mesajını iletti. Bu süreci bizzat yaşayarak ve görerek öğrendim.”

“Londra’ya özel uçakla gittik”

Akkoç, 17 Temmuz 1974’te Başbakan Bülent Ecevit başkanlığındaki heyetle birlikte Türk Hava Yolları’nın özel uçağıyla Londra’ya gittiklerini anlattı.

Heyette, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Müşaviri Ümit Haluk Bayülken, Hukuk Müşaviri Namık Kemal Yolga ile dönemin Milli Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakan Vekili Hasan Esat Işık’ın bulunduğunu belirten Akkoç, Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in ise o sırada Çin’de resmi temaslarda olduğu için heyete katılamadığını ifade etti.

Basın mensupları olarak ise Hürriyet’ten Cüneyt Arcayürek, Milliyet’ten Orhan Tokatlı, Günaydın’dan Örsan Öymen, Tercüman gazetesi adına kendisi, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Atilla Onuk ile TRT ekibinin yer aldığını söyledi.

“Dünyanın gözü Londra’daydı”

Akkoç, heyetin Heathrow Havalimanı’ndan doğrudan İngiltere Başbakanı Harold Wilson’ın konutuna geçtiğini belirterek, görüşmeleri dünyanın dört bir yanından gelen gazetecilerin takip ettiğini anlattı.

“Biz yalnız değildik. İngiliz gazeteciler başta olmak üzere dünyanın her yerinden basın mensupları Başbakanlık Konutu’nun önünde bekliyordu.”

“Sisco ile beş dakikalık kritik görüşme”

Görüşmelerin ardından Bülent Ecevit’in Joseph Sisco ile baş başa yaklaşık beş dakika süren özel bir görüşme yaptığını aktaran Akkoç, bu görüşmenin önemine dikkat çekti.

“Hasan Esat Işık’a ‘Bülent Bey nerede?’ diye sordum. ‘Sisco ile baş başa görüşüyor’ dedi. Saatime baktım, tam beş dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bülent Bey son derece rahat ve memnun görünüyordu. Dünya basınına da gayet sakin ve güçlü bir açıklama yaptı.”

“Harekatın başlayacağını biliyorduk”

Londra temaslarının tam 24 saat sürdüğünü ifade eden Akkoç, Ankara’ya döndüklerinde harekat kararının artık kesinleştiğini hissettiklerini söyledi.

“Harekatın yapılacağını biliyorduk. Hazırlıkların tamamlandığını hissediyorduk ancak yalnızca başlama zamanı henüz net değildi.”

Akkoç, Joseph Sisco’nun ertesi gün yeniden Türkiye’ye geldiğini, ardından Yunanistan’a geçerek cunta yönetimiyle görüştüğünü ve aynı gün tekrar Ankara’ya döndüğünü belirterek, Yunanistan’a yapılan uyarının da bu diplomasi trafiğinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“Harekat haberi Güvenpark’ta duyuruldu”

20 Temmuz sabahı yaşanan anları da anlatan Akkoç, şunları söyledi:

“Cumartesi sabahı saat 06.00’da bütün bakanlar dışarı çıktı. Gazeteciler olarak biz de oradaydık. Başbakanın açıklama yapacağını düşünüyorduk. O sabah Güvenpark’a doğru yürürken Kıbrıs Barış Harekatı’nın başladığı resmen açıklandı.”

Doğum sancısı, anne adaylarının en büyük kaygılarından biri olmaya devam ediyor. Ancak günümüzde modern anestezi yöntemleri sayesinde doğum ağrısını büyük ölçüde azaltmak mümkün. Prof. Dr. Berrin Günaydın, halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen uygulamanın çoğunlukla epidural analjezi ile yapıldığını belirterek, doğru koşullarda uygulandığında annenin doğuma bilinçli ve konforlu şekilde katılmasını sağladığını söyledi.

Prof. Dr. Günaydın, “Aslında tıpta kullandığımız doğru ifade ağrısız doğum değil, doğum ağrısının etkili şekilde azaltılmasıdır. Anne sancıları hisseder ancak dayanılmaz ağrı büyük ölçüde ortadan kalkar. Böylece doğuma aktif olarak katılır ve bebeğinin dünyaya gelişine tanıklık eder” ifadelerini kullandı.

"Obstetrik anestezi gelişmiş ülkelerde ayrı bir uzmanlık alanı"

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’de obstetrik anestezinin anesteziyolojinin özel bir çalışma alanı olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, bu ülkelerdeki uygulamaları yerinde inceleyerek Gazi Üniversitesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ile 2004 yılında başlattıklarını söyledi.

Doğum ağrısının yönetiminde kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile anesteziyoloji uzmanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Günaydın, “Kadın doğum uzmanı ve anne adayının onayı olmadan epidural analjezi uygulanamaz. Bu nedenle anne adaylarının doğru bilgilendirilmesinde kadın doğum uzmanlarının rolü son derece önemlidir” diye konuştu.

"Ağrısız doğumda altın standart epidural analjezi"

Doğum ağrısını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunduğunu ancak *altın standardın epidural analjezi olduğunu* vurgulayan Prof. Dr. Berrin Günaydın, yöntemin bel bölgesinden omuriliğin dışındaki epidural boşluğa yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla uygulandığını anlattı.

Günaydın “Düşük dozlarda lokal anestezik ilaçlar ve yardımcı ilaçlar kullanıyoruz. Amaç annenin ağrısını azaltırken hareket edebilmesini, doğuma aktif katılmasını ve bebeğin doğumuna bilinçli şekilde eşlik etmesini sağlamaktır” dedi.

“Epidural felç yapmaz, bebeğe zarar vermez”

Toplumda *epiduralle* ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Günaydın, en sık karşılaştıkları soruların felç, kalıcı bel ağrısı ve bebeğe zarar verip vermediği olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:

“Epidural uygulama omuriliğin içine değil, dışındaki güvenli alana yapılır. Deneyimli ekip ve uygun koşullarda uygulandığında son derece güvenli bir yöntemdir. Bilimsel çalışmalar epidural analjezinin kalıcı bel ağrısına neden olmadığını gösteriyor. Ayrıca kullanılan ilaçlar çok düşük dozlarda uygulanıyor. Amaç annenin rahatlamasıdır. Anne rahatladığında stres hormonları azalıyor, bu da bebeğin oksijenlenmesini ve doğum sürecini olumlu etkileyebiliyor.”

"Sezaryen oranlarının düşürülmesine katkı sağlayabilir"

Prof. Dr. Günaydın, bilimsel çalışmaların epidural analjezinin sezaryen oranını artırmadığını gösterdiğini belirterek, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersine normal doğumu destekleyen önemli uygulamalardan biri olduğunu ifade etti. Günaydın şöyle konuştu:

“Amerika ve İngiltere’de sezaryen oranları yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde. Bu ülkelerde doğumların büyük bölümü epidural analjezi ile gerçekleştiriliyor. Anne adayları bu konuda bilinçli olduğu için doğum ağrısının azaltılmasını talep ediyor. Normal doğumun desteklenmesi de sezaryen oranlarının düşmesine katkı sağlayabiliyor.”

Türkiye’de de öncelikle bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Günaydın, “Toplum bilinçlenmeden yalnızca hizmeti yaygınlaştırmak yeterli olmaz. Aynı zamanda bunu karşılayacak eğitimli ekiplerin ve uygun altyapının da hazır olması gerekir” diye konuştu.

"Ağrısız doğum ekip işi"

Epidural analjezinin yalnızca bir anestezi uygulaması olmadığını belirten Prof. Dr. Günaydın, başarılı bir doğum yönetimi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı, deneyimli hemşireler, uygun monitörizasyon ve teknik donanımın birlikte çalışmasının şart olduğunu söyledi.

Anne adaylarının gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirildiğini ifade eden Günaydın, kan sulandırıcı ilaç kullananlar, bazı kanama-pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, girişim bölgesinde enfeksiyonu olanlar veya bazı özel nörolojik hastalıkları bulunan kişilerde epidural uygulanamayabileceğini belirtti. Uygun adaylarda ise anestezi değerlendirmesi ve bilgilendirilmiş onam sonrasında güvenle uygulanabileceğini kaydetti.

Sezaryende de önemli avantaj sağlıyor

Planlı sezaryenlerde tıbbi engel bulunmadığı sürece spinal, kombine spinal-epidural veya epidural gibi bölgesel anestezi yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Günaydın, doğum sırasında epidural kateter takılmış bir gebenin acil sezaryene alınması gerekirse aynı kateter üzerinden anestezinin sürdürülebileceğini söyledi.

Ayrıca epidural kateterin sezaryen sonrasında da ameliyat ağrısının kontrolünde kullanılabildiğini ifade etti.

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir”

Prof. Dr. Günaydın, Dünya Anesteziyoloji Dernekleri Federasyonu’nun (WFSA) doğum ağrısının giderilmesini lüks değil, hasta hakkı olarak değerlendirdiğini, Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) ise tıbbi engel bulunmayan gebelerde annenin doğum ağrısının giderilmesini istemesini tek başına yeterli bir tıbbi endikasyon olarak kabul ettiğini hatırlattı. Günaydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bizim amacımız kadınları epidurale yönlendirmek değil; doğru bilgiyi vererek bilinçli seçim yapmalarını sağlamaktır. Ağrısız doğum bir zorunluluk değildir ancak isteyen ve tıbbi açıdan uygun olan hiçbir anne adayının bu haktan mahrum bırakılmaması gerekir.”

Doğumun doğal bir süreç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Günaydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğum bir hastalık değil, hayatın en güzel mucizelerinden biridir. Biz anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanlarının görevi de bu mucizeyi anne ve bebek için daha güvenli, daha konforlu ve daha güzel bir deneyime dönüştürmektir.”

Diz ağrılarının toplumda en sık ihmal edilen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Akkaya, erken dönemde başvurulduğunda birçok sorunun ilerlemeden kontrol altına alınabileceğini söyledi.

Diz ekleminin çok özel bir anatomiye sahip olduğunu vurgulayan Akkaya, yanlış ya da gecikmiş tedavilerin hareket kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebileceğini belirterek, “Yürüme her şeydir. İnsanların mobilize olması genel beden ve ruh sağlığı açısından çok önemli. İnsanlar yürüyemediklerinde sosyal hayattan kopuyor, kilo alımı artıyor ve başkalarına bağımlı hale gelebiliyorlar” dedi.

“Diz sorunları yaşa ve cinsiyete göre değişiyor”

Diz eklemi hastalıklarının yaşa, cinsiyete ve yaşam biçimine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Akkaya, çocukluk döneminde daha çok travmaya bağlı diz kapağı çıkıkları ve yaralanmaların görüldüğünü söyledi.

Orta yaş döneminde ise kadın ve erkeklerde farklı sorunların öne çıktığını belirten Akkaya, kadınlarda kas yapısındaki farklılıklar nedeniyle diz kapağı çevresindeki problemlerin daha sık yaşanabildiğini ifade etti.

“Merdiven inip çıkarken, çömelirken veya oturup kalkarken oluşan ağrılar ön diz ağrısının habercisi olabilir. Erken dönemde müdahale edilirse kıkırdak aşınması ilerlemeden önlem alınabilir.” diyen Akkaya, ihmal edilen problemlerin ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye dönüşebileceğini söyledi.

Akkaya, erkeklerde ise spor yaralanmalarına bağlı menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtti.

“Kadınlar ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeli”

Menopoz döneminin diz sağlığı açısından kritik olduğuna dikkat çeken Akkaya, hormonal değişikliklerle birlikte kemik ve kıkırdak dokusunun da etkilendiğini söyledi.

Prof. Dr. Akkaya, “Kadınlar menopoza girdikten sonra ciltlerine gösterdikleri özeni dizlerine de göstermeliler. Çünkü dizler yaşam kalitesini etkileyen en önemli yapılardan biridir” dedi.

Akkaya, menopoz öncesi yapılacak kontroller sayesinde kıkırdak koruyucu tedavilerle diz sağlığının korunabileceğini belirtti.

“Her diz ağrısı ameliyat gerektirmez”

Diz tedavisinde son yıllarda rejeneratif tıp ve ortobiyolojik uygulamaların önemli gelişmeler sağladığını anlatan Prof. Dr. Akkaya, amaçlarının vücudun kendi iyileştirme kapasitesinden yararlanmak olduğunu söyleyerek “Kişinin iyileştirici kapasitesi aslında kendi vücudunda saklıdır. Erken evre kıkırdak hasarlarında kişinin kendi kök hücrelerinden yararlanılarak yapılan ortobiyolojik tedavilerle başarılı sonuçlar alınabiliyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, rejeneratif ve ortobiyolojik tedaviler konusunda toplumda bilgi karmaşası yaşanabildiğine dikkat çekti.

Kök hücre tedavileri ile kandan elde edilen trombosit uygulamalarının farklı yöntemler olduğunu belirten Akkaya:

“Vücutta dolaşan kandan kök hücre elde etmek mümkün değildir. Kök hücreler, leğen kemiği gibi büyük kemiklerden ya da yağ dokusundan elde edilebilir. Kandan alınan ise kök hücre değil, trombosit dediğimiz kan hücreleridir.” dedi.

Menisküs ve kıkırdak dokularının iyileşme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Kas dokusu kanlanması sayesinde kendini onarabilir ancak kıkırdak ve menisküs gibi dokular yeterli kan damarına sahip değildir. Bu nedenle erken evre hasarlarda uyguladığımız ortobiyolojik tedavilerle o bölgede iyileşmeyi destekleyecek bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sosyal medyada mucize tedavi gibi sunulan uygulamalara dikkat”

Prof. Dr. Mustafa Akkaya, menisküs ve kıkırdak tedavileri konusunda bilimsel gelişmelerin umut verici olduğunu ancak her yeni yöntemin “kesin tedavi” gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.

Menisküsün dışarıdan verilen maddelerle tamamen tedavi edilmesinin bugün için mümkün olmadığını belirten Akkaya:

“Biyoteknoloji çok hızlı ilerliyor. Kitosan içerikli jeller ve akıllı moleküllerle hasarlı bölgeyi hedefleyen çalışmalar devam ediyor. Gelecekte kıkırdak ve menisküs dokularına yönelik yeni tedavi seçenekleri mümkün olabilir.” dedi.

Ancak mevcut bilimsel aşamada tek bir enjeksiyonla tüm sorunları ortadan kaldıran bir tedavi yaklaşımının olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Akkaya:

“Henüz bir iğneyle menisküsü ya da kıkırdağı tamamen tedavi edebilecek noktada değiliz. Hastalar erken dönemde hekime başvurursa ortobiyolojik tedavilerle mevcut hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve eklemi korumak mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

Akkaya, kıkırdak, menisküs ve eklem hasarlarında her hastaya özel değerlendirme yapılarak kişiselleştirilmiş tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

“Ağrıyla ve ağrı kesicilerle yaşamak kader gibi görülmemeli”

Toplumda birçok kişinin uzun süre ağrı kesicilerle yaşamaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Akkaya, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Diz cerrahisinde kişiye özel çözümlerin artık çok daha gelişmiş olduğunu ifade eden Akkaya, “Robotik cerrahi, kişiye özel protezler ve küçük implantlarla diz cerrahisinde ciddi yollar katettik. Hastalar erken başvurduklarında çok daha küçük ve kişiselleştirilmiş müdahalelerle sağlıklı bir yaşam sürdürebiliyor” dedi.

“Aynı ameliyatta her iki dize protez uygulanabilir”

Diz ve kalça protezleri konusunda hastaların endişe duymaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akkaya, uygun cerrahi teknik, kaliteli implant ve doğru rehabilitasyonla protezlerin uzun yıllar kullanılabildiğini söyleyerek, “Güncel çalışmalar uygun şekilde yapılan cerrahilerde implant kullanım süresinin 30 yıla ulaşabildiğini gösteriyor. Hastalar protez cerrahisinden korkmamalı ve ağrıyla yaşamayı kader olarak görmemeli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Akkaya şunları söyledi:

“Eğer hasta biyolojik olarak aynı seansta iki dizine birden ameliyatı kaldırabilecek durumdaysa genel sağlık durumu buna elverişli ise aynı ameliyatta her iki dize birden ameliyat yapılabilir hatta tercih edilmelidir. Hastanın ihtiyacı varsa her iki dize de aynı anda tedavi uygulanmasının önemli avantajları var. Hasta bir kez ameliyat oluyor, bir kez rehabilitasyon desteği alıyor, hasta bakım desteği bir kez alınıyor, ameliyat maliyetleri önemli ölçüde azalıyor.”

“Yapay zekâ destekli kişiye özel rehabilitasyon”

Cerrahi başarının yalnızca ameliyatla sınırlı olmadığını belirten Akkaya, ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin de kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.

“Ben hastalarıma yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programı uyguluyorum” diyen Akkaya, hastanın yaşı, mesleği, beklentileri ve yapılan cerrahinin değerlendirilerek özel iyileşme programları oluşturulduğunu anlattı.

“Diz ameliyatı sonrası kayak da yapılabilir, tenis de oynanabilir”

Diz ameliyatlarından sonra hastaların aktif yaşama dönebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Akkaya, “Bir hasta ameliyat öncesi kayak yapıyorsa ameliyat sonrası da kayak yapabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. Uygun cerrahi teknikler ve implantlarla hastalar koşabilir, tenis oynayabilir, istedikleri gibi aktif biçimde hayatın içinde kalabilirler” ifadelerini kullandı.

Gerekli sağlık koşullarını taşıyan hastalarda iki dizin aynı seansta ameliyat edilebildiğini de söyleyen Akkaya, bunun bazı hastalar için tek iyileşme ve rehabilitasyon süreciyle önemli avantaj sağlayabildiğini belirtti.

Diz sağlığı için önemli uyarılar

Prof. Dr. Mustafa Akkaya diz eklemlerini korumak için şu önerilerde bulundu:

• Herkes kendi vücudunu tanıyarak spor yapmalı, bilinçsiz ağır antrenmanlardan kaçınılmalı.
• Spora başlamadan önce gerekirse profesyonel destek alınmalı.
• Kadınlar menopoz öncesinde diz kontrollerini ihmal etmemeli.
• Dizde kilitlenme ve takılma gibi mekanik sorunlar ciddiye alınmalı.
• Gece ağrısı veya sürekli ağrı varsa ağrı kesicilerle süreç geçiştirilmemeli.

Akkaya ayrıca “Kaliteli ve bağımsız bir yaşam için hareket etmek, hareket edebilmek için de diz sağlığını korumak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Son 30-40 yılda toplum büyük bir değişim yaşadı”

Son 30-40 yılda teknolojinin yaşamın merkezine yerleştiğini belirten Dr. Kapucu, özellikle pandemi döneminde insanların zorunlu izolasyon nedeniyle teknolojiyle çok daha yoğun bir ilişki kurduğunu ifade etti.

Teknolojinin bir yandan insanların yalnızlık hissini azaltmasına yardımcı olduğunu, diğer yandan ise yalnızlaşmanın önemli nedenlerinden biri haline gelebildiğini söyleyen Kapucu, bu değişimin ruh sağlığı üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu dile getirdi.

“Ruhsal hastalıklar arttı”

Yapılan araştırmaların son 30 yılda ruhsal hastalıkların arttığını gösterdiğini belirten Kapucu, bunun yalnızca daha fazla kişinin sağlık hizmetine başvurması ve tanı almasıyla açıklanamayacağını söyledi.

Toplumdaki yaşam biçiminin ve sosyal normların değişmesinin de bu artışta etkili olduğunu ifade eden Kapucu, özellikle sosyal medyanın anksiyete ve yalnızlaşmayı artırabildiğine dikkat çekti.

Eskiden gençlerin ağırlıklı olarak yüz yüze sosyalleştiğini hatırlatan Kapucu, bugün dijital iletişimin gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başladığını ve bunun ruh sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“İnsan beyni sadece matematikten ibaret değil”

Yapay zekânın çalışma prensibini de değerlendiren Kapucu, bu sistemlerin büyük veri ve matematiksel algoritmalar üzerine kurulu olduğunu söyledi.

Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin insan beynini taklit etmeye çalıştığını belirten Kapucu, psikiyatri uzmanları ve nörobilimcilerin bile beynin çalışma mekanizmasını tam olarak çözemediğini ifade etti.

İnsan beyninin yalnızca verileri işlemeyen, aynı zamanda bedenden gelen sinyalleri, hisleri ve duygusal deneyimleri de değerlendiren çok daha karmaşık bir yapı olduğunu söyleyen Kapucu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu yönüyle insan beynini tam anlamıyla karşılayamadığını kaydetti.

Yapay zekâdan yararlansanız da son sözü uzmana bırakın

Yapay zekânın birçok alanda başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Kapucu, buna rağmen elde edilen bilgilerin mutlaka alanında uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapay zekâya ne kadar veri yüklerseniz, size ancak o kadar sonuç verebilir.” diyen Kapucu, uzman denetimi olmadan kullanılan yapay zekâ uygulamalarında hata ve eksikliklerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“Psikiyatristin bilgeliği ve şefkatini makinadan bekleyemeyiz”

Yapay zekânın artık hayatın bir parçası olduğunu belirten Kapucu, bunu reddetmenin ya da tamamen uzak durmanın gerçekçi olmadığını söyledi.

Radyoloji gibi alanlarda yapay zekânın tanıya önemli katkılar sunduğunu ifade eden Kapucu, psikiyatride ise tanının yalnızca verilerle değil, hekimin klinik deneyimi, gözlemleri, düşünceleri ve empatisiyle konulduğunu vurguladı.

Buna karşın yapay zekânın psikiyatride takip ve izlem süreçlerinde yararlı olabileceğini belirten Kapucu, konuşma hızı, rutin alışkanlıklar ve davranış değişiklikleri gibi verileri analiz ederek hastalığın seyri hakkında önemli geri bildirimler sağlayabileceğini söyledi.

Bazı kişilerin yargılanma korkusu, güven problemleri veya sosyalleşmeyi tercih etmemeleri nedeniyle zaman zaman bir psikiyatrist yerine yapay zekâ ile iletişim kurmayı seçebileceğini belirten Kapucu, buna rağmen hiçbir teknolojinin bir psikiyatri uzmanının bilgeliğini, klinik muhakemesini ve şefkatini yerine koyamayacağını ifade etti.

“Teknolojiye fazla maruz kalmak dikkat eksikliğine yol açıyor”

Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ancak insanların gerçek sosyal ilişkilerini koruması gerektiğini vurgulayan Kapucu, yalnızlığın ruh sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

İnsanların kendilerine teknolojiden tamamen uzak, sakin zamanlar ayırmasının önemine dikkat çeken Kapucu, telefon, tablet ve bilgisayar bildirimlerine sürekli maruz kalmanın dikkat dağınıklığına ve kaygıya yol açabileceğini belirtti.

“Anı yaşayabilmek çok kıymetli” diyen Kapucu, ruh sağlığını korumanın en önemli yollarından birinin gerçek ilişkiler içinde kalmak ve teknoloji kullanımında dengeyi sağlayabilmek olduğunu sözlerine ekledi.

Tanı 18 yaşından sonra konuluyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda çoğu zaman dengesiz davranışlar ve sürekli duygu değişimleri yaşayan kişiler için kullanılan bir tanımlama olduğunu belirten Prof. Dr. Aslan, kişilik yapısının 18 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğünü söyledi.

Aslan, “18 yaşından önce kişilik henüz tam olarak oturmadığı için bu yaş grubundaki bireylere borderline kişilik bozukluğu tanısı konulmaz. Hastalıktan söz edebilmek için belirtilerin erişkin dönemde devam etmesi gerekir” dedi.

Ergenlik dönemindeki travmalar hastalığın temelini atabilir!

Borderline kişilik bozukluğundan söz edebilmek için bireyde dürtü kontrol bozukluğunun da bulunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, bu kişilerde öfke, kaygı ve üzüntü gibi duyguların çok yoğun yaşandığını ve bu duyguları yatıştırmakta güçlük çektiklerini söyledi.

Konuşma ve davranışlarda kendini kontrol edememe, kendine zarar verme eğilimi, eşyalara zarar verme ve öfke sırasında kontrolden çıkma gibi davranışların da görülebildiğini belirten Aslan, bu durumun bireyin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyebildiğini ifade etti.

Borderline kişilik özelliği taşıyan bireylerin zaman zaman çevrelerindeki insanların davranış kalıplarını benimsediklerini belirten Prof. Dr. Aslan, bunun karakterin tam olarak oturmamış olmasından kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bireylerde depresyon eğiliminin daha yüksek olabileceğini ifade eden Aslan, “Kendilerini boşlukta hissedebilirler. Yoğun mutsuzluk ve depresyon yaşayabilir, hatta intihar düşünceleri geliştirebilirler” diye konuştu.

Borderline kişilik bozukluğunun gelişiminde ergenlik döneminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Selçuk Aslan, bu dönemde yaşanan travmaların kişilik yapılanmasını etkileyebileceğini söyledi.

Sınıf içinde küçük düşürülme, dışlanma, reddedilme ya da karşılıksız kalan duygusal ilişkilerin bireyde “sevilmiyorum” düşüncesini geliştirebildiğini belirten Aslan, “Sevilmediğini düşünen kişiler kabul görmek için aşırı verici davranabilir. Bu da onları maddi ve manevi olarak suistimale açık hale getirebilir” diye konuştu.

Bazı bireylerin zamanla dünyanın, insanların ve hatta kendilerinin kötü olduğuna yönelik inanç geliştirebildiğini belirten Aslan, bunun da yoğun mutsuzluk ve duygusal çöküşe neden olabileceğini ifade etti.

Zeki oldukları halde iş ve sosyal yaşamda başarılı olamayabilirler

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin duygularını kontrol etmekte zorlandıklarını söyleyen Prof. Dr. Aslan, grup uyumu, takım çalışması ve kurallara uyma konusunda da güçlük yaşayabileceklerini belirtti.

“Çok zeki ve yüksek potansiyele sahip olsalar bile duygu durumlarını ve davranışlarını yönetmekte zorlandıkları için bulundukları ortamlarda istedikleri başarıyı sürdüremeyebilirler” diyen Aslan, bu durumun işlevselliği önemli ölçüde bozduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Aslan, otizmli bazı kadınlarda borderline kişilik bozukluğunu düşündüren davranışların görülebileceğini belirterek, özellikle duygusal ilişkilerde kendi haklarını ve çıkarlarını korumakta güçlük yaşayabileceklerini ifade etti.

Tedavide ilaç tek başına yeterli olmuyor

Borderline kişilik bozukluğunda erken dönemde psikiyatrik destek alınmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aslan, ilaç tedavisinin duyguların dengelenmesine katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Aslan, “Mutlaka destekleyici psikoterapi uygulanmalı. Özellikle bilişsel davranışçı yaklaşımlar sayesinde kişiler duygu, düşünce ve davranış ilişkisini anlamayı, dürtülerini tanımayı ve duygularını yönetmeyi öğrenebilir. Terapi uzun vadede kişiye önemli bir içgörü kazandırır” dedi.

Aile tutumu kişilik gelişiminde belirleyici rol oynuyor

Gençlik döneminde ailelerin yaklaşımı, çocukların kişilik gelişimini doğrudan etkiliyor.

Gençlik döneminde ebeveyn tutumlarının kişilik gelişiminde belirleyici olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aslan, ailelerin çocuklarına hem sorumluluk vermesi hem de kontrollü bir özgürlük alanı tanıması gerektiğini söyledi.

Aslan, “Gençlerin hayatı deneyimlemelerine fırsat verilmesi, baskıcı olmayan ama tutarlı ve dengeli ebeveyn tutumları sergilenmesi kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Aslan baskıcı ya da tamamen kontrolsüz tutumlar yerine dengeli ve tutarlı ebeveyn davranışlarının, gençlerin sağlıklı bir kişilik geliştirmesine katkı sağladığını kaydederek şunları söyledi:

“Gençlik döneminde aile tutumları çok önem taşıyor. Ebeveyn davranışları çocukların kişilik yapısına uygun, dengeli ve tutarlı olursa çocuklar ve gençler daha az bocalar. Gençlere aşırı baskı kurmadan onlara alan açmak, sorumluluk vermek, kontrollü bir şekilde hayatı deneyimlemelerine fırsat tanımak kişilik gelişimini olumlu yönde destekler.”

Borderline ile bipolar bozukluk karıştırılabiliyor

Borderline kişilik bozukluğunun toplumda zaman zaman bipolar bozukluk ile karıştırıldığını belirten Prof. Dr. Aslan, iki hastalığın birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Aslan, “Bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar ya da aylar sürebilen depresif ve manik dönemler halinde görülür. Borderline kişilik bozukluğunda ise duygu değişimleri çok daha hızlıdır ve çoğu zaman çevresel olaylarla tetiklenir. Bu nedenle doğru tanı, doğru tedavi açısından büyük önem taşır” ifadelerini kullandı.

Ara zam için milyonlarca memur, emekli ve kamu çalışanının beklediği maaş hesabı yeniden güncellendi. TÜİK’in 3 Temmuz'da enflasyon verisini açıklamasıyla birlikte 6 aylık zam oranı netleşirken, memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yeni maaş tahminleri de ortaya çıktı. Hakim, savcı, polis, öğretmen, hemşire, zabıta, itfaiyeci, infaz koruma memuru, vaiz, mühendis ve kamu işçisi gibi birçok meslek grubunda Temmuz sonrası beklenen maaşlar tek tek hesaplandı. İşte en güncel Temmuz zammı tablosu ve meslek meslek yeni maaş beklentileri...

A Milli Futbol Takımı, Vincenzo Montella yönetiminde 24 yıllık Dünya Kupası hasretini sona erdirerek 2026 FIFA Dünya Kupası yolculuğuna hazırlanıyor. Geçtiğimiz günlerde açıklanan geniş aday kadro, turnuva öncesi hazırlık maçları, grup fikstürü ve ay-yıldızlı ekibin toplam piyasa değeri futbolseverlerin gündeminde. İşte A Milli Takım’ın Dünya Kupası öncesi merak edilen tüm detayları…

Süper Lig ekiplerinde forma giyen oyuncuların piyasa değeri sıralaması da yeniden şekillendi. Güncel verilerle birlikte Süper Lig’in en değerli 20 futbolcusu netleşti. İşte listenin tamamı…

Sanatçıların ateşli asalar ve çeşitli ekipmanlarla sergilediği estetik figürler, jonglörlük sanatının sınırlarını zorlayan performanslara sahne oldu. Hem teknik ustalığın hem de görsel sanatın harmanlandığı festival, Başkentli sanatseverler ve öğrenciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

Türkiye de sıralamada yer buldu

Genç ve Avrupa’da forma giyen futbolcuların değerindeki artış, bu sıçramanın en büyük nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Arda Güler ve Kenan Yıldız gibi isimlerin performansları, milli takımın piyasa değerine ciddi katkı sağladı. İşte dünyanın en değerli milli takımları!